Triac-Lautrait

Ang **Triac-Lautrait** ay isang komyun sa Timog-kanlurang Pransiya, na matatagpuan sa departamento ng Charente (rehiyon ng Nouvelle-Aquitaine).

Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na mga *Trilautins* at *Trilautines*.

## Heograpiya
### Lokasyon at pag-access
Ang Triac-Lautrait ay isang komyun na matatagpuan 4 km sa silangan ng Jarnac at 23 km sa kanluran ng Angoulême, sa kanang pampang ng Ilog Charente.

Ang Triac-Lautrait ay 10 km din sa silangan ng Hiersac, 11 km sa timog-kanluran ng Rouillac, 12 km sa hilagang-kanluran ng Châteauneuf, at 16 km sa kanluran ng Cognac.

Ang komyun ay napapaligiran sa timog ng Ilog Charente at sa hilaga ng dating Pambansang Ruta 141 mula Angoulême hanggang Saintes, na muling binilang na N 2141 simula nang mabuksan ang Jarnac bypass noong 2006, na tumatakbo pa hilaga bilang bahagi ng ruta ng Gitnang Europa Atlantiko. Ang komyun ay tinatawid din, mula silangan hanggang kanluran ngunit mas timog pa, ng D 22, ang kalsada mula Châteauneuf hanggang Jarnac, na tumatakbo sa kanang pampang ng Ilog Charente at dumadaan sa nayon ng Triac. Ang D 18, mula Bassac hanggang Rouillac, ang bumubuo sa silangang hangganan ng komyun.

### Mga nayon at lokalidad
Ang nayon ng *Triac*, anim na kilometro sa silangan ng Jarnac, ay nakapalibot sa simbahan at kastilyo ang mga bahay nito.

Ang pinakamalaking sentro ng populasyon ay ang nayon ng *Lautrait*, na matatagpuan malapit sa lumang Pambansang Ruta 141. Ang munisipyo at ang paaralan ay matatagpuan doon.

Ang iba pang mga nayon ay ang *Lantin* at *La Rente*.

## Pangalan
Ang mga pinakaunang anyo ay *Triaco* noong 852 at *villa Trilliaco* noong 904.

Ang pinagmulan ng pangalang **Triac** ay pinaniniwalaang nagmula sa personal na pangalang Gallo-Romano na *Trius*, kung saan idinagdag ang hulaping -*acum*, kaya katumbas ng *Triacum*, "sakop ng Trius." Ang *Tri*- ay isang pangngalang pantangi ng Gaulish.

Nilikha bilang *Triac* noong 1793, batay sa pangalan ng parokya, ang pangalan ng komyun ay naging Triac-Lautrait noong 1932.

Kasunod ng isang pampublikong konsultasyon at isang botohan na inorganisa ng munisipalidad, ang mga residente ng Triac-Lautrait, na dating walang demonym, ay nakapili ng isa sa pagtatapos ng 2017. Ang demonym na Trilautine at Trilautin na kanilang napili ay nagmula sa tatlong pangunahing nayon: Triac, Lautrait, at Lantin.

## Kasaysayan
Ang nayon ay dating sakop ng seigneury ng Lartige, na nasa ilalim mismo ng hurisdiksyon ng castellany ng Jarnac at Triac. Noong ika-11 siglo, ang Triac ay bahagi ng seigneury ng Jarnac.

Sa paligid ng simbahan, makikita ang isang lumang priory ng Order of Saint Benedict, ang pundasyon ng orihinal na kastilyo, isang pinatibay na kastilyong itinayo sa burol na tinatanaw ang nayon.

Ang unang kastilyong ito, pati na rin ang bahagi ng simbahan, ay nawasak noong Digmaang Sandaang Taon.

Mula ika-14 na siglo pataas, ang seigneury ng Lartige ay pagmamay-ari ng pamilyang Lestang. Sa bagong kastilyo, na itinayo malapit sa ilog, isa na lamang sa dalawang tore na nakapalibot sa pangunahing gusali ang natitira matapos itong masunog noong 1569 ng mga Protestante kasunod ng Labanan sa Jarnac, na siyang simula ng mga Digmaan ng Relihiyon.

Sa parang na ito naganap ang pangunahing yugto ng Labanan sa Jarnac noong 1569, at kung saan ang Prinsipe ng Condé, na namumuno sa hukbong Protestante laban sa Duke ng Anjou (ang magiging Haring Henry III), ay dumanas ng isang kahiya-hiyang kamatayan. Nasugatan habang nakikipaglaban, tinangka ni Condé na sumuko nang siya ay paslangin gamit ang isang pistola ni Joseph-François de Montesquiou, kapitan ng mga guwardiya ng Duke ng Anjou, na kilala bilang mga Pulang Balabal. Ang kanyang bangkay ay ipinarada sakay ng isang asno at kinutya ng hukbong Katoliko bago ipinakita sa loob ng dalawang araw sa isang mesa sa Château de Jarnac.

Noong ika-16 na siglo, sa pamamagitan ng isang alyansa, ang bahagi ng seigneury ng Triac ay naipasa sa pamilyang Le Musnier, na siyang nagpanumbalik ng kastilyo noong ika-17 siglo. Ang pamilyang Le Musnier ay nagmula sa Angoulême, kung saan sila ay humawak ng ilang mga katungkulan sa hukuman; sila ay nagmula kay François Le Musnier, alkalde noong 1592, 1593, at 1600, na nagmamay-ari ng fief ng Lartige at naging pangulo ng korte elektoral ng Angoulême.

Si François Le Musnier, panginoon ng Lartige, ay namatay noong 1605, at nag-iwan ng ilang mga anak. Ang panganay na anak na babae ay pinakasalan si François Lambert, panginoon ng Les Andreaux, at dinala siya bilang dote, bahagi ng seigneury ng Lartige, na pagkatapos ay naipasa, sa pamamagitan ng kanyang kasal noong Pebrero 7, 1645, kay Catherine Lambert, kay Samuel Pasquet, eskudero, panginoon ng Piégut. Ang kanilang anak na lalaki, si François Pasquet, ay isang mahistrado ng Korte Presidiyal ng Angoulême, na nagpakilala sa kanyang sarili bilang *Monsieur de Lartige*. Siya mismo ay nag-iwan ng isang anak na babae, si Jeanne Pasquet de Lartige, na nagpakasal kay Jean Normand, eskudero, panginoon ng La Tranchade.

Pinanatili ng nakababatang anak ni François Le Musnier na si Clément ang Château de Triac, na nanatili sa pamilya hanggang bandang 1768. Noong panahong iyon, ibinenta ni Louis Le Musnier, Tenyente-Heneral at Panginoon ng Raix, ang *Triac* kay Sir Abraham Bonniot, Kabalyero, Panginoon ng Fleurac, Salignac, at iba pang mga lugar. Ang huli ay nagpagawa ng isang bagong château sa pagitan ng 1773 at 1777, mas malapit pa sa Ilog Charente.

Noong 1802, ang Château de Triac ay nakuha ni Monsieur Roy d'Angeac, na ang apo ay ikinasal kay Louis-Joseph de Fereire. Muling naibenta noong 1871, ilang beses itong nagpalit ng mga kamay mula noon at nawasak ng apoy noong 1877. Binili ito ng isang mangangalakal, at mula noon ay naibalik na ito sa dati nitong anyo.

## Ekonomiya
### Agrikultura
Ang pagtatanim ng ubas ay may mahalagang papel sa lokal na gawaing agrikultural. Ang komyun ay matatagpuan sa rehiyon ng Fins Bois, sa loob ng Cognac appellation d'origine contrôlée (AOC).

Ang komyun ay mayroon ding mga distillery. Ang ilang mga prodyuser ay nagbebenta ng Cognac at Pineau des Charentes nang direkta mula sa kanilang mga estate.

### Mga Tindahan
Kasama rin sa munisipalidad ang mga establisyimento ng Tiffon, dalawang negosyong may kaugnayan sa alak, at ilang mga manggagawa (karpintero, bulag na installer...).

## Edukasyon
Ang paaralan ay bahagi ng isang shared school district (RPI) sa pagitan ng Triac-Lautrait at Bassac.

Ang Triac-Lautrait ang nagho-host ng elementarya, at ang Bassac naman ang primaryang paaralan. Ang munisipal na paaralan, ang *Prince-de-Condé*, na matatagpuan malapit sa munisipyo sa Lautrait, ay may isang silid-aralan lamang. Ang catchment area ng middle school ay ang Jarnac.

Ang Triac-Lautrait Rural Family Training Center (MFR) ay nagbibigay ng edukasyon sa agrikultura na may mga programang work-study sa ika-8 at ika-9 na baitang, mga vocational diploma (BEPA) sa viticulture-oenology at horticulture, mga professional baccalaureate degree (bac pro) sa horticulture at landscaping, at isang vocational certificate (CAP) sa floristry.

## Mga lugar at monumento
### Pamana ng relihiyon
Ang **simbahang parokya ng Saint-Romain** ay matatagpuan sa Triac. Ito ay kabilang sa dating diyosesis ng Saintes, at pinagsasaluhan ng parokya at ng lokal na priyoridad ng Benedictine, na bahagi ng Abbey of Saint-Cybard sa Angoulême. Ito ay muling itinayo noong ika-12 siglo. Bahagyang winasak ng mga Ingles, ito ay naibalik noong ika-15 siglo at ang haba nito ay nabawasan; kasunod nito, ang mga arko nito ay gumuho. Ito ay sumailalim sa ilang pagkukumpuni noong 1898, kung saan isang galeriya ang idinagdag sa kanlurang pader nito.

### Pamana sibil
Ang **Condé Pyramid** ay itinayo sa lugar kung saan namatay si Louis I de Bourbon-Condé, Prinsipe ng Condé, noong Labanan sa Jarnac, na noong Marso 13, 1569 ay nagwagi sa Duke ng Anjou, ang magiging Haring Henry III, laban sa mga tropang Protestante.

Ang salin ng plake na nakasulat sa Latin ay:

"Sa lugar na ito, noong taong 1569, si Louis de Bourbon, Prinsipe ng Condé, ay binawian ng buhay sa isang kalunos-lunos na kamatayan. Siya, na hindi sumuko kaninuman sa lahat ng usapin ng kapayapaan at digmaan, ay napantayan ng kanyang katapangan, henyo, kasanayan, at katalinuhan ng kanyang kapanganakan, isang prinsipeng karapat-dapat sa isang mas mabuting wakas."

Ang **Kastilyo ng Triac** ay muling itinayo noong ika-18 siglo sa kinaroroonan ng kastilyo noong ika-15 siglo, na sinunog ng mga Protestante noong 1569, naibalik sa dati nitong anyo, sinira ng isa pang sunog, itinayong muli malapit sa Ilog Charente, natapos noong 1777, sinunog muli noong 1877, at itinayong muli nang magkatulad. Kabilang dito ang isang parke, mga kanal, isang palaisdaan, isang kulungan ng kalapati, at mga gusaling pang-bukid.

## Eskudo de armas
*Naka-apat kada saltire: unang asul na may tatlong fleurs-de-lis o, pangalawang bertikal na may piramide ni Condé du lieu o, ikatlong bertikal na may nakausling baging o, ikaapat na asul na may karpa o; sa pangkalahatan ay may kurbadong gules.*

Pinagtibay noong Oktubre 9, 2025

## Tingnan din
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya