Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya

Ang **Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya**, na kadalasang dinadaglat bílang **ASEAN** o **Asean**, ay isang kapisanang pang-heopolitika, pang-ekonomiya, at pangkultura ng mga bansa sa Timog-Silangang Asya. Ang Asean ay itinatag noong ika-8 ng Agosto 1967 at binuo ng Indonesya, Malaysia, Pilipinas, Singapore, at Taylandiya. Ang mga layunin ng samahang ito ay pagtaguyod ng paglago ng ekonomiya, kaunlarang panlipunan, pagsulong ng mga kultura sa mga kasapi, at pagpapalaganap ng kapayapaang pangrehiyon.

## Kasaysayan 
[thumb|200px|left|[Deklarasyon ng Bangkok: Ang pagkatatag ng Asean noong 8 Agosto 1967.]]
Maaaring iguhit ang pagkatatag ng Asean mula sa pagkatatag ng dalawang hiwalay na organisasyon: ang Samahan ng Timog-Silangang Asya, isang alyansa na binubuo ng mga bansang Pilipinas, Malaysia at Taylandiya na itinatag noong taóng 1960, at ang Maphilindo, isang iminungkahing alyansa na ibubuo ng Pilipinas, Indonesya at Malaysia.

Ang Asean ay itinatag noong 8 Agosto 1967, na ang mga ministro ng ugnayang panlabas ng limang bansa ay nagpulong sa Bangkok at naglagda ng Deklarasyon ng Asean, na kinikilala nang lubos na Deklarasyon ng Bangkok. Ang limang ministro ng ugnayang panlabas&nbsp;– Adam Malik ng Indonesya, Narciso Ramos ng Pilipinas, Tun Abdul Razak ng Malaysia, S. Rajaratnam ng Singapore, at Thanat Khoman ng Taylandiya&nbsp;– ay itinuring na Mga Ama ng Pagkatatag ng Organisasyon.

Naging bahagi ng Asean ang Brunei noong 8 Enero 1984, ang araw pagkatapos ng pagkamit ng kanilang kalayaan nang isang linggo. Ang Brunei ay ang unang bansa na naging kasapi sa kalunan ng Asean. Noong 28 Hulyo 1995, nagkaroon ng isang bagong kasapi ang Asean nang sumanib ang Biyetnam bílang ikapitong kasapi. Pagkatapos ng dalawang taon, sumanib ang mga bansang Laos at Myanmar bílang kasapi ng Asean noong 23 Hulyo 1997. Kasabay dapat ang Kambodya sa araw ng pagsanib na iyon, ngunit ipinagpaliban muna sapagkat lumalaganap pa ang kaguluhang panloob sa politika. Noong 30 Abril 1999, sumanib na sa wakas ang bansang Kambodya at nakabuo ng isang matatag na samahán ang Asean.

## Mga Pangunahing layunin ng Asean 
Ang mga bansang-kasapi ng Asean at nakapagpatibay ng mga pangunahing prinsipyo para sa kanilang mga ugnayan ng mga bawat isa, na nabibilang sa Kasunduan ng Pagkakaibigan at Pagkikiisa sa Timog-Silangang Asya (TAC):

* Paggalang sa magkabilá ng-panig ukol sa kalayaan, kapangyarihan, kapantayan, katatagang panteritoryo, at pambansang pagkakakilanlan ng lahat ng mga bansa;
* Karapatan ng bawat estado na mamahala ang kanilang pambansang pamamalagi na maging malaya sa kaguluhang panlabas, lihim na pagbabagsak o pamimilit
* Walang mangyayaring kaguluhan sa ugnayang panloob ng isa't isa
* Pagsasaayos ng mga kakulangan o pagtatalo sa pamamagitan ng mapayapang paraan
* Pagtatakwil sa mga banta o paggamit ng puwersa; at
* Mabisang pakikiisa sa pagitan ng mga bansang-kasapi.

## Mga kasapi 
thumb|307x307px|Mapang nagpapakita ng mga kasapi ng ASEAN

### Talaan ng mga kasapi 
### Papua New Guinea 
Ang bansang Papua Bagong Guinea ay kasalukuyang nasa katayuang tagamasid mula 1976.

## Pagtitipon ng Asean 
thumb|right|250px|██ Mga likas na kasapi ng Asean ██ Mga tagamasid sa Asean
██ Mga kandidatong-kasapi ng Asean
██ Asean Dagdag Tatlo
███ Pagtitipon ng Silangang Asya
█████ Porong Panrehiyon ng Asean
Nagdadaos ng mga pagpupulong ang Asean na nakilalang Pagtitipon ng Asean (*Asean Summit*), kung saan nagpupulong ang mga punò ng pamahalaan ng bawat kasapi upang pag-usapan at pasyahan ang mga isyung panrehiyon, gayundin sa pagdaraos ng ibang pagpupulong kung saan kasáma ang mga bansa na nasa labas ng hanay na may hangaring magtaguyod ng mga ugnayang panlabas.

Habang nagdaraos ang ikalimang Pagtitipon sa Bangkok, nagpasiya ang mga pinúnò na magpulong nang "di-pormal" sa pagitan ng bawat pagtitipon:

## Ang paghahambing ng mga hanay sa mga malalaking bansa 
Itinaya sa taong 2024. Bughaw-puti para sa pinakamalaking halaga, lunting-puti para sa pinakamaliit, sa mga hanay na pinaghahambingan.

## Katayuan ng ekonomiya 
Ang talahanayang GDP ay nakabatay sa PPP na itinaya noong 2024.

## Mga Lider ng ASEAN 

Talaksan:His Majesty Bolkiah 20231216.jpg| **Brunei Darussalam** Sultan **Hassanal Bolkiah**
Talaksan:Hun Manet on May 30, 2025 (cropped).jpg| **Kambodya** Punong Ministro**Hun Manet**
Talaksan:Prabowo Subianto 2024 official portrait.jpg| **Indonesya**Pangulong **Prabowo Subianto**
Talaksan:Sonexay Siphandone on January 21, 2025.jpg| **Laos**Punong Ministro**Sonexay Siphandone**
Talaksan:20251026 Anwar Ibrahim 47th ASEAN Summit.jpg| **Malaysia**Punong Ministro**Anwar Ibrahim**
Talaksan:NyoSaw.jpg| **Myanmar** Punong Ministro**Nyo Saw**
Talaksan:Ferdinand R. Marcos Jr (3x4 cropped).jpg| **Pilipinas**Pangulong **Ferdinand Marcos Jr.**
Talaksan:Prime Minister of Singapore Lawrence Wong 250530-D-PM193-4275 (2025).jpg| **Singapore**Punong Ministro **Lawrence Wong**
Talaksan:Anutin Charnvirakul in 2025.jpg| **Taylandiya**Punong Ministro **Anutin Charnvirakul**
Talaksan:PM Kishida meeting with PM Gusmão of Timor-Leste (cropped).jpg| **Timor Leste**Punong Ministro**Xanana Gusmão**
Talaksan:Secretary Blinken Meets with Vietnamese Prime Minister Pham Minh Chinh (52070795768) (cropped).jpg| **Biyetnam**Punong Ministro**Phạm Minh Chính**

## Tingnan din
* ASEAN+ 3
* Sona ng Malayang Kalakalan ng ASEAN o AFTA
* BIMP-EAGA
* Pundasyong ASEAN
* ASEAN+ 6
* Awit ng Pagkakaisa ng ASEAN (Himno ng ASEAN)
* Sagisag ng ASEAN
* Palaro ng Timog Silangang Asya (SEA Games)
* Talaan ng mga lungsod sa ASEAN ayon sa populasyon
* Ang Paraan ng ASEAN opisyal na awitin ng ASEAN

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
* Opisyal na Pahina ng ASEAN
* YouTube: Association of Southeast Asian Nations (ASEAN)
* YouTube: ASEAN Community
* ASEAN Secretariat Related Sites 
* ASEAN Regional Forum 
* ASEAN Foundation
* ASEAN Focus Group
* ASEAN News Network 

Kategorya:ASEAN
Kategorya:Timog-silangang Asya
Kategorya:Asya
Kategorya:Mga pandaigdigang organisasyon