Elsterwerda

Ang **Elsterwerda** ay isang maliit na bayan sa distrito ng Elbe-Elster ng Brandenburg. Sumasaklaw ito sa lawak na 41 km² at matatagpuan sa timog ng Lower Lusatian Heath Nature Park at sa kanlurang hangganan ng Schraden, isang mababang lugar ng ilog Black Elster.

 na may markang milya ng poste ng Saxon]]

Hanggang 1815, ang bayan ay kabilang sa distrito ng Hayn ng mga Halalan ng Saxony at, kasunod ng paghahati ng Saxony ayon sa mga probisyon ng Kongreso ng Vienna, ay naging bahagi ng distrito ng Prussia ng Liebenwerda. Mula 1952 hanggang 1993, ang bayan ay bahagi ng distrito ng Bad Liebenwerda (hanggang 1990, ito ay bahagi ng distrito ng Cottbus sa Silangang Alemanya). Pagkatapos ng reporma sa distrito sa Brandenburg, ang Elsterwerda ay naging bahagi ng bagong tatag na distrito ng Elbe-Elster noong 1993.

Simula noong 1995, ang bayan ay nagsilbing sentro ng rehiyon, kasama ang Bad Liebenwerda, at noong 2005, ito ay ginawaran ng gantimpalang *Kommune des Jahres* ng East German Savings Banks and Giro Association. Ang pinakamalaking industriya nito ay ang industriya ng metal, na kasalukuyang binubuo ng 15 kumpanya at may humigit-kumulang 700 empleyado. Bukod pa rito, ang bayan ay may magandang reputasyon bilang isang sentro ng edukasyon dahil sa maraming institusyong pang-edukasyon nito.

## Heograpiya
### Lokasyong heograpikal
Ang Elsterwerda ay isang malayang munisipalidad na may mga pribilehiyo sa bayan na nagsimula pa noong 1364. Ito ay matatagpuan sa katimugang Brandenburg, humigit-kumulang 50 kilometro sa hilaga ng Dresden, sa kanlurang gilid ng Schraden, isang 15,000-ektaryang mababang lupain sa lambak ng glasyal ng Breslau-Magdeburg. Ang bayan ay kabilang din sa 484 km² na Lower Lusatian Heath Nature Park. Ang Ilog Black Elster ay dumadaloy sa bayan. Ang Kanal ng Elsterwerda-Grödel, na itinayo noong ika-18 siglo, ay kumokonekta sa Ilog Elbe at dumadaloy patungo sa Ilog Pulsnitz dito, ilang sandali bago sumama ang Pulsnitz sa Black Elster sa ilog na kilometro 71.09, sa taas na 88.6 metro mula sa antas ng dagat.

### Mga distrito ng lungsod
Ang 41 km² na lawak ng lungsod, ayon sa mga pangunahing batas nito, ay kinabibilangan ng distrito ng Kraupa pati na rin ang mga tinitirhang bahagi ng Biehla, Kotschka, Krauschütz, Mitte, at West. Kasama rin ang mga residential area ng Ausbau, Reißdamm, at Weinberge. Ang Biehla at Krauschütz ay isinama noong 1940, sumunod ang Kotschka noong 1974, at ang Kraupa noong 1993.

### Mga karatig-bayan at munisipalidad
Ang Elsterwerda ay nasa hangganan ng bayan ng Bad Liebenwerda sa hilaga, kasama ang malawak na kakahuyan ng Liebenwerda Heath; sa hilagang-silangan, ang munisipalidad ng Hohenleipisch, na may mga taniman ng prutas; at sa silangan, ang Plessa, na hinubog ng mga dating operasyon ng pagmimina ng lignite. Ang bayan ay nasa hangganan ng mga munisipalidad ng Schraden ng Gröden at Merzdorf sa timog. Sa timog-kanluran at kanluran ng Elsterwerda ay matatagpuan ang munisipalidad ng Röderland.

## Istorya
### Panahon pagkatapos ng digmaan at GDR
Matapos ang pagsakop sa lungsod, itinatag ng kumander ng lungsod ng Sobyet ang isang opisina ng kumander ng lungsod sa gusaling ngayon ay kinaroroonan ng Hotel Europäischer Hof, at isang sentro ng koordinasyon at pagtanggap para sa mga dating sapilitang manggagawang Polish sa korte ng distrito. Sila ay nakarehistro, binigyan ng pangangalagang medikal, at pinatira sa loob ng lungsod. Para sa layuning ito, ang buong kalye ay kinordon ng mga harang na kahoy at kinokontrol ng mga armadong guwardiya. Pagkalipas lamang ng labindalawang linggo ay maaaring bumalik sa kanilang mga tahanan at ari-arian ang mga residenteng nawalan ng tirahan sa mga kalyeng ito. Di-nagtagal pagkatapos dumating ang Pulang Hukbo, winasak ng panununog ang isang buong distrito ng komersyo sa paligid ng plasa ng pamilihan at ng *Café Vaterland*. Sa panahong ito, maraming mga refugee at mga sundalong bumalik ang dumating sa Elsterwerda at kinailangang alagaan at bigyan ng tirahan.

Pagkatapos itatag ang GDR noong 1949, naganap ang pag-aalsa noong Hunyo 17, 1953. Habang 800 manggagawa sa mga pagawaan ng bakal sa kalapit na bayan ng Saxon na Gröditz ang nagwelga, at ang mga manggagawa ng iba pang mga pabrika ay sumama sa kanila, nanatiling tahimik ang Elsterwerda. Ngunit dito rin ipinataw ang mga curfew at pagbabawal sa mga pagtitipon, at muling nagmartsa ang Pulang Hukbo sa mga lansangan ng lungsod.

Sa linggo ng kapistahan mula Hunyo 24 hanggang Hulyo 2, 1961, ipinagdiwang ng lungsod ang ika-750 anibersaryo nito. Ito ang pinakamalaking kapistahan sa kasaysayan ng lungsod, na nagtapos sa isang dalawang kilometrong parada sa lungsod patungong Krauschütz noong Hunyo 25. Humigit-kumulang 30,000 katao ang pumila sa mga kalye upang manood. Sa mga sumunod na taon, lumago ang lungsod at ang mga negosyo nito. Sa kanlurang bahagi ng Elsterwerda, ang mga apartment block na may kabuuang 805 unit ay itinayo sa pagitan ng 1955 at 1980 ng AWG "7. Oktober" (isang kooperatiba sa pabahay na itinatag noong 1954).

Ang mahinang sitwasyon sa ekonomiya sa Silangang Alemanya ay nakaapekto rin sa Elsterwerda noong dekada 1980. Ang mga lokal na negosyo ay nahirapan, bukod sa iba pang mga bagay, sa kakulangan ng dayuhang pera at kakulangan ng modernisasyon. Noong panahon ng kaguluhan noong 1989, maraming residente ng Elsterwerda ang naglakbay patungong Leipzig para sa mga demonstrasyon tuwing Lunes, at nang magbukas ang mga hangganan noong Nobyembre 9, 1989, mahahabang pila ang nabuo sa harap ng munisipyo upang makuha ang inaasam na stamp ng visa sa kanilang mga identity card, na kinakailangan upang makapaglakbay patungong Kanlurang Alemanya o Kanlurang Berlin. Noong Nobyembre 16, 1989, ang mga unang tao sa Elsterwerda ay nagsimulang bumaba rin sa mga lansangan. Tatlong daan at limampung mamamayan ang nagtipon sa plasa ng palengke, at kasunod nito, isang demonstrasyon ang nagmartsa sa bayan na may slogan na "Tayo ang mga tao." Sa mga sumunod na araw, isang serbisyo sa simbahan ang ginanap araw-araw ng alas-7 ng gabi sa simbahan ng bayan, at noong Nobyembre 23, 500 mamamayan ang nagtipon sa plasa ng palengke.

### Kamakailang nakaraan
Pagkatapos ng muling pagsasama-sama, maraming kumpanya sa bayan at mga nakapalibot na lugar ang nalugi at nagsara. Nawalan ng kahalagahan ang istasyon ng tren ng Elsterwerda bilang isang sentro ng transportasyon. Laganap ang kawalan ng trabaho, at maraming residente ang lumipat sa Kanlurang Alemanya upang kumita. Gayunpaman, lumitaw din ang mga bagong negosyo, at ang East Industrial Park ay pinlano at itinayo sa mga bukirin sa silangan ng Elsterwerda. Ang mga produktong gawa sa gatas, na kalaunan ay naging bahagi ng Campina Works, ay isa sa mga unang kumpanyang nagtatag doon. Ang East Industrial Park ay halos 100 porsyento nang okupado.

Noong dekada 1990, nakaranas ang Elsterwerda ng sunod-sunod na malalaking sunog. Noong Abril 6, 1995, ang bagong renovate na munisipyo ay nilamon ng apoy, na nagtamo ng malaking pinsala mula sa sunog at sa mga sumunod na pagsisikap sa pag-apula ng sunog. Noong Setyembre 1997, sumiklab ang sunog sa VÖWA, isang kumpanya sa West industrial park na gumagawa ng mga polyurethane panel mula sa mga recycled na materyales para sa mga industriya ng automotive, muwebles, at konstruksyon.

Noong Nobyembre 20, 1997, isang mapaminsalang sunog ang naganap sa istasyon ng tren ng Elsterwerda. Sa panahon ng mga operasyon sa pag-apula ng sunog, namatay ang hepe ng bumbero ng bayan nang gumuho ang isang gusali sa labas dahil sa pagsabog, at isa pang bumbero ang namatay kalaunan sa ospital. Nakaligtas ang bayan nang hindi gaanong nasaktan mula sa sakuna dahil lamang sa swerte, dahil ang locomotive shed ng depot ng riles, kung saan nakadirekta ang pinakamalaking puwersa ng mga pagsabog, ay nagsilbing panangga para sa katabing residential area sa Elsterwerda-West.

Nagsimula ang malawakang konstruksyon upang pagandahin ang plasa ng palengke noong Pebrero 2007. Ang lumang Elster Fountain ay giniba noong Abril 19, 2007. Ang unang yugto ng konstruksyon, kabilang ang paglalagay ng muling idinisenyong Elster Fountain, ay natapos noong Disyembre 2007. Ang huling konstruksyon ay natapos noong 2016.

Isa na namang malaking sunog ang naganap sa West Industrial Park noong gabi ng Oktubre 17-18, 2021. Humigit-kumulang 1,000 metro kuwadrado ng mga plastik na pangkonstruksyon sa isang bodega sa loob ng BOSIG, ang kahalili ng kumpanya ng VÖWA, ang natupok ng apoy, na nagresulta sa malawakang pagtugon ng departamento ng bumbero at malaking pinsala sa ari-arian.

Kategorya:Mga bayan ng Alemanya