Ibaloi

Ang **Ibaloi**, binabaybay ding  **Ibaloy** ay isa sa mga taong katutubo o mga pangkat etniko sa Pilipinas na kapag ipinagsama-sama ay kilala bilang Igorot. Sila ay naninirahan sa kabundukan ng gitnang bahagi ng Cordillera sa Luzon. Mayroong mahigit dalawandaang libong Ibaloi at karamihan sa kanila ay matatagpuan sa timog bahagi ng lalawigan ng Benguet. Ang kanilang wika ay “Nabaloi”.

## Pagkakadiskubre at Pinagmulan 
Dalawa ang tinitignang dahilan kung bakit natuklasan ang Baguio: ang paghahanap ng mga Espanyol ng ginto at ang paghahanap ng mga Amerikano ng mapagdedestinuhan. (Brett, 1988) Bagkus, natagpuan ng mga dayuhan ang mga Ibaloi na namamalagi sa Baguio.
Maraming pasalitang salaysay ang sumusubok at nagtatangka na ilarawan ang pinagmulan ng mga Ibaloi. Ayon sa mga ito, ang grupo ay nagmula sa second wave ng mga Malay at mga Indonesians na nagmula sa Pangasinan at tumungo pa-Hilaga at saka namalagi sa “Baloy”. Ito na rin ang pinagmulan ng kanilang pagkakakilanlan—Ibaloi (galing sa Baloy).

## Teritoryo 
Ayon kay C. R. Moss, ang Ibaloi ay isang tribo ng mga Igorot na naninirahan sa hilagang parte ng probinsiya ng Benguet. (1876) Ngunit ayon naman sa monograph na pinamagatang Aesthetics and Symbolism as Reflected in the Material Culture of the Benguet Ibaloi, ang karamihan sa mga Ibaloi ay naninirahan sa dakong timog at sa dalawang-katlo ng silangang bahagi ng Benguet.
Ang populasyon ng mga Ibaloi ay puro sa mga munisipalidad ng La Trinidad, Tuba, Itogon, Sablan, Atok, Bokod, and parts of Kapangan at Kabayan.

## Pagkakakilanlan 
### Pisikal 
#### Pananamit 
Patungkol sa pananamit ng mga Ibaloi, ayon kay Dean Worcester: hindi tulad ng ibang mga hindi Kristyanong tribo sa hilagang Luzon, ang mga babaeng Ibaloi ay dinadamitan ang kanilang buong katawan. Ang kanilang palda ay abot hanggang tuhod at ilang patong ang kanilang pang-itaas. Ang mga lalaki naman ay nagsusuot ng bahag na may katambal na kumot upang takpan at protektahan ang itaas na bahagi ng katawan ng mga kalalakihan. Madalas sila ay mayroong mga telang nakapatong sa ulo na nagmimistulang turban.
Ang mga Ibaloi ay kilala bilang konserbatibo at mahiyain. Ang tipikal na kasuotan ng mga Ibaloi ay ang kambal (blusa) at ang a-ten o di-vet (tapis o palda). Kung minsan, para hindi mahubo ang tapis nila, gumagamit sila ng sinturon na tinatawag nilang donas. Sa mga kalalakihan naman, ang kuval ang ginagamit. May kasama itong mang’djet o binat’jek (headcloth). Ang mga headcloth ay pangkaraniwan sa kapwa lalaki o babae. Sa mga kalalakihan, ginagamit ito upang paglagyan ng mga personal na kagamitan tulad ng tobako.

## Kultura 
### Pagkakabuklod 
Nahahati ang kanilang grupo sa dalawa: bakñang at kailian. Ang bakñang ang mga Ibaloi na nakaaangat sa buhay at ang mga commoner naman ang kailian.

### Istruktura ng bahay 
Nakaugalian na ng mga Ibaloi na magtayo ng bahay tatlong pulgada mula sa lupa. Ang kanila lamang kagamitan ay mga troso at tabla.

## Kabuhayan 
### Pag-uukit 
Ang pangunahing inuukit ng mga Ibaloi ay ang kanilang mga kagamitan sa bahay, karamihan ay kagamitan sa kusina. Nakakapag-ukit rin sila ng kanilang mga kagamitang pang-musika tulad ng solibao at kimbal.

### Kasal 
Kaugalian nila na magkaroon ng mga intermarriages. Binibigyang importansiya nila ang kanilang mga ninuno kung kaya’t mayroon silang konsepto ng clan o angkan.

## Ang Ibaloi Ngayon 
Mayroong kilalang 27 na pamilya ang mga Ibaloi. Isa sa pinakamalaki ay ang pamilya Cariño, at ang pinunong si Mateo Cariño ang may pinakamadaming paggmamay-aring lupa. Isa na rito ang Burnham Park&nbsp;– hanggang sa lupang kinatatayuan ngayon ng City Hall ng Baguio City. Samantala, ang mga lupang hindi inangkin ng mga Ibaloy ay naideklara bilang lupa ng publiko.
Ang Aspulan Inc. ay isang organisasyon na tumitiyak na ang mga Ibaloi ay sama-sama upang hindi tuluyang makuha ang kanilang lupain. Sinisigurado ng organisasyong ito na mapapangalagaan ang kanilang kultura sa pamamagitan ng pagtitipon-tipon. Para sa mga Ibaloi, mahalaga ang mga pagtitipong dahil dito nakikilala ng bawat isa ang kanilang mga kamag-anak; ito ang dahilan kung bakit naiiwasan nila ang mga intermarriages.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Igorot