open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Joe Namath

thumb|right|Si Joe Namath noong 2003.

Si **Joseph William "Joe" Namath** (ipinanganak noong 31 Mayo 1943 sa Beaver Falls, Pennsylvania), kilala rin bilang **Broadway Joe** o **Joe Willie**, ay isang dating Amerikanong manlalarong kuwarterbak ng Amerikanong putbol.  Dati siyang kuwarterbak para sa Pamantasan ng Alabama.  Sumali siya sa New York Jets noong 1965, kung kailan napangalanan siya bilang "*Rookie of the Year*" para sa Liga ng Amerikanong Putbol (*American Football League* sa Ingles).  Noong 1969, nadala niya, bilang isang kuwarterbak, sa tagumpay o pagkapanalo ang New York Jets laban sa Baltimore Colts sa panahon ng palaro ng Pambansang Liga habang nasa Super Bowl; ito ang unang pagwawagi ng isang Ligang ng Amerikanong Putbol sa serye.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga manlalaro ng Amerikanong putbol mula sa Estados Unidos
Napalma

thumb|right|Isang larawang nagpapakita ng pagsabog ng napalma.

Ang **napalma** (mula sa Ingles na *napalm*) ay isang uri ng kimikal na ginagamit sa paggawa ng mga bombang pampasunog at mga pambuga ng apoy o panghagis ng apoy.  Isa itong kimikal na nagpapakapal o pampalapot na yari mula sa mga asidong napteniko at palmitiko.  Bilang aditibo o pangdagdag sa gasolina sa mga pampasunog na bomba, ginagamit ang napalma sa pagsasagawa ng mga pakikidigmaang kimikal.  Nilikha at pinaunlad ng Hukbong Katihan ng Estados Unidos at ng mga siyentipiko ng Pamantasan ng Harvard.  Unang ginamit ang napalma noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.  Bilang sandatang panlaban sa mga tauhang panghukbo, pinatataas nito ang katalaban ng mga pambuga ng apoy at mga bomba sa pamamagitan ng paglikha ng mas maalab o mas maapoy na sustansiyang dumirikit sa anumang bagay na madikitan o "mahipo" nito.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga sustansiyang kimikal
Kaurian:Sandata
Kuwarterbak

thumb|250px|Isang halimbawa ng pagpupuwesto ng kuwarterbak (ang "QB", kulay lilang-bughaw) na nasa ayos na panglusob o pangsagupa.

Ang **kuwarterbak** (mula sa Ingles na ***quarterback*** at dinadaglat bilang **QB**; bilang posisyon sa laro, dati itong tinatawag na ***blocking back***, literal na "likod na pangharang") ay isang manlalaro sa Amerikanong putbol na tumatanggap ng bula sa panggitnang manlalaro (ang *center*, o kasamang manlalarong nasa unahan ng kuwarterbak) upang maipasa o maipukol niya ang bola sa mga tagatanggap (mga *receiver*) o kaya sa iba pang mga *backplayer* na nagtatakbo ng bola patungo o pasulong na papunta sa sonang pangwakas (ang *end zone*).

## Mga sanggunian 
Kategorya:Amerikanong putbol
Kategorya:Mga manlalaro
Gerald Green (awtor)

:*Tungkol ito sa isang may-akda. Para sa manlalaro ng basketbol, pumunta sa Gerald Green (basketbol).*

Si **Gerald Green** (8 Abril 1922&nbsp;– 29 Agosto 2006) ay isang Amerikanong may-akda, tagapamahayag, prodyuser at direktor ng pelikula.

Kategorya:Mga nobelista mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga mamamahayag mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga prodyuser ng pelikula mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga direktor ng pelikula mula sa Estados Unidos
Salay

thumb|alt=Isang pugad na may mga itlog|Isang pugad ng maya na may mga itlog nito

Ang **salay** ang pugad ng isang ibon kung saan ito kumakalinga ng kaniyang mga anak mula sa paglilimlim sa itlog hanggang sa pagpapakain ng mga inakay hanggang lumaki na din na isang ibon na may kakayahan na lumipad. Kalimitan itong namamalasan na buo sa maliliit na sanga, damo, at ibang bagay sa ibabaw ng mga punongkahoy. Ngayon ay kumukuha narin sila ng mga plastik galing sa paligid para idagdag sa kanilang salay. Ang mga ibon ngayon ay bumubuo ng kanilang salay sa mga punongkahoy at haligi sa tabi ng mga lansangan sa mga lungsod. Binabantayan ng maigi ng mga inang ibon ang kanilang salay mula sa ibang ibon, tulad ng inaasal ng mga Black-naped Oriole sa mga Collared Kingfisher at Pied Fantails.

## Mga Sanggunian
Pugad

:*Huwag itong ikalito sa salaysalay, salalay, at salaysay.*
[thumb|isang pugad na anyong [buslo]]
Ang **pugad** o **salay** ay ang halimhiman o paitlugan ng ibon.  Tumutukoy din ito sa tirahan o kuta ng daga at ng iba pang mga hayop na may kakayahang magtayo, lumikha, o gumawa nito.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga tirahang gawa ng hayop
Salay (paglilinaw)

Ang **salay** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*Ibang tawag para sa pugad.
*Salay, Misamis Oriental, isang bayan sa Pilipinas.

## Mga sanggunian
Salaysalay

:*Huwag itong ikalito sa salaysay, salalay, at salay.*

Ang **salaysalay** ay ang pangkalahatang katawagan para sa lahat ng mga uri ng isdang kilala sa Ingles bilang mga isdang *cravalle* o *cravalle fish*.

## Mga sanggunian
Kategorya:Isda
Naytril

Ang **naytril** o **nitril** (Ingles: *nytril*) ay isang uri ng hiblang ginawa ng tao o pibrang sintetiko na nasa kalipunan o nagmula sa binilidenong dinitrilo. Kinakalakal ito sa ilalim ng pangalang *Darvan*. Pangunahing ginagamit ito para sa paggawa ng mababalahibong mga pangginaw.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mga hiblang gawa ng tao
Alkeno

, ang pinakasimpleng alkeno.]]
Ang **alkeno** o **olepino** (Ingles: *alkene*, *olefin*, *olefine* ; Kastila: *alqueno*) ay isang klase ng hidrokarbong may kayariang kahawig ng bukas na tanikala. Mayroon itong pormulang **CnH2n**.  Bilang hiblang gawa ng tao o pibrang sintetiko, ikinakalakal ito sa ilalim ng mga pangalang *Herculon*, *Vectra*, at *Marvess*.  Pangunahing ginagamit ang mga olepino para sa paggawa ng mga alpombra o tapete, mga webing

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mga hiblang gawa ng tao
Polyester

Ang **polyester** o **poliester** (Ingles: *polyester*, Kastila: *poliéster*) ay isang uri ng resinang sintetiko at isa sa mga hibla o pibrang gawa ng tao.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mga hiblang gawa ng tao
Saran

:*Huwag itong ikalito sa sarhan na kaugnay ng pagsaran, pagsarahan, at pagsarhan.*

Ang ***saran*** ay isang uri ng resinang sintetiko o hibla o pibrang ginawa ng tao.  Kabilang ito o nagmula ito sa binilidong klorido, at ikinakalakal sa ilalim ng pangalan o markang *Velon*, *Saran*, at *Bolta*.  Pangunahing ginagamit ito sa paggawa ng mga abasto, iskrin, pampalamuting mga tela, pamprutektang mga kasuotan, mga telang pangkurtina o panglaylay, at mga buhok ng manika.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga hiblang gawa ng tao
Volta

Ang **volta** ay maaaring tumukoy sa:

Chloe Nartatez Cadiz <3

*Lawa ng Volta, isang lawa sa Ghana.
*Saran, isang resinang gawa ng tao.
Ispandeks

Ang **ispandeks** o **elastano** (Ingles: *spandex*, *elastane* [bigkas: /e-las-teyn/]) ay isang uri ng hiblang gawa ng tao o pibrang sintetikong nagmula o nasa klasipikasyon ng mga poliuretano. Ikinakalakal ito sa pamamagitan ng pangalan o tatak na *Lycra*, *Numa*, at *Unel*. Pangunahing ginagamit ito para sa paggawa ng mga paha o bigkis sa balakang, mga kasuotang panligo't panlangoy, at mga pangsuportang balindang.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mga hiblang gawa ng tao
Binyon

Ang **binyon** (Ingles: *vinyon*, *polyvinyl chloride fiber*) ay isang uri ng pibrang sintetiko o hiblang gawa ng tao na kabilang o mula sa kloridong binilo.  Ikinakalakal ito sa ilalim ng pangalang *Vinyon HH*.  Pangunahing ginagamit ang binyon para sa paggawa ng mga karpet na may umbok o pinaumbok at mga diniinang piyeltro.  Naimbento ito noong 1939.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga hiblang gawa ng tao
Noche Buena

Ang **Noche Buena** (Kastila: *Noche Buena*, literal na "mabuting gabi" o "magandang gabi"; Ingles: *Christmas Eve*) ay ang paraan ng pagsasalu-salo ng mga pamilya na nagaganap tuwing bisperas o gabi bago sumapit ang pinaka-araw ng Pasko (ang **bisperas ng Pasko**). Tuwing Notsebuwena, naghahanda ang mag-anak ng mga panghating-gabing pamahaw o pagkaing natatangi at madalas ihain tuwing may mga okasyon, kasama ang mga prutas na hugis bilog.  Natatawag din ang Notsebuwena bilang **Media noche** (Kastila: *Media Noche*; Ingles: *midnight repast*) na isinasagawa rin at mas ginagamit na pantawag sa tuwing magaganap ang Bisperas ng Bagong Taon.  

## Tingnan din
*Pasko sa Pilipinas

## Mga sanggunian
Kaurian:Pasko
Kaurian:Bagong Taon
Hiblang akriliko

Ang **hiblang akriliko** o **akrilikong pibra** ay isang uri ng sintetikong hibla o pibrang gawa ng tao.  Ginagamit itong sangkap para sa paggawa ng matataas na uri ng mga goma, plastik, at pati na pintura,  kaya't mayroong tinatawag na pinturang akriliko.  Pangunahing ginagamit din ang akriliko para sa paggawa ng mga kumot, mababalahibong mga pangginaw, mga karpeta o tapete, at mga kasuotan.  Kabilang sa mga markang pangkalakal nito ang *Acrilan*, *Creslan*, *Orlon*, at *Zefran*. 

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga hiblang gawa ng tao
Kaurian:Plastiko
Bisperas ng Bagong Taon

Ang **Bisperas ng Bagong Taon** (Ingles: ''New Year's Eve* o *Old Year's Night*, literal na "gabi ng lumang taon"; *Nochevieja'', literal na "matandang gabi") ay nagaganap tuwing , ang huling araw ng taon ng Gregoryano, ang araw bago sumapit ang Araw ng Bagong Taon.  Isang hiwalay na okasyon ang Bisperas ng Bagong Taon mula sa okasyon ng Araw ng Bagong Taon.  Sa makabagong anyo ng okasyon, ipinagdiriwang ang Bisperas ng Bagong Taon na may mga salusalo, kasayahan, o handaan at pagsasama-samang panlipunan na sumasakop sa panahon ng pagpapalit ng taon tuwing hatinggabi.  Mayroon ding mga mag-anak na  nagdaraos ng Medyanotse sa kanilang mga tahanan.  Maraming mga kalinangan ang gumagamit ng mga paputok at iba pang anyo ng ingay upang maging bahagi ng selebrasyon. Ito ay bawal ang mga iligal na paputok sa Bagong Taon.

## Mga sanggunian
Kaurian:Bagong Taon
Kaurian:Kalendaryo
Kaurian:Pagdiriwang
Avril

Ang **avril** ay maaaring tumukoy sa:

*Rayon, isang uri ng hibla.
*Kay Avril Lavigne.
*Salitang Kastila para sa buwan ng Abril.
Rayon

[thumb|right|300px|Malapitang kuhang larawan ng rayon, mula sa isang [palda.]]

Ang **rayon** (Ingles: *Rayon*, Kastila: *Rayón*) ay isang sintetikong hibla, sinulid o tela, o pibrang gawa ng tao.  

## Mga uri
Kabilang sa mga uri ng rayon ang **asetato** (Ingles: *acetate*, Kastila: *acetato*), **rayong kupramonyum**, **rayong kupramonyo**, o **kupramonyong rayon** (Ingles: *cuprammonium rayon*), at **malapot na rayon** (Ingles: *viscose rayon*).

### Asetato
Kabilang sa mga tatak pangkalakal ng asetato ang *Estron* at *Arnel* (triasetato o *triacetate* sa Ingles).  Pangunahing ginagamit ang asetato sa paggawa ng mga kasuotan, mga kumot, mga alpombra, at sa pagtatapete.

### Rayong kupramonyo
Ang rayong kupramonyo ay pangunahing ginagamit sa paggawa ng mga mamahaling mga damit o kasuotang maluho.  Ikinakalakal ang kupramonyong rayon sa ilalim ng pangalang *Cuprammonium Rayon* at *Bemberg*.

### Malapot na rayon
Ikinakalakal ang rayong malapot sa ilalim ng tatak na *Fortisan*.  Pangunahing ginagamit ito sa paggawa ng mga kasuotan, mga pamalisan at alpombra, mga kumot, may palamuting mga tela, at mga bagay o kagamitang naitatapon kaagad pagkaraan lamang ng isang gamitan.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga hiblang gawa ng tao
Raion

Ang isang **raion** (o **rayon**) ay isang uri ng bahaging administratibo ng maraming dating-Sobyet na bansa. Ang termino, na kung saan ay nagmula sa Pranses na *rayon* 'honeycomb, department,' na tumutukoy sa parehas na uri ng kabuuang subnasyonal at isang dibisyon ng isang lungsod, ay karaniwang isinasalin sa Ingles na "*district*" o sa tagalog na "distrito".

## Talababa
*

Kaurian:Uri ng subdibisyon ng bansa
John Napier

Si **John Napier ng Merchistoun** (1550&nbsp;– 4 Abril 1617) - na lumalagda rin bilang **Neper** o **Nepair** - na may pangalang **Marvellous Merchiston**, ay isang Eskoses na matematiko, pisiko, astronomo, astrologo at ika-8 *Laird* ng Merchistoun, lalaking anak ni *Sir* Archibald Napier ng Merchiston.  Higit siyang naaalala bilang ang imbentor ng mga logaritmo at  mga buto ni Napier (''Napier's bones'' sa Ingles)

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Eskoses
Kategorya:Mga matematikong Britaniko
Kategorya:Mga astronomo
Kategorya:Mga astrologo
Kategorya:Mga pisiko mula sa United Kingdom
Lalim ng Nares

Ang **Lalim ng Nares**, **Kalaliman ng Nares**, o **Kalalimang Nares** (Ingles: *Nares Deep*) ay isang pook na matatagpuan sa Karagatang Atlantiko na tinatayang may kalalimang 23,000 mga talampakan. Nakalagak ito sa hilagang-katimugan ng Porto Riko sa pang-ilalim ng tubig na Kapatagang Pang-ilalim ng Nares ng Karagatan ng Hilagang Atlantiko. Nagmula ang pangalan ng Lalim ng Nares mula kay Sir George Strong Nares, na isang kapitang Britaniko ng sasakyang pangdagat na pangpananaliksik na *Challenger* noong naganap ang ekspedisyon nito sa Antartiko mula 1872 hanggang 1874.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Karagatang Atlantiko
Pánfilo de Narváez

Si **Pánfilo de Narváez** (ipinanganak noong 1478 o 1480 sa Valladolid – 1528) ay isang Kastilang sundalo at eksplorador. Naglayag siya patungong Amerika noong bandang 1498. Naglingkod siya sa ilalim ni Diego Velázquez de Cuéllar (kilala rin bilang Diego de Velázquez lamang) upang hanapin at sakupin ang Kuba noong 1511. Pinamunuan niya ang ekspedisyon sa Mehiko noong 1520 upang talunin si Hernán Cortés ngunit nagapi si Narvaez at nabilanggo ni Cortes noong 1522. Nang mabigyan ng pahintulot na sakupin ang Plorida noong 1526, siya ang namuno sa ekspedisyon sa Plorida noong 1528 subalit namatay na kasama ang karamihan sa kanyang mga tauhan habang naglalakbay pabalik sa Mehiko. Tatlong tao lamang ang nakaligtas at nakabalik sa Mehiko noong 1536, na pinamunuan ni Álvar Núñez Cabeza de Vaca.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Kastila
Kategorya:Mga eksplorador
Naskapi

Ang **Naskapi** ay ang tawag sa pangkat ng mga katutubong Indiyano sa silangang Canada na naninirahan sa isang malaking lugar sa hilagang lalawigan ng Quebec.  Nagwiwika sila ng wikang Algonkiano subalit wala silang mahigpit na organisyong pangtribo.  Nakatira ang mga grupo ng kanilang mga mag-anak sa loob ng mga tipi.  Nakaasa ang kanilang pagkain mula sa pangangaso ng mga hayop na karibu (*Rangifer tarandus*) at oso tuwing panahon ng taglamig.  Sa panahon ng tag-init o tag-araw, nangingisda sila at nangangalakal sa pamamagitan ng paraang barter o palitan ng kalakal habang nasa mga pook pangkalakalan.  Nagbabagu-bago ang bilang ng kanilang populasyon, na mula 500 hanggang 3,000 katao.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Canadiense
Ogden Nash

Si **Frederic Ogden Nash** (19 Agosto 1902 – 19 Mayo 1971) ay isang Amerikanong makatang humorista o masiste na ipinanganak sa Rye, Bagong York, Estados Unidos.  Natatangi siya dahil sa hindi kumbensiyonal na paggamit ng wikang Ingles sa pagsusulat ng mga taludturan o berso o "magagaang na mga taludtod".  Sa oras ng kanyang kamatayan noong 1971, binanggit ng *The New York Times* na dahil sa kanyang hindi kumbensiyonal na rima o tugmaan, siya ang naging pinakakilalang tagalikha ng nakakatawang panulaan ng Estados Unidos.  Kabilang sa kanyang mga pinakakilalang mga akda ang ''I'm a Stranger Here Myself*, *Everyone but Thee and Me*, at *The Untold Adventures of Santa Claus*.  Siya rin ang umakda ng mga tulang pinamagatang *Trees* at *The Eel*.

Noong 1932, naging kasaping tauhan siya ng magasing *The New Yorker''.  Namatay siya noong 1971 habang nasa Baltimore, Maryland.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga makata
Kategorya:Mga humorista
Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
Pluorokarbono

Ang **pluorokarbono**, **plorokarbono**, **plurokarbono**, **pluorokarbon**, **plorokarbon**, o **plurokarbon**, na minsang tinatawag ding **perpluorokarbono**, **perplurokarbono**, **perpluorokarbon**, **perplorokarbono**, **perplurokarbon**, o **perplorokarbon** (Ingles: *fluorocarbon*, *perfluorocarbon*; Kastila: *fluorocarbono*) ay isang uri ng hindi gumagalaw na organikong kumpuwestong organoplorina, na kung saan ang idrohenong atomong nakakabit sa karbon ay pinalitan ng plurina.  Bilang hibla o pibrang nilikha ng tao, isa itong sintetikong tetrapluoro-etelina, na may markang pangkalakal na *Teflon*.  Pangunahing ginagamit ang hiblang ito sa paggawa ng mga sinulid na panahi, ng mga kasuotang pampruteksyon, mga piltro o pansala, at mayroon ding kagamitang pangsiruhiya.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga organopluorado
Kaurian:Mga hiblang gawa ng tao
Hiblang mineral

Ang **hiblang mineral** o **pibrang mineral** (Ingles: *mineral fiber*) ay isang uri ng hibla o pibrang ginawa ng tao. Isa itong mineral na nasa tipon ng mga metal o salamin. Kinakalakal ito sa ilalim ng tatak na *Fiberglas*, at pangunahing ginagamit sa paggawa ng mga kurtina, mga pansala, mga telang pangkurtina o panglaylay, mga materyal na hindi tinatablan ng apoy, mga mababahong amoy, at mga kulisap.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mineral
Kaurian:Mga hiblang gawa ng tao
Modakriliko

Ang **modakriliko** (mula sa Ingles na *modacrylic*) ay isang uri ng hiblang gawa ng tao na nagmula at nasa klasipikasyon ng mga akriliko.  Ikinakalakal ito sa ilalim ng pangalang *Dynel* at *Verel*.  Pangunahing ginagamit ang modakriliko sa paggawa ng mga kumot, mababalahibong mga pangginaw, mga telang pangkurtina o panglaylay, at mga kasuotang pangtrabaho.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga hiblang gawa ng tao
Naylon

Ang **naylon** o **nilon** (Ingles: *nylon*, Kastila: *nailon*) ay isang uri ng sintetikong hibla o pibrang ginawa ng tao.  Nagmumula ito o kabilang sa mga poli-amido, at parang plastik o parang tela, kaya't mayroong uri ng telang naylon.  Ikinakalakal ang naylon sa ilalim ng markang *Nylon*.  Pangunahing ginagamit ang naylon para sa paggawa ng mga damit, mga karpet o alpombra, mga telang pangkurtina o panglaylay, mga balindang, at mga pangtakip sa mga upuan ng mga kotse at mga bus.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mga tela
Kaurian:Mga hiblang gawa ng tao
Phoenicia

Ang **Phoenicia** () ay isang kabihasnan sa hilagang bahagi ng Kanaan, ang banal na lupain para sa mga Kristiyano at mga Hudyo. Umiral ang Penisya magmula 1200 BK magpahanggang 900 BK.  Mayroon sariling wika ang mga **Penisyo** o **Penisyano** (mga taga-Penisya, **Penisyana** kung babae), tinatawag na wikang Penisyo, na mahalaga sa napakaraming makabagong mga wika.

Ang dalawang naging kabisera nito ay **Biblos** at **Tiro**.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Libano
Kategorya:Syria

Kategorya:Sinaunang Israel at Juda
Likas na tulay

[thumb|right|250px|Isang likas na tulay na nasa Kanlurang [Libya.]]

Ang **likas na tulay**, **likal na arko**, o **likas na balantok** (Ingles: *natural bridge*, *natural arch*, *natural arche*) ay isang batong tulay o arkong nabuo sa pamamagitan ng likas na mga proseso o dahil sa mga kaparaanan ng kalikasan, katulad ng sa pagguho ng bubungan ng isang kaberna (malaking kuweba), o kaya dahil sa erosyong dulot ng hangin o tubig.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kalikasan
Kategorya:Mga tulay
Anima

Ang **anima** o **animus** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*Kaluluwa
*Tunay na sarili
*Katauhang babae na nasa pagkatao ng isang lalaki.
*Animus (Hate-Monger), isang tauhan sa komiks.

## Tingnan din
*Animismo
*Animasyon
*Anime

## Mga sanggunian
Mga Tao (pangkat-etniko)

.]]

Ang mga **Tao** (), na kilala rin sa pangalang **Yami** (雅美), ay isang pangkat ng mga Katutubo ng Taiwan na nakatira sa maliit na Pulo ng Orkidya. Ang "tao" ay ibig sabihin "tao" (kasama ng wikang Tagalog).Sila ay mga manggagamit ng isang wikang Awstronisyano. Malapit ang kanilang kabihasnan doon sa kabihasnan ng mga Ivatan ng Batanes, lalo na't katulad ng wika ng mga Ivatan ang wika ng mga Tao, at malayo ang relasyon nito sa mga wikain ng mga Katutubo ng Taiwan. Mahusay sa paggawa ng mga *balanghay* ang mga Tao, at kinikilala itong simbolo ng kanilang tribo. Noong taong 2000, mahigit-kumulang 3,872 ang bilang nila o 1% populasyon ng ng mga katutubo ng Taiwan. 

## Mga sanggunian
## Mga kawing palabas
*BBC News. Mga larawan noong Pista ng Paggawa ng Banca
Daang Liberty

Ang **Daang Liberty** (Ingles: *Liberty Street*, literal na "Kalye ng Kalayaan") ay isang daan sa Lungsod ng Bagong York na humahabang kanluran-silangan mula sa gitna ng Mababang Manhattan at halos sa Ilog ng East.

Ito ay tinawag na Daang King bago ang Himagsikang Pranses.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Heograpiya
Kaurian:Estados Unidos
Daang Liberty (paglilinaw)

Ang **Daang Liberty**, literal na "Daan ng Kalayaan", ay maaaring tumukoy sa:

*Daang Liberty (palabas sa telebisyon) (*Liberty Street* sa Ingles), isang palabas sa telebisyon sa Canada.
*Daang Liberty (*Liberty Street*), isang kalye sa Mababang Manhattan ng Bagong York.
*Daang Liberty (parada) o "Landas ng Kalayaan" (*Liberty Road* sa Ingles).
Nekromansiya

Ang **nekromansiya** (Ingles: *necromancy*; Kastila: *nigromancia* o *necromancia*) ay ang tawag sa kakayahan ng isang tao sa pakikipag-ugnayan sa kaluluwa ng mga patay.  Tinatawag din itong mahika negra o may kaugnayan sa pangkukulam at pambabarang, na kabilang sa mga katangiang mahiwaga o may mahika.  

Ang **nekromansero** kung lalaki o **nekromansera** kapag babae (mula sa Ingles na *necromancer*) ay isang taong nagpapahayag na nakapaglalantad siya ng mga pangyayaring magaganap sa hinaharap sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan o pakikipag-usap sa mga taong namatay na.  Sa pangkalahatan, nagagamit ang katawagang ito para sa mga salamangkero.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga salamangkero
Nektar

Ang **nektar** ay maaaring tumukoy sa:

*Nektar (mitolohiya), ang inumin ng mga bathala o ng mga diyos at diyosa, ayon sa mitolohiyang Griyego.
*Nektar (ng prutas) o katas ng prutas, na maaaring purong inumin mula sa mga bunga o pinaghalu-halong katas ng mga ito. 
*Nektar (ng bulaklak) o katas ng bulaklak na sinisimsim ng mga bubuyog at ginagawa nilang pulot-pukyutan; at nagsisilbing pagkain din ng ibang mga kulisap na katulad ng mga paru-paro at ng mga gamu-gamo.

## Tingnan din
*Nektarina

## Mga sanggunian
Ilie Năstase

Si **Ilie Năstase** (ipinanganak noong 19 Hulyo 1946), binabaybay ding **Ilie Nastase**, ay isang Rumanong manlalaro ng tenis na isinilang sa Bucharest, Rumanya.  Naging kasapi siya ng koponang Rumanong pang-Kopang Davis simula noong 1966.  Magmula ng taong ito, nakapagtala siya ng isang tala o rekord na nakapaglagak sa kanya sa hanay ng nangungunang mga manlalaro sa kasaysayan ng Kopang Davis.  Kabilang sa kanyang pangunahing mga pang-isahang pamagat sa laro ng tenis ang *U.S. Open* noong 1972, *French Open* noong 1973, at *Italian Open* noong 1970 at 1973.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Rumano
Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Romania
Pambansang utang

Ang **pambansang utang**, na tinatawag ding **utang ng pamahalaan**, **utang ng madla**, o **utang ng publiko** (Ingles: *government debt*, *public debt*, o *national debt*) ay ang utang, pagkakautang, o kautangan (huwag ikalito sa pautang) ng pangunahing pamahalaan, na kadalasang umiiral o nagaganap kapag umuutang o humihiram ng salapi o pera ang pamahalaang ito. Karaniwang itong naisasagawa sa pamamagitan ng mga bono ng gobyerno. Kabilang sa mga layunin ng pag-utang ng pamahalaan ang matustusan ang mga pagawaing-bayan o pagawaing pambansa, at upang maabot ang mga emerhensiyang tulad ng panahon ng digmaan. Tinatawag na **pangmadlang utang** o **utang na pampubliko** ang pinagsamang pambansang kautangan at ang mga pagkakautang ng mga lokal na pamahalaan.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Pamahalaan
Kaurian:Pera
Kaurian:Pananalapi
Kategorya:Utang ng pamahalaan
Nasturtium

Ang **Nasturtium**, na nasa saring **Tropaeolum**, ay isang pangkat ng mga bulaklak na dating katutubo lamang sa Timog Amerika subalit malawakan nang pinaparami at inaalagan sa iba pang mga pook.  Mayroong hugis tangkakal o kalasag na mga dahon at may kapansinpansing mga bulaklak ang maraming mga uri nito.  May kulay dilaw, pula, at iba pang mga kulay ang mga bulaklak nito.  Kadalasang binuburo ang mga buto at mga likbit nito upang magsilbi bilang pagkain.  Ginagamit sa mga ensalada ang maaanghang na mga dahon nito.

## Mga sanggunian
Kategorya:Bulaklak
Kategorya:Tropaeolum
Kategorya:Mga halamang-gamot
Natan

thumb|right|Ang propetang si Natan.

Si **Natan** o **Nathan** ay isang propetang Hebreong naglingkod bilang tagapayo ni Haring David at Solomon ng Israel.  Pinagalitan niya si David dahil sa pagkuha o pagtangay nito kay Batsheba, na asawa ni Uriah.  Siya ang pumili kay David, katulong ang paring si Zadok, sa akmang panahon upang mapigilan si Adonijah na kuhanin ang trono.  Nahikayat ni Nathan si David na antalahin ang pagtatayo ng templo sa Herusalem hanggang sa pagsapit ng pamumuno ni Solomon.  Siya rin ang nagtala ng mga kasaysayan ng mga paghahari nina David at Solomon.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga propeta
Kategorya:Mga tauhan sa Lumang Tipan
Nekropolis

Ang **Nekropolis** literal na "lungsod ng mga patay" o "bayan ng mga patay" ay isang uri ng sinaunang simenteryo o libingan ng mga patay.  Nagmula ang salitang ito sa pinagsamang mga Griyegong salitang *nekros* o "patay na katawan" at *polis* o "lungsod".  Sa Sinaunang Gresya at Sinaunang Ehipto, tumutukoy ang salitang ito sa maramihang mga libingang pook na nasa kahabaan ng mga daang malapit sa mga lungsod.  Sa kasalukuyan, ginagamit na ang katawagang ito bilang isang pormal na pangalan ng simenteryo.

## Tingnan din
*Nekropolis ng Giza

## Mga sanggunian
Kaurian:Libingan
Tulis-karayom

**tulis-karayom** o ay titeng malaki **tusok-karayom** (salin mula sa Ingles na *needlepoint*, literal na "tulis ng karayom") ay ang tawag sa disenyo o uri ng gawain sa pagbuburda o embroyderiya sa ibabaw ng tela o lona (kanbas).  Kadalasang payak at magkakapantay na mga agwat ng mga tahi o sulsi ang ginagamit.  Kabilang sa mga paraan ng pagtutulis-karayom o ng ganitong pagtutusok ng karayom ang *petit point* (salitang Pranses na may literal na ibig sabihing "maliit na tulis" o "maliit na tusok") at *gros point* (salitang Pranses na may literal na kahulugang "malaking tulis" o "malaking tusok").  Mayroong nasa bandang 400 mga tahi sa bawat parisukat ang sa *petit point*, samantalang 100 na mga tahi naman ang sa *gros point*.

## Mga sanggunian
Kaurian:Pagbuburda
Leong Nemeo

thumb|right|250px|Si Herkules habang nakikipaglaban sa Leong Nemeo.

Ang **leong Nemeo**, **liyong Nemeo**, o **leon ng Nemea** ay isang halimaw na nilabanan at pinatay o pinaslang ni Herkules (kilala rin bilang Herakles).

## Mga sanggunian 
Kategorya:Leon
Kategorya:Mitolohiyang Griyego
Libra (astrolohiya)

thumb|Libra at the Wisconsin State Capitol.
Ang **Libra** (**♎**) ay ikapitong simbolong pang-astrolohiya ng Sodyak, ito ay naiimpluwensiyahan ng buntalang Venus. Ang buntala ng kagandahan at pagiging magiliw.

Libra ang signos ng mga indibidwal na pinanganak kapag ang Araw ay nasa simbolong. Nagsisimula ang Libra sa pagpasok ng araw sa panahon ng taglagas o mga bandang  22 Setyembre hanggang 24 Oktubre 24. Ngayong taong 2013, pumasok ang araw sa Signos ng Libra bandang 4:44&nbsp;ng umaga (**oras sa Pilipinas**) noong 23 Setyembre.

Ang Libra ay kilala rin sa tawag na "Ang Timbangan." Ang Libra ay natatanging simbolo sa Sodyak o o yung Nilalakaran  araw na kumakatawan sa isang bagay sa halip na isang hayop o isang tao.

## Mga katangian
Gusto parati ng mga Libra ang maraming kasama, ayaw nila ng nag-iisahan. Kung kaya't napakahalaga sa kanila ng kasal. Ito din ang dahilan kung saan humahanap sila ng mga trabaho na may kaakibat o kasosyo, o trabahong mga may mga kasama, lalo na yung mga samahan. Magagaling na mga taga-payo at mga huwes ang mga Libra dahil nakikita nila ang dalawang panig ng mga usapin. Yun nga lang dahil nakikita nila ang mga magkabilang panig, natatagalan silang magdesisyon kung alin ang ba ang nararapat, kahit na maliit lang naman ang mga bagay na ito. Pinag-iisapan talaga muna nila ng maiigi bago magdesisyon. Halimbawa,  kung may pagpipilian, oras ang bibilinganin para makapamili ang Libra kung blusa ba o terno ang susuutin niya.

Hindi tamad ang mga Libra. Masipag magtrabaho ang mga ito, at inaasahan din nila na yung mga kasama nila, o mga kasosyo ay ganun ding sipag ang ipapakita o iaambag sa trabaho. Sobrang pantay ang pagtingin ng mga Libra sa lahat. Ayaw na ayaw niya na may mga nakakalamang na isa kumpara sa lahat. Hindi sila madaling magalit, pero nagalit naman ay bagyo. Ganunpaman, mabilis humupa ang kanilang mga galit, at hindi sila nagkikimkim ng sama ng loob. Dahil mabigat at nakakapagdulot ng sakit ang mga masasamang saloobin kontra kapwa para sa mga Libra.

Romantiko, palaasa, pabago-bago ang isip, nakikipagtulungan, magiliw, marangya at medyo at may pagkamateryalistik ang mga Libra.

Ang mga interes nila ay pagsososyo, katarungan, kapayapaan, samahan, kagandahan, at mga gawaing panlipunan.

***Namumunong Buntala**: Venus
***Pinamumunuan**: Ikapitong Bahay ng sodyak
***Kalidad**: Cardinal 
***Elemento**: Hangin
***Pagsasalarawan**: Maayos na pagsasamahan
***Katanyagan**: Pagiging Pantay
***Depekto**: Makupad magdesisyon

Kung ang Libra ay nasa cusp (bakuran) ng isang Bahay ng sodyak, o kung alin mang buntala ang nasa Libra, ang suliranin ng buntalang iyon o ng Bahay na iyon ay naiimpluwensiyahan ng samahan, pagiging pantay, pagiging sobrang romantiko, at kagandahan .

## Galeriya

File: Libra - Horoscope from 'The book of birth of Iskandar" Wellcome L0040140.jpg
File: Workshop of Willem Vrelant (Flemish, died 1481, active 1454 - 1481) - A Man Treading Grapes; Zodiacal Sign of Libra - Google Art Project.jpg
File: Book of Wonders folio 13b.jpg
File:Libra2.jpg
File:Libra symbol (bold).svg

## Mga sanggunian
Kategorya:Astrolohiya
Nereo

thumb|rebulto ni Nereo
Sa Mitolohiyang Griyego, si **Nereo** o **Nereus** ay isang diyos ng dagat na may katangiang pagiging mahinahon at matandang bathalang may mabuting kalooban. Siya ang asawa ni Doris na nagkaroon ng limampung mga anak na babaeng nimpa o mga diwata ng karagatan tinatawag na Mga Nereid o mga Nereida. Katulad ng iba pang mga diyos ng karagatan, nakapagbabago si Nereo ng hugis at nakapanghuhula ng ukol sa mangyayari sa hinaharap na panahon.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mitolohiyang Griyego
Mga Palarong Nemeo

Ang **mga Palarong Nemeo** (Ingles: *Nemean Games*) ay isang sinaunang pambansang pagdiriwang ng mga Griyego isinasagawa ng mga Nemeo sa Lungsod ng Nemea sa Gresya.  Ginaganap ito tuwing ikalawa at ikaapat na mga taon ng bawat Olimpiyadang Griyego, sa loob ng kapanahunan ng apat na mga taon.  Nagsimula ito bilang isang memoryal o pag-alalang alay para sa isang kabataang bayani ng digmaan, at lumaong pinagdiriwang upang parangalan ang diyos na si Zeus.  Ginagantimpalaan ng mga pumpon o kwintas, o kaya korona o palawit ng mga perehil (kilala rin bilang petroselino) o apyo ang mga nagwawagi sa mga patimpalak na pang-atleta at pangmusika.

## Mga sanggunian
Kaurian:Sinaunang Gresya
Kaurian:Palaro
Kaurian:Kasaysayan ng Gresya
Kaurian:Palakasan
Pier Luigi Nervi

Si **Pier Luigi Nervi** (21 Hunyo 1891 - 9 Enero 1979) ay isang Italyanong inhinyero at arkitekto.  Nag-aral siya sa Pamantasan ng Bologna at nakatanggap ng kuwalipikasyon noong 1913.  Nagturo si Dr. Nervi bilang isang propesor ng inhinyeriya sa Pamantasan ng Roma mula 1946 hanggang 1961.  Kilala siya dahil sa kanyang karunungan at kagalingan bilang isang inhinyerong pang-istruktura at dahil sa kanyang makabagong paggamit ng prepabrikadong pinatibay na kongkreto.

## Talambuhay
Ipinanganak siya sa Sondrio, Italya.

## Mga nagawa
Kabilang sa mga naging pananda ng kanyang nagawa bilang isang arkitekto ang mga bulwagan, mga aerodroma, at palasyong pampalakasan na may mga balantok, mga kurba, at mga kisameng parang mga sapot.  Kabilang sa kanyang mga nagawa ang gusali ng UNESCO sa Paris, Pransiya at ang Bulwagang Pang-ekshibisyon sa Turino, Italya.

## Tingnan din
*Isamu Noguchi

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga inhenyero
Kategorya:Mga Italyano
Nestorianismo

Ang **Nestoryanismo** o **Nestorianismo** ay isang kilusan sa loob ng Kristiyanismo.  Nasa likod ng doktrinang ito ang ideyang may dalawang mga persona si Hesus: ang isa ay si Hesus isang tao at ang isa pa ay ang pagiging *Logos* o Anak ng Diyos ni Hesus kaya't siya ay dibino o banal, sa halip na may pinag-isang pagkadiyos at pagiging tao sa iisang persona.  Dalawang mga simbahan na lamang ang nagtuturo ng Nestoryanismo sa ngayon, ang Asiryong Simbahan ng Silangan at ang Simbahan ng Silangan at Ibang Bansa.

## Mga sanggunian
Kategorya:Kristiyanismo
Kategorya:Kristolohiya
E. Nesbit

Si **Edith Nesbit** (15 Agosto 1858 – 4 Mayo 1924), na naging **Edith Bland** nang magkaasawa, ay isang Inglesang awtora, nobelista, at makata.  Nalimbag ang kanyang mga aklat-pambata sa ilalim ng pangalang **E. Nesbit**.  Nagsulat siya at nakipagtulungan sa pagsusulat ng mahigit sa 60 mga aklat na pampanitikang pambata, na naging mga pelikula at mga palabas sa telebisyon ang ilan.  Isa rin siyang aktibistang pampolitika at isa sa mga tagapagtatag ng Samahang Fabiano, ang ninuno ng modernong Partidong Pangmanggagawa sa Nagkakaisang Kaharian.

## Talambuhay
Ipinanganak si Nesbit sa Londres.

## Bilang manunulat
Bilang manunulat ng mga kuwentong pambata, tinanggihan niya ang tanyag na gawi ng pagbibigay ng leksiyong moral; at lumikha siya ng kapanipaniwalang mga tauhan para sa mga kalagayan o sitwasyong batay o nakaakma sa tunay na buhay.

## Mga akda
Kabilang sa kanyang mga inakdaan ang *The Treasure Seekers*, *The Bastable Children*, at ang *The Would-be Goods*.

## Mga sanggunian
## Mga kawing palabas
**The Writing of E. Nesbit* ni Gore Vidal, tungkol sa mga sinulat ni E. Nesbit. 

Kategorya:Mga Ingles
Kategorya:Mga manunulat mula sa United Kingdom
Nemesis

thumb|right|Si Nemesis.

Sa mitolohiyang Griyego, si **Nemesis** (Griyego: Νέμεσις) ay isang diyosa ng makatarungang paghihiganti na tumutugis sa mga taong nagkasala o mga gumawa ng hindi mabuting gawain.  Siya rin ang diyosa ng retribusyon o pagpaparusa, na nagdadala ng pagganti sa mga may napakaraming kayamanan o may sukdulang pagmamalaki ng sarili.  Hinihingi ng sinaunang mga Romano ang kanyang tulong para sa digmaan upang ipakitang nakikipaglaban sila para sa makatarungang kadahilanan o layunin.  Sa sinaunang wikang Griyego, tinatawag din siyang **Rhamnousia**, **Rhamnusia**, o **Ramnusia** ("ang diyosa ng Rhamnous" o "ang diyosa ng Ramnonte") sa kanyang santuwaryo sa Rhamnous na nasa hilaga ng Marathon, Gresya.  Halimbawa ng kanyang kapangyarihan ang pagdurulot kay Narciso na umibig o ibigin ang sariling wangis o anyong makikita sa lawa-lawaan.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mitolohiyang Griyego
Nektar (mitolohiya)

:*Para sa mga taong may pangalang Ambrosio, pumunta sa Ambrosio (paglilinaw).*

Sa mitolohiyang Griyego, ang **nektar** o **ambrosya** (Ingles: *nektar* o *ambrosia*; Griyego: ἀμβροσία) ay ang inumin o pagkain ng mga bathala o ng mga diyos at diyosa ng Olimpo.  Nakapagbibigay ito ng kabataan at buhay na walang-hanggan sa sinumang uminom o kumain nito.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mitolohiyang Griyego
Kaurian:Pagkain
Nektarina

220px|thumb|Nektarina
Ang **nektarina** (Ingles: *nectarine*) ay isang uri ng prutas na milokoton na may makinis na balat at malamang laman.  Dahil kilala na ito ng may 2,000 mga taon, isa itong mutasyon ng puno ng milokotong pinatutubo sa mga hilagang sonang may katamtamang temperatura ng dalawang mga hemispero ng mundo.  Sa Estados Unidos, pangunahing inaalagaan ang mga nektarina sa Oregon at California.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Prutas
Kategorya:Prunus
Netherlands Antilles

Ang **Netherlands Antilles**, ay isang pangkat ng mga pulong binubuo ng mga Pulong Leeward ng Curacao, Aruba at Bonaire sa may dalampasigan ng Venezuela, at ng mga Pulong Windward ng San Eustatius, Saba, at bahagi rin ng San Martin sa silangan ng Portoriko. Pinamamahalaan mula sa Kurasaw, nasakop ng mga Olandes ang kapuluan noong 1634. Naging nagsasarili at bahagi ng Kaharian ng Nederlands ang mga pulo noong 1954. Nagkaroon ito ng panloob ng sariling pamahalaansa pamamagitan ng gubernador at nahalal na lehislatura. Hinahango ang kinikitang salapi nito mula sa mga pabrika o repinarya ng mga langis at industriyang pangturismo. Kabilang sa mga wikang ginagamit sa **Antilyas ng Nederlands** o **Nederlands Antiles** ang Olandes, Kastila, Ingles, at ang magkakahalong katutubong wikang Papyamento.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pulo
Kategorya:Karibe
Nemesis (paglilinaw)

Ang ***nemesis*** ay isang salitang Ingles na maaaring tumukoy sa:

*Nemesis, ang diyosa ng paghihiganti ayon sa mitolohiyang Griyego.
*Tawag para sa tagapaghiganti, benggador, o benggansador.
*Sa isang kalabang mapamuksa, karibal o katunggali na hindi matalu-talo.
*Sa ganti o ganting katarungan, balikwas, buwelta, pihit, balik, o resultang hindi maiiwasan.

## Mga sanggunian
Emily Neville

Si **Emily Cheney Neville** (28 Disyembre 1919&nbsp;– 14 Disyembre 1997) ay isang Amerkanang may-akda ng mga aklat na pambata.  Ipinanganak siya sa Manchester, Connecticut at nagtapos mula sa Dalubhasaan ng Bryn Mawr noong 1940.  Pagkaraang matanggap ang kanyang A.B. mula sa Bryn Mawr, naghanapbuhay siya para sa mga pahayagang *New York Daily News* at *New York Mirror*.  Nagkaroon siya ng limang mga anak mula sa kanyang asawang si Glenn Neville, isang tagapamahayag sa pahayagan,  Kabilang sa iba pa niyang mga akda ang :  *Berries Goodman* (1965); *The Seventeen-Street Gang* (1966); *Traveler From a Small Kingdom* (1968); at *Fogarty* (1969).

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
Bagong Britanya

thumb
Ang **Bagong Britanya** (Ingles: *New Britain*) ay isang bulkanikong pulo sa Pasipiko. Ito ang pinakamalaki sa Kapuluan ng Bismarka. Ang Rabaul ang pinakamalaking lungsod at puwerto nito. Naging tagpuan ang pulo ng mabigat na labanan noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Kabilang sa pangunahing produktong iniluluwas nito sa ibang mga pook ang kopra at kakaw. Kabahagi ang pulong ito ng Papua Bagong Guinea.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Bagong Britanya
Kategorya:Mga pulo ng Papua New Guinea
Vaslav Nijinsky

thumb|right|Si Vaslav Nijinsky.

Si **Vaslav Nijinsky** (;  / ***Vatslav Fomich Nizhinskiy***; Marso 12, 1890 - Abril 8, 1950) ay isang Rusang mananayaw ng baley at koreograpong may ninunong Polako.  Isa siya sa pinaka nabiyayang mga mananayaw sa kasaysayan, at lumaking ipinagdiriwang para sa kanyang birtuosidad o kagalingan at para sa lalim at intensidad o kaigtingan ng kanyang mga pagganap.  Kapatid niyang babae si Bronislava Nijinska, na isa ring mananayaw at koreograpo.

## Talambuhay 
Ipinanganak siya sa Kiev, Rusya.  Nakilala siya dahil sa kanyang rebolusyonaryo o mapanghimagsik na koreograpo, kamangha-manghang kaparaanan o tekniko, at kahenyuhan sa pagganap.  Kasama ng kanyang kapatid na babaeng si Bronislava Nijinska, nag-aral siya sa Paaralang Imperyal ng Baley sa San Petersburgo.  Dahil sa pagiging malapit sa *Ballet Russe* ni Serge Diaghilev, nakalikha siya ng natatanging mga gampanin sa *Petrouchka* at *La Spectre de la Rose*.  Nakatanggap siya ng pagkilala dahil sa kanyang pagkokoreograpo ng mga baley na ''Le Apres-midi d'un Faune* at *Le Sacre du Printemps''.  Noong 1917 apilitan siyang tumigil sa kanyang larangan dahil sa karamdaman sa pag-iisip.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mga mananayaw
Kaurian:Mga Ruso
Birgit Nilsson

:*Hindi dapat ikalito kay Brigitte Nielsen, isang Danes na aktres.*

Si **Marta Birgit Nilsson** (17 Mayo 1918 &ndash; 25 Disyembre 2005) ay isang Suwekang sopranong dramatiko at operatiko.  Ipinagdiriwang siya dahil sa kanyang pang-opera at pangsimponiyang mga gawain.  Higit na kilala siya dahil sa kanyang mga ginampanan sa mga opera ni Richard Wagner.

## Talambuhay
Ipinanganak si Nilsson sa Kanlurang Karup, Suwesya.  Nag-aral siya sa Royal na Akademya ng Musika ng Stockholm, Suwesya.  Kabilang sa kanyang mga ginanapang papel ang *Isolde* sa *"Tristan and Isolde"* ("Tristan at Isolde"), bilang *Brünnhilde* (binabaybay ding *Brynhildr* sa Ingles at *Brunilda* sa Kastila) sa *"Die Walküre"* ("Ang Balkiriya", o *The Valkyrie* sa Ingles, *Valquiria* sa Kastila), at bilang *Leonore* sa *"Fidelio"*.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Swedish
Kategorya:Mga mang-aawit
Magkaka-alyadong Bansa

Ang **mga Magkaka-alyadong Bansa** ay samahang militar ng mga bansa ng Kanluran at ng iba pang maliliit na bansa. Madalas silang lumaban sa digmaan sa iba't ibang panig ng mundo.

## Unang Digmaang Pandaigdig
Ang Digmaan ay nagsimula ng mapatay ang pinuno ng Austria-Hungary. Nilabanan ng Pwersang Magkaka-alyadong bansa ang Kapangyarihang Sentral. Sa una, ang mga bansa lamang ng Europa ang nakipaglaban sa Kapangyarihang Sentral. Nang madiskubre ng Dalawang ahente ng Britanya ang Zimmerman Telegram nakipagdima ang Estados Unidos.

Ang pagkatalo ng Imperyong Ruso sa mga labanan at ang pagbagsak ng ekonomiya ang nagdala ng Himagsikang Ruso. Isang matagumpay na rebolusyon ng mga Bolshevik na Pinamumunuan ni Lenin. Pagkatapos ng rebolusyong ito umalis sa digmaan ang Ruso. Isang Kasunduang pangkapayapaan ang nilagdaan na nagtatapos ng digmaan

## Ikalawang Digmaang Pandaigdig
Ang pagsalakay ng Alemanya sa Polonya ang nagdala sa buong mundo sa digmaan. Ang mga Unang labanan ay naipanalo ng Kalaban ngunit nanalo pa rin ang Magkaka-alyadong bansa.

Kategorya:Militar
Kategorya:Diplomasya
Juan VIII Palaiologos

Si **Juan VIII Paleologus** (Ingles *John VIII Palaiologos*) o **Juan VIII Palaeologus** (, *Iōannēs VIII Palaiologos*, 18 Disyembre 1392&nbsp;– 31 Oktubre 1448, Konstantinople), ay naging Emperador Bizantino mula 1425 hanggang 1448.

## Buhay
 (1438). Mababasa sa alamat, sa Griyego: "John the Palaiologos, *basileus* and *autokrator* of the Romans".]] Si Juan VIII Paleologus ay ang panganay na anak ni Manuel II Palaiologos at Helena Dragaš, na siyang anak ng Serbiyong Princepe Constantine Dragaš. Naging ka-emperador niya ang kaniang tatay bago ang 1416 at naging solong emperador noong 1425.

Naging kasunod sa trono niya si Konstantino XI Paleologus, isang dating rehento ng Morea.

## Mga sanggunian
**Talasalitaang Oxford ng Byzantium,* 1991.

Kategorya:Mga emperador ng Imperyong Romano
Niobe

thumb|right|Wangis ni Niobe.

Sa mitolohiyang Griyego, si **Niobe** (Griyego: Νιόβη, "maniyebeng kaliwanagan") ay ang anak na babae ng mitikong pinunong si Tantalo (o Tantalus), isang haring primordyal sa royal na kabahayan ni Lydia sa kanluraning Asya Menor.  Asawa si Niobe ng Hari ng Thebes, Gresya na si Amphion, na isa sa magkakambal na mga tagapagtatag ng Thebes.  Mayroon sa Thebes na iisang santuwaryong pinagdadambanahan ng dalawang mga tagapagtatag na ito, ngunit walang dambana para kay Niobe.  Ina si Niobe ng maraming magagandang mga bata.  Tinuya niya ang diyosang si Leto (kilala rin bilang Latona) na nagkaroon lamang ng dalawang mga anak: sina Apollo at Artemis.  Pinarusahan si Niobe nina Apollo at Artemis dahil sa kanyang kayabangan, sa pamamagitan ng pagpatay sa lahat ng kanyang mga anak, na kilala bilang mga Niobid.  Naging isang bato si Niobe, isang batong pinagmumulan ng daloy ng tubig, na tanda ng kanyang mga luha ng pamimighati dahil sa pagkawala ng kanyang mga supling.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mitolohiyang Griyego
Nemrod

:*Tungkol ito sa isang tauhan sa Bibliya, para sa lungsod sinaunang Asirya, pumunta sa Nimrud.*

Ayon sa *Aklat ng Henesis* ng Lumang Tipan ng Bibliya, si **Nemrod** o **Nimrod** ay ang anak ni Cush at kaapu-apuhan ni Noe.  Isa siyang bantog na mangangaso at nagmamalaking dakilang haring namuno sa sinaunang Babilonya.  Siya rin ang nagtatag ng mga lungsod na Asiryong kinabibilangan ng Nineve at ng Calah.  Siya ang sinundan ng mga Asiryong haring naitangi dahil sa pagkagusto sa digmaan, pangangaso, at tiranikong paghahari.  Naging bahagi ang salitang *nimrod* na may kahulugang may kasanayan at mapaghamong mga mangangaso.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga tauhan sa Lumang Tipan
Clare Newberry

Si **Clare Turlay Newberry** (ipinanganak sa Enterprise, Oregon noong 1903 - namatay noong 1970) ay isang Amerikanang may-akda at mangguguhit o ilustrador ng mga aklat na pambata. Kilala siya sa pagsusulat ng kuwentong may mga pusa. Nagsimula siya bilang isang artista ng sining sa pamamagitan ng kanyang aklat na may mga ginuhit na larawan o *sketchbook* na pinamagatang *Herbert the Lion* ("Si Herbert ang Liyon").

## Talambuhay 
Sa Estados Unidos, nag-aral si Newberry sa Pamantasan ng Oregon at sa Paaralan ng Pinong Sining ng California.  Naging isang estudyante rin sa *La Grande Chaumiere* ng Paris, Pransiya.  Naging mga anak niya sina Stephen Newberry at Felicia Noelle Trujillo., *Smudge* ni Newberry, na muling inilabas noong 1999&nbsp;ng Smithmark para sa kanilang mga seryeng *Clare Newberry Classics*.  Tinangkilik din ito ng kompanyang *Kodansha*, isang tagapaglathalang Hapones.  Tumanggap ang *Marshmallow* ng pinakamataas na parangal para sa mga aklat na pambata sa Hapon noong 2003.

**Marshmallow*
*''April's Kittens*
**Mittens*
**Herbert the Lion*
**Smudge*
**Barkis*
**Babette*
**The Kittens' A B C*
**T-Bone the Baby-Sitter*
**Drawing A Cat* 
**Widget*
**Pandora: Story and Pictures*
**Ice Cream for Two*
**Percy, Polly, and Pete*
**Frosty''

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga mangguguhit
Nisei

Ang ***Nisei*** (二世) ay salitang Hapones para sa "pangalawang salinlahi" o "ikalawang henerasyon", at partikular na tumutukoy sa mga anak ng mga magulang (ang mga *Issei*) na Hapones na ipinanganak at nakapag-aral sa Estados Unidos.  Nahihiwalay ang mga *nisei* mula sa lipunang Hapones dahil sa kanilang pagkamamamayang Amerikano at edukasyon.  Parati silang nakatatanggap ng hindi makatarungang paghuhusga o paghahatol mula sa mga Amerikanong puti ang balat.  Dahil dito, itinatag nila ang Liga ng Mga Mamamayang Hapones-Amerikano noong 1930, na may layuning tangkilikin ang mga gawaing panglipunan, kalabanin ang mga paghuhusgang laban sa mga nagmula sa Silangan o mga Oryental.  Sinuportahan nila ang pagpaparehistro ng mga nisei sa Hukbong Katihan ng Estados Unidos.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga Amerikano
Kaurian:Mga Hapones
Kaurian:Kasaysayan ng Estados Unidos
Kaurian:Wikang Hapones
Joshua Nkomo

Si **Joshua Mqabuko Nyongolo Nkomo**, (19 Hunyo 1917&nbsp;– 1 Hulyo 1999)  binibigkas ang apelyidong *Nkomo* bilang /en-ko-mo/  Kilala rin siya sa Zimbabwe bilang "Amang Simbabwe" o "Tatay Simbabwe" (*Father Zimbabwe* sa Ingles), *Umdala Wethu*, *Umafukufuku*, o *Chibwechitedza* ("ang madulas na bato").

## Talambuhay
Ipinanganak si Nkomo sa Matebeleland.  Dahil sa pagiging Sekretaryo ng Rodesyanong Unyon ng mga Aprikanong Manggagawa sa mga Daambakal (''Rhodesian African Railways Workers' Union'') mula 1945 hanggang 1950, siya ang naging presidente-heneral o pangulong-panglahat ng Pambansang Kongresong Aprikano noong 1957.  Napaalis siya ng bansa noong ipagbawal ang Kongreso noong 1959, ngunit napiling maging pangulo ng partidong Unyon ng Aprikanong mga Tao ng Simbabwe, subalit ipinagbawal ang partidong ito noong 1962.  Noong kalagitnaan ng dekada ng 1970, naging isa siyang tagapamagitan o negosyador patungo sa pamumuno ng mga taong itim ang kulay ng balat sa Simbabwe.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Rodesyano
Kategorya:Mga politiko ng Zimbabwe
Isamu Noguchi

thumb|right|250px|Si Isamu Noguchi noong 1941.

Si  ay isang bantog na Hapones-Amerikanong alagad at artista ng sining, at arkitektong pangtanawing panglupain, na sumasaklaw ang larangang pangsining sa loob ng anim na mga dekada magmula dekada ng 1920 pasulong.  Kilala dahil sa kanyang paglililok at mga pagawaing-bayan, nagdisenyo rin si Noguchi ng mga tagpuang pang-entablado para sa sari-saring mga produksiyo at kompanyang pangsayaw ni Martha Graham mula 1935 hanggang 1936 at mula 1944 hanggang 1946.
, at ilang mga pangmaramihang produksiyon ng mga lampara at mga piraso ng mga muwebles, na ang ilan ay ginagawa at ipinagbibili pa rin magpahanggang ngayon.

## Talambuhay
Ipinanganak si Noguchi sa Los Angeles, California.  Nagwagi siya sa isang paligsahan para sa eskulturang nakaalsa o nakaumbok sa Gusali ng *Associated Press*, Sentro ng Rockefeller, Bagong York, Bagong York, noong 1938.  Nagsagawa siya ng maraming paglalakbay sa bansang Hapon.  Nakaimpluwensiya ang mga pagbibiyaheng ito sa kanyang mga gawa, na naging kumbinasyon ng mga kalingangang Silanganin at Kanluranin.  Nag-eksperimento siya hinggil sa mga pagsasama-sama ng kahoy at bato.

## Iba pang mga gawa
Kabilang din sa kanyang mga nagawang panglarangan ng eskultura ang Aklatan ng Pinakakaingat-ingatan mga Aklat ng Yale (*Yale Library of Precious Books* sa Ingles) at ang gusali ng UNESCO sa Paris, Pransiya.

## Tingnan din
*Pier Luigi Nervi

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Amerikano
Kategorya:Mga arkitekto