open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Pilipinas

Ang mga Pandaigdigang Pamanang Pook ng United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) ay mga lugar na may kahalagahan sa pamanang kultural o natural gaya ng inilarawan sa Kumbensiyong UNESCO sa Pamanang Pandaigdig, na itinatag noong 1972. Ang pamana ng kultura ay binubuo ng mga monumento (tulad ng mga gawang arkitektura, mga monumental na eskultura, o mga inskripsiyon), mga grupo ng mga gusali, at mga lugar (kabilang ang mga arkeolohikong lugar). Ang mga likas na katangian (binubuo ng mga pisikal at biyolohiko na pormasyon), mga pormasyong heolohiko at pisyograpiko (kabilang ang mga tirahan ng mga nanganganib na uri ng hayop at halaman), at mga natural na lugar na mahalaga mula sa pananaw ng agham, konserbasyon, o natural na kagandahan, ay binibigyang kahulugan bilang natural na pamana. 

Pinagtibay ng Republika ng Pilipinas ang kumbensiyon noong Setyembre 19, 1985, na ginagawang karapat-dapat na maisama sa listahan ang mga makasaysayan at natural na lugar nito. Ang bansa ay may mga unang lugar (ang mga Simbahang Baroko  at Pambansang Liwasan ng Bahurang Tubbataha) na isinama noong 1993, at ngayon ay mayroon nang anim na lugar, ang pinakahuli ay ang Santuwaryong Hayop-gubat ng Bundok Hamiguitan noong 2014. Sa anim na lugar na iyon, tatlo ang bawat isa ay kultural at natural. Bukod pa rito, inilagay din ng gobyerno ng Pilipinas ang 19 na lugar sa pansamantalang listahan, ibig sabihin ay balak nilang isaalang-alang ang mga ito para sa nominasyon sa hinaharap. Ang kakulangan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook ay pangunahing dahil sa kaunting kamalayan ng mga lokal, ang kawalan ng mga taong may kakayahang kasangkot, at ang kakulangan ng pondo ng gobyerno. Ang isang lugar, ang Mga Hagdan-Hagdang Palayan ng Kordilyera ng Pilipinas, ay dating nakalista bilang isang Pandaigdigang Pamanang Nanganganib dahil sa kakulangan ng mga pagsisikap sa konserbasyon at pagsubaybay, ngunit mula noon ay inalis na bilang isang endangered site dahil sa matagumpay na mga aksyon sa konserbasyon ng komunidad at gobyerno.

## Mga Pandaigdigang Pamanang Pook 
Itinala ng UNESCO ang mga lugar sa ilalim ng sampung pamantayan; ang bawat entrada ay dapat matugunan ang kahit isa sa mga pamantayan. Ang pamantayan i hanggang vi ay kultural, at ang pamantayan vii hanggang x ay natural.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga palatandang pook sa Pilipinas
Wikang Sisilyano

Ang **wikang Sisilyano** (, ; ) ay isang wikang Romanse na sinasalita sa isla ng Sicilia at sa mga kalapit nitong pulo. Nabibilang ito sa mas malawak na pangkat ng Matinding Katimugang Italyano (Italyano: italiano meridionale estremo).

Inilalarawan ng Ethnologue ang Sisilyano bilang "sapat na naiiba mula sa Pamantayang Italyano upang ituring na isang hiwalay na wika", Tinukoy rin ito bilang isang wika ng Rehiyong Sisilyano. Taglay nito ang pinakamatandang tradisyong pampanitikan sa mga wikang Italo-Romanse. Mayroon ding bersyon ng UNESCO *Courier* na makukuha sa wikang Sisilyano.

## Katayuan 
Ang wikang Sisilyano ay sinasalita ng karamihan sa mga naninirahan sa Sisilya at ng mga pamayanang emigrante sa iba't ibang panig ng mundo. Ang huli ay matatagpuan sa mga bansang tumanggap ng malaking bilang ng mga imigranteng Sisilyano sa nakalipas na humigit-kumulang isang dantaon, lalo na ang Estados Unidos (partikular sa mga kapitbahayan ng Gravesend at Bensonhurst sa Brooklyn, Lungsod ng New York, at sa Buffalo at Kanlurang Bahagi ng Estado ng New York), Kanada (lalo na sa Montreal, Toronto, at Hamilton), Australya, Venezuela, at Arhentina. Sa huling apat o limang dekada, marami ring Sisilyano ang naakit sa mga sona ng industriya sa Hilagang Italya at sa mga lugar ng Unyong Europeo.

## Ulat ng Ethnologue 
### **Iba pang mga pangalan** 
Ang mga alternatibong pangalan ng wikang Sisilyano ay Calabro-Sisilyano, sicilianu, at sìculu.[1] Ang unang termino ay tumutukoy sa katotohanang may anyo ng Sicilian na sinasalita sa katimugang Calabria, partikular sa lalawigan ng Reggio Calabria. Ang dalawa pa ay mga pangalan ng wika mismo sa Sisilya: sa partikular, ang terminong sìculu ay orihinal na tumutukoy sa isa sa mga mas malalaking prehistorikong pangkat na nanirahan sa Sisilya (ang mga Sicel o Siculi na kabilang sa mga Italiko) bago dumating ang mga Griyego noong ika-8 dantaon BK. Maaari rin itong gamitin bilang panlapi upang magpahiwatig o higit pang ipaliwanag ang pinagmulan ng isang tao, halimbawa: Siculo-Amerikano (*sìculu-miricanu*) o Siculo-Australiyano.

## Mga sanggunian 
## Talababa 
* 

Kategorya:Mga wikang Romanse
Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Italya

Ang mga Pandaigdigang Pamanang Pook ng United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) ay mga lugar na may kahalagahan sa pamanang kultural o natural gaya ng inilarawan sa Kumbensiyong UNESCO sa Pamanang Pandaigdig, na itinatag noong 1972. Ang pamana ng kultura ay binubuo ng mga monumento (tulad ng mga gawang arkitektura, mga monumental na eskultura, o mga inskripsiyon), mga grupo ng mga gusali, at mga lugar (kabilang ang mga arkeolohikong lugar). Ang mga likas na katangian (binubuo ng mga pisikal at biyolohiko na pormasyon), mga pormasyong heolohiko at pisyograpiko (kabilang ang mga tirahan ng mga nanganganib na uri ng hayop at halaman), at mga natural na lugar na mahalaga mula sa pananaw ng agham, konserbasyon, o natural na kagandahan, ay binibigyang kahulugan bilang natural na pamana. Ipinagtibay ng Italya ang kumbensiyon noong Hunyo 23, 1978.

Ang Italya ay may 61 na nakalistang lugar, kaya ito ang estadong may pinakamaraming Pandaigdigang Pamanang Pook, mas mataas lamang sa Tsina (60) at Alemanya (55). Ang unang lugar sa Italya, ang Mga Guhit sa Bato sa Valcamonica, ay nakalista sa ika-3 Sesyon ng Komite ng Pook Pandaigdig, na isinagawa sa Cairo at Luxor, Ehipto, noong 1979. Dalawampu't limang lugar sa Italya ang naidagdag noong dekada 1990, kabilang ang 10 lugar na idinagdag sa ika-21 sesyon na isinagawa sa Napoles noong 1997. Ang Italya ay nagsilbing miyembro ng  Komite ng Pook Pandaigdig nang limang beses, 1978–1985, 1987–1993, 1993–1999, 1999–2001, at 2021–2025.  Pitong lugar ang transnasyonal. Ang Makasaysayang Sentro ng Roma ay kabahagi ng Vaticano; ang Monte San Giorgio at Daambakal ng Recia sa Suwisa; ang Mga Pagawaing Depensang Veneciano sa Kroasya at Montenegro  ang Mga Prehistorikong tirahang nakapilote sa paligid ng Alpes sa 5 iba pang mga bansa; ang Mga Dakilang Bayan ng Spa ng Europa sa 6 na iba pang bansa; at ang Mga Sinuana at Primitibong Gubat ng Haya sa Carpatos at Iba Pang Rehiyon ng Europa ay kabahagi ng 17 iba pang mga bansa. Bukod pa rito, ang Italya ay may 30 lugar sa pansamantalang listahan.

## Mga sanggunian
Ophelia (buwan)

Ang **Ophelia** ay isang pangloob na buwan ni Urano at isa sa dalawang *shepherd* na buwan nito, kasama si Cordelia. Binabantayan nilang dalawa ang Uranong singsing na epsilon para hindi kumalat ito, kung saan si Cordelia ang pangloob na buwan at si Ophelia ang panlabas. Si Ophelia rin ang pangalawang pinakamalapit na buwan kay Urano kasunod ni Cordelia na may layo na 49800 kilometro, kumpara dito na may layo na 53800.

 habang dumadaloy ito. Mukhang mahaba ito dahil habang kinukuha ang litrato, tuloy-tuloy pa ito dumalo.]]

Natuklasan ito noong Enero ng 1986 kasama ni Cordelia gamit ang mga larawan galing kay Voyager 2 habang dumaan ito na nakita ni Terrile habang inoobserbahan ang mga litrato ni Voyager. binigyan ng pansamantalang pagtatalagang **S/1986 U 8** at Romanong numerong **Uranus VII**. Hindi ito nakita ulit hanggang inobserbahan nito ni Teleskopyong Pangkalawakang Hubble sa 2003 at pinangalanan sa anak ni Polonius na si Ophelia sa sinulat ni William Shakespeare na *Hamlet*

## Mga sanggunian 
Kategorya:Likas na satelayt
Kategorya:Urano
Slowly (app)

Ang **Slowly** (inistilo bilang **SLOWLY**) ay isang *geosocial networking* na aplikasyon na nagpapahintulot sa mga tagagamit na magpalitan ng mga mensahe o "liham" na naantala. Nakadepende ang oras ng isang mensahe para maipadala sa distansya sa pagitan ng sumulat at tagatanggap. 

## Kasaysayan 
Inilabas sa iOS noong 2007 at sa Android ng sumunod na taon ang Slowly. Initampok ito sa App Store bilang "App of the Day" sa mahigit 30 mga rehiyon sa buong mundo. Ginantimpalaan din ito noong 2019 bilang "Best Breakthrough App" ng Google Play. Noong Enero 2019, umabot ng 1 milyon tagagamit ang gumagamit nito. 

Inilabas ang web application ng Slowly sa bersyong 5.0 noong kalagitnaan ng Setyembre 2019. Noong 2020, isinama sa bersyong 6.0 ng aplikasyon ang mga feature tulad ng Dark Mode, ang abilidad na magpalitan ng audio notes at magpasa ng mga sulat nang hindi naaapektuhan ang ratio ng naipadala/natanggap ng tagagamit. Inilabas din ang feature na tinatawag na SLOWLY PLUS kung saan maaaring magbayad ang isang tagagamit upang doblehin ang kanilang kota para sa bilang ng mga kaibigan, mga maaaring hindi isamang tema at rehiyon, at palitan ng litrato.

Noong Setyembre 2023, inilabas ng Slowly ang Open Letters. Pinapayagan ng feature na ito ang mga tagagamit na magbahagi ng kanilang bukas na liham o mabasa ang bukas na liham ng iba pang mga tagagamit upang makipag-ugnayan at palakasin ang kanilang potensyal na makatugma sa ibang tagagamit.

## Operasyon 
Kinakailangan ng mga tagagamit na gumawa ng palayaw at avatar para sa kanilang sarili para makapagsimula. Maaari silang maghanap ng ibang mga tagagamit o kusang maitugma sa iba pa gamit ang isang algoritmo. Pinapayagan nito ang mga tagagamit na maghanap ng mga tao gamit ang iba't ibang filter tulad ng common interests o mga tao sa partikular na mga bansa. Nagtatag ang aplikasyon ng iba't ibang "House Rules" na kinakailangang sang-ayunan bago magamit ng isang tagagamit ang aplikasyon. Inaabot ang mga "sulat" ng 30 minuto hanggang 60 oras upang marating ang destinasyon, depende sa layo ng pagitan ng sumulat at tagatanggap. May mga virtual din na selyo na makokolekta at mailalagay sa mga sulat bago ito ipadala.

Maaaring makuha ng libre ang mga selyo sa mga espesyal na kaganapan o mabili sa "Tindahan ng Selyo" gamit ang "SLOWLY Coins", na siyang mabibili gamit ang lokal na salapi o makuha kapag nanood ng isang maikling patalastas. Maaari ring maglaman ng litrato at audio notes kapag nahingi na ang permiso ng tatanggap nito.

Maaari ring gamitin ng mga tagagamit ng Slowly ang kanilang "Web Version", na siyang tumatakbo sa web browser sa kanilang PC o laptop. Maaaring mag-log in ang mga bagong tagagamit ng bersyong ito gamit ang isang QR code, na siyang makukuha sa web app at i-scan gamit ang kanilang Slowly app sa kanilang mobile device. Hinahandog ng Web Client ang mas madali at mas mabilis na pagsulat at mas gusto ng mga tagagamit na mahilig sumulat ng mahahabang "liham". 

## Mga sanggunian 
## Panlabas na kawing 
* Web App
Kategorya:Mga social networking service
Bayan ng Zrębin

**Ang Zrębin**   ay isang nayon sa administratibong distrito ng Gmina Połaniec, sa loob ng Staszów County, Świętokrzyskie Voivodeship, sa timog-gitnang Poland. Matatagpuan naman ito humigit-kumulang ng  kanluran ng Połaniec,  timog ng Staszów, at  timog-silangan ng kabisera ng rehiyon na Kielce .
Bianca (buwan)

Ang **Bianca** ay isang pangloob na buwan ni Urano at ang pinakamaliit na buwan na nasa grupo ng Portia na may laki ng 51 kilometro.  Ito rin ay may layo kay Urano ng 59200 na sa loob ng mga 10.5 na oras, na may kiling ng 2.3° at eksentrisidad na higit-kumulang ng 0.001.

Natuklasan ito noong Enero ng 23 sa 1986 gamit ang mga nilarawan ni Voyager 2 na napansin ni Smith habang inoobserbahan niya ang nakuhang litrato ni Voyager sa kaniyang pagdaan kay Urano at ang kaniyang mga buwan, 3 araw pagkatapos matuklasan sina Cordelia at Ophelia. Noong tinuklas, pinangalanan ito ayon sa isang tauhan ng sinulat ni William Shakespeare na si Bianca, kapatid ni Katherina.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Urano
Kategorya:Likas na satelayt
Desdemona (buwan)

Ang **Desdemona** ay isang pangloob na buwan ni Urano at ang pinakahilig na buwan na hindi di-regular, na may kiling na 3.1° Kaysa sa kaniyang kiling, mayroong laki ito ng mga 64 kilometro na may layo kay Urano ng 62700 km sa loob ng 11.4 na oras.

.]]

Natuklasan ito noong ika-13 ng Enero sa 1986 gamit ang mga larawan nakuha ni Voyager 2 na nakita ni Synnott habang tinitingnan niya ang mga kinuha nito at binigyan ng pansamantalang pagtatalagang **S/1986 U 6** at Romanong numerong **Urano X**. Pagdating ng 1988 sa ika-8 ng Hunyo, nakumpirma ng Pandaigdigang Unyong Astronomiko na ipangalan ito ayon sa isang tauhan sa sinulat ni William Shakespeare na Othello, kung saan nakikita si Desdemona, asawa ni Othello.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Urano
Kategorya:Likas na satelayt
Panghinuko

thumb|Panghinuko ng daliri sa paa at kuko

Ang **panghinuko** ay isang kasangkapang pamutol ng kuko.

## Kayarian
Kadalasang yari ang mga panghinuko sa di-kinakalawang na bakal, bagamat maari rin itong mayari sa plastik at aluminum. Marami sa mga panghinuko ang may nakatangan na pangkikil ng kuko na pamantay ng mga gilid na dulo ng kuko.

## Kasaysayan
Bago ang pagkalalang ng makabagong panghinuko, gumagamit ang mga tao ng isang maliit na patalim upang bawasan ang kanilang kuko.

## Mga sanggunian
Kategorya:Kagamitang panggagamot
Rosalind (buwan)

Ang **Rosalind** ay isang pangloob na buwan ni Urano at ang pinakamalayong sa grupo ng Portia, na may layo ng mga 69930 kilometro sa planeta niya. Mayroon din itong laki ng mga 72 kilometro, na may ligiran na nakahilig ng 1.7° at may eksentrisidad na mas mababa sa 0.01, na tinatapos ito sa loob ng 13.4 na oras.

 kung saan nakaturo ito.]]

Natuklasan ito noong ika-13 ng Enero sa 1986 sa mga nakuhang litrato ng Voyager 2 habang dumaan ito sa Urano na nakikita sa Synnott habang tinitingnan niya ang kinuha nito, binigyan ito ng pansamantalang pagtatalagang **S/1986 U 4** at Romanong numerong **Uranus XIII**. Nakuha niya na ang pinaka pangalan nito noong ika-8 ng Hunyo sa 1988 tinanggap ng Pandaigdigang Unyong Astronomiko, ukol sa babaeng bida sa sinulat ni William Shakespeare na kuwentong "As You Like It" na si Rosalind.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Urano
Kategorya:Likas na satelayt
Dani Rodrik

Si **Dani Rodrik** (ipinanganak noong Agosto 14, 1957) ay isang ekonomistang Turko at Propesor ng Ekonomiyang Politikahing Internasyonal ng Pundasyon ng Ford sa Paaralang Pang-gobyerno ni John F. Kennedy sa Pamantasang Harvard. Siya ay dating Propesor na Albert O. Hirschman ng Agham Panlipunan sa Institute for Advanced Study sa Princeton, New Jersey. Malawakan siyang nakapaglathala ng mga akda sa mga larangan ng internasyonal na ekonomiya, pag-unlad ng ekonomiya, at ekonomiyang pampulitika. Ang tanong kung ano ang bumubuo sa mabuting patakarang pang-ekonomiya at kung bakit ang ilang pamahalaan ay mas matagumpay kaysa sa iba sa pagpapatibay nito ang nasa sentro ng kanyang pananaliksik. Kabilang sa kaniyang mga akda tulad ng *Economics Rules: The Rights and Wrongs of the Dismal Science* at *The Globalization Paradox: Democracy and the Future of the World Economy*.

## Mga akda
*  (will be released in November 2025)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga ekonomista
Kategorya:Mga ekonomista mula sa Estados Unidos
Kategorya:Ipinanganak noong 1957
Kategorya:Nabubuhay na mga tao
Cupid (buwan)

Ang **Cupid** ay isang pangloob na buwan ni Urano at ang pinakamaliit na pangloob na buwan niya, na may laki ng mga 18 kilometro. May layo din ito ng mga 74400 na kilometro kay Urano, na may kiling ng mga 2° at eksentrisidad ng 0.007, sa loob ng 14.7 na oras.

 noong 2003.]]

Natuklasan ito noong Agosto ng 2003 gamit ang Teleskopyong Pangkalawakang Hubble na nakita ni Showalter at Lissauer at binigyan ng pansamantalang pagtatalagang **S/2003 U2** at Romanong numerong **Uranus XXVII**. Pagdating ng Disyembre ng 2005, nakuha niya na ang totoong pangalan niya na Cupid ayon sa sinulat ni William Shakespeare sa kuwentong **Timon of Athlens** na galing sa mitolohiyang Griyego.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Urano
Kategorya:Likas na satelayt
Newly Weds Foods

Ang **Newly Weds Foods**, ay isang kompanya ng mga pagkain na nakabase sa Estados Unidos na pagmamayari ng Redwood Holdings (LLC), isang pribadong kompanya ni Paul M. Angell.

## Tignan ito
* Purechem Corporation
* Tolman Manufacturing Inc.

## Sanggunian
Kategorya:Mga kompanya ng pagkain
Kategorya:Mga kompanya sa Estados Unidos
Kategorya:Mga kompanya sa Pilipinas
Purechem Corporation

Ang **Purechem Qlty Corporation**, ay isang kompanya ng mga pagkain na nakabase sa Navotas, Pilipinas na pagmamayari nang mag-asawang Fernando Go Co at Ester King–Co, sa lungsod ng Navotas sa Kalakhang Maynila ay binubuo ng dalawang komisaryo ang Purechem na itinatag noong 1974 at Ferna taong 1996.

## Kompanya
; Purechem Corporation: * Sustansyang kimikal /Food & Beverages
; FERNA Corporation: * Pastries (tinapay at keyk)

## Tignan ito
* Zenith Foods Corporation
* Newly Weds Foods

## Sanggunian

Kategorya:Mga kompanya ng pagkain
Kategorya:Mga kompanya sa Pilipinas
Joy Christopher Riveral Dulay

Si Joy Christopher Riveral Dulay (noong Disyembre 21, 1990) ay isang Pilipinong negosyante at tagapagtatag ng JCRD Builders Corporation, isang kumpanyang pangkonstruksiyon sa Pilipinas.

## Maagang Buhay at Edukasyon 
Ipinanganak si Dulay Lumaki at nagkamalay sa Bagong Silang, Caloocan City, kung saan naranasan niya ang maagang kamuwangan sa lansangan at pakikipagsapalaran sa buhay. Sa murang edad, naging bahagi siya ng tinatawag na “buhay-kalye,” kung saan naghanapbuhay siya bilang street vendor, tindero ng gulay, tagapagpa-atras ng dyip, at iba pang marangal na diskarte upang matustusan ang pang-araw-araw na pangangailangan pati sa pag a-aral.

Noong 2012, nagtapos siya ng Bachelor of Arts in Political Science sa University of Caloocan City.

## Unang Trabaho at Karera 
Matapos ang kolehiyo, ang una niyang trabaho ay bilang warehouseman sa PHILUSA Corporation. Pagkatapos ng kontrata, nakapasok siya sa iba’t ibang pribadong kumpanya at unti-unting na-promote sa mas maayos na mga posisyon, na nagbigay sa kanya ng karanasan sa operasyon at pamamahala.

## Pagnenegosyo at Pagpasok sa Konstruksiyon 
Noong 2020, Itinatag ni Dulay ang JCRD Builders Corporation na may malinaw na adbokasiya sa pabahay. Ayon sa kanyang pananaw: “Pinapangarap kong magkaroon ng isang lugar kung saan walang naiiwan na walang tahanan. Nais kong mag-iwan ng isang pamana sa pamamagitan ng pagbibigay ng de-kalidad at abot-kayang pabahay, upang matupad ang pangarap ng maraming pamilyang Pilipino na magkaroon ng sarili nilang tahanan. Naniniwala ako na ang bawat tao ay karapat-dapat sa isang ligtas at komportableng bahay, at ako ay motibadong gawing realidad ito.”

## Mga pananda 
Kategorya:Negosyante
Gejang

Ang ***gejang*** () o ***gejeot*** () ay isang uri ng *jeotgal,* o inasnan at binurong pagkaing-dagat sa lutuing Koreano, na ginagawa sa pamamagitan ng pagbabad ng hilaw na alimango sa alinman sa *ganjang* (toyo) o isang sarsang nakabatay sa pinulbos na sili. Ang termino ay binubuo ng dalawang salita; *ge*, na nangangahulugang "alimango", at *jang* na nangangahulugang "kondimento" sa Koreano. Ang mga alimangong pinipili para sa putaheng *gejang* ay karaniwang mga babaeng alimango na may mga itlog.

Bagaman orihinal na tumutukoy ang *gejang* sa mga alimangong binabad sa toyo, tinatawag na rin itong ***ganjang-gejang*** () upang maiba ito sa *yangnyeom-gejang* (). Ang huli ay isang medyo bagong putahe na umusbong kasabay ng paglago ng industriyang panrestoran ng Timog Korea. Tila nagmula ito sa mga lalawigan ng Chungcheong at Jeolla, na kapwa may pangmatagalang tradisyon ng paghahalo ng hilaw na isda o pinatuyong *pollock* at maanghang na durog na sili o sarsang *gochujang*. Nang maglaon, nagsimulang maghanda ang mga tao ng alimango sa kahalintulad na paraan, na nagresulta sa pagkaing kilala ngayon bilang *yangnyeom-gejang*. Ang yangnyeom ay nangangahulugang “panimpla” o “timplado” sa Koreano, at tumutukoy sa maanghang na sarsa ng putahe na gawa sa pinulbos na sili.

Sikat ang mga rehiyon ng Gyeongsang, Jeolla, at Jeju sa kani-kanilang mga uri ng *gejang*. Isa itong kinatawang espesyalidad ng Yeosu sa Timog Jeolla, at isang tradisyonal na putahe ng lutuing Jeolla.

## Tingnan din
*Banchan, mga maliliit na pamutat
*Lutuing Koreano

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Koreano
Kategorya:Lutuing Koreano
Huling Babala ng Tsina

Ang "**Huling Babala ng Tsina"** (     ) ay isang sawikaing Ruso na nagmula sa Unyong Sobyet. Ito ay may halong **balintuna** (irony) at **tumutukoy sa isang babalang walang tunay na kahihinatnan** o pangil. Maihahambing ito sa mga idiyomang Pilipino na **"tahol nang tahol, hindi naman nangangagat."**, **"Ang maingay na lata ay walang laman.",** at **"Puro dada, wala namang gawa."**

## Kasaysayan 
thumb|Tanawin mula sa Kinmen ng Taiwan Strait, ang pinagmulan ng idyoma
Ang ugnayan sa pagitan ng Republikang Bayan ng Tsina at Estados Unidos noong mga dekada 1950 at 1960 ay naging magulo dahil sa mga hindi pagkakaunawaan tungkol sa katayuang pampulitika ng Taiwan . Ang mga jet fighter ng militar ng Amerika ay regular na nagpapatrolya at nagsasagawa ng mga fighter maneuvers  sa Taiwan Strait, na humantong sa mga pormal na protesta na regular na inihahain ng Partido Komunista ng Tsina sa anyo ng isang "huling babala".  Sa pagtatapos ng 1964, mahigit 900 sa mga "huling babala" na ito ang nailabas,  ngunit hindi ito sinundan ng anumang makabuluhang kahihinatnan. 

Ang mga protesta na ito ay madalas na ipinalalabas sa radyong Sobyet, "ibinibigkas ng tagapagbalita na si Yuri Levitan sa kanyang taimtim na tinig", na humantong sa pangkalahatang kamalayan ng "mga huling babala" sa mga mamamayang Sobyet at karaniwang paggamit ng terminong "huling babala ng Tsina" sa loob ng mga sambahayang Sobyet upang tumukoy sa mga walang kabuluhang banta.  Madalas na nagdaragdag ng mga numero ang mga mamamayan sa parirala para sa karagdagang nakakatawang epekto, tulad ng "ika-231 huling babala ng Tsina" at "ika-850 huling babala ng Tsina". 

Ang terminong ito ay naging popular sa social media na gumagamit ng wikang Ingles bago ang pagbisita ni Nancy Pelosi sa Taiwan noong 2022 upang tukuyin ang mga banta ng Tsina, na sinasabing mababaw ang lakas ngunit sa totoo lang ay mahina. 

## Tingnan din 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Mga Sanggunian 
Kategorya:Parikala
Kategorya:Kasaysayan ng relasyong panlabas ng Tsina
Kategorya:Ang Tsina sa kulturang popular
Kategorya:Huling Babala
Kategorya:Ultimata
Kategorya:Relasyong Tsina–Unyong Sobyet
Kategorya:Mga idyoma sa wikang Ruso
Kategorya:Balintuna
Kategorya:Relasyong Cross-Strait
Kategorya:Idiyoma
Bagaso

[right|thumb|250x250px|Bagasse ng tubo sa [Hainan, Tsina]]
Ang **bagaso** ay ang tuyong, masapal at mahiblang materyal na natitira matapos durugin ang mga tangkay ng tubo o sorgo upang makuha ang kanilang katas. Ginagamit ito bilang biyopanggatong para sa produksiyon ng init, enerhiya, at kuryente, gayundin sa paggawa ng sapal at mga materyales sa pagtatayo. Katulad nito ang bagaso ng agabe, ngunit ito ang natitirang materyal matapos makuha ang katas ng bughaw na agabe.

## Paggamit
thumb|Bagasong natatakpan ng asul na plastik sa labas ng isang gilingan ng asukal sa Proserpine, Queensland

Maraming pag-aaral ang tumalakay sa paggamit ng bagaso sa paggawa ng mga materyales na batay sa biyolohiya at bilang biyopanggatong sa paglikha ng enerhiya mula sa mga napapalitang pinagkukunan.

### Sapal, papel, karton at pagbabalot
Sa maraming tropikal at subtropikal na bansa tulad ng Indiya, Tsina, Kolombya, Iran, Taylandiya, at Arhentina, karaniwang ginagamit ang bagaso bilang kapalit ng kahoy sa paggawa ng sapal, papel, at karton. Ang ganitong pagpapalit ay nagbubunga ng sapal na may mga pisikal na katangiang angkop para sa papel sa pag-iimprenta at mga kuwaderno, mga produktong tisyu, mga kahon, at mga pahayagan.

## Mga sanggunian
Kasyiwasaki

Ang lugar na sakop ng kasalukuyang bayan ng Kashiwazaki ay bahagi ng dating Lalawigan ng Echigo at umunlad bilang hintuan sa daanang Hokuriku-dō. Sa pamumuno ng shogunatong Tokugawa noong panahong Edo, nahati ang lugar ng Kashiwazaki sa mga bahaging pinamamahalaan ng dominyo ng Shiiya, isang maliit na dominyong *fudai* sa ilalim ng pamumuno ng angkang Hori.  Samantala, may iba ring mga bahagi na naging *tenryō*, teritoryo na direktang saklaw ng shogunato, o naging eksklabe ng ibang mga dominyo tulad ng Kuwana sa lalawigan ng Ise; Kaminoyama sa Mutsu; at Nagaoka at Yoita sa Echigo. Bahagi ng lupaing pag-aari ng dominyo ng Kuwana ang teritoryo ng pre-modernong pamayanan ng Kashiwazaki. Noong 1889, sa gitna ng panahong Meiji, itinatag ang sistemang munisipal. Dulot nito,  naging bayan ang Kashiwazaki bilang bahagi ng distrito ng Kariwa sa prepektura ng Niigata noong Abril 1 ng naturang taon. Nitong panahon din natuklas ng petrolyo sa lugar at siyang nagdulot ng paglago ng lokal na ekonomiya at pagdami ng populasyon. Noong Hulyo 1, 1940, itinaas muli ang Kashiwazaki at naging ikalimang lungsod na itinatag sa Niigata.

Noong Nobyembre 1, 1968, kinupkop ng Kashiwazaki ang nayon ng Kurohime, at sinundan ng bayan ng Kitajō noong Mayo 1, 1971 (parehong mula sa distrito ng Kariwa ). Sumunod, noong Abril 1, 1989, ibinuklod sa lungsod ang bahagi ng bayan ng Kakizaki sa distrito ng Nakakubiki, at noong Mayo 1, 2005, pati na rin ang mga bayan ng Nishiyama at Takayanagi (pareho namang mula sa Kariwa).  

### Lindol noong 2007 
Noong Hulyo 16, 2007, isang lindol na may magnitud na 6.8 ang tumama sa baybayin ng Kashiwazaki. 11 katao ang namatay,  at mahigit 700 ang sugatan. Nagdulot din ito ng matinding pagkawala ng kuryente, pagtaas ng babala ng tsunami, at iba pang mga sakuna. Dulot din ng lindol, natigil ang operasyon ng Kashiwazaki-Kariwa Nuclear Power Plant.   Inabot ng 21 buwan bago bumalik sa operasyon ang ilan sa mga yunit nito.
Paraan ng artikulasyon

class=skin-invert-image|thumb|Dayagramang Euler na nagpapakita sa tipikal na paggugrupo sa mga ponema batay sa paraan ng artikulasyon.

Sa ponetika, tumutukoy ang **paraán ng artikulasyón** ng isang katinig sa interaksyon ng mga artikulador (hal. dila, ngipin) sa isa't-isa upang makagawa ng boses. Kalimitan na binabatay ito sa kung gaano kalapit ang dalawang artikulador sa isa't-isa (tinatawag na *pagkahigpit*). Bukod dito, ginagamit ring basehan ang pagkamalapit ng tunog sa titik na *r* (mga rotiko) para sa mga katinig na tapik at nginig at sa titik na *s* (mga sibilante) para sa katinig na prikatibo. Ginagamit rin minsan bilang basehan ang daloy ng hangin sa ilong (nasalidad) at dila (lateralidad), bagamat itinuturing ng ilang mga ponetiko ang mga ito bilang hiwalay.

## Katawagan 
Tinatawag na *obstruyente* ang mga paraan ng artikulasyon na may nagaganap na pagpipigil sa daloy ng hangin. Kalimitan itong walang boses, pero karaniwan din ang mga may boses na obstruyente. Tinatawag naman na *sonante* ang mga paraan na walang ganitong pagpipigil, at madalas na may boses; bihira ang mga walang boses na sonante, pero makikita ito sa wikang Gales at Sinaunang Griyego, sa Klasikong Tibetano, at maging sa ilang mga dayalekto ng wikang Ingles na nagtatangi sa pagbigkas sa mga salitang  ('alin') at  ('mangkukulam').

Maaari ring tawagin ang mga sonante bilang mga *resonante*; sa ganitong pananaw, itinuturing lamang na sonante ang mga resonanteng hindi bokoyde (mga katinig sa ilong at likido, pero hindi mga patinig at malapatinig). Ginagamit rin ang *humaharang* () at *tuluyan* () bilang alternatibong pagkakategorya.

## Tingnan din 
* Lugar ng artikulasyon

## Sanggunian 
* 

Kategorya:Ponetika
Kategorya:Lingguwistika
Color It Red

Ang bandang ***Color It Red*** ay isa sa mga kilalang Pilipinong bandang indie sa larangan ng musikang Pinoy na kontemporaryong rock.

## Kasaysayan
Binuo nina Cooky Chua, Barbi Cristi at Maricar Florendo ang bandang ***Color It Red*** noong 1989. Si Chua ang bokalista samantalang si Cristi ay sa gitarang pang-ritmo (Inggles: *rhythm guitar*) at si Florendo ay sa teklada (Inggles: *keyboard*). Hinango ang pangalan ng kanilang banda sa isang *crossword puzzle.* 

Noong 2024, ang ***Color It Red*** ay binubuo nina Cooky Chua, Barbi Cristi, Bo Pip Paraguya, JV Torres, Kwachi Vergara at Jerome Nuñez.

Inilabas din ng bandang *Color It Red* ang mga album na *Fools Circle* noong 1997, *Pop Fiction* noong 2000, at *Color it Red* noong 2006.

Sa ika-25 na taon ng *Color It Red* ay inilabas nila ang album na *Silver.*

## Mga sanggunian
## Mga panlabas na link
* Color It Red sa Facebook
* *Paglisan* ng Color It Red sa Youtube

Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Pilipinas
Sentro ng Kalabaw sa Pilipinas

Ang **Sentro ng Kalabaw sa Pilipinas** o **Sentro ng Pilipinas para sa Kalabaw** ( o PCC), isang nakalakip na ahensiya ng Kagawaran ng Agrikultura, ay itinatag sa Muñoz sa lalawigan ng Nueva Ecija noong 1992 upang magparami at magsagawa ng pagpapalahi ng kalabaw batay sa mataas na ani na lahing Murrah (katutubong lahi ng estado ng Haryana sa Indiya) sa Pilipinas bilang isang hayop na maraming gamit na maaaring alagaan para sa gatas, karne, balat, at pangkarga.

## Mga sanggunian
Kategorya:Kagawaran ng Agrikultura (Pilipinas)
Kategorya:Mga koordinadong wala sa Wikidata
Miguel I ng Rumanya

Si **Miguel I** (Oktubre 25, 1921 – Disyembre 5, 2017) ay ang huling hari ng Romania, na naghari mula Hulyo 20, 1927 hanggang Hunyo 8, 1930 at muli mula noong Setyembre 6, 1940 hanggang sa kanyang sapilitang pagbibitiw noong Disyembre 37.

Di-nagtagal pagkatapos ng kapanganakan ni Michael, ang kanyang ama, si Crown Prince Carol, ay nasangkot sa isang kontrobersyal na relasyon kay Magda Lupescu. Noong 1925, pinilit si Carol na talikuran ang kanyang mga karapatan (sa pabor sa kanyang anak na si Michael) sa trono at lumipat sa Paris sa pagpapatapon kasama si Lupescu. Noong Hulyo 1927, kasunod ng pagkamatay ng kanyang lolo na si Ferdinand I, si Michael ay umakyat sa trono sa edad na lima, ang pinakabatang nakoronahan na ulo sa Europa.[1] Dahil menor de edad pa si Michael, itinatag ang isang konseho ng regency, na binubuo ng kanyang tiyuhin na si Prince Nicolas, Patriarch Miron Cristea at Chief Justice Gheorghe Buzdugan. Napatunayang hindi epektibo ang konseho at, noong 1930, bumalik si Carol sa Romania at pinalitan ang kanyang anak bilang monarko, na naghahari bilang Carol II. Bilang resulta, bumalik si Michael sa pagiging tagapagmana ng trono at binigyan ng karagdagang titulo ng Grand Voievod ng Alba-Iulia.

Napilitan si Carol II na magbitiw noong 1940, at si Michael ay muling naging hari. Sa ilalim ng pamahalaan na pinamumunuan ng diktador ng militar na si Ion Antonescu, ang Romania ay naging nakahanay sa Nazi Germany. Noong 1944, lumahok si Michael sa isang kudeta laban kay Antonescu, hinirang si Constantin Sănătescu bilang kanyang kapalit, at pagkatapos ay nagdeklara ng isang alyansa sa mga Allies.[1] Noong Marso 1945, pinilit ng mga panggigipit sa pulitika si Michael na magtalaga ng isang maka-Sobyet na pamahalaan na pinamumunuan ni Petru Groza. Mula Agosto 1945 hanggang Enero 1946, nagsagawa ng "royal strike" si Michael at hindi matagumpay na sinubukang tutulan ang pamahalaang kontrolado ng komunista ng Groza sa pamamagitan ng pagtanggi na pumirma at mag-endorso sa mga kautusan nito. Noong Nobyembre 1947, dumalo si Michael sa kasal ng kanyang mga pinsan, ang hinaharap na Reyna Elizabeth II ng United Kingdom at Prince Philip ng Greece at Denmark sa London. Di-nagtagal pagkatapos noon, noong umaga ng 30 Disyembre 1947, nakipagpulong si Groza kay Michael at pinilit siyang magbitiw, habang ang monarkiya ay inalis. Napilitang ipinatapon si Michael, kinumpiska ang kanyang mga ari-arian, at tinanggal ang kanyang pagkamamamayan. Noong 1948, pinakasalan niya si Prinsesa Anne ng Bourbon-Parma, kung saan nagkaroon siya ng limang anak na babae. Sa kalaunan ay nanirahan ang mag-asawa sa Switzerland.
Kategorya:Ipinanganak noong 1921
Kategorya:Namatay noong 2017
Musica

Musica AI ay isang kumpanyang teknolohiyang nakabase sa Amerika na bumubuo ng mga generative AI system para sa musika, kabilang ang Musica, isang music language model na idinisenyo upang lumikha ng mga komposisyon ng musika.

## Pangkalahatang-ideya 
Ang Musica AI ay itinatag ng Taiwanese-American na negosyanteng si Ivan Linn. Ang kumpanya ay nakabase sa San Francisco, California.

Ang Musica AI ay bumubuo ng mga generative AI tools para sa paglikha ng musika. Ang pangunahing plataporma nito, Musica, ay lumilikha ng orihinal at adaptive na musika mula sa mga text prompt nang hindi gumagamit ng mga copyrighted recordings.

Nagbibigay rin ang kumpanya ng Blackbox, isang AI system na nag-a-automate ng ilang bahagi ng audio at video post-production.

## Mga Sanggunian
JCRD Builders Corporation

Ang **JCRD Builders Corporation** ay isang kumpanyang Pilipino na nagbibigay ng mga serbisyong pang-konstruksyon sa Pilipinas. Itinatag noong Marso 23, 2023, ang pangunahing tanggapan nito ay matatagpuan sa lungsod ng Parañaque.

## Kasaysayan 
Ang JCRD Builders Corporation ay naitatag na may layuning makatulong sa modernisasyon ng sektor ng konstruksiyon sa Pilipinas. Ang kumpanya ay rehistrado sa Securities and Exchange Commission (SEC) at may lisensya mula sa Philippine Contractors Accreditation Board (PCAB).

## Mga Proyekto 
* **Extension ng North Luzon Expressway (NLEX):** Pag-install ng mga rebar at *concrete pouring* sa bahagi ng España, Maynila sa ilalim ng China Road and Bridge Corporation.
* **115kV Transmission Line:** Paggawa ng *caisson foundation* sa Cavite at Laguna bilang lokal na partner ng Hansei Corporation.
* Ang JCRD Builders Corporation ay nakiisa sa Makasaysayang Paglulunsad ng WOW–Matanog Special Economic Zone sa Bangsamoro.

## Mga Sanggunian
Tunog (ponetika)

Sa ponetika at ponolohiya, tumutukoy ang **tunog** o **boses** ( o ) sa katangian ng mga tunog sa pagsasalita na kalimitang ginagamit para sa mga katinig. Maaari itong masabing **matunog** () o **walang tunog** ().

Ginagamit ang katagang ito para tumukoy sa dalawang magkaibang konsepto: maaari itong tumukoy sa proseso ng artikulasyon kung saan nanginginig ang mga kuwerdas sa lalamunan upang makagawa ng boses, samantalang ginagamit rin ito bilang isang paraan sa paggugrupo sa mga ponema sa ponolohiya.

## Notasyon 
Gumagamit ng mga sari-sariling titik ang Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto (IPA) para sa marami sa mga pares ng katinig na matunog at walang tunog kagaya ng . Bukod sa mga ito, meron ding tuldik para sa tunog, ⟨⟩, na madalas ginagamit para sa mga titik na karaniwang ay walang tunog. Sa Unicode, nakakodigo ang mga simbolo bilang  at .

## Sanggunian 
Kategorya:Ponetika
Tom Vaughan-Lawlor

Si **Tom Vaughan-Lawlor** (ipinanganak noong 4 Nobyembre 1977) ay isang Irish na aktor. Mas kilala siya sa Ireland sa kanyang pagganap bilang Nigel 'Nidge' Delaney sa serye ng RTÉ One na *Love/Hate* (2010–2014). Kilala rin siya sa buong mundo sa kanyang pagganap bilang Ebony Maw sa *Avengers: Infinity War* at sa sequel nito na *Avengers: Endgame*.

## Kabataan at Edukasyon 
Si Vaughan-Lawlor ay isinilang sa Dundrum, Dublin, Ireland. Ang kanyang ama, na si Tom din ang pangalan, ay isa ring aktor, at lumabas bilang panauhin sa *Love/Hate* bilang isang pari. Nag-aral siya sa De La Salle College, Churchtown, isang sekondaryang paaralan para sa mga lalaki sa Dublin. Nagtapos siya sa Trinity College, Dublin sa kursong Drama Studies at nagpatuloy ng pag-aaral sa Royal Academy of Dramatic Art (RADA) sa London, England. Siya ang kauna-unahang Irish na aktor na nakatanggap ng Laurence Olivier Bursary, isang parangal para sa mga aktor sa United Kingdom na may pinakamalaking potensyal.

## Karera 
Matapos ang RADA, bumida si Vaughan-Lawlor sa maraming dula kabilang ang *The Quare Fellow* at *The Playboy of the Western World*. Noong 2009, nanalo siya ng Irish Times Best Actor Theatre Award para sa kanyang pagganap sa *The Resistible Rise of Arturo Ui*.

Mula 2010 hanggang 2014, gumanap siya bilang si Nigel "Nidge" Delaney sa crime drama na *Love/Hate*. Dahil sa kanyang pagganap, nanalo siya ng Best Actor in a Supporting Role sa 2012 IFTA Awards at Best Actor sa 2013 IFTA Awards.

Noong 2018, nakilala siya sa buong mundo nang gumanap siya (sa pamamagitan ng motion capture) bilang ang kontrabidang si Ebony Maw sa pelikulang Marvel Cinematic Universe na *Avengers: Infinity War* at muli sa *Avengers: Endgame* (2019). Noong 2024, inanunsyo na gaganap siya bilang Plummer sa seryeng HBO na *A Knight of the Seven Kingdoms* (2026), na isang prequel ng *Game of Thrones*.

## Personal na Buhay 
Kasalukuyang naninirahan si Vaughan-Lawlor sa Whitstable, Kent kasama ang kanyang asawang si Claire Cox, na isa ring aktres, at ang kanilang dalawang anak.

## Pelikula 
### Film 
### Telebisyon 
## Mga Sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
*
Nuxgame

Ang **Nuxgame** ay isang pribadong B2B (business-to-business) na provider ng iGaming software na itinatag noong 2018. Nag-aalok ang kumpanya ng modular na casino at sports betting platform, mga serbisyo para sa agregasyon ng laro, integrasyon ng pagbabayad, mga tool sa operasyon, pati na rin ang mga serbisyong legal at regulataryo para sa mga operator ng casino, sports betting, crypto, at sweepstakes na merkado.

## Kasaysayan 
Nagsimula ang operasyon ng Nuxgame noong 2018 na may paunang pokus sa pagsuporta sa mga operator ng online casino at sports betting. Noong 2019–2020, pinalawak ng kumpanya ang mga serbisyo nito sa pinagsamang pagbabayad at mga "turnkey" na alok, at pinataas ang bilang ng mga integrasyon sa mga platform at kasosyo. Noong Enero 2025, lumahok ang NuxGame sa eksibisyon ng ICE Barcelona 2025, kung saan ipinakita ang kanilang mga tool sa gamification, mga sistema ng integrasyon, at teknolohiyang CMS sa ilalim ng konseptong "Let’s Break the ICE" sa Fira Barcelona Gran Via.

## Operasyon 
Ang NuxGame ay nagpapatakbo bilang isang B2B supplier ng mga platform para sa mga iGaming operator, na nagta-target sa mga bago at katamtamang laki ng mga operator na nangangailangan ng handa nang platform (ready-to-use), pati na rin ang mga itinatag na brand na nagdaragdag ng casino, sports betting, o crypto functionalities sa pamamagitan ng API. Nag-aalok ang kumpanya ng kumpletong iGaming platform na sumasaklaw sa casino, sports betting, sweepstakes, at mga produktong crypto, kasama ang mga turnkey package para sa mga operator na kinabibilangan ng: pagpapatupad ng platform, back office, mga sistemang CMS at CRM, integrasyon ng pagbabayad, pamamahala ng mga affiliate at agent, pati na rin ang suportang legal at regulataryo.

Kasama sa platform ang mga tool para sa pamamahala ng manlalaro, mga bonus at loyalty program, kontrol sa panganib at pandaraya, analytics, at pamamahala ng nilalaman. Itinataguyod ng NuxGame ang aggregation layer nito bilang isang solusyon na nag-aalok ng access sa higit sa 16,500 laro mula sa mahigit 270 na provider sa pamamagitan ng iisang API. Ang kanilang sportsbook ay sumusuporta sa pre-match at live betting, pati na rin ang e-sports.

### Regulasyon at Pagsunod 
Ang NuxGame ay nagpapatakbo sa ilalim ng pangalang Nux Solutions LLC at may hawak na B2B license mula sa Anjouan (ALSI-202509026-FI1). Ang kumpanya ay mayroon ding Class II B2B license sa Romania (ONJN) at nakasaad na ang platform nito ay GLI-19 certified. Nagbibigay ang NuxGame ng mga AML/KYC tools at mga hakbang para sa responsable na paglalaro (responsible gaming).

## Mga Sanggunian
Andrew Mountbatten-Windsor

Si **Andrew Albert Christian Edward Mountbatten-Windsor** (ipinanganak 19 Pebrero 1960), dating **Prinsipe Andrew, Duke ng York**, ay ang ikatlong anak at pangalawang anak na lalaki nina Reyna Elizabeth II at Prinsipe Philip, Duke ng Edinburgh, at nakababatang kapatid ni Haring Charles III. Nang ipinanganak si Andrew, pangalawa siya sa linya ng paghalili sa korona ng Inglatera at ikawalo noong 2026.

Naglingkod si Andrew sa Royal Navy mula 1979 hanggang 2001. Naging piloto siya ng helicopter noong Digmaang Falklands. Kalaunan ay naging instruktor siya ng helicopter at namuno sa isang barkong pandigma. Pinakasalan niya si Sarah Ferguson noong 1986, at ginawang Duke of York sa araw ng kanilang kasal. Nagkaroon sila ng dalawang anak na babae, sina Beatrice at Eugenie, bago naghiwalay noong 1992 at nagdiborsyo noong 1996. Mula 2001 hanggang 2011, nagsilbi si Andrew bilang Espesyal na Kinatawan para sa Pandaigdigang Kalakalan at Pamumuhunan ng Reyno Unido, ngunit nagbitiw matapos ang masusing pagsusuri sa kanyang mga gastusin at kaugnayan sa mga kontrobersyal na personalidad. Patuloy siyang gumanap ng mga opisyal na tungkulin sa ngalan ni Elizabeth II hanggang 2019.

Matagal nang may kaugnayan si Andrew kay Jeffrey Epstein, isang Amerikanong nahatulan ng krimeng sekswal, na umani ng malawakang kritisismo. Noong 2014, inakusahan ni Virginia Giuffre na ipinagkalakal siya kay Andrew nina Epstein at Ghislaine Maxwell. Itinanggi ni Andrew ang mga akusasyon, at nakipag-areglo kay Giuffre noong 2022 sa Estados Unidos nang walang pag-amin ng pananagutan. Sa parehong taon, inalis ni Elizabeth II ang kanyang mga kaugnayan at patronahe sa militar, at itinigil niya ang paggamit ng istilo na "Royal Highness". Noong 2025, kasunod ng panibagong pagsusuri sa kanyang kaugnayan kay Epstein, inalis ni Charles III ang natitirang mga istilo at parangal ni Andrew bilang. Inaasahan din na aalis siya sa Royal Lodge, bahagi ng Crown Estate, at lilipat sa pribadong tirahan sa Sandringham Estate.

Kategorya:Nabubuhay na mga tao
Kategorya:Ipinanganak noong 1960
Makasaysayang Sentro ng Napoles

Ang **sentrong makasaysayan** (*Centro Storico*) ng **Napoles**, Italya, ay ang pinakamatandang bahagi ng lungsod, na may kasaysayang sumasaklaw ng mahigit 2,700 taon.

Halos kabuuan ng makasaysayang sentro, na may lawak na humigit-kumulang 1021 ektarya, ay idineklara bilang isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO noong 1995, at isinama sa talaan ng mga makasaysayang ari-arian na dapat protektahan; ang partikular na pagiging natatangi nito ay nakasalalay sa *halos ganap na pangangalaga at paggamit* ng sinaunang pagkakaayos ng kalsadang Griyego.

## Kasaysayan 
Kung isasaalang-alang na ang lugar ay may pambihirang halaga. Isa ito sa mga pinakasinaunang lungsod sa Europa, na ang kontemporaneong habi ng lungsod ay nagpapanatili ng mga elemento ng mahaba at makasaysayang kasaysayan nito. Ang lokasyon nito sa Look ng Napoles ay nagbibigay dito ng isang natatanging unibersal na halaga na nagkaroon ng malalim na impluwensiya sa maraming bahagi ng Europa at sa iba pang lugar. — Pagganyak ng UNESCOAng makasaysayang sentro ng Naples ay saksi sa makasaysayan at artistikong ebolusyon ng lungsod, mula sa unang paninirahan nitong Griyego noong ika-8 siglo BK sa kahabaan ng lugar na tinatanaw ang dagat, ang muling pagtatatag ng parehong lungsod sa isang mas panloob na lugar, na bumubuo sa "sinaunang sentro (*Centro Storico*)", hanggang sa Barokong Español na lungsod na nakakita ng pagbubukas patungo sa kanluran ng urbanong nukleo at sa sentrong iyon ng mga piling kultural noong ikalabinsiyam na siglo, kasama ang pamumulaklak sa lungsod ng maraming marangal at burges na mga villa na nagpapakilala sa buong lugar ng Posillipo at Vomero.

Ang lugar ay itinuturing na isang pandaigdigang pamanang pook ng UNESCO na sumasaklaw sa humigit-kumulang 1021 ektarya at naglalaman ng mga sumusunod na kuwarto: Avvocata, Montecalvario, San Giuseppe, Porto, Pendino, Mercato (Municipalità I), Stella, San Carlo all'Arena , (Municipalità III), Chiaia, San Lorenzo, Vicarìa, at mga burol ng Posillipo at Vomero.

Sa kasalukuyan, ang malaking bahagi ng makasaysayang sentro ng lungsod ay nasa mahinang kondisyon at angkop para sa konserbasyon. Maraming mga estruktura, bukod pa sa mga nabanggit na simbahan ng sining (mga bukal, palasyo, sinaunang arkitektura, sagradong dambana, atbp.) ang nasa mga kondisyon ng labis na pag-abandona: upang matugunan ang kagipitan na ito, sinusubukan ng iba't ibang organisasyon at komite ng mga mamamayan na hikayatin ang UNESCO na makialam.

## Mga sanggunian 
### Mga tala 
### Bibliograpiya 
* 
* 
Kategorya:Kasaysayan ng Napoles
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Michelle Jiménez

Si **Adriana Michelle Jiménez** (ipinanganak noong Disyembre 11, 2002) ay isang modelo at reyna ng kagandahan na may lahing Dominikano-Ecuador, na nanalo sa patimpalak ng kagandahan na Miss Universe Spain 2024.

## Mga detalye sa likuran 
Si Michelle Jiménez ay ipinanganak sa Barcelona sa isang ama na may lahing mga Dominikano at isang mga taga-Ecuador na ina, at lumaki sa Baleares. Mula pagkabata, hinarap niya ang malalaking hamon sa kanyang pamilya; sa edad na 12, iniwan niya ang tahanan dahil sa mga kalagayang hindi nakasuporta sa kanyang pag-unlad at pagkatapos ay lumaki siya sa ilang mga foster home. Ang mga karanasang ito sa pagkabata, kabilang ang pamumuhay sa tatlong magkakaibang sentro ng pangangalaga, ay naging mahalagang bahagi ng kanyang kuwento ng buhay at motibasyon.

Si Michelle ang panganay sa siyam na magkakapatid, at ang kanyang relasyon sa kanyang mga lolo't lola, lalo na sa kanyang lola, ay binanggit bilang isang mahalagang pinagkukunan ng emosyonal na suporta noong mahirap na panahong iyon.

Bago magtuon sa mundo ng mga patimpalak sa kagandahan, aktibo si Michelle bilang mananayaw at instruktor ng pole dance, at bumuo ng karera bilang modelo mula pa noong siya ay tinedyer. Kilala rin siyang aktibo sa social media at nakapaglakbay na sa iba't ibang bansa tulad ng Italy, Pransiya, at Republikang Dominikano.

## Patimpalak ng kagandahan 
Sinimulan ni Michelle Jiménez ang kanyang paglalakbay sa pambansang patimpalak ng kagandahan sa iba't ibang lokal na titulo. Siya ang Miss Universo Barcelona 2024 at unang runner-up sa Miss Universo Cataluña 2024 bago siya koronahan bilang Miss Universo Illes Balears 2024.

Noong Setyembre 11, 2024, koronahan si Michelle bilang Miss Universe Spain 2024 sa Guía de Isora, Tenerife, matapos talunin ang 16 pang kalahok upang manalo ng pambansang titulo at ng karapatang kumatawan sa Espanya sa Miss Universe 2024 na paligsahan sa Lungsod ng Mehiko.

Sa patimpalak ng Miss Universe 2024, nakipagkumpitensya siya kasama ang mahigit 120 delegado mula sa buong mundo, ngunit hindi siya nakapasok sa final. Pagkatapos ng kanyang paghahari, noong Hulyo 30, 2025, ipinasa ni Michelle ang korona sa kanyang kahalili, si Andrea Valero.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga kalahok sa Miss Universe 2024
Kategorya:Ipinanganak noong 2002
Kategorya:Nabubuhay na mga tao
Makasaysayang distrito ng Roma

Ang **makasaysayang distrito ng Roma** ay idineklara bilang isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) noong 1980. Sumasaklaw ito    at kasama sa 22 rione na may 186,802 na naninirahan. Mayroong 25,000 mahahalagang pook arkeolohiko at lokasyon.

Ang 22 rione ay Monti, Trevi, Colonna, Campo Marzio, Ponte, Parione, Regola, Sant'Eustachio, Pigna, Campitelli, Sant'Angelo, Ripa, Trastevere, Borgo, Esquilino, Ludovisi, Sallustiano, Castro Pretorio, Celio, Testaccio, San Saba, at Prati.

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* 
* 

Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Sassi di Matera

Ang **Sassi di Matera** ay dalawang distrito (***Sasso Caveoso*** at ***Sasso Barisano***) ng lungsod ng Matera sa Italya, Basilicata, na kilala sa kanilang mga sinaunang tirahan sa kuweba na tinitirhan mula pa noong panahong Paleolitiko.

Ang "Sassi" ay inilarawan ng Fodor's bilang "isa sa mga pinakanatatanging tanawin sa Europa". Kasama ang liwasan ng mga Simbahang Rupestre, ito ay pinangalanang isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO noong 1993.

## Kasaysayan 
Ang Sassi ay nagmula sa isang sinaunang pamayanan ng mga troglodita at pinaghihinalaang kabilang sa mga unang pamayanan ng tao sa Italya. May ebidensiya na ang mga tao ay nanirahan dito noon pang taong 7000 BK.

Ang Sassi ay mga bahay na hinukay sa mismong batong kalkarenitiko, na katangian ng Basilicata at Apulia, na lokal na tinatawag na "tufo", bagama't hindi ito bulkang toba, ni kalisang toba. Ang mga kalye sa ilang bahagi ng Sassi ay kadalasang nasa ibabaw ng ibang mga bahay. Ang sinaunang bayan ay lumaki sa isang dalisdis ng bangin na nilikha ng ilog Gravina. Ang bangin ay kilala sa lokal bilang "la Gravina".

Ang terminong *sasso* ay nagmula sa Latin na *saxum*, na nangangahulugang isang burol, bato, o malaking bato.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata

## Mga panlabas na link 
* Pahina ni Sassi sa website ng UNESCO
* Sassi ng Matera: ano ang dapat malaman at ano ang dapat bisitahin
* "Maganda ang Buhay - isang music video para sa paglalakbay"
* ROBA FORESTIERA, 45 Minuto, Dokumentaryong Pelikula sa Sassi di Matera, 2004
* Mapa ng Lungsod
* Impormasyon para sa turista

Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata