Muriaé

Ang **Muriaé** ay isang munisipalidad sa timog-silangang estado ng Minas Gerais, Brazil. Ito ay matatagpuan sa rehiyon ng Zona da Mata at ang populasyon nito noong 2022 (IBGE) ay humigit-kumulang 104,108 na naninirahan.

## Ilog Muriaé
Ang Ilog Muriaé ay dumadaan sa lungsod. Ito ay isang ilog na ang pinagmumulan ay sa Serra das Perobas sa Minas Gerais malapit sa hangganan ng estado ng Rio de Janeiro. Ito ay dumadaloy sa direksyong kanluran-silangan at sumasama sa Ilog Paraíba do Sul, bahagyang nasa itaas ng lungsod ng Campos dos Goytacazes. Ang tubig nito ay maputik at malamig at nagsusuplay ito ng tubig para sa pag-inom at irigasyon sa ilang munisipalidad. May ilang mga talon, ang pinakamahalaga ay ang Cachoeira da Fumaça, sa Retiro do Muriaé. Ang haba nito ay humigit-kumulang 300 km, kung saan 40 dito ay maaaring lakaran ng maliliit na bangka. Ito ay napapaligiran sa buong ruta nito ng highway na BR 356 at ng Leopoldina Railway.

## Kasaysayan
Sa simula ay tinirhan ng mga Puri Indian, ang rehiyon ng munisipalidad ng Muriaé ay nagkaroon ng kolonisasyong Europeo na sinimulan ng kalakalan sa pagitan ng mga puti at mga katutubo. Sa maraming bersyon tungkol sa pinagmulan ng pangalang ito, palaging may kaugnayan sa mga lamok na pumupunta sa rehiyon kung saan lilitaw ang munisipalidad. Ayon sa mga talaang pangkasaysayan, ang lungsod, sa simula ng paninirahan nito, ay isang rehiyong malubog na, hanggang sa katapusan ng ika-19 na siglo, ay nagpakita ng napakataas na insidente ng yellow fever, kaya nagmumungkahi na ang mga opsyon sa etimolohiya na nauugnay sa lamok ang pinaka-makatwiran. Sa isa sa mga pinakamatandang pagbanggit ng "Muriaé Valley," na may petsang 1785, inilarawan ni Couto Reis ang rehiyon, na itinatampok ang "kakila-kilabot at mapanirang mga kondisyon sa loob nito," na ang kolonisasyon ay posible lamang salamat sa katapangan ng mga unang pioneer na, "nagpapaputok, naglilinis ng mga kagubatan at naglilinis ng hangin, ay ginawang hindi gaanong malupit ang mga liblib na lupain."

Noong 1817, si Constantino José Pinto, kasama ang 40 pang kalalakihan, na nangangalakal ng mga halamang gamot at mga produktong panggamot, ay naglakbay pababa sa Ilog Pomba at narating ang Ilog Muriaé, kung saan siya dumaong at nagtayo ng kanyang kampo malapit sa isang talon, isang lugar na kilala ngayon bilang Largo do Rosário. Doon, itinatag ang isang katutubong pamayanan, kasama ang paghihiwalay ng mga lupang nakalaan para sa pagtatanim upang suportahan ang mga katutubo. Kaya, isinilang ang "São Paulo do Manoel Burgo". Noong 1819, dumating ang Pranses na si Guido Tomás Marlière at itinayo ang Kapilya ng Rosaryo. Nagsimulang dumating ang mga tagakuha ng matigas na kahoy at, pangunahin na, mga halamang panggamot, na naghahanap ng mga ugat ng ipecacuanha, na karaniwang tinatawag na poaia. Ito ang simula ng aktibidad pang-ekonomiya ng magiging munisipalidad.

Mabilis na lumago ang pamayanan, noong una ay may iisang kalye sa tabi ng ilog – na nagbigay-daan sa mga pangalang "Porto," "Barra," at "Armação," dahil sa ilog na kanilang nasa hangganan – at kalaunan ay kumalat ang mga bahay nito sa lahat ng direksyon. Noong Abril 7, 1841, ang distrito ay nilikha gamit ang pangalang São Paulo do Muriahé, na pagmamay-ari ng São João Batista do Presídio (kasalukuyang munisipalidad ng Visconde do Rio Branco) at nasasakupan ng simbahan ng Santa Rita do Glória (kasalukuyang munisipalidad ng Miradouro).

Noong Mayo 16, 1855, sa pamamagitan ng Batas 724, sa pangalang São Paulo do Muriahé, ang distrito ay itinaas sa kategorya ng bayan, na humihiwalay sa São João Batista do Presídio. Ang nayon ng São Paulo do Muriahé ay itinaas sa katayuan ng lungsod lamang noong Nobyembre 25, 1865, sa pamamagitan ng Batas 1257. Ang pangalang Muriaé ay dumating lamang kasama ng Batas 843, noong Setyembre 7, 1923.

Sa mga huling dekada ng ika-19 na siglo, ang Muriaé ay isa nang pangunahing prodyuser ng kape, isang kondisyon na pinanatili nito hanggang kalagitnaan ng ika-20 siglo. Ang monokultura ng kape ang unang pangunahing nagtutulak sa pag-unlad ng ekonomiya ng munisipalidad. Ang pag-unlad ng bagong lokalidad ay patuloy, lalo na mula noong 1886 pataas, ang petsa ng inagurasyon ng Estasyon ng Tren ng Leopoldina, na magdudugtong sa Muriaé araw-araw sa kabisera ng Republika (Rio de Janeiro). Ang mga koronel, mga may-ari ng malalaking sakahan ng produksiyon, ay kumakatawan hindi lamang sa mga piling tao sa ekonomiya ng rehiyon, kundi pati na rin sa pampulitikang pagpapahayag nito, na may malakas na impluwensya sa Minas Gerais at sa bansa.

Ang pag-install ng mga riles ng Tren ng Leopoldina ay nagdulot ng malalaking pagbabago sa panlipunang tanawin ng lungsod. Kasama ng tren ay dumating ang mga balitang dinala sa pamamagitan ng telegrapo at koreo, na nagbibigay-alam sa mga interesadong mamamayan. Pagkatapos ay lumitaw ang lokal na pahayagan, kasama ang "O Muriaé," isang lingguhang pahayagan noong 1890, "O Eixo Municipal" noong 1891, "O Condor" noong 1898, at "O Radical" noong 1903, na nagpasimula ng serye ng iba pa na sumunod, na lumikha ng isang mahabang tradisyon ng pamamahayag sa Muriaé.

Ang proklamasyon ng Republika ay nakarating sa Muriaé, na nagpabuti sa mga gusali nito. Itinayo ang Simbahan ng São Paulo at isang plasa na may hardin, pati na rin ang magandang gusali ng Ehekutibo. Noong panahong iyon, ang lungsod ang pangalawang pinakamalaking prodyuser ng kape sa Minas Gerais. Lumitaw ang mga makinang pangproseso, pag-uuri, pag-iimbak, at pagkarga ng kape sa mga bagon na umaapaw, na nag-iiwan ng kayamanan. Noong 1910, nilikha ang serbisyo ng kuryente, nang sumunod na taon ang serbisyo ng tubig at dumi sa alkantarilya, at noong 1913, ang serbisyo ng telepono sa lungsod. Ang pag-aspalto, ang telepono, ang mga bangko ay bahagi ng isang bagong kaayusang panlipunan at pampulitika.

Ang euphoria ay tumagal hanggang sa pagbagsak noong 1929, nang ang isang matinding krisis sa ekonomiya ay lubos na nakaapekto sa munisipalidad, ngunit ang ekonomiya ay muling lumago noong panahon ng Getúlio Vargas, pangunahin pagkatapos ng pagbubukas ng highway ng Rio-Bahia, na pinasinayaan ni Getúlio Vargas sa isang pagbisita sa lungsod noong 1939. Ang malaking daloy ng mga sasakyan na dala ng bagong highway ay naglagay sa Muriaé sa mga pinaka-progresibong lungsod sa rehiyon. Ang monokultura ng kape ay nagsimulang magbigay daan sa iba pang mga aktibidad sa ekonomiya. Noong dekada 1960, nagsimulang maging tanyag ang mga mekaniko ng sasakyan, salamat sa pagsemento ng highway ng Rio-Bahia, at ang munisipalidad ay naging isang sanggunian sa larangan ng pagkukumpuni ng makina.

### Pagsasanay sa administrasyon
Ang munisipalidad ng Muriaé, sa petsa ng pagkakatatag nito, Setyembre 30, 1861, ay may apat na distrito: São Paulo do Muriaé (upuan); Nossa Senhora da Glória (kasalukuyang Itamuri, nilikha noong 1843); Patrocínio do Muriaé, nilikha noong 1840; at Conceição dos Tombos de Carangola, na nilikha noong 1852. Ang mga distrito ng São Francisco do Glória, na nilikha noong 1858, at Santa Luzia do Carangola, na nilikha noong 1860, ay naging bahagi ng Muriaé, ngunit hindi pag-aari ng São João Batista do Presídio dahil isinama ang mga ito pagkatapos nitong likhain noong 18556.

Ang Muriaé ay may iba pang mga distrito sa buong kasaysayan nito, ang ilan ay hiwalay sa teritoryo nito at ang iba ay pinagsama ng batas. Kaya naman, noong 1864, ang Muriaé ay mayroon ding distrito ng Dores da Vitória. Noong 1865, ang Santo Antônio do Muriaé (kasalukuyang munisipalidad ng Miraí) ay nahiwalay sa munisipalidad ng Leopoldina at isinama sa Muriaé. Noong taon ding iyon, nilikha ang distrito ng São Francisco de Paula de Boa Família. Sa mga sumunod na taon, nilikha ang mga distrito ng Santa Rita do Glória (1868), São Sebastião da Mata (kasalukuyang munisipalidad ng Eugenópolis), at São Sebastião da Cachoeira Alegre (1870).

Noong 1871, nawala ni Muriaé ang Santo Antônio do Muriaé sa munisipalidad ng Ubá at nakuha ang distrito ng São Francisco da Capivara (kasalukuyang munisipalidad ng Palma) mula sa munisipalidad ng Leopoldina. Noong 1875, ang distrito ng São Francisco da Capivara ay naging bahagi ng Cataguases. Noong 1876, muling itinatag ang distrito ng Santa Rita do Glória at nilikha ang distrito ng Rosário de Limeira. Ang Muriaé noon ay may labintatlong distrito, ang pinakamalaking bilang na naitala kailanman. Noong 1878, ang bilang ng mga distrito ay bumaba sa sampu. Pinaghiwalay ang Santa Luzia do Carangola, São Francisco do Glória, at Conceição dos Tombos de Carangola. Noong 1877, nilikha ang distrito ng Bom Jesus da Cachoeira Alegre. Noong 1891, napalaya ang distrito ng São Sebastião da Mata, at noong 1923, naiwala ni Muriaé ang distrito ng Dores de Vitória kay Miraí at nakuha ang distrito ng Pirapanema (dating Camargo), na hiwalay sa Rosário de Limeira. Noong Disyembre 18, 1938, ang mga distrito ng Santa Rita do Glória at Santo Antonio do Glória ay pinagsama upang bumuo ng bagong munisipalidad ng Glória, kalaunan ay Miradouro. Noong Disyembre 22, 1953, nawala sa Muriaé ang pinakalumang distrito nito, na naging munisipalidad ng Patrocínio do Muriaé. Noong 1995, pinalaya ang distrito ng Rosário da Limeira.

Ang Muriaé ay may teritoryong 3,072 km² noong 1865, at sa kasalukuyan, ang munisipalidad ay may teritoryong 1,017 km². Ang pagkawala ng 2,055 km² ay direktang nagresulta sa pagbuo ng apat na munisipalidad: Carangola, noong 1882; Eugenópolis, noong 1891; Miradouro, noong 1939; Patrocínio do Muriaé noong 1954; at Rosário da Limeira.

Ang mga batas panlalawigan na lumikha sa mga munisipalidad ay nagtatakda na ang mga yunit administratibo na ito ay ituturing lamang na naitatag pagkatapos ng pagtatayo ng isang gusali na maglalaman hindi lamang ng pamahalaang munisipal, kundi pati na rin ng iba pang mga departamento na mamamahala sa munisipalidad na kumakatawan sa mga interes ng Lalawigan at ng Imperyo. Dahil sa kakulangan ng lokal na mapagkukunan at paggawa, ang pagtatayo ng gusaling ito ay nagsimula lamang noong 1859 at natapos sa pagtatapos ng 1860. Ang pagkaantala sa pagtatatag ng munisipalidad ng Muriaé ay nag-ugat sa kakulangan ng mga mapagkukunan upang magtayo ng isang gusali upang magsilbing sentro ng pamahalaan. Ang proyekto ay naging posible lamang matapos sumang-ayon si Ensign Manoel Fortunato Pinto, isang maunlad na mangangalakal, na nangunguna sa isang dedikadong grupo ng mga kasama at magsasaka, na magdala ng mga dalubhasang tagapagtayo at manggagawa mula sa malalayong lungsod, kung saan ipinagkatiwala ang pagtatayo ng gusali ng munisipyo. Nang matapos ang trabaho, marami sa mga walang kasanayang manggagawa na lumahok ay naging mga karpintero at mason, kabilang ang mga alipin at mga katutubo. Nakinabang ang munisipalidad dahil kalaunan ay sinimulan ng mga manggagawang ito ang pagsasaayos ng mga luma at mapanganib na tirahan na gawa sa putik at kahoy.

## Heograpiya
Ayon sa rehiyonal na paghahati na ipinatupad simula noong 2017, na itinatag ng IBGE, ang munisipalidad ay kabilang sa Juiz de Fora Intermediate at Muriaé Immediate Geographic Regions. Hanggang noon, dahil sa pagkakahati sa mga microregion at mesoregion, ito ay bahagi ng Muriaé microregion, na siya namang kasama sa Zona da Mata mesoregion.

Ang munisipalidad ng Muriaé ay ganap na matatagpuan sa loob ng Paraíba do Sul River basin. Ang mga pangunahing daluyan ng tubig na dumadaloy sa munisipalidad ay ang Ilog Muriaé (isang sanga ng Ilog Paraíba do Sul) at ang Ilog Glória (isang sanga ng Ilog Muriaé).

Ang mga lupain sa loob ng munisipalidad ay may taas na mula 209 metro sa sentro ng bayan hanggang 1,110 metro (Morro do Serrote).

## Klima
Ang klima ay tropikal, mainit at mahalumigmig sa tag-araw, na may pinakamataas na temperatura na umaabot hanggang 40°C sa ilang mga lugar. Ito ay tuyo sa taglamig, na may pinakamataas na temperatura na umaabot hanggang 25°C at pinakamababang temperatura na umaabot hanggang 10°C. Ang karaniwang taunang temperatura ay nasa pagitan ng 25°C at 30°C.

Ayon sa datos mula sa National Institute of Meteorology (INMET), na tumutukoy sa mga panahon mula 1961 hanggang Hulyo 1965, Pebrero 1976 hanggang Hunyo 1977, Abril 1983 hanggang Enero 1988, 1991 hanggang Abril 2002, at Hulyo hanggang Agosto 2003, ang pinakamababang temperaturang naitala sa Muriaé ay 6.3 °C noong Hunyo 11, 1985, at Hulyo 18, 2000, ngunit ang pinakamababang naitala simula noong 1914 ay 0 °C noong Hulyo 19, 1929. Ang pinakamataas na temperatura ay 40 °C noong Enero 30, 1988. Ang pinakamataas na naipon na ulan sa loob ng 24 na oras ay 163.9 milimetro (mm) noong Oktubre 20, 1976. Ang iba pang malalaking akumulasyon ay 146.9 mm noong Oktubre 20, 1984. 133.6 mm noong Nobyembre 27, 1992, at 129.8 mm noong Enero 4, 1994. Ang Enero 1962, na may 578 mm, ang buwan na may pinakamataas na dami ng ulan.

Ayon sa datos ng INMET na nakalap sa awtomatikong istasyon ng panahon ng lungsod, na inilagay noong Agosto 30, 2006, ang pinakamababang naitalang temperatura ay 8.4 °C noong Hulyo 31, 2007, at ang pinakamataas ay umabot sa 41.2 °C noong Nobyembre 18, 2023, sa panahon ng matinding heat wave. Ang pinakamataas na naipon na ulan sa loob ng 24 na oras, naman, ay 157.6 millimeters (mm) noong Enero 2, 2012, na naitala ng INMET at katumbas ng dami na naitala mula 10 am noong nakaraang araw hanggang 10 am sa nakalistang araw. Gayunpaman, mula hatinggabi hanggang 11:59 PM noong Enero 2, 2012, 210.8 mm ng ulan ang bumagsak sa munisipalidad, ayon sa institusyon. Nang buwan ding iyon (Enero 2012) ay nagtapos na may 652 mm.

## Mga sanggunian
Kategorya:Muriaé
Kategorya:Brazil
Kategorya:Mga munisipyo sa Minas Gerais