Lumang Kabyawan ng Koloa

Ang **Lumang Kabyawan ng Koloa** ay bahagi ng unang matagumpay na komersiyal tubuhan sa Hawaii na itinatag sa Kōloa sa isla ng Kauai noong 1835 ng *Ladd & Company*. Ito ang simula ng magiging pinakamalaking industriya ng Hawaii. Itinalaga ang gusali bilang isang Pambansang Makasaysayang Muhon noong Disyembre 29, 1962. Nananatili ang isang batong tsimenea at pundasyon mula sa 1840. Nag-eksperimento si Joseph Goodrich ng misyong Hilo at Samuel Ruggles ng misyong Kona  sa paggamit ng agrikultura upang suportahan ang kanilang mga misyon pati na rin para magbigay ng trabaho sa kanilang mga mag-aaral. Pagkatapos ng hindi matagumpay na tangka upang kunin si Rev. Goodrich, lumipat sa lupain si Hooper bilang tagapamahala, kahit wala siyang karanasan sa pag-inhenyeriya o agrikultura. Hindi madaling nakuha ang unang pag-arkila nito at naging malaki ang papel ng mga koneksyon sa mga misyonero sa pagkuha nito. Dati magiging dalisayin ang mga pulot para maging rum, na patuloy na ikinokontra ng mga konserbatibong misyonero. Ang mga tagapagtatag ng Ladd & Co. ay sila William Ladd (1807-1863), Peter A. Brinsmade (1804-1859), at William Northey Hooper (1809-1878). Tumanggi ang mga taga-Hawaii sa pag-upa ng lupain at ipinagbawal sa simula ang pagbenta ng mga probisyon sa mga tagapangasiwa ng plantasyon. Inilarawan ang mga taong taga-Hawaii bilang nakabaon sa kanilang kulturang pamana na "makagagambala ang hindi bababa sa mga siglo,  bago mauunawaan nila na bahagi ito ng kanilang tungkulin upang paglingkuran ang kanilang mga panginoon nang matapat". Binigyan sila ng mga inayos na bahay ngunit kinailangang magbayad ng 1 sentimo kada araw para rito. 

## Pagbagsak 
Isinara ang Ladd & Co. noong 1844 matapos ang nabigong pagtatangkang kolonisahan ang natitirang bahagi ng mga Isla ng Hawaii. Kinuha ang plantasyon ng Kōloa ng gobyerno ng Hawaii at ipinagbili kay Dr. Robert Wood, bayaw ni Hooper, na nagpatakbo nito hanggang 1874. Noong 1853, ginamit ang isang makinang pinasisingawan para patakbuhin ang kiskisan sa unang pagkakataon sa Hawaii. Gumawa si Samuel Burbank ng malalim na araro upang taasin ang produksyon. Sinara ang plantasyon noong 1996. Noong 2000, ibinenta ang Sakahang Grove kay Steve Case, na nagtrabaho ang kanyang lola, A. Hebard Case, sa plantasyon. Nagbayad siya ng US $ 25 milyon at umabot sa $ 60 milyon ang utang, ngunit inakusahan ng iba pang mga kahati dahil nagsilbi ang kanyang ama bilang abugado para sa kumpanya. Napunta sa korte ang kaso ngunit pinawalang-saysay ito noong 2008. 

## Galerya 

Talaksan:Koloa-old-sugar-trough&chimney.JPG|Lumang labangang pangkabyawan, tsimenea, at lamba
Talaksan:Koloa-old-sugar-mill-landmark-plaque.JPG|Plaka ng Pambansang Makasaysayang Muhon, 1965
Talaksan:Koloa-old-sugar-mill-monument-sculpture.JPG|Tansong iskultura ni Jan Gordon Fisher
Talaksan:Koloa sugar maill.jpg|Pagkaraan ng Kōloa Sugar Mill, napabayaan ngayon

## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
* Merle G. Ladd. "Ladd & Company: Koloa Plantation  -  Hawaii's First Sugar Plantation". Ladds of New England web site. Archived from the original on 2009-11-24. Retrieved 2010-03-08.
* "Grove Farm - Kaua'i Land Management & Community Development". web site. Retrieved 2010-03-08.