Ibon

Ang mga **ibon** ay pangkat ng mga hayop na tinatawag na *vertebrates* (Tagalog: *may-gulugod*) o mga hayop na mayroong gulugod. Nabibilang sila sa **class** na kung tawagin ay ***Aves*** at karamihan sa kanila ay nakakalipad.

Ang mga ibon ay mga warm-blooded o may mainit na dugo, at sila ay nangingitlog. Sila ay nababalutan ng balahibo at mayroon silang pakpak. Ang mga ibon ay may dalawang paa na pangkaraniwang binabalutan ng **kaliskis**. Mayrooon silang matigas na **tuka** at wala silang mga ngipin. Dahil ang mga ibon ay may mataas na init at lumalamon ng napakaraming enerhiya, sila ay nangangailangang kumain ng maraming pagkain kung ihahambing sa kanilang timbang. Mayroong mahigit sa 9,000 ibat-ibang uri ng ibon na kilala na.

Ang mga ibon ay matatagpuan sa bawat kontinente ng daigdig. Ang ibat-ibang klase ng ibon ay nasanay na sa kanilang tinitirahang **lugar** kung kaya't may mga ibong nakatira sa malalamig na lugar o lugar na puro yelo at ang iba naman ay nakatira sa ilang. Ang mga ibon ay maaring nakatira sa gubat, sa mga damuhan, sa mga mabatong bangin, sa tabing-ilog, sa mga mabatong baybayin, at sa mga bubungan ng mga bahay.

Ang mga ibon ay nasanay na ring kumain ng ibat-ibang uri ng pagkain depende sa kanilang kapaligiran. Karamihan sa mga ibon ay nabubuhay sa pamamagitan ng paglamon ng mga butong-kahoy at prutas. Ang iba naman ay kumakain ng mga luntiang halaman at dahon. Ang iba naman ay nabubuhay sa pagkain ng pulot-pukyutan mula sa mga bulaklak. Ang iba ay kumakain ng mga insekto. Ang iba naman ay kumakain ng isda, at pati rin ng mga patay na hayop.

thumb|alt=Isang Mangrove blue flycatcher sa isang sanga|Isang Mangrove blue flycatcher sa Palawan

## Kaugnayan sa mga dinosaur 
Batay sa mga ebidensiyang fossil at biyolohikal, ang mga ibon ay isang espesyalisadong subgroup ng mga theropod dinosaurs. Sa mas espesipiko, sila ay mga kasapi ng **Maniraptora** na isang pangkat ng mga theropod na kinabibilangan ng mga **dromaeosaur** at mga **oviraptorid**. Ang kasunduan sa kontemporaryong pag-aaral ng nakaraan ay ang mga ibon o mga avialan ay pinakamalapit na kamag-anak ng mga deinonychosaur na kinabibilangan ng mga dromaeosaurid at mga troodontid. Ang mga ito ay bumubuo ng isang pangkat na tinatawag na mga Parave. Ang ilang mga pangkat basal ng pangkat na ito tulad ng Microraptor ay may mga katangiang nagbibigay sa kanila ng kakayahang dumausdos o lumipad. Ang pinakabasal na mga deinonychosaur ay napakaliit. Ang ebidensiyang ito ay nagtataas ng posibilidad na ang ninuno ng lahat ng mga paravian ay maaring nakatira sa mga puno. Hindi tulad ng Archaeopteryx at mga may plumaheng dinosaur na pangunahing kumakain ng laman, ang mga pag-aaral ay nagmumungkahing ang mga unang ibon ay mga herbivores.

Ang Archaeopteryx ang isa sa mga unang fossil na transisyonal na natagpuan at nagbigay taguyod sa mungkahi ng ebolusyon noong huling ika-19 na siglo. ito ang unang fossil na nagpapakita ng parehong maliwanag na mga katangiang reptilian: mga ngipin, mga kuko, at isang mahabang tulad ng butiking buntot gayundin ang mga plumahe na katulad sa mga ibon. Ito ay hindi itinuturing na isang direktang ninuno ng mga ibon ngunit sakaling malapit na nauugnay sa tunay na ninuno ng mga ibon. 

## Piloheniya
{{clade|style=font-size:90%;line-height:90%
|label1=**Aves**
|1={{clade
  |label1=Palaeognathae
  |1=
  |label2=Neognathae
  |2={{clade
    |label1=Galloanseres
    |1=
    |label2=Neoaves
    |2={{Clade
      |label1=Columbea
      |1=
      |label2=Passerea
      |2={{Clade
        |label1=Otidae
        |1=
        |label2=
        |2=
         }}
       }}
     }}
   }}
}}

## Mga sanggunian
Kategorya:Ibon
Kategorya:May-gulugod
Kategorya:Hayop
Kategorya:Lumilipad
Kategorya:Buhay