Kondado ng Luzerne, Pennsylvania

Ang **Kondado ng Luzerne** () ay isang kondado (*county*) sa estado ng Pennsylvania sa Estados Unidos. Ayon sa Kawanihan ng Senso ng Estados Unidos, may kabuuang 2,350 kilometrong kuwadrado (906 milyang kuwadrado) ang lawak ng kondado, kung saang 2,300 kilometrong kuwadrado (890 milyang kuwadrado) nito ay lupa at 41 kilometrong kuwadrado (16 milyang kuwadrado) nito ay katubigan. Ito ang pangalawang pinakamalaking kondado sa Hilaga-silangang Pennsylvania ayon sa kabuuang lawak. Magmula noong senso ng 2010, ang populasyon ay 320,918 katao, kung kaya ito ang pinakamataong kondado sa hilaga-silangang bahagi ng estado. Ang punong lungsod ng kondado at ang pinakamalaking lungsod ay Wilkes-Barre. Ang iba pang mga matataong pamayanan sa kondado ay mga lungsod ng Hazleton, Nanticoke at Pittston, at ang bayan (*borough*) ng Kingston. Nakabilang ang Kondado ng Luzerne sa *Scranton–Wilkes-Barre–Hazleton Metropolitan Statistical Area*, na may kabuuang populasyon ng 558,166 katao magmula noong 2015.

Noong ika-25 ng Setyembre 1786, nabuo ang Kondado ng Luzerne mula sa bahagi ng Kondado ng Northumberland. Ipinangalan ito mula kay Chevalier de la Luzerne, isang sundalong Pranses at diplomatiko noong ika-18 dantaon. Nang itinatag ito, sinakop ang Kondado ng Luzerne ang malaking bahagi ng Hilaga-silangang Pennsylvania. Mula 1810 hanggang 1878, nahati ito sa ilang mga mas-maliit na kondado. Ang mga kondado ng Bradford, Lackawanna, Susquehanna, at Wyoming ay nabuo mula sa mga bahagi ng Kondado ng Luzerne.

Nakamit ang kondado ng pagiging prominente noong ika-19 at ika-20 na mga dantaon bilang isang masigasig na rehiyon na nagmimina ng antrasitang karbon, na nakakahikayat ng isang malaking bahagi ng puwersang paggawa nito mula sa mga imigranteng Europeo. Noong nasa tugatog ito (sa taong 1930), ang populasyon ng kondado ay 445,109. Pagsapit ng unang bahagi ng ika-21 dantaon, karamihan sa mga pabrika at minahan ng karbon ay nakasara. Katulad ng karamihan sa mga kondado sa *Rust Belt*, nasaksihan ng Kondado ng Luzerne ang pagbaba ng populasyon at pagtamlay o paghina sa kagandahan at lakas ng mga pook urbano.

## Mga pamyanan
thumb|300px|Mapa ng Kondado ng Luzerne (kasama ang mga etiketa ng mga munisipalidad) na nagpapakita ng mga lungsod/boro o bayan (pula), mga *township* (puti), at mga pook na itinakda ng senso o *CDP* (bughaw).
Nilalaman ang Kondado ng Luzerne ng 76 mga munisipalidad, kung kaya ito ang pangalawang may pinakamaraming bilang ng mga nagsasariling namamahala na mga munisipalidad sa estado ng Pennsylvania; tangi ang Kondado ng Allegheny lamang ang may higit na bilang. Sa ilalim ng batas ng Pennsylvania, may apat na mga uri ng nasaping munisipalidad sa estado: lungsod, boro, *township*, at sa kaso ng Bloomsburg, *town*. Ang mga sumusunod na lungsod, boro, at *township* ay matatagpuan sa Kondado ng Luzerne:

### Mga lungsod 
* Hazleton
* Nanticoke
* Pittston
* Wilkes-Barre (punong lungsod ng kondado)

### Mga bayan (*borough*) 
* Ashley
* Avoca
* Bear Creek Village
* Conyngham
* Courtdale
* Dallas
* Dupont
* Duryea
* Edwardsville
* Exeter
* Forty Fort
* Freeland
* Harveys Lake
* Hughestown
* Jeddo
* Kingston
* Laflin
* Larksville
* Laurel Run
* Luzerne
* Nescopeck
* New Columbus
* Nuangola
* Penn Lake Park
* Plymouth
* Pringle
* Shickshinny
* Sugar Notch
* Swoyersville
* Warrior Run
* West Hazleton
* West Pittston
* West Wyoming
* White Haven
* Wyoming
* Yatesville

### Townships 
* Bear Creek Township
* Black Creek Township
* Buck Township
* Butler Township
* Conyngham Township
* Dallas Township
* Dennison Township
* Dorrance Township
* Exeter Township
* Fairmount Township
* Fairview Township
* Foster Township
* Franklin Township
* Hanover Township
* Hazle Township
* Hollenback Township
* Hunlock Township
* Huntington Township
* Jackson Township
* Jenkins Township
* Kingston Township
* Lake Township
* Lehman Township
* Nescopeck Township
* Newport Township
* Pittston Township
* Plains Township
* Plymouth Township
* Rice Township
* Ross Township
* Salem Township
* Slocum Township
* Sugarloaf Township
* Union Township
* Wilkes-Barre Township
* Wright Township

### Mga pook na itinakda ng senso 
Ang mg pook na itinakda ng senso (*census-designated places* o ''CDP's*) ay mga heograpikong lugar na itinakda ng Kawanihan ng Senso ng Estados Unido para sa mga layunin ng pagtatala ng demograpikong datos. Hindi sila mga tunay na kinasasakupan sa ilalim ng batas ng Pennsylvania.

* Beech Mountain Lakes
* Browntown
* Chase
* East Berwick
* Georgetown
* Glen Lyon
* Harleigh
* Hickory Hills
* Hilldale
* Hudson
* Huntington Mills
* Inkerman
* Lattimer
* Mocanaqua
* Mountain Top
* Nuremberg
* Pardeesville
* Pikes Creek
* Plains
* Shavertown
* Sheatown
* Silkworth
* Trucksville
* Upper Exeter
* Wanamie
* West Nanticoke
* Weston

### Pagrarangko ayon sa populasyon 
Ang pagraranko ng populasyon ng sumusunod na talahanayan ay nakabatay sa senso 2010 ng Kondado ng Luzerne.

[thumb|[Wilkes-Barre, Pennsylvania|Wilkes-Barre, ang punong lungsod at pinakamalaking lungsod ng Kondado ng Luzerne.]]
[thumb|[Hazleton, Pennsylvania|Hazleton, ang pangalawang pinakamalaking lungsod ng Kondado ng Luzerne.]]
[thumb|[Nanticoke, Pennsylvania|Nanticoke, ang pangatlong pinakamalaking lungsod ng Kondado ng Luzerne.]]

thumb|Kingston, ang pinakamalaking bayan (boro) ng Kondado ng Luzerne.
thumb|Plymouth, ang pangalawang pinakamalaking bayan (boro) ng Kondado ng Luzerne.

**†** *punong lungsod ng kondado*

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas 
* Official **Luzerne County** website
* 
* Tournepa.com: Luzerne County Convention and Visitors Bureau
* The Luzerne Foundation — *the county's Community Foundation''.
* Luzerne County Community College website