open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Randy Orton

220px|thumbnail|right|Randy Orton bilang WWE Champion.
Si **Randall Keith Orton** (ipinanganak 1 Abril 1980 sa Knoxville, Tennessee, Estados Unidos) ay isang Amerikanong mambubunong propesyunal na kasalukuyang nanananghal para sa *Friday Night SmackDown* ng WWE. Siya ay naging *WWE Champion* ng 6 beses at naging *World Heavyweight Champion* ng 3 beses.

## Mga impormasyong pangpagbubuno 
:*TANDAAN: Nanatili ang mga katagang Ingles sa sumunod na seksiyon dahil walang natutukoy na opisyal na salin sa Tagalog.*
supot

## Pamatay at mga natatanging galaw 
* **Pamatay**
** Diving crossbody - 2002
** O-Zone (Overdrive) - 2002
** *RKO* - 2003 - kasalukuyan
** Running punt to an opponent's head - 2007 - kasalukuyan
** Wheelbarrow suplex - OVW

* **Mga natatanging galaw**
** Bodyscissors
** Dropkick
** European uppercut
** Falling clothesline
** Full nelson slam
** Inverted headlock backbreaker
** Olympic slam
** *Randy Orton Stomp*
** Rope hung DDT
** Snap scoop powerslam
** Wrenching chinlock

* **Mga Palayaw**
** "The Legend Killer"
** **"The Viper"**
** '''"WWE's/The Apex Predator"'''

## Mga kampeonato at mga nagawa 
* Ohio Valley Wrestling
** 2-times OVW Hardcore Championship
* World Wrestling Entertainment
** 7-times WWE Championship
** 3-times World Heavyweight Championship
** 1-time WWE Intercontinental Championship
** 1-time World Tag Team Championship - kasama si Edge
** 2013 WWE Money in the Bank winner 
** Ika-labinmpitong Triple Crown Championship

Orton, Randy
Kategorya:WWE Inc.
Marie Antoinette

:*Tungkol ito kay Maria Antonia na kilala rin bilang Marie Antoinette. Para sa ibang gamit, pumunta sa Maria Antonia (paglilinaw).*

Si Reyna **Maria Antonieta**, o higit na kilala bilang **Marie Antoinette, reynang konsorte ng Pransiya at Navarro**, (2 Nobyembre 1755 - 16 Oktubre 1793) (Aleman: *Maria Antonia Josepha Johanna von Habsburg-Lothringen*; Pranses: *Marie Antoinette Josèphe Jeanne de Habsbourg-Lorraine*) ay isang Reyna ng Pransiya at Arkodukesa ng Austria. Anak siya ng Emperador ng Banal na Imperyong Romano na si Francisco I at ng asawa nitong si Maria Teresa; asawa ni Haring Luis XVI ng Pransiya; at ina ni Luis XVII ng Pransiya. Binitay siya sa pamamagitan ng pagpugot ng ulo gamit ang gilotin noong Himagsikang Pranses at inihimlay kasama ng asawa niya sa Basilika ni San Dionisio sa Paris.

Sa gulang na labing-apat, ipinakasal si Maria Antonieta kay Louis–Auguste, ang Delfin ng Pransiya kung saan siya ay itinanghal bilang *Dauphine de France* (Delfina ng Pransiya). Noong mamatay ang biyenan niyang si Luis XV noong Mayo 1774, naging hari ng Pransiya ang kanyang asawa bilang Luis XVI at siya naman ang naging reyna ng Pransiya at Navarro. Makalipas ang pitong taon ng pagsasama, isinilang si Maria-Teresa-Carlota ng Pransiya, ang panganay sa kanilang apat na supling.

Noong Pamamayani ng Katatakutan, bago sumiklab ang Himagsikang Pranses, isinibak mula sa trono ang asawa ni Maria Antonieta at ang ipinakulong ang pamilyang maharlika. Nilitis si Maria Antonia, sinampahan ng kataksilan sa bansa at nahatulan ng pagpupugot gamit ang gilotin noong 16 Oktubre 1793, tulad ng paghatol at pagbitay sa kaniyang asawang si Luis siyam na buwan makaraan.

## Kabataan 
Si Maria Antonieta ang ika-labinlimang anak (ang pinakabatang anak na babae, ngunit mayroon siyang bunsong kapatid na lalaki) nina Francisco I at Maria Teresa. Ipinanganak siya sa Palasyong Imperyal ng Hofburg sa Vienna, Austria noong 2 Nobyembre 1755. Bininyagan ang sanggol sa ngalang Maria Antonia Josepha Johanna.

## Pamilya 
### Pamilya ni Maria Antonieta 
### Mga Ninuno ni Maria Antonia 

Kategorya:Mga Pranses
Kategorya:Mga konsorte ng Hari ng Pransiya
Kategorya:Mga prinsesa mula sa Austria
Kategorya:Kabahayan ng Habsburg
Davao Oriental

Ang **Davao Oriental** (Filipino: *Silangang Davao*) ay isang lalawigan ng Pilipinas na matatagpuan sa Rehiyon ng Davao sa Mindanao. Mati ang kapital nito at napapaligiran ng Davao de Oro sa kanluran, at Agusan del Sur at Surigao del Sur sa hilaga. Pinaka-silangang lalawigan ang Davao Oriental kasama ang Punto ng Pusan (*Pusan Point*) bilang ang pinaka-silangang lokasyon. Nakaharap ang Davao Oriental sa Dagat Pilipinas, bahagi ng Karagatang Pasipiko, sa silangan. Nasa walang pangalang tangway ang lalawigan na sinasara ang Golpo ng Davao sa kanluran.

## Heograpiya 
### Pampolitika 
Ang lalawigan ng Davao Oriental ay nahahati sa 10 bayan at 1 lungsod.

#### Mga Bayan at Lungsod 

* Baganga
* Banaybanay
* Boston
* Caraga
* Cateel
* Governor Generoso

* Lupon
* Manay
* Mati
* San Isidro
* Tarragona

Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas
Silangang Samar

Ang **Silangang Samar** (opisyal na pangalan: **Eastern Samar**) ay isang lalawigan ng Pilipinas na matatagpuan sa rehiyon ng Silangang Visayas. Borongan ang kapital nito at matatagpuan sa silangang bahgai ng pulo ng Samar. Napapaligiran ito ng Hilagang Samar at sa kanluran nito ang Lalawigan ng Samar. Nakaharap ang Silangang Samar sa Dagat Pilipinas sa silangan, at Golpo ng Leyte sa timog.

## Ekonomiya 
Gumagawa ang lalawigan ng Copra at nangangalakal palabas ng batang (Filipino: *troso*). Kabilang sa lokal na agrikultura ang mais, bigas, tubo, at iba't ibang mga gulay.

## Kasaysayan 
Naging lalawigan ang Silangang Samar sa bisa ng *Republic Act No. 4221* noong 19 Hunyo 1965.

## Heograpiya 
### Demograpiya 
May kabuuang populasyon ang lalawigan na 461,300 ayon sa senso noong 2010. Wikang Waray-Waray ang pangunahing wika sa lalawigan.

### Pisikal 
May sakop na kabuuang sukat na 4,470&nbsp;km2 ang lalawigan. Naghahanggan ito sa hilaga sa Hilagang Samar, sa Dagat Pilipinas sa silangan, sa Samar sa kanluran, at sa timog ng Golpo ng Leyte.

### Pagkakahating Administratibo 
Nahahati ang Silangang Samar sa 22 bayan at isang lungsod.

#### Lungsod 
* Lungsod ng Borongan

#### Mga Bayan 

* Arteche
* Balangiga
* Balangkayan
* Can-avid
* Dolores
* General MacArthur
* Giporlos
* Guiuan
* Hernani
* Jipapad
* Lawaan

* Llorente
* Maslog
* Maydolong
* Mercedes
* Oras
* Quinapondan
* Salcedo
* San Julian
* San Policarpo
* Sulat
* Taft

Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas
Ifugao

Ang **Ifugao** ay isang walang baybayin na lalawigan ng Pilipinas sa Cordillera Administrative Region sa Luzon. Lagawe ang kapital nito at napapaligiran ang Benguet sa kanluran, Mountain Province sa hilaga, Isabela sa silangan, at Nueva Vizcaya sa timog.

Pinangalan ito sa Ilog Ifugao.

Sa lalawigang ito, pangunahing atraksiyon sa mga turista ang Hagdan-Hagdang Palayan ng Banawe.  Nabuo ang mga hagdan-hagdang palayan na ito sa mga bundok na walang tulong ng makina na nagbigay ng mga hagdan para sa mga katutubo upang makapatanim ng palay.  Noong 1995, ipinahayag ng UNESCO ang lugar nito bilang Pamanang Lugar sa Mundo (*World Heritage Site*).

## Tao at kultura 
:*Tingnan Igorot*

### Pampolitika 
Nahahati ang Ifugao sa 11 munisipalidad.

#### Mga munisipalidad 

* Aguinaldo
* Alfonso Lista (Potia)
* Asipulo
* Banaue
* Hingyon
* Hungduan

* Kiangan
* Lagawe
* Lamut
* Mayoyao
* Tinoc

Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas
Iloilo

Ang **Iloilo** ay isang lalawigan ng Pilipinas na matatagpuan sa rehiyong Kanlurang Visayas. Lungsod ng Iloilo ang kapital nito at matatagpuan sa timog-silangang bahagi ng Pulo ng Panay, at nasa hangganan ng Antique sa kanluran at Capiz sa hilaga. Matatagpuan naman ang Guimaras sa timog-silangan ng pampang ng Iloilo at Negros Occidental naman sa ibayo ng Golpo ng Panay at Kipot ng Guimaras.

## Tao at kultura
Kilala ang mga taga-Iloilo bilang mga Ilonggo at Ilonggo din ang kanilang wika na pormal na kilala bilang Hiligaynon.  Nagsasalita din ng Hiligaynon o ilonggo ang mga tao mula sa Capiz.

Hinggil sa kasaysayan nito bilang isang mahalagang puerto, mga *mestizo* ang maraming Ilonggo, o mga taong may halong Kastilang dugo.

Kilala ang distrito ng Jaro sa Lungsod ng Iloilo sa kanyang buhay na mga pista.

## Heograpiya
### Pampolitika
Nahahati ang Iloilo sa 42 munisipalidad at isang lungsod. Bagamat kasali ang Lungsod ng Iloilo sa probinsya ng Iloilo, hindi siya kabilang sa pamahalaang panlalawigan nito.

#### Mataas na urbanisadong lungsod 
*Lungsod ng Iloilo

#### Lungsod
*Lungsod ng Passi

#### Mga munisipalidad

*Ajuy
*Alimodian
*Anilao
*Badiangan
*Bagong Lucena
*Balasan
*Banate
*Barotac Nuevo
*Barotac Viejo
*Batad
*Bingawan
*Cabatuan
*Calinog
*Carles
*Concepcion
*Dingle
*Dueñas
*Dumangas
*Estancia
*Guimbal
*Igbaras
*Iloilo

*Janiuay
*Lambunao
*Leganes
*Lemery
*Leon
*Maasin
*Miagao
*Mina
*Oton
*Passi
*Pavia
*Pototan
*San Dionisio
*San Enrique
*San Joaquin
*San Miguel
*San Rafael
*Santa Barbara
*Sara
*Tigbauan
*Tubungan
*Zarraga
Kalinga

:*Para sa ibang gamit, tingnan ang Kalinga (paglilinaw).*

Ang **Kalinga** ay isang walang baybayin na lalawigan ng Pilipinas sa Rehiyong Pampangasiwaan ng Cordillera sa Luzon.  Tabuk ang kapital nito at napapaligiran ng Lalawigang Bulubundukin sa timog, Abra sa kanluran, Isabela sa silangan, Cagayan sa hilagang-silangan, at Apayao sa hilaga. Bago ang 1995, dating isang lalawigan ang Kalinga at Apayao na pinangalang *Kalinga-Apayao*, hanggang naghiwalay ang dalawa upang mapabuti ang serbisyo at pangangailangan ng indibiduwal na mga katutubong tribo sa mga lalawigan.

## Heograpiya 
### Pampolitika 
Ang lalawigan ng Kalinga ay nahahti sa 8 mga bayan.

#### Mga Bayan 
Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas
Karapatang-sipi

[thumb|Pahina ng aklat na ''The King's Breakfast*, isang tula ni [A. A. Milne, na nagpapakita ng palatandaang pangkarapatang-sipi. Nasa pampublikong dominyo na ang kabuoan ng akdang ito, kasama na ang guhit sa kaliwang-ibaba ng pahina na gawa ni E. H. Shepard.]]
Ang **karapatang-sipi** (Ingles: **copyright**) ay isang koleksiyon ng mga karapatang eksklusibo na ibinibigay ng mga pamahalaan sa pagwasto ng isang partikular na ekspresyon ng isang idea o impormasyon. Sa pinaka-heneral, ito ay, sa katuturang literal, "ang karapatan para kumopya" ng isang gawaing orihinal. Sa mga nakararaming kaso, itong mga karapatan ay mayrong takdang-panahon. Ang simbolo ng karapatang-ari ay ang ©.

Ang **karapatang-ari** o **copyright** ay ang legal na karapatan ng mga may akda, manunulat, pintor, mang-aawit at ibat ibang talento na nagbibigay sa kanila ng natatanging karapatang makapaggawa ng panibagong sipi ng isahan o maramihan, makapagpamahagi ng sipi maging ito man ay pangkalakalan *(commercial)'' o hindi, sa iba't-ibang kaparaan.

Sa iba't ibang pagkakataon ang paggamit ng thumbnail ay itinuturing na patas na paggamit (*fair use*), gayumpaman iminumungkahing manghinggi ng permiso bago gamitin ang mga bagay na hindi pagaari.

May mga bagay na hindi nabibigyan ng karapatang-sipi o *uncopyrightable*. Ito ay tumutukoy sa iba't ibang mga bagay na nakalaan sa pampublikong gamit o dominyo. Mas lalong kilala ito bilang "''Public Domain".

Ilan sa mga bagay na karapatang-siping di maari ay mga bagay na likha ng estado, o bagay na binayaran ang pagkakalikha gamit ang kaban ng bayan.

## Tingnan din
*Gawang ulila
*Kalayaan sa panorama

Kategorya:Batas sa karapatang-sipi
Leyte

:*Para sa ibang paggamit, tingnan ang Leyte (paglilinaw).*
Ang **Leyte** (o **Hilagang Leyte**) ay isang lalawigan sa Pilipinas na matatagpuan sa rehiyon ng Silangang Visayas. Lungsod ng Tacloban ang kapital nito at sinasakop ang 75 bahagdan ng hilagang bahagi ng pulo ng Leyte.  Matatagpuan ang Leyte sa kanluran ng Samar, sa hilaga ng Katimogang Leyte at sa timog ng Biliran. Sa kanluran ng Leyte sa ibayo ng Dagat Camotes, naroon ang lalawigan ng Cebu.

## Kasaysayan
Ang manlalakbay na si Ruy López de Villalobos ay unang dumating sa pulo noong 1543 at ipinangalan ang lugar bilang Las Islas Felipinas.

### Labanan sa Golpo ng Leyte
Ang Labanan sa Golpo ng Leyte ay naganap sa mga karagatang nakapalibot sa pulo simula noong 23 Oktubre hanggang 26 Oktubre 1944. Iyon ang pinakamalaking labanang pandagat sa modernong kasaysayan, kung saan tinatayang 212 mga barko ng Amerika ang nakipaglaban sa mga 60 barko ng Imperyo ng Hapon, kasama na ang mga barking pandigma nitong *Yamato*' at ang *Musashi*.

Naganap ang unang labanan sa Leyte noong 20 Oktubre 1944. Isang matagumpay na pagsakop ng mga Alyadong bansa sa pulo ang naganap at naging isang mahalagang bahagi ng tuluyang pagkapanalo ng hukbong Pilipino at Amerikano sa Pilipinas.

## Tao at kultura 
Nahahati sa wika ang Leyte sa dalawang pangunahing pangkat. Sa kanluran at timog ang mga nagsasalita ng Cebuano, habang sa hilaga at silangan ang mga nagsasalita ng Waray-waray.

May mga pag-uugnay ang mga Cebuano sa Cebu, ang pinakamataong lalawigan sa Visayas; mas may mga pag-uugnay ang mga Waray sa Leyte at Samar.

## Ekonomiya 
Umaasa ang ekonomiya ng Leyte sa agrikultura.  Itinatanim ang palay sa mga mababang patag na lugar, partikular sa may Tacloban, habang pagtatanim ng buko, para sa langis nito, ang pangunahing pinagkukunan ng kabuhayan sa mga bulubunduking lugar.  Isang pangunahing pinagkukunan ng kabuhayan ng mga residente ang pangingisda.

## Heograpiya 
### Pampolitika 
thumb|300px|Mapang politikal ng Leyte
Nahahati ang Leyte sa 40 bayan at 2 lungsod.

Isang malayang lungsod ang Lungsod ng Ormoc sa Leyte.  Pinamamahalaan ito na malaya sa lalawigan at hindi naghahalal ang mga residente ng mga opisyal ng lalawigan, na nakasaad sa kasulatan ng lungsod. Ang Lungsod ng Tacloban ay ang kabisera pero hindi siya kabilang sa pamahalaang panlalawigan ng probinsya ng Leyte.

#### Mataas na urbanisadong lungsod 
* Lungsod ng Tacloban

#### Mga lungsod 
* Lungsod ng Ormoc
* Lungsod ng Baybay

#### Mga bayan 

* Abuyog
* Alangalang
* Albuera
* Babatngon
* Barugo
* Bato
* Burauen
* Calubian
* Capoocan
* Carigara
* Dagami
* Dulag
* Hilongos
* Hindang
* Inopacan
* Isabel
* Jaro
* Javier (Bugho)
* Julita
* Kananga

* La Paz
* Leyte
* MacArthur
* Mahaplag
* Matag-ob
* Matalom
* Mayorga
* Merida
* Palo
* Palompon
* Pastrana
* San Isidro
* San Miguel
* Santa Fe
* Tabango
* Tabontabon
* Tanauan
* Tolosa
* Tunga
* Villaba

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas
Isabela (lalawigan)

Ang **Isabela** ay isang lalawigan ng Pilipinas na matatagpuan sa rehiyon ng Lambak ng Cagayan. Ilagan ang kapital nito at napapaligiran ng Aurora, Quirino, Nueva Vizcaya, Ifugao, Mountain Province, Kalinga, at Cagayan. Isang lalawigang agrikultural ang Isabela at ang ikalawang pinakamalaki sa Pilipinas, at ang pinakamalaki sa pulo ng Luzon.

## Heograpiya
Ang lalawigan ng Isabela ay sukat na 10,665 kilometro parisukat, na kumakatawan sa halos 40 bahagdan ng sakop na lupa ng rehiyon. Ito ang pinakamalaking lalawigan sa Hilagang Luzon at ang ikalawang pinakamalaking lalawigan sa Pilipinas, kung ang tinutukoy ang sukat ng lupa.

### Pampolitika
Ang Isabela ay nahahati sa 34 bayan at 3 lungsod .
350px|thumbnail|left|Mapa ng lalawigan ng Isabela
#### Mga Lungsod
*Lungsod ng Cauayan
*Lungsod ng Ilagan
*Lungsod ng Santiago

#### Mga Bayan

*Alicia
*Angadanan
*Aurora
*Benito Soliven
*Burgos
*Cabagan
*Cabatuan
*Cordon
*Delfin Albano (Magsaysay)
*Dinapigue
*Divilacan
*Echague
*Gamu
*Jones
*Luna
*Maconacon
*Mallig

*Naguilian
*Palanan
*Quezon
*Quirino
*Ramon
*Reina Mercedes
*Roxas
*San Agustin
*San Guillermo
*San Isidro
*San Manuel
*San Mariano
*San Mateo
*San Pablo
*Santa Maria
*Santo Tomas
*Tumauini

Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas
Lanao del Norte

Ang **Lanao del Norte** (Filipino:*Hilagang Lanao*) ay isang lalawigan sa Pilipinas na matatagpuan sa rehiyon ng Hilagang Mindanao. Tubod ang kapital nito at napapaligiran ng Lanao del Sur sa timog, Zamboanga del Sur sa kanluran, Misamis Oriental sat hilaga-silangan, Bukidnon sa silangan, at nahihiwalay sa Misamis Occidental sa pamamagitan ng Iligan Bay.

## Heograpiya 
### Pampolitika 
Nahahati ang Lanao del Norte sa 22 munisipalidad at 1 lungsod.

#### Lungsod 
* Lungsod ng Iligan

#### Mga munisipalidad 

* Bacolod
* Baloi
* Baroy
* Kapatagan
* Kauswagan
* Kolambugan
* Lala
* Linamon
* Magsaysay
* Maigo
* Matungao

* Munai
* Nunungan
* Pantao Ragat
* Pantar
* Poona Piagapo
* Salvador
* Sapad
* Sultan Naga Dimaporo (Karomatan)
* Tagoloan
* Tangcal
* Tubod

Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas
Marktl

Ang **Marktl** o **Marktl am Inn**, nangangahulugang “munting pamilihan sa may Ilog Inn”, ay isang lungsod sa lalawigan ng Bayern. May populasyon ito ng 2700.

Ang Marktl ang pook ng kapanganakan ng kasalukuyang Papa Benedicto XVI.

Kategorya:Bayern
Kategorya:Mga munisipalidad ng Alemanya
Vicente Piccio, Jr.

Si **Retired Major General Vicente M. Piccio** (ipinanganak Marso 1, 1927 sa Lungsod ng Iloilo, Iloilo) ay isang Filipinong militar. Siya ang dating hepe ng Hukbong Himpapawid ng Pilipinas noong mga huling araw ng diktadura ni Ferdinand Marcos.

Siya ang ama ni Philip Piccio, pangulo ng PEP Coalition na kasalukuyang nilalabanan ang Yuchengco Group of Companies na nagmay-ari ng Pacific Plans Inc.

## Mga panlabas na lingk
*Talambuhay mula sa *website* ng Hukbong Himpapawid ng Pilipinas

Kategorya:Mga Pilipinong liping-Italyano
Kategorya:Militar
Kategorya:Mga Pilipino
Kategorya:Mga Bisaya
Kategorya:Ipinanganak noong 1927
Kategorya:Namatay noong 2015
Heneral Piccio

Maaaring tumukoy ang **Heneral Piccio** sa isa sa dalawang hepe ng hukbong himpapawid:
*si **Pier Ruggero Piccio** ng Hukbong Himpapawid ng Italya; o
*si **Vicente Piccio, Jr.** ng Hukbong Himpapawid ng Pilipinas.
Palabaybayan

Ang **palabaybayan** o **ortograpiya** () ay isang kalipunan ng mga pamantayan sa pagsusulat ng isang wika. Kabilang dito ang mga pamantayan sa  pagbaybay, paggigitling, pagmamalaking titik, paghinto ng salita, diin, at bantas.

Ang karamihan ng mga wikang transnasyonal sa modernong panahon ay may sistema ng pagsulat, at para sa karamihan ng gayong mga wika, nabuo ang isang karaniwang ortograpiya, kadalasang nakabatay sa karaniwang uri ng wika, at sa gayon ay nagpapakita ng mas kaunting diyalektikong pagkakaiba kaysa sa wikang sinasalita. Paminsan-minsan, maaaring magkaroon ng baryasyon sa ortograpiya ng isang wika, tulad ng Amerikanong at Britanikong pagbaybay sa kaso ng ortograpiyang Ingles. 

Sa mga ilang wika pinangangasiwaan ng ang ortograpiya ng mga akademya ng wika, ngunit para sa karamihan ng mga wika (kabilang ang Ingles) walang gayong mga awtoridad, at nabubuo ang ortograpiya sa mas natural na paraan. Kahit sa mga huling wika, natural na magkaroon ng makabuluhang pagkakasunduan, ngunit nagkakaroon lamang ng pinakamataas na pagkakasuwato o pagsasapamantayan kung itinakda ng mga gabay sa istilo.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Panitikan
Marte

:*Para sa ibang gamit, tingnan ang Marte (paglilinaw).*

Ang **Marte** (sagisag: 16x16px|♂) ay ang ikaapat na planeta mula sa Araw sa ating sangkaarawan. Ipinangalan ito sa Romanong diyos ng digmaan (Ares sa Mitolohiyang Griyego). Kilala din ang Marte bilang "Ang Pulang Planeta" hinggil sa mamulang anyo nito kapag nakikita mula sa Lupà sa gabi. May dalawang buwan ang Marte, ang Phobos at Deimos, na maliliit at kakaiba ang hugis at maaaring nakuhang mga malatala *(asteroid)* tulad ng 5261 Eureka. Makikita ang Marte mula sa Lupà sa pamamagitan ng hubad na mata (*naked eye*) na may kaliwanagan ng −2.94 hanggang +1.86 magnitud, nilalagpasan lamang ng Venus, Buwan, at Araw.

Tumutukoy ang unlaping *areo-* sa Marte katulad sa pagtukoy ng *heo-* sa Lupà—halimbawa, ang *areolohiya* laban sa *heolohiya* . Ginagamit din ang **areolohiya** (*areology*) bilang pangtukoy sa pag-aaral sa Marte sa isang kabuuan sa halip sa mga prosesong pandutaan ng planeta.  (Sa salitang Griyego, *Arēs* ay Marte.)  ♂ ang dalubtalaing sagisag ng Marte, isang bilog na may palasong tumutungo sa hilaga-silangan. Kinakatawan ng simbolong ito ang kalasag at sibat ng diyos na Marte, at sa aghambuhay, ginagamit ito bilang tanda para sa kasariang lalaki.

Tumutukoy sa Intsik, Hapon, Koreano, at Byetnames na mga kultura ang planeta bilang 火星, or *bituwing apoy*, isang pagpapangalan na nakabatay sa lumang mitolohikal na Intsik ng sirkulo ng Limang Elemento.

## Misyon sa Marte
Ang **SpaceX Mars Program** na pinagmulan ni multibilyonaryong Elon Musk at ng SpaceX ay pangmatagalang programa upang mapadali ang tuluyang kolonisasyon ng Marte.

## Talababa 
## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga planeta ng Sistemang Solar
Kategorya:Marte
Kategorya:Astronomiya
Piccio

Maaaring tumukoy ang **Piccio**:
* kay Giovanni Carnovali, ang Italyanong pintor na mas kilala bilang *Il Piccio*;
* sa Italyanong linggwista ng wikang Veneto na si Giuseppe Piccio;
* sa Pilipinong manlalangoy na si Juan Carlo Piccio;
* kay Pier Piccio, isang manlilipad sa hukbong Italyano noong Unang Digmaang Pandaigdig; o,
* kay Vicente Piccio, Jr., isang heneral sa hukbong Pilipino.
Cebu (paglilinaw)

Maaaring tumukoy ang **Cebu**:
*sa lungsod ng Cebu;
*sa lalawigan ng Cebu;
*sa pulo ng Cebu; 
*sa Kalakhang Cebu; o,
*sa isang nobela, Cebu.
*sa eroplano, Cebu Pacific.
Cagayan (paglilinaw)

**Cagayan** ang pangalan ng ilang mga pook sa Pilipinas.
*Luzon
** Cagayan
** Lambak ng Cagayan, rehiyong pampangasiwaan at lambak
** Ilog Cagayan
*Mindanao
** Cagayan de Oro
*Palawan
**Kapuluang Cagayan
***Pulo ng Cagayan
****Cagayancillo, bayan
Wikang Pilipino

Ang **wikang Pilipino** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*Wikang Tagalog, kilala rin bilang wikang Pilipino.
*Lahat ng mga wika sa Pilipinas.
*Wikang Filipino, natatawag rin bilang wikang Pilipino.
Iloilo (paglilinaw)

Maaaring tumukoy ang **Iloilo** sa mga sumusunod:

## Mga pook
*sa lungsod ng Iloilo;
*sa lalawigan ng Iloilo;
*sa Ilog Iloilo sa Pilipinas;

## Mga tao
*o kay Josefa Iloilo, ang pangulo ng Pidyi.
Puerto Princesa

Ang **Puerto Princesa** ay isang *1st class* na lungsod at ang punong lungsod ng lalawigan ng Palawan sa Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. Tanyag ang lungsod sa kaniyang mga *crocodile farm*, mga ilog sa ilalim ng lupa, at mga *dive spot*.

thumb|right|Isang mapa ng silungan ng Puerto Princesa mula noong 1904.

## Mga barangay
Nahahati ang lungsod ng Puerto Princesa sa 66 barangay.

* Babuyan
* Bacungan
* Bagong Bayan
* Bagong Pag-asa (Pob.)
* Bagong Sikat (Pob.)
* Bagong Silang (Pob.)
* Bahile
* Bancao-bancao
* Binduyan
* Buenavista
* Cabayugan
* Concepcion
* Inagawan
* Irawan
* Iwahig (Pob.)
* Kalipay (Pob.)
* Kamuning
* Langogan
* Liwanag (Pob.)
* Lucbuan
* Mabuhay (Pob.)
* Macarascas

* Magkakaibigan (Pob.)
* Maligaya (Pob.)
* Manalo
* Manggahan (Pob.)
* Maningning (Pob.)
* Maoyon
* Marufinas
* Maruyogon
* Masigla (Pob.)
* Masikap (Pob.)
* Masipag (Pob.)
* Matahimik (Pob.)
* Matiyaga (Pob.)
* Maunlad (Pob.)
* Milagrosa (Pob.)
* Model (Pob.)
* Montible (Pob.)
* Napsan
* New Panggangan
* Pagkakaisa (Pob.)
* Princesa (Pob.)
* Salvacion

* San Jose
* San Miguel
* San Pedro
* San Rafael
* Santa Cruz
* Santa Lourdes
* Santa Lucia (Pob.)
* Santa Monica
* Seaside (Pob.)
* Sicsican
* Simpocan
* Tagabinit
* Tagburos
* Tagumpay (Pob.)
* Tanabag
* Tanglaw (Pob.)
* Barangay ng mga Mangingisda
* Inagawan Subcolony
* Luzviminda
* Mandaragat
* San Manuel
* Tiniguiban

## Demograpiko
## Mga sanggunian
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Puertoprincesa
Weißwurstäquator

Ang **weißwurstäquator** (pinakamalapit na bigkas /váys·vurst e·kvá·tor/; literal: “ekwador ng *sausage* na puti”) ay isang pampatawang katawagang tumuturing sa isang kathang-isip na hangganan. Hinahati nito ang Alemanya sa bahaging Timog, pangunahin na ang Bayern, kung saan kinakain ang Weißwurst, at sa bahaging Hilaga, kung saan ang mga *longganisang*ng ito ay ni kinakain ni itinuturing na nakakain.

Halos sinasabayan ng weißwurstäquator ang daloy ng Ilog Main, habang ginuguhit naman ng ilang mga taga-timog Bayern ang weißwurstäquator mula sa ulo ng Ilog Danyub o kaya naman bilang isang sirkulong pumapalibot sa München na may 100 km *radius* o pabilog na sukat.
Gaudencio Rosales

Si **Gaudencio Borbon Kardinal Rosales** (ipinanganak 10 Agosto 1932 sa Lungsod ng Batangas, Batangas) ay isang obispo ng Simbahang Katoliko Romano sa Pilipinas.  Sinundan niya si Jaime Cardinal Sin upang makapaglingkod bilang Arsobispo ng Maynila.  Parehong hinahawakan ni Rosales ang mga titulong *Metropolitan* at *Primate* ng Pilipinas.  Siya lamang ang ika-apat na katutubong Filipinong Arsobispo ng Maynila — pagkatapos na pamunuan ito ng Kastila, Amerikano at Irish sa mga nakaraang daang-taon.

200px|thumbnail|left

Rosales, Gaudencio

Kategorya:Mga Pilipino
Kategorya:Ipinanganak noong 1932
Baghdad

Ang ***Baghdad*** (pinakamalapit na bigkas /bákh·dad/; Arabo: بغداد; Kurdi: Bexda) ay ang kapital ng Iraq at ng Gobernorado ng Baghdad. Ito ang ikalawang pinakamalaking lungsod sa Timog-kanlurang Asya pagkatapos ng Tehran at ang ikalwaang pinakamalaking lungsod sa mundo ng mga Arabo pagkatapos ng Cairo, at ang pinakamalaking lungsod sa Iraq, na may tinatayang populasyon na 8,765,000 noong 2016. Matatagpuan ito sa Ilog Tigris sa , dating sentro ng kabihasnang Islam ang lungsod.

Ito ay Lungsod Nangalan "Lungsod ng Kapaypaan"

Itinatag Ang Lungsod noong Ika - 8 na Siglo Na Nakalipas at Naging Kabisera ng Abbasid Caliphate.

Ang Baghdad ay 
isang Pinakamalaking  Na lungsod ng Gitnang Panahon na sa marami sa panahon ng Abbasid, Lumobo  Ng populasyon na mahigit sa Isang milyon. Ang lungsod ay halos nawasak sa mga kamay ng Imperyong Mongol noong 1258, na nagreresulta sa isang pagtanggi na magtagal sa maraming siglo na dahil sa madalas na mga Salot at Maramihang Na mga Magkakasunod na Imperyo. 

Sa pagkilala ng Iraq bilang isang Independiyenteng Estado (dating British Mandate ng Mesopotamia) noong 1938, ang Baghdad ay unti-unting nabawi ang mga Ilan sa mga Dating katanyagan bilang isang sentro ng Kulturang Arabo.

## Heographiya 
Ang lungsod ay Matatagpuan sa isang malawak na Kapatagan  na Maghati sa ilog Tigris. Pinutol ng Tigris ang Baghdad sa kalahati, na may kalahating silangang tinatawag na "Risafa" at ang kalahati ng Kanluran na kilala bilang "Karkh". Ang lupain na kung saan ang lungsod ay binuo ay halos ganap na Patag at Mababa ang Lupain, ang pagiging na Hindi Pantay ay dahil sa mga panaka-nakang malalaking Baha na naganap sa ilog.

center|thumb|Ilog Tigris

* 
* 
* 

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga lungsod ng Irak
Baghdad
Paruparo

[thumb|right|300px|Paruparong nakadapo sa isang [bulaklak.]]
right|230px|thumb|*Papilio machaon*
Ang **paruparo**, **paparo** o **alibangbang** ay isang lumilipad na insekto sa orden na Lepidoptera, at kabilang sa *superpamilya* Hesperioidea o Papilionoidea. Ibinibilang din ng ibang mga may-akda ang mga kasapi sa *superpamilya* Hedyloidea. Kung minsan, tinatawag ding paruparo ang ilang mga gamu-gamo na may magagandang pakpak.

Ang paruparo ay isang uri ng insekto. Sila ay naninirahan sa mga "maiinit" na rehiyon ng mundo. Sila ay may dalawang pares ng pakpak na ginagamit sa paglipad. Ang kanilang mga pakpak ay makukulay at magaganda. Ginagamit ng mga paruparo ang kanilang makukulay na pakpak bilang panakot sa mga kaaway. Nagmumula sa maliliit na itlog ang mga higad o batang paruparo. Kadalasang kinakain ng mga higad ang dahon  na kinalalagyan ng mga itlog. Pagkatapos ng ilang araw, binabalot nila ang sarili upang maging isang *pupa* o *chrysalis*. Lalabas sa pinagbalutan ang paruparo na may mga malalapad at makukulay na pakpak.

## Tingnan din 
*Gamu-gamo 
*Pagkakaiba sa pagitan ng mga paruparo at mga gamugamo

## Mga sanggunian 
Kategorya:Paruparo
Kategorya:Kulisap
Danaus plexippus

Ang **paruparong monarch** (*Danaus plexippus*) ay isang kilalang paruparo sa Hilagang Amerika. Madaling makilala ito sa pakpak na kahel at itim. Itong kulay sa pakpak ay isang babala na malason ito.

Danaus plexippus MHNT.jpg| ♂ 
Danaus plexippus MHNT femelle.jpg|♀

## Pag-iibang pook 
Ang paruparong monarch ay dumadaan mula sa taas ng Estados Unidos papuntang timog s Mexico.

## Monarch at viceroy 
Ang viceroy ay madaling pagkamalan na isang monarch kaya lang ang pagkakaiba nila na ang viceroy ay may maskaunting puting batik sa pakpak at wala itong lason.

Kategorya:Paruparo
Florida

Ang **Florida** (bigkas: /fló·ri·dä/; Espanyol: "*lupain ng mga bulaklak*") ay isang estado na matatagpuan sa timog-silangang rehiyon ng Estados Unidos. Ang estado ay pinapaikutan ng Golpo ng Mehiko sa kanluran, Alabama at Georgia sa hilaga, Karagatang Atlantic sa silangan, at ng Straits of Florida at Cuba sa timog. Ang Florida ay ang ika-22 pinakamalawak, ang ika-3 pinakamatao, at ang ika-8 pinakamakapal ang populasyon na Estado ng Estados Unidos. Ang Jacksonville ay ang pinakamataong lungsod sa Florida, at ang pinakamalaking lungsod ayon sa sukat sa Kalupaang Estados Unidos. Ang Miami metropolitan area ay ang ikawalong pinakamalaking metropolitan area sa Estados Unidos. Ang Tallahassee ay ang kabisera ng estado.

Isang tangway sa pagitan ng Golpo ng Mexico, ng Karagatang Atlantiko, at ng Straits of Florida, ito ay ang may pinakamahabang baybayin sa Kalupaang Estados Unidos, humigit-kumulang , at ito ay ang tanging estado na kapuwa hinangganan ng Golpo ng Mexico at ng Karagatang Atlantiko. Malaking bahagi ng estado ay nasa o malapit sa pantay-dagat (sea level) at may latak (sedimentary) na lupa. Ang klima ay nag-iiba mula sa subtropikal sa hilaga hanggang tropikal sa timog. Ang American alligator, American crocodile, Florida panther, at manati ay matatagpuan sa Everglades National Park.

Mula nang unang madayo ng mga Europeo ang pook noong 1513 sa katauhan ni Kastilang eksplorador Juan Ponce de León&#x20;– na pinangalanan ang pook na *La Florida* ([la floˈɾiða] "lupain ng mga bulaklak") sa landing doon sa panahon ng pasko ng Pagkabuhay, *Pascua Florida*&#x20;– ang Florida ay isang hamon para sa Europeong mananakop bago makuha nito ang pagiging estado ng Estados Unidos noong 1845. Ito ay isang pangunahing lokasyon ng Digmaang Seminole laban sa mga Katutubong Amerikano, at racial segregation pagkatapos ng Digmaang Sibil ng Estados Unidos.

Ngayon, ang Florida ay katangi-tangi para sa malaking pamayanan ng expatriate mula Cuba at mataas na paglago ng populasyon, pati na rin ng pagtaas ng mga isyu sa kapaligiran. Ang ekonomiya ng estado ay nakasalalay higit sa lahat sa turismo, agrikultura, at transportasyon, na umunlad sa huling bahagi ng ika-19 siglo. Ang Florida ay kilala rin sa mga amusement park, pananim na dalandan, ang Kennedy Space Center, at isang popular na destinasyon para sa mga magreretiro.

Ang kultura ng Florida ay salamin ng mga impluwensya at maraming pamana; mga pamanang Katutubong Amerikano, Europeong Amerikano, Hispanico, at Aprikanong Amerikano ay matatagpuan sa arkitektura at lutuin. Ang Florida ay nakaakit ng maraming manunulat tulad nina Marjorie Kinnan Rawlings, Ernest Hemingway at Tennessee Williams, at ay patuloy na nag-aakit ng mga sikat na artista at atleta. Ito ay kilala sa daigdig para sa golf, tennis, auto racing at water sports.

## Mga pinakamalaking lungsod 
## Kapatid na estado 
## Tingnan din 
*Talaan ng mga munisipalidad sa Florida

## Sanggunian 
Kategorya:Mga estado ng Estados Unidos
*
Kategorya:Mga dating kolonya ng Espanya
Georgia (estado ng Estados Unidos)

Ang **Georgia** ay isang estado na matatagpuan sa timog-silangang rehiyon ng Estados Unidos. Pinapaligiran ito ng Tennessee at Hilagang Carolina sa hilaga, Timog Carolina sa hilagang-silangan, Alabama sa kanluran, Florida sa timog, at Karagatang Atlantiko sa timog-silangan. Itinatag ito noong 1732, ang pinakahuli sa orihinal na Thirteen Colonies. Ipinangalan ito kay Haring George II. Ang Georgia ay ang pang-apat na estado na nagratipika ng Saligang Batas ng Estados Unidos noong Enero 2, 1788. Ipinahayag nito ang paghiwalay sa Unyon noong Enero 19, 1861, at isa sa orihinal na pitong Confederate States. Ito rin ang pinakahuling estadong naibalik sa Unyon noong Enero 15, 1870. Ang Georgia ang ika-24 sa pinakamalawak at ika-8 sa pinakamatao sa 50 estado ng Estados Unidos.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga estado ng Estados Unidos
Danaus gilippus

Ang **paruparong reyna** (*Danaus gilippus*) ay isang paruparo na matatagpuan sa Hilaga at Timog Amerika sa pamilya ng Nymphalidae na may haba na 2.75&ndash;3.25" (70&ndash;88mm) ang pakpak nito.

Kaurian:Paruparo
Isabela

Maaaring tumukoy ang **Isabela**:
*sa pulo ng Isabela ng Kapuluang Galápago sa Ekwador;
*sa Isabela, isang lalawigan ng Pilipinas;
*sa Isabela, Basilan sa Pilipinas;
*sa Isabela, Negros Occidental sa Pilipinas; o,
*sa Isabela sa Puerto Rico.
Tagapagbatas

Ang **tagapagpabatas** o **lehislatura** ay isang uri ng kinatawan pampakikipanayam pagpupulong na may kapangyarihan na gumawa at baguhin ang mga batas. Tinatawag na mga batas o ng batas ayon sa batas ang mga nilikha ng isang lehislatura. Kilala ang mga lehislatura sa pamamagitan ng maraming mga pangalan, ang pinaka-karaniwang pagiging parliyamento at kongreso, bagama't ang mga salitang ito ay may mas tiyak na kahulugan.

Sa mga sistemang parliyamentaryo ng pamahalaan, ang tagapagbatas ang pormal na makapangyarihan at hinihirang ang tagapagpaganap.  Sa mga sistemang pampanguluhan *(presidential)* ng pamahalaan, tinuturing ang tagapagbatas bilang isang kapangyarihang kagawaran na kapantay, at malaya sa tagapagpaganap.  Maliban sa mga paggawa ng batas, karaniwang may eksklusibong kapangyarihan na magtaas ng mga buwis at pagtibayan ang laang-gugulin (*budget*) at ibang gastusin ng pamahalaan.  Kadalasang kailangang ang pagsang-ayon ng tagapagbatas sa pagpapatibay ng mga kasunduan at pagpapahayag ng digmaan.

Ang pangunahing bahagi ng isang lehislatibo ay isa o higit pang mga kamara o kapulungan: mga kapulungan na nagtatalo at bumoboto sa mga panukalang batas.  Tinatawag na unikameral ang lehislatibo na may iisang kapulungan lamang.  Nagtataglay naman ng dalawang magkahiwalay na kamara ang isang bikameral na lehislatura, kadalasan inilarawan bilang isang mataas na kapulungan at isang mababang kapulungan, na madalas na nag-iiba sa mga tungkulin, kapangyarihan, at ang paraan na ginagamit para sa pagpili ng mga kasapi; tulad ng kaso sa Pilipinas.  Mas bihira ang trikameral na mga lehislatura; ang kamaikailan lamang umiiral na ganitong sistema ay sa pamamayani ng puting-minorya sa Timog Aprika.

Sa karamihan ng parlyamentaryo sistema, mas makapangyarihan ang mababang kapulungan habang nagbibigay ng payo at repaso ang mataas na kapulungan. Gayunpaman, sa sistemang pampanguluhan *(presidential)*, madalas katulad o patas ang kapangyarihan ng dalawang kapulungan. Sa pederal, tipikal na para sa mataas na kapulungan ang kumatawan sa mga bahagi na mga estado; ang parehong sumasaklaw sa supranasyonal na lehislatibo ng mga Unyong Europeo. Para sa mga layunin na ito, maaaring maglaman ang mataas na kapulungan ng alinman sa mga delegado ng estado na pamahalaan, na nasa kaso ng Unyong Europeo at Alemanya at ang kaso sa Estados Unidos bago ang 1913, o maihalal ayon sa isang pormula na nagbibigay ng pantay na representasyon sa estado na may mga mas maliit na populasyon, tulad ng kaso sa Australya at ang modernong Estados Unidos.

## Tingnan din 
* Tagapagpaganap
* Hudikatura
* Pamahalaan
* Batasang Pambansa

## Mga sanggunian
Kategorya:Batas
Kategorya:Mga lehislatura
Pundasyong Wikimedia

Ang **Wikimedia Foundation Inc.** ay ang pangunahing organisasyong ng Wikipedia, Wiktionary, Wikiquote, Wikibooks (kabilang ang Wikijunior at Wikiversity), Wikisource, In Memoriam 9/11, Wikimedia Commons, Wikispecies, at Wikinews. Isa itong korporasyong *non-profit* na naka-base sa St. Petersburg, Florida, Estados Unidos, at naka-organisa sa ilalim ng mga batas ng Florida. Noong Hunyo 20, 2003, opisyal na ipinahayag ni CEO at nagtatag ng Wikipedia Jimmy Wales sa Wikia ang pagtatag nito. Ang pagpapatibay nito ng U.S. Internal Revenue Service, sa pamamagitan ng isang sulat noong Abril 2005, bilang isang edukasyonal na *foundation* sa kategoryang "*Adult, Continuing Education*" ay nangangahulugang na lahat ng mga kontribusyon sa Wikimedia Foundation ay babawasan ng buwis para sa layuning *U.S. federal income tax*.

## References 
Kategorya:Internet
Lansangang Allenby (Tel Aviv-Yafo)

Ang **Lansangang Allenby** (Ebreo: **רחוב אלנבי**, ; Inggles: **Allenby Street**) ang isa sa mga pangunahing lansangan ng Tel Aviv-Yafo. Ipinangalan ito kay Lord Edmund Allenby.

Nagmumula ang Lansangang Allenby mula sa Dagat Mediterranean sa kanluran at nagtatapos sa Lansangang ha‘Aliyya sa silangan. May higit-kumulang 22 lansangan ang sumasalikop sa Lansangang Allenby. Karaniwang tumatagal ng 45 minuto ang paglakad ng buong kahabaan nito.

Kilala ang Lansangang Allenby sa sari’t sari nitong mga butik, tindahan ng aklat, kainan, at café. Dinarayo rin ang lansangan sa masigla nitong *nightlife*; hanay-hanay rito ang mga *pub* at bar.
Asukal

thumb|Asukal
Ang **asukal** ay ang pangkalahatang tawag sa mga matamis at natutunaw na karbohidrato, na marami sa mga ito ay ginagamit sa pagkain. Ang mga payak na asukal, na tinatawag ding monosakarido, ay kinabibilangan ng glukosa, pruktosa, at galaktosa. Ang mga pinagsamang asukal, na tinatawag ding disakarido o dobleng asukal, ay mga molekula na binubuo ng dalawang magkasamang monosakarido; karaniwang halimbawa nito ay sukrosa (glukosa + pruktosa), laktosa (glukosa + galaktosa), at maltosa (dalawang molekula ng glukosa). Ang puting asukal ay halos purong sukrosa. Sa panahon ng dihestiyon (pagtunaw ng pagkain), ang mga pinagsamang asukal ay hinahidrolisa upang maging mga payak na asukal.

Ang mas mahahabang kadena ng mga sakarido ay hindi itinuturing na asukal at tinatawag na oligosakarido o polisakarido. Ang almirol ay isang polímero ng glukosa na matatagpuan sa mga halaman — ang pinakamasaganang pinagmumulan ng enerhiya sa pagkain ng tao. Ang ilan pang kemikal na sustansya tulad ng etileno glikol, gliserol, at mga alkohol na asukal ay maaaring matamis ang lasa subalit hindi kabilang sa mga tinuturing na asukal.

Ang mga asukal ay matatagpuan sa mga tisyu ng karamihan sa mga halaman. Ang pulot at mga prutas ay saganang likas na pinagkukunan ng mga payak na asukal. Ang sukrosa ay partikular na masagana sa tubo at matamis na aselga (*sugar beet*), kaya’t mahusay itong gamitin sa komersiyal na pagkuha upang makagawa ng pinong asukal. Noong 2016, tinatayang umabot sa halos dalawang bilyong tonelada ang pinagsamang pandaigdigang produksiyon ng dalawang halamang ito. Ang maltosa ay maaaring makuha sa pamamagitan ng malting ng mga butil. Ang laktosa lamang ang uri ng asukal na hindi maaaring makuha sa mga halaman sapagkat ito ay matatagpuan lamang sa gatas, kabilang na ang gatas ng tao, at sa ilang produktong gatas. Isang murang pinagmumulan ng asukal ay ang sirope ng mais, na industriyal na ginagawa sa pamamagitan ng pagbago ng almirol ng mais upang maging mga asukal tulad ng maltosa, pruktosa, at glukosa.

Ang sukrosa ay ginagamit sa mga inihandang pagkain (halimbawa, mga biskwit at keyk), minsan ay idinaragdag sa mga ultraprosesadong pagkain at inumin, at ginagamit din bilang pampatamis sa mga pagkain (halimbawa, tinapay at siryales) at inumin (halimbawa, kape at tsaa). Sa pandaigdigang antas, ang karaniwang tao ay kumokonsumo ng humigit-kumulang 24 kilo (53 libra) ng asukal bawat taon. Sa Hilagang at Timog Amerika, umaabot ito hanggang 50 kilo (110 libra), samantalang sa Aprika ay mas mababa sa 20 kilo (44 libra).

Ang paggamit ng idinagdag na asukal sa paggawa ng pagkain at inumin ay isang usaping may kinalaman sa labis na pag-inom ng kaloriya, na inuugnay sa pagtaas ng panganib ng ilang karamdaman tulad ng obesidad, diyabetes, at mga karamdaman kardyobaskular. Noong 2015, inirekomenda ng Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan na ang mga matatanda at bata ay bawasan ang kanilang paggamit ng malalayang asukal sa mas mababa sa 10% ng kabuuang enerhiya na kinukuha sa pagkain, at hinihikayat pang pababain ito sa mas mababa sa 5%.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Karbohidrato
Kategorya:Nutrisyon
Tubig

thumb|right|Isang basong may tubig.
thumb|right|Mga pambasong bloke ng yelo.
[thumb|220px|Ang yelong tubig sa [Greenland|Lupanlunti.]]
Ang **tubig** ay isang walang lasa, walang amoy, at walang kulay na sustansiya sa kanyang dalisay na anyo, at mahalaga para sa lahat ng mga kilalang anyo ng buhay. Ito rin ng ang pinaka-unibersal na panunaw o solbent. Sagana ang daigdig sa tubig na matatagpuan sa lahat ng lugar at makikita sa iba't ibang anyo nito: ang yelo (buong anyo), singaw (*water vapor*), at likido (ang anyong dumadaloy). Matatagpuan ang karamihan ng tubig sa mga karagatan at mga suklob na yelong polar (*ice cap*), ngunit matatagpuan din ito kahit na sa mga alapaap, tubig ulan, at ilog. Sa katawan ng tao, may 7 libra ng tubig sa bawat 10 librang bigat ng katawan. Ang World Water Day ay ipinagdiriwang taon-taon tuwing Marso 22. Ang World Water Monitoring Day ay ipinagdiriwang taon-taon tuwing Setyembre 18.

Ang tubig (chemical formula: H2O) ay isang malinaw na likido na bumubuo sa mga sapa, lawa, karagatan at ulan na makikita sa mundo at ito rin ang pinakamahalagang sangkap na likido na makikita sa mga organismo. Bilang isang chemical compound, ang molecule ng tubig ay may isang oxygen at dalawang hydrogen atom na pinagdikit sa pamamagitan ng mga covalent bond (ang Mono at Dual or Di). Ang tubig ay nasa anyong likido sa isang pamantayan na temperatura at presyon ngunit madalas itong nakikita sa mundo bilang yelo kung nasa solid na kalagayan at singaw (water vapor) kung nasa gaseous na kalagayan. Maaari rin itong maging niyebe, fog, hamog at ulap.

Pitumput-isang porsiyento (71%) ng mundo ay sakop ng tubig. Ito ay mahalaga sa lahat ng nabubuhay na organismo. Sa mundo, 96.5% ng tubig ay makikita sa mga karagatan at dagat, 1.7% ay makikita sa tubig-bukal, 1.7% ay mga gleysyer at malalaking yelo na makikita sa Antartica at Greenland, at 0.001% ay makikita sa mga singaw, ulap at ulan. Dalawa't kalahating porsiyento (2.5%) lamang ang tubig sa mundo ay tubig-tabang at 98.8% nito ay nasa mga yelo at tubig-bukal. Mas mababa sa 0.3% ng tubig-tabang ay ang makikita sa mga ilog, lawa at sa kapaligiran, at mas mababa pa nito ang makikita sa loob ng ating mga katawan at sa mga produkto.

Ang tubig sa mundo ay patuloy na dumadaloy sa pamamagitan ng water cycle na may mga prosesong ebaporasyon at transpirasyon (evapotranspiration), condensation, precipitation at runoff na madalas umaabot sa karagatan. Ang evaporation at transpiration ay umaabuloy sa precipitation na nasa lupa. Ang tubig na ginamit sa paglikha ng produkto o serbisyo ay kilala sa tawag na virtual water.

*Ang pahina na ito ay isinalin mula sa https://en.wikipedia.org/wiki/Water*

## Mga sanggunian
*
Kategorya:Mga kompuwestong kimikal
Timog Amerika

thumb|Mapa ng mundo na pinapakita ang Timog Amerikathumb|right|Isang larawang *satellite composite* ng Timog Amerika

Ang **Timog Amerika** (Ingles: *South America*) ay isang kontinente na matatagpuan sa Kanlurang Hemispero sa pagitan ng mga karagatang Pasipiko at Atlantiko.

Kadalasang tinutukoy na kabilang sa Amerika, katulad ng Hilagang Amerika, pinangalan ang Timog Amerika kay Amerigo Vespucci, na ang unang Europeo na nagmungkahi na ang Amerika ay hindi ang Silangang Kaindiyahan, ngunit isang hindi pa natutuklasang Bagong Mundo.

May laki ang Timog Amerika ng 17,840,000 kilometro kuadrado (6,890,000 milya kuadrado), o nasa 3.5% ng ibabaw ng Daigdig.  Noong 2005, tinatayang nasa 371,000,000 ang populasyon nito. Pang-apat ang Timog Amerika sa laki (pagkatapos ng Asya, Aprika, at Hilagang Amerika).

## Mga teritoryo ng mga Bansa sa Timog Amerika at rehiyon 
**Indigenous peoples**
* Alacalufe, Atacameños, Aymara, Awá, Aguarunas, Ashanincas
* Banawa, Cañaris, Caiapos, Chibcha
* Cocama, Diaguitas, Chayahuita, Enxet
* Gê, Guaraní, Juris, Mapuche
* Matsés, Pehuenche, Quechuas, Shipibo
* Shuar, Tupi, Xucuru, Urarina, Wayuu
* Yagua, Yąnomamö, Zaparos, Arawaks, Wai Wai

## Tingnan din 
* Kasaysayan ng Timog Amerika

## Mga kawing panlabas 

Kategorya:Mga kontinente
Bansang transkontinental

Ang isang **bansang transkontinental** ay isang bansa na kasapi sa higit na isang kontinente. Maaaring magkakaiba ang kahulugan na ginagamit sa katangian (kahit na purong heograpikal o, sa kabilang banda, pampolitika o ekonomika o kultural na katangian). Marahil, ang Rusya ang pinakamabuting halimbawa,na sa Europa ang sentro ng kasaysayan at gayon din ng karamihan ng populasyon (75%), aktibidad pang-ekonomiya at institusyon pampolitika, sa kabila noon *sa heograpiya*, matatapuan sa Asya ang karamihan ng teritoryo (75%). Sa karamihan ng mga kahulugan, nakadantay ang Rusya pareho sa Eurasya.

Kategorya:Mga bansa
Pilipinas, Game KNB?

Ang **Pilipinas, Game KNB?** ay isang palarong palabas sa telebisyon ng ABS-CBN.  Si Edu Manzano ang *host* nito.  Sa unang pagsasahimpapawid nito, nasa gabi o *primetime* ang programa programming ngunit nilagay ito sa tanghali sa muling pagbabalik nito sa ere noong 15 Nobyembre 2004. Pero ang unang host nito ay si Kris Aquino

## Panlabas na link 
Pilipinas, Game K N B? sa ABS-CBN site 

Kategorya:Telebisyon sa Pilipinas
Kategorya:Mga serye sa telebisyon
PhilSports Complex

Ang **Philippine Institute of Sports Complex** (kilala din bilang **PhilSports**) ay isang pambansang palaruan sa Pilipinas. Matatagpuan ito sa Meralco Avenue sa Lungsod ng Pasig, Kalakhang Maynila, Pilipinas.  Matatagpuan dito ang mga tanggapan ng Philippine Sports Commission at ilang mga asosayon ng pambansang palakasan.

Ginawa ang ilang pasilidad sa PhilSports Complex upang mapunan ang pangangailangan ng mga Filipinong manlalaro sa pagsasanay at gawing mga silid para matirahan. Sa bisa ng Republic Act 6847, na nilikha ang Philippine Sports Commission, ginawa at pinapanatili ang isang pasilidad na pampalakasan na kumpleto sa kagamitan. Hinggil sa pagkalapit nito sa mga distritong pang-kalakalan ng Makati at Ortigas, ginagamit din ang lugar upang magdaos ng mga  konsyerto at kumbensiyon.

## Kasaysayan
Dating palaruan ng dating paaralan na may pangalang Saint Martin's Integrated School (Elementarya at Hayskul). Inilipat ang paaralan kay dating Unang Ginang Imelda Marcos noong dekada 1970 at muling inorganisa ang paaralang bilang University of Life, isang paaralang bokasyonal. Naging *University of Life Training and Recreational Arena* ( ULTRA ) Sports Complex ang aktwal na pangalan nito. Nang naalis sa puwesto si Marcos, pinasara ang University of Life. Bagaman, inilipat ang mga pasilidad pampalakasan sa Philippine Sports Commission para sa paghahanda sa 1991 Southeast Asian Games. Maraming naging pangalan na inugnay sa lugar. Ang mga ito ay *The Ultra*, PSC-Philippine National Academy of Sports (*PSC-PNAS*) at *PSC Sports Complex*. Hinggil sa pagkalito ng publiko lalo na sa mga konsyerto, napagpasyahan ng komisyon na magkaroon ng permanenteng pangalan: *PhilSports*.  Nagtamo ang espasyo ng lugar sa *maximum* na tagapanood nang magtanghal ng isang konsyerto ang grupong Taiwanes na **F4** at si Barbie Xu noong 2003.

Sa Philsports din naganap ang mga laban ng badminton para sa 2005 Southeast Asian Games noong  27 Nobyembre 2005 hanggang 5 Disyembre 2005.

### PhilSports Stadium ng 2006
Noong 4 Pebrero 2006, nangyari sa PhilSports Complex ang isang *stampede*. Gaganapin sana doon ang *Wowowee*, isang palabas ng ABS-CBN, ang unang anibersaryo ng palabas, at maraming tao ang naghintay sa labas ng tarangkahan ng PhilSports.  Nang biglang nagkagulo ang mga tao at naapakan ang mga taong natumba.  Kasalukuyang iniimbistiga ang sanhi ng *stampede*, na sang-ayon sa mga ulat ay kinitil ang 74 mga katao.

## Mga pasilidad
* PhilSports Arena (seating capacity: 10,000)
* PhilSports Football and Athletics Stadium (seating capacity: 20,000)
* PhilSports Swimming Center

## Tignan din
* Rizal Memorial Sports Complex
* Marikina Sports Complex
* PhilSports Stadium stampede

## Mga sanggunian
Kategorya:Sining
Kategorya:Pilipinas
Buhawi

thumb|right|Isang buhawi.

Ang **buhawi**, **alimpuyo**, **tornado**, o **ipu-ipo** ay isang biyolente, mapanganib, at umiikot na kolumna ng hangin na dumarapo o sumasayad kapwa sa kalatagan ng lupa ng daigdig at ng isang ulap na kumulonimbus, o sa hindi kadalasang pagkakataon, sa paanan ng isang ulap na kumulus.  Dumarating ang mga buhawi sa maraming mga sukat at laki ngunit karaniwang nasa anyo ng isang nakikitang embudo ng kondensasyon, na humihipo ang makipot na dulo sa lupa ng mundo, at kalimitang napapalibutan ng ulap o usok ng mga pinagguhuan o mga nawasak at mga alikabok.Ang buhawi ay nabubuo sa ibabaw ng lupa samantalang and  ipo-ipo naman ay  nabubuo sa ibabaw ng tubig.

## Tingnan din 
* Uli-uli
* Sinuso (hugis)

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga likas na kaganapan