open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Apyo

::*Para sa ibang gamit, tingnan ang kintsay (paglilinaw).*

Ang **apyo** (Kastila: *apio*, Ingles: *celery*) ay isang uri ng gulay.  Tinatawag din itong **kintsay** (Ingles: *Chinese celery*).  Sa agham, kilala ito bilang ***Apium graveolens***, isang uri ng halamang nasa pamilyang Apiaceae.  Daan-daantaon nang itinatanim, inaalagaan, at pinararami ang halamang ito, hindi katulad ng ibang mga halamang naging domestikado o alaga lamang sa tahanan nitong mga huling 200 hanggang 300 mga taon.  Tinatawag din itong **seleri**.

Mainam ang mga buto ng apyo sa mga taong may sakit na piyo, tinatawag na *gout* o sa Ingles (ang gawt), isang uri ng karamdaman ng mga kalalakihan na kinakikitaan ng atake ng artritis o rayuma.  Nagagawa ito ng apyo sapagkat nakapagpapaihi ito (diyuretiko), na nakakatulong sa pagtatanggal ng mga dumi o lason sa katawan, katulad ng mga namumuong mga kristalinang asidong uriko sa mga ugpungan ng mga buto o kasukasuan.  Bagaman madalang nang gawin sa pangkasalukuyang gawi, mainam ding pampaihi ang mga ugat at iniinom para tanggalin ang mga tinatawag na mga namumuong batong urinaryo sa may daanan ng ihi ng katawan.  Bagaman mapait nga, pampasigla rin ito ng tiyan at bituka.  Mabisa itong pampasigla ng atay.  Bagaman mas mahina kesa sa ibang bahagi ng halaman, nakapagpapasigla ng daloy ng gatas mula sa suso ng babaeng bagong panganak.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Dahong gulay
Kategorya:Gulay na ugat
Kategorya:Apiaceae
Kategorya:Mga espesya
Arina

Ang **arina** o **harina** (Ingles: *flour* o *starch*; Kastila: *harina*) ay mga pinulbos na ani tulad ng bigas at mais.  Ginagamit ito sa paggawa ng mga tinapay at pagluluto.  Halimbawa ng mga harina ang mga sumusunod:

*almirol
*arinang-mais
*kasaba
*galapong
*gawgaw

## Mga uri
May iba't ibang uri ng harina. Ilan sa mga ito ay ang mga *all-purpose* na harina, *bread flour*, *self-rising* na harina, *cake flour*, *pasty flour*, semolina, *durum flour*, kuskus, *whole wheat flour*, *graham flour*, *stone ground*, *high gluten* na harina, *coconut flour, almond flour, quinoa flour,* at *buckwheat flour*. 

Ang *all-purpose* na harina o puting harina ay ang may pinakamalawak na gamit sa lahat uri ng harina. Ito ay galing sa parte ng butil ng trigo na tinatawag na *endosperm*. Maaaring gamitin ang harinang ito sa paggawa ng mga tinapay, keyk, *cookies*, at mga *pastry*. 

Ang *bread flour* ay ginagawa para sa komersyal na paghuhurno*.* Mas marami ang taglay nitong *gluten* kaysa sa *all-purpose* na harina na mainam sa paggawa ng mga tinapay.

Ang *self-rising* na harina ay harina na may dagdag na *baking powder* at asin. Ito ay kadalasang ginagawa mula sa trigo na may mababang protina.  

## Mga sanggunian
Kaurian:Harina
Kategorya:Pangunahing pagkain
Arnibal

Ang **arnibal**, **sirup**, o **harabe** (Kastila: *almibar* o *arnibar*; Ingles: *syrup*) ay isang uri ng makapal at malapot na **pulot** na nagagawa sa pamamagitan ng pagpapakulo ng asukal sa tubig.

## Sa panggagamot
### Kahalagahan
Nagagamit ang arnibal, dahil sa laman nitong asukal o pulot-pukyutan, sa pagtitinggal o pagpepreserba ng mga inpusyon at mga dekoksyon.  Kabilang pa sa mga maiinam na katangian nito ang pagiging nakapagpapaginhawa ng pakiramdam (partikular na ang pulot-pukyutan), nakapagkukubli ng hindi kaayaayang lasa ng yerba, at nagagamit na pampalasa sa mga gamot na pambata.

### Mga sangkap
Sa paghahanda ng arnibal na may halamang-gamot, gumagamit ng hinandang 500 ml na inpusyon o dekoksyon, at 500 mga gramo ng pulot-pukyutan o kaya hindi repinadong asukal.

### Mga kagamitan
Gumagamit sa pagluluto nito ng mga kasangkapang maliit na kawali, kahoy na kutsara, boteng may madilim na salamin at may mga tapon para sa pag-iimbak, at ang maaaring walang embudo.  Mahalaga ang mga pantakip na tapon, sa halip na naiikot o natuturnilyong mga takip, dahil kalimitang pumasasailalim sa proseso ng permentasyon o pag-alsa ang mga arnibal.  Nakasasanhi ng pagsambulat o pagsabok ng boteng may takip na umiikot ang permentasyon.

### Paghahanda
Sa pagluluto at paghahanda, pinapainit ang 500 ml na inpusyon o dekoksyon sa isang maliit na kawali.  Dinaragdagan ito ng 500 mga gramong pulot-pukyutan o hindi repinadong asukal.  Paminsan-minsang hinahalo ito hanggang sa matunaw.  Pagkaraan, pinababayaan lumamig ang arnibal.  Pagkalamig, ibinubuhos ito sa isang boteng may madilim na salamin.  Tinatakpan ito ng tapon.

### Pag-inom
Sa pag-inom, sapat na 5 hanggang 10 ml, tatlong ulit sa loob ng isang araw.

## Mga sanggunian
Kaurian:Pulot
Kaurian:Pagkain
Kaurian:Inumin
Albularyo

Ang **arbularyo**, **albularyo** o **medikong-tapal** (Kastila: *herbolario*; Ingles: *charlatan* o *quack doctor*) ay isang uri ng katutubong manggagamot sa Pilipinas, na gumagamit ng mga dahon at yerba para lunasan ang mga karamdaman.

## Mga sanggunian
Kategorya:Panggagamot
Kategorya:Mga manggagamot
Kategorya:Mitolohiyang Pilipino
Arosbalensiyana

Ang **arosbalensiyana** o **arusbalensiyana** (Kastila: *arroz [a la] valenciana*, "kanin sa istilong Balensiyano") ay isang uri ng lutuing may kanin na sinahugan ng mga manok, karne, chorizo, kamatis, pepper at asin.

## Mga sanggunian
Kaurian:Kanin
Kaurian:Lutuing Kastila
Kaurian:Lutuing Nikaragwense
Kaurian:Lutuing Pilipino
Aruro

Ang **aruro** o ***Maranta arundinacea*** (Ingles: *arrowroot* o *obedience plant*) ay isang uri ng tila-yerbang halaman na may malamang mga ugat.

## Mga talababa
Kaurian:Marantaceae
Asada (paglilinaw)

Ang **asada** ay tumutukoy sa mga sumusunod:

*asada, paraan ng pagluluto o uri ng pagkaing hinurno
*asada (pagsasaka), kagamitan sa pagsasaka
Asana

::*Para sa ibang gamit, tingnan ang narra (paglilinaw) at asana (paglilinaw). Puntahan din ang nara (paglilinaw).*

Ang **narra** o **asana** ay isang uri ng punong napagkukunan ng mga tabla.  Ito ang pambansang puno ng Pilipinas.

Pterocarpus indicus, Burmese rose wood tree in the Penang Botanic Garden.jpg|thumb|Pterocarpus indicus sa Penang Botanic Garden
Puno ng Narra sa Calauit, Busuanga.jpg|thumb|Pterocarpus indicus sa Isla ng Calauit

## Mga sanggunian 
thumb|Puno ng Narra
Kategorya:Fabaceae
Kategorya:Punungkahoy
Kategorya:Pilipinas
Narra (paglilinaw)

Ang **narra** ay tumutukoy sa mga sumusunod:

*narra (puno)

*Mga pook sa Pilipinas:
**Narra, Palawan

## Tingnan din
*Nara (paglilinaw)
Arahan

Ang **arahan** o ***Plicofollis tonggol*** (Ingles: *roughback sea catfish*) ay isang uri ng mga kanduling pandagat.  Mahalaga ito sa hanap-buhay at kalakalan ng pangingisda.  Bilang pagkain ng tao, pinatutuyo ang mga ito sa pamamagitan ng pagbibilad at paglalagay ng asin.   

## Pagkakapangkat-pangkat
Kabilang ang *Plicofollis tonggol* (Bleeker, 1846) sa pamilyang Ariidae), orden ng mga Siluriformes, klaseng Actinopterygii.

## Katangian
Umaabot ang laki nito hanggang sa 40 sentimetro.  Namumuhay ang mga ito sa tubig-alat na nasa mga tropikal na bahagi ng mundo.  Kumakain sila ng mga imbertebrado.  Mayroong itong matutulis na mga palikpik sa likod at dibdib, nakakatusok kung hahawakan. 

## Katatagpuan
Namumuhay ang mga ito sa mga katubigang pandalampasigan ng Pakistan, Malaysia, Pilipinas at Indonesia. 

## Mga sanggunian
Kaurian:Siluriformes
Kaurian:Hito
Clarias macrocephalus

Ang ***Clarias macrocephalus*** (Ingles: *bighead catfish*) ay ang pangkaraniwang hito na matatagpuan sa Pilipinas

## Mga talababa
Kaurian:Hito
Kaurian:Siluriformes
Elepante (paglilinaw)

Ang **elepante** (Ingles: *elephant*) ay tumutukoy sa mga sumusunod:

*elepante, isang hayop
*Elephant Man (komiks)
*Elephant (tipo ng titik), isang tipo ng titik
Swan (paglilinaw)

Ang ***swan*** (Ingles) ay tumutukoy sa mga sumusunod:

*sisne, uri ng ibon
*Swan Records
*Silver Swan (komiks)
Duck

Ang ***duck*** (Ingles) ay tumutukoy sa mga sumusunod:

*bibi, isang ibon
*Howard the Duck, isang karakter sa komiks
Orka

Ang **orka** o **Orcinus orca** (Ingles: *orca*, *killer whale*, *blackfish* o *seawolf*), ay isa sa mga pinakamalaking espesye ng mga pandagat na lumba-lumba.  Matatagpuan silang lumalangoy sa lahat ng mga tubigang-dagat ng mundo: mula sa malamig na Artiko at Antarktiko magpahanggang sa mga maiinit na karagatang tropikal.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Delphinidae
Kategorya:Lumba-lumba
Balyena

Ang mga  **balyena** (Ingles: *whale*) ay mga malalaking mamalyang pantubig. Kabilang sila sa mga *cetacean* o *cetacea* na hindi mga lumba-lumba. Bagaman may salitang *whale* sa mga pangalang Ingles ng mga orka (Ingles: *killer whale*) at *pilot whale*, hindi mga tunay na buhakag ang mga ito, sapagkat kabilang sila sa pang-agham na klasipikasyon ng mga lumba-lumba. Tinatawag ding mga *dambuhala* ang mga ito. 

## Ebolusyon
Ang lahat ng mga cetacean kabilang ang mga buhakag, mga dolphin, at mga porpoise ay mga inapo ng mga mammal na may apat na hita na nakatira sa lupain ng orden na Artiodactyl (even-toed ungulate). Ang pareho ay nauugnay sa ekstintong semi-akwatikong tulad ng usang ungulate na Indohyus na kanilang pinagsangahan o pinaghiwalayan noong mga 54 milyong taon.
Ang mga primitibong cetacean na ito ay malamang na unang pumunta sa karagatan noong mga 50 milyong taon at naging buong pantubig pagkatapos ng mga 5-10 milyong taon. Ang kanilang mga katangian ay kalaunang naging angkop para sa pagtira sa kapaligirang pantubig. Kabilang sa ebolusyong ito ang paglipat ng mga bukasan ng ilong sa tuktok ng cranium, pagliit at hindi pagunlad ng mga likurang hita, ang pagbabago ng mga harapang hita sa mga flipper at paglago ng mga fluke sa buntot. 
 na may mga likurang hita at istruktura ng butong pelbiko na nakabilog sa pula. Ang istrukturang butong ito ay nananatiling nasa loob sa buong buhay ng isang species.]]
 natans'' – isang primitibong cetacean]]

## Anatomiya
Ang mga buhakag ay humihinga sa pamamagitan ng mga blowhole. Ang mga baleen ng buhakag ay may dalawa nito samantalang ang mga may-ngiping buhakag ay may isa. Ang mga ito ay matatagpuan sa tuktok ng ulo na pumapayag sa hayop na manatiling halos nakalubog habang humihinga. Ang paghinga ng mga buhakag ay kinasasangkutan ng pagpapatalsik ng sobrang tubig mula sa blowhole na bumubuo ng pataas na spout. Ito ay sinusundan ng paghinga ng hangin tungo sa kanilang mga baga. Ang mga hugis ng spout ay iba iba sa iba't ibang mga species ng buhakag at makakatulong sa pagtukoy nito.

Ang mga katangiang mammalian ng mga buhakag ang pagkakaroon ng mainit na dugo, paghinga sa pamamagitan ng kanilang mga baga, pagsuso ng mga supling sa suso ng kanilang magulang, pagkakaroon ng balahibo ngunit kaunti. Ang isang paraan ng pagtatangi ng isang buhakag mula sa isang isda ang hugis ng kanilang buntot. Ang mga buntot ng mga isda ay bertikal at gumagalaw ng gilid sa gilid kapag lumalangoy. Ang mga buntot ng mga buhakag ay tinatawag na fluke na horisontal at gumagalaw ng taas baba kapag lumalangoy dahil ang mga spine ng mga cetacea ay nakabaluktot sa parehong paraang tulad sa spine ng mga tao.

## Mga sanggunian
Kategorya:Buhakag
Kategorya:Cetacea
Kategorya:Leviatan
Garahe

thumb|right|Ang garahe.

Ang **garahe** o **paradahan** ay bahagi ng isang bahay o gusali.
## Mga sanggunian 
## Garahe 

File:Seattle - 1047 Belmont Pl E garage.jpg|
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Kantoor en garage van de Gouvernements Automobieldienst TMnr 60021702.jpg|1919
File:Paulina Driveway 1938 Russell Lee.jpg|1938
File:Strasbourg-Hôtel Brion (10).jpg|
File:Savigny-sur-Orge 081.jpg|
File:Ost Dřevěná garáž.JPG|
File:2012-01 Wiederitzsch 03.jpg|
File:Bochum Dahlhausen - Dr.-C.-Otto-Str. 186 01 ies.jpg|

Kategorya:Mga bahagi ng bahay
Booker T. Washington

185px|thumb|right|Si Booker T. Washington.

Si **Booker Taliaferro Washington** (Abril 5, 1856 - Nobyembre 14, 1915) ay isang Amerikanong Aprikanong edukador at pinuno ng mga karapatang sibil. Siya ay isang mahalagang tagapagtaguyod ng kahalagahan ng edukasyon sa Estados Unidos. Tagapagtangkilik siya ng konserbatibong pagbabago ng lipunan.

## Talambuhay 
Anak si Washington ng isang negrang alipin at kusinera, kaya't siya ay ipinanganak sa pagkaalipin. Pinaniniwalaang isang puting Amerikano ang kaniyang ama. Bagaman ipinanganak siya sa Virginia, lumipat sila sa West Virginia matapos pirmahan ni Abraham Lincoln ang Proklamasyon ng Emansipasyon noong 1863. Nakapag-aral si B.T. Washington sa Institusyong Normal at Pang-agrikultura ng Hampton. Naging guro at nagsilbi bilang kalihim siya ni Heneral Samuel Armstrong, ang prinsipal sa paaralang Hampton. Dahil kay Armstrong, naging tagapagtatag ng isang paaralan ng mga liping itim si Washington. Naitatag ang paaralan bagaman walang sapat na pondo, sa Tuskegee, Alabama, na nakilala ngayon bilang Tuskegee Institute, isang panimulaan ng pagsasanay na panlarangan ng mga Amerikanong Aprikano. 

## Mga akda 
Isa mga kilala niyang mga aklat ang mga sumusunod:

* *Up from Slavery* 
* *My Larger Education* 

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mga guro
Kaurian:Mga Amerikano
Kategorya:Ipinanganak noong 1856
Kategorya:Namatay noong 1815
Earl Warren (paglilinaw)

Ang pangalang **Earl Warren** ay tumutukoy sa mga sumusunod:

*Earl Warren, isang politiko sa Estados Unidos
*Earle Warren, isang saksoponista at manganganta
Cobra (paglilinaw)

Ang **cobra** (Ingles) ay tumutukoy sa mga sumusunod:

*cobra, isang ahas
*7 Cobra, isang pelikulang Pilipino
*Cobra (komiks), isang karakter sa komiks
Eagle (paglilinaw)

Ang ***eagle*** (Ingles) ay tumutukoy sa mga sumusunod:

*agila, isang ibon
*Eagle (artista), artistang Pilipino
*Golden Eagle (komiks), karakter sa komiks
*American Eagle (komiks), karakter din sa komiks
James Watt

Si **James Watt** (Enero 19, 1736 - Agosto 19, 1819) ay isang kilalang inhinyero, imbentor at negosyanteng mula sa Scotland.

## Talambuhay 
Ipinanganak si Watt sa Renfrew County, Scotland. Noong bata pa, napukaw na ang kanyang kaalaman at isipan niya ng lakas mula sa singaw (*steam*) ng isang pakuluan ng tubig sa kusina ng kaniyang ina. Napapaangat ng lakas ng singaw ng kumukulong tubig ang takip ng pakuluan. Dahil sa isang karpintero ang kaniyang ama, nakalikha ng maraming mga laruang mekanikal si james   Watt. At bagaman hindi masyadong nakapag-aral, nagbasa siya ng maraming mga aklat. Kung kaya't kahit nagkaroon man ng karamdaman, sa tulong ng kaniyang karanasan bilang katulong ng isang manggagawa ng mga instrumento at mga kaibigan sa Pamantasan ng Glasgow, napainam niya ang makinang de piston o umaandar dahil sa singaw ng init, partikular na ang makinang *Newcomen*. Ang mga pangkasalukuyang mga makinang pang-kotse, barko at mga tren ay resulta ng kaniyang gawain. Dalawang beses na nakapag-asawa si Watt at nagkaroon ng dalawang anak mula sa kaniyang unang asawa.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Inhenyeriya
Panahon (paglilinaw)

Ang **panahon** ay tumutukoy sa mga sumusunod:

* panahon, tumutukoy sa oras na lumilipas
* panahon (singaw ng himpapawid), kalagayan ng kalikasan sa araw-araw
* klima, katangian ng panahon sa isang lugar

## Tingnan din 
* Panapanahon
* Sinasapanahon
Daniel Webster

Si **Daniel Webster** (Enero 18, 1782 - Oktubre 24, 1852) ay isang batikang mananalumpati sa Estados Unidos.

## Talambuhay
Ikaapat sa limang magkakapatid si Webster, na ipinanganak sa Salisbury, New Hampshire.  Bilang isang orador, naniniwala si Webster na kapwa mga pangunahing kasamaan ang hindi pagkakaroon ng pagkakaisa at ang pagkakaroon ng mga alipin.  Sinambit niya ang kaniyang pinakatanyag na talumpati tungkol sa kaniyang pananaw at pilosopiya noong ika-26&nbsp;ng Enero, 1830.  Namatay siya - sa edad na 70 - sa loob ng kaniyang bahay sa Marshfield, Massachussetts.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga politiko ng Estados Unidos
Kategorya:Mga diplomata ng Estados Unidos
Orasan

thumb|Isang orasang panggising sa umaga.

Ang **orasan** o **relo** ay mga aparatong sumusukat, nagtatala, at nagsasabi ng oras sa pamamagitan ng paghahati nito sa mga oras, minuto, at segundo ng bawat araw. Kabilang sa mga pangunahing tagagawa ng mga orasan ang mga bansang Hapon, Switzerland, Alemanya, Estados Unidos, Inglatera, at Pransiya.

## Mga uri ng orasan 
* kuwadranteng pang-araw o (*shadow clock* o *sundial*), na bumabatay sa anino at sinag ng araw
* orasang de tubig
* orasa (*hourglass*)
* orasang de pendulum o kronometro
* kronometro
* relo (*watch*)
** automatic watch
** mechanical watch
** electronic watch
* orasang elektriko o orasang de kuryente
* orasang de kalendaryo at relong de kalendaryo
*orasang pampalaro o *stopwatch*
*orasang pang-triyatlon o *triathlon watch*

## Bahagi ng orasan 
Sa orasang mekanikal, tinatawag na mga kamay ang bahagi na nagsasabi ng takdang oras. Sa orasang de kuryente, ang oras ay mga numerong na nasa elektrikong modelo (*electric display*) na nagsasaad ng oras, minuto, at segundo.

## Mga sanggunian 
thumb|left|150px|Isang relo.

Kategorya:Orasan
Talon

Ang **talon** ay tumutukoy sa mga sumusunod:

*talon (pook), lugar na may dumadaloy na tubig mula sa taas pababa;
*ang kilos na pagtalon;
*Talon (DC Comics), isang tauhan sa DC Comics.
Pagtalon

thumb|right|250px|Pagtalon
[thumb|right|250px|Isang [lumba-lumbang tumatalon]]

Ang **pagtalon** ay isang uri ng paggalaw kung saan ang katawan ay panandaliang umaalis mula sa lupa o tubig sa pamamagitan ng sariling lakas. Ginagawa ito ng mga tao at mga hayop.

Kategorya:Palakasan
Kategorya:Ugali
Aksiyon

Maaaring tumukoy ang **aksiyon** sa:

* Aksiyon (pilosopiya), isang kakayahang maaaring gawin ng isang indibiduwal;
* Aksiyon (kategoryang pansining), isang anyong pelikula ng sining.
* Aksiyon (kathang-isip), isang uri ng genre at anyo ng kathang-isip.
Romulo Neri

Si **Romulo L. Neri** ay isang naglilingkod sa pamahalaan sa bansang Pilipinas. Siya ay naglingkod bilang Tagapangulo ng Komisyon sa Lalong Mataas na Edukasyon (*Commission on Higher Education*) mula pa noong Hulyo 2007.

## Kontrobersiyal na Kasunduang ZTE
Itinuturong siya ni Rodolfo "Jun" Lozada na nakaaalam sa ginawa ni Benjamin Abalos sa pag-bigay ng pera sa kaniang kahati na may suhol. Sa kasalukuya, ginagamit niya ang **Pribilehiyong Executive** na binigay ni Pangulong Arroyo upang umiwas na dumalo sa NBN-ZTE Senate Hearing na tatlong beses na ginanap. 

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Panahon (meteorolohiya)

:*Para sa ibang gamit, tingnan ang panahon (paglilinaw).*

Ang **panahon** o **kalagayan ng panahon** ay ang paglalarawan sa kalagayan at katangiang pangkalikasan sa labas ng tahanan, gusali o anumang tirahan ng tao, hayop, halaman at iba pang mga nilalang, na ayon sa singaw ng kalawakan o ng atmospera ng daigdig.  Tumutukoy ito sa kainitan, katuyuan, kalamigan, kabasaan, katahimikan, pagka-maaraw, pagkamahangin, o pagiging maulan sa isang pook, sa isang takdang oras, na maaaring magbago.  Nararamdaman, naririnig, nakikita ng tao ang epekto ng panahon at maging ang pagbabago sa kalagayan nito.  Nasusukat din ang panahon sa pamamagitan ng mga termometro, barometro, barograpo, sikrometro o higrometro, panukat ng hangin, anemometro, at mga panukat ng ulan.  Depende rin ang taya ng panahon sa pagdating ng kapanahunan ng tag-init, taglamig, taglagas, tagsibol at tag-ulan.

## Mga sanggunian
Kaurian:Kalikasan
Kaurian:Ekolohiya
Kaurian:Panahon

{{Earth}rjoejfoejgoeoe. Hershey pogi
Bigat

Ang **bigat** ay tumuturing sa mga sumusunod:

*bigat, timbang ng mga bagay o katawan.
*pabigat, mga bagay na binubuhat at nagbibigay hugis at hubog sa katawan.
*ang dagsin o grabidad.
Kasalan

thumb|right|Ang seremonyas ng kasal sa loob ng simbahang Katoliko.
::*Para sa ibang gamit, tingnan ang kasal (paglilinaw).*

Ang **kasal** o **matrimonyo**, bagaman isang kasunduan ng puso, diwa, at isipan, ay ginagawad at ipinagdiriwang bilang simbolo ng pagpapahayag sa lipunan o komunidad ng **pag-iisang-dibdib** ng dalawang tao. Magkakaiba ang anyo ng pagdiriwang at tradisyon sa bawat lugar sa mundo, at kadalasang ayon sa kultura, pangkat etniko, pananampalataya, paniniwala, lahi, at bansa ng mga ikinakasal.

## Kaugaliang pangkasal sa Pilipinas 
Ang lalaking ikakasal ay kadalasang nagsususot ng Barong Tagalog, kasama ng mga abay nito, subalit ngayon ang mga mayayayaman ay nagsusuot na rin ng kanluraning damit gaya ng *tuxedo*. Ang kasal na ginanap sa loob ng isang taon ng dalawang magkapatid, kadalasan ng dalawang magkapatid na babae, ay tinatawag na *Sukob*, ay iniiwasan dahil ito ay pinaniniwalaang magdadala ng malas. May mga paniniwala din na pagnalaglag ang singsing sa lupa ay tanda ng kamalasan. Kadalasan ding makikita sa kasal sa Pilipinas ang pagsasabit ng mga perang papel sa bagong kasal sa kanilang unang sayaw.

## Mga sanggunian 
*
Kategorya:Kultura
Pabigat

Ang mga **pabigat** ay tumutukoy sa mga sumusunod: *nigger*

*pabigat, mga problema.
*pabigat (bagay), mga bagay na pampalakasan.
*pahulog, gamit ng karpintero.
Pabigat (bagay)

thumb|right|Dalawang dambel.
thumb|right|400px|Isang barbel.

Ang mga **pabigat** o **pesas** (Ingles: *weights*) ay ang mga kasangkapang pampalakas at pampalakasan na nakapagbibigay ng kaayaaya o katanggap-tanggap na hugis at hubog ng katawan.

Ilan sa mga halimbawa ng mga pabigat ang mga sumusunod:
*barbel
*dambel

## Tingnan din
*pagbubuhat ng mga pabigat (*weight lifting* at *weight training*)

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
*Ang Pinakamabilis na Plano sa Pagkakaroon ng Maraming Masel (*The Quickest Plan for More Muscle*)  (Ingles), pagsasanay na ginagamitan lamang ng dambel at bangkong nababago, health.msn.com
*Mga *workout* o mga pagsasanay/praktis sa paghuhubog ng katawan , mensworkoutmagazine.com
:**A Single Weight Session* , siyam na pagsasanay na ginagamitan lamang ng barbel, mensworkoutmagazine.com

Kaurian:Palaro
Kaurian:Palakasan
Chaim Weizmann

Si **Chaim Azriel Weizmann** (; 27 Nobyembre 1874 - 9 Nobyembre 1952) ay isang ganap na kimiko at politiko ng Israel. Isa siyang tanyag na pinuno ng mga Zionista, at napiling pinaka-unang pangulo ng bansang Israel noong 1948.

## Talambuhay 
Ipinanganak si Weizmann malapit sa Pinsk, Rusya, na isa sa labinlimang magkakapatid. Nakapag-aral siya sa Alemanya at Switzerland. Naging guro ng kimika si Weizmann sa Pamantasan ng Manchester. Napangasawa niya ang duktorang si Vera Chatzman noong 1906. Nagkakilala sila sa Switzerland. Naging isang Ingles siya noong 1910.

Nahihimlay ang kaniyang mga labi sa Pang-agham na Institusyong Weizmann, isang paaralang itinayo ni Weizmann.

## Mga akda 
* *Trial and Error* (isang autobiograpiya ni Weizmann)

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Israeling Hudyo
Kategorya:Mga Britanikong Hudyo
Kategorya:Mga siyentipiko
Kategorya:Pangulo ng Israel
Pagbubuhat ng mga pabigat (ehersisyo)

thumb|right|Isang lalaking nagbubuhat ng pabigat.
thumb|right|Hugis at hubog ng katawan na sanhi ng pagbubuhat ng mga pabigat.

Ang **pagbubuhat ng mga pabigat** (Ingles: *weight training*, *weight lifting*, o *bodybuilding*) ay ang pagbibigay ng hubog at hugis sa katawan upang magkaroon at mapanatili ang lakas ang katawan sa pamamagitan ng mga aparatong pang-ehersisyong katulad ng mga pabigat.  Lumalaki at lumalakas ang mga kalamnan dahil dito.  Kasama sa mga panuntunan ng mainam na pagbubuhat ang pagsunod sa tamang paraan ng ehersisyong napili, ang regular na pagsasanay ng isipan at katawan, ang hindi pagpapasobra sa nararapat (sapagkat nakasasanhi ng lubos na kapaguran ang sobra), paghinga ng tama habang nagsasanay, at pagsunod sa rutina.

Isa itong pangkaraniwang uri ng pagsasanay na nagpapalakas upang mapaunlad ang lakas ng katawan at sukat ng mga masel na pambuto.  Gumagamit ito ng puwersa ng grabidad (na nasa anyo ng mga barang mabibigat), mga dambel, o salansan ng mga pabigat upang salungatin o kontrahin ang lakas na nililikha ng mga masel sa pamamagitan ng konsentriko o eksentrikong kontraksiyon.  Gumagamit ang **pagsasanay sa pamamagitan ng mga pabigat** ng samu't saring natatanging mga kasangkapan o mga aparato upang puntiryahin ang partikular na mga pangkat ng mga masel at mga uri ng galaw.

Naiiba ang pagsasanay sa pagbubuhat ng mga pabigat mula sa paghuhubog ng katawan, Pang-Olimpikong pagbubuhat ng mga pabigat, lakas-buhat, at "malakas na tao," na mga isports, sa halip na mga uri ng ehersisyo o pagsasanay.  Subalit karaniwang bahagi ng rehimen o pamamaraan ng pagsasanay ng atleta ang pagsasanay sa pagbubuhat ng mga pabigat.

## Tingnan din
*Ehersisyong ginagamitan ng bigat ng katawan

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
*Ang Pinakamabilis na Plano sa Pagkakaroon ng Maraming Masel (*The Quickest Plan for More Muscle*)  (Ingles), pagsasanay na ginagamitan lamang ng dambel at bangkong nababago, health.msn.com
*Mga *workout* o mga pagsasanay/praktis sa paghuhubog ng katawan , mensworkoutmagazine.com
:**A Single Weight Session* , siyam na pagsasanay na ginagamitan lamang ng barbel, mensworkoutmagazine.com

Kategorya:Palaro
Kategorya:Palakasan
Kategorya:Pansariling buhay
Balon

thumb|right|Larawan ng isang balon ng tubig.
thumb|right|Larawan ng timbang panalok ng tubig, na nagmumula sa loob ng isang balon.
Ang **balon** ay isang butas mula sa lupa, na ginawa upang maka-igib o maka-hitit ng tubig, langis at iba pang mga likido. Karaniwang ginagamit ang tubig na nagmumula sa mga balon para pamatid ng uhaw ng tao at hayop, at pandilig ng mga tanim.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga balon
Arthur Wellesley

Ang pangalang **Arthur Wellesley** ay tumutukoy sa mga sumusunod:

Ang mga **Duke ng Wellington** at kanilang mga kamag-anak at tagapag-mana:
*Arthur Wellesley, Unang Duke ng Wellington (siya *ang* "tunay" na Duke ng Wellington, sapagkat pinakauna)
*Arthur Wellesley, Pangalawang Duke ng Wellington
*Arthur Wellesley, Pang-apat na Duke of Wellington
*Arthur Wellesley, Panlimang Duke ng Wellington
*Arthur Wellesley, Pang-walong Duke ng Wellington
*Arthur Wellesley, Markes ng Douro
*Arthur Wellesley, Earl ng Mornington

Iba pa:
*Arthur Dean (politiko sa UK), isang politiko sa UK
*Arthur Wellesley Bayley, isang Australyanong tagakap ng mga ginto 
*Arthur Wellesley Peel, Unang Biskondeng Piyel (unang *viscount peel*)
Arthur Wellesley, Unang Duke ng Wellington

Si **Arthur Wellesley** (Mayo 1, 1769 - Setyembre 14, 1852) ay isang kilalang heneral at marlika ng Gran Britanya.

## Talambuhay
Isinilang si Wellesley sa Dublin, Irlanda sa kaparehong taon nang isilang din si Napoleon Bonaparte.  Si Bonaparte ang pinakamagiting na kalaban ni Wellesley noong kanilang kapanahunan.  Nag-aral sa Kolehiyo ng Eton sa Inglatera, at naging opisyal sa hukbo ng Britanya noong 1787.  Nagsilbi rin siya sa Parlamento ng Inglatera.  Ginawa siyang isang Duke ng Wellington ni Haring George III, at dahil sa kaniyang mga katangiang - katulad ng katapangan, pagkamahigpit at pagkakaroon ng paninindigan - siya ay tinagurian bilang *Bakal na Duke* (o *Iron Duke*).  Nanungkulan siya bilang punong ministro mula 1828 hanggang 1830.

Napangasawa niya si Catherine Pakenham noong 1806, kung kanino siya nagkaroon ng dalawang supling.  Nang mamatay, inilibing siya sa Katedral ni San Pablo.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga politiko ng United Kingdom
Kategorya:Irlanda
Kategorya:Europa
Earl Warren

thumb|right|Si Earl Warren.

Si **Earl Warren** (19 Marso 1891&nbsp;– 9 Hulyo 1974) ay isang mahalagang abogado, gobernador, at punong-hukom sa Estados Unidos. Sa pangkalahatan siya ay itinuturing na isa sa mga pinaka-maimpluwensyang mga hukom ng Korte Suprema at pinuno ng politika sa kasaysayan ng Estados Unidos.

## Talambuhay 
Ipinanganak siya sa Los Angeles, California, subalit lumaki sa Bakersfield.  Nakapag-aral siya ng agham-pampolitika sa Pamantasan ng California, at naging ganap abogado simula noong 1914.  Naging *attorney-general* siya ng California noong 1938.  Nakasal siya kay Nina Meyers noong 1925, at nagkaroon sila ng anim na supling.  Namatay siya sa Washington, D.C. noong 1974.

### Buhay sa politika 
Bilang isang Republikano, nahalal na gobernador ng California noong 1942.  Sa kasaysayan ng California, siya lamang ang kaisa-isang nahalal sa pagka-gobernador ng tatlong beses.

Noong 1953, pinangalanan siyang punong-hukom ng Estados Unidos ni Dwight D. Eisenhower.  Kabilang sa mga naging desisyon ng hukuman, sa ilalim ng pamumuno ni Warren, ang hindi pagturing na makatarungan ang paghihiwalay o segregasyon ng mga itim at puting lahi sa mga paaralang pampubliko.

Noong 1963, dahil kay Lyndon B. Johnson, naging pinuno si Warren ng komiteng naatasang mag-suri sa pagkamatay at asesinasyon ni John F. Kennedy.  Nakilala bilang *Komisyong Warren* ang komiteng ito.

## Abugado ng lungsod at distrito 
Noong huling bahagi ng 1918, si Warren ay bumalik sa Oakland, kung saan tinanggap niya ang isang posisyon bilang pambatasang katulong ni Leon E. Gray, isang bagong-nahalal na miyembro ng California State Assembly.

### Party Leader ng Estado 
Habang nagpapatuloy na maglingkod bilang abugado ng distrito ng County ng Alameda, lumitaw si Warren bilang pinuno ng estado ng Partido Republikano.

## Pamilya at buhay 
Pagkatapos ng Unang Digmaang Pandaigdig, si Warren ay nanirahan kasama ang kanyang kapatid na babae at ang kanyang asawa sa Oakland.

## Abugado Heneral ng California 
Noong 1934, nanalo si Warren at ang kanyang mga kaalyado ng daanan ng isang panukalang pambato sa estado na nagbago sa posisyon ng Abugado Heneral ng California sa isang buong-panahong tanggapan; ang mga nakaraang tagapamahala ay nagtrabaho ng part-time habang pinapanatili ang kanilang sariling pribadong kasanayan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga politiko ng Estados Unidos
Pagkit

thumb|right|Isang kandilang yari sa pagkit.
Ang **pagkit**, **sera** o **waks** (Aleman: *Wachs*, Ingles: *wax*, Kastila, Portuges: *cera*) ay isang sustansiyang nakapagpapakintab at nagdurulot ng proteksiyon sa balat ng mga prutas at dahon ng mga gulay at ibang halaman.  May mga pagkit din na nagmumula sa mga hayop, katulad ng tutuli mula sa loob ng tainga ng tao.  May mga waks din na nanggagaling sa mga petrolyo at mineral.  Mayroon ding mga waks na sintetiko o gawang-tao.

May kaugnayan ang mga pagkit sa mga taba.  Bagaman matigas, mas madaling masira ang mga ito kung ikukumpara mula sa mga taba.  Hindi tumatagos ang tubig sa kapatagan ng mga pagkit, ngunit madali silang matunaw, kung kaya't nabibigyan ng hugis.  Ginagamit ang mga pagkit sa paglikha ng mga pampaganda at pamahid na kosmetiko at panggagamot, waks papel, plorwax (*floorwax*), kandila, mga plaka pang-musika, barnis, papel na karbon (*carbon paper*), krayola, mga artipisyal na halaman, at mga sabon.  

## Mga uri ng pagkit 
* Mula sa mga halaman:
** pagkit ng halamang karnauba
** pagkit ng halamang kandelilya
** pagkit ng Hapon, mula sa bungang lumboy ng halamang *bayberry* o puno ng sumak
** pagkit mula sa tubo (halaman) *(sugarcane)*
** pagkit ng ouricury
** pagkit ng palma
** pagkit ng raffia
** pagkit ng damong esparto, na mula sa Hilagang Aprika

* Mula sa mga hayop:
** pagkit ng mga bubuyog, o mantika de papel
** pagkit ng mga kulisap sa Tsina
** pagkit ng shellac
** pagkit mula sa butas sa ulo ng mga balyenang *sperm whale*
** pagkit mula sa mga hayop na nakahahabi ng lana *(wool wax)*

* Mula sa mga mineral:
** pagkit mula sa ozocerite
** pagkit na Montan, mula sa mga lignite 

* Mula sa mga petrolyo:
** ang paraffin
** gulamang petrolyo *(petroleum jelly)*

* Mga sintetikong pagkit:
** Ang mga artipisyal na pagkit ay mga kumbinasyon ng hydrogen, carbon, oxygen, at chlorine.

## Mga sanggunian 
*
Paghihinang

alt=|thumb| Paghihinang gamit ang patpat sa itaas
Ang **paghihinang** ay isang proseso ng paggawa na nagdudugtong sa mga materyales, karaniwang metal o termoplastiko, pangunahin sa pamamagitan ng paggamit ng mataas na temperatura upang matunaw ang mga bahagi nang magkasama at payagan ang mga ito na lumamig, na nagiging sanhi ng pagsasanib. Kasama sa mga karaniwang alternatibong pamamaraan ang paghihinang solbente (ng termoplastiko) gamit ang mga kimikal upang matunaw ang mga materyales na pinagbuklod nang walang init, at mga prosesong estadong-solido ng paghihinang na nagbubuklod nang hindi natutunaw, tulad ng presyon, malamig na paghihinang, at dipusyong pagbibigkis.

Ang paghihinang ng metal ay naiiba sa mga kaparaanang sa pagbubuklod ng mas mababang temperatura tulad ng pagsoldado ng tanso at pagsoldado ng ibang metal, na hindi natutunaw ang baseng metal (magulang na metal) at sa halip, nangangailangan ng pag-agos ng pampunong metal upang patatagin ang kanilang mga dikit. Sa wikang Tagalog, tinatawag din na paghihinang ang pagsoldado.

## Kasaysayan 
[thumb| Ang bakal na haligi ng [Delhi, Indya]]
Mababakas ang kasaysayan ng pagkakabit ng mga metal sa ilang libong taon. Ang pinakaunang mga halimbawa nito ay nagmula sa Panahon ng Tanso at Bakal sa Europa at Gitnang Silangan. Sinaad ng sinaunang Griyegong mananalaysay na si Herodoto sa *Historíai* ng ika-5 dantaon BC na si Glauco ng Tsiyo "ay ang taong nag-iisang nag-imbento ng paghihinang sa bakal". Ginamit ang paghihinang pinanday sa pagtatayo ng haliging Bakal ng Delhi, na itinayo sa Delhi, Indya noong mga 310 AD at tumitimbang ng 5.4&nbsp;metriko tonelada.

Nagdala ang Gitnang Panahon ng mga pag-unlad sa paghihinang pinanday  kung saan binabayo ng mga panday ng paulit-ulit ang pinainit na metal hanggang sa naganap ang pagsasanib. Noong 1540, inilathala ni Vannoccio Biringuccio ang *De la pirotechnia*, na kinabibilangan ng mga paglalarawan ng operasyon ng pagpapanday. Bihasa ang mga manggagawa ng Renasimiyento sa proseso, at patuloy ang industriya na lumago sa mga sumunod na dantaon.

## Mga gastos 
Bilang isang prosesong pang-industriya, gumaganap ang halaga ng paghihinang ng isang mahalagang papel sa mga desisyon sa pagmamanupaktura. Maraming iba't ibang walang tiyak na halaga ang nakakaapekto sa kabuuang gastos, kabilang ang gastos sa kagamitan, gastos sa paggawa, gastos sa materyal, at gastos sa enerhiya. 

## Mga kagamitan 
### Suplete 
Ang **suplete** (Kastila: *soplete*, Pranses: *lampe à souder*, Aleman: *Lötlampe*, Ingles: *blow torch*, *blowtorch*, *blowlamp*, *flame gun*, o *flamegun*) ay isang kagamitan sa paghihinang, na parang baril o sulo, na bumubuga ng apoy para tumunaw ng tanso o tingga.  Kinakargahan ito ng mga likidong gasolina, katulad ng kerosina, butano (*butane*), o propano (*propane*).

## Mga sanggunian 
Kategorya:Inhenyeriyang mekanikal
George Westinghouse

thumb|right|Si George Westinghouse.

Si **George Westinghouse** (6 Oktubre 1846 - 12 Marso 1914) ay isang kilalang imbentor at tagapag-yari ng mga produktong-pangkalakalan *(commercial)* sa Estados Unidos.

## Talambuhay
Isinilang si Westinghouse sa Central Bridge, New York, bilang ika-walo sa walong magkakapatid.  Dahil sa mga karanasan niya sa loob ng tindahang pang-makinaryang pang-pagsasaka, nakabuo si Westinghouse ng isang makinang de-singaw at de-rotaryo.  Mayroon siyang mahigit sa 400 mga patenteng pang-imbensiyon.  Kabilang sa mga ambag niya sa larangan ng industriyang makabago ang mga sumusunod: isang linya ng mga tubong daluyan ng mga hanging-likas,  ang naghahalin-hinang daloy ng kuryente para sa mga ilaw at enerhiya, at mga eksperimento hinggil sa mga turbinang pasingaw-hangin at mga paluksong de-hangin (o mga muwelyeng de hangin).  Kinandili rin niya ang pagpapabuti ng imbensiyon ni Nikola Tesla: ang motor na gumagana sa pamamagitan ng induksiyon.  Itinitag ni Westinghouse ang bahay-kalakal na *Westinghouse Electric Company*.  Ang pinakamahalaga niyang likhain ay ang prenong de-hangin para sa mga tren.

Nagsilbi din siya bilang sundalo noong kapanahunan ng Digmaang Sibil ng Estados Unidos.

Napangasawa niya si Marguerite Erskine Walker noong 1867.  Namatay siya sa Lungsod ng New York.

## Mga sanggunian
Kategorya:Estados Unidos
Kategorya:Mga imbentor
H. G. Wells

Si **Herbert George Wells** (21 Setyembre 1866&nbsp;– 13 Agosto 1946) ay isang kilalang manunulat sa larangan ng mga kathang-isip na kuwentong pang-agham. Kabilang sa mga interes niya ang sosyalismo, kasaysayan, pilosopiya, sining at pananampalataya.

## Talambuhay 
Ipinanganak si Wells sa Bromley, Inglatera. Sa gulang na 13, nagtrabaho siya bilang isang taga-ingat kwenta. Noong 1883, naging isa siyang guro kasabay ng pagiging isang mag-aaral. Nakapag-aral siya sa Paaralang Normal na Pang-agham sa London, kung saan naging guro niya si T. H. Huxley. Nagtapos siya mula sa Pamantasan ng London noong 1890. Siya ang pinakaunang patnugot ng *Science Schools Journal* at nakapagsulat din para sa *Educational Times*.

Nagpakasal si Wells sa isang pinsan noong 1895, na humantong lamang sa paghihiwalay. Pagkatapos madiborsiyo ang kaniyang unang asawa, muling nag-asawa si Wells. Ikinasal siya kay Amy Catherine Robbins.

Sumulat si Wells ng mahigit sa 100 mga aklat. Nahulaan niya ang pagdating ng paggamit sa larangan ng digmaan ng mga eroplano, tangke, at bombang atomiko. Naging tagapagtaguyod din siya ng deklarasyon ng karapatang-pantao sa Organisasyon ng Mga Nagkakaisang Bansa.

## Mga akda 
* *The Time Machine* (1895)
* *Anticipations of the Reactions of Mechanical and Scientific Progress upon Human Life and Thought* (1901)
* *The Outline of History* (1920)
* *The Science of Life* (1931)
* *The Work, Wealth and Happiness of Mankind* (1932)

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Ingles
Kategorya:Mga nobelista
Kategorya:Mga manunulat mula sa United Kingdom
Dryocopus martius

Ang ***Dryocopus martius*** (Ingles: *black woodpecker*) ay isang ibong karpintero na may habang-pangkatawan mula 40 hanggang 46 sentimetro, at may kahabaan ng pakpak mula 67 hanggang 73 sentimetro.  Naninirahan sila sa mga kagubatan sa may hilagang paleartiko.  Siya lamang ang kinatawan ng henerong ito sa rehiyong iyon.  Lumalawak ang teritoryo nito sa Eurasia.  Hindi ito ibong migratoryo.

## Paglalarawan 
Kasing laki ito ng isang uwak, at may lubhang maitim na mga balahibo maliban sa isang pulang korona.  Maitim ang kabuuan ng korona ng mga kalalakihan, samantalang ang mapula lamang sa mga kababaihan ay ang panlikurang bahagi ng korona.  May pagkakaiba rin ang mga lalaki at babaeng sisiw sa panahon ng kanilang pagiging mga pitson.

Patuwid ang lipad ng karpinterong ibon.  Hindi sumasawsaw, na katangian ng ibang mga species.  Isang butas sa puno ang pugad nito.  Nangingitlog ito ng apat o higit pa.

## Mga sanggunian 
*  *(Paunawa: Binibigyang-katuwiran dito kung bakit hindi kabilang ang ibong ito sa mga nanganganib na mawala na sa mundong ibabaw.)*

Kategorya:Piciformes
Kategorya:Ibong karpintero
Capas

Ang **Capas** ay isang unang uring bayan sa lalawigan ng Tarlac, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

Nandito ang Pambansang Dambanana ng Capas (*Capas National Shrine*) na tinayo at pinapanatili ng pamahalaan ng Pilipinas bilang isang alaala sa mga Pilipino at Amerikanong sundalo na namatay sa Kampo ng O'Donnell noong matapos ang Martsa ng Kamatayan sa Bataan.  Mahalagang pook ito na may kaugnayan sa Araw ng Kagitingan sa Pilipinas, tuwing Abril 9, ang anibersaryo ng pagsuko ng mga pinagsamang lakas ng Pilipinas at Estados Unidos sa mga Hapon noong 1942.

Dalawa ang sinasabing pinagmulan nang pangalan nang bayan, ang una ay mula sa gulay na Capas-Capas  at ang pangalawa'y sinasabing nangaling sa unang tatlong titik nang mga apilyidong Capitulo, Capunfuerza
Dito matatagpuan ang Bundok Telakawa o Tela Susong Dalaga ayon sa Matatanda, Dito rin ang Bundok Bueno kung saan matatagpuan ang Mapaling Danum isang bukal sa tabi nang bundok, ang Bundok Mor-Asia at Bundok Canouman na siyang pinagbabahayan nang mga Enkanto ayon sa mga nakakatanda at mga nakapunta ruon upang manguha nang Bulo / Tuwid na kawayan na panggawa nang kubo. Dito rin dumaraan ang Ilog O'donnel at ang Paunang tubig nang Ilog Lungcob, dito rin ang Sapang Dingding at Namria.

Ang barangay Santa Juliana ang routa na pinipili nang karamihan patungong Bundok Pinatubo. Ang kapistahan ni San Nicolas De Tolentino ay nagaganap tuwing ika sampu nang setyembre Taon-taon, ang kasalukuyang Cura nang bayan ay si Msgr. Fransico Y. Tanedo.
Ang kasalukuyang alkalde nang bayan ay si Mayor Reynaldo Lopez Catacutan.

## Mga barangay
Nahahati ang Capas sa 20 mga barangay.

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
* Philippine Standard Geographic Code para sa Capas 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Martsa ng kamatayan

::*Para sa Martsa ng Kamatayan sa Bataan, tingnan Martsa ng Kamatayan sa Bataan*.

Ang **martsa ng kamatayan** ay isang mahabang-layong martsa na sinasakatuparan sa matinding mabagsik na kalagayan, kasama ang walang pakundangan para sa buhay at kalusugan ng mga biktima, kadalasang mga bilanggo o mga takas ng ibang bayan.  Ang kaisipan sa likod ng mga martsa ang pagpilit sa mga bilanggo na maglakad, na nakatutok ang baril, na walang pagkain, tubig, tirahan, o mga kaginhawahan; kadalasang binabaril ang  mga hindi makatagal.

Kaurian:Krimen sa digmaan
Karpintero (paglilinaw)

Ang **karpintero** ay tumutukoy sa mga sumusunod:

*karpintero, isang taong gumagawa ng mga gawaing-kamay na pangkahoy
*ibong karpintero, isang uri ng ibon

### Tingnan din
Silipin ang kaugnay na *Anluwage (paglilinaw)*.
Tariktik

Ang **Tariktik** /ta·rík·tik/, ***Tarictic Hornbill*** o ***Visayan Hornbill*** (*Penelopides panini*) ay isang uri ng ibon sa pamilyang Bucerotidae, kung saan napapailalim ang mga kalaw.

Ang tariktik ay ang pinakamaliit na miyembro ng pamilya ng mga kalaw sa Pilipinas. Sa wikang Ingles, ang Kalaw, Tariktik, Talusi, at iba pang mga miyembro ng pamilyang Bucerotidae ay itinuturing na "Hornbill."

Matatagpuan ito sa pulo Panay, Negros, Masbate, Guimaras at ilang mga karatig pulo ng mga ito.
 
## Sanggunian 
Kategorya:Ibon sa Pilipinas
Kategorya:Penelopides
Kategorya:Kalaw
Sungnyemun

Ang **Sungnyemun** o **Namdaemun** ay isang makasaysayang tarangkahan na matatagpuan sa puso ng Seoul, ang kabisera ng South Korea. Sungnyemun (literal na salin "Tarangkahan ng Dinakilang mga Seremonya)" batay sa nakasulat sa hanja sa isang plake ng isang istrukturang kahoy. Doon sa katimugang tarangkahan ng orihinal na mga dinding sa paligid ng Seoul noong Dinastiyang Joseon, malawak na kilala ito bilang *Namdaemun*, na may literal na salin na "ang dakilang katimugang tarangkahan."

## Mga larawan

Image:Namdaemun in the Joseon Period.JPG|
Image:Nandaimon in the Japanese Period.JPG|
Image:Korea-Seoul-Namdaemun-Sungnyemun-01.jpg|
Image:Korea-Seoul-Namdaemun-Sungnyemun-10.jpg|
Image:Korea-Seoul-Namdaemun-Sungnyemun-09.jpg|
Image:Seoul-Namdaemun-at.night-01.jpg|
Image:Namdaemun 2008 fire-01.jpg|2008
Image:Sungnyemun, 11 February 2008.jpg|

## Mga sanggunian
Kaurian:Timog Korea
Wood (paglilinaw)

Maaaring tumukoy ang **wood** sa:

* Kahoy

Mga tao:
* Victor Wood, Pilipinong mang-aawit
* Leonard Wood, Amerikanong gobernador-heneral

Mga lugar:
*Wood, Pembrokeshire, Wales
*Wood, Somerset, England
*Wood, South Dakota, Estados Unidos
*Wood County, Ohio, Estados Unidos
*Wood County, Texas, Estados Unidos
*Wood County, West Virginia, Estados Unidos
*Wood County, Wisconsin, Estados Unidos
**Wood, Wisconsin,Estados Unidos
Romano

Maaaring tumukoy ang **Roman** or **Romano** sa:

* Isang bagay o tao ng o mula sa Roma.

; Kasaysayan
* Lumang Romano (ika-9 na siglo BK hanggang ika-9 na siglo BK) 
**Kahariang Romano (753 BK hanggang 509 BK)
** Republikang Romano (509 BK hanggang 44 BK)
** Imperyong Romano (27 BK to PK 476)
** Silangang Imperyong Romano (330/476/629 hanggang 1453)
** Banal na Imperyong Romano (c. 900 hanggang 1806)

; Kristiyanismo
* Simbahang Katoliko Romano

; Mga taong may pangalan o apelidong Romano o Roman
* Romano (papa)
* Nick Romano
* Orlando Romano
* Romano Vasquez
* Tricia Roman
* Roman Romulo
* Herminia Roman

; Iba

* Mitolohiyang Romano
James Wolfe

thumb|James Wolfe

Si Heneral **James Wolfe** (Enero 2, 1727 – Setyembre 13, 1759) ay isang opisyal ng militar sa Britanya, na naalala sa kanyang tagumpay laban sa mga Pranses sa Canada at nagtatag ng pamamamalakad ng mga Briton.

Kategorya:United Kingdom
Komiks

[thumb|300px|right|*Little Sammy Sneeze* (1904-06) ni [Winsor McCay]] 
Ang **komiks** ay isang grapikong midyum na kung saan ang mga salita at larawan ang ginagamit upang ihatid ang isang salaysay o kuwento.  Maaaring maglaman ang komiks ng kaunti o walang salita, at binubuo ng isa o higit pang mga larawan, na maaaring maglarawan o maghambing ng pagkakaiba ng teksto upang makaapekto ng higit sa lalim. Bagaman palagiang paksang katatawanan ang komiks sa kasaysayan, lumawak na ang sakop ng anyo ng sining na kinabibilangan ang lahat ng mga uri (*genre*),  hinahayaan ang mga artistang tuklasin ang kanilang sariling ekspresyon.

## Mga sanggunian

Kategorya:Genre ng panitikan
Unsoy

::*Para sa ibang gamit ng kintsay, tingnan ang kintsay (paglilinaw).*

Ang **unsoy****, silantro**, o **kulantro** (***Coriandrum sativum***; Ingles: *coriander*, *cilantro* o *Chinese parsley*) ay isang uri ng maliit na halamang nagagamit na pampalasa sa mga lutuing pagkain.  Umaabot sa magpahanggang sampung desimetro ang taas nito.  Kulay pula ang mga bulaklak nito, samantalang kayumanggi naman ang mga butil ng buto.  Isa itong halamang nabanggit sa Tanakh at sa Bibliya.  Katulad ito ng isa pang halamang pam-Bibliya, ang mana.  Parehas sila ng hugis at laki, ngunit magkaiba sa lasa at kulay.  Tinatawag din itong **koriander** at **koriandro**, at sinasabing isang yerba na may pagkakahawig sa halamang karot.  Kilala rin ang unsoy bilang **wansoy** o **wansuey** sa Pilipinas, bagaman sinasabi ni Micky Fenix sa *Inquirer Lifestyle* (*Philippine Daily Inquirer*) na iba ang wansuey (*coriander sigadillas*) mula sa tunay na unsoy.  Lahat ng ibang mga sanggunian, bukod sa *Inquirer Lifestyle* ay nagsasabing iisa lamang ang unsoy at wansuey.  Ang naiiba mula sa unsoy o wansuey ay ang kintsay.  Binabaybay din ang unsoy bilang **unsuey** at **uan-soi**.

## Mga sanggunian
Kategorya:Halaman
Kategorya:Apiaceae
Kategorya:Yerba
Kategorya:Panimpla
Kategorya:Mga halaman sa Bibliya
Karnerong-dagat

Ang mga **karnerong-dagat** (Ingles: mga *pinniped* o mga *seal* ) o mga **poka** (Espanyol: *foca*) ay mga **mamalyang may mga pinalikpikang-paa**.  Kabilang dito ang mga pamilyang Odobenidae (mga walrus), Otariidae (mga may taingang karnerong-dagat), at Phocidae (ang mga tinaguriang *tunay* na karnerong dagat).  Dating silang kinikilala bilang nasa mababang-orden: ang ***Pinnipedia***, na minsang itinuturing ngayon bilang mataas-na-orden sa loob ng Caniformia, na isang mababang orden ng Carnivora.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Carnivora
Kategorya:Karnerong-Dagat
Kategorya:Pinnipedia
Karpintero

[Isang karpintero sa [Tennessee, Hunyo 1942.|thumb|250px]]

Ang isang **karpintero**, **alwagi**, **anluagi** o **anluwagi** (Ingles: *carpenter*) ay isang bihasang artesano na nagkakarpintero - isang malawak na sakop sa paggawa sa kahoy (*woodworking*) na kinabibilangan ng pagsasagawa ng mga gusali, kasangkapan, at ibang pang bagay na yari sa kahoy.  Kinasasangkutan ang trabahong ito ng paggawang manwal at pagtrabaho sa labas, partikular na ang magaspang na pagkakarpintero.  Tinatawag na **anluwagihan**, **karpenteriya** o **karpenterya** (Ingles: *carpentry* o ''joiner's workshop*) ang gawaan ng mga karpintero., bagaman ang katumbas nito sa wikang Kastila (Kastila: *carpinteria*; Ingles: *joinery* at *capentry'') ay nangangahulugan din na sining at larangan ng pag-aanluwagi.

## Mga sanggunian
Kategorya:Hanapbuhay
*
Kulasiman (paglilinaw)

Ang **kulasiman** ay tumutukoy sa mga sumusunod:

* kulasiman, isang uri ng halamang damo, lalo na ang:
** *Portulaca oleracea*, ang pangkaraniwang kulasiman na iginugulay at pinapakain din sa hayop kahit tinatawag itong isang uri ng  "masamang damo"
* kulasiman (*Claytonia perfoliata*), isa pang halaman (''Miner's lettuce* [letsugas ng tagapagmina] o *winter purslane* [kulasiman ng tagniyebe] ang katawagan sa Ingles)
* kulasiman (*Halimione portulacoides*), isa ring halaman (tinatawag na *sea purslane* sa Ingles na may kahulugang "kulasimang pandagat")
* dampalit (*Sesuvium portulacastrum*), isa pa ring halaman na tinatawag din na "kulasimang pandagat" o *sea purslane'' sa Ingles
Portulaca oleracea

thumb|right|Bulaklak ng *Portulaca oleracea*.

Ang ***Portulaca oleracea*** ay isang espesye ng mga kulasiman o mga portulaka.  Ito ang **pang-karaniwang kulasiman** (Ingles: *common purslane*, *summer purslane* o *pigweed*) , na isang uri ng yerba.  Sa kadahilanang itinuturing na masamang damo (o yagit) ang portulakang ito, kadalasang ginagamit ito bilang pakain (Ingles: *fodder* o *animal feeds*) sa mga hayop.

## Tingnan din 
* Claytonia perfoliata ''(miner's lettuce* o *winter purslane)*
* Halimione portulacoides *(sea purslane)''

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pagkain
Kategorya:Yerba
Kategorya:Portulacaceae
Kategorya:Gulay
Kategorya:Agrikultura
Kategorya:Kulasiman