open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Euclidyanong bektor

Sa matematika, pisika, at inhinyera, ang **Euclidyanong bektor** (mula ) o **tuganong Euclidyano** (), mas kilala sa pinaiksing tawag na **bektor** (mula ) o **tugano** lamang, ay isang heometrikal na bagay na may kalakhan (*magnitude*) o haba, at direksyon. Ayon sa alhebrang pambektor, maaaring idagdag ang mga bektor sa iba pang mga bektor. Madalas itong ipinapakita bilang isang sinag (*ray*) o pasulat sa anyong \overrightarrow{AB}, kung saan ang  ay ang mga punto ng sinag —  ang pinagmulan at  ang patutunguhan.

Galing sa salitang Kastila na *vector* ang "bektor," na nagmula naman sa salitang Latin na *vector* ("tagadala"). Una itong ginamit noong ika-18 siglo ng mga astronomo sa kanilang pag-iimbestiga sa pag-ikot ng mga planeta sa Araw. Ang kalakhan ng bektor ay ang layo ng dalawang punto sa isa't isa, at tinutukoy naman ng direksyon ang direksyon ng paglipat (*displacement*) mula sa punto na  papuntang . Maraming pagkakatulad ang mga operasyon sa bektor sa mga operasyon sa alhebra (tulad ng pagdaragdag, pagbabawas, pagpaparami, at negasyon) — sinusunod rin nila ang mga katangian ng komukatibo, asosyatibo, at pamamahagi. Ang mga operasyon at katangiang ito ay ang dahilan kung bakit ginagawang halimbawa ang mga Euclidyanong bektor sa pangkalahatang konsepto ng mga bektor bilang isang elemento sa espasyong pambektor.

## Talababa 
Kategorya:Abstraktong alhebra
Kategorya:Mga konsepto sa pisika
Kategorya:vector calculus
Kategorya:Linear algebra
Produktong panloob

na inilalarawan gamit ang isang produktong panloob]]

Sa matematika, ang **espasyong produktong panloob** () ay isang espasyong bektor na may karagdagang straktura na tinatawag na **produktong panloob** (). Ang espasyong produktong panloob ay nag-uugnay ng bawat pares ng mga bektor sa espasyo sa kantidad na skalar na tinatawag na produktong panloob ng mga bektor. Ang mga produktong panloob ay pumapayag sa mahigpit na introduksiyon ng mga intuwitibong nosyong heometriyal gaya ng haba ng bektor o anggulo sa pagitan ng dalawang bektor. Ang mga ito ay nagbibigay rin paraan upang ilarawan ang ortogonalidad sa pagitan ng mga bektor (produktong panloob na sero). Ang mga espasyong panloob ay naglalahat sa mga espasyong Euclidean (kung saan ang produktong panloob ang produktong tuldok o tinatawag ding produktong skalar) sa mga espasyong bektor ng anumang (posibleng impinito) dimensiyon at ito ay pinag-aaral din sa mga punsiyonal na analisis, o anggulo sa pagitan ng dalawang bektor.

Kategorya:Mga espasyong norma
Kategorya:Mga anyong bilinyar
Ortogonalidad

na AB at CD ay ortogonal sa isa't isa. ]]

Ang **ortogonalidad**(orthogonality) ay nangyayari kung ang dalawang bagay ay nagbabago ng independiyente(hindi nakadepende ang pagbabago ng isa sa isa), hindi magkaugnay(uncorrelated) o perpendikular. 

Sa matematika, ang dalawang bektor ay ortogonal kung sila ay perpendikular sa isa't isa o ang dalawang ito ay bumubuo ng tamang anggulo(right angle). 

Kategorya:Linear algebra
Biseksiyon

Sa heometriya, ang **biseksiyon** ang paghahati ng isang bagay sa dalawang magkatumbas o kongruentong bahagi na karaniwan ay sa pamamagitan ng isang linya na tinatawag na bisektor.

Kategorya:Elementaryong heometriya
Anggulong rekto

ng AB ay iginuhit upang ito ay bumuo ng mga tamang anggulo sa linyang CD]]
Sa heometriya at trigonometriya, ang **anggulong rekto** o **sihang tadlong** (; ) ay isang anggulo na nagbibisekto sa anggulo na binubuo ng dalawang kalahating isang tuwid na linya. Sa tiyak na depinisyon, ang sinag ay nilalagay upang ang mga dulongpunto (endpoint) ay nasa linya at ang mga katabing (adjacent)  anggulo ay magkatumbas. Sa rotasyon, ang tamang anggulo ay tumutugon sa kwarter na pagikot (o kwarter ng buong bilog).

## Sanggunian 
Kategorya:Elementaryong heometriya
Kategorya:Trigonometriya
Daloy Ricci

Sa diperensiyal na heometriya, ang **daloy Ricci** (Ricci flow) ay isang instrinsikong daloy heometriko. Eto ay proseso na nagdedeporma sa metriko ng manipoldong Riemannian sa paraang pormal na kahalintulad na dipusyon ng init at pinakikinis ang mga iregularidad sa metriko.

Kategorya:Diperensiyal na heometriya
Perpendikular

ng AB ay perpendikular sa segmentong CD dahil ang bawat anggulong nabubuo ay 90 digri]]

Sa heometriya, ang dalawang linya o plano (o isang linya at isang plano) ay itinuturing na perpendikular (o ortogonal) sa bawat isa kung ito ay bumubuo ng kongruentong (magkatumbas) magkatabing mga anggulo (o hugis letrang T). Ang termino ay pwedeng gamitin bilang pangngalan o pang-uri.

Kategorya:Elementaryong heometriya
Sinag (heometriya)

Kung ang konsepto ng kaayusan (order) ng mga punto ng isang linya ay inilalarawan, ang isang **sinag** (ray) o kalahating linya ay maaari ring ilarawan. Ang sinag ay bahagi ng isang linya na pinido (may hangganan) sa isang direksiyon ngunit inpinido (infinite) sa iba. Ito ay maaaring ilarawan ng dalawang punto, ang inisyal na puntong A at ang ibang punto na B. Ang sinag ang lahat ng punto sa linyang segmentong A at B kasama ang lahat ng puntong C sa linya sa pamamagitan ng A at B upang ang mga punto ay lumabas sa linya sa kaayusang A, B, C.

Sa topolohiya, ang sinag sa isang espasyong  *X* ay tuloy tuloy na pagkakabit **R**+ → *X*. Ito ay ginagamit upang ilarawan ang konsepto ng wakas ng espasyo. 

## Mga sanggunian
Kategorya:Elementaryong heometriya
Kategorya:Heometrikong analisis
Kategorya:Topolohiya
Paralelogram

Ang **paralelogram** (parallelogram) ay isang konbeks na kwadrilateral na may dalawang pares ng mga gilid na paralelo. Ang kabaligtaran o magkaharap na mga gilid ng paralelogram ay magkatumbas ang haba at ang mga kabaligtarang anggulo ay magkatumbas ang sukat. Ang kongruwensiya ng kabaligtarang mga gilid at kabaligtarang mga anggulo ng paralelogram ay direktong konsekwensiya ng Paralelong Postulado na Euclidean at wala sa mga kondisyong ito ay hindi mapapatunayan ng hindi gagamitin ang postuladong ito o ang isa mga pormulasyon nito. Ang tatlong dimensiyonal na kapilas (counterpart) nito ay tinatawag na paralelipiped (sa Ingles ay parallelepiped).
Kategorya:Mga poligon
Trapesoid

Ang **trapesoid** (*trapezoid*) ay isang konbeks na kwadrilateral na ang isang pares ng paralelong gilid ay tinatawag na *trapezoid* sa Wikang Ingles at *trapezium* sa Ingles sa labas ng Hilagang Amerika. Ang isang trapesoid na may berteks na ABCD ay tinutukoy na . Ang paralelong mga gilid ay tinatawag na base ng trapesoid.

Kategorya:Mga poligon
Oktagon

{{Infobox polygon
| name       = Regular na oktagon
| image      = Regular polygon 8 annotated.svg
| caption    = Isang regular na oktagon
| type       = *pangkalahatang uri ng hugis na ito*
| euler      =
| edges      = 8
| schläfli   = {8}
| wythoff    = 
| coxeter    = 
| symmetry   = Dihedral (D8)
| area       = 2(1+\sqrt{2})a^2 \simeq 4.828427 a^2 (with *a* = gilid na haba)
| angle      = 135°
| dual       = mismo
| properties = konbeks, sikliko, ekwilateral, isogonal, isotoksal
}}
Ang **walsiha** (mula sa *wal*o + *siha*) o **oktagon** (mula sa , at ito mula sa  *oktágōnon*,  *oktṓ* "walo" +  *gōnía* "anggulo") ay isang damsiha na may walong (8) gilid. Ang isang regular oktagon ay may simbolong Schläfli na {8}.

Mga halimbawa ng mga walsiha ang tanda ng paghinto (*stop sign*), maraming payong, at bagua. Sa karagdagan, madalas na ginagamit ang oktagon sa arkitektura, halimbawa, sa Simboryo ng Bato.

Kategorya:Mga poligon
Eksagono

{{Infobox polygon
| name       = Regular na heksagon
| image      = Regular polygon 6 annotated.svg
| caption    = Isang regular na heksagon
| type       = *pangkalahatang uri ng hugis na ito*
| euler      =
| edges      = 6
| schläfli   = {6}t{3}
| wythoff    = 
| coxeter    = 
| symmetry   = Dihedral (D6)
| area       = A = \frac{3 \sqrt{3}}{2}t^2 \simeq 2.598076211 t^2. (with *t* = gilid na haba)
| angle      = 120°
| dual       = mismo
| properties = konbeks, sikliko, ekwilateral, isogonal, isotoksal
}}
Ang **heksagon** (mula sa , at ito mula sa  *hexágōnon*,  *héx* "anim" +  *gōnía* "anggulo") ay isang poligon na may anim na gilid at anim na mga berteks. Ang isang regular na heksagon ay may simbolong Schläfli na {6}.  Ang kabuuang panloob na anggulo ng anumang heksagon ay 720°.

 (dito, isang talukab ng pagong).]]

## Mga gamit 
* Ang mga heksagon ay madalas na matatagpuan sa kalikasan, bilang halimbawa, sa estruktura ng anila. Ang tibay nito ay nasa katunayan na ang isang heksagon ay ginawa ng mga ekwilateral na tatsulok.
* At saka ang base ng maraming mga bubog ay heksagonal.
* Mayroon din isang malaking padron ng mga ulap, malapit sa Hilagang Polo ng Saturno, na kilala bilang ang Heksagon ng Saturno.
* Samantala ang mga tao ng Pransiya ay tumatawag sa kanilang bansa "ang Heksagon" (sa Pranses, ''l'Hexagone'').

Kategorya:Mga poligon
Celsus

Si **Celsus**(Greek: Κέλσος) ay isang ika-2 siglo CE na pilosopong Griyego at kritiko ng Sinaunang Kristiyanismo. Ang kanyang aklat na The True Word (Account, Doctrine or Discourse) (Λόγος Ἀληθής) noong 177 CE ang pinakaunang kompletong pagbatikos sa Kristiyanismo.
## Tignan din
*Bibliya
Kategorya:Kristiyanismo
Pang-aalipin sa Bibliya

Sa Bibliya, ang pang-aalipin ay pinapayagan sa Lumang Tipan (Exodus 21:1-11, Exodo 21:20-21, Deuteronomiya 21:10-14, Exodo 21:1-7, Leviticos 25:44-47) gayundin sa Bagong Tipan (Efeso 6:5, I Timoteo 6:1). Ang mga talatang ito at kawalan ng kondemnasyon sa Bibliya ang kalaunang ginamit ng mga tagapagtaguyod ng pang-aaalipin sa Estados Unidos upang ipagtanggol ang pang-aalipin sa bansang ito. 
## Mga talata
Ayon sa Levitico 25:44-47, ang mga Israelita ay pinapayagan na bumili ng alipin na dayuhan. Ang mga anak ng biniling alipin ay maaari ring bilin at gawing alipin. Ang mga ito ay maaaring ipamigay ng bumili sa mga anak nito at gawing alipin. Ayon sa Exodo 21:1-6, ang isang biniling lalakeng aliping Israelita ay pinapayagang lumaya pagkatapos ng anim na taong pagsisilbi sa may-ari nito. Kung ang lalakeng aliping ito ay binigyan ng asawa ng may-ari, ang asawa at mga naging anak nito ay mananatiling pag-aari ng may-ari kahit lumaya na ang lalakeng alipin. Kung ang lalakeng alipin ay ayaw nang umalis dahil mahal nito ang asawa at mga anak at ang amo, ito at ang pamilya nito ay habang buhay na magiging alipin. Ayon naman sa Exodo 21:7, ang babaeng ipinagbili ng ama nito bilang alipin ay hindi maaaring palayain tulad ng isang aliping lalake. Ayon sa Deuteronomiyo 21:10-14, ang isang nabihag na babae na kaaway ng mga Israelita sa digmaan ay maaaring pakasalan at sipingan kung ito ay  magugustuhan. Kung ayaw na ng lalaki sa babaeng bihag, ito ay pinapayagang lumaya. Ayon sa Exodos 21:26-27, ang mga alipin naman na nabulag o nabungi ng amo nito ay palalayain bilang kabayaran sa pinsalang natamo sa amo nito. Ayon sa Exodo 21:20-21, kung ang isang aliping babae o lalake ay sinaktan ng amo at ito ay namatay, parurusahan ang amo. Ngunit kung ang alipin ay nabuhay ng isa o dalawang araw, ang amo ay hindi parurusahan dahil ari-arian nito ang alipin.

## Sanggunian
## Tingnan din
*Bibliya
*Poligamiya

Kategorya:Bibliya
Kategorya:Pang-aalipin
Dilema ni Euthyphro

Ang Dilema ni Euthyphro ay isang dilema na ginagamit ng mga kritiko upang pabulaanan ang relihiyosong moralidad. Ang dialogo ni Euthyphro at Socrates ay humantong sa ganito:

Kung papalitan natin ang "banal" ng "moral", ito ay tumatalakay sa kung paanong ang paniniwala sa diyos ay nagiging batayan ng moralidad. Kung sasabihing moral ang anumang sabihing moral ng diyos, ito ay nangangahulugang ang moralidad ng diyos ay arbitraryo o ayon lamang sa kagustuhan ng diyos. Kung sinabi ng diyos na ang "pang-aalipin" at "genocide"(pagpapatay ng mga mamamayan ng isang bansa) ay moral, ito ay ituturing na moral at dapat sundin ng mga tagasunod nito. Ang katunayan, ang Bibliya at Qur'an ay nagtuturo at nag-uutos ng mga gayong bagay. Sa kabilang dako, kung sinabi ng diyos na ang isang utos ay moral dahil sa ito ay moral, nangangahulugang ang diyos ay may sinusunod na moralidad na hiwalay sa kanya. Kung gayon, ang diyos ay hindi batayan ng moralidad kundi taggagamit lang nito.

## Tingnan din
*Moralidad
*Etikal na Dilema
Kategorya:Moralidad
Kategorya:Diyos
Etikal na dilema

Ang **etikal** o **moral na dilema** ay isang komplikadong sitwasyon na sumasangkot sa maliwanag na salungatan ng isa o maraming mga aksiyon na moral. Ito ay nangangahulugan na ang pagpili ng isang moral na aksiyon ay magreresulta sa pagsalungat o pagsalangsang sa isa pang moral na aksiyon. 

## Mga halimbawa
*Ikaw ay inutusan ng isang sindikato na patayin mo ang nanay mo upang ang mga organo nito ay gamitin upang iligtas ang lima pang tao(na kabilang dito ang tatay at dalawa mong kapatid). Kung hindi mo ito gagawin, ang limang taong ito ay tiyak na mamamatay.
*Ikaw at ang iyong anim na anak ay binihag ng isang terorista. Ikaw ay binigyan ng isang baril ng terorista at inutusan kang barilin ang isa sa mga anak mo upang pakawalan niya ang lima mo pang mga anak. Kung hindi mo ito gagawin, papatayin pa rin niya ang anim mong mga anak. Kung babarilin mo ang sarili mo, papatayin pa rin niya ang anim mong anak. 
*Ikaw ay operador ng isang riles ng tren. Sa harap mo ay nahahati ang riles sa dalawang direksiyon na kanan at kaliwa. Sa dalawang segundo,  may paparating na tren at ikaw ay magpapasya kung sa kanan o kaliwang riles mo padadaanin ang tren na ito(ngunit walang pindutan upang mapahinto mo ito). Pero napansin mong sa kaliwang riles ay may dalawang taong nakatali dito(na ang isa rito ay nanay mo) at sa kanang riles naman ay may limang taong nakatali dito (na ang dalawa rito ay ang mga kapatid mo).

## Tingnan din
*Moralidad
*Dilema ni Euthyphro

Kategorya:Moralidad
Magnitud (matematika)

Sa matematika, ang **magnitud** o **magnitudo** () ng isang bagay ay ang sukat nito na isang katangian na maaaring ikumpara bilang mas malaki o mas maliit sa ibang mga bagay na magkapareho ang uri. Sa terminong teknikal, ito ay ang kaayusan (pagsusunud-sunod, paghahanay, o pagraranggo) ng klase ng mga bagay na kinabibilangan nito. Ito ay maaari ring pakahuluganan bilang halagang numerikal ng yunit (o klase) na kinabibilangan nito.

Sa pisika, naipapaliwanag ang magnitud bilang kantidad o distansya.

Kategorya:Elementaryong matematika
Konsekwensiyalismo

Ang **konsekwensiyalismo** ay uri ng normatibong etika na nagsasaad na ang mga konsekwensiya(kahihitnan) ng isang pag-aasal ang pinakabatayan ng paghatol sa pagiging tama ng isang pag-aasal. Sa konsekwensiyalismo, ang isang pag-aasal ay moral kung ito ay nagdudulot ng mabuting resulta.

Kategorya:Utilitarismo
Kategorya:Konsekwensiyalismo
Kategorya:Etikang normatibo
Kategorya:Mga teoriyang etikal
Utilitarismo

Ang **utilitarianism** o **utilitarismo** (mula sa Espanyol) ay isang etikal na teorya sa etikang normatibo na nagsasaad na ang isang tamang aksiyon ay ang isa na nagpapalaki ng utilidad na karaniwang inilalarawan na nagpapalaki ng kasiyahan at nagpapaliit ng pagdurusa. Ito ay isang uri ng konsekwensiyalismo na ang isang aksiyon ay matutukoy na moral sa magiging resulta nito. Ang pinakainpluwensiyal na mga  tagapag-ambag nito sina Jeremy Bentham at John Stuart Mill.

Kategorya:Mga teoriyang etikal
Kategorya:Utilitarismo
Intelektuwalismo

(ca.469–399 B.C.)]]
Ang **intelektuwalismo** ay nagpapahiwatig ng gamit, pagsulong, at pagganap ng katalinuhan; ang kasanayan ng pagiging intelektuwal; at ang Buhay ng Pag-iisip. Sa larangan ng pilosopiya, ang “intelektuwalismo” ay paminsan-minsan kasing-kahulugan ng "rasyonalismo", na ang kaalaman na karamihan hango mula sa katuwiran at pagdadahilan. Sa panlipunan, ang “intelektuwalismo” negatibong nangangahulagan na isang-pag-iisip ng layunin ("labis na pagtuon sa pag-iisip") at panlalamig na damdamin ("ang kawalan ng pagsuyo at pagdama").

Ito rin ay isang etikal na teorya na nagdidiktang ang pinakamaiging aksiyon ang aksiyon na nagpapalaganap ng kaalaman.

## Mga sanggunian
Kategorya:Moralidad
Welfarism

Ang ***welfarism*** (Ingles para sa sistema ng kapakanan) ay isang anyo ng *consequentialism*.  Katulad ng lahat ng anyo ng *consequentialism*, ang *welfarism* ay nakabatay sa saligan na mga aksyon, palakad at/o patakaran ay kailangang sinisiyasat batay sa kanyang kinalabasan.  Ang mga paniniwala ng mga nagsusulong sa *welfarism* ay partikular na naimpluwensiyahan ang batas at ekonomika.  Sina Steven Shavell at Louis Kaplow ay ipinaliwanag sa kanilang aklat na *Fairness versus Welfare* na ang kapakanan ay kailangang piling pamantayan na kung saan ang mga nagsusuring legal ay sinusuri ang mga piniling legal na palakad.

## Mga sanggunian
Kategorya:Etika
Etikang situwasyonal

Ang **etikang situwasyonal** ay binibigyan pansin ang partikular na konteksto ng isang gawa kapag sinusuri ito sa etikang pananaw imbis na husgahan ito sang-ayon sa lubusang pamantayang moral.  Sa etikang situwasyonal, sa loob ng bawat konteksto, hindi sinusundan ang pangkalahatang batas, ngunit ang batas ng pag-ibig.  Isang salitang Griyego ang ginagamit upang isalarawan ang pag-ibig sa Bibliya, ito ang "agape" na isang uri ng pag-ibig na pinapakita ang pagmalasakit sa kapwa, ang pag-iintindi sa kanila tulad ng pag-iintindi sa sarili.  Sinasabing na pag-ibig na agape ay paggawa ng mabuti sa kapwa na hindi humihingi ng kapalit; ito ang pag-ibig na walang kondisyon. Kabilang sa mga naunang nagsulong ng etikang situwasyonal sina Kierkegaard, Sartre, de Beauvoir, Jaspers, at Heidegger.

## Mga sanggunian
Kategorya:Moralidad
Kaurian:Etika
Preperensiyang utilitarismo

Ang **preperensiyang utilitarismo** ay isang anyo ng utilitarismo sa makabagong pilosopiya. Hindi tulad ng klasikong utilitarismo, kung saan ang mga tamang gawa ay binibigay kahulugan bilang ang mga bagay na pinapalaki ang ligaya at pinapaliit ang sakit, ang preperensiyang utilitarismo ay nagsusulong sa mga gawang na nagbibigay kaganapan sa mga kapakanan (preperensiya) ng mga taong sangkot.

## Mga sanggunian
Kategorya:Utilitarismo
Diperensiya ng pagkabalisa

Ang **Diperensiya ng pagkabalisa** (Ingles: *Anxiety disorder*) ay isang pangkalahatang termino na sumasakop sa iba't ibang mga anyo ng abnormal at patolohikal na takot at pagkabalisa. 

## Tingnan din
*Diperensiya ng nababalisang personalidad

Kategorya:Sakit sa pag-iisip
Neuron

Ang **neuron** o nerbong selula(nerve cell o neurone) ay isang elektrikal na napananabik na selula(excitable cell) na nagpoproseso at nagpapadala ng impormasyon sa pamamagitan ng elektrikal at kemikal na pagsesenyas(signalling).Ang isang kemikal na pagsesenyas ay nagaganap sa mga sinapse(synapse) na isang koneksiyon sa ibang mga selula. Ang mga neuron ay nagdudugtong sa ibang mga neuron upang bumuo ng networko. Ang mga neuron din ang mga pangunahing bahagi ng sistemang nerbiyos na kinabibilangan ng utak, kordong espinal at periperal na ganglia. Ang ilang mga espesyal na uri ng neuron ay umiiral gaya sensoryang neuron na tumutugon sa paghipo(touch), tunog, liwanag at iba pang mga stimuli na umaapketo sa mga selula ng mga sensoryang organo na nagpapadala ng senyas(signal) sa spinal na kordo at utak. Ang mga motor na neuron ay tumatanggap ng senyas mula sa utak at spinal na kordo, nagsasanhi ng kontraksiyon ng masel(muscle) at umaapketo sa mga glandula(gland). Ang mga interneuron ay kumokonekta ng mga neuron sa ibang mga neuron sa loob ng parehong rehiyon sa utak o kordong espinal. 

Ang isang tipikal na neuron ay mayroon katawan ng selula(o soma), dendrito at akson. Ang mga dendrito ay maninipis na straktura na sumasangay sa katawan ng selula at malimit ay humahaba ng 100 mikrometro at sumasangay ng maraming beses na lumilikha ng punong dendritiko. Ang isang akson ay isang spesyal na ekstensiyong selular na sumasangay sa katawan ng selula sa lugar na tinatawag na hilok ng akson(axon hillock) at naglalakbay sa isang distansiya na kasinglayo ng 1 metro sa mga tao o mas mahaba pa sa ibang sarihay. Ang katawan ng selula ay kalimitang lumilikha ng maraming dendrito ngunit hindi dadami sa isa ang akson bagaman ang akson ay maaaring sumanga ng daang beses bago ito magwakas. Sa karamihan ng mga sinapse, ang mga senyas ay ipinapadala mula sa isang akson ng neuron hanggang sa dendrito ng ibang neuron. Gayunpaman, merong mga eksepsiyon sa patakarang ito: ang mga neuron na walang dendrito, neuron na walang akson, mga sinapse na nagdudugtong ng isang akson sa iba pang akson o isang dendrito sa iba pang dendrito at iba pa. 

Lahat ng mga neuron ay elektrikal na napananabik(electrically excitable) na nagpapanatili ng boltaheng gradiento sa mga membrano nito sa pamamagitan ng metabolikal na napapatakbong ion pump na sumasama sa ibang mga kanelong ion na nakakabit sa mga membrano upang lumikha ng intraselular laban sa ekstraselular na pagkakaiba ng konsentrasyon ng ion gaya ng sodium, potassium, chloride, at calcium. Ang pagbabago sa ibayong(cross) boltaheng membrano ay maaaring magpabago ng tungkulin ng mga dependiyente sa boltaheng mga kanelong ion(ion channel). Kung ang boltahe ay magbago sa isang malaking halaga, ang isang lahat-o-walang pulsong elektrokemikal na tinatawag na aksiyong potensiyal ay malilikha na naglalakbay ng mabilis sa kahabaan ng akson ng selula at nagpapagana ng mga koneksiyong sinaptiko sa ibang mga selula kung ito ay dumating. 

Kategorya:Sistemang nerbiyos
Sinapse

Sa Sistemang nerbiyos, ang **Sinapse**(synapse) ay isang straktura na pumapayag sa isang neuron na magpadala ng isang elektrikal o kemikal na senyas sa ibang selula(neuron o hindi).

Kategorya:Sistemang nerbiyos
Dendrita

Ang mga **dendrita** (Ingles: *dendrite*) ay mga sumasangay na proteksiyon ng neuron na nagsisilbing tagapangasiwa ng elektrokemikal na estimulasyon na natatanggap mula sa ibang neuron sa katawan ng selula o soma kung saan ang ibang mga dendrito ay lumalabas.

Kategorya:Sistemang nerbiyos
Teorya ng bilang

Ang **teorya ng bilang** (Ingles: *number theory*) ay isang sangay ng purong matematika na pangunahing nauukol sa pag-aaral ng mga buumbilang. Ang mga teorista ng teoryang ito ay nag-aaral ng mga pangunahing bilang gayundin ang mga katangian ng mga obhektong binubuo ng mga buumbilang o kung ilalarawan ay henerelasisyon ng mga buumbilang.
Charlotte's Web

Ang '''''Charlotte's Web'''* (sa Filipino: "Ang Agiw ni Charlotte") ay isang librong pambata noong 1952 na inakdaan ni E. B. White. Umiikot ang kuwento sa isang baboy na pinangalanang Wilbur at isang anlalawa na pinangalanang Charlotte.

Noong 1973 ito ay iniangkop sa isang pelikulang animasyon ng Hanna-Barbera Productions. Ang kuwento ng pelikula ay nagpatuloy sa *Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure''.

Kategorya:Mga nobela
Digmaang sibil

Ang **digmaang sibil** (civil war) ay isang digmaan sa pagitan ng mga itinayong mga grupo sa isang bansa o republika. Ang layunin ng isang grupo ay upang pangasiwaan ang buong bansa o isang rehiyon upang makamit ang kalayaan o upang palitan ang namumunong kasalukuyang gobyerno ng isang bansa.

Kategorya:Digmaan
Sanskiyon

Ang sanskyon ay maaaring tumukoy sa:
*Ekonomikang sanskiyon
*Kalakalang sanksiyon
*Internasyonal na sanksiyon
*Pragmatikong sanksiyon
Ekonomikang sanksiyon

Ang **ekonomikang sanksiyon** (economic sanction) ay mga domestikong parusa na nilalapat ng isang bansa o grupo ng mga bansa sa isa pang bansa dahil sa iba ibang dahilan. Ang sanksiyong ito ay kinabibilangan ng taripa, sagabal sa kalakalan, kota ng importe o eksporte. Ang isang pinakakilalang halimbawa ng sanksiyong ito ang 50 taong embargo ng Estados Unidos sa Cuba.

Kategorya:Sanksiyon
Lee Jun-hyuk

Si **Lee Jun-Hyuk** (ipinanganak 13 Marso 1984) ay isang artista mula sa bansang Timog Korea. Unang lumabas sa industriya ng paglilibang si Lee Joon-hyuk noong 2006 nang lumitaw siya musikang bidyo ng bandang hip hop na Typhoon. Nagsimjula siya sa pag-arte noong 2007 sa Koreanovelang ''First Wives' Club*, na sinundan ng mga pang-suportang pagganap. Naging tanyag siya nang naging pangunahing bida siya sa *Three Brothers* (2009), *I Am Legend* (2010), *City Hunter* (2011), at *Man from the Equator'' (2012).

## Pilmograpiya
### Mga drama
### Mga pelikula
### Musikang bidyo
* "Love Bear" ni KCM (2010)

## Mga parangal
## Mga sanggunian
## Mga panlabas na link
* Lee Jun-Hyuk Official Website 
* Daum Fansite
* HanCinema Profile
* Nate Profile  (Korean)
* Soompi Profile 
* Naver Profile (Korean)

Kategorya:Mga artista mula sa Timog Korea
Kategorya:Ipinanganak noong 1984
Tekstong Masoretiko

Ang **Tekstong Masoretiko** (**MT**, **𝕸**, o \mathfrak{M}) ang autoratibo at opisyal na Hebreo at Aramaikong teksto ng bibliya na may 24 mga aklat na tinatawag na Tanakh Rabinikong Judaismo. Ang Tanakh ay katumbas ng Lumang Tipan sa bibliya ng Kristiyanismo. Ang Masoretiko ay kinikilala bilang Hudyong Kanoniko ng Mga skrolyo ng Patay na Dagat na pinakamatandang manuskrito ng Tanakh.  Ang Masoretiko ay kinopya ng mga Hudyo na tinatawag na Masorte sa pagitan ng ika-7 hanggang ika-10 siglo CE. Ang pinakamatandang umiiral na manuskrito ng Masoretiko ay mula ika-9 na CE.  

## Kaibahan sa Septuagint
Ang Septuagint ang Griyegong salin ng Tanakh(Hebreo) sa lenggwaheng Griyego na isinalin mula ika-3 hanggang ika-1 siglo BCE. Ang Septuagint ang pinagsipian ng mga may akda ng Bagong Tipan ng sinasabing mga hula ni Hesus. Ito rin ang pinagsipian ng mga ama ng simbahan. Ang Septuagint ay itinatakwil ng mga Hudyo na salin ng Tanakh dahil sa korupsiyon nito. Maraming pagkakaiba ang dalawang saling ito dahil ang Septuagint ay isinalin mula sa Hebreong teksto na iba sa pinagkopyahan ng Masoretiko.
### Mga halimbawa ng pagkakaiba ng Griyegong Septuagint mula sa Hebreong Tekstong Masoretiko ng mga Hudyo
## Aklat ni Jeremias
Ang Aklat ni Jeremias sa Septuagint ay mas maikli kaysa sa Tekstong Masoretiko at may pagkakaiba sa pagkakasunod ng mga talata. Ang talata sa Septuagint na hindi matatagpuan sa Masoretiko ang: 8:10-12; 10:6-8,10; 11:7-8; 17:1-4; 29:16-20; 30:10-11; 33:14-26; 39:4-13; 48:45-46; 51:44d-49a; 52:2-3,27c-30.
## Mga sanggunian
Kategorya:Bibliya
Kategorya:Hudaismo
Normang Euclidean

Sa isang *n*-dimensiyonal na espasyong Euclidean na **R***n*, ang intuwitibong nosyon ng haba ng isang bektor na ***x*** = (*x*1, *x*2, ..., *x**n*) ay makukha sa pamamagitan ng pormulang: 
:\|\boldsymbol{x}\| := \sqrt{x_1^2 + \cdots + x_n^2}.
Ibinibigay nito ang ordinaryong distansiya mula sa pinagmulan(origin) hanggang sa puntong ***x*** na konsekwensiya ng teoremang Phythagorean.

Ang **normang Euclidean**(Euclidean norm) ay ang pinakakaraniwang ginagamit na normang **R***n*, ngunit may mga ibang norma sa espasyong bektor. Gayunpaman, ang lahat ng mga normang ito ay magkatumbas sa kahulugan ang mga ito ay naglalarawan ng parehong topolohiya.   

Sa isang *n*-dimensiyonal na espasyong kompleks na **C***n*, ang pinakakaraniwang normang kompleks ay:
:\|\boldsymbol{z}\| := \sqrt{|z_1|^2 + \cdots + |z_n|^2}= \sqrt{z_1 \bar z_1 + \cdots + z_n \bar z_n}.

Sa parehong mga kaso, maaari ding ihayag ang norma bilang ugat ng kwadrado ng produktong panloob ng bektor at ng sarili nito:
:\|\boldsymbol{x}\| := \sqrt{\boldsymbol{x}^* \boldsymbol{x}},

kung saan ang ***x*** ay kinakatawan bilang isang kolum na bektor ([*x*1; *x*2; ...; *x**n*]), at ***x**** na tumutukoy sa transposong konhugato nito.

Ang pormulang ito ay balid para sa anumang espasyong produktong panloob kabilang ang Euclidean at mga espasyong kompleks. Para sa mga espasyong Euclidean, ang produktong panloob ay katumbas ng produktong tuldok. Kaya sa spesipikong kaso, ang pormula ay maaari ring isulat sa mga sumusunod na notasyon:

:\|\boldsymbol{x}\| := \sqrt{\boldsymbol{x} \cdot \boldsymbol{x}}.

Ang normang Euclidean ay tinatawag din habang Euclidean na **ℓ2 distansiya**, '''*L*2 norm**, o  **ℓ2 norma*.

Ang hanay ng mga bektor sa **R***n+1'' na ang normang Euclidean ay isang ibinigay na positibong konstante ay nagbubuo ng **n-spero**.
## Tignan din
*Distansiyang Euclidean
Kategorya:Linear algebra
Kategorya:Mga norma
Paglalakbay sa panahon

Ang **paglalakbay sa panahon** (Time travel) ay isang konsepto ng paglipat o paglalakbay sa pagitan ng magkaibang punto sa panahon sa paraang kahalintulad ng paglipat o paglalakbay sa pagitan ng  magkaibang punto sa pisikal na espasyo, sa pamamagitan ng pagpapadala ng mga obhekto o impormasyon pabalik sa nakaraan(past) bago ang kasalukuyan o pagpapadala ng mga obhekto sa hinaharap(future) mula sa kasalukuyan ng hindi mararanasan ang mga pagitang panahon. Ang isang teknolohikal na kasangkapang piksiyonal o hipotetikal na nagbibigay kakayahan na makapaglakbay sa panahon ay tinatawag na makina ng panahon(time machine). Ang isang piksiyonal na halimbawa ng makina ng panahon ang *DeLorean* sa pelikulang *Back to the Future*. Ang isang anyo ng isang-direksiyong paglalakbay sa hinaharap(future) ay nauunawaang posible dahil sa penomenon ng dilasyon ng panahon batay sa belosidad sa espesyal na teoriya ng relatibidad ni Albert Einstein(na ang halimbawa ay ang paradokso ng kambal) gayundin sa grabitasyonal na dilasyon ng panahon sa teoriya ng pangkahalatang relatabidad ni Einstein. Hindi alam sa kasalukuyan kung ang batas ng pisika ay pumapayag na makabalik sa nakaraang panahon(past).

Kategorya:Pisika
Kategorya:Paglalakbay sa panahon
Sandata ng malawakang pagkawasak

*(kaliwa)* at Nagasaki *(kanan)* na dulot ng bombang nukleyar na ibinagsak ng Estados Unidos sa mga siyudad na ito ng Hapon noong 1945.]]
Ang mgs **sandata ng malawakang pagkawasak** o ***weapons of mass destruction*** (**WMD** o **WoMD**) ay ang katawagan sa Ingles para sa mga sandatang nakapagdurulot ng malawakan at nakamamatay ng malaking bilang ng mga tao. Sa pangkalahatan, itinuturing ang mga sumusunod na mga sandata bilang mga **sandatang nakapipinsala nang malawakan at malaki**, na tinatawag ding mga **sandata ng malawakang pinsala**, mga **sandata ng malakihang pinsala**, mga **sandata ng malaganap na pagkawasak** o mga **sandata ng laganap na pagkasira**:
*mga sandatang kimikal, katulad ng mga gas na nakalalason (halimbawa na ang mga gas na pangnerb)
*mga sandatang biyolohikal (ahenteng biyolohikal), na karaniwang mga patoheno o mga *germ*, o iba pang maliliit na mga bagay na buhay na nakapagsasanhi ng karamdaman o sakit (halimbawa na ang bulutong o anthrax)
*mga sandatang nukleyar
*mga sandatang radyolohikal
*iba pang mga sandata na nakapapatay at nakapagbibigay ng malaking pinsala sa malaking dami ng mga tao o nakapagdurulot ng malaking pinsala sa mga kayariang gawa ng mga tao (katulad ng mga gusali), mga kayariang likas (katulad ng mga bundok), o ng biyospera. Ang sakop at paggamit ng kataga ay umunlad at pinagtalunan, na kadalasang nagiging panandang pampulitika kaysa teknikal. Inimbento ang kataga bilang pantukoy sa pagbobombang pang-estratehiya mula sa himpapawid na gumagamit ng mga pampasabog na kimikal, ang katawagan ay naging kaiba at bukod sa mga sandatang maramihan ng ibang mga teknolohiya, katulad ng mga nabanggit na sa itaas. Naging kaiba ang kataga mula sa mga teknikal na katulad ng *chemical, biological, radiological, and nuclear weapons (CBRN)* (mga sandatang kimikal, biyolohikal, radyolohikal, at nukleyar).

Ang unang nakatalang paggamit ng katagang Ingles na *"weapon of mass destruction"* ay ang paggamit ni Cosmo Gordon Lang, Arsobispo ng  Canterbury noong 1937 bilang pagtukoy sa panghimpapawid na pagbobomba ng Guernica, Espanya.

## Mga sanggunian
Kategorya:Sandata

Kategorya:Digmaan
Kategorya:Sandata
Baro't saya

Ang ***Baro’t saya*** ay isang uri ng pambansang damit sa Pilipinas na isinusuot ng mga kababaihan. Ang pangalan ay mula sa dalawang salitang Tagalog na *baro at saya*.

## Mga Uri
Isa sa mga uri ng ''baro't saya* ay ang mga uring *Maria Clara*, na may dagdag na *alampay* o *pañuelo*, na nakabalot sa balikat at ang *ternó'', na may mataas na manggas. Ang uring terno ay pinatanyag ni dating Unang Ginang Imelda Marcos.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kultura ng Pilipinas
Kategorya:Kasuotan
Lalawigan ng Afyonkarahisar

Ang **Lalawigan ng Afyonkarahisar** (), mas tinatawag bilang **Lalawigan ng Afyon**, ay isang lalawigan sa kanlurang Turkiya.

Ang mga katabing lalawigan ay Kütahya sa hilagang-kanluran, Uşak sa kanluran, Denizli sa timog-kanluran, Burdur sa timog, Isparta sa timog-silangan, Konya sa silangan, at Eskişehir sa hilaga. Ang panlalawigang kabisera ay ang Afyonkarahisar. Nasasakupan nito ang sukat na 14.230&nbsp;km², at may populasyon na mga 706.371 (taya noong 2014).
## Mga distrito
Ang lalawigan ng Afyonkarahisar ay nahahati sa 18 mga distrito:
*Afyonkarahisar
*Başmakçı
*Bayat
*Bolvadin
*Çay
*Çobanlar
*Dazkırı
*Dinar
*Emirdağ
*Evciler
*Hocalar
*İhsaniye
*İscehisar
*Kızılören
*Sandıklı
*Sinanpaşa
*Sultandağı
*Şuhut

## Galerya

Image:AfyonBurgberg.jpg|Kastilyong burol ng Afyonkarahisar
Image:AyazinGräber.jpg|MGa batong puntod sa nayon ng Ayazin
Image:Afyon-Kocatepe'den Görünüm.jpg|Kanayunan mula sa burol ng Kocatepe

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga lalawigan ng Turkiya
Cristina Fernández de Kirchner

Si **Cristina Elisabet Munter Fernández de Kirchner** (; ipinanganak noong 19 Pebrero 1953) at mas kilala bilang  **Cristina Fernández** o **Cristina Kirchner** (o sa daglat na **CFK** lamang), ang ika-55 at kasalukuyang Pangulo ng Arhentina at biyuda ng dating pangulong si Néstor Kirchner. Siya ang kauna-unahang babaeng nahalal na pangulo at ikalawang babaeng nagsilbing pangulo (pagkatapos ni Isabel Martínez de Perón, 1974–1976). Nahalal si Cristina Fernández de Kirchner bilang Pangulo ng Arhentina noong Oktubre 2007, at nahalal para sa ikalawang termino noong Oktubre 2011. Isang hustisyalista, si Fernández ay nagsilbi rin ng tatlong termino bilang pambansang senador ng mga probinsiyang Santa Cruz at Buenos Aires.

Isang katutubo ng La Plata, Buenos Aires, Siya ay ang anak na babae nina Eduardo Fernández (may lahing Kastila), isang tsuper ng bus at isang anti-Peronista, at Ofelia Esther Wilhelm (may lahing Aleman). Isa siyang manananggol at nakasal sa dating pangulo ng Arhentina na si Néstor Kirchner magmula 1975 hanggang sa kamatayan ng huli noong 2010. si Fernández ay nagtapos sa National University of La Plata. Kanyang nakilala ang kanyang asawa habang nag-aaral at sila'y naninirahan sa probinsiya ng Santa Cruz upang magtrabaho bilang mga abogado. Noong Mayo 1991, siya ay inihalal sa pamprobinsiyang lehislatura. Sa pagitan ng 1995 at 1997, siya ay muling nahalal sa pambansang kongreso ng Arhentina na pareho bilang pambansang diputado at pambansang senador. Sa pagkapangulo ng kanyang asawa noong 2003-2007, siya ay nagsilbing Unang Babae(First Lady). Si Fernández ay napiling kandidato sa pagkapangulo ng partidong Front for Victory noong 2007. Sa pangkalahatang eleksiyon ng Arhentina noong 2007, siya ay nagkamit ng 45.3% ng boto at 22% na lamang sa pinakamalapit na katunggali. Siya ay itinalaga bilang pangulo noong 10 Disyembre 2007 at muling nahalal sa pagkapangulo sa ikalawang termino noong 23 Oktubre 2011. Bilang Unang Babae(First Lady) at kalaunan ay pangulo ng Arhentina, siya ay naging ikono ng pasiyon(fashion) at naging kilala bilang tagapagtaguyod ng mga karapatang pantao, kamalayan sa kahirapan at pagpapabuti ng kalusugan.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pangulo ng Arhentina
Kategorya:Mga tao mula sa Buenos Aires
Kategorya:Mga manananggol
Kategorya:Ipinanganak noong 1953
Kategorya:Nabubuhay na mga tao
Néstor Kirchner

Si **Néstor Carlos Kirchner** (; 25 Pebrero 1950 27 Oktubre 2010) ay isang politikong Arhentino na nagsilbing ika-54 pangulo ng Arhentina mula 25 Mayo 2003 hanggang 10 Disyembre 2007. Bago nito, siya ay nagsilbing dating gobernador ng Santa Cruz mula 10 Disyembre 1991. Siya ay maikli ring nagsilbi bilang kalihim henereal ng Unyon ng mga Bansang Timog Amerika at bilang pambansang diputado ng probinsiyang Buenos Aires. Ang apat na taong pagkapangulo ni Kirchner ay naging kilala sa pangangasiwa ng pagbagsak ng kahirapan at kawalang trahabo sa Arhentina kasunod ng ekonomikang krisis noong 2001.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pangulo ng Arhentina
Kategorya:Ipinanganak noong 1950
Kategorya:Namatay noong 2010
Jemaah Islamiyah

Ang **Jemaah Islamiah** (Arabic: الجماعة الإسلامية‎, al-Jamāʿat ul-Islāmíyatu na nangangahulugang "Islamic Congregation" o pinaikling JI), ay isang militanteng Islamikong organisasyon sa Timog Silangang Asya na naguukol ng panahon sa pagtatag ng isang Daulah Islamiya (Pangrehiyong Islamikong kalipato) sa Timog Silangang Asya kabilang ang Indonesia, Malaysia, Katimugang Pilipinas, Singapore at Brunei. Ang grupong ito ay idinagdag sa United Nations 1267 Committee's list of terrorist organizations na may kaugnayan sa  al-Qaeda o Taliban noong 25 Oktubre 2002 sa ilalim ng UN Security Council Resolution 1267.

Kategorya:Terorismo
Kategorya:Islam sa Pilipinas
Kategorya:Islam
Wiesbaden

thumb|Wiesabden
Ang **Wiesabden** (Latin: *Aquae Mattiacae*) ay isang lungsod sa Alemanya. Ito ang kabisera ng estado ng Hesse. Nakalagak ito sa kaliwang gilid ng Ilog ng Rin, nasa kanang gilid ang lungsod ng Mainz. Mayroong populasyong nasa bandang 276,000 mga katao ang Wiesbaden.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga lungsod ng Hessen
Espasyong Hilbert

[thumb|Ang mga espasyong Hilbert ay maaaring gamitin upang pag-aral ang mga [harmoniks ng nanginginig(vibrating) na mga tali.  ]]
Ang matematikal na konsepto ng **Espasyong Hilber**(Hilbert space) na ipinangalan sa matematikong si David Hilbert ay lumalahat sa nosyon ng espasyong Euclidean. Ito ay nagpapalawig ng mga paraan ng alhebrang bektor at kalkulo mula sa dalawang dimensiyonal na planong Euclidean at tatlong dimensiyonal na espasyo sa mga espasyo na may hangganan o walang hangganang bilang ng mga dimensiyon. Ang espasyong Hilbert ay isang abstraktong espasyong bektor na mayroong istraktura ng produktong panloob na pumapayag sa haba at anggulo na masukat. Ang mga espasyong Hilbert ay kinakailangang kumpleto na isang katangian nagaatas ng eksistensiya ng sapat na mga hangganan sa espasyo upang payagan na ang mga paraan ng kalkulo ay magamit.

Kategorya:Espasyong Hilbert
Kategorya:Linear algebra
Kategorya:Teoriyang operador
Kategorya:Mekanikang quantum
Kedamono Damono

Ang  ay isang manga na shōjo na isinulat ni Haruka Fukushima, at inilimbag ng Kodansha. Nilathala ang *Kedamono Damono* sa Nakayoshi na isang magasing Hapones. Nailabas lahat ng tatlong bolyum sa Estados Unidos ng TOKYOPOP. 
Umiikot ang istorya sa relasyon sa pagitan ng isang lalaki at isang babae, subalit ang pagbabago sa istorya ang nagbigay kakaiba sa manga. Ang pangunahing tauhang lalaki, na nagngangalang Haruki Sugimoto, ay napipilitang magpalit ng kasarian tuwing gabi.

## Mga sanggunian 
* 

## Mga panlabas na link
* 
* Opisyal na websayt ng *Kedamono Damono* sa TOKYOPOP 

Kategorya:Manga ng 2003
Kategorya:Manga ng 2004
Lalawigan ng Riyadh

Ang **Lalawigan ng Riyadh** ( '''' ) ay isang lalawigan ng Arabyang Saudi, na tinatawag ding (Al-Wosta), na matatagpuan sa gitnang bahagi ng bansa. May kabuuang sukat itong 412,000&nbsp;km² at populasyon na 5,455,363 (2004), dahilan upang ito ang maging ikalawang pinakamalaking lalawigan ayon sa laki ng sakop na lupa at populasyon. Kabiserang lungsod nito ang Riyadh, na siya ring pambansang kabisera. Mahigit sa 75% ng populasyon ng lalawigan ay naninirahan sa lungsod ng Riyadh. Ayon sa senso noong 2004, 1,728,840&nbsp;ng populasyon ng lalawigan ay hindi mga katutubong Saudi, (tinatayang 31%), na ang 1,444,500 dito ay naninirahan sa loob ng kabisera, ang Riyadh.

## Mga kawing panlabas
*Riyadh Principality 
*Riyadh Principality  
* A travel through the province of Riyadh, A travel site with photos and routes
*Official Saudi census figures from 2004: http://www.cdsi.gov.sa/showproductstandard.aspx?lid=25&pid=1557  http://www.cdsi.gov.sa/showproductstandard.aspx?lid=25&pid=1564 

Kategorya:Saudi Arabia
Lindol sa Van, Turkiya ng 2011

sa Turkiya, kasama ang Zagros fold and thrust belt na umaabot sa Iran.]]

Ang **Lindol ng Van, Turkiya ng 2011** ay isang mapanirang  magnitude 7.2 Mw na lindol na yumanig sa silangang Turkiya malapit sa lungsod ng Van, Turkiya noong linggo, 23 Oktubre 2011 dakong 13:41 lokal na oras. May kababawan ang lindol na may lalim lang na sa 20&nbsp;km (12.4&nbsp;mi) na nagdulot ng malakas na pagyanig sa kalakhan ng silangang Turkiya at naramdaman din sa mga kalapit na mga pook. Malawak ang lugar na nakatamo ng malaking pinsala sa mga gusali at mga inprastraktura, at tinatayang nasa 1,000 ang mga namatay.

## Epekto
Malaki ang naapektuhan ng paglindol at ang mga sumonod na pagyanig sa silangang Turkiya, na nagwasak sa daang daang mga gusali at naglibing sa maraming biktima sa mga guho. Ang bayan ng Erciş ang pinakanapinsala ng malakas na pagyanig; hindi bababa sa 55 mga gusali ang nasira, 45 pasilidad, at 156 ang sugatan sa bayan pa lamang na ito. Karamihan sa mga gusaling gumuho ay nasa pangunahing daan ng bayan, at karamihan ay mga bahayan, na nagtataas ng posibilidad na mas marami ang namatay. Halos lahat naman ng mga bahay na gawa sa ladrilyo sa mga maliliit na nayon kung saan malapit sa sentrong lindol ay nagiba ng lindol.

Sa pinaka gitna ng lungsod ng Van, hindi bababa sa 100 katao ang tiyak na namatay, at 970 mga gusali ang gumuho sa buong lungsod. Tinatayang may 200 na mga preso ang nakatakas pagkatapos gumuho ang mga bakod ng kulungan, subalit 50 dito ay kaagad namang nahuling muli.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga lindol sa Turkiya
Kategorya:Mga lindol sa Azerbaijan
Turkiya
Kategorya:2011 sa Turkiya
Kategorya:2011 sa Azerbaijan
Kategorya:Azerbaijan
Kategorya:Armenia
Bandung

Ang **Bandung** () ay ang pinakamalaking metropolitanong lungsod sa lalawigan ng Kanlurang Java (West Java) sa Indonesia. Ito rin ang kabisera ng naturang lalawigan. Matatagpuan ang lungsod sa may 140&nbsp;km timog-silangan ng Jakarta, at ito ang pangatlo sa mga pinakamalaking lungsod sa Indonesia ayon sa populasyon, pagkatapos ng Jakarta at Surabaya. Ang kalakhan naman nito, ang Bandung Raya (Kalakhang Bandung), ay ang ikatlong pinakamalaking kalakhan sa bansa, pagkatapos ng Jabodetabekjur (Kalakhang Jakarta) at ang Gerbangkertosusila (o Grebangkertosusilo) sa Surabaya.

Unang itinatag ng mga Olandes ang mga plantasyon para sa dahon ng tsaa sa mga pook na ngayo'y bahagi ng Bandung noong ika-18 siglo, at itinayo ang isang daang patungo sa kabisera ng kolonya, na may layong 180&nbsp;km.  Iginawad naman ang Bandung ng katayuan bilang isang bayan (*gemeente*), at unti-unting naging lungsod ito para mga mayayaman na nais magpahinga. Sa taas na 768 metro (2,520&nbsp;ft) sa ibabaw ng lupa, binansagang "Paris ng Java" ang lungsod, at nagsilbi rin ito bilang kabisera ng Silangang Indiyang Olandes.

## Mga sanggunian
## Mga panlabas na link
* Official site
* Official site  
* Official tourism site
* 
* Bandung Heritage Society 
* Guest house - Villa and property site in Bandung
* Bandung Daily Photo 
* Bandung Map 
* Old and New Pictures of Bandung 
* JoTravelGuide.com  - A comprehensive up to date travel guide to Bandung.

Kategorya:Mga lungsod ng Indonesia
Kategorya:Kanlurang Java
Amyotrophic lateral sclerosis

Ang **amyotrophic lateral sclerosis** o **ALS** at tinatawag ring **sakit ni Lou Gehrig** ay isang anyo ng sakit ng motor na neuron na sanhi ng dehenerasyon o pagkamatay ng mga neuron na matatagpuan sa bentral na sungay ng kordong espinal at ng kortikal na neuron na nagbibigay ng mga hudyat(impulse) na input. Ang kondisyong ito ay karaniwang tinatawag na "Sakit ni Lou Gehrig" sa Hilagang Amerika na ipinangalan kay Lou Gehrig na isang sikat ng manlalaro ng baseball ng koponang New York Yankees na nasuring may sakit na ito noong 1939. Ang sakit na ito ay inilalarawan ng mabilis na tuloy tuloy na paghina, pagkatuyot(atrophy), pagikli at paghihigpit(spasticity) ng masel(muscle), pagkapinsala ng pananalita(dysarthria), kahirapan sa paglunok(dysphagia) at pinsala sa sistemang respiratoryo. Ang mga tungkuling sensorya(o pandama) ay hindi apektado gayundin ang autonomikong sistemang nerbiyos at mga gawain ng mata. Ang sakit na ito ay progresibo o tuloy tuloy, nakamamatay, neurodeheneratibo na karamihan sa mga pasyente ay namamatay sa pinsala sa sistemang respiratoryo at pneumonia pagkatapos ng 2 hanggang 3 tao bagaman ang iba ay namamatay sa loob ng isang taon sa pagsimula ng mga sintomas. Sa ibang mga indibidwal, ang pagtuloy ng sakit ay mabagal at maaari pang mabuhay ng maraming mga taon. 

Kategorya:Sakit ng motor na neuron
Erwin Schrödinger

Si **Erwin Rudolf Josef Alexander Schrödinger** (,  ; 12 Agosto 1887&nbsp;– 4 Enero 1961) ay isang Austriyanong pisiko at teoretikal na biologo na isa sa mga ama ng mekaniks na kwantum at kilala sa kanyang mga kontribusyon sa pisika na ang pinakakila dito ang ekwasyon ni Schrödinger na nagdulot sa kanya ng Gantimpalang Nobel noong 1933.  Noong 1935, pagkatapos ng ekstensibong sagutan sa kanyang personal na kaibigang si Albert Einstein, kanyang minungkahi ang eksperimento ng pag-iisip na tinatawag na pusa ni Schrödinger.
## Sanggunian
Kategorya:Mga pisiko mula sa Austria
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Ibalon

*Ibalon* ang sinaunang pangalan sa kabuuang lupain ng tangway ng Bikol sa kanlurang timog na bahagi ng pulo ng Luzon sa Pilipinas.

Ito ngayon ang kinikilalang Rehiyong Bicol o Region V sa Pilipinas kung saan matatagpuan ang mga lalawigan ng Camarines Norte, Camarines Sur, Albay at Sorsogon. Kabilang na rin sa  rehiyong ito ang mga lalawigan ng Catanduanes at Masbate.

Bikol ang wikang sinasalita dito at Bikolano ang tawag sa pangkat-taong nagmula sa rehiyon na ito na kabilang sa liping Pilipino.

Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas
Jihad

Ang **Jihad** (pagbigkas: /ji·hád/; Arabic: جهاد‎ ǧihād [dʒiˈhæːd]) ay salitang Islamiko na relihiyosong katungkulan ng mga Muslim. Sa Arabiko, ang salitang jihād ay isinasalin na pangngalan bilang "pakikibaka". Ang jihad ay lumitaw ng 41 beses sa Qur'an at karaniwan ay isang idyomatikong ekspresyon na "nagsisikap sa paraan ng diyos" (al-jihad fi sabil Allah)". Ang isang taong nagsasagawa ng jihad ay tinatawag na mujahid at ang plural nito ay mujahideen. Ang jihad ay isang mahalagang katungkulan para sa mga Mulim. Ang maliit na bilang ng skolar na Sunni ay tumutukoy sa katungkulang ito bilang ika-anim na haligi ng Islam bagaman ito ay walang hinahawakang opisyal na katayuan. Sa Twelver na Islam na Shia, ang jihad ay isa sa 10 mga pagsasanay ng relihiyon.

Ginagamit ng mga Muslim ang salitang jihad sa kontekstong relihiyon at tumutukoy sa tatlong uri ng pakikibaka: ang panloob na pakikibaka upang mapanatili ang pananampalataya, ang pakikibaka na mapabuti ang lipunang Muslim at ang pakikibaka upang ipagtanggol ang Islam. Ayon sa kilalang Briton-Amerikangong orientalistang si 
Bernard Lewis, sa hadith at mga klasikong manwal ng batas Islamiko, ang jihad ay may militar na (pandigmang) kahulugan sa napakalaking mga kaso.

## Jihad sa digmaan 
Sa konteksto ng digmaan, ang jihad ay ginagamit upang ilarawan ang pakikipaglaban o mga motibo sa likod nito. Ang panimula ng jihad sa kontekstong ito ay nagmula sa mga salita at gawa ni Muhammad at Qur'an. Eto ay humihikayat ng paggamit ng jihad laban sa mga hindi Muslim. Ang Surah 25, bersikulo 52 ay nagsasaad na: Kung gayon, huwag niyong sundin ang mga hindi mananampalataya at magsikap kayo laban sa kanila ng ganito, isang dakilang pakikibaka." Samakatuwid, tungkulin ng lahat ng Muslim na makibaka sa mga hindi sumasampalataya kay Allah at sa mga nagsasagawa ng mga opensibong aksiyon laban sa mga Muslim. Gayunpaman, ang Qur'an ay hindi gumagamit ng salitang jihad para sa pakikipaglaban at pakikidigma sa ngalan ni Allah. Ang salitang ginagamit sa "pakikipaglaban" ay "qital". Ang pakikibaka ng jihad ay orihinal na may layunin para sa mga kalapit na kapitbahay ng mga Muslim, ngunit sa paglipas ng panahon at paglitaw ng maraming mga kaaway, ang mga mga pangunugsap sa Qur'an na sumusuporta sa Jihad ay binago para sa mga bagong kaaway. Ang unang dokumentasyon ng batas ng Jihad ay isinulat ni ‘Abd al-Rahman al-Awza’i and Muhammad ibn al-Hasan al-Shaybani. Ang dokumentong ito ay lumago sa mga debate na lumitaw simula nang mamatay si Muhammad. Ang unang mga anyo ng militar na jihad ay naganap sa migrasyon (pandarayuhan) o hijra ni Muhammad at ng kanyang maliit na pangkat na mga tagasunod patungo sa Medina mula sa Mecca at pag-akay sa ilang mga naninirahan sa siyudad na ito sa relihiyong Islam.  Ang unang pahayag ukol sa pakikibaka laban sa mga Meccan ay sinasaad sa surah 22, bersikulo 39-40.

## Sanggunian 
Kategorya:Islam
Kategorya:Digmaan