open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
François Englert

Si **François, Baron Englert** (; ipinanganak noong 6 Nobyembre 1932) ay isang pisikong teoretikal na Belgian na nagwagi ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2013 kasama ni Peter Higgs. Siya ay isang propesor emeritus sa Université libre de Bruxelles (ULB) kung saan siya kasapi ng Service de Physique Théorique. Siya ay isa ring Sackler Professor ayon sa Espesyal na Paghirang sa Paaralan ng Pisika at Astronomiya sa Tel Aviv University at isang kasapi ng Institute for Quantum Studies sa Chapman University sa California. Siya ay ginawaran ng 2010 J.&nbsp;J.&nbsp;Sakurai Prize for Theoretical Particle Physics (kasama nina Gerry Guralnik, C.&nbsp;R.&nbsp;Hagen, Tom Kibble, Peter Higgs, at Robert Brout),  ang Wolf Prize in Physics noong 2004 (kasama nina Brout at Higgs) at ang High Energy and Particle Prize of the European Physical Society (kasama nina Brout at Higgs) noong 1997 para sa mekanismong nagsasama ng maikli at mahabang saklaw na mga interaksiyon sa pamamagitan ng paglikha ng may malaking masang mga gauge vector boson. Siya ay nag-ambag sa pisikang estadistikal, kosmolohiya, string theory at supergravity. Siya ay tumanggap ng 2013 Prince of Asturias Award sa pagsasaliksik na teknikal at siyentipiko kasama ni Peter Higgs at CERN.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisiko mula sa Belhika
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
David J. Wineland

Si **David Jeffrey Wineland** (ipinanganak noong 24 Pebrero 1944) ay isang pisikong Amerikano sa  National Institute of Standards and Technology (NIST) laboratoryo ng pisika. Ang kanyang mga paggawa ay kinabibilang ng mga pagsulong sa optika sa spesipiko ay paglalamig na laser ng mga ion sa mga Paul trap at paggamit ng mga nabitag na ion upang ipatupad ang mga operasyon ng pagkukwentang quantum. Siya ay nagwagi ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2012 kasama ni Serge Haroche para sa "nagpapasimulang mga paraan sa eksperimento na pumapayag sa pagsukat at manipulasyon ng mga indibidwal na sistemang quantum" na isang pag-aaral ng partikulo ng liwanag na photon.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisiko mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Brian Schmidt

Si **Brian Paul Schmidt**  (ipinanganak noong 24 Pebrero 1967) ay isang Natatanging Propesor, Australian Research Council Laureate Fellow at astropisiko sa  Australian National University Mount Stromlo Observatory at Research School of Astronomy and Astrophysics at kilala sa kanyang pagsasaliksik sa paggamit ng supernova bilang mga kosmolohikal na proble. Siya ay kasalukuyang humahawak ng Australia Research Council Federation Fellowship at nahalal sa Royal Society noong 2012. Si Schmidt ay nagwagi ng parehong  2006 Shaw Prize in Astronomy at Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2011 kasama nina Saul Perlmutter at Adam Riess para sa pagbibigay ng ebidensiya na ang uniberso ay papabilis ng papablis sa paglawak. 
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisikong Australyano
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Adam Riess

Si **Adam Guy Riess** (ipinanganak noong 16 Disyembre 1969) ay isang astropisikong Amerikano sa Johns Hopkins University at Space Telescope Science Institute at kilala sa kanyang pagsasaliksik sa paggamit ng supernovae bilang mga kosmolohikal na probe. Si Riess ay parehong nagwagi ng 2006 Shaw Prize in Astronomy at Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2011 kasama nina Saul Perlmutter at Brian P. Schmidt para sa pagbibigay ng ebidensiya na ang uniberso ay papabilis ng papabilis sa paglawak.

Kategorya:Mga pisiko mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Kategorya:Mga astronomo mula sa Estados Unidos
Manne Siegbahn

Si **Karl Manne Georg Siegbahn** ForMemRS (3 Disyembre 1886 – 26 Setyembre 1978) ay isang pisikong Swedish na ginawaran ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 1924 para sa kanyang mga pagkakatuklas at pagsasaliksik sa larangan ng ispektroskopiyang X-ray.

## Talambuhay
Si Karl Siegbahn ay ipinanganak noong Disyembre 3, 1886, sa Örebro, Sweden. Ang kanyang ama ay nagtrabaho bilang isang pinuno ng istasyon ng tren. Nagpunta siya sa mataas na paaralan at pagkatapos ay nag-aral sa Unibersidad ng Lund, kung saan nakuha niya ang kanyang titulo ng doktor noong 1911. Nagtrabaho siya bilang isang katulong sa isang propesor at kalaunan ay naging isang lektor at propesor. Noong 1923, lumipat siya sa Unibersidad ng Uppsala bilang isang propesor sa pisika at kalaunan ay pinangalanang propesor sa pananaliksik sa Royal Swedish Academy of Sciences. Siya ang naging unang direktor ng Physics Department sa Nobel Institute. 

Sa unang bahagi ng kanyang karera, nag-aral si Siegbahn ng kuryente at magnetismo. Mula 1912 hanggang 1937, nakatuon siya sa ispektroskopiyang X-ray, na lumilikha ng mga bagong pamamaraan at kasangkapan na nagpapataas ng katumpakan ng kanyang mga sukat. Nakatulong ang kanyang trabaho sa mga siyentipiko na tumuklas ng mga bagong detalye tungkol sa X-ray at kung paano kumikilos ang mga atomo. Naglathala siya ng isang pangunahing libro sa X-ray spectroscopy noong 1923, pinamagatang *Spektroskopie der Röntgenstrahlen*.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisikong Swedish
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Little Things

Ang **"Little Things"** ay isang awiting mula sa bandang Ingles-Irlandes na One Direction mula sa kanilang ikalawang *studio album*, ang Take Me Home (2012). Inilabas ito ng Syco Music noong ika-12 ng Nobyembre 2012, bilang ikalawang isahang awit (*single*) ng rekord. Isinulat ang awitin nina Fiona Bevan at Ed Sheeran, at pinrodyus ni Jake Gosling. Ipinagbigay-alam ito ni Bevan kay Sheeran habang nasa istudyo siya kasama ang grupo noong 2012, na nagbunga ng pagrekord ng kantang ito ng banda. Ang *Little Things* ay isang *mid-tempo pop* at *folk ballad* tungkol sa pagbibigay-diin na ang mga kakulangan ang nagbibigay-tangi sa isang tao.

Kategorya:Mga awit
Kategorya:Mga awitin ng One Direction
Kategorya:Mga awitin noong 2012
  Nakatuon ang kanta na ito sa aking nobya
  na si Maria Virginia Vasquez, o mas kilala 
  bilang Mavi the love of my life.
Willard Boyle

Si **Willard Sterling Boyle**,  (19 Agosto 19247 Mayo 2011) ay isang pisikong Canadian 
 at kapwa imbentor ng charge-coupled device. na ginawaran ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2009 kasama ng iba pa para sa "imbensiyon ng isang nag-iimaheng semikonduktor na sirkito-ang CCD sensor". 
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisikong Canadian
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Charles K. Kao

Si **Ang Kagalanggalang na Sir Charles Kuen Kao**, GBM, KBE, FRS, FREng (1933&mdash;2018) ay isang ipinanganak na Tsinong Hong Kong, Amerikano, at British na inhenyerong elektrikal na nagpasimula ng pagunlad at paggamit ng mga fiber optic sa telekomunikasyon. Siya ay kilala bilang "Ninong ng Broadband", "*Ama ng Fiber Optics*" o "*Ama ng Fiber Optic Communications*". Siya ay ginawaran ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2009 kasama ng iba para sa nagpapasimulang mga nagawa na nauukol sa pagpasa ng liwanag sa mga fiber para sa komunikasyong optikal. Si Kao ay may pagkamamamayan ng parehong United Kingdom at Estados Unidos.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisikong Tsino
Kategorya:Mga pisiko mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga pisiko mula sa United Kingdom
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Toshihide Maskawa

Si  ay isang pisikong teoretikal na Hapones na kilala sa kanyang paggawa sa paglabag na CP. Siya ay ginawaran ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2008 kasama ng iba pa para sa "pagkakatuklas ng nasirang simetriya na humuhula sa hindi bababa sa tatlong pamilya ng mga quark sa kalikasan".
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisikong Hapones
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Yoichiro Nambu

Si  ay isang ipinanganak na Hapones na Amerikanong pisiko na kasalukuyang propesor sa University of Chicago.  Siya ay kilala sa kanyang mga ambag sa larangan ng pisikang teoretikal. Siya ay ginawaran ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2008 kasama ng iba pa para sa pagkakatuklas noong 1960 ng mekanismo ng kusang loob na pagkasira ng simetriya sa pisikang subatomika na nauugnay sa simula sa simetriyang chiral ng interaksiyong malakas at kalaunan ay sa interaksiyong elektroweak at mekanismong Higgs. 
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisikong Hapones
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Peter Grünberg

Si **Peter Andreas Grünberg** (ipinanganak noong 18 Mayo 1939) ay isang pisikong Aleman na nagwagi ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2007 kasama ni Albert Fert para sa higanteng magnetoresistance na nagdulot ng isang breakthrough sa mga gigabyte hard disk drives.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisiko mula sa Alemanya
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Albert Fert

Si **Albert Fert** (ipinanganak noong 7 Marso 1938) ay isang pisikong Pranses at isa sa mga kapwa nakatuklas ng higanteng magnetoresistance na nagdulot ng isang h breakthrough sa mga gigabyte hard disk. Siya ay kasalukuyang emeritus propesor sa  Université Paris-Sud sa Orsay at direktor na siyentipiko ng isang magkasanib na laborataryo ('Unité mixte de recherche') sa pagitan ng Centre national de la recherche scientifique (Pambansang Sentrong Pagsasaliksik na Siyentipiko) at Thales Group. Siya ay isa ring  Adjunct professor ng pisika sa Michigan State University. Siya ay ginawaran ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2007 kasama ni Peter Grünberg.

Kategorya:Mga pisiko mula sa Pransiya
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
George Smoot

Si **George Fitzgerald Smoot III** (ipinanganak noong 20 Pebrero 1945) ay isang astropisikong Amerikano at nanalo ng $1 milyon sa TV quiz show *Are You Smarter than a 5th Grader?*. Siya ay nagwagi ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2006 para sa kanyang paggawa sa Cosmic Background Explorer kasama ni  John C. Mather na humantong sa pagsukat ng anyong black body at anisotropiya ng cosmic microwave background radiation. Ito ay nakatulong sa sa teoriyang Big Bang ng uniberso gamit ang Cosmic Background Explorer Satellite (COBE). Ayon sa Nobel Prize committee, "ang proyektong COBE project ay maitituring ring panimulang punto para sa kosmolohiya bilang isang presisyong agham." Ibinigay ni Smoot ang bahagi ng salaping napanalunan niya sa Gantimpalang Nobel na binawasan ng mga gastos ng paglalakbay sa isang pundasyong kawang gawa.
Siya ay propesor ng pisika sa University of California, Berkeley, nakatatandang siyentpiko sa  Lawrence Berkeley National Laboratory, at mula 2010 ay propesor ng pisika sa Paris Diderot University, Pransiya. Noong 2003, siya ay ginawaran ng Einstein Medal at noong 2009 ay ng Oersted Medal.

## Talambuhay
Si George Smoot ay ipinanganak sa Yukon, Florida, sa isang pamilya ng mga abogado, ngunit ang kanyang ama ay naging isang inhinyero at ang kanyang ina ay isang guro. Dahil sa inspirasyon ng paglulunsad ng Sputnik, naging interesado siya sa kalawakan. Ang kanyang pamilya ay nahirapan sa kanilang buhay pinansyal, kaya siya ay nagtrabaho habang nag-aaral upang makayanan na makapasok sa MIT. Matapos makuha ang kanyang titulo ng doktor, lumipat siya sa Berkeley, kung saan nakagawa siya ng mahahalagang pagtuklas na nanalo sa kanya ng Gantimpalang Nobel. Pinangunahan ni Smoot ang isang proyekto noong 1992 na nag-aral ng cosmic background radiation gamit ang datos mula sa COBE satellite. Natuklasan ng proyektong ito ang maliliit na pagkakaiba-iba sa radyasyon, na tumutulong na ipaliwanag kung paano nabuo ang mga bituin at iba pang mga bagay sa kalangitan. Ang mga pagkakaiba-iba na ito ay inaakalang sanhi ng maliliit na pagbabago-bago ng kabuuan na humantong sa pagkumpol-kumpol ng mga bagay at paglaki dahil sa grabidad.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisiko mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Kategorya:Mga agnostiko
Kategorya:Mga astronomo mula sa Estados Unidos
John C. Mather

Si **John Cromwell Mather** (ipinanganak noong 7 Pebrero 1946, sa Roanoke, Virginia) ay isang astropisikong Amerikano at kosmologo. Siya ay ginawaran ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2006 kasama ni George Smoot para sa kanyang paggawa sa Cosmic Background Explorer Satellite (COBE). Ang COBE ang unang eksperimentong nakasukat ng anyong black body at anisotropiya ng cosmic microwave background radiation. Ito ay nakatulong upang sementuhin ang teoriyang Big Bang ng uniberso. Siya ay isang nakatatandang astropisiko sa U.S. space agency's (NASA) Goddard Space Flight Center sa Maryland at adjunct professor ng pisika sa University of Maryland, College Park. Noong 2007, si Mather ay itinalang kabilang sa 100 Pinaka Maimpluwensiyang Tao sa Mundo ng *Time* magazine's. Noong Oktubre 2012, siya ay muling itinala ng  *Time* magazine sa isang espesyal na isyu ng mga Bagong Pagkakatuklas sa Kalawakawan biang isa sa 25 pinaka maimpluwensiyang tao sa kalawakan.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisiko mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Kategorya:Mga astronomo mula sa Estados Unidos
Serge Haroche

Si **Serge Haroche** (ipinanganak noong 11 Setyembre 1944) Mula 2001, si Haroche ay isang Propesor ng Collège de France at humahawak ng Chair ng Quantum Physics.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisiko mula sa Pransiya
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Kategorya:Mga Hudyo
Miss Universe Organization

Ang **Miss Universe Organization** ay isang samahan na kasalukuyang may-ari at nagpapatakbo ng mga patimpalak ng pagandahan na Miss Universe, Miss USA at Miss Teen USA. Ang punong tanggapan nito ay nasa Bagong York, at kasamang pagmamay-ari ng NBC Universal at ni Donald Trump. Ang kasalukuyang pangulo ay si Paula Shugart. Ibinebenta ng samahan ang karapatang pantelebisyon ng mga patimpalak sa ibang mga bansa.

## Mga kawing panlabas
*Miss Universe Organization

Kategorya:Mga kompanya
Saul Perlmutter

Si **Saul Perlmutter** (ay ipinanganak noong 22 Setyembre 1959) ay isang pisikong astropisiko sa Lawrence Berkeley National Laboratory at isang propesor ng pisika sa University of California, Berkeley. Siya ay kasapi ng American Academy of Arts & Sciences at nahalal na isang Fellow ng American Association for the Advancement of Science noong 2003. Siya ay kasapi rin ng National Academy of Sciences. Nagwagi si Perlmutter ng parehong 2006 Shaw Prize in Astronomy at Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2011 kasama nina Brian P. Schmidt at Adam Riess para sa pagbibigay ng ebidensiya na ang uniberso ay papabilis ng papabilis sa paglawak.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisiko mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Andre Geim

Si **Sir Andre Konstantin Geim**, FRS (; ipinanganak noong 21 Oktubre 1958) ay isang ipinanganak na Rusong pisikong British-Dutch na nagtatrabaho sa University of Manchester. Siya ay ginawaran ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2010 kasama ni Konstantin Novoselov para sa kanyang paggawa sa graphene. Siya ay isang Regius Professor ng Pisika, Langworthy Professor sa University of Manchester at direktor ng Manchester Centre for Mesoscience and Nanotechnology.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisikong Ruso
Kategorya:Mga pisiko mula sa Netherlands
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Kategorya:Mga pisiko mula sa United Kingdom
Kategorya:Mga Hudyo
George E. Smith

Si **George Elwood Smith** (ipinanganak noong 10 Mayo 1930) ay isang pisikong Amerikano na kapwa imbentor ng  charge-coupled device. Siya ay ginarawan ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2009 kasama ng iba para para sa "imbensiyon ng nag-iimaheng semikonduktor na sirkito-ang CCD sensor".
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisiko mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Balhae

Ang **Balhae** ay dating isang kaharian na itinatag ni Dae Jo-yeong.  matatagpuan ito sa hilagang tangway ng Korea at umaabot hanggang sa Manchuria. Ang kultura nito ay pinagsanib na Tang at Goguryeo.  Noong ika-10 siglo nasakop ito ng mga Nomadikong Khitan.

Kaurian:Korea
Theodor W. Hänsch

Si **Theodor Wolfgang Hänsch** (ipinanganak noong 30 Oktubre 1941) ay isang pisikong Aleman. Siya ay ginawaran ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 2005 kasama ng iba pa para sa "mga ambag niya sa pag-unlad ng nakabatay sa laser na presisyong spektroskopiya kabilang ang pamamaraang optikal na frequency comb. Kasalo niyang nagwagi sina John L. Hall at Roy J. Glauber. Si Hänsch ang Direktor ng Max-Planck-Institut für Quantenoptik (quantum optics) at Propesor ng pisikang eksperimental at spektroskopiyang laser sa Ludwig-Maximilians University sa Munich, Bavaria, Alemanya. Nakamit ni Hänsch ang kanyan gDiplom at doktorado mula sa Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg noong mga 1960. Kalaunan, siya ay naging propesor ng Stanford University, California mula 1975 hanggang 1986. Siya ay ginawaran Comstock Prize in Physics mula sa National Academy of Sciences noong 1983.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisiko mula sa Alemanya
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Avicii

Si **Tim Bergling** (ipinanganak noong 8 Setyembre 1989 - namatay 20 Abril 2018), na higit na kilala bilang **Avicii**, ay isang Suwekong DJ at prodyuser ng musikang *house*. Siya ay namatay noong 20 Abril 2018 sa Maskate, Oman.

## Diskograpiya
### Mga album
*2013: *True*
*2015: *Stories*
*2019: *Tim
;Mga Compilation
*2011: *Avicii Presents Strictly Miami*	
*2011: *The Singles''

## Mga sanggunian
Kategorya:Ipinanganak noong 1989
Kategorya:Namatay noong 2018
Kategorya:Mga musiko
Kategorya:Mga Suweko
Kategorya:Mga modelo
Chris Ellis

Si **Christopher Allan Ellis**, o mas kilala bilang **Chris Ellis** (ipinanganak Disyembre 5, 1988) ay isang manlalaro ng basketbol na Pilipino-Amerikano na huling naglaro para sa Barangay Ginebra San Miguel sa Philippine Basketball Association.  Pang-anim siya sa lahat ng napili sa 2012 PBA draft ng Barangay Ginebra San Miguel.

Kilala din siya bilang **Air Force Ellis** dahil sa kanyang kakahayang pagtalong ng mataas kapag slamdunk.  Nanalo si Ellis sa 2013 PBA All-Star Weekend Slamdunk Competition noong siya baguhan o *rookie* pa lamang siya sa Digos, Davao del Sur. 

## Personal na buhay
Siya ay nagtapos sa Mary Hardin Baylor sa Texas, Estados Unidos. Siya ay anak ni Suzette Ellis na isang Pilipina at si Bob Ellis na isang Amerikano. 

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga basketbolistang Pilipino
Kategorya:Ipinanganak noong 1988
Kutang San Antonio Abad

Ang **Kutang San Antonio Abad** (Kastila: ***Fuerte de San Antonio Abad***) ay isang kuta na matatagpuan sa Malate, Maynila.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Maynila
Panghuhuwad

Ang **panghuhuwad** o **pagpapalsipika** ay ang proseso ng paggawa, adaptasyon, o paggaya ng mga bagay, estadistika, o dokumento kasama ang tangkang manlinlang para sa kapakanan ng pagbago ng pagkaunawa ng publiko, o upang kumita sa pamamagitan ng pagbenta ng mga huwad na gamit.  Ang mga kopya, sipi (*replica*) at reproduksyon ay hindi tinuturing na panghuhuwad, bagaman sa kalaunan, maari din maging panghuhuwad sa pamamagitan ng alam at sinadyang misrepresentasyon.

Sa Ingles, tinatawag na *counterfeiting* ang pamemeke o panghuhuwad ng salapi o pananalapi.  Ngunit ang mga produktong pang-mamimili ay maaari din tawaging mga *counterfeit* kung ang mga ito ay hindi ginawa ng talagang prodyuser na malaman sa tatak nito o tatak-pangkalakal (*trademark*).  Tinatawag na palsipikadong dokumento ang isang tala o dokumentong huwad.

Kaurian:Krimen
Basilica Menor del Santo Niño

Ang **Basílica Minore del Santo Niño de Cebú** ay isang maliit na basilika sa Lungsod ng Cebu sa Pilipinas na naitatag noong 1565 nina Fray Andres Urdaneta, O.S.A. at Fray Diego de Herrera, O.S.A.

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
* Opisyal na websayt ng Basílica Menor del Santo Niño
* The Augustinians in the Philippines
* The image of the Santo Niño, which is kept in the parish convent, is considered the oldest religious relic in the Philippines

Kategorya:Mga simbahan sa Pilipinas
Kategorya:Mga simbahang Katoliko
Benhur Luy

Si **Benhur Luy** ang isa sa mga whistleblower na naglantad sa pork barrel scam na kinasangkutan ng ilang mga senador at kinatawan ng Pilipinas. Siya ay nagtapos ng Medtech at ginawang personal assistant ng pinaniniwalaang utak ng pork barrel scam na si Janet Lim-Napoles noong 2002. Siya ay ikalawang pinsan ni Napoles.
Kategorya:Mga whistleblower sa Pilipinas
Marlene Garcia-Esperat

Si **Marlene Garcia-Esperat** (Agosto 29, 1959 - Marso 24, 2005 sa Tacurong City, Sultan Kudarat, Pilipinas) ay isang mamahayag at whistleblower sa Fertilizer Fund Scam. Si Esperat ay dating empleyado ng Department of Agriculture in Central Mindanao (DA-12). Siya ay kolumnista ng Midland Review na naglantad ng Fertilizer Fund Scam na nagdawit kay Gloria Macapagal-Arroyo. Si Esperat ay pinatay sa harap ng kanyang mga anak. 

Kategorya:Mga whistleblower sa Pilipinas
Kategorya:Mga pinaslang na mamamahayag sa Pilipinas
Do Make Say Think

Ang **Do Make Say Think** ay isang bandang post-rock mula sa Toronto, Ontario, Canada. Ang kanilang musika ay pinasamasamang drum sa estilong jazz, electric guitar at wind instrument, at ang prominenteng paggamit ng bass guitar.

Kategorya:Mga banda mula sa Canada
Midnight Memories

Ang **Midnight Memories** ay ang ikatlong *studio album* ng *pop* na bandang Ingles-Irlandes na One Direction, na nakatakdang ilabas sa ika-25&nbsp;ng Nobyembre 2013&nbsp;ng Sony Music Entertainment. Inilarawan ng banda ang album bilang *edgier* at nagtataglay ng tonong *slightly rockier* kaysa sa mga nagdaang album nila.

## Komposisyon 
Sinasabing iba ang *Midnight Memories* kaysa sa unang dalawang album. Kinumpirma ng kasaping si Liam Payne na ito ay "*rockier, edgier,* at mas personal" kaysa sa naunang dalawang album. Inamin naman ng kanyang kasamahang si Niall Horan na isang bagong tunog ito para sa banda. Inanunsiyo naman na ang "*Story of My Life*" ang magiging susunod na isahang awit (*single*) sa parating na album na ito.

### Paglalakbay 
Mayroon ding parating na *stadium tour* ang banda, ang "Where We Are Tour", na nakatakdang simulan sa Abril 2014, kung saan makikita ang One Direction na magtatanghal ng kanilang mga unang konsiyerto sa Latin Amerika, kasama rin ang mga petsa para sa Nagkakaisang Kaharian/Irlanda at sa mga bansa sa Europa.

## Kasaysayan ng Paglalabas 
## Mga sanggunian 
Kategorya:Musika
Kategorya:Mga awit
Kategorya:Mga album ng One Direction
Tomás Mapúa

Si **Tomás Mapúa** (Disyembre 21, 1888 – Disyembre 22, 1965) ay isang arkitekto, tagapagturo, at negosyante mula sa Pilipinas. Siya ang unang Pilipino na arkitektong nakarehistro na may lisensyang bilang 00001 na binigay ng Komisyon sa Regulasyong Pampropesyonal noong 1921. Siya ang unang pangulo at tagapagtatag ng ng Suriang Mapúa ng Teknolohiya na Pamantasang Mapúa na ngayon, kasama si inhinyerong Sibil na si Gonzalo T. Vales bilang kasamang tagapagtatag. Itinatag ni Mapua ito noong 1925 para sanayin at ibahagi sa mga artesanong Pilipino ang kanyang natutunan mula sa Pamantasang Cornell sa Estados Unidos.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga arkitekto mula sa Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1888
Kategorya:Namatay noong 1965
Cosmic ray

Ang mga **cosmic ray** o mga **sinag kosmiko** ang napakataas na enerhiyang mga partikulo na pangunahing nagmumula sa sistemang solar. Ang mga ito ay maaaring lumikha ng mga pagbuhos ng mga segundaryong partikulo na tumatagos at sumasalpok sa atmospero ng mundo at minsan ay tumatama sa ibabaw ng mundo. 
## Mga epekto
Ang mga cosmic ray ay nag-iionize ng mga molekulang nitroheno at oksiheno sa atmospero na humahantong sa isang bilang ng mga reaksiyong kimikal. Ang isa sa mga reaksiyon ay nagreresulta sa pagkaubos ng ozone. Ang mga cosmic ray ay responsable rin sa patuloy na paglikha ng mga hindi matatag na isotopo sa atmospero ng mundo gaya ng carbon-14 sa pamamagitan ng reaksiyon:

: n + 14N → p + 14C
Ang mga cosmic ray ay nagpapanatili sa lebel ng carbon-14 sa atmospero na tinatayang konstante (70 tonelada) sa hindi bababa sa huling 100,000 taon hanggang sa pagsisimula ng mga pagsubok ng mga sandatang nukleyar sa ibabaw ng lupa noong mga maagang 1950. Ang mahalagang katotohanang ito ang ginagamit sa pagpepetsang radiocarbon.

Ang mga cosmic ray ay bumubuo ng isang praksiyon ng taunang pagkalantad sa radyasyon ng mga tao sa mundo na may aberahang 0.39 mSv sa kabuuang 3 mSv kada taon (13% ng kabuuang background) para sa populasyon ng mundo. Ang background radiation mula sa mga cosmic ray ay tumataas sa altitude mula 0.3 mSv kada taon sa mga lugar na may lebel ng dagat hanggang sa 1.0 mSv kada taon para sa mga siyudad na may mas mataas na altitudo na nagtataas ng radyasyon na kosmiko sa isang-kapat ng kabuuang pagkalantad sa radyasyon para sa mga populasyon ng mga siyudad na ito. Ang mga airline crew na lumilipad sa mga rutang matataas na altitudo ay nalalantad sa 2.2 mSv ng ekstrang radyasyon kada taon dahil sa cosmic ray na halos doble ng kabuuang pagkakalantad sa nagiionisang radyasyon. 

Ang mga cosmic ray ay may sapat na enerhiya para baguhin ang mga estado ng mga elemento sa elektronikong integradong sirkito na nagsasanhi ng mga kamalian gaya ng maling datos sa mga kasangkapang pangmemorya o mga hindi tamang pagganap ng mga CPU na kadalasang tinatawag na mga "soft errors". Noong 2010, ang isang malpunksiyon sa Voyager 2 space probe ay itinuturo sa isang bumaliktad na bit na malamang ay sanhi ng isang cosmic ray. Ito ay problema sa mga elektronikang nasa mataas na altitudo gaya ng mga satellite ngunit sa mga transistor na paliit ng paliit, ito ay nagiging isang papalaking pagkabahala sa elektronikang  na sa lebel ng lupain. 

Ang mga epekto sa kalusugan nito ay kinasangkutan ng parehong tuwirang pinsala sa DNA at mga hindi tuwirang epekto sanhi ng paglikha ng mga reakstibong species ng oksiheno. Ito ay maaaring magsanhi ng mga panganib sa kalusugang neurolohikal.

## Mga sanggunian
Kategorya:Radyasyon
Kategorya:Pisikang astropartikulo
Alpabeto ni Sirach

Ang **Alpabeta ni ben Sirach** o  **Alphabetum Siracidis** o **Othijoth ben** ay isang panitikang Hudyo na may inspirasyon ng Karunungan ni Sirach. Ito ay pinaniniwalaang mula 700 CE. Ito ay kalipunan ng dalawang talaan ng mga kawikaan, 22 sa Aramaiko at 22 sa Hebro na parehong isinaayos sa mga akrostikang alpabetiko. Ito ay isinalin sa Latin, Yiddish, Judeo-Spanish, wikang Pranses at wikang Aleman. Ang isang parsiyal na saling Ingles ay lumitaw kina Stern at Mirsky (1998).
## Lilith
Ayon sa Alpabeto ni Ben Sira, habang nililikhang mag-isa ng Diyos si Adan, hindi mabuti para sa tao na mag-isa. Kanya ring nilikha ang isang babae mula sa lupa gaya ng paglikha kay Adan at tinawag siyang Lilith. Agad na magsimulang mag-away sina Adan at Lilith. Sinabi ni Lilith na hindi siya hihiga sa ilalim ni Adam ngunit sa ibabaw lamang ni Adan. Sinabi ni Adan na hindi siya magpapailalim kay Lilith sapagkat siya ang superior. Tumugon si Lilith na sila ay pantay na parehong nilikha mula sa lupa. Hindi sila nakinig sa bawat isa. Nang makita ito ni Lilith, kanyang binigkas ang hindi mabibigkas na pangalan at lumipad sa hangin. Si Adan ay nanalangin sa maylalang at nagsabi sa Soberanya ng uniberso na ang babaeng ibinigay mo sa kanya ay lumayas. Ang maylalang ay nagpadala ng tatlong anghel upang ibalik si Lilith. Sinabi ng maylalang na kung papayag si Lilith na bumalik, ang ginawa ay mabuti. Kung hindi, pahihintulutan ni Lilith ang isang daang bata na mamatay araw araw. Iniwan ng mga anghel ang Diyos at hinabol si Lilith na kanilang naabutan sa gitna ng dagat na paglulunuran ng mga Ehipsiyo. Kanilang sinabi sa kanya ang sinabi ng Diyos ngunit hindi niya gustong bumalik. Sinabi ng mga anghel na lulunurin nila si Lilith sa dagat. Nakiusap si Lilith na iwanan nila siya at nagsabing siya ay nilikha lamang upang magsanhi ng sakit sa mga sanggol. Kung ang sanggol ay lalake, siya ay may dominyon sa kanya sa 8 araw pagkatapos ng kapanganakan at kung babae ay sa 20 araw. Nang marinig ito ng mga anghel, kanilang ipinilit na bumalik siya. Si Lilith ay sumupa sa pangalan ng Diyos na kapag nakikita niya sila o mga pangalan nila sa isang anting anting, siya ay walang kapangyarihan sa sanggol. Si Lilith ay pumayag na ang 100 bata ay mamatay araw araw. Ang 100 demonyo ay namamatay araw araw at sa parehong dahilan ay isusulat nila ang mga pangalan ng mga anghel sa mga anting anting ng mga bata. Kapag makikita ni Lilith ang kanilang mga pangalan, maaalala niya ang kanilang panunumpa at ang bata ay gagaling. 
Kategorya:Panitikang panghudyo
Lindol sa Bohol (2013)

Nangyari ang **lindol sa Bohol noong 2013** noong 15 Oktubre 2013 8:12 n.u. sa Bohol, sa Gitnang Kabisayaan, Pilipinas. Naitala ito na 7.2 sa Eskalang sismolohikong Richter. Ang episentro nito ay matatagpuan sa Carmen, Bohol at may lalim na . Nilindol na rin dati ang Bohol noong 8 Pebrero 1990 na nagtamo ng iilang pagkasira ng mga gusali at pagkakaroon ng tsunami.

## Mga Pinsala
Naganap ang lindol habang nagdiriwang ang Pilipinas ng Eid al-Adha. Ang pambansang pagdiriwang na ito ay nakatulong sa pagbawas ng dami ng mga nasawi at nasaktan sapagkat ang mga paaralan, ilang tanggapan at negosyo ay sarado. Ang bayan ng Loon ang naitalang may pinakamaraming bilang ng nasawi. Halos 1,137,852 katao o higit sa 90% ng bilang populasyon sa pulo ang naapektuhan ng pagyanig. May tinatayang 32 mga tulay, kabilang na ang karamihan sa Daang Pambansa, at 13 bahagi ng daan ay napinsala at hindi madaanan, na nakapagpapabagal sa pagbibigay ng tulong. Naputol din ang linya ng elektrisidad sa lalawigan.

Catigbian 2 earthquake.JPG|Catigbian
Clarin 1 earthquake.JPG|Clarin
Tubigon 1 earthquake.JPG|Tubigon
Loon 6 earthquake.JPG|Loon

### Cebu
Sa Cebu, sa pahayag na inilabas dakong 6:00 n.g. ng 26 Oktubre 2013&nbsp;ng NDRRMC, 13 katao ang tiyak na nasawi, 89 na katao ang sugatan, at may kabuuang 365,944 mag-anak o mahigit sa 1.8 milyong katao ang naapektuhan ng pagyanig.  Gumuho rin ang kampanaryo ng Basilica Minore del Santo Niño. subalit nakansela ang mga biyahe sa pagitan ng Maynila at Bohol dahil sa pagsuspinde ng operasyon ng Paliparan ng Tagbilaran.

### Kalusugan
thumbnail|right|Pansamantalang ospital sa Loon
thumbnail|right|Kampo ng pansamantalang mga tirahan
Maraming mga mamamayan ng Bohol ang iniwang walang sapat na malinis na inuming tubig at mga maaayos na pasilidad. Samakatuwid tumaas ang mga bilang ng mga may karamdaman tulad ng pagdudumi at ilang mga sakit bunga ng hindi malinis na tubig. Labis na naapektuhan ang mga bayan malapit sa episentro, gaya ng Sagbayan, San Isidro, Calape, Tubigon, Clarin and Catigbian.

May din banta sa pampublikong kalusugan. Ang mga sentrong pangkalusugan ng mga barangay at mga ospital ay delikado na upang gamitin, na nagdulot nang paggawa ng mga pansamantalang mga silid sa labas. Ang suplay ng pagkain ay naantala sapagkat maraming mga pamilihan ang sarado pagkatapos ng pagyanig. Dagdag pa rito, ang mga sumunod na pagyanig ang pumilit sa mga mamamayan na manirahan sa labas at gumawa ng pansamantalang mga tirahan.

### Suplay ng kuryente at tubig
Isa sa bawat limang mga kabahayan sa Bohol ang walang suplay ng kuryente isang linggo matapos maganap ang pagyanig. Ayon sa Kagawaran ng Enerhiya, 91 bahagdan ng 602 mga barangay sa lalawigan ang naibalik na ang suplay ng kuryente. Noong 24 Oktubre 2013, ang Lungsod ng Tagbilaran lamang ang nag-iisang lugar sa lalawigan na naibalik ng buo ang suplay ng kuryente. At noong ika-3&nbsp;ng Nobyembre, halos lahat na ng suplay ng kuryente ay naibalik na.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Lindol
Kategorya:Bohol
Kategorya:Lindol sa Pilipinas
Kategorya:2013 sa Pilipinas
George Smith

Si **George Smith** (Chelsea, London Marso 26, 1840 &ndash; Agosto 19, 1876) ay isang tagapagbunsod na Ingles na Asiryologo na nakatuklas at nagsalin sa wikang Ingles ng Epiko ni Gilgamesh na pinakamatandang alam na isinulat na akda ng panitikan sa kasaysayan.
## Bibliograpiya
Si Smith ay sumulat ng mga 8 mahahalagang akda  kabilang ang mga pag-aaral na linggwistiko, mga akdang pangkasaysayan, at mga pagsasalin sa Ingles ng mga pangunahing panitikang Mesopotamiano kabilang ang: 

*George Smith (1871). *Annals of Assur-bani-pal*.
*George Smith (1875). *Assyrian Discoveries: An Account of Explorations and Discoveries on the Site of Nineveh, During 1873 to 1874*
*George Smith (1876). *The Chaldean Account of Genesis*
*George Smith (1878). *History of Sennacherib*. Edited by Archibald Henry Sayce.
*George Smith (18--). *The History of Babylonia*. Edited by Archibald Henry Sayce.

## Mga sanggunian
## Panlabas na Links
*Smith, *The Chaldean account of Genesis* Cornell University Library Historical Monographs Collection.
**The Chaldean account of Genesis* HTML with images
*http://www.britannica.com/EBchecked/topic/549731/George-Smith

Kategorya:Mga Asiryologong Ingles
Kategorya:Mga arkeologong Ingles
Abra (rapper)

Si **Raymond Abracosa**, higit na kilala bilang **Abra**, ay isang Pilipinong mang-aawit ng hip hop. Naabot niya ang katanyagan dahil sa awiting "Gayuma". Ang bidyo ay nakaabot na ng mahigit 23 milyong panood sa YouTube, ang pinakamataas na bilang na naabot ng isang Pilipinong artista.

## Diskograpiya
### Mga Album
**FHM: Filipino Horror Movies* (Artifice Records, 2012)
**Abra* (2014)

### Compilation albums
*Various Artists: *Homegrown Hiphop* (Universal Music Group, 2013)
*Various Artists: *Juan dela Cruz: The Official Soundtrack* (Star Records, 2013)

### Mga Single
*"Gayuma"
*"Abrakadabra"
*"Alab ng Puso" (tema ng serye ng ABS-CBN na  *Juan dela Cruz*)
*"Ilusyon" (kasama si Arci Muñoz)
*"Diwata"
*"Midas"
*"Bolang Kristal" (kasama si KZ Tandingan)
*"Cerberus" (kasama si Loonie and Ron Henley)
*"Diwata" (kasama si Chito Miranda)
*"Sanib Pwersa" (kasama si Raimund Marasigan)
*"Dedma" (kasama si Julie Anne San Jose)
*"'King Inang Bayan" (kasama si Reese Lansangan)

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
* 
* 
* 

Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Pilipinas
Kapulungan ng mga Diyos

Ang **kapulungan ng mga Diyos** ang kapulungan ng mga Diyos na pinamumunuan ng isang pinunong Diyos. Ang konsepto ng kapulungan ng mga Diyos ay pinatutunayan sa Sumerya, Akkadia, Babilonya, Sinaunang Ehipto, Cananeo, Israel, Seltang panteon, Sinaunang Gresya at mga panteon ng sinaunang Roma at Nordic. 

Kategorya:Politeismo
Kategorya:Diyos
Elwell Stephen Otis

Si **Elwell Stephen Otis** (25 Marso 1838&nbsp;– 21 Oktubre 1909) ay isang Amerikanong Heneral na naglingkod sa Pilipinas noong Digmaang Espanyol-Amerikano at noong Digmaang Pilipino-Amerikano.  
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Amerikanong Gobernador-Heneral ng Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1838
Kategorya:Namatay noong 1909
Adna Chaffee

Si **Adna Romanza Chaffee** (Abril 14, 1842 &ndash; Nobyembre 1, 1914) ay isang Tinyente Heneral sa Hukbo ng Estados Unidos. Siya ay sumali sa Amerikanong Digmaang Sibil at Mga Digmaang Indiano. Siya ay gumampan ng mahalagang papael sa Digmaang Espanyol-Amerikano at lumaban sa Rebelyong Boxer sa Tsina. Siya ay  Chief of Staff of the United States Army mula 1904 hanggang 1906.

Kategorya:Mga Amerikanong Gobernador-Heneral ng Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1842
Kategorya:Namatay noong 1914
Sakunang nukleyar sa Fukushima Daiichi

Ang  ay isang sakuna sa Plantang elektrisidad na nukleyar na Fukushima I na nagsimula noong tsunami sa Tōhoku noong 11 Marso 2011. Ang pinsalang sinanhi ng tsunami ay lumikha ng mga pagkabigo sa kasangkapan at sa kawalan ng kasangakapang ito, ang isang aksidenteng pagkawala ng coolant ay sumunod kasama ng mga meltdown na nukleyar at paglabas ng mga radyasyon simula Marso 12,2011.  Ito ang pinakamalaking sakunang nukleyar simula sakunang Chernobyl noong 1986 at ikalawa na sumukat ng lebel 7 sa International Nuclear Event Scale, na naglabas ng tinatayang 10 hanggang 30% radyasyon ng sakunang Chernobyl.

Ang planta ay binubuo ng anim na magkakahiwalay na mga reaktor ng kumukulong tubig na orihinal na dinesenyo ng  General Electric (GE) at minamantine ng Tokyo Electric Power Company (TEPCO). Sa panahon ng lindol, reactor 4 ay inalisan ng fuel at mga reactor 5 at 6 ay nasa malamig na pagsara para sa pagmamantine nito.  Sa sandaling pagkatapos ng lindol, ang mga natitirang reaktor 1-3 ay nagsara ng kanilang mga natutustusang mga reaksiyong fission nang automatiko na nagpapasok ng mga control rod sa tinaguriang pangyayaring SCRAM. Kasunod nito ang mga emerhensiyang generator ay nag-online upang bigyan ng elektrisidad ang mga elektronika at mga sistemang nagpapalamig na gumagana hanggang sa pagdating ng tsunami. 

## Mga sanggunian
Kategorya:Hapon
Labanan ng Corregidor

Ang **Labanan ng Corregidor** na nangyari noong Mayo 5-6,1942 ang pagtatapos ng pangangampanya ng mga Hapones upang sakupin ang Komonwelt ng Pilipinas. Ang pagbagsak ng Bataan noong ika-Abril 9, 1942 ang nagwakas ng lahat ng mga organisasyong oposisyon ng  U.S. Army Forces Far East sa mananakop na mga puwersang Hapones sa Luzon. Ang Corregidor ang tanging hadlang sa pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas sa ilalim ni Tenyente Heneral Masaharu Homma. Muling nabihag ng mga hukbong Amerikano at Pilipino ang Corregidor noong 1945.

Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas (1898–1946)
Kenzaburō Ōe

So  ay isang manunulat na Hapones at isang pangunahing pigura sa kontemporaryong panitikang Hapones. Ang kanyang mga akda ay malakas na naimpluwensiyahan ng teoriya ng panitikan na nauukol sa mga isyung pampolitika, panlipunan, at pilosopikal kabilang ang mga sandatang nukleyar, lakas na nukleyur, hindi pag-ayon sa lipunan at eksistensiyalismo. Siya ay nagwagi ng Gantimpalang Nobel sa Panitikan noong 1994.
## Mga napiling akda
Mga aklat ni Kenzaburō Ōe na isinalin sa Ingles:
**Memeushiri Kouchi,* 1958&nbsp;– Nip the Buds, Shoot the Kids (trans. by Paul Mackintosh & Maki Sugiyama)
**Sebuntiin,* 1961– Seventeen (Trans. by Luk Van Haute)
**Seiteki Ningen* 1963 Sexual Humans, published as J (Trans. by Luk Van Haute)
**Kojinteki na taiken,* 1964&nbsp;– A Personal Matter (trans. by John Nathan)
**Hiroshima noto,* 1965&nbsp;– Hiroshima Notes (trans. by David L. Swain, Toshi Yonezawa)
*''Man'en gannen no futtoboru,* 1967&nbsp;– The Silent Cry (trans. by John Bester)
**Warera no kyōki wo ikinobiru michi wo oshieyo,* 1969&nbsp;– Teach Us to Outgrow Our Madness (1977)
**Mizukara waga namida wo nuguitamau hi,* 1972&nbsp;– The Day He Himself Shall Wipe My Tears Away *in* Teach Us to Outgrow Our Madness (1977)
**Pinchiranna chosho,'* 1976&nbsp;– The Pinch Runner Memorandum (trans. by Michiko N. Wilson)
**Atarashii hito yo mezame yo,* 1983&nbsp;– Rouse Up O Young Men of the New Age! (trans. by John Nathan)
**Jinsei no shinseki,* 1989&nbsp;– An Echo of Heaven (trans. by Margaret Mitsutani)
**Shizuka-na seikatsu,* 1990&nbsp;– A Quiet Life (trans. by Kunioki Yanagishita & William Wetherall)
**Kaifuku suru kakozu,* 1995&nbsp;– A Healing Family (trans. by Stephen Snyder, ill. by Yukari Oe)
**Chugaeri,* 1999&nbsp;– Somersault (trans. by Philip Gabriel)
**Torikae ko (Chenjiringu),* 2000&nbsp;– *The Changeling'' (trans. by Deborah Boehm)

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga nobelista mula sa Hapon
Kategorya:Mga laureado ng Gantimpalang Nobel
Pag-atake sa Pearl Harbor

Ang **pagsalakay sa Pearl Harbor** sa Pearl Harbor, Hawaii, Estados Unidos ang surpresang pagsalakay ng hukbong pandagat na Imperyal na Hapones laban sa base ng hukbong pandagat ng Estados Unidos noong umaga nang Disyembre 7,1941. Ang pagsalakay na ito ay nagtulak sa Estados Unidos na pumasok sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Ang pagsalakay ay nilayon upang pigilan ang U.S. Pacific Fleet sa panghihimasok sa mga aksiyong militar ng Imperyo ng Hapon sa Timog Silangang Asya. May sabay na pagsalakay ng mga Hapones sa Pilipinas, at sa Imperyong British sa Malaya, Singapore at Hong Kong.

Ang atake ay nagyari sa oras na 7:48 AM. Ang Pearl Harbor ay inatake ng 353 Imperial Japanese Aircraft. sa 8 na mga Navy Batleship na nandoon, lahat ay nasira. 

## Mga sanggunian 
)

Kategorya:Kasaysayan ng Hapon
Kategorya:Kasaysayan ng Estados Unidos
Masaker sa Nanking

Ang **Masaker sa Nanking** o **Masaker sa Nanjing** o **Panggagahasa sa Nanking** ay isang pagpatay ng maraming tao na nangyari nang anim na linggo pagkatapos ng Labanan ng Nanking at pagbighag sa lungsod ng Nanking na dating kabisera ng Republika ng Tsina noong Disyembre 13, 1937 noong Ikalawang Digmaang Sino-Hapones. Sa panahong ito, ang daang daang libong mga sibilyang Tsino at mga walang armas na sundalo ay pinaslang ng mga sundalo ng Hukbong Imperyal na Hapones.  Widespread rape at looting ay kabilang. Ayon sa mga historyan at saksi, ang tinatayang 250,000 hanggang 300,000 katao ay napatay. Ang ilang mga nagsagawa nito ay kalaunang natagpuang nagkasala sa Tribunal ng mga Krimen ng Digmaan sa Nanjing at pinaslang.  
## Mga sanggunian
Kategorya:Ikalawang Digmaang Sino-Hapones
Kategorya:Masaker
Ikalawang Digmaang Sino-Hapones

Ang **Ikalawang Digmaang Sino-Hapones** (Hulyo 7, 1937 – Setyembre 9, 1945) ay isang alitang militar sa pagitan ng Republika ng Tsina at Imperyo ng Hapon. Sinundan nito ang Unang Digmaang Sino-Hapones ng 1894-95.

Ang Tsina ay nakipaglaban sa Hapon, na may ilang tulong ekonomiko mula sa Alemanya, Unyong Sobyet at Estados Unidos. Pagkatapos ng Hapones na Pag-atake sa Pearl Harbor noong 1941, ang digmaan ay sumanib sa mas matinding alitan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig bilang isang pangunahing harap sa kung ano ang malawakang kinikilala bilang ang Digmaang Pasipiko. Ito ang pinakalamalaking digmaang Asyano noong ika-20 siglo.
## Mga sanggunian 
Kategorya:Ikalawang Digmaang Sino-Hapones
Ashikaga Yoshimitsu

, originated as the villa of Ashikaga Yoshimitsu.]]
Si  ang **ikatlong shogun** ng shogunatong Ashikaga na namuno mula 1368 hanggang 1394 ng panahong Muromachi ng Hapon. Si Yoshimitsu ang ikalawang anak ng ikalawang shogun na si Ashikaga Yoshiakira.

Siya ay naging Seii Taishogun sa edad na 11 pagkatapos ng isang taon ng kamatayan ng kanyang amang si Yoshiakira noong 1367
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga shogun ng Ashikaga
Mito ng paglikhang Hapones

Sa mitolohiyang Hapones, ang **mito ng paglikhang Hapones** (天地開闢, Tenchikaibyaku lit. "paglikha ng langit at lupa"?) ang kwneto na nagsasalaysay ng paglikha ng langit at lupa, kapanganakan ng mga unang Diyos at kapanganakan ng bansang Hapon. Ang kuwentong ito ay isinasalaysay sa pasimula ng Kojiki at Nihon shoki. Ang parehong anyo ang basehan ng mitolohiyang Hapones at Shinto.

Ayon mito ng paglikhang Hapones, sa pasimula, ang uniberso ay nasa anyong kaguluhan na nakalubog sa katahimikan. Kalaunan, may mga tunog na nagpapahiwatig ng paggalaw ng mga partikulo. Sa paggalaw na ito, ang liwanag at mga pinakamaagang na partikulo ay umahon ngunit ang mga partikulo ay hindi kasing bilis ng liwanag at hindi makabilis pa. Kaya ang liwanag ay nasa tuktok ng uniberso at ilalim nito at ang mga partikulo ay bumuo muna ng mga ulap at pagkatapos ay ang langit na tatawaging Takamagahara (高天原?, "Mataas na Kapatagan ng Kalangitan"). Ang natitirang mga partikulo na hindi umahon ay bumuo ng isang malaking masang siksik at madilim na tatawaging mundo. Nang mabuo ang Takamagahara, ang unang tatlong mga Diyos ay lumitaw na sina Amenominakanushi (天之御中主神?), Taka-mi-musuhi-no-kami (高御産巣日神?) at Kami-musuhi-no-kami ( 神産巣日神?). Kalaunan, ang dalawang mga Diyos ay lumitaw sa Takamagahara mula sa bagay na katulad ng isang usbong ng reed. Sila ay sina Umashi-ashi-kabi-hikoji-no-kami (宇摩志阿斯訶備比古遅神?) at
Ame-no-toko-tachi-no-kami ( 天之常立神?). Ang mga Diyos na ito ay kilala bilang Kotoamatsukami ay walang kasarian at nagtago pagkatapos ng kanilang paglitaw. Pagkatapos ay lumitaw pa ang dalawang ibang Diyos na sina Kuni-no-toko-tachi-no-kami (国之常立神?) at Toyo-kumo-no-no-kami ( 豊雲野神?). Ang mga Diyos na ito ay wala ring kasarian at nagtago pagkatapos lumitaw. Pagkatapos ay ipinanganak ang limang pares ng mga Diyos na ang bawat pares ay binubuo ng isang Diyos na lalake at Diyos na lalake. Sila ay sina U-hiji-ni ( 宇比地邇神?) at kanyang nakababatang kapatid at asawang si Su-hiji-ni ( 須比智邇神?), Tsunu-guhi ( 角杙神?)  at kanyang nakababatang kapatid at asawang si Iku-guhi ( 活杙神?), Ō-to-no-ji ( 意富斗能地神?)  at kanyang nakababatang kapatid at asawang si Ō-to-no-be ( 大斗乃弁神?), Omo-daru ( 於母陀流神?)  at kanyang nakababatang kapatid at asawang si Aya-kashiko-ne ( 阿夜訶志古泥神?) at Izanagi ( 伊邪那岐神?)  at kanyang nakababatang kapatid at asawang si Izanami ( 伊邪那美神?). Ang lahat ng mga Diyos na ito tinatawag na Kamiyonanayo (神世七代?, "Pitong mga Henerasyong Diyos"). Pagkatapos ng paglikha ng langit at lupa at paglitaw ng mga Diyos, nilikha nina Izanagi at Izanami ang kapuluang Hapon (Kuniumi) at nanganak sa mas malaking bilang ng mga Diyos (Kamiumi).

Kategorya:Mga mito ng paglikha
Kategorya:Mitolohiyang Hapones
Kuniumi

[thumb|Pinagsasama nina [Izanagi (kanan) at Izanami (kaliwa) ang mundo ng sibat na Ama-no-Nuboko. Ipininta ni Eitaku Kobayashi (panahong Meiji)]]
Sa mitolohiyang Hapones, ang **paglikha ng Hapon**  (国産み Kuniumi?, lit. "kapanganakan o pagkabuo ng bansa") ang tradisyonal na kasaysayan ng paglitaw ng kapuluang Hapon na sinasalaysay sa Kojiki at Nihon shoki. Ayon sa salasaysay na ito, pagkatapos ng paglikha ng langit at mundo, ang mga Diyos na sina Izanagi at Izanami ay binigyan ng trabahong bumuo ng mga isla na naging bansang Hapon. Sa mitolohiyang Hapones, ang mga islang ito ay bumubuo ng alam na daigdig. Ang paglikha ng Hapon ay sinundan ng paglikha ng mga Diyos (kamiumi). 

Kategorya:Mga mito ng paglikha
Kategorya:Mitolohiyang Hapones
Izanagi

Si **Izanagi** (イザナギ?, itinala sa Kojiki bilang 伊邪那岐 at sa Nihon Shoki bilang 伊弉諾) ang Diyos na ipinanganak ng Pitong Henerasyong Diyos sa mitolohiyang Hapones at Shinto. Ang kanyang pangalanan ay isinasalin sa Kojiki bilang "lalakeng nag-aanyaya". Ito ay binibigyan ring Izanagi-no-Okami ("Ang Diyos na Izanagi").

Kategorya:Mga Diyos na Hapones
Izanami

Sa mitolohiyang Hapones, si **Izanami-no-Mikoto** na ibinibigay rin bilang 伊弉冉尊 o 伊邪那美命 na nangangahulugang "babaeng nag-aanyaya" ang Diyosa ng paglikha at kamatayan gayundin bilang dating asawa ng Diyos na si Izanagi. Siya ay tinatawag ring **Izanami-no-kami**.

Kategorya:Mga Diyos na Hapones
Yasunari Kawabata

Si  ay isang Hapones na manunulat ng maikling kuwento at nobelista na nagwagi ng Gantimpalang Nobel sa Panitikan noong 1968 na unang may akdang Hapones na nakatanggap ng gantimpalang ito. Ang kanyang mga akda ay isinalin sa ibang wika at malawakang binabasa sa ibang bansa.  
## Mga napiling akda
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga nobelista mula sa Hapon
Kategorya:Mga laureado ng Gantimpalang Nobel
Panahong Azuchi–Momoyama

Ang  o  sa wakas ng panahong Sengoku sa Hapon ay panahon nang ang pagkakaisang pampolitika na nauna sa pagkakatatag ng shogunatong Tokugawa ay nangyari. Ito ay mula tinatayang 1573 hanggang 1603 sa panahong si Oda Nobunaga at kanyang kahaliling si Toyotomi Hideyoshi ay nagpataw ng kaayusan sa kaguluhan na laganap mula sa pagguho ng Shogunatong Ashikaga. Bagaman ang pasimulang petsang 1573 ay kadalasang ibinigay, ang panahong ito ay nagsimula sa pagpasok ni Nobunaga sa Kyoto noong 1568 nang pamumunuan niya ang kanyang hukbo sa kabiserang imperyal upang ilagay si Ashikaga Yoshiaki bilang ang ika-15 at huling shogun ng shogunatong Ashikaga at tumagal hanggang sa pag-akyat sa kapangyarihan ni Tokugawa Ieyasu pagkatapos ng kanyang pagwawagi sa mga tagasuporta ng angkang Toyotomi sa Labanan ng Sekigahara noong 1600.

Sa panahong ito, ang lipunan at kulturang Hapones ay sumailalim sa paglipat mula sa panahong mediebal tungo sa panahong moderno. Ang pangalan ng panahong ito ay hinango mula sa kastilyo ni Nobunaga na Kastilyong Azuchi sa kasalukuyang bayan ng Azuchi, Prepekturang Shiga at kastilyo ni Hideyoshi na Kastilyong Momoyama  na kilala rin bilang Kastilyo ni Fushimi sa Kyoto.
## Mga sanggunian
Kategorya:Kasaysayan ng Hapon