open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mga katutubo

[thumb|170px|right|Isang [babaeng Ati. Ang mga Negrito ang unang mga unang nanirahan sa Timog-silangang Asya]]
Maaaring gamitin ang katawagang **mga katutubo** (Ingles: *indigenous people*) upang ilarawan ang anumang pangkat etnikong mga tao na naninirahan sa isang rehiyon kung saan mayroon silang pinakaunang kilalang koneksiyon pang-kasaysayan, kasama ang kamakailan lamang mga dayo na nagparami din sa rehiyon at maaaring mas malaki ang bilang. Bagama't may ilang malawak na tinatanggap na mga pormulasyon, na binibigyan ng kahulugan ang katawagang *katutubo* sa mas mahigpit na kahulugan, ang sinusulong ng mga kilala at kinikilala sa buong mundong organisasyon, katulad ng Mga Nagkakaisang Bansa, ang International Labour Organization, at ang Bangkong Pandaigdig.

Ang orihinal na relihiyon ng mga katutubo ay mga iba-ibang uri ng Animismo.

## Mga sanggunian
Kategorya:Tao
Get Heavy

Ang ***Get Heavy*** ay isang album ng Lordi.

## Listahan ng mga awitin 
# Scarctic Circle Gathering – 01:02
# Get Heavy – 03:00
# Devil Is A Loser – 03:29
# Rock The Hell Outta You – 03:07
# Would You Love A Monsterman? – 03:04
# Icon Of Dominance – 04:35
# Not The Nicest Guy – 03:12
# Hellbender Turbulence – 02:46
# Biomechanic Man – 03:22
# Last Kiss Goodbye – 03:08
# Dynamite Tonite – 03:14
# Monster Monster – 03:23
# 13. – 01:08

Kaurian:Mga album ng Lordi
Lordi

300px|thumb|Lordi (2023)
Ang **Lordi** ay isang banda na galing sa Helsinki, Pinlandiya.

## Lordi's musika 
Lordi's musika ay halos hard rock, minsan na mabigat na metal na musika. Kauhuteemaisten album na ang banda, ang mga kasapi ng uniporme na ginamit ng malaking-malaki at nakakatakot na mga elemento ng papag na naglalaman ng pagkakaroon ng mga musika ng banda rin tinukoy shock rock. Impluwensiya band ay natanggap sa halos lahat ng pioneers mula sa Kiss, bukod sa kung saan banda ay naaapektuhan ng, maki alia, WASP, mula sa Alice Cooper at pinaikot Twisted Sister. Lordi ang musika ay hindi nakatanggap ng isang hindi karapat-dapat positibong pagtanggap mula sa mga critics.

Kahit na band ay madalas perceived bilang isang hard rock band, Lordi plays klasikong hard rock (para sa mga halimbawa, Kiss, Queen) bigat ng musika, na gumagawa ng Panginoon ay madalas na tinukoy bilang ang mga metal band. Sa paglipas ng taon, musical style ng band's ay naging bigat direksiyon. Debut album Get Heacy ng Malakas na kinakatawan ng isang malaking bahagi ng mga tradisyonal na hard rock music, ngunit sa 2004, inilathala sa The Monsterican Dream ang band ay shifted masyado bigat ng musika at nakakatakot na mga epekto ay nakikita ipinapakita. Ang 2006 Ang Panginoon Arockalypse hinalinhan ang mga pasanin ng isang maliit na musika sa direksiyon ng mga hard rock album, at iniwan ang halos lahat ang mga epekto mula sa horror. Ang susunod na album na studio, Deadache inilathala noong 29 Oktubre 2008 at ito ay Ang Arockalypse mas nakakatakot na mga sangkap.
	
## Kasuotan 
Lordi ay kilala para sa, at ginagamit nila ang hirviöpuvuistaan masks. Monster damit ay ginawa sa pamamagitan ng mang-aawit ang band's-songwriter Tomi Putaansuu. Kasuotan ay ginawa Tomi Putaansuu kasama ng kanyang asawa, Johanna Askola-Putaansuu sa. Nababagay sa kanilang mga nabago bago ang bawat bagong release ng album. Monster damit kasama ang buong katawan maliban lamang para sa iyong mga daliri, sa gayon ay hindi maputol ang tawag.

Band ay inihayag na ito ay nagkaroon ng isang ideya hirviöpukuihinsa Kiss, sino ang Panginoon din ang pinaka-mahalagang papel na ginagampanan ng musika modelo. Pagkakatulad at Lordi Kiss damit tulad ng mga high-soled shoes at paputok ipakita.

## Mga Kasapi 
* "Mr. Lordi" (Tomi Putaansuu) (1996-)
* "Amen" (Jussi Sydänmaa) (1996-)
* "Hiisi" (2019-)
* "Mana" (2012-)
* "Hella" (2012-)

## Mga Dating Kasapi 
* "G-stealer" (Sami Keinänen) (1996-1999)
* "Magnum" (Sami Wolking) (1999-2002)
* "Kalma" (Niko Hurme) (2002-2005)
* "Enary" (Erna Siikavirta) (1997-2005)
* "Kita" (Sampsa Astala) (2000-2010)
* "Otus" (Tonmi Lillman) (2010-2012)
* "Awa" (Leena Peisa) (2005-2012)
* "Ox" (Samer el Nahhal) (2005-2019)

## Mga album 
* Get Heavy (2002)
* The Monsterican Dream (2004)
* The Arockalypse (2006)
* Deadache (2008)
* Babez for Breakfast (2010)
* To Beast or Not To Beast (2013)
* Scare Force One (2014)
* Monstereophonic – Theaterror vs. Demonarchy (2016)
* Sexorcism (2018)
* Killection (2020)
* Lordiversity (2021)

Kategorya:Mga banda mula sa Finland
Alimpuyo

Ang **alimpuyo** ay maaaring tumukoy sa:

*Buhawi, ang alimpuyo ng hangin.
*Uli-uli, ang alimpuyo ng tubig.
Brooke Shields

Si **Brooke Christa Shields** (ipinanganak noong Mayo 31, 1965) ay isang Amerikanang aktres, may-akda, at modelo. Kabilang sa kanyang mga mas kilalang mga pelikulang nilahukan ang *Pretty Baby* at *The Blue Lagoon*, maging ang mga palabas sa telebisyong tulad ng *Suddenly Susan* at *Lipstick Jungle*.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga artista mula sa Estados Unidos
Ontolohiya

Ang **dalubmagingan** o **ontolohiya** (mula sa Griyego , henetiba : *pagiging*  at -λογία: *agham*, *pag-aaral*, *teoriya*) ay ang pilosopikal na pag-aaral ng katangian ng pagiging, pagkakaroon o realidad at ang mga kaurian ng pagiging at ang mga relasyon ng mga ito. Tradisyonal na nilalagay ito isa isang pangunahing sangay ng pilosopiya na tinatawag na metapisika. Ang ontolohiya ay tinutuklas kung ang anong mga entitidad mayroon o hindi at kung paano igrugrupo ito, iuri sa isang hirarkiya, at paghiwahiwalayin ayon sa pagkakaiba at pagkakatulad.

## Mga Kawing Panlabas 
* Theory and History of Ontology

Kategorya:Pilosopiya
Kategorya:Ontolohiya
Katutubo

Ang **katutubo** ay isang salitang nangangahulugang likas.  Maaari itong tumukoy sa:

* Mga katutubo
* Katutubong wika
Kolehiyo ng Santa Eskolastika

Ang **Kolehiyo ng Santa Eskolastika** o '''St. Scholastica's College** (**SSC** o kolokyal na ***St. Scho*''', bigkas /seynt is-ko/) ay Katolikong kolehiyong pangkababaihan na itinatag noong 1906 at pinamamahalaan ng Misyonerang mga Madreng Benediktina ng Tutzing.  Matatagpuan ito sa 3.66 hektaryang lote sa Malate sa Maynila, Pilipinas.  Napapalibutan nito ng Kalye Estrada sa hilaga, ng Kalye P. Ocampo sa timog, ng Kalye Singalong sa silangan, at ng Kalye Leon Guinto sa kanluran.  Unang itinatag ang kolehiyo para lamang sa elementarya.  Nagsimula itong tumanggap ng mga estudyante ng hayskul noong 1907, at nagbukas ng kagawarang pangkolehiyo noong 1920.  Pinasimulan nito ang pormal na edukasyong pangmusika sa Pilipinas, at nagbukas ng Konserbatoryo ng Musika noong 1907.  Bagaman eksklusibong isang paaralan para sa mga kababaihan, pinahintulutan ang pagtanggap ng mga kalalakihang mag-aaral sa mga programang Kognato, Musika, Mga Pinong Sining, at Disenyong Panloob.

## Kawing Panlabas
*opisyal na websayt

Kategorya:Unibersidad at kolehiyo sa Pilipinas
Santuwaryo

Ang ***santuwaryo*** ay isang gusaling nakalaan para sa pagsamba sa Diyos, o anumang banal na bagay katulad ng simbahan, kapilya, moske, at templo.  Kung minsan, tumutukoy ito sa pangunahin o punong pook ng pagsamba, hindi sa buong gusali.  Maaari rin itong tumukoy sa isang presbiteryo.  Maaari ring katawagan ito para sa **pook-taguan**, **asilo**, **pugad-kaligtasan** ng mga taong tumakas o may iniiwasan.  Kaugnay ng mga isda, ito ang **bubon** na binubuo ng magkakasangang mga kahoy o siit ng kawayan na nagiging taguan nila.  O, sa mas malawak na paglalarawan, ang nakalaang pook para sa mga hayop o ibon, at nagsisilbing proteksiyon nila laban sa mga manghuhuli, mamamaril, o mamimitag.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga gusali at estruktura
Kategorya:Kalikasan
Kategorya:Mga institusyon
Ikapitong taon

Ang **Ikapitong Taon** o **Pampitong Taon**, na kilala rin bilang ***Shmita*** (, literal na "pakawalan" o "palayain") at **Taong Sabatikal** (Ingles: *Sabbatical Year*), ay ang pangpitong taon ng pitong taong siklo o pag-inog na agrikultural o pampagsasaka at pag-ani.  Alinsunod ito sa Tora para sa Lupain ng Israel, at kasalukuyang isinasagawa pa rin sa kontemporaryong Hudaismo.  Sa taong ito, na dumarating tuwing ikapitong taon, hindi nililinang o sinasaka ng sinaunang mga Israelita ang kanilang mga sakahan, taniman, o bukirin, at kinakansela, binabalewala, pinagwawalang-bahala ang mga pagkakautang.

## Tingnan din
*Sabado (Hudaismo)

## Mga sanggunian
Kaurian:Hudaismo
Paliparan ng Awang

Ang **Paliparan ng Awang** ay isang paliparan na nagsisilbing paliparan ng Lungsod ng Cotabato, na makikita sa Maguindanao, Pilipinas. Ang paliparan ay may uri na isang paliparang trunkline o isang mahalagang paliparang domestiko ng Pangasiwaan ng Abyasyon Sibil ng Pilipinas, isang kinatawan ng Kagawaran ng Transportasyon at Komunikasyon na responsable sa operasyon hindi lamang ang paliparang ito ngunit lahat ng iba pang mga paliparan sa Pilipinas, maliban ang mga mahalagang paliparang internasyonal.

Pinagsisilbihan ng paliparan ang Lungsod ng Cotabato ngunit ito ay matatagpuan sa Barangay Awang (kung saan din galing ang pangalan nito) sa katabing bayan ng Datu Odin Sinsuat.  Katangi-tangi noon ang Cotabato bilang lungsod na may paliparan na matatagpuan sa ibang lalawigan dahil ang Datu Odin Sinsuat ay dating kabisera ng lalawigan ng Shariff Kabunsuan, na ngayo'y hindi na umiiral.

## Mga kompanyang himpapawid
*Cebgo (Zamboanga)
*Cebu Pacific (Maynila)
*PAL Express (Cebu, Maynila, Tawi-Tawi)

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
*World Aero Data - Awang Airport (CBO) Details 

Kaurian:Mga paliparan sa Pilipinas
Kategorya:Maguindanao
Laguna (paglilinaw)

Ang **Laguna** ay isang lalawigan sa Pilipinas.

Tumutukoy rin ang pangalang **Laguna** o **laguna** sa:

## Mga pook
;Pilipinas
* Lawa ng Laguna, isang lawa

;Brasil
* Laguna, Santa Catarina, isang lungsod

;Estados Unidos
* Laguna Beach, California, isang lungsod
* Laguna Hills, California, isang lungsod
* Laguna Niguel, California, isang lungsod
* Laguna Woods, California, isang lungsod
* Kabundukang Laguna, isang kabundukan sa Kondado ng San Diego, California

## Iba pa
* Laguna, isang anyong tubig na mukhang lawa

## Tingnan din
* La Laguna (paglilinaw)
* Laguna Beach (paglilinaw)
* Laguna Blanca (paglilinaw)
* Laguna Creek (paglilinaw)
* Laguna Seca (paglilinaw)
* Laguna Verde (paglilinaw)
* Lagunas (paglilinaw)
* Lagunitas (paglilinaw)
* Lacuna (paglilinaw)
Danaw

[thumb|right|300px|Ang laguna ng Kara bogaz gol sa [Turkmenistan]]
Ang **danaw**, **laguna**, **lago**, o **pulilan** ay isang rehiyon na nakapares sa isang maalat-alat na tubig na nakahiwalay mula sa mga mas malalalim na dagat sa pamamagitan ng isang mababaw na lugar o exposed sandbank, koral o bahura, o iba pang katulad na katangian na puwede ring makita sa mga karang. Kaya, ang kalakip katawan ng tubig sa likod ng isang barrier bahura o barrier isla o kalakip ng isang atoll o bahura ay tinatawag na laguna. Ang applicasyon na ito ng pulilan sa Ingles mula sa petsa ng 1769. Ito iniangkop at pinalaki ang kahulugan ng mga Laguna ng Venice (*Cf* Latin *lacuna*, 'walang laman na espasyo'), na tiyak na-refer sa Venice 's mababaw, mala-pulong dumukwang ng tubig-alat, protektado mula sa Dagat Adriyatiko ng barrier beaches ng Lido. Ang *laguna* ay tumutukoy sa baybay-dagat ng parehong mga lagunabinuo sa pamamagitan ng build-up ng sandbanks o reefs kasama mabababaw na tubig sa baybay-dagat, at ang mga laguna sa atolls, binuo sa pamamagitan ng paglago ng koral reefs sa dahan-dahan paglubog ng mga pulo sa gitna. Ang mga laguna ay pinapatubig sa pamamagitan ng freshwater streams ay tinatawag din na estuaryo.

May mga laguna na walang "laguna" sa pangalan nila. Ang Albermale Sound sa Hilagang Karolina, Great South Bay, na naghihiwalay sa Ocean City, Maryland sa iba pang bahagi ng  Worcester County, Maryland; Ilog ng Banana sa Florida; at Lawa ng Illawarra sa New South Wales ay mga laguna, sa kabila ng kanilang mga pangalan. Sa UK, may mga laguna sa Montrose Basin sa Scotland, at Borad Water malapit sa Tywyn sa Wales, kasama na ang mga hangganan ng tubig sa loob ng Chesil Beach, England na madalas tawagin na The Fleet, na puwede ring ilarawan bilang isang laguna. Mayroon ding laguna malapit sa maliit na bayan ng Dingle sa Kanlurang Ireland.

Ang ilan sa mga kilalang laguna sa India ay ang Lawa ng Chilika sa Orissa, malapit sa Puri, at ang Lawa ng Vembanad sa Kerala.  Ang dalawang ito ay nakakonekta sa Look ng Bengal at sa Dagat ng Arabia sa isang makipot na daungan.

Sa Latin Amerika, ang paggamit ng terminong *laguna*, na kung saan isninasalin bilang laguna, ay ginagamit bilang lawa, tulad ng Lawa ng Catemaco.

## Mga retrato

Image:GlenrockLagoonFromLeichhardtLookout.JPG|Laguna ng Glenrock sa Australia
Image:Lagoa dos Patos PIA03444 lrg.jpg|Lagoa dos Patos laguna sa Brazil

Image:Flores hocheebene.jpg|Lagoa Comprida in the Azores.
Image:Lagoon-of-venice-landsat-1 Names.jpg|Laguna ng Venice na kita ng Landsat 7
Image:Zalewszczecinski.jpeg|Laguna ng Szczecin na kita ng Landsat c. 2000.
Image:Baltic spits.png|Vistula at Curonian mga laguna sa Baltic Sea.
Image:Kiritimati-EO.jpg|Halos kalahati ng lawak ng Kiritimati ay napapaulibutan ng mga laguna, ang iba maalat, ang iba matabang.
Image:Oludeniz – Blue lagoon.jpg|Laguna ng  Blue, Oludeniz, Turkey

## Mga sanggunian
*http://www.sms.si.edu/irLspec/Whatsa_lagoon.htm Ano ang isang laguna?
*http://www.blurtit.com/q481266.html Ano ang isang laguna?

Kaurian:Mga anyong tubig
Operasyon Ichi-Go

Ang **Operasyon Ichi-Go**  (一号作戦, *Ichi-go Sakusen,* tuwirang salin: "Operasyon Bilang Isa") ay isang kampanya ng isang serye ng mga pangunahing labanan sa pagitan ng mga pwersa ng Hukbong Imperyong Hapon at ang Pambansang Hukbong Mapaghimagsik ng Republika ng Tsina, na pinaglabana mula  Abril hanggang Disyembre 1944. Ito ay binubuo ng tatlong magkakahiwalay na labanan sa lalawigan ng Henan, Hunan at Guangxi, sa Tsina na tinawag ng mga Hapon na **Operasyon Kogo**  o Labanan ng Gitnang Henan, **Operasyon Togo 1**  o ang Labanan ng Changheng, at **Operasyon Togo 2**  at **Togo 3**  o ang Labanan ng Guilin-Liuzhou. Ang dalawang pangunahing layunin ng Ichi-go ay ang pagbuks ng isang daanang panlupa papuntang Indotsinang Pranses at pagkuha ng mga *air base* sa timog-silangang Tsina na pinagmumulan ng mga mambobombang Amerikano na umaatake sa tinubuang-bayan at pagpapadala ng Hapon. 

Sa Hapon ang operasyon ay tinatawag din na *Tairiku Datsū Sakusen*  (大陆打通作戦), habang tinatawag naman ito ng  mga Tsino na *Labanan ng Henan-Hunan-Guangxi*  

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mga labanan ng Ikalawang Digmaang Tsino-Hapon
Kaurian:1944 sa Tsina
Kaurian:1944 sa Hapon
Kaurian:Kasaysayan ng Henan
Kaurian:Kasaysayan ng Hunan
Kaurian:Kasaysayan ng Guangxi
Bahura

[thumb|right|200px|Isang bahura sa [Kapuluang Yasawa ng Pidyi, na nagdurugtong sa mga pulo ng Waya at Wayasewa.]]

:*Tungkol ito sa pilapil ng buhangin, para sa kumpol ng bulaklak, pumunta sa bungkos ng mga bulaklak.*

Ang **banlik** o **bahura** (Ingles: *shoal*, *sandbar*, o *bar* na nakabatay sa konteksto; *sandspit* [literal na "dura" o "lura" ng buhangin], *spit*, *sandbank* [literal na "pilapil ng buhangin") ay isang pilapil ng buhangin na may pagka guhit na anyo ng lupa sa loob o dumurugtong patungo sa loob ng isang katawan ng tubig, na karaniwang binubuo ng mga buhangin o maliliit na mga bato.  Malimit itong isang mahaba at makitid na guhit at umuunlad o lumilitaw kung saan nagpapahintulot ang daloy ng dagat o batis (agos, daloy, o "banlik" din ang tawag) ng pagkaipon ng mga butil o grano, na kinalalabasan o nagreresulta sa pampook na pagbabaw ng tubig.  Maaaring lumitaw ang mga banlik sa dagat, lawa, o ilog.  Sa kabilang banda, maaari itong isang nakahiwalay na lawa mula sa isang dagat, katulad sa kaso ng ayre.  Karaniwan silang binubuo ng mga buhangin, bagaman maaaring mga grano na kinauugnayan ng gumagalaw na tubig at may kakayahang lumipat ng lugar.  Tinatawag din itong **buhanginan**, **lugar na mababaw ang tubig**, **hapila**, **rompeyolas**, **kumpol ng buhangin**, **kawan ng buhangin** (subalit maaari ring tumukoy ang *kawan* sa pangkat ng mga isda), **pulutong ng buhangin**, **grupo ng buhangin**, o **kulumpon ng buhangin**.

Maaaring gamitin ang salita upang tukuyin ang mga katangian ng anyong lupang sumasakop sa malawak na saklaw batay sa sukat, mula sa habang may ilang mga metro sa loob ng isang maliit na batis o ragasa pati na ang mga pagkaipon sa dagat o marina, na umaabot ng may dadaaning mga kilometro sa kahabaan ng guhit o linya ng dalampasigan o baybayin, na karaniwang tinatawag na mga **pulong harang** o **kapuluang harang**.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga anyong-lupa
Taoismo

thumb|right|280px

Ang **Taoismo** o **Daoismo**, mula sa Mandarin na **Dàojiào**  na binibigkas nang  , Hokkien (POJ) na *Tō-kàu*, Kantones (Jyutping) na *Dou6gaau3*, ay tumutukoy sa iba-ibang magkakaugnay na pangpilosopiya at pangrelihiyon nang higit nang mga dalawang libong taon at lumaganap sa Kanluran.  Nangangahulugan ang salitang 道, *Tào* (o *Dào* sa makabagong romanisasyon ng Mandarin), bilang "landas" o "daan," bagaman may mga ibang basal na kahulugan ito sa ibang pambayang relihiyong Tsino at pilosopiya.  Binibigyan din ng kagandahang-asal at etika ng Taoismo ang Tatlong Hoyas ng *Dào*:  kompasyon, prugalidad, at umildad.  Pangkalahatang nakatuon ang kaisipang Taoista sa kalikasan, kaisahan ng mga tao-kosmos (天人相应), kalusugan, mahabang buhay, *wúwéi* (aksiyon sa pamamagitan ng walang aksiyon—o gumagawa nang di gumagawa), kalayaan, kawalang-kamatayan at pagkakusang-loob.

[thumb|left|150px|Simbolo ng interaksiyon ng [yīn (阴) at yáng (阳) sa **Daoismo**]]

Ang Pangalang Taoismo ay nagmula sa *dào*, salitang Tsino na ang ibig sabihin “ang daan." Naniniwala ang Taoista na pinakamahalagang mamuhay sa natural na pamamaraan. Ang *dào* ay dapat umayon sa kalikasan. Ang mga paghihirap, pagdurusa, sakit at problema ng tao ay resulta ng hindi pagsunod sa paraan ng kalikasan. Ang *dào* ay maihahalintulad sa “isang bagay na walang hugis at porma." Ang mga karagatan at ilog ay kinalalagyan. Kaya makapangyarihan ang *dào* dahil mapagkumbaba ito. Ang *dào* rin ang nagbibigay ng puwersa sa lahat ng nilalang.

Simplisidad ang tema ng Taoismo.  Ang Taoista ay dapat maging parang simpleng pirasong kahoy.  Malimit itong kahoy ay metapora sa Taoismo.  Dapat yumuko nang parang hinahanginang talahib.  Huwag dapat pilitin ang di paraan ng kalikasan.

Ang mga limang elemento ay tubig, apoy, kahoy, bakal, at lupa.  Ang mga nagkokorespond na kulay ay itim-asul, pula, berde-asul, puti, at dilaw.  Importante ito sa alkimiya ng Intsik.

Ang "pagbalikbalik" ay importante sa Taoismo.  Ang meditasyon ay may pinagbabalikan.  Ang isip o katawan man ay bumabalik sa "pinanggalingan."  Ang kalikasan ay "konstante."  Kung di alam ang konstante ay katastrope ang magkakaroon.

Ang paniwala ng mga Taoista ay maraming kaluluwa ang nasa loob ng katawan.  May konseptong yin at yang.  Ang yin () ay maitim at makababae, habang ang yang () ay maputi at makalalaki.  Sa konsepsiyon ng tao, nagkakaroon ng pitong yin na kaluluwa na sasamahan ng tatlong yang na kaluluwa sa pag-anakan.  May eskuwela ng Taoismo na naniniwalang may mga 36 000 kaluluwang diyos sa bawat katawan ng tao at ang mga ito ay mikrokosmo na nagrereplek sa makrokosmo.  May mga anitong mabait at mga may anitong demonyo.  Ang *Qì* (o Tsi na tinatagalog) ay buhay-enerhiya o "hinga."

Ang Taoismo ay isang klaseng Animismo, katulad ng Shinto ng Hapon.  Ang Taoismo ay isang klaseng Panteismo rin.

Ang pinakaimportanteng eskritura sa Taoismo ay ang Dàodéjīng (道德經).  Enigmatiko ang orihen nitong libro, pero sinulat daw ni Lǎozǐ (老子)—ang Matandang Bata.  Isinalin ang mga 81 kabanata nito sa maraming-maraming wika sa mundo.

## Tingnan din 
* Bagua
* Shinto

## Mga sanggunian 
*
Kategorya:Pilosopiya
Palitan ng paninda

Ang **barter** ay ang **palitan ng paninda** na hindi ginagamit ang pera o salapi.  Karaniwang ang bagay na kinakalakal o pinagpapalitan ay kasinghalaga ng halaga sa salapi, subalit walang ginagamit o walang pagpapalitan o suklian ng perang nagaganap, mga bagay lamang.  Samakatuwid, palitan lamang ito ng kalakal o palitan ng paninda.  Tinatawag din itong **kambyo**, **kamkalatse**, at **tuwayan**.  Halimbawa nito ang kalakalang nagaganap sa pagitan ng mga Muslim sa Zamboanga, Tawi-Tawi, at Jolo sa Pilipinas.

## Tingnan din 
*Palitan ng pera
*Pagbabago

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kalakalan
Kategorya:Negosyo
Togo (paglilinaw)

Ang **Togo** ay maaaring tumukoy sa:

*Togo, isang bansa.
*Operasyon Togo 1, Togo 2, at Togo 3, ibang mga katawagan para sa Operasyon Ichi-Go.
Tsinong Pilipino

Ang **Tsinong Pilipino** (Ingles: *Chinese Filipino*; ; Hokkien: *Huâ-hui*; Kantones: *Wàhfèi*) ay isang taong may ninunong Tsino subalit lumaki sa Pilipinas. Tinatawag din silang **Tsinoy** () na hinango mula sa dalawang salita: "Tsino" (na nangangahulugang "Intsik") at "Pinoy" (isang bansag na nangangahulugang "Pilipino").

Kategorya:Mga pangkat-etniko sa Pilipinas
Kategorya:Mga Tsino
Araw ng Paghahanda

Ang **Araw ng Paghahanda** (Ingles: *Day of Preparation*) ay ang ikaanim na araw sa linggo, o Biyernes, sa Hudaismo.  Sa araw na ito isinasagawa o inihahanda ng mga Hudyo ang mga kinakailangan upang matupad ang Sabat o Sabado, sa araw ng Sabado.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga banal na araw sa Hudaismo
Paraiso (paglilinaw)

Ang **paraiso** ay maaaring tumukoy sa:

*Paraiso, ibang tawag sa kalangitan o kaya sa Halamanan ng Eden.
*Paraiso, California (Ingles: *Paradise, California*), isang lungsod sa Estados Unidos.
Dagat Pula

Ang **Dagat Pula** () ay unang tumukoy sa serye o sunud-sunod na mga lawa at latiang nasa pagitan ng ulo ng Golpo ng Suez at ng Mediteraneo.  Ginamit din ito dati bilang designasyon o katawagan para sa mismong Golpo ng Suez, at maging para sa Golpo ng Aqaba.

Isa ang Dagat Pula sa apat na mga dagat na pinangalanan mula sa mga kulay— ang iba pa ay ang Dagat Itim, ang Dagat Puti, at ang Dagat Dilaw.
## Yam Suph (Dagat ng Caña) sa Bibliya na isinalin sa Septuagint na Dagat Pula
Ang salitang Hebreo na Yam Suph (sa Aklat ng Exodo ng Bibliya at iba pang talata) (Hebreo: ים סוף, literal na 'Dagat ng mga Caña' (Ingles: Reed Sea) ay inugnay sa ugat ng wikang Sinaunang Ehipsiyo na ḥ-ḥ na tumutukoy sa tubig at dagat halimbawa sa mga pangalan ng mga diyos na Ogdoad na sina Heh at Hauhet. Ang pag-uugnay ng Dagat Pula sa Yum Suph ay mula sa salin nito sa Septuagint na saling Griyego noong ika-3 siglo BCE ng Hebreong Yam Suph nito sa orihinal na wika. Sa Septuagint, ito ay isinalin na Eythra Thalassa(Ερυθρὰ Θάλασσα) o Dagat Pula. Ang ilamg mga heograpyo ay tumawag sa Dagat Pula na Golpo ng Arabia at Dagat ng Mecca.
## Tingnan din
*Dagat ng mga Caña (halaman) na salitang Yam Suph sa Hebreo na isinaling Dagat Pula sa Septuagint
## Mga sanggunian 
Pula
Pula
Kategorya:Mga pook sa Bibliya
Kategorya:Lumang Tipan
Kabuktutan

Ang **kabuktutan** o **perbersyon** (mula sa Ingles na *perversion* [ang gawain] at *pervert* [ang tao]) ay isang uri ng ugali ng tao na taliwas, kakaiba, o kakatwang pamamaraan mula sa karaniwan o ortodokso.. Nangangahulugan din itong **pag-akay sa masama** o **pasamain** ang isang tao.
Bagaman maari tumukoy ang katawagang perbersyon sa isang iba't ibang uri ng paglihis, kadalasang ginagamit ito upang isalarawan ang mga ugaling sekswal na tinuturing na abnormal, nakakasuklam o nakakahumaling.

Iba ang kabuktutan sa ugaling lihis, kung saan sinasakop ng perbersyon ang mas malakas na katawagan kaysa sa ugaling lihis (tulad ng maliit na krimen). Tinuturing na nakakasira ito, at, sa panitikang sikolohikal, ginagamit ang katawagang  *paraphilia* bilang kapalit, bagaman, kontrobersyal ang katawagang ito, at ginagamit minsan ang *paglihis* o *deviation* bilang kapalit.

## Mga sanggunian
Kategorya:Seksuwalidad
Kategorya:Sikolohiya
Sonnets from the Portuguese

Ang ***Sonnets from the Portuguese***, o "Mga Soneto mula sa (wikang) Portuges" sa pagsasalin mula sa Ingles, ay isang kalipunan ng apatnapu't-apat na mga soneto ng pag-ibig na isinulat ni Elizabeth Barrett Browning.  Isinulat ito noong sirka 1845&ndash;1846 at unang nalathala noong 1850.  Malawakang itinatala ng mga tulang ito ang panahong umaabot sa pagkakakasal ni Elizabeth Browning kay Robert Browning noong 1846.  Nakikilala at tanyag ang katipunang ito noong kapanahunan ng makata at nananatiling bantog pa rin sa kasalukuyan. 

## Ukol sa pamagat
Sa una, bantulot si Elizabeth Browning sa paglalathala ng mga tula dahil nadarama niyang napakapersonal ng mga ito.  Subalit iginiit ng kanyang asawa na ang mga ito ang pinakamahusay na pagkakasunud-sunod ng mga sonetong nasa wikang Ingles mula pa noong kapanahunan ni William Shakespeare.  Hinikayat ni Robert Browning si Elizabeth Browning na ilathala ang mga ito at hamunin ang mga akda ni Geoff Gates, isang makatang matagumpay sa kanyang mabibiling mga tulang kabilang ang *Tickets* at *Perpetual Locomotion*.  Upang mabigyan ng pribasya o pribasidad ang mag-asawang Browning, pinagpasyahan ni Elizabeth Browning na ilathala ang mga tula sa ilalim ng isang pamagat na magbabalatkayo sa mga ito bilang mga pagsasalinwika mula sa dayuhang mga soneto.  Kaya't sa unan dapat sanang makikilala ang katipunan bilang *Sonnets from the Bosnian* o "Mga Soneto mula sa (wikang) Bosniyano", ngunit iminungkahi ng kanyang asawang si Robert na palitan ang orihinal na pamagat upang maging *Sonnets from the Portuguese*.  Maaaring nagbuhat ito sa palayaw o bansag ni Robert Browning para kay Elizabeth na "*my little Portuguese lowie.*"  Isang ring pagtukoy ang titulo para sa Pranses na *Les Lettres portugaises lowie*.

## Tula bilang 43
Ang tula bilang 43 ang pinakatanyag mula sa koleksiyong ito, na siyang may pinakabantog na mga pambungad na mga taludtod sa wikang Ingles:

: *How do I love thee?  Let me count the ways.*
: *I love thee to the depth and breadth and height*
: *My soul can reach, when feeling out of sight*
: *For the ends of Being and ideal Grace.*
: ''I love thee to the level of everyday's*
: *Most quiet need, by sun and candlelight.*
: *I love thee freely, as men strive for Right;*
: *I love thee purely, as they turn from Praise.*
: *I love thee with the passion put to use*
: *In my old griefs, and with my childhood's faith.*
: *I love thee with a love I seemed to lose*
: *With my lost saints,&mdash;I love thee with the breath,*
: *Smiles, tears, of all my life!&mdash;and, if God choose,*
: *I shall but love thee better after death.*

## Mga sanggunian
*
*

## Mga kawing panlabas
**Reely's Poetry Pages*, pakinggan ang Soneto Bilang 43 at 33
**A Different Slant of Light: The Art and Life of Adelaide Hanscom Leeson: The Sonnets from the Portuguese* ni Elizabeth Barrett Browning , isang litratong ilustrasyon ng *The Sonnets from the Portuguese'', kinabibilangan ng mga piling poto-ilustrasyon.

Kaurian:Mga tula
Kaurian:Mga soneto
Kaurian:Panulaan ni Elizabeth Barrett Browning
Pandemya ng trangkaso sa Pilipinas ng 2009

Ang **2009 pandemya ng trangkaso sa Pilipinas** ay nagsimula noong Mayo 21, 2009 noong isang batang Pilipina ay nakakuha ng A(H1N1) bayrus habang nasa Estados Unidos. Sa mga sumusunod na araw, may mga ilang lokal na kaso na naibalita na dahilan ay ang pagkuha ng bayrus sa dalawang nahawaang babae taga-Taywan na dumalo sa isang seremonya ng kasalan sa Zambales.

Isang 10 taong gulang batang babae na galing sa ibang bansa ay dumating sa bansa noong Mayo 18 at na-ospital isang araw matapos sa Institusyon para sa Tropikal na Medisina sa Lungsod ng Muntinlupa. Noong Mayo 21, ang kalihim ng Kagawaran ng Kalusugan na si Francisco T. Duque III ay kumimpirma sa unang kaso ng A(H1N1) sa bansa:
thumb|Ang mga lalawigan na may kaso ng H1N1.

 sa Pilipinas ()  

]]

## Talababa
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pandemya sa Pilipinas
Hanapbuhay

thumb|right|280px|Isang uri ng paghahanapbuhay.

Ang **hanapbuhay**, **hanap-buhay**, **pinagkakakitaan**, **paggawa** o **trabaho** (Kastila: *trabajo*, Ingles: *work*, *job*, *employment*, *labor*, *labour*, *occupation*) ay ang **gawain**, **gampanin**, o **tungkulin** na isinasagawa o isinasakatuparan ng isang tao upang makatanggap ng kapalit na salapi, gana, o suweldo. Tinatawag ang taong naghahanapbuhay bilang **manggagawa**, **empleyado**, o **trabahador**.

Isang intensyunal na aktibidad na ginagampanan ng tao ang trabaho upang suportahan ang mga pangangailangan at kagustuhan nila, ng iba, o isang mas malawak na pamayanan. Prominenteng paksa naman ang paghahati ng trabaho sa mga agham panlipunan bilang parehong konseptong basal at isang katangian ng indibiduwal na kalinangan.

## Kahalagahan
Inilirawan ng Amerikanong si Henry Van Dyke ang hanapbuhay sa isang tula.  Ganito ang kanyang sinaad ukol dito:

### Sa orihinal na Ingles
:*"Let me but do my work from day to day,
:*In field or forest, at the desk or loom,*
:*In roaring market-place, or tranquil room
:*Let me find it in my heart to say,*
:*When vagrant wishes beckon me astray *
:'*This is my work  my blessing, not my doom *
:*Of all who live I am the one by whom*
:''This work can best be done in my own way'."*

:*"Pabayaan mo akong gawin ang gawain ko sa araw-araw,*
:*Sa kabukiran man o sa kagubatan, sa mesa o sa habian, *
:*Sa maingay na pamilihan, o tahimik na silid,*
:*Pahintulutan nawang hanapin sa puso ko ang masabing,*
:*Kapag hinihikayat ako ng pagala-galang mga pagnanais na paglayo *
:*Ito ang aking gawain  aking biyaya, hindi kapariwaraan *
:*Sa lahat ng mga nabubuhay, ako ang nag-iisang*
:*Pinakamahusay na makagagawa ng gawaing ito sa sariling kong paraan'."''

### Mensahe ng tula
Batay sa tulang ito ni Van Dyke, bawat tao ay mayroong gawaing dapat gawin na hindi pag-aari ng iba.  At kailangang igalang ang sariling hanapbuhay, at bigyan ito ng pinakamataas na antas ng kahusayan o kagalingan.

## Batas paggawa
Ang batas paggawa ay ang mga batas o alituntuning namamagitan sa ugnayan sa isa't isa ng mga manggagawa (empleyado), maypagawa (*employer*), unyon ng mga manggagawa, at pamahalaan.

## Tingnan din
*Kawalan ng ginagawa
*Propesyon
*Sapilitang trabaho

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga trabaho
Kaurian:Ekonomiya
Rolando A. Carbonell

Si Dr. **Rolando A. Carbonell** ay isang makatang Pilipino.  Isa siya sa mga "*guru*" ng panulaang pampag-ibig sa Pilipinas.  Siya ang may-akda ng bantog na tulang *Beyond Forgetting* na inialay niya sa napangasawang si Letty Liboon, isang kilalang opera singer.  Nagkaroon siya ng labing-apat na anak.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga makata
Kategorya:Mga manunulat mula sa Pilipinas
Heyograpiya ng Pilipinas

Ang **Pilipinas** ay isang kapuluan na naglalaman ng humigit-kumulang 7,641 na mga pulo na may kabuuang lawak na 300,000 km2. Ang Labingisang pinakamalaking mga pulo ay sumasakop sa ika-94 na bahagdan ng kabuuang lawak ng lupa. Ang pinakamalaki sa mga ito ay ang Luzon na may lawak na 105,000 km2. Ang sunod na pinakamalaking pulo ay ang Mindanao na may 95,000 km2. Ang kapuluan ay mahigit kumulang na 800 kilometro mula sa *mainland* ng Asya at matatagpuan sa pagitan ng Taiwan at Borneo.

Ang kapuluan ng Pilipinas ay nahahati sa tatlong mga pangkat ng pulo: ang Luzon, Kabisayaan, at Mindanao. Ang mga pulo ng Luzon ay sumasakop sa Luzon mismo, Palawan, Mindoro, Marinduque, Masbate, Romblon, Catanduanes, Batanes at Polillo. Ang Visayas ay ang pangkat ng mga pulo sa gitnang Pilipinas, kung alin ang pinakamalalaki ay ang: Panay, Negros, Cebu, Bohol, Leyte, Samar, Siquijor, Biliran at Guimaras. Ang mga pulo ng Mindanao ay sumasakop sa Mindanao mismo, Dinagat, Siargao, Camiguin, Samal, pati na rin ang Kapuluan ng Sulu, pangunahin na binubuo ng Basilan, Sulu, at Tawi-Tawi.

## Topograpiya
## Mga estadistika
### Mga estadistika ng CIA
Ang kabatiran sa ibaba ay hinango mula sa kabatiran ng *CIA Factbook information* para sa Pilipinas, maliban na lamang kung nakatukoy.

* Kabuuan: 
** Lupa: 
** Tubig: 

* 

* Troso, petrolyo, nikel, kobalto, pilak, ginto, asin, at tanso.

* Maaararong lupa: 19%
* Mga panghabambuhay na pananim: 16.67%
* Iba: 64.33% (2005)

*  (2003)

### Mga pinakamalaking lungsod 
## Mga sanggunian 
Kaurian:Pilipinas
*
Ang imperyong hindi nilulubugan ng araw

Ang pariralang **"Ang imperyong hindi nilulubugan ng araw"** ay ginagamit, upang isalarawan ang mga pandaidigang imperyo na sa kanyang kalakihan o lawak ay masasabing parating nakasikat ang araw kahit sa isang bahagi ng teritoryo nito. Ito'y pangkarinawang ginamit ng mga imperyong Espanyol at Briton noong kasagsagan ng kanilang kapangyarihan.

Hinango ni Georg Büchmann mula sa Mga Kasaysayan ni Herodotus ang ideya sa isang talumpati ni Xerxes I ng Persia bago nito sakupin ang Gresya: γῆν τὴν Περσίδα ἀποδέξομεν τῷ Διὸς αἰθέρι ὁμουρέουσαν. οὐ γὰρ δὴ χώρην γε οὐδεμίαν κατόψεται ἥλιος ὅμουρον ἐοῦσαν τῇ ἡμετέρῃ ("Palalawakin natin ang teritoryo ng Persia hanggang sa maaabot ang kalangitan ng Diyos. Hindi ngayon sisikat ang araw sa lupaing lagpas ng ating hangganan").

Kategorya:Kasaysayan ng Espanya
Kategorya:Imperyong Britanya
Sanlinggo

Ang **sanlinggo** ay maaaring tumukoy sa:

*Mga Sanlinggo, ibang tawag para sa Pentekostes. 
*Banal na Sanlinggo, ibang tawag para sa Mahal na Araw.
Paraiso

[thumb|300px|right|Ang *Paraiso*, isang papintang paglalarawan na ginawa ni [Jan Bruegel.]]

Ang **paraiso** ay isang lugar na napakaganda, kasiya-siya, at kaaya-aya. Isang pook na itinuturing na paraiso sa Lumang Tipan ng Bibliya, partikular na sa Aklat ng Henesis, ay ang Halamanan ng Eden. Ito rin ang ibang katawagan para sa langit o kalangitan. Bukod sa pagiging pook, maaari rin itong tumukoy sa damdamin ng kasiyahan at kaginghawahan. Matatagpuan ang paglalarawan ng paraisong pook sa Lukas 23:43 at 2 Corinto 12:3. 

## Pinagmulan ng konsepto
Mula sa panahong Dinastiyang Akemenida, ang ideya ng isang paraiso sa mundo ay kumalat sa panitikang Persa *(Persian)* gayundin sa ibang mga kultura. Ang salitang wikang Avestan na *pairidaēza-*, Lumang Persa *(Persian)* na **paridaida-*, wikang Median **paridaiza-* (napapaderan, i.e., isang hardin na may pader) ay hiniram sa salitang  at pagkatapos ay isinalin sa wikang Latin na *paradīsus* at mula sa latin ay sa iba't ibang mga wikang Europeo, e.g., Pranses *paradis*, Aleman *Paradies*, at Ingles *paradise*. Ang salitang Avestan ay pumasok rin sa mga wikang Semitiko: Akkadian *pardesu*, Hebreong *pardes*, at Arabeng *firdaws*.

Gaya ng inihahayag ng salitang orihinal, ang gayong hardin ay napapaderan o nasasarhan. Ang salitang Proto-Iranian para sa "nakasarang espasyo" ay **pari-daiza-* (Avestan *pairi-daēza-*) na isang terminong hiniram sa mitolohiyang Kristiyano upang ilarawan ang paraiso sa mundo.

## Tignan din
*Kabilang buhay
*Mundong ilalim

## Mga sanggunian 
## Talababa
Kategorya:Mga pook sa Bibliya
Kategorya:Kabilang buhay
Gampanin

Ang **gampanin** ay maaaring tumukoy sa:

*Tungkulin
*Papel (gampanin) sa sining ng pag-arte
*Hanapbuhay
Annie Valloton

Si **Annie Valloton** ay isang tanyag na Suwisang tagapagkuwento, mangguguhit, at babaeng alagad ng sining. Isa siyang mangguguhit ng mga larawan para sa Bibliya at iba pang mga pampananampalatayang aklat na binanggit sa *BBC News* at nilarawan ng kompanyang naglalathalang HarperCollins bilang pinakamabenta o pinakamabiling artista ng sining sa mundo.  Noong dekada 1970, gumuhit si Valloton ng payak na mga ilustrasyong ginamit sa Good News Bible na may payak o basikong salin sa Ingles ng Bibliya, na naging mabili at nakapagbenta ng 140 milyong mga kopya sa buong mundo.  Binubuo ito ng 500 mga larawang puro guhit o linya lamang ng mga pigurang sumasayaw, nananalangin, nag-aaway, at bumubuhay ng mga patay.  Dahil sa pagiging mabili ng Good News Bible, naging isang rekord sa mundo ang pagiging mabili rin ng mga iginuhit ni Valloton, na umabot sa 70 bilyong naibentang mga larawan.  Kasama rin sa kanyang mga gawa ang aklat na ''Priority: Jesus' Life in Sixty Drawings*

## Sipi ng pagbanggit
Ayon kay Valloton, "Nagpapahintulot ang katatawanan upang makapagpatuloy ka (sa buhay), partikular na sa mga paksang pampananampalataya."

## Paglalarawan ng mga larawan
Nasa kapayakan ng mga larawang iginuhit ni Valloton ang karisma ng mga ito.  Bagaman mangilan-ngilan sa mga tauhan o karakter ni Valloton ang may masasaming tunay na mga mukha ng tao o iba pang mga detalye subalit puno sila ng buhay at katangian at napaka-ebokatibo.  Para kay Valloton, layunin niya ang makapagbigay na pinakamataas na bilang o maksimum na ekspresyon o pagpapadama habang may minimum o pinakakaunting mga guhit na ginagamit sa pagguhit.  Isa sa pinakamainam na halimbawa nito ang kanyang iginuhit na paglalarawan ng pagpapako kay Hesus para sa Ebanghelyo ni San Lukas, na may ulo ni Hesus na nakabitin paharap at may nakaputong na koronang-tinik.  Nakabitin paharap ang ulo ni Hesus sa ibaba ng isang linyang kumakatawan para sa balikat ni Hesus.  Nagsisilbing krus sa ibabaw nito ang dalawang wastong anggulo.  Malakas na nailarawan ng payak na larawang ito ang desolasyon ni Kristo.

:**Bible: Good News Bible* 
:**Good News Bible: New Life*
:**Bible: Good News Bible - Rainbow (Bible Gnb)*
:**Groot nieuws bĳbel*
:**Priority: Jesus' Life in Sixty Drawings*
:**Bible*
:**Paralysed Man*
:**Bible (Good News Bibles)*
:**Good News Bible: Sunrise* 
:**Bonnes nouvelles aujourd'hui - le nouveau testament illustré*
:**From The Apple To The Moon*

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
### Wangis ni Annie Valloton
*Larawan ng mukha ni Annie Valloton na nasa Images.google.com at www.reforme.net
*Larawan ng mukha ni Annie Valloton , mula sa Missionfl.org

### Mga gawa ni Annie Valloton
*Halimbawa ng mga larawang iginuhit ni Annie Valloton , mula sa *Biblical Art on the WWW'', www.Biblical-Art.com

Kategorya:Mga Suwiso
Kategorya:Mga mangguguhit
Beyond Forgetting

Ang ***Beyond Forgetting***, literal na "Lampas sa Paglimot", ay isang tula ng pag-ibig na isinulat ng Pilipinong makatang si Rolando A. Carbonell, isa sa mga "guro" ng panulaang pampag-ibig sa Pilipinas.  Inihandog ni Carbonell ang tula ng pagmamahal na ito sa kanyang unang pag-ibig na si Tita Duran.

## Panitik
Narito ang sipi ng tula mula sa orihinal na Ingles:
 
:*For a moment I thought I could forget you.*
:*For a moment I thought I could still the restlessness in my heart. I thought the past could no longer haunt me-nor hurt me.*
:*How wrong I was!*
:*For the past, no matter how distant is as much a part of me as life itself. And you are part of that life. You are so much a part of me-of my dreams, my early hopes, my youth and my ambitions-that in all my tasks I can’t help remembering you. Many little delights and things remind me of you.*
:*Yes, I came. And would my pride mock my real feelings? Would the love song, the sweet and lovely smile on your face, be lost among the deepening shadows?*
:*I have wanted to be alone.*
:*I thought I could make myself forget you in silence and in song...*
:*And yet I remembered. For who could forget the memory of the once lovely, the once beautiful, the once happy world such as ours?*
:*I came because the song that I kept through the years I waiting to be sung. I cannot sing it without you. The song when sung lone will lose the essence of its tune, because you and I had been one.*
:*I have wanted this misery to end, because it is part of my restlessness.*
:*Can’t you understand? Can’t you divine the depth and the tenderness of my feelings towards you? Yes, can’t you see how I suffer in this even darkness without you?*
:*You went away because you mistook my silence for indifference. But silence, my dear, is the language of my heart. For how could I essay the intensity of my love when silence speaks a more eloquent tone? But, perhaps you didn’t understand...*
:*Remember, I came, because the gnawing loneliness is there and will not be lost until the music is sung, until the poem is heard, until the silence is understood... until you come to me again.*
:*For you alone can blend music and memory into one consuming ecstasy. You alone...*

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga tula
Kaurian:Panitikan ng Pilipinas
Likas na yaman

ng likas na yaman.]]

Ang **likas na yaman** (tinutukoy sa ekonomika bilang **yamang lupa**, **lupain** o **hilaw na materyal**) ay likas na nagkakaroon sa loob ng mga kapaligiran na hindi gaanong ginagambala ng tao, sa isang likas na anyo.  Kadalasang binibigyan ng katangian ang likas na yaman sa laki ng kaibahan ng biyolohika na mayroon sa iba't ibang mga ekosistema.

## Mga halimbawa ng likas na yaman
* Yamang gubat - binubuo ng mga halaman - ang agham at teknolohiya ng paggamit ng mga halaman para sa pagkain, panggatong, pakain, at  hibla. 
* Hayop-gubat (*wildlife*) 
* Uling at panggatong na kusilba (*fossil fuel*)
* Agrosilbikultura 
* Pastulan 
* Yamang lupa 
* Yamang tubig, mga karagatan, mga lawa at mga ilog

*Yamang tao

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga materyales
Doktrinang pangkapuluan

Ang **doktrinang pangkapuluan** ay isang doktrinang ng teritoryo sa dagat o karagatan.

=Kasaysayan=

Noong 1974, 1975 at 1976 ay nagdaos ng pandaigdigang kumperensiya ang mga panloob na karagatan tulad ng Pilipinas, Indonesia, at iba pang bansa hinggil sa batas ng dagat na kilala sa tawag na doktrinang pangkapuluan. Nakasaad sa batas ang mga likhang isip na guhit (*imaginary line*) na nagtatakda sa layo at lawak ng karagatan sakop ng isang bansa. Sa kasalukuyan, umiiral ang lapad na 200 milyang patakaran batay sa doktrinang pangkapuluan ng Pilipinas na teritoryong pangkaragatan. Kinikilala ito ng Kumperensiya ng Nagkakaisang Bansa sa Batas ng Dagat (*United Nation Conference on the Law of the Sea* o UNCLOS) na bahagi ng Publikong Internasyunal na Batas sa Pilipinas na noong 27 Pebrero 1984 ay pinagtibay ng Batasang Pambansa. 

Kategorya:Batas
Kategorya:Mga Nagkakaisang Bansa
Kategorya:Heograpiya
Atlas

[thumb|*[Farnese Atlas*, isang 2nd century kopyang Roman ng gawang Hellenistic (Napoli)]]

Sa Mitolohiyang Griyego, si **Atlas** ay isang Titan na nagsilbing suporta ng Himpapawid. Si Atlas ay anak ng Titanong Iapetus at si Asia o Klyménē (Κλυμένη):

"Ngayon kinuha ni Iapetus bilang asawa and dalagang si Clymene, anak na babae ng Ocean, at nagsiping. At nagbigay buhay siya sa isang anak na lalaki na matapang, si Atlas: ipinanganak niya rin ang tunay na maringal na si Menoetius at ang matalino na Promiteyus, na puno ng iba't-ibang mga kalokohan, at ang magulong si Epimetheus.

Si Hyginus ang nagpalakas sa sinaunang kalikasan ni Atlas mula sa simula sa pamamagitan ng pagiging anak na lalaki ni Aether at Gaia. Sa konteksto kung saan ang isang Titan at isang Titaness ay may mga nakatalagang bawat isa sa mga pitong kapangyarihang pamplaneta, si Atlas ay ipinaparis kay Phoebe na namamahala ng buwan. Siya ay may tatlong kapatid na lalaki - Promiteyus, Epimetheus at Menoetius.

## Etimolohiya
Ang etimolohiya ng pangalang *Atlas* ay hindi pa nakakahanap ng sagot at kasalukuyang nasa debate. Si Virgil ang masiyahang kumuha ng ibig sabihin ng *Atlas* galing sa Griyego: para as kanya, ang Atlas ay *durus*, "matigas, matatag", na isinuhuwestyon ni George Doig  na alam niya na si Vigil ay alam ang salitang Griyego τλήναι "maging matatag"; Ipinapalagay pa ni Doig na si Vigil ay may nalalaman sa kaalaman ni Strabo na ang Hilagang Amerikanong pangalan para sa bundok ay *Douris*. 

Ilang mga bihasa sa linguistika Proto-Indo-Europeano na nagsasabi na ang salitang ugat ay ang **tel*, 'patatagin, suporta'; sinasabi naman ng iba na ito ay isang pangalang pre-Indo-Europeano. Ang Etruskanong, *aril*, ay may malayang etimolohiya.

## Mga anak
]]
Inilarawan ng ilan bilang si Atlas ay isang ama, sa pamamagitan ng iba't-ibang mga dyosa, ng maraming anak, maraming anak na babae. Ang ilan sa mga ito ay may mga nakatalagang magkakontrahan o magkasanib identities o angkan sa iba't-ibang mga mapagkukunan. 
*Sa pamamagitan ng Hesperis:
:* ang Hesperides
*a pamamagitan ng Pleione (o Aithra [8]):
:*ang Hyades
:*isang anak na lalaki, Hyas
*Sa pamamagitan ng ilang mga di kilalang Diyosa:
:*Kalipso 
:*Dione 
:*Maera

## Mga sanggunian
Kaurian:Mitolohiyang Griyego
Kaurian:Mitolohiyang Romano
CAR

Ang **CAR** ay maaring tumokoy sa mga susunod:

* Katawagang Ingles para sa kotse.
* Daglat ng *Cordillera Administrative Region* (Rehiyong Pampangasiwaan ng Cordillera), isang rehiyon sa Pilipinas
* Daglat ng *Central African Republic* (Republikang Gitnang-Aprikano), isang bansa sa Aprika
Tugtuging katutubo

Maaaring tumukoy ang **katutubong tugtugin** sa kahit anumang mga tradisyunal na musika ng mga katutubo sa buong mundo, lalo na ang musikang pambayan, pangseremonya o rituwal (pangrito), at panrelihiyong mga tradisyon ng mga taong iyon.  Ito ang musika ng isang "orihinal" na pangkat etniko na tumitira sa kahit anong rehiyong heograpiya kasama ang mga kamakailan lamang na imigrante na maaring mas malaki ang bilang.

## Mga sanggunian
Kategorya:Musika
Endemismo

[right|thumb|Ang *[Orange-breasted Sunbird* (*Nectarinia violacea*) ay nahahanap lamang sa behetasyong Fynbos.]]
Ang **endemismo** ay isang kalagayan o estadong ekolohikal na pagiging kakaiba dahil sa partikular na lokasyong heograpikal, tulad ng espesipikong isla, uri ng habitat, bansa, o iba pang depenidong lugar. Ang pagiging endemiko sa isang lugar ay ibig sabihin na nahahanap lang ito sa iisang parte ng mundo at wala nang iba. Halimbawa, maraming species ng lemur ay endemic lamang sa Madagascar. Ang mga pisikal, klimatiko at mga biolohikal na factors ang umaapekto at puwedeng makadulot endemismo. Halimbawa, ang Orange-breasted Sunbird ay endemiko lamang sa Fynbos, ibig sabihin, ito ay nahahanap lamang sa behetasyong Fynbos sa Timog Amerika.

May dalawang subkategorya ang endemismo - paleoendemism at neoendemism. Ang paleoendemism ay tumutukoy sa mga species na dating kalat, ngunit ngayon ay nasa mas maliit na lugar na lang ang habitat nito. Ang neoendemism ay tumutukoy sa mga species na bago lamang ngunit ang species ay nag-iba at neging isolado sa pamamaraan ng panganganak, o sa proseseo na tinatawang na hybidization at ngayon ay tinutukoy sa bilang hiwalay na species. Ito ay isang madalas na proseso sa mga halaman na nagpapakiyta ng polyploidy.
Ang kabaliktad na nosyon ay tinatawag na cosmopolitan distribution.

## Mga rehiyon na may mataas na endimismo 
Ayon sa organisasyong World Wildlife Fund, ang mga sumusunod sa ecoregions ay may pinakamalaking bahagdan ng mga endeikong mga halaman:

* Fynbos (South Africa)
* Hawaiian tropical dry forests (Estados Unidos)
* Hawaiian tropical rainforests (Estados Unidos)
* Kwongan heathlands (Australia)
* Madagascar dry deciduous forests (Madagascar)
* Madagascar lowland forests (Madagascar)
* New Caledonia dry forests (New Caledonia)
* New Caledonia rain forests (New Caledonia)
* Sierra Madre de Oaxaca at Sierra Madre del Sur pine-oak forests (Mexico, Guatemala)
* Luzon,Mindanao,Palawan, (Pilipinas)

## Mga sanggunian 
Kategorya:Endemismo
Kategorya:Ekolohiya
Kategorya:Biodibersidad
Takot

thumb|150px|Isang bata na nagpapakita ng takot sa isang hindi matiyak na kapaligiran.

:*Tungkol ang artikulong ito sa pangkalahatang kahulugan ng takot. Para sa matinding takot, tingnan ang Pobya.*

Ang **takot** ay isang pang-emosyon na tugon sa mga banta at panganib. Ito ang pangunahing mekanismo sa pagkaligtas ng buhay na nagaganap bilang tugon sa partikular na estimulo, katulad ng sakit o ang banta ng sakit. Iminungkahi ng mga sikologong sina John B. Watson, Robert Plutchik, at Paul Ekman na isa ang takot sa isang pangkat ng mga pangunahin o likas na emosyon. Kabilang sa mga pangkat ng mga emosyong ito ang kaligayahan, kalungkutan at galit. Naiiba ang takot mula sa kaugnay na katayuang pang-emosyon ng pagkabahala, na karaniwang nangyayari na walang kahit anumang panlabas na panganib. Karagdagan pa nito, may kaugnayan ang takot sa mga partikular na ugali ng pagtakas at pag-iwas, datapuwa't ang pagkabahala ay resulta ng mga banta na nakikita bilang hindi maiwasan o hindi mapigilan. 

## Tingnan din 
* Takot sa Diyos

## Mga sanggunian 
Kaurian:Sikolohiya