open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mga liham ng Amarna

, liham ni Aziru, pinuno ng Kahariang Amurru (na nagsasaad ng kanyang kaso sa paraon na isa mga liham ng Amarna sa kuneiporme sa isang putik na tableta.]]

Ang **Mga liham ng Amarna** ( o **tugunang Amarna** o **Mga tabletang Amarna** ay kalipunan ng mga putik na tableta na binubuo ng mga sagutang diplomatiko sa pagitan ng administrasyon ng Sinaunang Ehipto at mga mga kinatawan nito sa Canaan at Kahariang Amurru noong Bagong Kaharian ng Ehipto sa pagitan ng c. 1360–1332 BCE. Ang mga liham ay natagpuan sa Itaas na Ehipto sa  el-Amarna na modernong pangalan ng sinaunang kabiserang*Akhetaten* na itinatag ng paraon Akhenaten (1350s–1330s&nbsp;BCE) noong Ikalabingwalong dinastiya ng Ehipto. Ang mga liham ng Amarna ay karamihang isinulat sa sulat na kuneipormenong Akkadio na sistema ng pagsulat ng sinaunang Mesopotamia. The written correspondence spans a period of at most thirty years.
 noong panahon ng Amarna na nagpapakita ng mga dakilang kapangyarihan sa panahong ito: Sinaunang Ehipto (berde), Myceneo (kahel), Hittita (dilaw), Kassite ng Babylonia (ube), Assiria (abo) at Mitanni (pula). Ang mga mapuputlang kulay ay nagpapakita ng direktang pamumuno samantalang ang madidilim na kulay ang mga sakop ng impluwensiya.]]
Ang mga tableta ay may kabuading 382 na ang  alo ay inilimbag ng Asiriologong Norwegian na sipap Jørgen Alexander Knudtzon sa  kanyang akdang  *Die El-Amarna-Tafeln* na lumabas sa dalawang bolyum (1907 at 1915) at nananatiling pamantayan hanggang sa ngayon.

Ang mga liham ng Amarna ay nagkaroong ng malaking halaga sa pag-aaral ng Bibliya  gayundin sa lingwistikang Semitiko dahil sa ito ay nagbibigay linaw sa kultura at wika ng mga Cananeo sa panahong iyon. Ang mga liham na ito bagaman nasa wikang Akkadio ay nakukulayan ng katutubong wika ng mga may akda na nagsasalita ng maagang anyo ng Proto-Cananeo na wikang kalaunang nag-ebolb sa wikang Hebreo at Phoenician.

## Talaan ng mga liham ng Amarna
## Mga sanggunian
Kategorya:Sinaunang Ehipto
Kategorya:Bibliya
Kategorya:Panitikang Acadio
The Sisters Envious of Their Cadette

Ang **Sisters who Envied Their Cadette** (*Magkakapatid na Babae na Inggit sa Kanilang Kadete*, Pranses: *Histoire des deux sœurs jalouses de leur cadette*) ay isang kuwentong-bibit na kinolekta ng Pranses na orientalistang si Antoine Galland at inilathala sa kaniyang pagsasalin ng *Ang mga Gabing Arabe*, isang pagtitipon ng Arabe at Persa na mga kuwentong bibit.

## Pagsusuri 
### Pinagmulan 
Sinabi ng mga aralin na ang kuwento ay isa sa mga kwentong ibinigay ng Siriakong si Hanna Diyab sa orientalist na si Antoine Galland noong unang bahagi ng ika-18 siglo. Ang kuwento ay tila muling isinulat ni Galland at ipinasok sa salaysay ng ''Ang Isang Libo't Isang Gabi*, na parang sinabi ni Scheherazade ang kuwento sa kuwentong balangkas ng libro.

Ang kuwento ay itinuturing din na isa sa tinatawag na "mga ampon na kuwento" ng *Arabian Nights* compilation, dahil ang isang Persa o Indiyanong orihinal na teksto ay hindi natagpuan, hindi katulad ng ibang kuwento.

Ang isang linya ng aralin (hal., Jiri Cejpek, Enno Littmann) ay may hilig na ipagtanggol ang isang tunay na Persa o Irani na tauhan sa kuwento ni Diyab.

Ang American folklorist na si Ruth B. Bottigheimer ay tila sumasang-ayon sa Persa na pinagmulan para sa mga *pangalan'' ng mga tauhan, ngunit iniuugnay ang pangyayaring ito sa mahusay na nabasang intelektuwal na mga hangarin ni Hanna Diyab. Sa isa pang pag-aaral, sinabi ni Bottigheimer na, dahil sa malaking pagkakatulad sa pagitan ng kuwento ni Diyab at ng Straparola's *Ancilotto, The King of Provino*, malamang na pamilyar si Diyab sa kuwentong Italyano noong nabubuhay pa siya.

### Uri ng kuwento 
Ang kuwento ay inuri sa internasyonal naTalatuntunang Aarne–Thompson–Uther bilang uri ATU 707, "The Three Golden Children".

## Pamana 
Ang kuwento ay nagbigay ng pangalan nito sa akda ni Roland-Manuel na *Farizade au sourire de rose*.

## Talababa 
## Mga sanggunian
Problemang sinoptiko

[right|thumb|350px|Isang halimbawa ng magkatulad na talata (kulay pula) sa parehong [Ebanghelyo ni Mateo at Ebanghelyo ni Lucas na kinopya sa Ebanghelyo ni Marcos o sa Dokumentong Q.]]
 ay matatagpuan sa parehong Ebanghelyo ni Mateo at Ebanghelyo ni Lucas, at an 97% ay matatagpuan sa parehong ito: Mateo (44%) at Lucas (58%) na pareho sa Marcos]]

Ang **problemang sinoptiko** ang tanong sa spesipikong ugnayang literaryo ng tatlong ebanhelyong sinoptiko: ang Ebanghelyo ni Marcos, Ebanghelyo ni Mateo at Ebanghelyo ni Lucas. Ang mga ebanghelyong ito ay ibang iba sa Ebanghelyo ni Juan. Ang tanong na tinatanong ng mga iskolar ng Bagong Tipan ay kung alin sa mga ito ang nauna, kung sino ang kinopya o kumopya at alin pang mga batayan ang ginamit ng mga may akda nito. Ang mga pangalang Marcos, Mateo at Lucas ay ikinabit lang noong ika-2 siglo CE at kaya hindi alam kung sino talaga ang may akda ng mga ebanghelyong ito. Ang batayan dito ang halos pagkakatulad sa paggamit ng mga salita, salita sa salita ngunit may mga malaki ring mga salungatan sa iba pang teksto.
## Isa pang halimbawa ng pagkakatulad salita sa salita
More than half the wording in this passa
## Mga pangunahing teoriyang isinusulong mga Iskolar ng Bagong Tipan
Ang mga sumusunod ang mga isinusulong na solusyon sa problemang sinoptik. 

## Mga sanggunian
Kategorya:Bibliya

Kategorya:Mga Ebanghelyo
UniTeam Alliance

Ang **UniTeam Alliance** ay isang  electoral alliance na binuo para sa Halalan sa Pilipinas, 2022 na nabuo noong Nobyembre 29, 2021 sa ilalim ng mga lider na sina Bongbong Marcos at Sara Duterte-Carpio para sa Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 2022.

## Miyembro ng kuwalisyon
* Hugpong ng Pagbabago
* Lakas-CMD
* Partido Federal ng Pilipinas
* Pwersa ng Masang Pilipino

## Para senado
## Sanggunian
Kategorya:Mga partidong pampolitika sa Pilipinas
Team Robredo–Pangilinan

Ang **Team Robredo–Pangilinan** ay isang electoral alliance na binuo para sa Halalan sa Pilipinas, 2022, kabilang ang ilang kandidato sa pagka-senador mula sa Partido Liberal, Akbayan, Katipunan ng Nagkakaisang Pilipino at Ang Kapatiran, at mga bisitang kandidato ng TroPa
slate at mga miyembro ng Bagumbayan–VNP, Nationalist People's Coalition, at United Nationalist Alliance.

## Senatorial slate
[thumb|Sina Robredo-Pangilinan tandem habang nasa mini-motorcade sa loob ng [Quezon Memorial Circle.]]

## Sanggunian
Kategorya:Mga partidong pampolitika sa Pilipinas
Kinitil ni Li Ji ang Higanteng Ahas

Ang **Kinitil ni Li Ji ang Higanteng Ahas** (李寄斩蛇) ay isang Tsinong kuwento. Ito ay unang inilathala noong ika-4 na siglong pagtitipon na pinangalanang *Soushen Ji*, isang koleksiyon ng mga alamat, maikling kuwento, at kasabihan tungkol sa mga diyos ng Tsino, mga aswang ng Tsino, at iba pang mga sobrenatural na kababalaghan. Ang koleksiyon ay iniuugnay sa Tsinong opisyal na si Gan Bao (o Kan Pao).

Lumilitaw din si Li Ji (o Li Chi) bilang tauhan ng "Mga kuwentong Tsino at balagtasan".

## Buod 
Sa kabundukan ng Yung (Yong), sa lalawigan ng Fukien (o sa ibang salin, sa Silangang Yue, sa Minzhong, o sa lalawigan ng Minchung, sa Tungyeh), doon nabuhay ang isang ahas na humihingi ng sakripisyo ng mga dalaga mula sa nayon sa ibaba. Kung hindi, kung itatanggi, susumpain ng ahas ang bayan sa lahat ng uri ng kalamidad. Ang mga opisyal ng bayan, na natatakot sa nilalang, ay sumuko sa kakila-kilabot na mga kahilingan nito at nagpadala ng isang dalaga sa pagbubukas ng yungib (sa isang pagsasalin, ang mga anak na babae ng mga alipin at mga kriminal). Ang mga sakripisyong ito ay umuulit ng walong ulit, palaging sa "unang linggo ng ikawalong buwan ng buwan".

Isang araw, inihandog ni Li Ji (o Li Chi), ang bunsong anak na babae ni Li Dan (o Li Tan), ang kaniyang sarili na maging sakripisyo, dahil ang kaniyang ina at ama ay may limang iba pang anak na babae at walang anak na lalaki.

Pumunta siya sa kabundukan para harapin ang ahas, armado ng espada at may kasamang asong nangangagat ng ahas. Si Li Ji ay naglalagay ng isang basket ng mabangong rice cake upang ilabas ang ahas mula sa pinagtataguan nito, at habang ginulo ito ng pagkain, pinakawalan ang aso sa hayop. Ang ahas ay umatras sa yungib, ngunit sinusundan ito ng batang babae, palaging hinahampas at hinahampas ng espada ang katawan nito, hanggang sa ito ay mamatay. Nakita ni Li Ji ang mga kalansay ng siyam na isinakripisyo na mga dalaga at alin man ay nananangis na nilamon sila o hinayaan nilang lamunin sila ng hayop.

Sa ilang mga pagkakaiba-iba ng alamat, nalaman ng hari ang katapangan ni Li Ji at pinakasalan siya. Sa isa pa, pinakasalan siya ng Hari ng Dongyue at ginantimpalaan ang kaniyang ama ng posisyon ng Mahistrado ng distrito ng Jiangle. Sa ikatlong pagsasalin, ang Hari ng Yüeh ay nag-aalok sa kaniyang ama ng posisyon ng gobernador ng Chiang-lo.

## Talababa 
## Mga sanggunian
Silver Hair and Golden Curls

Ang **Silver Hair at Golden Curls** (*Pilak na Buhok at Ginintuang Kulot*) (Armenyo: "ԱՐԾԱԹ ՄԱԶԵՐ, ՈՍԿԻ ԾԱՄԵՐ"; "ARTSAT' MAZER, VOSKI TSAMER") ay isang kuwentong-bayang Armenyo na orihinal na tinipon ng mga etnologo at klerigo ng Karekin Servantsians sa *Hamov-Hotov (1884).*

## Buod 
Ang isang hari ay nakikinig sa tatlong magkakapatid na nag-uusap, ang nakatatanda ay magtatanim ng ubas, ang pangalawa ay maghahabi ng karpet, at ang pangatlo ay manganganak ng kambal, isang batang babae na pilak ang buhok at isang batang lalaki na ginto ang buhok. Pinakasalan ng hari ang tatlo, nabigo ang nakatatandang dalawa sa kanilang mga pangako, ngunit ipinanganak ng pangatlo ang kaniyang mga anak. Pagkatapos ng kapanganakan ng maharlikang kambal, kinuha ng mga naninibugho na kapatid na babae ng reyna ang kanilang mga pamangkin at inihagis sila sa dagat sa isang kahon, at pinalitan sila ng mga hayop upang hiyain ang kaniyang kapatid. Ngayon ay kahihiyan sa harap ng hari, siya ay hinatulan ng pampublikong parusa ng mga tao.

Samantala, ang kambal ay nailigtas mula sa pagkakalantad at pinalaki sa isang mapagmahal na kapaligiran. Pagkalipas ng maraming taon, pinayuhan ng kapatid na babae ang kaniyang kambal na kapatid na lalaki na pumunta sa babae sa pampublikong plaza (ang kanilang ina) at bigyan siya ng rosas, sa halip na ang parusang ibibigay sa kaniya. Ang kakaibang pag-uugali na ito ay nakakakuha ng atensyon ng hari upang siyasatin kung ano ang nangyari sa kaniyang kambal na mga anak sa mga nakaraang taon.

## Mga pagsasalin 
Ang kuwento ay isinalin sa Pranses ni Frédéric Macler (pr) bilang ''Cheveux d'argent et Boucles d'or''.

## Pagsusuri 
### Uri ng kuwento 
Ang kuwento ay inuri sa Talatuntunang Aarne–Thompson–Uther bilang uri ATU 707, "The Three Golden Children". Ayon sa iskolar ng Armenia na si Tamar Hayrapetyan, ang uri ng kuwento 707 ay umiiral sa katawan ng kuwentong Armenyo, sa ilalim ng pamagat na "Երեք քրոջ հեքիաթը" ("Yerek' k'roj hek'iat'y"; "The Tale of the Three Sisters").

Ang ganitong mga kuwento ay laganap sa buong Eurasia, at tumutukoy sa isang babaeng nagsilang ng mga anak ng hindi pangkaraniwang aspeto na kinuha mula sa kaniya ng mga naninibugho na kamag-anak. Makalipas ang ilang taon, muli siyang hinanap ng kaniyang mga anak at muling pinagsama ang pamilya.

Matapos ang pag-abandona ng mga bata, maaaring ipagpatuloy ng ilang variant ng Armenian ang kanilang kuwento sa pamamagitan ng pagsali sa paghahanap ng mga kakaibang bagay, ayon sa mungkahi ng isang matandang babae (kadalasan, isang ahente ng mga kapatid na babae). Sa ilang mga kuwento, mayroong isang mahiwagang ruwisenyor na pinangalanang *Hazara Bulbul*; sa iba, naghahanap sila ng babaeng may magandang kagandahan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kuwentong-bayan
Ang Bakero at ang Manghahabing Babae

Ang "**Bakero at ang Manghahabing Babae**" ay isang romantikong kwentong-pambayang Tsino. Ang kuwento ay nagsasabi tungkol sa pag-iibigan ni Zhinü (; ang babaeng manghahabi, na sumasagisag sa bituing Vega) at ni Niulang (; ang pastol ng baka, na sumasagisag sa bituin na Altair). Ang kanilang pag-ibig ay hindi pinahintulutan, at sa gayon sila ay pinalayas sa magkabilang panig ng makalangit na ilog (na sumasagisag sa Ariwanas). Minsan sa isang taon, sa ikapitong araw ng ikapitong lunar na buwan, isang kawan ng mga dominiko ang bubuo ng tulay upang muling pagsamahin ang magkasintahan sa isang araw. Kahit na mayroong maraming mga pagkakaiba-iba ng kuwento, ang pinakaunang kilalang sanggunian sa sikat na alamat na ito ay nagmula sa isang tula mula sa Klasiko ng Panulaan mula sa mahigit 2600 taon na ang nakalilipas.

Ang "Bakero at ang Manghahabing Babae" ay nagmula sa pagsamba ng mga tao sa natural na pangyayaring selestiyal, at kalaunan ay naging Pistang Qixi mula noong Dinastiyang Han. Ipinagdiwang din ito bilang pistang Tanabata sa Hapon at pistang Chilseok sa Korea. Noong sinaunang panahon, ang mga babae ay nakikiusap sa mga bituin ng Vega at Altair sa kalangitan sa panahon ng pagdiriwang, umaasa na magkaroon ng matalinong pag-iisip, magaling na kamay (sa pagbuburda at iba pang mga gawain sa bahay), at isang magandang pag-aasawa.

Ang kuwento ay pinili bilang isa sa Apat na Dakilang Kuwentong-pambayan ng Tsina ng "Kilusang Bayan" noong 1920s—ang iba ay ang Legend of the White Snake, Lady Meng Jiang, at Liang Shanbo at Zhu Yingtai—ngunit sinabi rin ni Idema (2012) na pinababayaan ng terminong ito ang mga pagkakaiba-iba at samakatuwid ang pagkakaiba-iba ng mga kuwento, dahil isang bersiyon lamang ang kinuha bilang tunay na bersiyon.

## Mga impluwensiya at pagkakaiiba-iba 
Ang kuwento ay sikat sa ibang bahagi ng Asya, na may mga pagkakaiba-iba sa iba't ibang lokasyon. Sa Timog-silangang Asya, ang kuwento ay pinagsama sa isang kuwento ng Jataka na nagdedetalye sa kuwento ni Manohara, ang bunso sa pitong anak na babae ng Haring Kinnara na nakatira sa Bundok Kailash at umibig kay Prinsipe Sudhana.

Sa Korea, ang kuwento ay nakatuon kay Jingnyeo, isang manghahabi na babae na umibig kay Gyeonu, isang pastol. Sa Hapon, umiikot ang kwento sa pag-iibigan ng mga diyos, sina Orihime at Hikoboshi. Sa Vietnam, ang kwento ay kilala bilang *Ngưu Lang Chức Nữ* at umiikot sa kwento ni Chức Nữ, ang manghahabi, at Ngưu Lang, ang pastol ng mga kalabaw. Ang bersiyong Biyetnames ay pinamagatang *Ang Manghahabing Bibit at ang Lalaki ng Kalabaw*.

## Mga sanggunian
Bunbuku Chagama

thumb|Bunbuku chagama na nagtatanghal sa tightrope.
Ang  ay isang Hapones na kuwentong-pambayan o kuwentong-bibit hinggil sa isang raccoon dog, o *tanuki*, na gumagamit ng mga kapangyarihan ng pagbabago ng anyo para gantimpala sa tagapagligtas para sa kaniyang kabaitan.

## Pangkalahatang-ideya 
Ang bersiyon ng kuwentong-bibit ay isinalin bilang "**The Accomplished and Lucky Teakettle**" (1871) ni Mitford at bilang "**The Wonderful Tea Kettle**" (1886) sa crepe-paper librong serye na inilathala ni T. Hasegawa. Ang raccoon dog ay hindi tinatrato bilang isang tea-kettle sa isang templo at ibinebenta; sa kalaunan ay nagsasagawa ito ng sayaw at paglalakad sa tightrope na gawain, at ang kasunod na may-ari na naging showman ay nakakuha ng malaking kayamanan.

Sa karamihan ng mga bersiyon ng kuwentong-pambayan, ang raccoon dog o soro ay nagiging takure upang ang kaibigan o tagapagpala nito ay kumita sa pamamagitan ng pagbebenta ng pekeng takure, karaniwang sa isang pari.

Sa alamat, ang Bunbuku chagama ay ang pangalan ng takureng pantsaa na pagmamay-ari ng pari na si Shukaku na lumabas na sinaunang raccoon dog o *mujina*, ang sinasabing kettle na nakikita pa rin sa templong  na pinaglingkuran ni Shukaku.

## Etimolohiya 
right|thumb|Ang kuwentong-bibit ay nagmula sa alamat ng raccoon dog na pari (Shukaku) ng Morin-ji, na nagmamay-ari ng mahikang "nagbabahaginang suwerte" na takureng panstaa na *Bunbuku chagama* .
Ang isang iminungkahing haka-haka ay ang *bunbuku* ay isang onomatopeikong salita na ginagaya ang tunog ng kumukulong tubig, habang ang tauhang *buku* ( *fuku* ) sa pangalan ay nagsasaad ng "suwerte" o "mabuting kapalaran".

Ang pangalawang paliwanag ay ang *bunbuku* na iyon kapag isinulat bilangay nangangahulugang "pagbabahagi (*bun*) ng kayamanan / kapalaran / suwerte (*fuku*)". Ito ay ayon sa pinagmulang kuwento (*engi*) na nakapalibot sa Morin-ji, at sa sanaysay na *Kasshi yawa*.

May isa pang teorya na nagsasabing ang tamang pangalan ay , na may *bunka* na nagpapahiwatig ng banayad na apoy at *buka* na nagpapahiwatig ng matinding apoy. Ang paliwanag na ito ay ibinigay, halimbawa, ni Toriyama Sekien.

## Mga pagsasalin 
Inilathala ni Algernon Bertram Mitford ang isang bersiyon nito na pinamagatang "The Accomplished and Lucky Teakettle" sa *Tales of Old Japan* (1871), na inilarawan ng mga lathala sa kahoy mula sa mga guhit ng artistang si "Ôdaké".

## Mga sanggunian
Ang Lalaking Gumuhit ng mga Pusa

[thumb|330x330px|Ang batang lalaki ay gumuhit ng mga pusa sa isang tabing ng [byōbu sa pinagmumultuhan na templo.]]
Ang  ay isang Hapones na kuwentong bibit na isinalin ni Lafcadio Hearn, inilathala noong 1898, bilang numero 23&nbsp;ng *Japanese Fairy Tale Series* ni Hasegawa Takejirō. Ito ay kalaunang isinama sa *Japanese Fairy Tales* ni Hearn.

Ang orihinal na pamagat sa manuskrito ni Hearn ay "Ang Artista ng mga Pusa". Ang paglathala nito sa payak na papel tulad ng sa iba pang serye ay hindi umayon sa pag-apruba ni Hearn, at ang aklat na ito ang naging una sa limang tomo na itinakda ni Hearn na nakalathala sa crepe paper. Ang mga ilustrasyon ay ginawa ng artistang si .

## Buod 
Sa isang maliit na nayon nakatira ang isang magsasaka at ang kanyang asawa, na inilarawan bilang disenteng mga tao. Marami silang anak na may kakayahang magsaka, maliban sa bunsong anak na matalino ngunit maliit at mahina, at hindi nababagay sa pagsusumikap. Ang mga magulang ay nagpasiya na ang batang lalaki ay mas mabuti kung siya ay naging isang pari, at siya ay tinatanggap bilang isang acolyte sa pagsasanay sa ilalim ng matandang pari ng templo ng nayon. Bagama't mahusay ang batang lalaki bilang isang mag-aaral, mayroon siyang hindi mapaglabanan na ugali ng pagguhit ng mga pusa sa lahat ng dako, kabilang ang mga gilid ng mga libro, mga haligi ng templo, at lahat ng mga screen nito, at pinatalsik. Binalaan ng pari ang bata: "Iwasan ang malalaking lugar sa gabi. Manatili sa maliit".
thumb|300x300px|Ang higanteng daga-goblin na natalo ng mga pininturahang pusa.
Ayaw ng bata na bumalik sa bukid ng kanyang ama dahil sa takot sa parusa, at sa halip, naglakbay siya sa templo sa kalapit na nayon, labindalawang milya ang layo, umaasang matanggap bilang isang acolyte doon, hindi napagtanto na ang lahat ng mga pari na naninirahan doon ay may. matagal na ang nakalipas ay itinaboy ng isang higanteng daga, at ilang mandirigma ang nawala matapos tangkaing lipulin ang duwende sa gabi. Ang batang lalaki ay pumasok sa desyerto na templo, na maalikabok at may pakana. Ngunit nakahanap siya ng maraming malalaking puting screen upang gumuhit, at sa paghahanap ng isang kahon para sa pagsusulatan (na naglalaman ng isang brush), dinurog niya ang ilang tinta (ibig sabihin, giniling ang inkstick sa isang inkstone), at iginuhit ang mga ito ng mga pusa.

Nang makaramdam ng antok, hihiga na sana siya para matulog sa tabi ng screen, ngunit naalala niya ang sinabi ng matandang pari at umakyat siya sa loob ng maliit na kabinet para matulog. Sa gabi ay nakakarinig siya ng mga nakakakilabot na tunog ng hiyawan at labanan. Pagdating ng umaga at sa wakas ay umakyat siya, natuklasan niya ang bangkay ng duwende-daga. Habang iniisip niya kung ano ang maaaring pumatay dito, napansin niya na ang lahat ng kanyang mga pusa ngayon ay may dugo sa kanilang mga bibig. Siya ay pinarangalan bilang isang bayani sa pagkatalo sa halimaw, at lumaki bilang isang sikat na artista.

## Talababa 
## Mga sanggunian
The Golden-Headed Fish

Ang **Golden-Headed Fish** (''Le poisson à tête d'or, Ginintuang-Ulong Isda'') ay isang Armenyong kuwentong bibit. Una itong tinipon ng etnologo at klero na Karekin Servantsians (Garegin Sruandzteants'; Bishop Sirwantzdiants) sa *Hamov-Hotov* (1884) na may pamagat *na ԱԼԹՈՒՆ ԲԱՇ ԲԱԼԸՂ* ("Alt'un Bash BalyghԸՂ). Kalaunan ay isinalin ito sa Ingles ni AG Seklemian, at gayundin sa Pranses ng iskolar na si Frédéric Macler (pr). Isinama ito ni Andrew Lang sa *The Olive Fairy Book*.

## Buod 
Isang hari ang nabulag. Sinabi ng isang manlalakbay na kung ang isang isda na may gintong ulo, na natagpuan sa Dakilang Dagat, ay dinala sa kaniya sa loob ng isang daang araw, maghahanda siya ng isang pamahid mula sa dugo nito upang iligtas ang paningin ng hari, ngunit kailangan niyang umalis sa loob ng isang daang araw. Kumuha ng mga lalaki ang prinsipe at nangisda ito. Sa wakas ay nahuli niya ito, huli na para ibalik ito. Sinadya niyang ibalik ito upang ipakita sa kaniyang ama ang kaniyang ginawa, at nagpasya na huwag na, dahil susubukang gawin ng mga doktor ang pamahid at sa gayon ay patayin ang isda nang walang silbi.

Tumanggi ang hari na maniwala na sinubukan niya, at iniutos na patayin siya. Binalaan ng mga lingkod ang reyna na nagbigay sa kaniyang anak ng karaniwang damit at ginto at pinaalis siya sa isang malayong isla na may babala na huwag kumuha ng tao sa kaniyang paglilingkod na gustong mabayaran buwan-buwan. Sa isla, bumili siya ng bahay at tinanggihan ang maraming katulong, na gustong mabayaran sa buwan, at sa wakas ay kumuha ng isang Arabo na gustong mabayaran taon-taon.

Sa islang ito, iniwan ng halimaw ang kalahati nito na isang kaparangan, at nakatulog ang sinumang lumaban dito. Tinanong ng Arabo ang gobernador kung ano ang ibibigay niya sa pagpatay dito, at inialok ng gobernador ang kalahati ng lupain at ang kaniyang anak na babae; hiniling ng Arabo sa halip na makibahagi siya sa anumang natamo niya. Pumayag naman ang gobernador. Pinatay ng Arabo ang halimaw at sinabihan ang prinsipe na kunin ang kredito. Binigyan siya ng gobernador ng isang barko sa kaniyang kahilingan, at lihim itong pinunan ng mga alahas.

Naglayag sila sa malayong bansa. Hinimok ng Arabo ang prinsipe na hingin sa hari ang kaniyang anak na babae. Binalaan ng hari ang prinsipe na siya ay ikinasal ng isang daan at siyamnapung beses, at ang lahat ng mga lalaking ikakasal ay hindi nabuhay ng labindalawang oras, ngunit hinimok siya ng Arabo na pakasalan pa rin siya. Kasal sila, ngunit sa gabi, nakita niya ang mga lalaki na naghuhukay ng libingan para sa kaniya. Pagkatapos ay isang maliit na itim na ahas ang kumawag-kawag papunta sa silid ng kasal, ngunit nakita ito ng Arabo at pinatay ito. Pagkatapos noon, masayang namuhay ang prinsesa kasama ang kaniyang bagong asawa.

Isang araw, pinauwi siya ng balitang patay na ang kaniyang ama. Siya ang namuno doon. Isang araw, sinabi sa kaniya ng Arabo na ipinatawag siya sa bahay at dapat siyang iwan. Nais ng bagong hari na gantimpalaan siya, dahil nailigtas niya ang kaniyang buhay, ngunit tinanggihan ng Arabo ang lahat, dahil siya ang Isda na may Ginintuang Ulo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kuwentong bibit
Kachi-kachi Yama

right|thumb|326x326px|Ang klimaktikong eksena ng *Kachi-kachi Yama*, kung saan hinampas ng kuneho ang lumulubog na *tanuki gamit* ang isang sagwan, at inihayag ang kanyang paghihiganti. Detalye mula sa isang Hapones na pinta bandang 1890s-1900s.
Ang , na kilala rin bilang ***Kachi-Kachi Mountain*** at ***The Farmer and the Badger***, ay isang Hapones na tradisyong-pambayan na kung saan isang *tanuki* (Hapones na raccoon dog) ay ang kontrabida, kaysa kadalasang mas maingay, mabuting pinagkalooban na alkoholiko.

## Mga sanggunian sa modernong panahon 
Ang Bundok Kachi Kachi at ang Tenjō-Yama Park Mt. Kachi Kachi Ropeway  ay tumutukoy sa kuwentong ito at may mga estatwa na naglalarawan ng mga bahagi ng kuwento.

Ang estasyon ng tren ng Linya ng Tren Shikoku Tanuki sa Hapon ay gumagamit ng kasabihang "Ang aming mga tren ay hindi gawa sa putik", isang direktang pagtukoy sa kuwentong "Kachi-Kachi Yama".

Sa video game na *Super Mario Sunshine*, sa antas na "Noki Bay", nakilala ni Mario ang isang "Tanooki" na nagbibigay ng libreng sakay sa mga bangkang putik, isang malinaw na sanggunian sa bangka na ginamit ng *tanuki* sa kuwentong ito. Bagaman maaaring manatiling nakalutang ang mga bangkang ito, matutunaw ang mga ito kung mananatili sila nang napakatagal o kung may nabangga sila.

Ang isa pang sanggunian sa isang produkto ng Nintendo ay matatagpuan sa panloob na pangalan para sa kanilang in-house, custom na NES emulator (pinangalanang Kachikachi) na paunang naka-install sa NES Classic Edition.

Sa anime na *Hoozuki no Reitetsu*, ang kuneho ay isa sa mga pinakamahusay na nagpapahirap sa Impiyerno, na napupunta sa bulag na galit kapag may nagsabi ng salitang *tanuki* /racoon.

Sa komedyanteng anime na *Heya Camp*, binisita ng mga pangunahing tauhan ang Mt. Kachi Kachi at isinalaysay ang kuwento habang nakasakay sa ropeway. Hindi nila naaalala nang tama ang mga detalye, gayunpaman, ang paghahalo sa mga bahagi ng pabula na The Tortoise and the Hare pati na rin ang pag-iiwan sa mabangis na tono ng orihinal, kabilang ang pagsasabi na "lahat sila ay nabuhay nang maligaya magpakailanman". Ang lahat ng ito ay nagsisilbing lituhin ang iba pang mga namamasyal sa cable car sa kanila.

Sa anime na *BNA*, tinutuya ng mga karakter sa isang kalabang sports team ang pangunahing tauhan na si Michiru (isang tanuki Beastman) sa pagsasabing dapat siyang gumawa ng bangkang putik sa halip na maglaro ng baseball.

## Mga sanggunian
Issun-bōshi

[thumb|"Issun-bōshi" mula sa *[Otogizōshi*]]
Ang  ay isang paksa ng isang kuwentong bibit mula sa Hapon. Ang kuwento ay matatagpuan sa isang lumang Hapones na ginuhitang aklat na *Otogizōshi*. Ang kahalintulad na mga sentral na pigura at mga tema ay kilala sa iba pang bahagi ng mundo, gaya ng tradisyon ng Tom Thumb sa Ingles na tradisyong-pambayan.

## Interpretasyon 
Hindi tiyak kung kailan lumitaw ang modernong kuwento, ngunit ito ay karaniwang itinuturing na umiral bago matapos ang panahon ng Muromachi. Ang tema ng isang "maliit na bata" ay pinaniniwalaang nagmula sa Sukuna-hikona (naisulat sa iba't ibang paraan, kabilang ang Sukunabikona) (nangangahulugang "maliit na diyos sa lupa": ang suku ay "maliit", na ay "ang lupa", hiko ay "lalaking diyos", at ang na ay isang hulapi) ng mitolohiyang Hapones.

Ang Sukuna-hikona ay gumaganap bilang isang daluyan para sa Dōjō Hōshi ng Nihon Ryōiki at Sugawara no Michizane ng *Tenjin Engi* (天神縁起) at konektado sa *Kootoko no Sōshi* (小男の草子, "Aklat tungkol sa Maliit na Tao") mula sa Gitnang Kapanahunan at ang *otogi-zōshi* ng modernong panahon.

Ipinunto na tulad ng kung paano lumitaw ang diyos na tagalikha ng bansa na si Sukuna-hikona malapit sa tubig, ang pangunahing tauhan ng matandang kuwento na "Chiisa-ko" (maliit na bata) ay may kaugnayan sa mundo ng tubig at nauugnay sa isang paraan sa pagkakaroon ng pananampalataya sa isang diyos ng tubig. Para sa isang matandang mag-asawa ang hindi magkaanak ay isang abnormalidad sa loob ng komunidad at para sa mga ganoong abnormal na tao ay nanganganak sa abnormal na paraan tulad ng pagdarasal sa diyos at panganganak mula sa shin sa isang tao sa anyo ng suso sa danaw, gaya ng makikita sa kuwentong Tanishi Chōja, ay ang karaniwang kurso para sa mga kuwento tungkol sa mga bayani at mga anak ng diyos.

Nang maging tanyag ang Issun Bōshi ng *otogi-zōshi*, ang mga tao sa iba't ibang lupain ay nagsimulang tumawag din sa kanilang mga kuwentong-pambayan at mga alamat tungkol sa maliliit na tao na "Issun Bōshi".

Sa panahon ng Edo, ang "Issun Bōshi" ay ginamit bilang isang nakakasirang termino laban sa mga pandak na tao, at sa mga kyōka na aklat tungkol sa yōkai tulad ng *Kyōka Hyakki Yakyō* (狂歌百鬼夜狂) at ang *Kyōka Hyaku Monogatari*, ang Issun Bōshi ay isinulat tungkol sa maging isang uri ng yōkai.

## Mga sanggunian
Kobutori Jiisan

thumb|Nakita ng matandang may bukol ang oni na nagmamartsa.
Ang  ay isang kuwentong-pambayang Hapones hinggil sa isang matandang lalaki na mayroong bukol (o tumor sa parotid gland) na kinuha o tinanggal ng mga demonyo matapos sumama sa lupon ng mga demonyo (*oni*) na nagdiriwang at nagsasayaw sa gabi.

Ang kuwento ay isang rendisyon ng isang kuwento tungkol sa isang mantotroso (kumukuha ng panggatong) mula sa unang bahagi ng ika-13 siglong antolohiya na si *Uji Shūi Monogatari*.

## Kuwento 
thumb|320x320px|Ang bukol ng lalaki ay kinuha ng mga oni (demonyo).
thumb|320x320px|Umuwi ang pangalawang matanda na may dalawang bukol sa mukha
May isang matandang lalaki na may bukol sa kanang bahagi ng kaniyang mukha. (Ang bukol ay sanhi ng tumor ng parotid gland 耳下腺腫瘍  aka tumor ng gland panlaway.) Inilalarawan ng salin ni Ozaki na ang bukol ay "parang bola ng tennis", habang ang salin sa Español ay ginagawang kasinlaki ng isang melokoton ang bukol ( ).

Isang araw pumunta siya sa bundok para magputol ng kahoy, at naabutan siya ng ulan. Sumilong siya sa guwang ng isang puno. Malapit na niyang masaksihan ang isang pagtitipon ng mga kakaibang nilalang sa malapit, ang ilan ay isang mata at ang ilan ay walang bibig. Sila ang mga *oni* (mga demonyo o ogro; "mga demonyo" ang katumbas ng Sangkakristiyanuhan).

Ang oni ay lumikha ng isang mahusay na siga na kasingliwanag ng araw. Nagsimula silang uminom ng sake, kumanta, at sumayaw. Nadaig ng matanda ang kanyang takot at naakit na sumama sa sayaw. Nais ng labis na naaaliw na oni na bumalik siya kinabukasan (o "laging" Tuwang-tuwa ang matanda nang makitang wala na ang bukol, na walang natira, at walang kirot sa pisngi kung saan ito tinanggal.

May nakatira sa tabi ng isang matandang lalaki na may malaking bukol sa kaliwang pisngi. Nang marinig niya ang kuwento ng kaniyang kapitbahayan tungkol sa pagkawala ng bukol, gusto niyang tularan, kaya't hiniling niyang pumalit sa pagtatanghal sa harap ng oni, at binigyan siya ng pagkakataon ng kapitbahay. Ang kaliwang bukol na matandang lalaki ay pumunta sa parehong punong puno, at nang magtipon ang oni, ang punong demonyo ay partikular na sabik na naghihintay. Sa kasamaang palad, ang kaliwang bukol na matandang lalaki ay walang parehong antas ng kasanayan sa sining ng pagsasayaw, at isang pagkabigo sa mga demonyo, na nag-utos sa kanya na mag-uwi ng isa pang bukol at umalis. At sinampal (o itinapon) ng mga demonyo ang kapirasong laman na dumikit sa gilid ng kanyang mukha, at ang matandang ito ay umuwing malungkot, na ngayon ay may dalawang bukol sa kaniyang mukha.

## Talababa 
## Mga sanggunian
Momotarō

Si  ay isang popular na bayani of tradisyong-pambayang Hapones. Ang kaniyang pangalan ay isinasalin bilang Melokton *Tarō*, isang pangkaraniwang pangalan ng unggoy, ay madalas na isinasalin bilang Lalaking Melokoton. Si *Momotarō* ay ang pamagat ng ilang libro, pelikula, at iba pang akdang nagpapakita ng kuwento ng bayaning ito.

Mayroon na ngayong popular na paniwala na si Momotarō ay isang lokal na bayani ng Prepektura ng Okayama, ngunit ang pag-aangkin na ito ay naimbento sa modernong panahon, at hindi tinanggap bilang pinagkasunduan sa mga iskolaring lupon.

## Pag-unlad sa literatura 
Bagaman ang pasalitang bersiyon ng kuwento ay maaaring lumitaw sa panahon ng Muromachi (1392–1573), maaaring hindi pa ito naisulat nang nakasulat hanggang sa panahon ng Edo (1603–1867). Ang mga pinakalumang gawa ng Momotaro na kilala na umiral ay napetsahan noong panahon ng Genroku (1688–1704) o marahil ay mas maaga pa.

### Panahong Edo 
Ang mga mas lumang tekstong ito mula sa panahon ng Genroku (hal. *Momotarō mukashigatari*) ay nawala, ngunit ang mga nakaligtas na halimbawa ng mga susunod na petsa, tulad ng muling paglathala na *Saihan Momotarō mukashigatari* (c. 1777 ) ay sinasabing nagpapanatili ng mas lumang tradisyon, at bumubuo ng unang (pinakaprimitibo) na grupo ng mga teksto ayon kay . Ang huling petsa ng muling paglathala ay kung minsan ay naging dahilan upang ito ay maiuri bilang *kibyōshi* ("dilaw na pabalat") o mas huling uri ng panitikang *kusazōshi*, ngunit dapat itong maayos na maiuri bilang *akahon* ("pulang aklat") o maagang uri.

Ang pangalawang pangkat ng mga teksto, na itinuturing ni Koike na mas bata, ay kinabibilangan ng maliit *na akahon*,  , na inilimbag sa Kyōhō 8 (1723). Ang maliit na aklat na ito ay itinuturing na ngayon ang pinakalumang kopya ng anumang nakasulat na kuwento ni Momotarō.

Kabilang man sa una o pangalawang grupo, ang mga teksto mula sa Panahon ng Edo ay karaniwang sumusunod sa parehong pangkalahatang balangkas gaya ng mga modernong karaniwang bersiyon ngunit nagpapakita ng ilang partikular na pagkakaiba sa detalye.

## Mga pagkakaibang pasalita 
Ang kuwento ay may ilang rehiyonal na pagkakaiba-iba sa pasalitang pagkukuwento.

Sa ilang mga pagkakaiba-iba, isang pula at puting kahon ang makikitang lumulutang sa ilog, at kapag ang pulang kahon ay napiling bawiin, si Momotarō ay matatagpuan sa loob. Maaaring ito ay isang pulang kahon at isang itim na kahon, o ang kahon ay maaaring naglalaman ng isang melokoton sa loob. Ang mga uri na ito ay madalas na makikita sa hilagang bahagi ng Hapon (mga rehiyon ng Tōhoku at Hokuriku).

## Talababa 
## Mga sanggunian
Codex Vaticanus

Ang **Codex Vaticanus** (The Vatican, Bibl. Vat., Vat. gr. 1209; no. **B** or **03** Gregory-Aland, δ 1 von Soden) ang isa sa pinakamatandang kopya ng Bibliya at isa sa apat na dakilang uncial na codices. Ito ay tinawag na Vaticanus dahil sa konserbasyon nito sa Aklatang Vaticano mula ika-15 siglo CE.  Ito ay nasa 759 dahon ng velium sa mga titik na uncial at pinetsahan sa ika-4 siglo CE..

Ang manuskrito ay nalaman ng mga kanularaning iskolar dahil sa pakikipagsulatan ni Erasmus at mga prepekto ng Aklatang Vaticano. Hindi malaman ang ugnayan nito sa Vulgata.Ito ay iba sa teksto ng Textus Receptus.

Kasama ng Codex Sinaiticus, ang Codex Vaticanus ang isa sa pinakamahalagang manuskrito ng Bagong Tipan sa pagtukoy ng pinakamalapit na teksto ng Bagong Tipan. Ito ay nabibilang sa tradisyon ng mga pinakamaaagang manuskrito at mas malapit sa teksto ng mga orihinal na manuskrito na hindi na umiiral. Ito ay ginamit nina  Westcott at Hort isa  kanilang edisyon ng  *The New Testament in the Original Greek* noong 1881. Ang Codex Vaticanus ay itinuturing na pinakamtandang kopya ng Bibliya.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga manuskrito ng Bibliya
Kategorya:Bibliya
Hagoromo (dula)

[thumb|Hagoromo, UMEWAKA Minoru II( [:ja:梅若六郎 (54世)|2世梅若実), 1940

]]
Ang  ay kabilang sa mga pinakatinatanghal na dulang Noh ng mga Hapones. Ito ay isang halimbawa ng tradisyonal na paksa ng  dalagang sisne.

## Mga pinagkuhanan at kasaysayan 
Ang pinakamaagang naitalang bersiyon ng alamat ay nagmula noong ikawalong siglo. Gayunpaman, ang dula ay tila pinagsasama ang dalawang alamat, ang isa ay tungkol sa pinagmulan ng Sayaw ng Suruga (*Suruga-mai*) at isa pa ang pagbaba ng isang anghel sa Dalampasigang Udo. Ang isang magkatulad na kuwento ay maaari ding matagpuan sa ika-14 na tomo ng ikalimang siglong *Sou-shen chi*. Sinipi ang isang tula ng makatang Nōin noong ika-11 siglo.

Ang may-akda ng dulang Noh na *Hagoromo* ay hindi kilala. Ang pinakamaagang pagtukoy sa dula sa mga makasaysayang talaan ay nagmula noong 1524, na nagmumungkahi na ito ay naisulat nang maayos pagkatapos ng panahon ni Zeami.

## Buod 
[thumb|[Paglathala sa kahoy sa Hapon|Paglathala sa kahoy (Hiroshige, 1858) na naglalarawan sa dalampasigan sa Miho, kung saan matatagpuan ang *Hagoromo*.]]
Isang mangingisda ang naglalakad kasama ang kaniyang mga kasama sa gabi nang matagpuan niya ang Hagoromo, ang mahiwagang balahibo-mantel ng isang *tennin* (isang espiritung makahangin o makakalawakang manannayaw) na nakasabit sa isang sanga. Nakita ng *tennin na* kinuha niya ito at hinihiling na ibalik ito—hindi siya makakabalik sa Langit kung wala ito. Nakipagtalo sa kaniya ang mangingisda, at sa wakas ay nangakong ibabalik ito, kung ipapakita niya sa kanya ang kaniyang sayaw o bahagi nito. Tinatanggap niya ang kaniyang alok. Ipinapaliwanag ng Koro ang sayaw bilang simbolo ng araw-araw na pagbabago ng buwan. Ang mga salita tungkol sa "tatlo, lima, at labinlima" ay tumutukoy sa bilang ng mga gabi sa pagbabago ng buwan. Sa pagtatapos, ang *tennin ay* naglalaho na parang bundok na dahan-dahang nakatago sa ambon.

## Mga adaptasyon 
Ang ''At the Hawk's Well* ni W. B. Yeats ay malawak na nakuha mula sa alamat ng Hagoromo.

Isang pinaikling bersiyon ng kuwento ng dula ang pinatunayan sa Aleman, na may pangalang *Das Federkleid*, sa *Japanische Märchen und Sagen* (1885). Mayroong pagsasalin sa Ingles sa aklat na *Green Willow; and other Japanese fairy tales*, na may pangalang *The Robe of Feathers*.

Isang pampanitikang pagtrato sa dula ang ibinigay bilang *The Fisherman and the Moon-Maiden* sa *Japanese Fairy World* (1880). May isa pang bersiyon na may pangalang *The Angel's Robe*.

Ibinatay ni Osamu Tezuka ang isang maikling kuwento sa kanyang seryeng Phoenix sa kuwento ng Hagoromo, ngunit may sci-fi na halo, na nagtatampok ng panahong lumikas na tao na babae mula sa malayong hinaharap sa halip na isang tennin. Kamakailan, ang kuwento ay inangkop sa manga at seryeng anime na *Ceres, The Celestial Legend''.

## Mga sanggunian
Textus Receptus

Ang **Textus Receptus** (Latin para sa "tinanggap na teksto") ang mga nilimbag na edisyon ng Griyegong Bagong Tipan ni Erasmus na *Novum Instrumentum omne* (1516) Ang pangalang Textus Receptus ay unang nilapat sa edisyon ng Griyegong Bagong Tipan na nilimbag ng magkapatid na Elsevier noong 1633. Ito ay tumtukoy ngayon sa mga Griyegong Bagong Tipan na batay sa uring-tekstong Bizantino na uri ng manuskrito ng Bagong Tipan na bumubuo sa 95 % ng mga 5,800 umiiral na manuskrito ng Bagong Tipan. Ang mga manuskritong ito ay mula sa ika-5 siglo CE hanggang ika-10 siglo CE. Ito ang batayan ng mga bibliyang nilimbag noong panahon ng Protestang Repormasyon gaya ng KJV, Luther Bible. Ang karamihan ng modernong salin ng Bagong Tipan ay batas sa kritikal na edisyon na Novum Testamentum Graece na batay sa mas maagang mga manuskrito ng Bagong Tipan gaya ng Codex Sinaiticus at Codex Vaticanus.
## Mga sanggunian
Kategorya:Bibliya
Ptolomeo IV Pilopator

Si **Ptolomeo IV Philopator** (; "Ptolomeo, mangingibig ng kanyang Ama"; Mayo/Hunyo 244 BCE – Hulyo/Agosto 204 BCE) ang ikaapat na paraon ng Kahariang Ptolemaiko mula 221 BCE hanggang 204 BCE. Siya ang anak ni Ptolomeo III at Berenice III. Ang kanyang pag-akyat sa trono ay sinamahan ng malawakang pagpupurga ng pamilyang makaharing Ptolemaiko na nag-iwan ng kontrol ng pamamahala sa  kamay nina Sosibius at Agathocles. Ang kanyang paghahari ay minarkahan ng Ikaapat na Digmaang Syrio(219–217 BCE) sa kalabang Imperyong Seleucid na humantong sa pagwawagi na Ptolemaiko sa Labanan ng Raphia na isa sa pinakamalaking labanan sa buong panahong Hellenistiko. Siya ay namatay sa misteryosong sirkumstansiya noong 204 BCE at hinalinhan ng kanyang anak na si Ptolomeo V Epiphanes.

## Talababa
## Sanggunian
Kategorya:Mga paraon ng dinastiyang Ptolemaiko
Kategorya:Kahariang Ptolemaiko
Ptolomeo VII Neos Philopator

Si **Ptolomeo VII Neos Philopator** (, *Ptolemaĩos Néos Philopátōr* "Ptolomeo ang Minamahal ng kanyang Ama") ay isang paraon ng Kahariang Ptolemaiko. Ang kanyang paghahari ay kontrobersiyal at posibleng hindi siya talaga naghari ngunit binigyan lamang ng dignidad na pang hari pagkatapos ng kanyang kamatayan. Siya ay anak nina Ptolomeo VI Philometor at Cleopatra II ng Ehipto.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga paraon ng dinastiyang Ptolemaiko
Ptolomeo VIII Physcon

Si **Ptolomeo VIII Euergetes II Tryphon**(, *Ptolemaĩos Euergétēs Tryphon* "Ptolemy Ang Benepaktor, ang marangya"; c. 184 BCE – 28 Hunyo 116 BC), pinalayawan na **Physcon** ( "Mataba") ay isang paraon ng Kahariang Ptolemaiko. Siya ang nakababatang anak nina Ptolomeo V Epiphanes at Cleopatra I ng Syra. Ang kanyang paghahari ay inilalarawan sa matinding alitang politikal at militar sa kanyang nakakatandang kapatid na lalakeng si Ptolomeo VI Philometor at kanyang kapatid na babaeng si Cleopatra II.

Si Ptolomeo VIII ay orihinal na kapwa pinuno ng kanyang mga kapatid hanggang sa Ikaanim na Digmaang Syrio. Sa digmaang ito, si Ptolomeo VI ay nabihag at si Ptolomeo VIII ang naging tanging hari ng Ehipto. Nang matapos ang digmaan, si Ptolomeo VI ay muling naluklok sa trono noong 168 BCE at ang magkapatid ay patuloy na nakipag-alitan. Noong 164 BCE, pinatalsik ni Ptolomeo VIII ang kanyang kapatid na lalake at naging ang tanging hari ng Kahariang Ptolemaiko. Gayunpaman, siya ay napatalsik na hari noong 163 BCE. Dahil sa panghihimasok ng mga Romano, ibinigay kay Ptolomeo VIII ang kontrol ng Cyrenaica. Mula dito, kanyang pauliulit na sinubukang sakupin ang Cyprus na ipinangako rin sa kanya ng mga Romano mula sa kanyang kapatid na lalake. 

Nang mamatay si Ptolomeo VI noong 145 BCE, si Ptolomeo ay bumalik sa Ehipto at naghari kasama ng kanyang kapatid na babae. Ang kanyang malupit na pagtrato sa mga sumasalungat sa kanya at kanyang desisyon na pakasalan ang kanyang pamangkin na babae na si Cleopatra III at paglalagay dito bilang kapwa pinuno ay humantong sa digmaang sibil mula 132 hanggang 126 BCE kung saan kinontrol ni Cleopatra II ang Alehandriya at nagkaroon ng suporta ng populasyong Griyego sa bansa samantalang napunta kina Ptolomeo VIII at Cleopatra III ang kontrol ng karamihan ng Ehipto na sinuportahan ng mga Ehipsiyo. Sa digmaan, ang mga katutubong Ehipto ay iniluklok sa matatas na posisyon ng gobyernong Ptolemaiko sa unang pagkakataon. Si Ptolomeo VIII ay nagtagumpay at nagharing kasama ni Cleopatra II at Cleopatra III hanggang sa kanyang kamatayan noong 116 BCE. 
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga paraon ng dinastiyang Ptolemaiko
Ptolomeo VI Philometor

Si **Ptolomeo VI Philometor** (, *Ptolemaĩos Philomḗtōr*;"Ptolomeo, mangingibig ng kanyang Ina".  186–145 BCE) ay isang paraon ng Kahariang Ptolemaiko na naghari mula 180 hanggang 164 BCE at mula 163 hanggang 145 BCE. 

Si Ptolomeo VI ang nakakatandang anak nina [Ptolemeo 
Ptolemy VI, the eldest son of King [Ptolemy V Epiphanes at Reyba Cleopatra I at umakyat sa trono sa edad na 6 nang mamatay ang kanyang ama noong 180 BCE. Ang kaharian ay pinamumunuan ng mga rehente: ang kanyang ina hanggang sa kamatayan nito noong 178 o 177 BCE at dalawa sa kanyang mga kasama sina Eulaeus at Lenaeus hanggang 169 BCE. Mula 170 BCE, ang kanyang kapatid na babae at asawang si Cleopatra II at kanyang nakababatang kapatid na lalake na si Ptolomeo VIII ay kasama niyang mga pinuno. Ang paghahari ni Ptolomeo VI Philometor ay inilalarawan ng pandayuhang alitan sa imperyong Seleucid sa kontrol ng Syria at sa panloob na alitan sa kanyang kapatid na lalake sa kontrol ng Kahariang Ptolemaiko. Sa Ikaanim na Digmaang Syrio (170-168 BCE), ang mga pwersang Ptolemaiko ay lubusang natalo at ang Ehipto ay dalawang beses na sinako ng mga hukbong Seleucid. Pagkalipas ng ilang taong pagtapos ng digmaang Syrio, matagumpay na napatalsik ni Ptolomeo VIII si Ptolomeo VI mula sa Ehipto noong 164 BCE. Naghimagsik ang mga Alehandriyano laban kay Ptolomeo III at muling iniluklok sa trono si Ptolomeo VI Philometor noong 163 BCE. Sa kanyang ikalawang paghahahari, matagumpay siya sa mga alitan sa imperyong Seleucid at laban sa kanyang kapatid na lalake. Kanyang ipinatapon ang kanyang kapatid na lalake sa Cyrenaica at ilang bese na napigilan ito sa pagkuha sa Cyprus sa kabila ng malaking panghihimasok ng mga Romano pabor kay Ptolomeo III. Sa kanyang pagsuporta sa mga magkakasunod na magkakatunggaling nag-aangkin sa trono ng Imperyong Seleucid, nagawa niyang magsimula ng digmaang sibil sa imperyong ito sa mga susunod na henerasyon na kumonsumo sa imperyong Seleucid. Noong 145 BCE, sinakop ni Ptolomeo VI Philometor ang Syria ng mga Seleucid at nagwagi sa Labanan ng Antioch noong 145 BCE. 
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga paraon ng dinastiyang Ptolemaiko
Ptolomeo IX Soter

Si **Ptolomeo IX Soter II** (, *Ptolemaĩos Sōtḗr* "Ptolemy the Saviour"), na pinalayawang  **Lathyros** (Λάθυρος, *Láthuros* "chickpea"), ay dalawang beses na naging paraon ng Kahariang Ptolemaiko. Siya ang anak ni Ptolomeo VIII Physcon at Cleopatra III. Siya ay naghari bilang si **Ptolemy Philometor Soter** kasama ng kanyang lolang si Cleopatra II at inang si Cleopatra III mula 116 hanggang 107 BCE at muli bilang paraong si  **Ptolemy Soter** mula 88 BCE hanggang 81 BCE.

Pagkatapos mapatay ang kanyang nakatatandang kapatid na lalakeng si Ptolomeo Memphite noong 130 BCE sa digmaang sibil sa pagitan Ptolomeo VIII at Cleopatra II, si Ptolomeo IX ang naging tagapagmana sa trono. Sa kamatayan ng kanyang ama noong 116 BCE, siya ay naging pinuno kasama ni Cleopatra II (hanggang 115 BCE) at kasama ni Cleopatra III. Kalaunan ay nakipag-alitan siya sa kanyang ina at noong 107 BCE ay ipinatapon ito at ipinalit ang kanyang nakababatang kapatid na lalakeng si Ptolomeo X. Matagumpay na nasakop ni Ptolomeo IX ang Cyprus at mula dito ay sinakop niya ang Hudea ngunit napigilan ni Ptolomeo X na masakop niya ang Ehipto (103-102 BCE). Noong 88 BCE, pinatalsik ng mga Alehandriyano si Ptolomeo X at muling iniluklok sa trono si Ptolomeo IX. Siya ay nagharing mag-isa hanggang 81 BCE nang kanyang hiranging ang kanyang anak na babaeng si Berenice III bilang kapwa pinnuno bago ang  kanyang kamatayan. Siya ang humalili sa tronong Ptolemaiko.

## Talababa
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga paraon ng dinastiyang Ptolemaiko
Ptolomeo X Alejandro I

Si **Ptolomeo X Alejandro I**(, *Ptolemaĩos Aléxandros*) ang paraon ng Kahariang Ptolemaiko mula 107 BCE hanggang sa kanyang kamatayan noong 88 BCE. Siya ay naghari kasama ni Cleopatra III ng Ehipto bilang  **Ptolomeo Philometor Soter** hanggang 101 BCE at nagharing kasama ni Berenice III ng Ehipto bilang  **Ptolomeo Philadelphus**. Siya ay anak nina Ptolomeo VIII Physcon at Cleopatra III at nakababatang kapatid ni Ptolomeo IX. Nang mamatay si Ptolomeo VIII noong 116 BCE, si Ptolomeo IX ay naging hari kasama ni Cleopatra III at si Ptolomeo X ay ipinadala sa Cyprus upang magsilbing gobernador. Gayunpaman, noong 114-113 BCE, idineklara nito ang sarili na hari. Nakipag-alitan si Cleopatra III kay Ptolomeo IX at ipinabalik sa Ptolomeo X sa Ehipto noong 107 BCE at pinalitan ang kanyang kapatid bilang kapwa pinuno. Ang dalawa ay nakipagdigmaan laban kay Ptolomeo IX sa Kahariang Hasmonean noong 103 hanggang 102 BCE kung saan matagumpay na napigilan ni Ptolomeo X ang kanyang kapatid na sakupin ang Ehipto. Noong 101 BCE, ipinapatay ni Ptolomeo X ang kanyang ina at hinirang na kapwa pinuno ang kanyang pamangkin at asawa na si Berenice III. Ang isang paghihimagsik ng mga Ehipsiyo noong 91 BCE ay nagdulot sa kanyang mawala ng kontrol sa katimugan ng bansa. Noong 88 BCE, si Ptolomeo X ay pinatalsik ng mga Alehandriyano at iniluklok si Ptolomeo IX sa trono. Si Ptolomeo X ay humirang ng mga hukbo sa tulong ng mga Romano at sinakop ang Cyprus ngunit siya ay napatay.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga paraon ng dinastiyang Ptolemaiko
Ptolomeo V Epiphanes

Si **Ptolomeo V Epiphanes Eucharistos** (, *Ptolemaĩos Epiphanḗs Eucharistos* "Ptolemy ang Nahayag , ang Matulungin"; 9 Oktubre 210–Setyembre 180 BCE) ang paraon ng Kahariang Ptolemaikp mula Hulyo o Agosto 204 BCE hanggang sa kanyang kamatayan noong 180 BCE. Siya ang anak ni Ptolomeo IV Philopator at Arsinoe III. Siya ay naging hari ng mamatay ang  kanyang mga magulang sa misteryong mga sirkumstansiya. Ang bagong rehenteng s Agathocles ay malawakang tinutuya at pinatalsik sa isang himagsikan noong 202 BCE ngunit ang mga sumunod na rehente ay  mga walang kakayahan at ang kaharian ay naparalisa. Ito ay sinamantala ng hari ng Imperyong Seleucid na si Antiochus III at hari ng Antigonid na si Felipe V ng Macedon upang simulan ang Ikalimang Digmaang Syrio (202-196 BCE) kung saan natalo ang mga Ptolemaikong hari at nawalan ng kanilang mga teritoryo sa Asya Menor at Levan at ang kanilang impluwensiya sa Dagat Egeo. Sa parehong panahon, si Ptolomeo V ay humarap sa isang malawakang paghihimagsik ng mga Ehipsiyo noong 206-185 BCE na pinangunahan ng nag-angkin sa sariling mga paraon na sina Horwennefer at Ankhwennefer na humantong sa pagkawala ng karamihan ng Mataas na Ehipto at Mababang Ehipto.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga paraon ng dinastiyang Ptolemaiko