open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marso 19

Ang **Marso 19** ay ang ika-78 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-79 kung bisyestong taon) na may natitira pang 287 na araw.
## Mga pangyayari 
*1279 – Ang tagumpay ng mga Mongol sa Labanan ng Yamen ang nagtapos sa Dinastyang Song sa Tsina.
*1931 - Ang pagsusugal ay pinayagan sa Nevada.
*2008 - Ang GRB 080319B, isang *cosmic burst* na pinakamalayong bagay na nakikita ng mata ay panandaliang naobserbahan.

## Mga kapanganakan 
*1748 &ndash; Elias Hicks, Amerikanong magsasaka, ministro, at teologo (n. 1830)
*1813 &ndash; David Livingstone, misyonero at eksplorador (n. 1873)
*1891 &ndash; Earl Warren, Amerikanong Tinyente, hurado, at politko Ika-14 na Punong Hukom ng Estados Unidos
*  1915   &ndash; Patricia Morison, Amerikanong aktres at mang-aawit
*  1933   &ndash; Renée Taylor, Amerikanong aktres, prodyuser
*1947 &ndash; Glenn Close, Amerikanong akatres, mang-aawit, at prodyuser 
*1955 &ndash; Bruce Willis, Aktor at prodyuser\
*1964 &ndash; Yoko Kanno, Hapon na pianista at kompositor
*  1980   &ndash; Mikuni Shimokawa, Hapon na mang-aawit 
* 1995 – Julia Montes, Pilipinang aktres at mananayaw

## Mga kamatayan 
* 235 – Severus Alexander, Romanong emperador (k. 208)
* 1279 – Emperador Bing ng Song (k. 1271)

## Kawing Panlabas 
Kaurian:Araw
Marso 15

Ang **Marso 15** ay ang ika-74 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-75 kung bisyestong taon) na may natitira pang 291 na araw.

## Mga Pangyayari 
* 1545 - Unang pagpupulong sa Konseho ng Trent.

## Mga Kapanganakan 
*1638 – Shunzhi Emperador ng Tsina (k. 1661)
*1818 – Mariano Álvarez, Pilipinong heneral at politiko (k. 1924)
*1988 – Jolo Revilla, Pilipinong aktor at politiko
*1989 – Maggie Wilson, Pilipinong modelo at aktres

## Mga Kamatayan 
* 44 BC – Julius Caesar, Romanong politiko, heneral at estadista (k. 100 BC)
* 220 – Cao Cao, Tsinong heneral, politiko at estadista (k. 155)
* 493 – Odoacer, unang hari ng Italya matapos ang pagbagsak ng Kanlurang Imperyong Romano (k. 433)

## Kawing Panlabas 
Kaurian:Araw
Marso 22

Ang **Marso 22** ay ang ika-81 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-82 kung bisyestong taon) na may natitira pang 284 na araw.

## Mga pangyayari 
* 238 – Si Gordian I at ang kaniyang anak na si Gordian II ay ipinahayag na Romanong mga emperador.
*2009 - Ang Bundok Redoubt, isang bulkan sa Alaska ay nagsimulang sumabog matapos ng pangmatagalang panahon ng gulo sa loob ng bulkan.

## Mga kapanganakan 
* 841 – Bernard Plantapilosa, Pranses na anak ni Bernard ng Septimania (k. 885)
* 1212 – Emperador Go-Horikawa ng Hapon (k. 1235)
* 1869 - Emilio Aguinaldo, pinakabata sa edad na 28 at Unang Pangulo ng Pilipinas (namatay Pebrero 6, 1964)
* 1966 – Pia Cayetano, Pilipinang abugado at politiko

## Mga kamatayan 
Kaurian:Araw
Marso 24

Ang **Marso 24** ay ang ika-83 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-84 kung bisyestong taon) na may natitira pang 282 na araw.

## Pangyayari 
* 1923 - Naging republika ang Gresya.
* 2015 - Bumagsak sa bulubundukin ng Alpes na nasasakupan ng Pransiya ang **Germanwings Flight 9525** na mula Barcelona, Espanya patungong Alemanya, at ikinasawi ng lahat ng 150 kataong lulan nito.

## Kapanganakan 
## Kamatayan 
* 1970 - Amado V. Hernandez pambansang alagad ng sining ng Pilipinas sa larangan ng panitikan (ipinanganak 1903).

## Mga Pista at Pagdiriwang 
* World Tuberculosis Day

## Kawing panlabas 
* BBC: On This Day 

Kategorya:Araw
Araw ng mga Puso

thumbnail|right|Isang postkard noong 1910.
thumb|
thumb|
Ang **Araw ng mga Puso** (Ingles: *Valentine’s Day*) ay ang pagdiriwang ng kapistahan ni San Balentíno na ginaganap tuwing Pebrero 14. Dito ipinapahiwatig ng mga magkakasintahan, mga mag-asawa at mga pamilya ang kanilang pag-ibig sa isa't isa at nagpapadala ng mga bulaklak, kard at donasyon, kadalasan hindi sinasabi ang pangalan. Si San Balentíno, ayon sa Katolisismo, ang siyang patron ng mga magkasintahan.

## Pinagmulan 
Galing ang Araw ng mga Puso sa paganong pagdiriwang na Lupercalia

## Kartang pambati 
Itinuturing na isa sa pinagsimulan ng mga kartang pambati ang kapistahan ng Araw ng mga Puso.  Sa pagdiriwang ng Lupercalia sa Roma tuwing Pebrero 15, nakaugalian ng mga sinaunang mga batang kalalakihan ang pagsulat ng mga pangalan ng mga batang kababaihan sa mga malalaking urno o plorera, kung kailan nagiging kapareha ng isang batang babae ang batang lalaki sa panahon ng pestibal.  Upang magkaroon ng Kristiyanong kahulugan at mukha ang paganong selebrasyon, nilipat ng Simbahang Katolika ang Araw ng mga Puso mula Pebrero 15 patungong Pebrero 14, ang araw kung kailan naging martir ang santo at paring si Valentino.  

Lumitaw ang mga unang papel na pambating tarheta magmula noong mga ika-16 daantaon, na naglalaman ng mga tula ng pagmamahal at mga ginuhit na larawan ni Kupido, ang diyos ng pag-ibig, kasama ng kaniyang pamana at palaso.  Naging tanyag ang pagdiriwang ng Araw ng mga Puso noong mga kalagitnaan ng ika-19 daantaon, ang panahon kung kailan ipinakilala sa madla ang mga sangkusing na postahe at mga sobre.

## Mga sanggunian 
## Tingnan din 
* Ikalabinlima ng Av

Kategorya:Kristiyanismo
Kategorya:Pag-ibig
Kategorya:Kartang pambati
Zuma

Si **Zuma** ay isang karakter sa komiks mula sa Pilipinas na nilikha ni Jim Fernandez noong 1974. Unang lumabas ang karakater sa isang serye na sinulat ni Fernandez na pinamagatang *Aztec*. Mula 1976 hanggang 1985, nagkaroon ng sariling serye si Zuma na pinangalang *Anak ni Zuma* na nilathala sa *Aliwan Komiks* ng Graphics Arts Service Inc. sa panulat ni Fernandez at guhit ni Ben Maniclang. Pinakabenta ang serye ng komiks na ito para sa *Aliwan*. Kasunod ng tagumpay sa publikasyon, nailathala ang mga *spin-off* o mga kaugnay na serye at noong dekada 1990, ni-*reboot* o muling binuhay ang istorya ni Zuma at pinalawak pa ito sa ibang midya tulad ng pelikula at telebisyon.

## Kasaysayan ng publikasyon
Noong 1974, ang Pilipinong manunulat ng komiks na si Jim Fernandez ay nilikha si Zuma, na unang lumabas sa serye ng komiks na *Aztec*. Pagkatapos nang dalawang taon, noong 1976, sinulat ni Fernandez ang isang bagong serye para sa karakter na pinamagatang *Anak ni Zuma* na nilathala ng baha-bahagi sa *Aliwan Komiks* ng Graphics Arts Service Inc. (GASI) sa guhit ni Ben Maniclang. Nasa sindikasyon ang serye hanggang 1985 na naging pinakamabenta para sa *Aliwan*. 

Dahil sa tagumpay sa publikasyon, nagkaroon ng ibang kaugnay na serye ang orihinal na serye ni Zuma. Kabilang dito ang *prequel spin-off* (istoryang bago ang orihinal na istorya) na may titulong *Angkan ni Zuma*, na kinukuwento ang buhay ni Zuma noong sinaunang panahon. na nakapatong na parang kuwintas ng bulaklak at ginagamit niya ang mga ito upang talunin ang kanyang mga kalaban dahil namumugot ang kagat ng mga ito. at pagkakalbo, tulad ni Martian Manhunter, na isa ring karakter sa komiks. 

Sang-ayon sa istorya ni Zuma sa komiks at sa ibang midya, si Zuma ay isang kalahating diyos na anak ng sepyenteng diyos ng mga Aztec na si Kukulkan. kasama si Max Laurel na ginampanan si Zuma habang si Snooky Serna naman ay ginampanan ang anak niyang si Galema. Si Jun Raquiza ang nagdirehe ng pelikula na kilala din sa pangalan na ''Jim Fernandez's Zuma*. 

Noong 1987, nilabas ang ikalawang kasunod na pelikula na may pamagat na *Anak ni Zuma*, na may alternatibong pamagat na *Zuma II: Hell Serpent*. Muling ginampanan ni Max Laurel ang papel na Zuma

### Telebisyon
Lumabas si Zuma sa seryeng pantelebisyon na *Galema: Anak ni Zuma'' noong 2013. Si Derick Hubalde, anak ng basketbolistang Pilipino na si Freddie Hubalde, ang gumanap na Zuma habang si Andi Eigenmann naman ang gumanap na Galema. Sumahimpapawid ang serye sa ABS-CBN at mas nakatuon ang istorya sa paghihirap ng buhay ni Galema dahil sa kanyang sumpang minana mula sa kanyang amang si Zuma.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga karakter sa komiks mula sa Pilipinas
Marso 17

Ang **Marso 17** ay ang ika-76 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-77 kung bisyestong taon) na may natitira pang 289 na araw.

## Mga pangyayari 
* 45 BC – Sa kaniyang huling pagkapanalo, natalo ni Julius Caesar ang mga puwersa nina Titus Labienus at Pompey na Nakababata sa Laban ng Munda. 
* 180 – Sa pagkamatay ni Marcus Aurelius, naiwan si Commodus bilang tanging emperador ng Imperyong Romano.
* 1001 - Ang hari ng Butuan sa Pilipinas ay nagpadala ng mga kinatawan sa Dinastiyang Song ng Tsina. 
* 1521 - Yumapak sa Pilipinas  si Ferdinand Magellan,  Isang Portuges na Maninilbihan sa Hari ng Espanya . 
* 1994 - Unang halalan sa Malawi na may maraming partido.

## Mga Kapanganakan 
* 1231 – Emperador Shijō ng Hapon (k. 1242)
* 1628 – François Girardon, Pranses na iskultor (k. 1715)
* 1856 – Mikhail Vrubel, Rusong pintor (k. 1910)
* 1925 – Gabriele Ferzetti, Italyanong aktor (k. 2015)
* 1964 – Rob Lowe, Amerikanong aktor 
* 1973 – Rico Blanco, Pilipinong mang-aawit-tagasulat at aktor (Rivermaya)
* 1992 – John Boyega, Ingles na aktor

## Mga Kamatayan 
* 45 BC – Titus Labienus, Romanong tenyente (k. 100 BC)
* 180 – Marcus Aurelius, Romanong emperador (k. 121)
* 1040 – Harold Harefoot, haring Ingles (k. 1015)
* 1272 – Emperador Go-Saga ng Hapon (k. 1220)
* 1957 - Ramon Magsaysay, Ika-3 Pangulo ng Ikatlong Republika ng Pilipinas (ipinanganak 1907).

## Kawing Panlabas 
Kategorya:Araw
Abril

Ang **Abril** ay ang ikaapat na buwan ng taon sa kalendaryong Gregoryano at Juliyano. Ito ang una sa apat na buwan na may habang 30 araw, at ang ikalawa sa limang buwan na may habang mas mababa sa 31 araw.

Karaniwang naikakabit ang Abril sa panahon ng tagsibol sa Hilagang Emisperyo at taglagas sa Timog Emisperyo, kung saan ito ang panahon katumbas sa Oktubre sa Hilagang Emisperyo at ang kabaligtaran nito sa isa't isa.

## Kasaysayan 
Binigyan ng mga Romano ang buwan na ito ng pangalang Latin na *Aprilis* subalit hindi tiyak ang paghahango nito. Ang tradisyunal na etimolohiya ay mula sa pandiwang *aperire*, nangangahulugang "buksan", sa pagtukoy nito sa panahon na ang mga puno at bulaklak ay nagsisimula ng "bumuka", na sinusuportahan ng pagkumpara sa makabagong Griyegong gamit ng  (*ánixi*) (pagbubukas) para sa tagasibol. Yayamang ilan sa mga buwang Romano ang ipinangalan para parangalan ang mga dibinidad, at sagrado ang Abril sa diyosang si Venus, ang kanyang *Veneralia* na ginaganap sa unang araw, minumungkahi na ang Aprilis ay original na kanyang buwan na **Aphrilis**, mula sa katumbas na diyosang Griyegong si Aprodita (*Aphros*), o mula sa pangalang Etrusko na *Apru*. Minungkahi ni Jacob Grimm na ang pangalan ay isang hipotetikong diyos o bayani, na si *Aper* o *Aprus*.

Ikalawang buwan ang Abril sa sinaunang kalendaryong Romano, bago ang *Ianuarius* at *Februarius* na dinagdag ni Haring Numa Pompilio noong mga 700&nbsp;BC. Naging ikaapat na buwan ito ng taon sa kalendaryo (ang taon nang ipinapakitang nakaayos ang labing-dalawang buwan) noong panahon ng mga desenbirato noong mga 450&nbsp;BC, na may habang 29&nbsp;araw. Naidagdag ang ika-30 araw sa reporma ng kalendaryo na isinagawa ni Julio Cesar noong kalagitnaan ng dekada 40&nbsp;BC, na nailabas ang kalendaryong Juliyano.
## Mga simbolo 
]]Diyamante ang *birthstone* o batong-kapanganakan ng Abril. Ang bulaklak-kapanganakan ay ang karaniwang butonsilyo *(Bellis perennis)* o gisantes. Ang mga senyas ng sodyak ay Aries (hanggang Abril 19) at Tauro (Abril 20 pataas).

 

## Mga pagdiriwang 
*Hindi kinakailangan ang talang ito na magpahiwatig ng aliman sa katayuang opisyal o pangkalahatang pagdiriwang.*

### Buong buwan 
 na kinakatawan ang Muling Pagkabuhay ng Panginoon]]
* Sa tradisyong Katoliko, Protestante at Orodokso, buwan ng Muling Pagkabuhay ng Pangioon ang Abril. Sa mga buwan ng Abril at Marso ipinagdiriwang ang naililipat na Kapistahan ng Pasko ng Muling Pagkabuhay.
* Pambansang Buwan ng Alagang-hayop (Reyno Unido)

#### Estados Unidos 
* Buwan ng Kamalayan sa Autismo
* Buwan ng Kasaysayan ng Konpederado (Alabama, Florida, Georgia, Louisiana, Mississippi, Texas, Virginia)
* Buwan ng Batang Militar
* Buwan ng Kamalayan ng Rosacea

### Nakapirmi 
* Abril 1
** Araw ng mga Tanga
* Abril 9
** Araw ng Kagitingan (Pilipinas)
* Abril 15
** Araw ng Araw (Hilagang Korea).
* Abril 22
** Araw ng Daigdig (Internasyunal na pagdiriwang)
* Abril 25
** Araw ng Pagkakatayo ng Militar (Hilagang Korea)

## Mga sanggunian
Kategorya:Buwan (panahon)
Abril
Kevin Carter

Si **Kevin Carter** (13 Setyembre 1960 – 24 Hulyo 1994) ay isang potograpo na lumikom ng tagumpay sa kaniyang karera. Ang larawan sa itaas ay ang nagbigay sa kaniya ng panalo sa kategoryang potograpiya ng Pulitzer Prize noong 1994.
Ilang buwan matapos ang nasabing panalo, nagpatiwakal si Kevin Carter, na ayon sa mga bihasa ay dahilan na rin ng kaniyang depresyon.

Nagbigay rin ng serbisyo si Kevin Carter sa Reuter at Sygma Photo ng New York at ang dating PixEditor.

Kategorya:Potograpiya
Talaarawan

Ang **talaarawan** ay kalipunan ng mga bugto-bugtong o baha-bahaging sulatin na nakasulat at nakaayos sa sunod-sunod na petsa o araw, na sumusunod sa porma ng kalendaryo.

Ilan sa pinagkakagamitan ay ang mga sumusunod:
# Mala journal na listahan
# Listahan ng dapat gawin
# Listahan ng mga nagawa
# Listahan ng saloobin o nadarama at iniisip
#Listahan ng pagpapabuti sa sarili
# Listahan ng pantasya
# Listahan ng kabiguan

----

Kadalasang tumutukoy din ang talaarawan sa **kalendaryo**.

Kategorya:Pansariling buhay
Pag-ibig

:*Ang artikulong ito ay tungkol sa pag-ibig bilang emosyon. Tingnan ang Pag-IBIG Fund para sa impormasyon tungkol sa organisasyong pabahay ng gobyerno ng Pilipinas.*

Ang **pag-ibig** ay maraming kahulugan mula sa ilang bagay na nagbibigay konting ligaya ("naibigan ang isang pelikula") hanggang sa pagbuwis ng buhay (pagkabayani). Maaari na isang masidhing damdamin ng pagtingin ang kahulugan nito, isang emosyon o nasa estado ng emosyon. Sa pangkaraniwang gamit, madalas na tumutukoy ito sa puppy love o interpersonal na pagmamahal. Marahil sa malaking kaugnayan nito sa sikolohiya, karaniwang tema ito sa sining. Mayroong kuwentong pag-ibig ang karamihan sa modernong mga pelikula at tungkol din sa pag-ibig ang karamihan sa mga awiting sikat o musikang pop. Ang pag ibig ay gawa gawa lamang ng mga illuminati.  

Sa relihiyon, partikular na sa Kristiyanismo, ang pag-ibig ang pinakadakilang biyaya o regalo ng Diyos sa tao; ayon sa Bibliya walang tao ang nabubuhay ng walang pag-ibig.

Ang pag ibig ko kay ikay ay parang alon sa dagat na 'di mapigil, laging bumabalik sa pampang kahit ilang ulit nang pinipigil. Parang buwan sa gabing madilim, tahimik ngunit laging nariyan, nagbibigay liwanang sa puso kong kay tagal nang uhaw sa lambing at damdamin. Parang apoy sa dapithapon, Mainit, buhay, 'di mapapawi. Hanggang ang langit  at lupa't magtagpo, ikay sinta'y mamahalin ko ng buo.

## Mga pagbanggit 
Ayon sa aklat ni San Pablo sa kaniyang Unang Sulat sa mga Taga-Corinto 13: 1-13:

## Mga uri ng pag-ibig ayon sa Lumang Griyego 
* *Eros* - pagmamahalan sa pagitan ng dalawang tao
* *Storge* - pagmamahal sa pamilya
* *Philia* - pagmamahal sa pagitan ng magkakaibigan
* *Agape* - pagmamahal sa Diyos
* *Filial* - nagmamahal sapagkat siya rin ay minamahal bilang kapalit

## Mga wika ng pag-ibig 
* *Haplos o Haplos ng Pagmamahal* 
* *Regalo, Pagbibigay ng Regalo o Pagtanggap ng Regalo* 
* *Paglilingkod* 
* *Pasalita*  
* *Oras*
* *Pagtatalik*
* *Pamilya*

## Tingnan din
*Nais

## Mga sanggunian 
Ibigpag
Beatipikasyon

(1792–1878), na bineyatipikahan noong ika-3 ng Setyembre, 2000 ni Papa Juan Pablo II]]
Sa Katolisismo, ang **beatipikasyon** (hango sa salitang Latin na "*beatus*" na ngangangahulugan na "mapalad" o "may mabuting kapalaran") ay isang pagkilala na ibinibigay ng Simbahan sa pag-akyat sa langit ng mga taong namatay. Kaakibat ng pag-akyat na ito ay ang kakayanan nilang magpahatid panangalin sa ngalan ng mga indibidwal na taong nananalangin sa kanilang pangalan. 

Kaurian:Katolisismo
Ad hominem

Ang **ad hominem** (Latin na ang ibig sabihin ay "*sa tao*"), ay pinaikling anyo ng ***argumentum** **ad hominem** ("pangatwiran laban sa tao").* Tumutukoy ito sa uri ng argumento kung saan ang tagapagsalita ay inaatake ang pagkatao, motibo, o ibang katangian ng taong naglalabas ng argumento, imbes na talakayin ang nilalaman mismo ng argumento. Ito ay lumilihis sa tunay na debate sa pamamagitan ng pagtuon sa mga bagay na wala namang kinalaman, pero madalas ay sensitibo o nakakainsulto sa kalaban.

Ang pinakakaraniwang halimbawa ng maling pangangatwirang ito ay kapag si "A" ay nagbigay ng pahayag o katotohanan, tapos si "B" ay aatakehin ang personal na katangian ni "A"—halimbawa, ugali, pisikal na anyo, o iba pang bagay na wala namang kaugnayan sa usapan. Sa ganitong paraan, nililihis ni "B" ang usapan kaya't kukuwestiyonin niya ang tama o mali ng sinabi ni "A" batay lamang sa personal na isyu—hindi dahil sa mismong ipinaglalaban sa argumento.

Ibig sabihin, imbes na talakayin ang mismong paksa, pinupunto ang pagkatao na siyang nagiging sanhi ng pag-iwas sa tunay na usapan. 

' ay isang karaniwang metapora laban sa mga *ad hominem* na argumento. ]]

## Kasaysayan
 (384–322 BC) ay kinikilala sa pagtaguyod ng pagkakaiba sa pagitan ng personal at lohikal na pagmamatuwid o argumento.]]
Ang iba’t ibang uri ng *ad hominem* ay matagal nang kilala sa Kanluran, simula pa noong panahon ng mga sinaunang Griyego. Ipinaliwanag ni Aristotle sa kanyang akda na *Sophistical Refutations* na mali ang atakihin ang nagtatanong kaysa sa mismong argumento. Para sa kanya, dapat bigyang-pansin ang tunay na problema sa argumento at hindi ang personal na katangian ng tao. May mga halimbawa rin ng *ad hominem* na hindi mapanira, ayon sa pilosopong si Sextus Empiricus, kung saan ginagamit ang ideya o paniniwala mismo ng kalaban upang ipakita na mali ang kanilang argumento—hindi ang katauhan nila ang inaatake. Ang ganitong uri ng argumento ay tinatawag ding “*argument from commitment*.”

Tinalakay nina Galileo Galilei at John Locke ang tinatawag na “*argument from commitment*,” isang uri ng *ad hominem* na nagsusuri kung tugma ang argumento sa mga paniniwala o prinsipyo ng taong nagsasalita. Sa kalagitnaan ng ika-labing siyam na siglo, lumaganap ang moderno at mas malawak na kahulugan ng *ad hominem*, ayon sa Ingles na lohisyano na si Richard Whately: Ito ay mga argumentong nakatuon sa mga personal na katangian, opinyon, o nagdaang asal ng isang indibidwal. 

Sa paglipas ng panahon, nag-iba ang kahulugan ng *ad hominem*. Pagsapit ng ika-20 siglo, tumukoy na ito sa isang maling paraan ng pagtatalo kung saan, imbes na sagutin ang argumento, ang personal na katauhan ng kalaban ang ina-atake. Sinalungat ito ng pilosopong si Charles Leonard Hamblin, na nagsabing hindi laging mali ang gumamit ng ad hominem kung hindi naman ito pangunahing batayan ng argumento. Ngayon, ang *ad hominem* ay tinutukoy bilang direktang pag-atake sa pagkatao ng isang tao upang pabulaanan ang kaniyang argumento. 

## Mga sanggunian
Kaurian:Wikang Latin
Kordero ng Diyos (awit)

Ang ***Kordero ng Diyos*** o ***Agnus Dei*** ang popular na tawag sa isa sa mga letaniyang sinasalita o kinakanta sa misang Katoliko.

Base sa Juan 1.29, ang bersyong Latin (at ang salin nito sa Tagalog) ay:

Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis.&nbsp;Kordero ng Dyos na nag-aalis ng mga kasalanan sa mundo, maawa ka sa amin.Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis.&nbsp;Kordero ng Dyos na nag-aalis ng mga kasalanan sa mundo, maawa ka sa amin.Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, dona nobis pacem.&nbsp;Kordero ng Dyos na nag-aalis ng mga kasalanan sa mundo, ipagkaloob mo sa amin ang kapayapaan.

Kaurian:Katolisismo
A posteriori

Sa pilosopiya, **a posteriori** ang tinatawag na kaalamang impirikal na kasalungat ng kaalamang "a priori". Ang kaalamang impirikal ay kalipunan ng mga kaalamang nakalap o natutunan sa tulong ng karanasan.

Kategorya:Epistemolohiya
Kategorya:Lohika
Kategorya:Wika
A priori

Sa pilosopiya, ang ***a priori*** ay isang pariralang Latin na tumutukoy sa kaalamang hango sa lohika at hindi na kailangan pa o na di iniuukol o ikinukulsuta sa mga paktuwal na ebidensiya.

## Panlabas na link 
* A Priori and A Posteriori (sa wikang Ingles)

## Tingnan din 
* A posteriori

Kategorya:Epistemolohiya
Kategorya:Lohika
Kategorya:Wika
Aba Ginoong Maria

Ang **Ave Maria** o **Aba Ginoong Maria** ay isang dalangin na nanggaling sa pinagsamang bati ng Arkanghel Gabriel kay Maria sa Mabuting Balita at pagbati ni Elizabeth sa pagdating ng Birheng Maria sa kanilang pamamahay. Narito ang talata galing sa Biblia na kung saan binati ni Arkanghel Gabriel si Maria sa panaginip: *Lumapit ang anghel sa dalaga at binati ito, “Magalak ka! Ikaw ay lubos na kinalulugdan ng Diyos. Sumasaiyo ang Panginoon!* (Lucas 1:28 MBB)  At narito naman ang talata kung saan binati ni Elizabeth  si Maria *Napasigaw siya sa galak, “Pinagpala ka sa mga babae, at pinagpala rin ang dinadala mo sa iyong sinapupunan!”* (Lucas 1:42 MBB)  Bahagi rin ang dalangin na ito ng pagrorosaryo.

Sa mga Katoliko, ito rin ang tawag sa isang panalangin. Ito ay ang sumusunod na mga linya:

:*Aba Ginoong Maria, napupuno ka ng grasya*,
:*Ang Panginoong Diyos ay sumasaiyo*.
:*Bukod kang pinagpala sa babaeng lahat*
:''At pinagpala naman ang 'yong anak na si Hesus.*
:*Santa Maria, Ina ng Diyos*
:*Ipanalangin mo kaming makasalanan*
:*Ngayon at kung kami'y mamamatay.*
:*Amen''

## Mga sanggunian
Kategorya:Simbahang Katolika Romana
Kategorya:Mga panalanging Kristiyano
Lucas ang Ebanghelista

Si **Lucas ang Ebanghelista** ang isa sa apat na mga ebanghelista sa Bagong Tipan ng Bibliya at, ayon sa tradisyon, ang sumulat ng Ebanghelyo ni Lucas. May sari-sariling sipi ang tatlo pang ebanghelyo na akda naman nina Mateo, Juan, at Marcos.

Kategorya:Kristiyanismo
Kongreso

Sa politika, ang **kongreso** o **konggreso** ay karaniwang binubuo ng Senado at ng isang Kapulungan ng mga Kinatawan.

## Tingnan din
*Pambansang Asamblea ng Pilipinas
*Kongreso ng Pilipinas
*Batasang Pambansa

Kategorya:Pamahalaan
Yehey!

**Yehey!** ay isang websayt na *web portal* at direktoryo na itinatag sa Pilipinas noong 1997. May panghanap o *search engine* din sila. Ito ay ang pinakasikat na websayt sa panahon ng kamusmusan ng *internet* sa pilipinas para humanap ng mga impormasyon, balita, libangan, and komunidad.

## Kawing panlabas
*opisyal na websayt 

Kategorya:Mga website
Xoom

Ang **Xoom Corporation** ay nagbibigay serbisyong pinansiyal. Makapagpapadala ng pera mula sa ibat ibang panig ng mundo patungo sa ibat ibang lokasyon. Kabilang sa kasuluyang lugar na kanilang nabibigyan ng serbisyo ay ang mga sumusunod na bansa:

Argentina, Bangladesh, Bolivia, Brazil, Chile, The Dominican Republic, Hong Kong, India, Jamaica, Nepal, Pakistan, Paraguay, Pilipinas, Poland, Sri Lanka, The United Kingdom, and Uruguay.

## Mga sanggunian
*http://www.xoom.com Xoom

Kategorya:Mga kompanya
PayPal

Ang **PayPal** ay nagbibigay serbisyong pinansiyal. Makapagpapadala ng pera mula sa ibat ibang panig ng mundo patungo sa ibat ibang lokasyon. Pagaari ang kompanyang ito ng eBay. Ito ay itinatag taong 1998.

## Kawing panlabas
*PayPal
*eBay

## Sanggunian
Kategorya:Mga website
Kategorya:Mga kompanya
Kategorya:Pages with unreviewed translations
Friendster

thumb|Tatak sa pangangalakal at pagkakakilanlan ng Friendster

Ang **Friendster** ay isang pribadong pagmamay-aring panghalubilong kabalagang websayt (*social networking website*) . Sa Sydney, Awstralya ang punong himpilan nito.

## Kasaysayan 
Nakatuon ang Friendster sa pagtulong sa mga tao na makakilala ng mga bagong kaibigan, makibalita sa mga lumang kaibigan at magbahagi ng mga nilalamang midya sa web.  Ginagamit din ang websayt sa pagtatala at pagtutuklas ng mga bagong pangyayari, mga banda, kinagigiliwang libangan, at marami pang iba.  Maaaring magbahagi ang mga tagagamit ng mga nilalaman, katulad ng mga bidyo, larawan, mensahe at kumento sa mga kaibigan sa pamamagitan ng kanilang pahina ng impormasyon (*profile*) at sa kanilang kabalagan (*network*).

Galing sa Asya ang higit sa 90% ng trapiko nito.  Sa Asya, mas maraming natatanging mga bisita kaysa ibang panghalubilong kabalagang websayt. Ang sampung pinakamataas na bansang gumagamit ng Friendster, sang-ayon sa Alexa noong 7 Mayo 2009 ay ang Pilipinas, Indonesia, Malaysia, Timog Korea, ang Estados Unidos, Singgapura, Tsina, Hapon, Saudi Arabia at Indiya.

## Mga sanggunian 
## Ugnay panlabas 
* Opisyal na Sayt ng Friendster 

Kategorya:Internet
Kategorya:Komunikasyon
Yahoo!

Ang **Yahoo!** ay isang portal na nagsisilbing elektronikong pintuan patungo sa iba't ibang serbisyo o websayt. Sa tahanang-pahina (*homepage*) ng Yahoo! makikita ang makinang panghanap (*search engine*) na nagbibigay daan sa libo-libong mapipindot na mga nahanap na websayt. Ang mga kawing (*links*) ay naililista ng walang bayad, mayroon ding paraan para mailista ng may mataas na pagkilala at posisyon sa pamamagitan ng pagbabayad ng karagdagang bayad sa paglilista. Ang kanilang punong tanggapan ay matatagpuan sa Sunnyvale, California, Estados Unidos.

## Kilalang kakumpetensya
About.com, Answers.com, Ask.com, Google

## Mga kawing panlabas
*Everything Yahoo (kawing sa iba't ibang websayt ng Yahoo sa iba't ibang bansa)

Kategorya:Internet
Kategorya:Mga kompanya
Vox populi

Sa agham pampolitika may kasabihang "vox populi, vox dei." Kapag isinalin sa wikang Filipino, ang ibig sabihin nito ay "ang boses ng taumbayan, siya ring tinig ng kalangitan." Ang vox populi ay "tinig ng taumbayan". Ginamit itong argumentong retorikal laban sa napatalsik na dating Pangulong Joseph Ejercito Estrada.

Kategorya:Lipunan
Titi

Ang **titi** ay isang panghaynayang bahagi ng mga lalaking hayop kabilang ang parehong mga may-gulugod at walang gulugod. Ito ay isang pamparami at intromitentong organo na karagdagang nagsisilbi bilang daluyan ng ihi sa mga mamalyang may inunan. Ang pagkakaiba ng titi ng ibang mga mamalya na kinabibilangan ng mga sinaunang gaya ng bakulaw at matsing sa titi ng tao ang pag-iral ng baculum, isang buto ng titi sa mga mamalya na hindi makikita sa mga tao. Ang bahaging ito ay pinaniniwalaang umunlad sa simula ng pag-unlad ng mga mamalya ngunit nawala sa pag-unlad ng tao. 

[thumb|300px|Mga titi ng iba't ibang [espesye ng mga hayop na hindi tao.]]

Binigyang kahulugan nina Morton G. Harmatz at Melinda A. Novak ang titi sa kanilang aklat na *Human Sexuality* bilang parang palawit at parang pamalo na organong panlalaki na ginagamit sa siping at sa pagtatanggal ng ihi at duming nasa ihi.

## Tingnan din
*Titi ng tao
*Puke
*Sistemang reproduktibo

## Mga pananda
## Mga sanggunian 
Kategorya:Anatomiya ng tao
Kategorya:Anatomiya ng hayop
Giuseppe Maria Tomasi

Si **Giuseppe Maria Tomasi** (12 Setyembre 1649–1 Enero 1713) ay isang Cardinal at santo ng Simbahang Katoliko. Ipinanganak siya sa Sicily, Italia.

Anak ng isang mayamang duke ng Palermo si Tomasi. Nag-aral ng pilosopiya sa Messina, Ferrara, at Modena, at ng teolohiya sa Roma at Palermo. Inordinahan siyang pari noong 25 Disyembre 1673 at namuhay bilang ermitanyo. Ipinagdiriwang ang kanyang kapistahan ng mga Katoliko sa Enero 1.

Kategorya:Mga santo
Tomasi, Giuseppe Maria
Tomasi, Giuseppe Maria
Pagkalasing

Ang **pagkalasing** ay ang **pagkakalango** o sobrang pagkonsumo ng alak, o mga bagay na hindi natural sa katawan. Kadalasan ang sobrang kalasingan ay nakamamatay, kung hindi man lubhang mapanganib.

## Tingnan din
*Alkoholismo

Lasing
Fulgencio ng Ruspe

Si **San Fulgencio ng Ruspe** (Ingles: **Saint Fulgentius of Ruspe**)  (Thelepte, 462 o 467 — 1 Enero, 527 o 533) ay isang santong Katoliko.  Inaalala siya ng simbahang Katoliko tuwing ika-isa ng Enero.  Dati siyang obispo ng lungsod ng Ruspe, Hilagang Aprika, noong ika-5 at 6 na dantaon.  Sumailalim siya sa pamamaraan ng kanonisasyon para sa pagiging Kristiyanong santo.  Ipinanganak siya bilang **Fabius Claudius Gordianus Fulgentius** 
sa isang pamilyang may dugong bughaw sa Carthage, isang lugar na napatiran ng pakikipag-ugnayan sa Imperyo ng Roma dahil sa mga Vandal. 

## Mga talabanggitan
## Mga sanggunian
*"Fulgentius" sa *The Oxford Dictionary of the Christian Church.*  F. L. Cross at E. A. Livingstone, eds. London: Oxford University Press, 1974.
*artikulo sa *Catholic Encyclopedia*
*Mga Santo ng ika-1 ng Enero 
*Burns, Paul. ''Butler's Lives of the Saints:New Full Edition.*  Collegeville, MN:The Liturgical Press, 1995. ISBN 0-8146-2377-8.

## Mga talaugnayang panlabas
**Life of St. Fulgentius (Augustinians of the Midwest)'' 

Kaurian:Mga santo ng Aprika
Kategorya:Katolisismo
Abril 19

Ang **Abril 19** ay ang ika-109 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano (ika-110 kung bisyestong taon), at mayroon pang 259 na araw ang natitira.

## Pangyayari
*1770 - Pagtanaw ni James Cook sa silangang baybay ng pook na ngayon ay Australia
*1956 - Ikinasal ng aktres na si Grace Kelly si Prinsipe Rainier III ng Monaco
*1971 - Naging republika ang Sierra Leone
*1971 - Paglunsad sa Salyut 1, ang kauna-unahang estasyong pangkalawakan (space station sa Ingles)
*2005 - Nagsimulang maging papa si Papa Benito XVI
*2014 - Sinuspinde ng Ukraine ang operasyon laban sa mga militanteng maka-Rusya sa silangang bahagi ng bansa dahil sa Pasko ng Pagkabuhay
*2014 - Umakyat na sa bilang na 32 ang nasawi matapos makuha ang dalawa pang bangkay sa karagatan at tatlo sa kamarote ng tumaob na barko sa Timog Korea, tuluyan na ring lumubog ang buong barko kahapon
*2014 - Pinag-aaralan ng pamahalaan ng Timog Korea ang pagdedeklara sa Ansan bilang isa sa mga lugar ng sakuna
*2014 - Isang hinihinalang pagsabog ng taeng-bituin ang naitala sa Murmansk, Rusya

## Kapanganakan
*1937 - Joseph Estrada, Ika-13 Pangulo ng Pilipinas
*1946 - Tim Curry, Ingles na aktor
*1959 - Teofisto de Lara Guingona III, Pilipinong abogado at politiko
*1961 - Albert Martinez, Pilipinong aktor, direktor, at prodyuser
*1990 - Kim Chiu, Pilipinong aktres, mang-aawit at mananayaw

## Kamatayan
* 2021 - Walter Mondale, 42 gulang na Amerikanong bise-presidente (ipinanganak 1928)

## Mga sanggunian
## Panlabas na link
*BBC: On This Day

Kategorya:Araw
Enric Valor i Vives

frame|Enric Valor i Vives
Si **Enric Valor i Vives** (ipinanganak noong 1911 sa Castalla, l'Alcoià; namatay noong 2000 sa Valencia) ay isang tagapagsalaysay at mambabalarilang Valencian nagbigay ng mga mahahalang ambag sa pagko-collect at pagkakatuklas muli ng leksikograpiyang Valencian, at isa sa pangunahing tagapagtaguyod ng istandisasyon ng Catalan sa Valencian Country, Espanya.

Valor i Vives, Enric
HTML

Ang **HTML** (daglat ng **Hypertext Markup Language**) ay ang lengguwaheng ginagamit sa paggawa ng web page. Ito ay subset ng SGML na kung saan ang isang dokumento ay binubuo ng mga tag, mga salita, imahe, video, audio, at iba pang media files.

Ginagawa ang HTML file sa pamamagitan ng hardcoding gamit ang isang text editor. Maaari ring gumawa ng isang HTML file gamit ang mga template-based editor o WYSIWYG.

Kategorya:Internet
HTTP

Ang **HTTP** (daglat ng **Hyper cótext Transfer Protocol**) ay isang application protocol na ginagamit sa pakikipagpalitan ng datos. Karaniwan itong ginagamit upang makita ang isang web page.

Maliban sa gamit upang makita ang isang web page, maaari ding mag-input ng datos upang maipadala sa isang server upang ito ay mai-save.

Kaurian:Internet
Tatak

Ang **tatak** ay isang pangalan, katawagan, disenyo, simbolo o anumang katangian na nakikilala ang isang produkto o serbisyo ng isang nagbebenta mula sa mga ibang pang nagbebenta. Ginagamit ang tatak sa mga negosyo, pagmemerkado, at pagpapatalastas para sa pagkilala, at ang mahalaga, upang makalikha at maitatak ang halaga bilang ekwidad ng tatak para makilala ang bagay, upang makinabang ang mga mamimili ng tatak, ang mga may-ari at mga *shareholder* (o namumuhunan). Ipinagkakaiba minsan ang mga **pangalan ng tatak** sa *generic* o heneriko o sa tatak ng tindahan.

Sa makabagong panahon, lumawak ang konsepto ng pagsasatatak at binilang na ang pagkalat ng mga tagapamahala ng pamamaraang pagsasamerkado at komunikasyon at mga kagamitan na tumutulong na ipagkaiba ang kompanya o produkto mula sa mga katunggali, na naglalayong makalikha ng tumatagal na impresyon sa kaisipan ng mga mamimili. Kabilang sa mga susing sangkap na bumubuo sa mga kagamitan ng tatak ang pagkakakilanlan ng tatak, personalidad, disenyo ng produkto, komunikasyon ng tatak (tulad ng mga logo at tatak-pangkalakal), kamalayan sa tatak, katapatan sa tatak, at iba't ibang istratehiya sa pagsasatatak (pamamahala ng tatak). Maraming mga kompanya ang naniniwala na madalas na maliit na maipagkaiba ang ilang mga uri ng produskto sa ika-21 dantaon, kaya naman, kabilang ang pagsasatatak sa iilang natitirang anyo ng pagkakaiba-iba ng produkto.

## Mga sanggunian
Kategorya:Negosyo
Talaan ng mga institusyong pang-edukasyon na Heswita sa Pilipinas

Ang salitang **Ateneo** ay hango sa Kastilang salin ng "Athenaeum". Ayon sa *Dictionary of Classical Antiquities*, ang Athenaeum ay,

''Ang pangalan ng unang institusyon ng karunungan sa Roma na itinayo ni Hadrian noong mga 135 A.D. Doon ginaganap ng mga manunula, at mga retoriko ang kanilang mga pagbigkas, at doon itinuturo ng mga bayarang guro ang iba't ibang sangay ng liberal na edukasyon, pilosopiya, at retorika, at maging ang balarila at batas.''

Ginagamit rin ang **Ateneo** sa bahagi pangalan ng mga Heswitang paaralan sa Pilipinas, (sa pormang "Ateneo de [lungsod]")
Ang mga sumusunod ang ilan sa mga paaralang nagngangalang Ateneo sa Pilipinas at kung kailan sila itinatag:

## Mga pamantasan
## Mga paaralang hindi pamantasan 
## Mga panlabas na link
*Philippine Province of the Society of Jesus
*Sistema ng mga Pamantasang Heswita sa Pilipinas 
*Pamantasang Ateneo de Davao
*Ateneo de Iloilo - Santa Maria Catholic School 
*Pamantasang Ateneo de Naga
*Pamantasang Ateneo de Zamboanga
*Pamantasang Xavier (Ateneo de Cagayan)
*Sacred Heart School of the Society of Jesus 
*Xavier School 
*1 komunidad ng mga alumni at mag-aaral ng mga paaralang Ateneo 

Kaurian:Edukasyon sa Pilipinas
Kaurian:Unibersidad at kolehiyo sa Pilipinas
Papuri

Sa Katolisismo, ang **papuri** ay mayroong apat na mga antas.

1. Latria - papuri na iniaalay at karapatdapat lamang na ialay o ibigay sa Diyos, sa kaniyang tatlong persona, Ama, Anak at Espiritu Santo.

2. Hyperdulia - papuri o pagkilala na iniaalay lamang sa Birheng Maria, ang Ina ng Diyos at sa katawang tao ni Hesus, ayon kay Damascene (De Fide Orth. iv, 3)
   
De Fide Orth. iv.3: [pinatili ang siping Ingles upang maiwasan ang maling salin, ang original na sipi ay ayon kay Damascene, na ginamit ni Santo Tomas sa Summa Theologica, na literal na isinalin naman ng "Fathers of the English Dominican Province" ] 

*If by a subtle distinction you divide what is seen from what is understood, it cannot be adored because it is a creature"--that is, with adoration of "latria." And then thus understood as distinct from the Word of God, it should be adored with the adoration of "dulia"; not any kind of "dulia," such as is given to other creatures, but with a certain higher adoration, which is called "hyperdulia."* 

3. Dulia - papuri o pagkilala na iniaalay lamang sa mga santo.

## Tingnan din
*Kagitingan

Kaurian:Kaugalian at karanasang panrelihiyon
Zamboanga Sibugay

Ang **Zamboanga Sibugay** ay isang lalawigan ng Pilipinas na matatagpuan sa rehiyon ng Tangway ng Zamboanga sa Mindanao. Ipil ang kabisera nito. Napapalibutan ito ng mga lalawigan ng Zamboanga del Norte sa hilaga, Zamboanga del Sur sa silangat at ng Lungsod ng Zamboanga sa timog-kanluran. Sa timog matatagpuan ang Look ng Sibuguey sa Golpo ng Moro. Ang Zamboanga Subugay ang isa sa pinakabagong lalawigan sa Pilipinas na nabuo noong 2001 nang lumiwalay ang ikatlong distrito ng Zamboanga del Sur.

### Pagkakahating Pampolitika 
Ang Lalawigan ng Zamboanga Sibugay ay nahahati sa 16 na bayan

Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas
Puwang sa puson

Ang **puwang sa puson** (Ingles: ***abdominal cavity***) ay ang itaas na bahagi ng puwang na pampuson at balakang. Taglay ng bahaging ito ang sikmura, pali, kalakhang bahagi ng maliit na bituka, bahagi ng malaking bituka, apdo, at atay ng sistemang panunaw ng isang tao.

Kategorya:Anatomiya ng tao
Puson

thumb|Ang puson sa dalawang babaeng tao.
thumb|right|Ang puson sa isang lalaking tao.
thumb|right|Nasa gitna at nagpapakitang gilas ang isang lalaking may *buyon* o malaking tiyan.

Ang **puson** o **tiyan** (Ingles: ***abdomen***) ay ang bahagi sa katawan ng tao na nakalagay sa pagitan ng dibdib at ng mga hita; o ang bahagi ng katawang nasa ibaba ng dibdib at nasa pagitan ng mga buto ng balakang.  Ito ang kinapapalooban ng mga panloob na tiyan, ureter, mga bituka, atay, pali, panloob na bahagi ng puwit, pantog, apdo, sistemang pasuplingan sa labas ng mga suso, at iba pang mga laman-loob.  Sa mga tao, at marami pang ibang mga vertebrata, ito ang rehiyon sa pagitan ng thorax at ng balakang (ang *thoracic diaphragm* o *makapal na litid sa pagitan ng tiyan at dibdib* ang naghihiwalay sa puwang na pang-torako at ng puwang sa puson).  Sa may tamang gulang na insekto, ang puson ay ang pangatlo o likurang bahagi pagkaraan ng ulo at thorax.  Tinatawag na **buyon** ang isang "malaking tiyan."  

Sa harapan, natatakpan ang puson ng isang makapal na kalatagan ng masel na pangkaraniwang dumidiin ng banayad sa mga lamang nasa loob ng puson.  Sa itaas, nakakabit ang mga masel na ito sa pang-ibabang mga tadyang; sa likod, nakadikit ang mga ito sa pitak ng gulugod; at sa ilalim, nakadugtong sila sa mga buto ng balakang. Nagpapatuloy ang panloob na butas ng puson pababa magpahanggang sa hukay sa may mabutong balakang.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Anatomiya ng tao
Puwang sa puson at balakang

Ang **puwang sa puson at balakang** (Ingles: *abdominopelvic cavity*) ay ang puwang sa katawan na nasa gawing pangharapan ng katawan; taglay nito ang abdomen (puson o "tiyan") at rehiyon ng balakang (pelbiko). Binubuo rin ang puwang na abdominopelbiko ng pang-itaas at pang-ibabang bahagi ng puwang sa balakang.

## Tingnan din
*Bitak sa katawan ng tao

Kategorya:Anatomiya ng tao
Abduksiyon

Ang **abduksiyon** ay maraming kahulugan:

* Sa anatomiya at pisyolohiya, ito ay ang paggalaw ng parte ng katawan na palayo sa gitnang bahagi, partikular na ang mga masel na abduktor, kung nasa posisyong pang-anatomiya.  
* Sa lohika, isang paraan ng pangangatuwiran ang abduksiyon; tingnan ang pangangatuwiran ng abduksiyon.
* Sa batas kriminal, kapareho ng abduksiyon ang pagki-kidnap ngunit madalas na ginagamit ito kung may kaugnayan sa pangdadahas o pang-aagaw ng isang babae o ng isang bata (Abduksiyon ng bata).
* Para sa pagkidnap ng gawa ng mga alien sa kalawakan, tingnan ang Penomena ng Abduksiyon.
* Abduksiyong isinagawa ng mga Hapones sa mga taga-Hilagang Korea; tingnan ang Abduksiyong isinagawa ng Hapones sa mga taga-hilagang Korea.
Abseso

Ang **abseso** (Ingles: *abscess*, bigkas: /áb·ses/) ay ang pamamaga na may nana (katulad ng pigsa).  Naging kasingkahulugan din ito ng pagnanana o pagnanaknak.  Bukod sa pagkakaipon ng mga nana, nagkakaroon din ang pamumukol ng   malatubig na tisyu sa isang lugar o rehiyon ng katawan.

## Tingnan din 
* Butlig
* Mabukol na halaman
* bukol
* kulani

## Mga sanggunian 
Kategorya:Sakit
Kategorya:Mga sintomas
Kategorya:Bukol
Absorsiyon

Ang **absorsiyon** o **paghigop** o **pagsipsip** ay maraming kahulugan:

* Sa anatomiya, ito ay ang pagsipsip o pagpasok ng likido o iba pang kahambing na bagay papasok sa selyula o sa balat o sa *mucuous membrane*. Sa gastrointestinal naman, ito ang absorsiyon ay nakapapasok sa pamamagitan ng dugo at *lymph*.
* Sa pisika, ang absorsiyon ay isang proseso na pinagtatagpo ang mga particle mula sa iba pang materyal at hinihigop ito o kaya pawalain ito. Sa partikular, tumutukoy ito sa:
** Dami ng absorsiyon ng mga partikulo ng gas o likido sa loob ng likido o solido na materyal na pinag-aaralan sa kimikang pisikal.
** Sa optikong absorsiyon na tumutukoy sa absorsiyon ng isang materyal sa mga poton.
** Sa akustiks na tumutukoy sa absorsiyon ng isang materyal sa mga alon (*waves*) ng tunog.
* Sa ekonomiks, tumutukoy ang absorsiyon sa kabuuang pangangailangan ng isang ekonomiya para sa mga produkto o serbisyo na mula sa loob at labas ng ekonomiya.
* Sa gawaing pag-ut-ot.

-----
Huwag ipakamali ang absorsyon sa *adsorsiyon*, ang pagbubuo ng isang likido o gas sa isang ibabaw na solido.
Katayuang sumisipsip

Ang nasa **katayuang sumisipsip** (tinatawag sa wikang Ingles bilang *fed state* o *absorptive state*) ay ang metabolikong proseso ng pagsasalin ng sustansiya (*nutrient*) mula sa tubong gastrointestinal (*gastrointestinal tract*) patungo sa dugo.

## Pagproseso ng sustansiya sa nasa katayuang sumisipsip 
**Mga carbohydrate** - Ipinapadala ang mga simpleng asukal sa atay kung saan nagiging glucose. Pagkatapos, naglalakbay ang dugo o nagiging glycogen at taba (triglyceride). Naiimbak ang glycogen at taba sa atay at tisyung adipose, ayon sa pagkakabanggit, bilang mga reserba para sa nasa katuyan pagkatapos ng pagsipsip (o *postabsorptive post-absorptive state*). Kinukuha ang natitirang glucose para gamitin ng selula ng katawan o iimbak sa kalamnang kalansay bilang glycogen.

**Mga triglyceride** - Ang chylomicron, ang pangunahing produkto ng pagtunaw ng taba, ay unang pinaghiwa-hiwalay sa asidong mataba at glycerol sa pamamagitan ng hydrolysis gamit ang Lipoprotein lipase. Pinapahintulot nito ang malayang pagdaloy nito sa mga pader ng maliliit na ugat. Magiging triglyceride uli ang karamihan sa mga ito at naiimbak sa tisyung adipose. Ginagamit ang natitira para sa enerhiya sa mga selulang adipose, kalamnang kalansay, at mga hepatocyte. Sa situwasyong mababa ang *carb*, nagsisimulang gumamit din ang ibang selula ng katawan ng mga triglyceride bilang mapagkukunan ng enerhiya.

**Mga asidong amino** - Tinatanggal ng atay ang mga asidong amino upang maging asidong keto na gagamitin sa siklong asidong sitriko upang makagawa ng Adenosine triphosphate o ATP. Maari din maging mga imbak na taba ang mga ito. Ginagamit din ang ilan upang makagawa ng mga protinang plasma, subalit umaalis ang karamihan sa pamamagitan ng mga sinusoid ng atay na gagamitin ng mga selula ng katawan upang makagawa ng mga protina.

## Mga sanggunian 
* Marieb, Elaine M. *Human Anatomy and Physiology*. San Francisco: Pearson Benjamin Cummings, 2004., 972-973

Kategorya:Gastroenterolohiya
Achalasia

Ang **achalasia** ay isang kondisyong hindi normal na dahilan ng di pagkilos at paggalaw ng maayos ng menteric plexus, hindi nakababa ang pagkain dahil sa hindi paggalaw ng ibabang bahagi ng esophagus sphincter. Nagdudulot din ito ng sakit na nagmumula sa bahaging dibdib o puso.

Kategorya:Sakit sa lalanga
Akustik

Ang **akustik** ay maaaring tumukoy sa:

* gitarang akustik, na salungat sa gitarang de-kuryente
* akustiks o *acoustics* [Ingles], ang pag-aaral ng tunog
Asetabulum

thumb|Ang asetabulum o asetabulo.

Ang **asetabulo** o **asetabulum** (Ingles: *acetabulum*) ay ang biluga at hugis tasang uka o hukay na tumatanggap sa ulunang bahagi ng *femur* o buto ng hita. Nasa panlabas na bahagi ito ng buto ng balakang, na matatagpuan sa bawat gilid ng balakang.  

## Etimolohiya
Nagmula ang pangalang asetabulum mula sa salitang Griyego para sa suka na *acetum*.  Orihinal ding nangangahulugan ang asetabulum bilang "isang lalagyang kahugis ng tasa", na ginagamit para paglagyan ng suka.  Sa lumaon, ginamit na ang salitang asetabulum bilang pantawag sa anumang hukay o uka kawangis ng isang tasa.

## Mga sanggunian
Kaurian:Anatomiya ng tao
Kaurian:Anatomiya ng hayop
Gitara

thumb|Gitara
Ang **gitara** ay isang instrumentong pangmusika na may mga kuwerdas. Tinutugtog ito sa pamamagitan ng mga daliri o kung minsan ay may gamit na *pick*. Ang tunog ay nanggagaling sa paggalaw ng mga kwerdas.

## Mga bahagi ng gitara 
* Kuwerdas
* Tuning pegs
* *Neck*
* *Fret board*
* *Sound hole*
* Katawan

## Mga uri ng gitara 
Ang dalawang pangunahing uri ng gitara ay ang **acoustic** at ang **electric** (o de-kuryente).

Kategorya:Instrumentong pangtugtugin
Kategorya:Gitara
Agham pang-aklatan at pang-impormasyon

Ang **agham pang-aklatan at pang-impormasyon** ay ang pagsasama ng agham pang-aklatan at agham pang-impormasyon.  Ito ay isang makabagong agham na binubuo ng mga konseptong interdesiplinaryo katulad ng matematika, sosyolohiya, sikolohiya, agham pangkompyuter, epistemolohiya at pilosopiya. Ito ang teyoretikal at eksperimental na pag-aaral patungkol sa interaksiyon ng tao sa mga nakatalang karunungan. Ang agham na ito ay may kinalaman sa produksiyon, representasyon, komuniskasyon, pag-imbak, organisasyon at paggamit ng iba't ibang klase ng impormasyon.

Ang agham pang-aklatan at pang-impormasyon ay maari ring ipakahulugan na pag-aaral sa mga usaping may kaugnayan sa mga aklatan.  Kabilang din dito ang mga akademyang pag-aaral (kadalasan mga pagsusuri) tungkol sa kung papaano ginagamit ang yaman ng aklatan at kung papaano makipag-interaksiyon ang mga tao sa mga sistema ng aklatan.  Kadalasang nagiging partikular lamang sa mga tiyak na aklatan sa mga tiyak na panahon ang pag-aaral nito.  Isa sa mataas na hangarin ng aklatan at agham pang-impormasyon ang pagsasaayos ng kaalaman para sa mabisang pagkuha ng may kaugnayang impormasyon. Kinabibilangan sa mga pundamental na paksa dito ang pagkukuha, pagka-katalogo, pag-uuri at pangangalaga ng mga materyal ng aklatan.  Sa mas makasalukayang pananaw, ang arkitektura ng impormasyon ang masigasig sa paglago ng aklatan at agham pang-impormasyon.  Hindi dapat ipagkamali ito sa teoriya ng impormasyon, ang matematikal na pag-aaral ng kaiisipan ng impormasyon.

*
Kategorya:Agham
Asetilkolina

thumb|Simbolong kumakatawan sa asetilkolina.

Ang kompuwestong kimikal na ***acetylcholine*** (daglat: **Ach**) o **asetilkolina** ay ang unang neyurotransmiter na nakilala. Ipinalalabas ng mga neyuron ng sistemang parasimpatetikong nerbyos ang neyurotransmiter na ito at sistemang sentral na nerbyos. Nakapagpapabagal ito ng tibok ng puso.

Nabubuo ang asetilkolina sa ilang piling neyuron sa tulong ng ensaym na **kolinang asetiltransperase** o *choline acetyltransferase* na galing sa mga kompawnd (kopuwesto) na **kolina** o *choline* at **asetilkowa** o *acetyl-CoA*. May mataas na atraksiyon o hatak ang mga organikong merkuryal na mga kompuwesto sa grupong sulpuhidril (*sulfhydryl*), na tumutulong sa epekto nito sa pagpapawalang bisa ng kolinang asetiltransperase. Maaaring magdulot ang pagpapawalang bisa nito ng kakulangan sa asetilkolinang siya namang dahilan ng pagkakaroon ng mga tanda o sintomas sa depektibong paggalaw ng katawan.

Kategorya:Mga kompuwestong kimikal
Uhog

:*Para sa sakit na sipon, tingnan ang Karaniwang sipon*
Ang **uhog** o **sipon** (Ingles: *mucus*, bigkas: *myu-kus*; *nasal mucus* o "uhog sa ilong" o "sipon sa ilong") ay ang malapot na bagay na binubuo ng mga musino (o *mucin*), selula, asin, at tubig na pantakip sa at pampadulas sa lamad na mukosa o membrano ng mukosa (membranong mukosal, Ingles: *nasal mucosa*).  Ito ang madulas at mamasa-masang dumi na nagiging **kulangot** o ang tumigas at natuyong *uhog* (Ingles: *booger*) na natatagpuan sa kahabaan ng lamad na mukosa ng ilong.
 
## Gamit
Nagsisilbing pananggalang ng pitak pang-respiratoryo ang kulangot.  Sinisilo ng kulangot ang 
anumang mga dayong bagay katulad ng alikabok o mga maliit na buto ng mga halaman (Ingles:*pollen*) bago mapasok ng mga ito ang natitirang bahagi ng pitak pang-hinga.  Tuluy-tuloy na inilalabas ng ilong ang kulangot, at nalulunok ng tao, na di niya namamalayan, ang karamihan sa mga ito.  Nakakairita ito sa ilong kaya't kailangan itong tanggalin dahil hindi makakahinga ang tao kapag hindi ito inalis. Puwedeng tanggalin sa pamamagitan ng hinliliit ng daliri, tisyu, tuwalyang papel, at iba pa.

## Tingnan din
*Pangungulangot
*Muta

## Mga sanggunian
### Talababa
### Iba pa
#   Isinangguni noong 10 Disyembre 2006.
#   Isinangguni noong 10 Disyembre 2006.
#Artikulo mula sa Pamantasan ng Arizona (serbisyong pangkalusugan ng kampong pampaaralan) 
#Artikulo tungkol sa kulay ng kulangot o *mucus* mula sa Everything2.com

Kategorya:Pluido (katas) ng katawan
Kategorya:Anatomiya ng tao
Kategorya:Anatomiya ng hayop
Kategorya:Sistemang eksokrino