open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mariringal na mga metal

[thumb|right|300px|Ang mariringal o nobleng mga metal, kabilang ang Merkuryo at Renyo, na kasama ang hindi-maringal na metal na [Tanso, na inihanay ayon sa kanilang puwesto sa talaang peryodiko ng mga elemento.]]

Ang **mariringal na mga metal**, **mararangal na mga metal**, **dakilang mga metal**, o **nobleng mga metal** (Ingles: *noble metals*) ay mga metal na inaktibo, hindi kinakalawang, at hindi sumasanib sa iba pang mga elemento, kumpuwesto, at iba pang mga kimikal..  Kabilang sa mga metal na ganito ang:

:* Ginto
:* Platino at pati na ang Renyo bilang mariringal na mga metal.

Sa kabilang banda, hindi tinatawag na mariringal na mga metal ang Titanyo, Niobyo, at Tantalo bagaman napakalakas ng hindi pagtalab sa kanila ng kalawang, korosyon, o oksidasyon.

Hindi dapat ikalito ang mga mariringal na metal sa mga presyosong metal (mga pinakaka-ingat-ingatang metal o mahalagang metal), bagaman marami sa mga metal na mariringal ang presyoso rin.

## Tingnan din 
* Mariringal na mga gas

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mga mariringal na metal
Kaurian:Metalurhiya
Kaurian:Kimika
Mariringal na mga hangin

thumb|right|300px|Mga tubong pangdiskarga ng mga mariringal na hangin o gas. Mula kaliwa pakanan: Helyo, Neon, Argono, Kriptono, at Xenon.

Ang **mariringal na mga hangin**, **mariringal na mga gas**, **mararangal na mga hangin (o gas)**, **dakilang mga hangin (o gas)**, o **nobleng mga hangin (o gas)** (Ingles: *noble gas* [isahan], *noble gases* [maramihan]) ay isang pangkat ng mga elementong kimikal na may napaka magkakatulad na mga angking katangian. Sa ilalim ng pamantayang mga kalagayan, lahat sila ay walang amoy, walang kulay, gas na may iisang atomiko (monatomiko o mono-atomiko), na may napakababang reaksiyong kimikal. Kabilang sa mga mariringal na gas na umiiral ng likas ang:

:* Helyo (He)
:* Neon (Ne)
:* Argono (Ar)
:* Kriptono (Kr)
:* Xenon (Xe)
:* Radon (Rn) (radyo-aktibo)

## Tingnan din 
* Mariringal na mga kumpuwesto ng gas

Kategorya:Mga mariringal na gas
Kategorya:Kimika
Mikroekonomiya

Ang **mikroekonomiks** o **mikroekonomiya** (Ingles: *microeconomics*, Kastila: *microeconomía*; nagmula sa Griyegong μικρό-ς: "maliit" o "munti"; at οικονομία /ikono΄mia/: "ekonomiya") ay isang sangay ng ekonomiyang nagsasagawa ng pag-aaral kung paano nagpapasya ang mga tahanan at mga kompanya upang magamit at itatalaga ang limitado o kakaunting mga kagamitan o yaman, sa paraang tipikal at karaniwan sa loob ng mga merkado o pamilihan kung saan mabibili at maipagbibili ang mabubuting mga dala-dalahin o mga serbisyo.  Sinusuri ng mikroekonomiya ang kung paano naaapektuhan ng ganitong mga desisyon at asal, ugali, o gawi, ang pampuno at pangangailangan (*supply and demand* sa Ingles) para sa mga mabubuting dala-dalahin at mga serbisyo, na nagiging batayan ng mga presyo o halaga; at kung paanong ang presyo naman ay nagiging batayan ng pampuno at pangangailangan ng mabubuting mga dala-dalahin at mga serbisyo.

Kaiba ito o kabaligtaran ng makroekonomiks o makroekonomiya, na kinasasangkutan ng kabuoang bilang ng gawaing pangkabuhayan o pang-ekonomiya, na nangangasiwa ng mga paksa ng paglaki, inplasyon, at kawalan ng hanapbuhay, at may pambansang mga patakarang pangkabuhayang kaugnay ng mga paksang ito.  Partikular na sa pagkakaroon ng *Lucas critique*, karamihan sa modernong teoriya ng makroekonomiya ang naitatag dahil sa mga mikropundasyon na batay sa mga basiko o payak na mga palagay o sapantaha hinggil sa kaasalang pangkaantasang *mikro* o maliit.

Isa sa mga layunin ng mikroekonomiya ang suriin ang mga mekanismo ng merkado o pamilihan na naglulunsad o nagtatalaga ng mga kaugnay na presyo o halaga ng mga mabubuting mga dala-dalahin at mga serbisyo at paglalagak o pagtatalaga ng mga kaunti o limitadong mga kagamitan o yaman para sa maraming iba pang mga paggamit.  Sinusuri ng mikroekonomiya ang pagkabigo ng merkado o ng pamilihan, kung saan hindi nagtatagumpay ang mga pamilihan na makagawa o makalikha ng mga maiinam na mga kinalabasan o mga resulta, pati na ang paglalarawan ng mga kalagayan teoretikal na kailangan para sa perpektong paligsahan o kompetisyon.  Kabilang sa mahahalagang mga larangan sa pag-aaral ng mikroekonomiya ang ekilibriyong heneral, mga merkadong nasa ilalim ng asimetrikong impormasyon, pagpili sa ilalim ng kawalan ng katiyakan, at mga kagamitan o aplikasyong pang-ekonomiya ng Teoriya ng Laro (o *Game Theory*).  Isinasama rin ang elastisidad na pang-ekonomiya ng mga produktong nasa loob ng sistemang pangpamilihan o pangmerkado.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Ekonomiya
*
Siyam na Mararangal

Ang **Siyam na Mararangal** (Ingles: *Nine Worthies*; Pranses: *les neuf preux*; Kastila: *Nueve de la Fama*), na maisasalin ding **Siyam na Karapat-dapat**, **Siyam na (mga Taong) Tinitingala**, **Siyam na (mga Taong) Iginagalang**, **Siyam na mga May Katuturan**, o **Siyam na mga May Silbi** ay siyam na makasaysayan, makapangbanal na kasulatan o eskriptural, mitolohikal, o medyo maalamat na mga pigura o mga katauhan na, noong Gitnang mga Kapanahunan), ay pinaniniwalaang kumakatawan sa mga ulirang diwa ng pagkakabalyero.  Una silang inilarawan noong kaagahan ng ika-14 na daang taon ni Jacques de Longuyon sa kanyang *Voeux du Paon* (1312).  Malinis na hinati sila sa tatlong pangkat na may tatlong mga kasapi, itinuturing ang mga lalaking ito bilang mga paragon ng pagiging kabalyero sa loob ng kanilang partikular na mga tradisyon: na maaaring Pagano, Hudyo, o kaya Kristiyano.  Hindi naglaon, naging pangkaraniwang tema sa panitikan at sining ng Gitnang mga Kapanahunan ang mga napili ni De Longuyon, at nakatanggap ng pamalagiang pook sa tanyag na kamalayan.  Tinutukoy sila sa akdang ''Love's Labour's Lost* ni William Shakespeare.  Paminsan-minsang nagdaragdag ng mga katumbas na mga kababaihan, bagaman nagkakaiba-iba ang mga babaeng napipili.  

Ang *Siyam na Mararangal* ay sina:
[thumb|400x400px|Ang pinakamatandang mga lilok ng *Siyam na Mararangal'' na nasa lumang bulwagan ng lungsod o kapitolyo sa [Cologne, Alemanya.]]
*Mula sa panahon ng Paganismo (mula sa kasaysayan at tradisyong Griyego at Romano):
**Hektor ng Troya
**Alejandro ang Dakila
**Julio Cesar

*Mula sa panahon ng Lumang Tipan ng Bibliya (batay sa kasaysayang makabibliya at panghudyo):
**Josue, mananakop ng Canaan
**David, hari ng Israel
**Judas Macabeo, muling tagapanakop ng Herusalem

*Mula sa panahon ng Kristiyanismo (batay sa alamat at kasaysayang midyibal):
**Haring Arturo
**Carlomagno
**Godofredo ng Bouillon (kilala rin bilang Godfrey ng Bouillon), isa sa mga pinuno ng Unang Krusada

## Mga sanggunian 
Kaurian:Alamat
Kaurian:Mga bayani
Kaurian:Kristiyanismo
Kaurian:Paganismo
Kaurian:Hudaismo
Kaurian:Mitolohiya
Kaurian:Panitikan
Ne Win

Si **Ne Win** (Mayo 24 o 14 Mayo 1911 o kaya 10 Hulyo 1910 – 5 Disyembre 2002), kilala rin sa kanyang pangalan noong ipinanganak na **Maung Shu Maung**, ay isang Burmes na politiko, heneral, at komander ng militar.  Naglingkod siya bilang Ministro ng Pagtatanggol o Depensa ng Burma.  Siya ang Punong Ministro ng Burma magmula 1958 magpahanggang 1960 at mula 1962 hanggang 1974, at naging ulo ng estado mula 1962 hanggang 1981.  Naging Pangulo siya ng Burma pagkaraan ng isang hindi madugong kudeta noong 1962, kung kailan naialis sa tungkulin ng pagkapangulo si U Nu.  Siya rin ang tagapagtatag ng Partidong Programang Sosyalista ng Burma at naging tagapangasiwa nito mula 1963 hanggang 1988.  Ang partidong ito ang nag-iisang partidong pampolitika sa Burma mula 1964 hanggang 1988.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Burmes
Kategorya:Militar
Kategorya:Mga heneral
Kategorya:Mga pangulo
Kategorya:Mga punong ministro
Meridyano (heograpiya)

Sa laragang ng heograpiya, ang **meridyano** ay ang imahinaryo o kathang-isip na paikot na guhit sa paligid ng mundong dumaraan sa polong hilaga at sa polong timog. Sa isang Mercator projection o sa isang Gall-Peters projection, ang bawat meridian ay patayo sa lahat ng bilog ng latitude. Ang meridian ay kalahati ng isang malaking bilog sa ibabaw ng Earth. Ang haba ng isang meridian sa isang modernong ellipsoid na modelo ng Earth (WGS 84) ay tinatayang 20,003.93 km (12,429.87 mi).

## Mga sanggunian
Kategorya:Heodesiya
Makroekonomiya

Ang **makroekonomiks** o **makroekonomiya** (Ingles: *macroeconomics*, Kastila: *macroeconomía*; mula sa unlaping "*macr(o)-*" na may kahulugang "malaki" + "ekonomiya") ay isang sangay ng ekonomiyang humaharap sa galaw o pagsasakatuparan, kayarian o istruktura, at asal o ugali ng isang pambansa o rehiyonal na ekonomiya o kabuhayan bilang isang kabuuan.  Kasama ng mikroekonomiya o mikroekonomiks, isa rin ang makroekonomiya sa dalawang pinaka panglahatang mga larangan sa ekonomiya.  Ito ang pag-aaral ng gawi o asal at pagpapasya ng kabuoan ng mga ekonomiya.

Pinag-aaralan ng mga **makroekonomista** ang pinagsama-samang kabuoan ng mga indikador o tanda na katulad ng pangkalahatang produktong domestiko o *GDP*, antas ng kawalan ng trabaho, at mga talatuntunan ng halaga o presyo upang maunawaan ang kung paano gumaganap o gumagalaw ang buong ekonomiya o kabuhayan.  Nagpapaunlad ang mga makroekonomista ng mga modelo o huwarang nagpapaliwanag ng ugnayan sa pagitan ng mga bagay na katulad ng pambansang kita (*national income*), kinalabasan (*output*), pagkonsumo (*consumption*), kawalan ng trabaho, implasyon (pagtaas ng halaga ng bilihin dahil sa dami ng kumakalat na pera), pag-iimpok (*savings*), kalakalang pandaigdig (*international trade*), at pananalaping pandaigdig (*international finance*).  Sa kabaligtaran, nakatuon lamang ang mikroekomiya o mikroekonomiks sa mga galaw o aksiyon ng mga ahenteng indibidwal, katulad ng mga kompanya at mga mamimili o tagakonsumo, at kung paanong napagbabatayan ng kanilang mga kaasalan ang mga presyo o halaga at dami sa mga espesipikong mga merkado o pamilihan.

Bagaman isang malawak na larangan ng pag-aaral ang makroekonomiya, may dalawang lugar ng pananaliksik na sinasagisag o tanda ng disiplina: ang pagsubok na intindihin o unawain ang mga sanhi at mga resulta ng may maiiksing panahong pagtakbong pagbabagu-bago sa pambansang kita (ang "ikot ng negosyo"), at ang pagsubok na maunawaan o maintindihan ang mga may matagalang panahong paglaki ng ekonomiya (mga pagtaas sa kitang pambansa).

Kapwa ginagamit ang mga huwaran o modelong makroekonomiko at ang kanilang mga taya o katayaan ng mga pamahalaan at malalaking mga korporasyon upang makatulong sa pagpapaunlad at pagsusuri ng mga patakarang pangkabuhayan o pang-ekonomiya at mga estratehiyang pangnegosyo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Ekonomiya
Meridyano (astronomiya)

Sa astronomiya, ang **meridyano** ay may kaugnayan sa panlangit na timbulog, at tumutukoy sa pabilog na guhit na dumaraan sa hilagang polo at sa timog polo ng nabanggit na selestiyal na espero.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Astronomiya
Meridyano (matematika)

Sa heometriya, ang **meridyano** ay ang bilog na nabubuo kapag tumagos ang isang lapya sa isang bolang nabuo sa isang rebolusyon o pag-inog, at kapag ang nabanggit na lapya (seksiyon ng lapya) ay kinatatagpuan ng aksis o painugan ng rebolusyon.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Heometriya
Meridyano

Ang **meridyano** o **guhit meridyano** (Ingles: *meridian* o *meridian line*; Kastila: *meridiano*) ay maaaring tumukoy sa:

*Meridyano (heograpiya), iniisip o kathang-isip na guhit na paikot sa mundo.
*Meridyano (astronomiya), ang pabilog na guhit dumaraan sa hilagang polo at timog polo ng isang selestiyal na espero.
*Meridyano (matematika), ang bilog na nabubuo kapag tumagos ang isang lapya o pisang kapatagan (Ingles: *plane*) sa isang bola.
*Maaari ring tumukoy sa rurok, tuktok, tugatog, o ang pinakamataas na antas o kalagayan ng pagsulong.
*Punong Meridyano, ang pinakagitnang guhit na humahati sa silangan at kanluran ng globo.

## Mga sanggunian
Oscar Niemeyer

Si **Oscar Ribeiro de Almeida Niemeyer Soares Filho** (ipinanganak noong 15 Disyembre 1907 - namatay noong 5 Disyembre 2012) ay isang Brasilenyong arkitekto. Naging isa siya sa pangunahing tagapagdisenyo ng Brasil. Sa kasalukuyan, kilala siya bilang isang inobador sa kontemporaryong larangan ng arkitektura.
    
## Talambuhay 
Ipinanganak siya sa lungsod ng Rio de Janeiro, Brasil.  Nag-aral siya Pambansang Paaralan ng Sining ng lungsod ng kanyang kapanganakan.

## Bilang arkitekto 
Matatagpuan ang mga halimbawa ng kanyang estilong pang-arkitektura ang sa mga paaralan, mga gusali ng mga tanggapan o opisina, mga ospital, at mga bahay.  Naglingkod siya sa komiteng pangpagpapayo ng Nagkakaisang mga Bansa.  Isa siya sa pangunahin o punong mga disenyador ng Brasilia, ang bagong kabisera ng Brasil.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Brasileño
Kategorya:Mga arkitekto
Sunyata

Ang **Sunyata**, na may kahulugang **Kawalan** o ang paglalaho ng sarili. Mula ito sa salitang sanskrit na **sunya**, na nangangahulugan ng kawalan, wala, o ang aktuwal na numerong sero. Isa ito sa mga konsepto ng Budismo na tumutukoy sa *pagkawala ng sarili* o *paglalaho ng sarili*, ang pagbalik sa kawalan at ang pag abot sa Nirvana.

Kategorya:Budismo
Kimona

:*Huwag itong ikalito kasuotan ng mga Hapones kimono.*

thumb|263x263px|Isang modernong striped bow tie neck blouse at isang navy blue na mini skirt.
right|thumb|361x361px|Isang kamisole ang ginagamit bilang blusa.
**Kimona** o **blusa** (/blaʊz, blaʊs, bluːz/ sa Ingles) ay isang maluwag na pang-itaas na kasuotan na maaaring isuot ng kababaihan, bata, manggagawa, magsasaka, o artista. Karaniwan itong tinatipon sa baywang o balakang gamit ang masikip na hem, plisado, parter, o sinturon, kaya maluwag itong bumagsak sa katawan ng nagsusuot.      

Sa ngayon, ang salitang “blusa” ay kadalasang tumutukoy sa pang-itaas na damit ng babae o batang babae, bagama’t may kalituhan kung ito ba ay tunay na blusa o pangkaraniwang damit-panloob ng babae. Maaari rin itong tumukoy sa maluwag na estilo ng damit-panloob ng lalaki, tulad ng poet shirt o Cossack shirt, ngunit bihira itong makita. Tradisyonal, ang blusa ay nauugnay sa kasuotan na may pambabaeng anyo o maluwag na labis na tela, kahit na maraming karaniwang damit-panloob ngayon ay may bahagyang maluwag din.

      

Minsan ginagamit din ang terminong ito sa ilang uniporme ng militar ng lalaki. . 

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pananamit ayon sa gamit
Payong

thumb|right|Isang payong.
thumb|right|Isang parasol.

Ang **payong** o **paragwas** ay isang kagamitan o kasangkapang hinahawakan ng kamay ng tao na kapag binuksan ay nagsisilbing pangtakip laban sa patak ng ulan. Ginagamit din itong panglilim at pananggalang ng tao laban sa sikat ng araw. Tinatawag na **parasol** ang payong sadyang ginawa at ginagamit bilang pananggalang sa matinding sikat ng araw. Sa larangan ng soolohiya, tinatawag na "payong" ang katawan ng isang dikya.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Gamit
Kategorya:Ulan
Sangha

Ang **Sangha** ay ang komunidad o pamayanan ng mga Budista. Maaari itong tumukoy sa aktwal na samahan na kumakatawan sa mga monghe na naninirahan sa isang pook o tenmplo, o komunidad ng mga budista mula sa isang sangay. Kaugnay ng salitang ito ang salitang *sanga* sa wikang tagalog (gaya ng *sanga* ng puno, o ng salitang *sangay*). Maari rin itong tumukoy sa lahat ng mga budista bilang iisang pamayanan ng mga budista o sa sangkatauhan bilang iisang pamayanan.

Kaurian:Budismo
Kimono

:*Huwag itong ikalito sa damit ng babaeng Pilipinang kimona.*

thumb|right|Mga Haponesang naka kimono, taong 1957.

Ang **kimono** (着物) ay isang uri ng tradisyonal na kasuotan sa Hapon.  Dating may ibig sabihing "bagay na isinusuot" ang salitang "kimono".  Matagal nang panahon ang nakararaan, dating araw-araw na nagsusuot ng mga kimono ang mga tao sa Hapon.  Daan-daang taon na ang tagal ng panahon ng pagsusuot ng mga Hapones ng kimono.  Sa ngayon, isinusuot lamang nila ang kimono kapag may natatanging mga okasyon katulad ng mga seremonyang pormal.  Mas maraming mga kababaihang Hapones ang nagsusuot ng kimono.  

Parang isang uri ng bata o roba (balabal) ngunit kahugis ng titik na *T*.  Umaabot ang mga kimono sa mga sakong, at mayroong napakahabang mga manggas.  Karaniwang may makukulay na mga disenyong bulaklak, paru-paro, at iba pa ang mga kimonong pambabae.  Nagsusuot ang mga taong nakakimono ng malapad na sinturong tinatawag na *obi*, na pambigkis na makukulay. Bilang dagdag sa pangkababaihang mga kimono, magkakapareho ang sukat ng mga ito.  Itinutupi nila ang mga ito at ipinaparagan upang maging tama ang sukat para sa taong nagsusuot.  Pinapasadya ang mga kimonong pangmatataas o pangmalalaking mga tao.  Ang mga panlalaking kimono ay binubuo ng *haori* (pang-itaas) at ng *hakama* (maluwag na pantalon).

Mayroong iba't ibang uri ng pormal at pangkasuwal na mga kimono.  Kalimitang yari sila mula sa sutla, ngunti mayroon ding gawa mula sa bulak at polyester.  Napakamahal ng halaga o presyo ng mga kimono. Maaaring magkahalaga ng mahigit sa US$10,000 ang isang kimono. Napakamahal din ng presyo ng sinturong *obi*.  May ilang mga taong tumatahi ng sarili nilang mga kimono, o bumibili na nang nagamit na ng iba.

Sa Hapon, maaaring mag-aral ang mga tao upang matutunan kung paano ang tamang pagsusuot ng kimono, at upang malaman ang kung paano pumili ng kimono, kasama ang kung paano itinatali ang sinturong *obi*. Karamihan sa mga babaeng Hapones ang hindi sanay o marunong magsuot ng kimono nang walang katulong dahil napakahirap gawin nito. May ilang mga taong naghahanapbuhay bilang "tagapagsuot ng kimono" sa isang tao, upang tumulong sa ganitong sining ng pagdaramit.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kasuotan
Kategorya:Hapon
Bubuwit

:*Tungkol ito sa isang hayop. Tingnan ang maws na pangkompyuter para sa aparatong pangturo na pangkompyuter.*

Ang  **bubuwit** o **maliit na daga** (Ingles: *mouse* [isahan], *mice* [maramihan]) ay isang uri ng daga, na isang uri ng mamalya.  Malimit na ginagamit ang maliliit na mga hayop na ito para sa mga eksperimentong pang-agham, o minsan bilang alagang hayop.  May ilang mga taong iniisip na mga salot o peste ang mga bubuwit na nagdadala at nagsasanhi ng mga karamdaman.  May ilan namang mga taong nagtuturing sa mga bubuwit bilang mga walang-malay o inosente, nakakatuwa, at nakakaakit na mga hayop.  Dahil kabilang sila sa pangkat na Rodentia, kamag-anakan sila ng mga iskwirel, malaking daga, at kastor.  Paminsan-minsang nagagamit ang salitang "daga" para tukuyin ang bubuwit o maliliit na mga daga at malalaking mga daga (mga *rat* sa Ingles), ngunit mayroon itong kamalian.  Kumakain ang mga bubuwit ng mga langgutan, mga buto ng halaman, mga ratiles, at marami pang iba.  Sinisila at kinakain ang mga bubuwit ng mga kuwago, soro, pusa, at iba pa.     

Pinakapangkaraniwan sa mga bubuwit ang dagang-bahay.  Karaniwang silang itinuturing na mga pesteng pumapasok sa mga kotse at mga bahay.  

## Mga sanggunian 
Kategorya:Daga
Kategorya:Rodentia
Malaking daga

Ang **malaking daga** (Ingles: *rat*) ay isang **malaking bubuwit** ngunit mas maliit kaysa iba pang mga daga kabilang sa pangkat na Rodentia.  Mga omniborong mamalya ang mga ito na kumakain ng kahit anong mukhang pagkain.  Karamihan sa malalaking mga dagang ito ang nasa saring ***Rattus***, at mayroong mga 56 na iba't ibang uri.  Pinakakakilala sa mga malalaking daga ang *dagang itim* (*Rattus rattus*), at ang *dagang kayumanggi* (*R. norvegicus*).  Kilala ang dalawang ito bilang *Mga Daga ng Lumang Mundo*.  May simulain ang pangkat mula sa Asya.  Karamihan sa malalaking mga daga ang higit na malaki kaya kanilang malalapit na mga kamag-anakang mga bubuwit ng Lumang Mundo.  Sa kalikasan, bihirang tumimbang sila ng mahigit kaysa 500 gramo.

May ilang mga taong itinuturing na alagang hayop ang malaking daga.  Nabubuhay ang mga daga sa loob dalawa hanggang limang mga taon.  Sa kalikasan, kalimitan tumatagal ang kanilang buhay ng may tatlong mga taon.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Daga
Kategorya:Rodentia
Tatlong Hiyas

Ang **Tatlong Hiyas**, na tinatawag ding ang **Tatlong Sandigan**, **Tatlong Silungan**, o ang **Tatlong Kayamanan** ay ang tatlong bagay na pinanaligan ng Budismo.

Ang Tatlong Hiyas ay ang mga sumusunod:

* Buddha **Ang kaliwanagan** o maaring kumatawan sa isang tao na naliwanagan o *ang naliwanagan*, gayun din ang pagtatagalay ng kalagayan ng kawalan. Maari rin itong tumukoy sa historikal na buddha, si Siddharta Gautama

* Dharma **Ang mga aral** kumakatawan sa mga aral at turo ni Buddha.

* Sangha **Ang komunidad**, pamayanan o samahan ng mga budista.

Kategorya:Budismo
Ruwisenyor

Ang **ruwisenyor**, **karaniwang ruwisenyor**, o ***Luscinia megarhynchos*** (Ingles: *Nightingale*, *Rufous*, at *Common Nightingale*; Kastila: *ruiseñor*) ay isang may pagkakayumangging ibon na may maputing pang-ilalim na bahagi ng katawan.  Kilala ang ruwisenyor dahil sa kagandahan ng pag-awit nito.  Bagaman isang masiglang mang-aawit sa gabi, kumakanta o humuhuni rin ito sa araw.  Matatagpuan ito sa mga kagubatan mula sa hilagang Eurasya magpahanggang sa Timog-silangang Asya at Timog Aprika.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Luscinia
Rodentia

Ang **Rodent** o **Rodentia** ay isang orden ng mga mamalyang kilala rin bilang mga ***rodent*** (mga "wangis-daga", "anyong daga", "itsurang daga", o "hitsurang daga") sa Ingles, na may katangian ng pagkakaroon ng nagpapatuloy na lumalaking mga ngiping pantaga o panghiwa (mga *incisor*) sa pang-itaas at pang-ibabang mga panga na dapat mapanatiling maiikli sa pamamagitan ng pagngatngat, pagkagat, pagngasab, o pagpungos.

[thumb|Northern Luzon Giant Cloud Rat, isang malaking rodentia na matatagpuan sa [Pambansang Museo ng Pilipinas|Pambansang Museo.]]

Apatnapung bahagdan ng mga uring mamalya ang kabilang sa *Rodentia*, at matatagpuan sa maraming mga bilang sa lahat ng mga lupalop maliban sa Antartika. Kabilang sa mga pangkaraniwang mga daga ang bubuwit o maliit na daga (*mouse*), malalaking mga daga (mga *rat*), iskuwirel, tsipmunk, goper, porkupina, kastor, hamster, gerbil, "baboy-Guinea", degu, tsintsila, aso ng parang, at baboy-panglupa.  May matatalim na mga ngiping pangtaga ang mga daga na ginagamit nila sa pagkagat ng kahoy, pagputol ng pagkain, at pagkagat sa maninilang mga hayop.  Karamihan sa kanila ang kumakain ng mga buto ng mga halaman o ng mga halaman, bagaman mayroon din silang sari-saring mga pagkain.  May ilang mga uring, batay sa kasaysayan, na naging mga salot o peste, na kumakain ng mga butil o butong inimbak ng mga tao at nagkakalat din ng mga sakit o karamdaman kagaya ng *leptospirosis*.

## Mga sanggunian
Kategorya:Rodentia
Bronislava Nijinska

Si **Bronislava Nijinska** (; , ***Bronislava Fominichna Nizhinskaya***; 8 Enero 1891 (sa lumang estilo: 27 Disyembre 1890) - 22 Pebrero 1972) ay isang Rusang mananayaw ng *ballet*, koreograpo, at gurong may ninunong Polako.  Natatangi siya dahil sa pagpapakilala ng bagong mga kaparaanan o tekniko sa klasikong ballet.  Kapatid niyang lalaki si Vaslav Nijinsky, na isa ring mananayaw at koreograpo.

## Talambuhay 
Ipinanganak si Nijinska sa Warsaw, Polonya.  Nakapag-aral siya ng ballet sa Paaralang Imperyal ng San Petersburgo.  Sumapi siya sa *Ballet Russe* ni Diaghilev ng Paris, Pransiya mula 1910 hanggang 1914.  Nagsimula siya ng isang paaralan ng sayaw sa Kiev, Rusya noong bandang 1915.  Noong 1921, nagbalik sa kompanyang Diaghilev bilang isang mananayaw at isang koreograpo, at nakagawa ng walong mga ballet.  Kabilang sa mga ito ang *Les Noces*, *Les Biches*, at ang pagpapababalik ng *Sleeping Beauty* ("Natutulog na Kagandahan").  Noong 1937, naging direktora siya ng Polakong Balettt.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Ruso
Kategorya:Mga mananayaw
Daga (paglilinaw)

Ang **daga** ay maaaring tumukoy sa:

*Mga daga, pangkat na *Rodentia*.
*Bubuwit, maliit na daga.
*Malaking daga, malaking daga o malaking bubuwit.
*Daga, ibang tawag para sa patalim na punyal (*dagger* sa Ingles).
*Dagang-gililan, maliit na bubuwit o dagang-bahay.
*Dagang-puti, kilala sa Ingles bilang *Guinea pig*.
*Daga-dagaan, mga muskulo sa bisig at binti.  

## Tingnan din
*Panghuli ng daga

## Mga sanggunian
Daga-dagaan

Ang **daga-dagaan** o **biik** ay maaring tumukoy sa: 

*Daga-dagaan (sa bisig) (*Biceps brachii*), isang kalamnan sa loob ng pang-itaas na bisig.
*Daga-dagaan (sa binti) (*Biceps femoris*), isang kalamnan na nasa likod ng bawat hita.

## Mga sanggunian
Palikpik

Ang **palikpik**(Ingles:Fin) ay isang manipis na appendage na nakakakabit sa isang katawan. Ang mga palikpik ay nag-ebolb sa mga isda bilang paraan ng lokomosyon. Ang palipik ay ginagamit ng mga hayop na pantubig gaya ng mga isda at mga cetacean upang lumangoy. 
, Hector's lanternfish
(1)palikpik na  pectoral (paired), (2) palikpik na pelvic (paired), (3) palikpik na dorsal,(4) palikpik na adipose, (5) palikpik na anal, (6) palikpik na caudal]]
Kategorya:Isda
Pagala

Ang **pagala** o **pelikano**  (Ingles: *pelican*, Kastila: *pelícano*) ay isang malaking ibong pangtubig na hawig sa bibi at may malaki at nakalawlaw na lalamunan o supot na nasa ilalim ng tuka.  Kabilang ito sa pamilya ng mga ibong **Pelecanidae**.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pelecaniformes
Banoglawin

Ang **banoglawin** (Ingles: *vane*) ay kilala rin bilang **girimpula**, **beleta**, **pulad**, **sipat**, **palikpik**, **patubiling**, o **katabyento**.  Maaaring tumukoy ito sa mga sumusunod:

*Banoglawin (Ingles: *weather vane*), isang instrumentong nagtuturo ng direksiyon ng ihip ng hangin.
*Bahagi ng pakpak ng ibon na nasa magkabilang panig ng pinaka-tagdan.
*Sipat sa kopas, ang markang sinisipat na nakakakabit sa pampantay na baretang panukat (*leveling rod* sa Ingles) ng agrimensor o surbeyor.
*Palikpik ng misil o kaya ng isang bomba.
*Layunin

## Mga sanggunian
Daga-dagaan (sa binti)

thumb|right|Ang kinalalagyan ng daga-dagaan sa binti o *biceps femoris*.

Ang **daga-dagaan** o **biik** **sa binti** (***Biceps femoris***) ay isa sa mga kalamnan o masel na nasa likuran ng bawat hita ng mga binti.  Mayroon itong dalawang bahagi, katulad ng ipinahihiwatig sa pangalan nitong pang-agham na nasa wikang Latin: isa na rito ang "mahabang ulo" nito na bumubuo sa bahagi ng pangkat ng mga masel na para sa litid sa alak-alakan.

## Tingnan din 
* Daga-dagaan (sa bisig)

## Mga sanggunian 
Kaurian:Anatomiya ng tao
Humero

:*Huwag itong ikalito kay Homero, isang Griyegong manunula.

thumb|right|110px|Harapan ng butong humero.

Ang **humero** o **humerus** (mula sa Latin: *humerus, umerus* o pang-itaas na bisig, balikat; Gotiko: *ams* o "balikat"; Griyego: *ōmos'') ay ang mahabang buto ng braso o pang-unahang sanga na nagmumula sa balikat hanggang sa siko.

Sa anatomiya, ito ang nagdurugtong sa paypay o iskapula at sa radyus, at binubuo ng tatlong mga seksiyon:

* Pang-itaas na sanga ng humero - binubuo ng isang mabilog na ulo, isang makitid na leeg, at dalawang maiikling mga "proseso" o mga tuberosidad (mga usli o mga butong nakausli).
* Katawan ng humero - hugis silindriko ito sa pang-itaas na bahagi, at mas parang balimbing o tila prisma sa ibaba.
* Pang-ibabang sanga ng humero - binubuo ng isang may tapyas na kondilo (bilog na bugkol sa dulong sugpungan ng buto) na humuhugpong na kasama ang radyus.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pang-itaas na mga sanga
Tagapagtuos

Sa larangan ng kontadurya o pagtutuos (akawnting), ang **akawntant** o **tagapagtuos** ay ang **tagakuwenta** o **tagatuos** na gumaganap bilang **inspektor**, o **tagasulit** ng mga talaang pampananalapi o mga rekord na pinansiyal ng isang negosyo o ng isang negosyante.  Tinatawag din itong **kontador** o **tenedor de libro**. 

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga trabaho
Akne

thumb|right|250px|Iba't ibang uri ng akne o *acne vulgaris*.

Ang **akne**  Ayon kay Esta Kronberg, M.D., isang dermatologo sa Houston, Teksas ng Estados Unidos, nakakaapekto ang pagkakaroon ng akne sa pagtingin o pagsasaalang-alang ng isang tao sa kanyang sarili, kaya't nakasasanhi ng mga suliranin sa maraming bahagi ng buhay, ngunit hindi ito isang banta o pinsala sa kalusugan ng katawan.  Pero mayroong isang bihira o hindi madalas na anyo o uri ng akne, ang *acne fulminans*, na may kasamang lagnat at pigsa na bumabalot sa mukha.  Mabalasik o masidhi ang *acne fulminans* kaya't nangangailangan ng kaagad na pansin sa panggagamot.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Sakit sa balat
Kategorya:Sebaceous gland
Litid sa alak-alakan

thumb|right|Ang kinalalagyan ng litid sa alak-alakan o *hamstring* sa likod ng isang binti ng lalaking tao.

Sa anatomiya ng tao, tumutukoy ang **litid sa alak-alakan** (Ingles: *hamstring*), na nasa likuran ng gawing itaas ng likod ng tuhod

Sa ipinakikita sa larawan, nakalagay o nakalagak ang litid sa alak-alakan ng tao sa panlikod na bahagi ng katawan ng pemur (*femur*).

## Mga sanggunian 
Kaurian:Anatomiya ng tao
Kaurian:Anatomiya ng hayop
Balikat

[thumb|right|250px|Balikat ng isang babaeng tao, na may [sunburn|dagandang o katim dahil sa pagkakabilad sa araw.]]

Sa anatomiya ng tao, bumubuo ang **hugpungan ng balikat** (Ingles: *shoulder joint*) sa bahagi ng katawan kung saan dumirikit ang humero sa paypay.  Tumutukoy ang **balikat** (Ingles: *shoulder*) sa pangkat ng mga kayariang nasa rehiyon ng hugpungang ito.  Binubuo ito ng tatlong mga buto: ang balagat (buto ng kuwelyo), ang paypay (iskapula o "talim ng balikat"), at ang humero (buto ng pang-itaas na bisig), pati na ng kaugnay na mga masel, mga ligamento, at mga tendon.  Ang mga artikulasyon o hugpungan sa pagitan ng mga buto ng balikat ang bumubuo sa mga hugpungan ng balikat.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pang-itaas na mga sanga
Akademya

Ang **akademya**, *academy* (bigkas: /a-ka-de-mi/) sa Ingles, ay maaaring tumukoy sa:

*Paaralan o iskuwelahan.
*Natatanging eskuwelahan o pribadong hayskul o mataas na paaralan.
*Kapisanan ng mga iskolar.

## Mga sanggunian
Biro

Ang **biro** ay ang pagpakita ng katatawanan kung saan ang mga salita ay ginagamit sa loob ng isang partikular at maliwanag na may kayariang salaysay upang patawanin ang mga tao.  Nasa anyong kuwento ito na kadalasang may salitaan at nagtatapos sa isang *punch line* o ang dulo ng isang biro.

Kaurian:Mga biro
Kategorya:Genre ng panitikan
Accounting

Ang **accounting** (pagbigkas: a•kawn•ting), **pagtutuos**, **kontadurya** () ay ang pagsukat, pagproseso, at pagbalita ng impormasyong pinansyal ng mga ekonomikong entidad tulad ng mga kumpanya at korporasyon. Ang modernong larangan nito ay itinatag ng Italyanong matematiko na si Luca Pacioli noong 1494. Tinaguriang ‘wika ng pagnenegosyo’, sinusukat ng Accounting ang resulta ng mga ekonomikong aktibidad ng isang organisasyon at inihahatid itong impormasyon sa iba’t-ibang gumagamit nito, tulad ng mga namumuhunan, nagpapautang, namamahala, at mga nangangasiwa. Ang mga propesyonal sa accounting ay tinatawag na accountant. Ang mga terminong “accounting” at “pag-uulat pinansyal” ay madalas ginagamit na magkasing-kahulugan. 

Maaaring hatiin ang Accounting sa iba’t ibang larangan tulad ng pinansyal na accounting, *management accounting*, panlabas na awditing, *tax accounting*, at *cost accounting*. Ang mga *accounting information system* ay dinisenyo upang suportahan ang accounting at mga gawaing may kinalaman dito. Ang pinansyal na accounting ay nakatuon sa pag-ulat ng impormasyong pinansyal ng isang organisasyon, kung saan kasama dito ang paghanda ng mga pahayag na pinansyal, para sa mga taga-labas na gumagamit ng impormasyong ito tulad ng mga namumuhunan, nangangasiwa, at nanunustos; ang *management accounting* ay nakatuon sa pagsukat, pagsuri, at pag-ulat ng impormasyon para sa mga taga-loob ng gumagamit ng impormasyong ito tulad ng mga namamahala ng negosyo. Ang pagtatala ng mga transaksyong pinansyal, na ginagawa upang mailahad sa mga pinansyal na ulat ang buod ng mga pananalapi, ay kilala sa tawag na *bookkeeping*, na kung saan ang *double-entry bookkeeping* ang pinaka-ginagamit na sistema. 

Ang accounting ay pinangangasiwaan ng mga organisasyong pang-accounting tulad ng mga tagapagtakda ng pamantayan, kompanyang pang-accounting, at mga lupong propesyonal. Ang mga pahayag pinansyal ay karaniwang ina-awdit ng mga accounting firm, at inihahanda alinsunod sa Generally Accepted Accounting Principles (GAAP). Ang GAAP ay itinakda ng iba’t-ibang organisasyong tagapagtakda ng pamantayan tulad ng Financial Accounting Standards Board (FASB) sa Estados Unidos at Financial Reporting Council sa Gran Britanya. Mula 2012, lahat ng pangunahing ekonomiya ay may planong magtipon o gamitin ang International Financial Reporting Standards (IFRS). 

## Talababaan 
## Mga sanggunian 
Kategorya:Negosyo
Kategorya:Mga trabaho
Kategorya:Agham
Kaurian:Accounting
Bolpen

right|thumb|300px|Napipindot na bolpen o *retractable ballpoint pen* sa Ingles. Binaklas na anyo ang nasa itaas, samantalang nasa ibaba ang muling binuong anyo nito. 
right|thumb|350px|Mga parte ng isang hindi napipindot na bolpen.

Ang **bolpen** (Ingles: *ball pen*, *ballpen*, *ballpoint pen*; tinatawag ding *biro* [bigkas: /bay-ro/ o /bi-ro/] sa Britaniko at Australyanong Ingles, na nagmula sa imbentor nitong si László Bíró) ay isang makabagong uri ng panulat na may maliit na bolitas o munting bola sa dulo nito na gumaganap bilang tagapagkalat ng malapot na tinta.  Nakapaloob ang tinta sa isang mahaba at payat na sisidlan sa loob ng bolpen.  Kapag nagsusulat ang isang tao sa pamamagitan nito, lumalabas ang tinta sa loob ng pandulong munting bolitas ng bolpen.  Agad na natutuyo ang tinta kapag sumayad sa ibabaw ng papel.

Bago naimbento ang bolpen, kalimitang gumagamit ang mga tao ng mga panulat na isinasawsaw sa tinta, o kaya gumagamit ng mga pontempen na muling pinupunan ng tinta kapag naubos na.  Ipinatala ng imbentor na si László Bíró ang kanyang imbensyong bolpen noong 1938.

right|thumb|300px|Ang naghahawak ng tinta o *ink reservoir* sa Ingles.
Mayroong dalawang uri ng mga bolpen:

* Mga **naitatapong bolpen** (Ingles: *disposable pen*) - mga mura ang halagang bolpen na halos yari sa plastik, at maitatapon pagkaraang magamit o maubos na ang lahat ng laman nitong tinta.

* Mga **nakakargahang bolpen** (Ingles: *refillable pen*) - mga bolpen may mas mataas na kalidad at mas mahal ang halaga, at maaaring mapalitan ang bala o sisidlang nito ng tinta kapag naubos na ang lamang tinta.  Nasa medyo murang presyo ang nabibiling pamalit o pampunong lalagyang may tinta.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Panulat
Pambansang pulisya

Ang **pambansang pulisya** ay maaaring tumukoy sa o kaugnay ng:

*Pambansang Pulisya ng Pilipinas 
*Akademya ng Pambansang Pulisya ng Pilipinas
Klarinete

Klarinete|thumb|50px
Ang **klarinete** ay isang uri ng hinihipang instrumentong pangtugtog.  Isa itong instrumentong pang-musika na napapabilang sa mga hinihipang kahoy. Ito ay may hulaping –et (na nangangahulugang maliit) at ang salitang Italyanong “clarino” (nangangahulugang isang uri ng trumpeta), sapagkat ang mga naunang klarinete ay may pagkakahawig ang tunog sa isang trumpet.

Ang mga klarinete ay may iba’t ibang tining at laki. Ito rin ang pinakamalaking sangay ng mga hinihipang kahoy, na mahigit sa isang dosenang uri, magmula sa BB♭ kontrabaho hanggang E♭ soprano. Sa mga ito, karamihan ay obsolete, at ang mga naisusulat na mga kanta ay kadalasang pinatutugtog lang iyong pangkaraniwan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Instrumentong pangtugtugin
Ham

:*Tungkol ito sa isang tauhan sa Bibliya. Para sa pagkain, pumunta sa Hamon (pagkain).*

thumb|right|250px|Ang pagkakasumpa o pagpaparusa ni Noe kay Ham. Ipininta ito ni Ksenofontov (binabaybay ding Ksenophontov) Ivan Stepanovitch.

Sa Lumang Tipan ng Bibliya, si **Ham** ay isa sa tatlong anak na lalaki ni Noe. Siya ang ama ni Canaan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga tauhan sa Lumang Tipan
Hake

Ang **hake**, bigkas: /ha-ke/ (mula sa Ingles na *hake*), ay maaaring tumukoy sa:

*Mga merlusa, hake, o heyk, mga isdang nasa:
:* Pamilyang Gadidae (subpamilyang Phycinae)
:* Pamilyang Merlucciidae (mga subpamilyang Merlucciinae at Steindachneriinae).

*Eglepino o hake ng Hilagang Atlantiko.

## Mga sanggunian
Hipnosis

thumb|right|300px|Isang paglalarawan ng pagsasagawa ng hipnotismo.

Ang **hipnosis** (Ingles: *hypnosis*) ay ang kalagayan ng pagkakaroon ng artipisyal na "pagtulog" o katayuan na parang natutulog kung saan nagiging sunud-sunuran ang isang taong nasa ilalim ng **hipnotismo** (mula sa Ingles na *hypnotism*) sa sinasabi ng **hipnotista**, ang taong nagsasagawa ng hipnotismo o paghihipnosis o **paghihipnotismo**.  Naimbento ang salitang *hypnosis* sa loob ng dekada ng 1800.  Nagmula ito sa isang Griyegong salitang may kahulugang "papunta sa pagtulog".  Sa kasalukuyan, karamihan sa mga siyentipiko ang sumasang-ayon na magkaiba ang pagtulog at ang hipnosis, bagaman ginagamit pa rin nila ang mga pananatiling "pinatutulog" o "papatulugin" ang kanilang mga pasyente at "paggising" o "gisingin" ang mga ito kapag nanghihipnotismo.  Itinuturing na bigo ang isang eksperimento sa hipnotismo kapag tunay na nakatulog ang paksang tao at nagsimula nang maghilik.  Bilang dagdag, sumasang-ayon din ang mga siyentipiko na mas kalmado o nakapahinga kaysa karaniwan ang isang taong nahipnotismo, kaya't mas nagnanais itong tumanggap at gumalaw batay sa mungkahi o suhestiyon ng ibang tao.

Hindi natutulog ang isang taong nahipnotismo sapagkat alam niya ang nagaganap o nangyayari sa kanyang paligid, bagaman nagsasalita siya ngunit hindi gaanong nakakakilos katulad ng sa normal niyang kalagayan kung nasa labas ng epekto ng hipnotismo.  Sa ilang mga eksperimento, gumagalaw na parang gising ang isang pasyenteng nasa ilalim ng impluwensiya ng hipnosis.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Sikolohiya
Melanogrammus aeglefinus

Ang ***Melanogrammus aeglefinus*** (Ingles: *haddock*; Espanyol: *eglefino*, *anón*) ay isang uri ng isdang namumuhay sa hilagang Karagatang Atlantiko.  Sa dagat lamang ito nabubuhay.  Mahalagang isda ang eglepino para sa industriya ng pangingisda.  Madaling makilala ang isda dahil sa itim nitong guhit sa puting gilid nito; at mayroon ding maitim at bilog na  batik sa likod ng hasang.  Tumitimbang na may 1 hanggang 4 na mga libra ang mga nahuhuling eglepino.  

Katulad ng mga kamag-anakan nitong bakalaw o kalaryas, mayroong tatlong panlikod na mga palikpik ang eglepino, at kumakain ng mga moluska, mga krustasyano, at mga bulati.  Kaiba ang eglepino mula sa *Pollachius* na may kabaligtad na kulay: puting guhit sa ibabaw ng itim na panlikod na kulay.

## Mga sanggunian
Kaurian:Gadidae
Pulisya

[thumb|right| Isang pulis sa Surin, [Thailand]]

Ang **pulisya o** **kapulisan** ay isang pangkat ng mga taong may hanapbuhay o trabahong nangangalaga ng katahimikan at kaayusan, pagpapatupad ng batas, mag-imbistiga ng mga krimen, at pagbibigay ng proteksiyon sa publiko o madla.  Tinatawag namang **pulis** ang isang taong nagtatrabaho para sa kagawaran o departamento ng kapulisan.  Tinatawag ang kanilang tanggapan o himpilan bilang **estasyon ng pulis** o **himpilan ng pulis**.

May mga pook na tumatawag o naglalarawan sa tanggapan at serbisyo ng pulisya o pagpupulis bilang mga **kabatas**, na mga organisasyong nagpapatupad o tagapagpatupad ng batas, ahensiyang tagapagpairal ng batas, tagapagbigay-diin ng batas, o tagapagpasunod sa batas.  Sa Ingles, kaugnay ito o katumbas ng mga pariralang *law enforcer* at *law enforcement*.

## Tingnan din 
* Pambansang Pulisya ng Pilipinas 
* Akademya ng Pambansang Pulisya ng Pilipinas

## Mga sanggunian 
Kategorya:Batas
Kategorya:Mga trabaho
Kategorya:Pamahalaan
Urophycis chuss

Ang ***Urophycis chuss*** (Ingles: *red hake* [pulang hake], *squirrel hake* [hakeng iskuwirel]) ay isang isdang merlusa o hakeng kabilang sa mga Phycidae (mga *phycid hake* sa Ingles), na matatagpuan sa hilagang-kanlurang Karagatang Atlantiko sa kalalimang nasa pagitan ng 10 at 500 mga metro.  Lumalaki itong umaabot sa 30 mga pulgada (75 mga sentimetro) at 7 mga libra (3.2 mga kilogramo).  Ito ang pinakamahalagang isdang pangkomersyo sa Hilagang Amerika, na sagana o nagdudumami sa Karagatang Atlantiko, magmula sa katimugang Canada magpahanggang Virginia, Estados Unidos.  
 
## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
* 

Kategorya:Phycidae
Haile Selassie

thumb|right|Si Haile Selassie I ng Etiyopiya.

Si **Haile Selassie I ng Etiyopiya** (23 Hulyo 1892 &nbsp;–  26 Agosto 1975), kilala rin bilang **Ras Tafari Makonnen**, ay isang dating Emperador ng Etiyopiya.

## Talambuhay 
Ipinanganak siya sa Harar, Etiyopiya.  Sa panahon ng kanyang mahabang pamumuno, nagdala siya ng maraming mga reporma o pagbabagong panglipunan.  Napilitan siyang lumikas mula sa Etiyopiya noong panahon ng Digmaang Italyano noong 1936.  Naibalik siya sa trono nang magapi ang mga Italyano sa Etiyopiya noong panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, sa taong 1941.  Pinatalsik siya mula sa kapangyarihan noong 1974, sa pamamagitan ng isang komiteng militar.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Etiope
Kategorya:Mga emperador ng Ethiopia
Merlusa

Ang mga **merlusa**, kilala rin bilang mga **hake** o mga **heyk** (Kastila: *merluza*, literal na "(isdang) tulos ng dagat"; Ingles: *hake* [bigkas: /heyk/]), ay alinmang mga uri ng isdang pangdagat na kamag-anak ng mga bakalaw o kalaryas.  Ilan sa mga ito ang mas pinipiling pagkaing isda.  Sa Hilagang Amerika, pinakamahalagang pangkumersiyal sa mga ito ang pulang hake o hakeng iskuwirel.  Matatagpuan ang mga merlusa sa ilalim ng dagat na umaabot sa 1,000 mga talampakan.  

## Paglalarawan
Lahat ng mga merlusa ay matalaghay o balingkinitan at may dalawang panlikurang mga palikpik na may malalambot na mga tinik.  Karaniwan silang may mapupulang kayumangging kulay.  Naitatangi o nakikilala ang merlusa dahil sa kanyang mahabang tinik o "gulugod" na tumutubo mula sa pang-ibabaw na "panglikod" (dorsal) na palikpik na nasa gawing harapan ng isda.  Sa pangkalahatan, may timbang na umaabot sa 3 mga libra ang merlusa, at umaabot sa habang 30 mga pulgada.

## Mga pamilya
Kabilang sa mga merlusa o hake ang mga isdang nasa:
:* Pamilyang Gadidae (subpamilyang Phycinae)
:* Pamilyang Merlucciidae (mga subpamilyang Merlucciinae at Steindachneriinae).

## Mga sanggunian
Kaurian:Gadidae
Kaurian:Merlucciidae
Halibut

thumb|right|Isang halibut.

Ang **halibut** (Ingles: *halibut* o *halibutt*) ay isang uri ng isdang-lapad mula sa pamilya ng mga tatampal (Pleuronectidae) na nasa kanan ang mga mata.  Hinango ang pangalan nito mula sa Ingles na *haly* (*holy* o banal) at *butt* ("pisang isda"), na tinawag na ganito dahil sa karaniwang kinakain ito tuwing banal na mga arawa.  Namumuhay ang halibut sa mga karagatan ng Hilagang Pasipiko at sa Hilagang Atlantiko.  Mataas ang pagturing dito bilang pagkaing isda.  Mayroon apat na mga uri ang isdang dagat na ito, na pinakamalalaki sa mga kasapi ng pamilya ng mga isdang tatampal. 

## Paglalarawan
May kayumangging kulay ang halibut at matitibay na mga ngipin sa magkabilang mga gilid ng panga.  Lumalangoy ang halibut papunta sa mas palalim na bahagi ng katubigan habang lumalaki at tumatanda.  Matatagpuan ang pinakamatatanda sa lalim na 3,000 mga talampakan.  Dalawa sa mga ito, ang halibut ng Pasipiko o *Hippoglossus stenolepis* at ang halibut ng Atlantiko o *Hippoglossus hippoglossus* (kapwa nasa pamilyang Pleuronectidae), na parehong namumuhay sa hilagang mga karagatan, na kapwa lumalaki na may 9 na mga talampakan at tumitimbang ng may 500 mga libra o mahigit pa.  Mas maliliit ang laki ng dalawa sa natitira pang mga uri (nasa mga pamilyang Carangidae, Paralichthyidae, at Psettodidae ang mga "halibut" na ito).

## Mga sanggunian
Kaurian:Pleuronectidae
Kaurian:Isda
Arpia

thumb|right|250px|Isang Arpia.

Sa mitolohiyang Griyego, ang mga **Arpia** o **Harpia**, binabaybay ding **Arpya**, **Arpiya**, **Harpya**, o **Harpiya** (mula sa Latin: *Harpȳia*; Kastila: *Arpía* o *Harpía*; sinaunang Griyego: Άρπυια, *Harpyia* o *Harpūia*, "mandurukot" o "manununggab"; Ingles: *Harpy* [isahan], *Harpies* [maramihan]), ay dayukdok o masisibang mga halimaw o mga nilalang na may ulo at katawan ng babae, at buntot, pakpak at kuko ng ibon.  Tinatangay ng mga Arpya ang mga kaluluwa ng mga patay at sinisira nila ang mga pagkain ng mga nabubuhay pa.  Sila ang mga personipikasyon o katauhan ng mga hangin ng bagyo.    

Kabilang dito sina:
:* Aelo (o Aello)
:* Ocypete (Ocypode, Ocipete, o Ocythoe)
:* Celaeno (Kelaino, Celeno, o Celenus)
:* Podarge.  

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mitolohiyang Griyego
Kawal

thumb|right|220px|Isang sundalong Pilipino ng Hukbong Dagat ng Pilipinas.
[thumb|right|220px|Mga sundalong Pilipino ng [Nagkakaisang mga Bansa na nasa Silangang Timor noong 2007.]]

Ang **kawal**, **sundalo**, o **suldado** (Ingles: *soldier*, Kastila: *soldado*) ay tumutukoy sa isang kasapi o miyembro ng panglupang kumponente o bahagi ng pambansang sandatahang lakas o puwersa.  Ngunit tinatawag na mersenaryo (Ingles: *mercenary*) ang isang kawal na hinirang at binabayaran para sa paglilingkod sa loob ng isang dayuhang hukbong pangkatihan.  Sa karamihan ng mga wika, kabilang sa mga kawal ang komisyonado at hindi komisyonadong mga opisyal na nasa loob ng pambansang puwersang panglupa.

## Tingnan din 
*Dragun
*Pulis

## Mga sanggunian 
Kategorya:Militar
Casa Bonaparte

Ang **Casa Bonaparte** ay ang tahanan ng pamilyang Bonaparte na namuno sa Pransiya at Europa mula 1804 hanggang 1815 at muli noong 1852 hanggang 1870. Nahahanap ito sa Rue Saint-Charles sa Ajaccio sa isla ng Corsica. Ang bahay ay patuloy na inangkin ng pamilya mula 1682 hanggang 1923.
Corsica

thumb|right|bandila ng Corsica
thumb|left|200px
Ang **Korsega** (*Corse* sa Pranses, *Corsica* sa Ingles, Italyano at Korso, *Corcega* sa Espanyol) ay isang pulo sa Dagat Mediterraneo na bahagi ng bansang Pransiya. Ito ay nahahanap sa kanluran ng Italya at timog-silangan ng pangunahing kalupaan ng Pransiya. Noong 1762, isinulat ni Jean-Jacques Rousseau ang kanyang katha na *The Social Contract*. Ayon sa kanya isang araw, gugulatin ng Corsica ang buong Europa. Sinulat niya ito pitong taon bago ipanganak si Napoleon Bonaparte. Sa maigsing panahon naging isang malayang republika ang Corsica, hanggang nailipat ito sa pamamahala ng Pranses noong 1768. Ang kabisera nito ay ang Ajaccio.

Kategorya:Mga rehiyon sa Pransiya
Republika ng Genova

Ang **Republika ng Genova** ay isang malayang estado sa hilagang-kanluran ng Italya mula 1005 hanggang 1797, nang sinakop ito ng mga rebolusyonaryong Pranses sa pamumuno ni Napoleon Bonaparte. Sinundan ito ng Repubika ng Linguria, na namuno hanggang 1805 bago ito idinugtong sa Imperyong Pranses. Ang Genoa ay naging kabisera ng Liguria.

Kaurian:Mga dating bansa sa Europa
Ajaccio

Ang **Ajaccio** ay ang kabisera ng pulo ng Corsica, Pranses. Kilala ito bilang lugar ng kapanakan ni Napoleon I.

## Galerya 

Image:Ajaccio.jpg|lumang mapa ng lungsod
Image:Ajaccio Bon Sta.jpg|Rebulto ni Napoleon sa pananamit ng Roman
Image:Ajaccio MN1JPG.jpg|Casa di Napoleon
Image:Ajaccio Bon Pl JPG.jpg|Lugar ng Maréchal-Joffre
Image:Ajaccio Cité1JPG.jpg|Ang lumang lungsod
Image:Ajaccio Grand Hôtel Continental.jpg|Grand hotel
Image:Ajaccio Golfe1JPG.jpg| Tanawin ng Golpo ng Ajaccio mula sa Parata edge
Image:Ajaccio Sanguinaires 1.jpg|Ang Archipel ng Sanguinaires

Kategorya:Pransiya
Joseph Bonaparte

thumb|*Joseph Bonaparte, Hari ng Espanya* ni Jean-Baptiste Wicar (1803)
Si **Joseph Bonaparte** ay ang nakatatandang kapatid ni Napoleon I na kumurona sa kanya bilang Hari ng Naples at Sicily at kamakailan Hari ng Espanya.

----

Kaurian:Mga Hari at Reyna ng Espanya
Kaurian:Kabahayang Bonaparte
Jack Shephard

Si **Dr. Jack Shephard** as isang karakter na kathang-isip sa palabas ng ABC na *Lost* na ginanap ng aktor na si Matthew Fox. Si Jack ay ang pinuno ng mga nakaligtas na manlalakbay ng eruplanong Oceanic 815. Siya ay kasalungat na karakter ni John Locke (Terry O'Quinn) at ang kasintahan nina Kate Austen (Evangeline Lilly) at Juliet Burke (Elizabeth Mitchell). Kalahating-kapatid siya ni Claire Littleton (Emille de Ravin). Karibal siya ni Sawyer (Josh Holloway) sa pagkapinuno't sa pag-ibig.

Kategorya:Telebisyon sa Estados Unidos