open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Siyokoy (lingguwistika)

Ang ''''* ay isang katawagan na tumutukoy sa mga salita sa wikang Filipino na waring hinango sa parehong mga wikang Ingles at Kastila. Nilikha ni Virgilio Almario ang katawagang ito. Sa ilalim ng kaniyang pamamahala, itinuring ng Komisyon sa Wikang Filipino na hindi wasto ang mga salitang *siyokoy* at hindi pinahintulutan ang paggamit ng mga ito.

## Kaligirang pangkasaysayan 
Ang katawagang  ay nilikha ni Virgilio Almario, Pambansang Alagad ng Sining na dating tagapangulo ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF). Hinango ang katawagan sa "siyokoy" na isang nilalang sa mitolohiyang Pilipino.

Ginagamit ang katawagang ito upang ilarawan ang mga pinaghalong salita na "hindi Kastila at hindi rin Ingles" at sinasabing malimit na nililikha ang mga ito ng mga taong may pinag-aralan na nais na gamitin ang mga salita na waring tunog-Kastila ngunit hindi alam ang tamang katumbas ng salitang iyon sa wikang Kastila. Una itong napansin noong pinasikat ng mamamahayag sa radyo na si Rod Navarro ang salitang "konsernado" na Kinastilang anyo ng salitang Ingles na *concerned* (nababahala). Iginiit ng KWF na dapat "konsernido" ang salitang Filipino nito, dahil *concernido* ang katumbas na salita nito sa Kastila.

Mabilis ang paglaganap ng mga salitang  dahil sa paggamit nito ng mga tanyag na tao, mamamahayag, manunulat at akademiko na may kaunting kaalaman sa wikang Kastila. Bilang tugon sa paglaganap ng mga ito, binuo ang *KWF Manwal sa Masinop na Pagsulat*, na isinulat ni Almario bilang tagapangulo ng KWF. Bagaman pinupuna ang mga salitang  mula pa noong 1976, mas bukas si Almario sa mga salitang *jejemon* at *bekimon*, na kaniyang inilalarawan bilang "may pinag-aralang wika" na nilayong mauunawaan ng lahat at hindi "panghabambuhay na mga wika".

## Mga pagpipilian 
Sa halip na gumamit ng mga salitang , iminumungkahi ni Almario na sumangguni sa isang diksiyonaryong Ingles–Espanyol at hanguin ang salitang Filipino mula sa katawagang Kastila. Mas nanaisin din niya na tuwirang gumamit ng mga terminolohiyang Ingles ang mga gumagamit ng Filipino kung hindi nila alam ang katumbas ng mga salitang iyon sa Kastila. Ang higit na mabuting paraan ay ang paggamit ng mga umiiral na salitang Filipino tulad ng "larawan" para sa salitang *image'', sa halip ng salitang siyokoy na "imahe" (ang wastong salita nito, maliban sa "larawan", ay "imahen").

## Mga halimbawa 
Ang mga sumusunod ay mga halimbawa ng mga salitang , ang mga katumbas ng mga ito sa Ingles at Kastila, gayundin ang wastong katumbas sa wikang Filipino na iminungkahi ni Almario o ng KWF.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Morpolohiyang lingguwistika
Kategorya:Wikang Filipino
DXFD

Ang **DXFD** (93.7 FM), sumasahimpapawid bilang **93.7 Star FM**, ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng Bombo Radyo Philippines sa pamamagitan ng People's Broadcasting Service bilang tagahawak ng lisensya. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa 5th St. cor. Don E. Sero St., Lungsod ng Kotabato.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Lungsod ng Kotabato
Banggit (bantas)

Sa palabantasan, ang **banggit** **(« »)** () ay isang datik (o simbolong) ginagamit upang ihudyat na ang isang salita o lipon ng mga salita ay banggit lamang buhat sa ibang tao o sanggunian, sa pagmarka ng hiram na salita, pagbibigay-diin at iba pang gamit. Nahahawig ang gamit nito sa mga panipi. Bagaman madalas ito dating gamitin sa mga talatang Tagalog, mas malaganap na ngayon ang paggamit ng mga panipi.
## Mga sanggunian 
Kategorya:Bantas
Bagyong Dante (2025)

Ang **Bagyong Dante**, (Pagtatalagang pandaigidig: **Bagyong Francisco**), ay isang kasalukuyang maulang bagyo at pinaigting na hanging Habagat, maging ang Bagyong Emong (Co-May) na nanalalasa sa malaking bahagi ng bansa.

## Meteorolohikal
thumb|Ang galaw ng bagyong Dante o Francisco.
Ika ulyo 21 ay may namataan 2 low pressure area sa silangang bahagi sa Luzon , Ika 22 Hulyo ng maging isang ganap na bagyo at pinangalan ng PAGASA bilang #DantePH. Ang bagyo ay kumikilos sa direksyon, hilaga-hilagang kanluran pa tungo sa Xiamen, Tsina na pinapaigting at pinapalakas ang hanging Habagat.Ika Hulyo 24 ng lumabas sa boundary PAR line ang bagyo patungo sa Zhejiang sa Tsina.

### Pilipinas
Ika Hulyo 22 nang ulanin ang malawakang Luzon dahil sa walang patid na buhos ng ulan dulot ng hanging Habagat, matapos ang nag daang Bagyong Crising o Wipha ika Hulyo 16, Nakataas ang Red Rainfall Heavy Warning sa mga lalawigan ng Bataan, Zambales, Cavite, Batangas, Pampanga at Kalakhang Maynila, Orange Rainfall Heavy Warning sa mga lalawigan ng Rizal, Bulacan, Laguna at Occidental Mindoro at Yellow Rainfall Warning sa mga lalawigan ng Nueva Ecija, Tarlac, Oriental Mindoro at Quezon.
Isinalalim sa state of calamity ang mga lalawigan ng Cavite, Pampanga, Tarlac, Antique, Lungsod ng Cebu, Lungsod ng Quezon at sa bayan ng Umingan, Pangasinan. Itinaas sa ika 2 alarma higit 18 metrong taas ng tubig baha sa Ilog Marikina dahil sa pag-apaw ng Dike ng Wawa sa Rizal. Maging kahabaang Ilog Tullahan na nagsanhi ng pagkasira ng tulay.

## Tingnan rin
* Bagyong Carina
* Bagyong Enteng
* Bagyong Kristine
* Bagyong Ondoy
* Bagyong Ulysses

## Sanggunian
Kategorya:2025 sa Pilipinas
Kategorya:Bagyo sa Pilipinas
Kategorya:Bagyo sa Pasipiko
Westcol

Si **Luis Fernando Villa Álvarez** (ipinanganak noong Pebrero 2, 2001), na kilala sa pangalang **Westcol**, ay isang Kolombiyanong streamer, YouTuber, at personalidad sa internet. Kilala siya bilang isa sa pinakapopular na mga streamer sa Kick at tagapagtatag ng proyektong musikal na **W Sound**, kung saan nakipagtulungan siya sa mga artistang Latin tulad nina Blessd, Ovy On The Drums, Ryan Castro, at Beéle.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Colombiano
Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Colombia

Kategorya:Nabubuhay na mga tao
Kategorya:Ipinanganak noong 2001
Kategorya:Articles with hCards
Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan
Mayhem (album)

Ang **Mayhem** ay isang studio album ng  Amerikanang mang-aawit na si Lady Gaga. Inilabas ito noong 7 Marso 2025 sa pamamagitan ng Interscope Records. Tampok sa album ang mga elementong pop, synth-pop, at industrial, na nagpapakita ng bagong yugto sa musikal na istilo ni Lady Gaga.

May apat na bersyon ang album: standard, Target edition, Japanese CD edition, at digital streaming. Ang mga kantang tulad ng "Perfect Celebrity", "Killah", at "Die with a Smile" ay tumanggap ng positibong reaksyon mula sa mga kritiko.

## Talaan ng mga Awit
## Mga sanggunian
Kategorya:Lady Gaga
Kategorya:Mga album ni Lady Gaga
Bawal Mag-Shoot Dito

Ang **Bawal Mag-Shoot Dito** (**BMSD**) ay isang samahan ng mga retratistang Pilipino na nagtataguyod ng kalayaan sa pagpapahayag sa mga pampublikong espasyo. Tinututulan din nila ang labis na paghihigpit sa potograpiya, lalo na hinggil sa paggamit ng mga indibidwal ng mga kamerang DSLR sa mga lugar tulad ng mga pambansang liwasan at iba pang mga pampublikong lugar sa Pilipinas.

## Kasaysayan 
Binuo ng Bawal Mag-Shoot Dito ang isang "*photo-walk*" sa Liwasang Rizal noong Nobyembre 2011 upang tutulan ang pinaniniwalaan nilang mga paghihigpit sa potograpiya na ipinapataw ng mga guwardiya sa mga retratista at turistang Pilipino at ang umano'y magaan na pagtrato sa mga retratista at turistang banyaga. Sa kanilang tugon, nilinaw ng Komite sa Pagpapaunlad ng mga Pambansang Liwasan (NPDC) na walang umiiral na patakaran ng pagbawal sa pagpitik para sa pansariling potograpiya sa liwasan at sa Intramuros ngunit hinihikayat nila ang mga gagamit ng pook sa mga layuning pangkomersiyo, tulad ng mga patalastas sa telebisyon at mga pre-nupsiyal na humingi ng paunang pahintulot. Ikinatwiran ng samahan na taliwas ito sa mga karanasan nila, sa kabila ng walang patakaran na "walang pahintulot, walang pitik", at nanawagan ng mas malinaw na mga alituntunin hinggil dito.

Muli silang nagsagawa ng kilos-protesta noong ika-12 ng Hunyo, 2013 upang tutulan ang patuloy na masamang pagtrato sa mga retratistang Pilipino sa liwasan. Ipinaratang ng BMSD ang mga guwardiya na nangingilatis ng mga gumagamit ng kamerang DSLR upang iwasan ang patakaran sa pangkomersiyong potograpiya. Humihingi umano ang mga guwardiya ng  bilang kabayaran para lampasan ang patakaran at makapagpitik, isang praktika na binansagan nilang "pangingikil".

Noong Nobyembre 2023, nagdaos sila ng "*Tigil-Pitik Photowalk*" sa Liwasang Gubat ng Arroceros upang tutulan ang patakarang "walang pahintulot, walang pitik" na ipinataw ng pamunuan sa potograpiya ng mga retratistang gumagamit ng mga kamerang DSLR at SLR.

## Mga paninindigan sa mga tuntunin sa potograpiya 
Winiwika ng Bawal Mag-Shoot Dito na itinataguyod nila ang kalayaan sa pagpapahayag sa pamamagitan ng potograpiya, sa paniniwalang dapat na malayang kumuha ang mga Pilipino ng mga larawan ng mga pampubliko at makasaysayang lugar tulad ng Bantayog ni Rizal. Iginigiit nilang makatutulong ito sa pagsulong ng pamanang pangkalinangan at turismo ng Pilipinas.

Pinupuna nila ang mga patakarang "walang pahintulot, walang pitik" na ipinapataw ng mga pamunuan ng nasabing mga lugar na kalimitang pinupuntirya ang mga gumagamit ng malalaking mga kamerang dihital tulad ng DSLR. Iginigiit nilang hindi inilalapat ang patakaran sa mga banyaga.

Nanawagan sila ng batas na kikilalanin ang mga pampubliko at makasaysayang lugar bilang "*photographer friendly*" (o maamo sa mga retratista).

## Mga sanggunian 
Kategorya:Potograpiya sa Pilipinas
Kategorya:Mga organisasyon sa potograpiya
Korporasyon sa Segurong Pangkalusugan ng Pilipinas

Ang **Korporasyon sa Segurong Pangkalusugan ng Pilipinas** (**PhilHealth**; ) ay isang di-binubuwisang korporasyong pag-aari at kontrolado ng pamahalaan (GOCC) ng Pilipinas na nagbibigay ng segurong pangkalusugan sa buong bansa. Ito ay itinatag noong 1995 upang ipatupad ang pangkalahatang saklaw sa kalusugan ng Pilipinas, at nakalakip sa Kagawaran ng Kalusugan. Noong Agosto 4, 1969, nilagdaan ni Pangulong Ferdinand E. Marcos ang Batas Republika Blg. 6111 o ang *Philippine Medical Care Act of 1969*, na ipinatupad noong Agosto 1971.

Ang nakasaad nitong layunin ay "siguraduhin ang isang napapanatiling pambansang programa sa segurong pangkalusugan para sa lahat," ayon sa kompanya. Noong 2010, inaangkin nitong naabot na nito ang "panlahatang" saklaw sa 86% ng populasyon, bagama't ipinakita ng Pambansang Demograpikong Surbey ng 2008 na 38 porsiyento lamang ng mga katugon ang nakakaalam ng kahit isang miyembro ng sambahayan na naka-enrol sa PhilHealth. Gayunpaman, ang programa ng panlipunang seguro na ito ay nagbibigay ng paraan upang ang mga malulusog ay makatulong sa pagbayad para sa pag-aalaga sa mga may sakit, at upang ang may kakayahang magbayad para sa pangangalagang medikal ay makasuporta sa mga hindi kayang tustusan ito.

Gumagana ang sistema sa pamamagitan ng pagbabayad ng mga indibidwal na may kakayahang magbayad ng buwanan, tatluhang-buwanan, o taunang hulog sa PhilHealth para sa kanilang segurong pangkalusugan. Ang halagang kanilang binabayaran ay nakabatay sa kanilang katayuan sa trabaho at sahod. Ang mga indibidwal na hindi kayang maghulog ng pera, tulad ng mga mahihirap, ay tinutustusan ng alinman sa pambansang o lokal na pamahalaan.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga korporasyong pag-aari ng pamahalaan ng Pilipinas
Talaan ng mga websayt na nakaharang sa Pilipinas

na nagsasaad na hinarangan nito ang pag-access ng gumagamit sa Pornhub.]]
Maaaring maharang ng mga *internet service provider* (ISP) ang ilang mga websayt sa Pilipinas alinsunod sa kautusan ng pamahalaan, lalo na ng Pambansang Komisyon sa Telekomunikasyon (NTC) at iba pang ahensiyang tagapagpatupad ng batas. Ang mga dahilan sa likod ng paghaharang ay kinabibilangan ng pornograpiya, pagsasamantala sa bata, iligal na pagsusugal, at pambansang seguridad.

## Mga hinarang na websayt 
### Mga malalaswang websayt 
#### Pornograpikong websayt (simula Enero 2017) 
Batay sa kautusan ng Pambansang Komisyon sa Telekomunikasyon noong Enero 2017, hinarang ang mga pornograpikong websayt alinsunod sa mga batas ng Pilipinas tulad ng Batas Republika Blg. 9775 (Batas Laban sa Paggawa at Pagpapalaganap ng Pornograpiya sa Bata) at Batas Republika Blg. 7610 (Batas Para sa Natatanging Pagprotekta sa mga Bata Laban sa Pang-aabuso, Eksploytasyon at Diskriminasyon).

#### Iba pang malalaswang websayt 
### Mga internasyunal na palitan ng salaping kripto (cryptocurrency) 
### Iba pa 
### Online na sugalan at e‑Sabong 
Hinarang ang mga websayt na may kaugnayan sa online na sugalan alinsunod sa mga kautusan ng Korporasyon sa Libangan at Pagsusugal ng Pilipinas at Batas Republika Blg. 9287 (Batas para sa Pagpapabigat ng Parusa sa Ipinagbabawal na Palarong Pataya sa Numero), pati na rin ang regulasyon laban sa e‑Sabong.

### Progresibong midya at organisasyon (Hunyo 2022) 
Hinarang ang mga websayt ng alternatibong midya at progresibong grupo alinsunod sa kautusan ng Pambansang Sanggunian sa Seguridad noong 2022, batay sa alegasyong may kaugnayan ang mga ito sa terorismo o komunismo. Karamihan sa mga grupong ito ay humihiling ng due process.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Sensura sa Pilipinas
Kategorya:Mga website
Kategorya:Sensura sa Internet
Kakayahang mapasinungalingan

na si Karl Popper sa kanyang aklat na  *The Logic of Scientific Discovery* (1934). Binibigyang-diin ni Popper ang hindi pagkakapantay na nilikha ng kaugnayan ng isang unibersal na batas sa mga batayang pahayag ng obserbasyon at inihambing ang *kakayahang mapasinungalingan (falsifiability)* sa konsepto ng *kakayahang mapatunayan (verifiability)* na noon ay karaniwan sa pilosopikal na disiplina ng lohikal na positibismo.  Sinabi niya na ang tanging paraan upang mapatunayan ang isang pahayag tulad ng "Lahat ng sisne (*swans*) ay puti" ay kung mai-oobserbahan ang lahat ng sisne, na hindi naman posible. Sa kabilang banda, sapat na ang makakita ng kahit isang itim na sisne upang mapasinungalingan ang pahayag dahil ito ay tumutugon sa kinakailangang *falsifiability* *(o kakayahang mapasinungalingan)* para sa isang pambihirang pagkakataon.

Iminungkahi ni Popper ang *kakayahang mapasinungalingan* bilang pundasyong solusyon sa parehong *problema ng induksiyon* at *problema ng demarkasiyon*. Iginiit niya na, bilang isang lohikal na pamantayan, ang *falsifiability* ay iba sa kaugnay na konsepto ng "kapasidad na mapatunayang mali (Ingles: capacity *to be proven wrong*)" na tinatalakay sa *falsificationism* ni Lakatos.  Ang layunin nito ay gawing mahulaan (*predictive*) at masubok (*testable*) ang teorya, at maging kapaki-pakinabang ito sa praktika.

Sa kabaligtaran, sinasabi ng *Duhem–Quine thesis* na imposibleng magkaroon ng tiyak na eksperimentong nagpapasinungaling, at walang siyentipikong ipotesis na kayang bumuo ng mga hula nang mag-isa, dahil ang empirikong pagsubok sa ipotesis ay nangangailangan ng mga paunang palagay  

Ang tugon ni Popper ay walang problema sa Duhem ang *falsifiability*, dahil ito ay isang lohikal na pamantayan. Ipinapakita ng pang-eksperimentong pananaliksik na may Duhem problem at iba pang mga problema, gaya ng problema ng induksiyon, ngunit ayon kay Popper, ang mga istatistikal na pagsubok, na posible lamang kapag *falsifiable* ang isang teorya, ay kapaki-pakinabang lamang sa isang kritikal na talakayan. 

Bilang isang mahalagang konsepto sa paghiwalay ng agham mula sa hindi agham at *pseudoscience*, ang *falsifiability* ay naging tampok sa maraming diskusyon at aplikasyon, at ginagamit din bilang legal na pamantayan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pilosopiyang analitiko
Lindol sa Sanriku (1933)

Ang  naganap sa Sanriku coast ng Rehiyon Tōhoku ng Honshū, Hapon noong Marso 2 na may moment magnitude na 8.4. Ang kaugnay na tsunami ay nagdulot ng malawakang pagkawasak.

## Lindol
Ang sentro ng lindol ay matatagpuan sa malayo sa pampang,  silangan ng lungsod ng Kamaishi, Iwate. Ang pangunahing pagkabigla ay naganap noong 02:31 AM lokal na oras noong Marso 3, 1933 (17:31 UTC Marso 2, 1933), at may sukat na 8.4 sa moment magnitude scale. Ito ay nasa humigit-kumulang kaparehong lokasyon ng 1896 Sanriku na lindol at ito ay naganap na may sapat na kalayuan mula sa bayan na ang pagyanig ay nakagawa ng kaunting pinsala. Humigit-kumulang tatlong oras pagkatapos ng pangunahing pagyanig ay nagkaroon ng magnitude 6.8 aftershock, na sinundan ng 76 pang aftershock (na may magnitude na 5.0 o higit pa) sa loob ng anim na buwan. Ito ay isang intraplate na kaganapan na naganap sa loob ng Pacific plate, at ang focal mechanism ay nagpakita ng normal na faulting.

## Pinsala 
Bagama't kaunting pinsala ang nadulot ng shock, ang tsunami, na naitala na umabot sa taas na  sa Ōfunato, Iwate, ay nagdulot ng malawak na pinsala, at nawasak ang maraming tahanan at nagdulot ng maraming kaswalti. Nawasak ng tsunami ang mahigit 7,000 bahay sa kahabaan ng hilagang baybayin ng Japan, kung saan mahigit 4,885 ang naanod. Naitala rin ang tsunami sa Hawaii na may taas na , at nagresulta rin sa bahagyang pinsala.

## Mga tala
## Mga panlabas na kawing
* Historic video footage of devastation following 1933 Sanriku Earthquake
* 

Sanriku
Sanriku
Kategorya:Marso 1933 sa Asya
Kategorya:mga tsunami ng 1930
Kategorya:Mga Lindol sa Imperyo ng Japan
Kategorya:Mga tsunami sa Japan
Kategorya:Mga Lindol sa panahon ng Showa
Kategorya:1933 na mga sakuna sa Japan
Kategorya:Mga Lindol sa Iwate Prefecture
Ozzy Osbourne

Si **John Michael** "**Ozzy**" **Osbourne** (3 Disyembre 1948 – 22 Hulyo 2025) ay isang Ingles na mang-aawit, manunulat ng kanta, at personalidad sa media. Siya ang isa sa mga nagtatag ng bandang *heavy metal* na Black Sabbath noong 1968, at sumikat noong dekada 70 bilang bokalista. Siya ay tinaguriang **"Prince of Darkness"** (lit. "Prinsipe ng Kadiliman") dahil sa kanyang persona at mga awitin na kalimitan ay tungkol sa kababalaghan. Ang banda ay nagpasimuno ng *heavy metal* na musika, lalo na sa kanilang mga album na *Black Sabbath*, *Paranoid* (parehong 1970) at *Master of Reality* (1971).

Napatalsik si Osbourne sa Black Sabbath noong 1979 dahil sa kanyang pagkalulong sa alkohol at mga ipinagbabawal na gamot, ngunit mag-isa niyang napagtaguyod ang isang matagumpay na karera noong 1980 noong inilabas niya ang *Blizzard of Ozz*, na sinundan pa ng labintatlong mga album. Noong kasagsagan ng isterya laban sa Satanismo noong dekada 80 ("Satanic Panic"), inakusahan si Osbourne ng mga konserbatibong Kristiyano ng pagsusulong ng Satanismo; itinanggi niya at kanyang mga ka-banda ang mga paratang at nanindigan siya sa pagiging Kristiyano bilang miyembro ng Simbahan ng Inglatera. Bumalik si Osbourne bilang bokalista ng Black Sabbath simula noong 1997 hanggang 2005, at noong 2012 kung saan kumanta siya sa huling studio album ng banda na pinamagatang *13* (2013). Siya ay umawit sa kanyang huling konsiyerto kasama ang mga orihinal na miyembro ng Black Sabbath noong 2025 sa kabila ng kanyang mga karamdaman tulad ng Karamdamang Parkinson; siya ay pumanaw sa edad na 76 ilang linggo lang pagkatapos ang kanyang konsiyerto.

Bukod sa kanyang ambag sa musika, nakilala din si Osbourne bilang isang aktor at personalidad sa media kung saan siya at ang kanyang pamilya ay lumabas sa Realidad na telebisyon na *The Osbournes* noong 2002.

## Sanggunian
## Panlabas na kawing
* 
* 
* Ozzy Osbourne discography at Discogs 
* 
* Ozzfest Information
* Ozzy Osbourne Live Photo Gallery

Kategorya:Ipinanganak noong 1948
Kategorya:Articles with hCards
Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan
Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Britanya
Sugar Sweet

Ang "**Sugar Sweet**" () ay isang kanta ng Amerikanang mang-aawit at manunulat ng kanta na si Mariah Carey. Ito ang ikalawang single mula sa kanyang nalalapit na ikalabing-anim na album sa estudyo, *Here for It All* (2025), na tampok sina Shenseea, isang Hamaykanang mang-aawit, at Kehlani, isang Amerikanong mang-aawit. Inilabas ito noong Hulyo 25, 2025, sa pamamagitan ng Gamma.

## Sanligan 
Noong Hulyo 19, 2025, pinasilip ni Carey ang kanyang bagong single na "Sugar Sweet" sa pamamagitan ng isang bidyo na ipinost sa kanyang social media. Sa klip, makikita si Carey na naghahalo ng batido sa isang mesa sa kusina habang inaawit ang mga liriko ng hindi pa inilalabas na awitin. Ang bidyo, na idinisenyong maging magaan at nakakatuwang patikim para sa mga tagahanga, ay nagpapahiwatig ng matamis at mapaglarong konsepto ng kanta.

## Komposisyon
Ang "Sugar Sweet" ay isang awiting may impluwensiyang dancehall na tampok ang mga mabilis na tambol, mga maalinsangang sintetisador, at mga melodikong taludtod na inaawit ng tatlong bokalista.

## Mga sanggunian
Aliw Channel 23

Ang **Aliw Channel 23** ay isang network ng telebisyon sa Pilipinas na pag-aari at pinamamahalaan ng Aliw Broadcasting Corporation. Sumasahimpapawid ito sa dihital na UHF Channel 23 (DWBA-DTV) sa Kalakhang Maynila. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa ika-5 at ika-20 palapag ng Citystate Center, Shaw Blvd. Brgy. Oranbo, Pasig, at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Santa Cruz, Antipolo.

## Kasaysayan 
Noong Enero 5, 2022, ibinigay ng National Telecommunications Commission ang Channel 23 sa Aliw Broadcasting Corporation sa ilalim ng lisensya ng pansamantalang awtoridad. Dito sumabak ang Aliw sa pagsasahimpapawid sa telebisyon. Sumahimpapawid ito dati bilang Studio 23 at S+A ng ABS-CBN Corporation.
thumb|Logo na ginamit mula Agosto 2022 hanggang Enero 2023.
Noong Mayo 6, 2022, nagsimula itong sumahimpapawid sa pamamagitan ng TeleRadyo ng DWIZ 882. Noong Agosto 10, 2022, naging **IZTV** ito. Noong Nobyembre 18, 2022 opisyal ito inilunsad.

Noong Enero 30, 2023, naging **ALIW Channel 23** ito, kasabay ng muling paglunsad ng mga himpilang pangrehiyon ng Home Radio bilang DWIZ News FM at mga pagbabago sa mga programa ng DWIZ.

Noong Agosto 2024, nagkaroon ng kasunduan ang Aliw at Broadreach Media Holdings upang maipalabas ang programa ng NewsWatch Plus at sa Radio Philippines Network para sa muling pagpapalabas ng ilan sa mga dati nitong programang pang-komedya.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga network pantelebisyon
Ryuichi Hoshino

Si **Ryuichi Hoshino** (Hapones: ほしの竜一) ay isang Japanese manga artist mula sa Toyokawa City, Aichi Prefecture sa Japan. Isa rin siyang propesor sa Faculty of Humanities sa Tokai Gakuen University. Siya ay higit na kilala sa buong mundo para sa kanyang sikat sa mundo na Finding Nemo manga adaptation, batay sa 2003 na pelikula ng parehong pangalan. 

Gayunpaman, Bukod sa Finding Nemo manga, karamihan sa kanyang iba pang mga gawa sa manga ay malabo pa rin sa labas ng Japan.

## Mga Panlabas na Link: 
* Japanese Wikipedia (Japanese): https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%81%BB%E3%81%97%E3%81%AE%E7%AB%9C%E4%B8%80
* Baka-Manga Updates (English): https://www.mangaupdates.com/author/75xpwlw/hoshino-ryuuichi
* Anime Planet (Ingles): https://www.anime-planet.com/people/ryuichi-hoshino
* Opisyal na Artikulo ng Pixar Wiki (Ingles): https://pixar.fandom.com/wiki/Ryuichi_Hoshino
* Opisyal na Artikulo ng Manga Wiki (Ingles): https://manga.fandom.com/wiki/Ryuichi_Hoshino_(Manga_Artist) 

## Mga sanggunian: 
Kategorya:Nabubuhay na mga tao
Kategorya:Mangaka
Kategorya:Manga
Shenseea

Si **Chinsea Linda Lee** (ipinanganak noong Oktubre 1, 1996), na mas kilala bilang **Shenseea**, ay isang Hamaykanang mang-aawit, manunulat ng kanta at mananayaw sa dyanra ng dancehall. Pinakakilala siya para sa kanyang paglabas kasama si Roddy Ricch sa kantang "Pure Souls" ni Kanye West noong 2021, na nakapasok sa *Billboard* Hot 100. Sa pamamagitan ng *Donda*, ang punong album nito, nanomina siya bilang tampok na artista para sa Album ng Taon sa Ika-64 na Taunang Gawad Grammy. Pumirma si Shenseea sa Interscope Records upang ilabas ang kanyang unang studio album na *Alpha* (2022), na umabot sa ikalawang puwesto sa tsart ng *Top Reggae Albums*. Ang kanyang ikalawang album na *Never Gets Late Here* (2024) ay nanomina para sa Gawad Grammy para sa Pinakamahusay na Reggae Album. Kabilang sa kanyang mga parangal ang dalawang Gawad MOBO.

## Mga sanggunian
Kategorya:Nabubuhay na mga tao
Kategorya:Ipinanganak noong 1996
Kategorya:Articles with hCards
Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan
Oleg ng Novgorod

Si **Oleg**, kilala rin bilang Oleg the Wise, ay isang Varangian na prinsipe ng Rus' na naging prinsipe ng Kiev.

Ayon sa Primary Chronicle, pinalitan niya ang kanyang "kamag-anak" na si Rurik bilang pinuno ng Novgorod, at pinasuko ang marami sa mga tribong East Slavic sa kanyang pamumuno, pinalawak ang kanyang kontrol mula Novgorod hanggang timog sa tabi ng ilog ng Dnieper. Naglunsad din si Oleg ng isang matagumpay na pag-atake sa Constantinople. Namatay siya noong 912 at pinalitan ng anak ni Rurik, si Igor.

Ang tradisyunal na pakikipag-date na ito ay hinamon ng ilang mga istoryador, na itinuturo na ito ay hindi naaayon sa iba pang mga mapagkukunan tulad ng Schechter Letter, na nagbabanggit sa mga aktibidad ng isang tiyak na khagan HLGW (Hebreo: הלגו na karaniwang isinalin sa Helgu. Ikumpara ang Swedish unang pangalan na Helge.) ng Rus' noong huling bahagi ng 940s, noong panahon ng paghahari ng Romano ng Emperador ng Byzaleg. Ang Rurikid na naghaharing pamilya ng Rus', at partikular sa kanyang kahalili na si Igor ng Kiev, ay isang bagay ng maraming kontrobersya sa mga istoryador.

## Salaysay ng Kronikang Eslabo
Ayon sa Primary Chronicle, si Oleg ay isang "kamag-anak" ni Rurik, at pinagkatiwalaan ni Rurik na pangalagaan ang kanyang kaharian at ang kanyang anak na si Igor. Gayunpaman, ang kanyang kaugnayan kay Rurik ay pinagtatalunan, at tinanggihan ng ilang modernong iskolar. Isinalaysay si Oleg na humalili kay Rurik bilang pinuno ng Novgorod noong 879. Noong 881–882, kinuha niya ang kontrol sa Smolensk, at pagkatapos ay inagaw ang kapangyarihan sa Kiev sa pamamagitan ng panlilinlang at pagpatay kay Askold at Dir, at itinalaga ang kanyang sarili bilang prinsipe sa Kiev, na karaniwang kinukuha bilang pagtatatag ng Kievan Rus'. Bagama't si Oleg ang unang "prinsipe" (knyaz) ng Kiev ayon sa Primary Chronicle, hindi pa siya "grand prince" (velikiy knyaz). Samantalang sa kalaunan ay tinawag ng mga Chronicler ng Muscovite si Oleg bilang isang "grand prince" at ang Kiev ay isang "grand principality" (Russian: великое княжение, romanized: velikoe knyazhenie), ang pinakamaagang pinagmumulan ay hindi.

## Sanggunian
Bagyong Kiko

Ang pangalang **Kiko** ay nagamit sa Pilipinas sa mga nagdaang taon ayon sa PAGASA sa Kanlurang Pasipiko.

* Bagyong Kiko (2001) - ang bagyong *Nari* ay isang malakas na bagyo tumama sa Taiwan.
* Bagyong Kiko (2005) - ang bagyong *Khanun* ay isang malakas na bagyo sa Karagatang Pasipiko.
* Bagyong Kiko (2009) - ang bagyong *Morakot* ay isang tropikal bagyo sa Dagat Pilipinas.
* Bagyong Kiko (2013) - ang bagyong *Mangkhut*, ay isang malubhang bagyo sa Dagat Luzon.
* Bagyong Kiko (2017) - ang bagyong *Guchol* ay isang bagyo sa Dagat Pilipinas.
* Bagyong Kiko (2021) - ang bagyong *Chanthu* ay isang malakas na bagyong tumama sa Batanes.
* Bagyong Kiko (2025) - ang bagyong *Peipah* ay isang bagyo sa Karagatang Pasipiko.
Igor ng Kyiv

Si **Igor** (877 – 945) ay Prinsipe ng Kiev mula 912 hanggang 945. Ayon sa kaugalian, siya ay itinuturing na anak ni Rurik, na itinatag ang kanyang sarili sa Novgorod at namatay noong 879 habang si Igor ay isang sanggol. Ayon sa Primary Chronicle, si Rurik ay hinalinhan ni Oleg, na namuno bilang regent at inilarawan ng chronicler bilang "sa kanyang kamag-anak".

## Salaysay sa Kronika
Ayon sa Tale of Bygone Years (unang bahagi ng ika-12 siglo ), ang tagapagtatag ng sinaunang dinastiyang prinsipe ng Russia, si Rurik, ay namatay noong 879, na ibinigay ang kapangyarihan at pangangalaga sa batang Igor sa kanyang kamag-anak na si Oleg. Nang (882) umalis si Oleg sa Novgorod at lumapit sa Kiev, kung saan pinamunuan ng Varangians Askold at Dir, tuso niyang hinikayat ang mga prinsipe ng Kiev sa labas ng lungsod at inutusan silang patayin sa pangalan ni Igor, na tinawag ng salaysay na isang sanggol: "Hindi kayo mga prinsipe at hindi mula sa angkan ng prinsipe, ngunit ako ay mula sa prinsipe na anak ni Ru Andrik."

Sa Russian-Byzantine treaty ng 911, si Oleg ay tinawag na "Grand Prince of Russia," iyon ay, sa dokumentaryo na mapagkukunan ay hindi siya itinuturing na isang rehente sa ilalim ni Igor, ngunit isang ganap na pinuno.
Rus ng Kyiv

Ang **Rus ng Kyiv** ay isang estadong medyebal na umiral sa Hilagang-Silangang Europa. Itinatagurian na unang estado ng mga Silangang Eslabo, na pinagkaisa noong ika-9 na dantaon sa ilalim ng pamumuno ng dinastiyang Rurikida.

Ang mga pinagmulan ni Kievan Rus ay nagmula sa pagkakatatag ng Rus' Khanate at ang pag-usbong ng Rurik dynasty noong 862 AD. Gayunpaman, sa panahon ng paghahari ni Prinsipe Oleg (r. 879–912), na noong 882 ay pinalawak ang kanyang kontrol mula sa Novgorod hanggang sa lambak ng Dnieper River upang maprotektahan ang kalakalan mula sa mga pagsalakay ng Khazar mula sa silangan, at inilipat ang kanyang kabisera sa mas estratehikong Kyiv , na itinatag ang bansa, na maaaring ituring na batayan ng pagtatatag ng kasalukuyang Russia, Ukraine at Belarus. [ 1 ] [ 5 ] Sviatoslav I Old Norse : Sveinald Ingvarsson 942–972, isang mandirigmang prinsipe (o konung ) ang nagsagawa ng unang pangunahing pagpapalawak ng teritoryo ng Kievan Rus', na naging Prinsipe ng Novgorod at Grand Prince ng Kyiv. Ipinakilala ni Vladimir the Great (980–1015) ang Kristiyanismo noong 988 sa kanyang sariling binyag at, sa pamamagitan ng utos, sa lahat ng mga naninirahan sa Kiev at higit pa. [ 6 ] Naabot ni Kievan Rus ang pinakamalaking lawak nito sa ilalim ng Yaroslav I (1019–1054); ang kanyang mga anak na lalaki ay naghanda at naglathala ng una nitong nakasulat na legal na kodigo, ang Hustisya ng Rus ( Rússkaya Pravda ), di-nagtagal pagkatapos ng kanyang kamatayan.

Kategorya:Kasaysayan ng Ukraine
Labanan sa Ilog Kalka

Ang **Labanan sa Ilog Kalka** ay isang hidwaang militar na nilaban sa pagitan ng Imperyong Mongol at isang alyansang pinamunuan ng Rus ng Kyiv.

Kasunod ng pagsalakay ng Mongol sa Gitnang Asya at ang kasunod na pagbagsak ng Imperyong Khwarezmian, isang puwersang Mongol sa ilalim ng pamumuno ng mga kilalang Mongol na Noyan (mga heneral) na sina Jebe at Subutai ay sumulong sa Iraq-i Ajam. Humingi ng pahintulot si Jebe mula sa emperador ng Mongol, si Genghis Khan, na ipagpatuloy ang kanyang mga pananakop sa loob ng ilang taon bago bumalik sa pangunahing hukbo sa pamamagitan ng Caucasus. Habang naghihintay ng tugon ni Genghis Khan, nagsimula ang dalawa sa isang pagsalakay kung saan sinalakay nila ang Kaharian ng Georgia. Binigyan ng pahintulot ni Genghis Khan ang duo na isagawa ang kanilang ekspedisyon, at pagkatapos na dumaan sa Caucasus, natalo nila ang isang koalisyon ng mga tribong Caucasian bago talunin ang mga Cumans. Ang Cuman Khan ay tumakas sa korte ng kanyang manugang na si Mstislav Mstislavich ng Galicia, na kinumbinsi niyang tumulong sa pakikipaglaban sa mga Mongol. Si Mstislav the Bold ay bumuo ng isang alyansa ng mga prinsipe ng Rus kabilang si Mstislav III ng Kiev.

Tinalo ng pinagsamang hukbo ng Rus ang rearguard ng Mongol noong una. Hinabol ng mga Rus ang mga Mongol, na nagkunwaring pag-urong, sa loob ng ilang araw, na ikinalat ang kanilang mga hukbo. Huminto ang mga Mongol at ipinalagay ang pagbuo ng labanan sa pampang ng Kalka River. Sinalakay ni Mstislav the Bold at ng kanyang mga kaalyado na Cuman ang mga Mongol nang hindi hinintay ang natitirang hukbo ng Rus at natalo sila. Sa sumunod na pagkalito, maraming iba pang mga prinsipe ng Rus ang natalo, at si Mstislav ng Kiev ay napilitang umatras sa isang nakukutaang kampo. Matapos magtagal ng tatlong araw, sumuko siya bilang kapalit ng pangako ng ligtas na pag-uugali para sa kanyang sarili at sa kanyang mga tauhan. Nang sumuko sila, gayunpaman, pinatay sila ng mga Mongol at pinatay si Mstislav ng Kiev. Si Mstislav the Bold ay tumakas, at ang mga Mongol ay bumalik sa Asya, kung saan sila ay sumama kay Genghis Khan.
Baste Duterte

Si **Sebastian** **"Baste" Zimmerman Duterte** (ipinanganak noong Nobyembre 3, 1987) ay isang negosyante at politikong Pilipino na kasalukuyang nagsisilbing pansamantalang alkalde ng Lungsod ng Davao simula noong 2025. Dati na rin siyang nagsilbi sa parehong posisyon bilang ika-22 alkalde ng lungsod mula 2022 hanggang 2025. Kasabay nito, siya rin ang kasalukuyang bise alkalde ng Davao simula noong 2025, isang posisyong hinawakan din niya mula 2019 hanggang 2022.

Siya ang bunsong anak ng ika-16 na Pangulo ng Pilipinas at dating alkalde ng Davao na si Rodrigo Duterte at ng dating asawa nitong si Elizabeth Zimmerman. Pumasok si Duterte sa politika noong 2019 nang tumakbo siya bilang bise alkalde nang walang kalaban. Matapos tumakbo ang kanyang kapatid na si Sara, na noon ay alkalde ng Davao, bilang pangalawang pangulo, siya ang pumalit sa kandidatura nito at nanalo nang may malaking lamang. Nang subukang bumalik ng kanyang ama sa pagka-alkalde ng lungsod, tumakbo siya bilang katambal nito at muling nagwagi. Dahil nananatiling nakakulong ang kanyang ama sa *The Hague* o Ang Haya, itinalaga siya ng Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal (DILG) bilang pansamantalang alkalde.

## Talambuhay 
### Unang yugto ng buhay 
Ipinanganak si Duterte noong Nobyembre 3, 1987, sa Lungsod ng Davao. Siya ang bunsong anak nina Pangulong Rodrigo Duterte at Elizabeth Zimmerman, isang estewardesa o *flight attendant* na Pilipina na may lahing Aleman-Amerikano. Ang kanyang kapatid na si Paolo ay kasalukuyang kinatawan ng unang distrito ng Lungsod ng Davao, habang si Sara naman ay kasalukuyang pangalawang pangulo ng bansa.

Natapos ni Duterte ang kanyang hayskul sa Kolehiyo ng San Beda sa Maynila. Nag-aral siya ng pamamahalang legal sa parehong kolehiyo sa loob ng isang taon bago bumalik sa Davao upang kumuha ng kursong agham pampolitika sa Unibersidad ng Ateneo de Davao. 

### Karera 
Noong 2019, tumakbo siya bilang bise alkalde ng Lungsod ng Davao nang walang katunggali, katambal ang kanyang kapatid na si Sara, na noon ay muling tumatakbo bilang alkalde sa ilalim ng tiket ng Hugpong ng Pagbabago. Nagwagi ang magkapatid sa halalan. Itinalaga siya bilang pansamantalang alkalde ng lungsod sa dalawang pagkakataon: mula Hulyo 19 hanggang Setyembre 17, 2019, at mula Setyembre 28 hanggang Oktubre 5, 2020.

### Personal na buhay 
Si Duterte ay isang manlalangoy at *surfer* (o manlalakad sa alon), at madalas magbahagi ng mga larawan ng kanyang pagsu-*surf*. Noong 2017, inilunsad niya ang sariling palabas panlakbay na *Lakbai* sa TV5. Siya rin ang *host* (tagapamahala ng programa) ng *podcast* na *Basta Dabawenyo* mula nang ilunsad ito noong 2024.

Bagamat hindi pa kasal,

## Mga pananda
## Mga sanggunian 
Kategorya:Ipinanganak noong 1987
Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Kategorya:Mga alkalde
Alejandro Nevsky

Si **Aleksandr Yaroslavich Nevsky** (Mayo 13, 1221 – November 14, 1263) ay naging Prinsipe ng Novgorod at Prinsipeng Maringal ng Vladimir.

Isang apo ni Vsevolod the Big Nest, si Nevsky ay tumaas sa maalamat na katayuan pagkatapos ng mga tagumpay laban sa mga mananakop na Suweko sa Labanan ng Neva (1240), na nakakuha sa kanya ng titulong "Nevsky" noong ika-15 siglo, at sa mga krusada ng Aleman sa Labanan sa Yelo (1242). Pumayag siya na magbigay pugay sa Golden Horde, na nagpapahintulot sa kanya na mapanatili ang Eastern Orthodox Church, habang nakikipaglaban sa mga dayuhang kapangyarihan sa kanluran at timog. Si Macarius, Metropolitan ng Moscow ay nag-canonize kay Alexander Nevsky bilang isang santo ng Russian Orthodox Church noong 1547.

Itinuring matagal na pagkatapos ng kanyang kamatayan bilang "isa sa mga dakilang bayani ng kasaysayan ng Russia", si Nevsky ay kinikilala sa pagkakaroon ng "iniligtas ang mga mamamayang Ruso [mula sa Katolisismo at pagiging] alipin ng mga Aleman".[7] Ang mga tagumpay ni Nevsky ay humantong sa kanyang imahe na ginamit ni Peter the Great sa pagtatayo ng Saint Petersburg. Ang kanyang imahe ay ginamit din upang itaguyod ang pagiging makabayan sa Unyong Sobyet, lalo na noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Ang 1938 na pelikulang Alexander Nevsky ay nagpatibay sa reputasyon ni Nevsky bilang isang tagapagligtas ng Russia. Ang mga kritiko ng kanyang legacy ay nangangatuwiran na ang laki at kahalagahan ng kanyang mga tagumpay sa militar ay pinalaki para sa mga layuning pampulitika, at na siya ay tumulong na matiyak ang pangingibabaw ng Gintong Horda sa Rusya.

## Talambuhay
Ipinanganak sa Pereslavl-Zalessky noong 13 Mayo 1221, o 30 Mayo 1220 batay sa lumang tradisyong historiograpiko, Si Alexander ay ang pangalawang anak ni Grand Prince Yaroslav II ng Vladimir.[10] Ang kanyang ina ay si Feodosia Mstislavna, anak ni Mstislav Mstislavich. Ginugol niya ang karamihan sa kanyang kabataan sa Pereslavl-Zalessky. Kaunti ang nalalaman tungkol sa mga aktibidad ng mga anak ni Yaroslav bago ang 1238. Ang panganay na kapatid ni Alexander na si Fyodor ay namatay noong 1233 sa edad na 14.
3034 Climenhaga

Ang **3034 Climenhaga**  (pansamantalang pagtatalaga: A917 SE) ay isang mabatong *Florian* asteroyd at *synchronous binary asteroid* mula sa mga panloob na rehiyon ng sinturon ng asteroyd, humigit-kumulang 7.8 kilometro ang lapad. Natuklasan ang asteroyd noong 24 Setyembre 1917 ng astronomo Aleman na si Max Wolf sa Heidelberg Observatory sa timog-kanlurang Alemanya at nagtalaga ng pansamantalang pagtatalaga na A917 SE. Nang maglaon, pinangalanan ito sa astropisikong Kanadyano na si John Climenhaga. Ang planetang-menor na buwan nito ay may panahon na halos 19 na oras.

## Mga katangian ng ligiran 
Kabilang ang *Climenhaga* sa pamilyang Flora, isa sa pinakamalaking pamilya ng mga mabatong asteroyd sa pangunahing sinturon. Ito ay umiikot sa Araw sa panloob na pangunahing-sinturon sa layong 1.8–2.8&nbsp;AU isang beses bawat 3 taon at 6 na buwan (1,294 araw). Ang orbit nito ay may eccentricity na 0.21 at isang inclination na 5 ° na may paggalang sa ekliptika. 

Ang arko ng pagmamasid ng asteroyd ay nagsisimula sa opisyal na obserbasyon sa pagtuklas nito sa Heidelberg, dahil walang nakuhang mga *precovery*, at walang naunang pagkakakilanlan ang ginawa. 

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na kawing 
* Mga Asteroid na may Satellite, Robert Johnston, johnstonsarchive.net
* Asteroid Lightcurve Database (LCDB) , form ng query ( impormasyon  Archived   )
* Dictionary of Minor Planet Names, Google books
* Mga kurba ng pag-ikot ng mga asteroid at kometa, CdR – Observatoire de Genève, Raoul Behrend
* Mga Kalagayan ng Pagtuklas: Numbered Minor Planets (1)-(5000) – Minor Planet Center
* 3034 Climenhaga  
*
Batu Khan

Si **Batu Khan** (1205–1255) ay isang pinuno ng Mongol at tagapagtatag ng Gintong Horda, isang bumubuo ng Imperyong Mongol na itinatag pagkatapos ng pagkamatay ni Genghis Khan. Si Batu ay anak ni Jochi, kaya apo ni Genghis Khan. Ang kanyang ulus ay namuno sa Kievan Rus', Volga Bulgaria, Cumania, at Kaukaso sa loob ng humigit-kumulang 250 taon.

## Talambuhay
Pagkamatay ng kanyang anak na si Jochi, itinalaga ni Genghis Khan ang mga appanages ni Jochi sa kanyang mga anak. Inilagay ng Dakilang Khan si Batu bilang Khan ng Golden Horde (kilala rin bilang Ulus of Jochi o Kipchak Khanate). Ang panganay na anak ni Jochi na si Orda Khan, ay pumayag din na si Batu ang humalili sa kanilang ama. Ang bunsong kapatid ni Genghis Khan na si Temüge ay dumalo sa seremonya ng koronasyon bilang opisyal na kinatawan ng Genghis.[4] Nang mamatay si Genghis Khan noong 1227, iniwan niya ang 4,000 lalaking Mongol sa pamilya ni Jochi. Ang mga lupain ni Jochi ay hinati sa pagitan ni Batu at ng kanyang nakatatandang kapatid na si Orda. Ang Orda's White Horde ay namuno sa mga lupain halos sa pagitan ng Volga river at Lake Balkhash, habang ang Batu's Golden Horde ay namuno sa mga lupain sa kanluran ng Volga.

Noong 1229, nagpadala si Ögedei ng tatlong tumen sa ilalim ng Kukhdei, Sundei at Humpdei upang sakupin ang mga tribo sa ibabang Ural River. Ayon kay Abulghazi, sumali si Batu sa kampanyang militar ni Ögedei laban sa dinastiyang Jin sa Hilagang Tsina habang ang kanyang nakababatang kapatid ay nakikipaglaban sa mga Bashkir, Cumans, Bulghar at Alan sa kanluran. Sa kabila ng matinding pagtutol ng kanilang mga kaaway, sinakop ng mga Mongol ang mga pangunahing lungsod ng Jurchens at ginawa nilang kaalyado ang Bashkirs. Noong 1230s, ipinamahagi ni Ögedei ang mga lupain sa Shanxi sa Batu at sa pamilya ni Jochi, ngunit hinirang nila ang kanilang mga opisyal sa ilalim ng pangangasiwa ng gobernador ng Imperial, at gayundin sa Khorasan.

Kategorya:Mga Mongol
Kategorya:Imperyong Monggol
Labanan sa Lawang Peipus

Ang **Labanan sa Lawang Peipus**, kilala rin bilang **Labanan sa Yelo**, ay isang hidwaang militar na naganap noong 5 Abril 1242 sa nagyelong Lawang Peipus. Nakita rito ang pagwagi ng nagkakaisang lakas ng Republika ng Novgorod at Prinsipado ng Vladimir-Suzdal na pinamunuan ni Prinsipe Alejandro Nevsky sa mga pwersa ng Ordeng Livonio at Obispado ng Dorpat ni Obispo Hermann ng Dorpat.

Ang kinalabasan ng labanan ay tradisyonal na binibigyang kahulugan ng historiograpiyang Ruso bilang makabuluhan para sa balanse ng kapangyarihan sa pagitan ng Kanlurang Katolisismo at Eastern Orthodox Christianity. Pinagtatalunan kung ang labanan ay dapat ituring na isang "krusada" o hindi, at kung ito ay kumakatawan sa isang makabuluhang pagkatalo para sa mga pwersang Katoliko sa panahon ng Northern Crusades, kaya nagtatapos sa kanilang mga kampanya laban sa Orthodox Novgorod Republic at iba pang mga teritoryo ng Rus. Ang Estonian historian na si Anti Selart ay iginiit na ang mga krusada ay hindi isang pagtatangka na sakupin ang teritoryo ng mga Ruso, ngunit pa rin ang pag-atake nito sa teritoryo ng Novgorod.
Daniel ng Mosku

Si Daniil Aleksandrovich (Ruso: Даниил Александрович; 1261 – 5 Marso 1303), kilala rin bilang Daniil ng Moscow, ay ang bunsong anak ni Alexander Nevsky at ninuno ng lahat ng mga Prinsipe ng Moscow.[3] Ang kanyang mga inapo ay kilala bilang ang Daniilovichi. Siya ay lokal na inaprubahan para sa pagsamba sa Russian Orthodox Church, na may mga araw ng kapistahan sa Marso 17 at Setyembre 12.

## Talambuhay
Si Daniil ay ipinanganak noong huling bahagi ng 1261, sa Vladimir sa Klyazma, kabisera ng Vladimir-Suzdal. Siya ang ikaapat at bunsong anak ni Alexander Nevsky at ng kanyang pangalawang asawa, si Princess Vassa. Siya ay ipinangalan kay Daniel the Stylite. Ang kanyang ama na si Alexander ay namatay noong 14 Nobyembre 1263, nang si Daniel ay dalawang taong gulang pa lamang. Sa mga patrimoniya ng kanyang ama, natanggap niya ang pinakamababang halaga, Moscow, at naghari sa ilalim ng rehensiya ng kanyang tiyuhin sa ama, si prinsipe Yaroslav ng Tver. Namatay si Yaroslav noong 1271, ngunit lumilitaw na si Daniil ay hindi naging isang malayang pinuno hanggang 1282.
Dinastiyang Romanov

Ang **Kapulungan ng Romanov** (na isinalin din bilang Romanoff; Ruso: Рома́новы, romanisado: Romanovy, IPA: [rɐˈmanəvɨ]) ay ang naghaharing imperyal na bahay ng Russia mula 1613 hanggang 1917. Nakamit nila ang katanyagan pagkatapos na pakasalan ni Anastasia Romanovna ang unang crowned ng Russia, tsar. Si Nicholas II, ang huling Emperador ng Russia, at ang kanyang malapit na pamilya ay pinatay noong 1918, ngunit mayroon pa ring mga nabubuhay na inapo ng iba pang miyembro ng bahay ng imperyal.

Binubuo ang bahay ng mga boyars sa Russia (ang pinakamataas na ranggo sa maharlikang Ruso noong panahong iyon) sa ilalim ng naghaharing dinastiyang Rurik, na nawala sa pagkamatay ni Feodor I noong 1598. Ang Oras ng Mga Problema, na dulot ng nagresultang krisis sa sunod-sunod na krisis, ay nakakita ng ilang mga nagpapanggap at mga impostor na umangkin sa trono ng Russia sa panahon ng pananakop ng Polish-Lithuanian. Noong 21 Pebrero 1613, inihalal ng Zemsky Sobor si Michael Romanov bilang tsar, na itinatag ang mga Romanov bilang ikalawang naghaharing dinastiya ng Russia.

Si Paul I ang naging unang tagapagmana ng trono, na may titulong tsesarevich, na kasunod na ginamit para sa lahat ng pangunahing tagapagmana. Ang pagbibitiw kay Nicholas II noong 15 Marso [O.S. 2 Marso] 1917 bilang resulta ng Rebolusyong Pebrero ay natapos ang 304 na taon ng pamamahala ng Romanov at humantong sa pagtatatag ng Republika ng Russia sa ilalim ng Pansamantalang Pamahalaan ng Russia sa pangunguna sa Digmaang Sibil ng Russia noong 1917–1922. Noong 1918, pinatay ng mga Bolshevik si Nicholas II at ang kanyang pamilya. Sa House of Romanov's 65 members, 47 survivors ang napunta sa pagkakatapon sa ibang bansa.[10] Noong 1924, inangkin ni Grand Duke Kirill Vladimirovich, ang senior surviving male-line descendant ni Alexander II ng Russia sa pamamagitan ng primogeniture, ang pamumuno ng wala nang Imperial House of Russia.
Teodoro I ng Rusya

Si **Teodoro I Ivanovich** (Mayo 31 1557 – Enero 17, 1598), binansagan ang Mapalad (Блаженный), ay Tsar ng buong Russia mula 1584 hanggang sa kanyang kamatayan noong 1598.

Ang ina ni Feodor ay namatay noong siya ay tatlo, at siya ay lumaki sa anino ng kanyang ama, si Ivan the Terrible. Siya ay isang banal na tao na nagretiro na at posibleng may kapansanan sa pag-iisip. Hindi siya gaanong interesado sa pulitika, at ang bansa ay epektibong pinangangasiwaan sa kanyang pangalan ni Boris Godunov, ang kapatid ng kanyang minamahal na asawang si Irina. Namatay siya nang walang anak at hinalinhan ni Godunov bilang tsar, na minarkahan ang pagtatapos ng pamumuno ng dinastiyang Rurik at nag-udyok sa pagbaba ng Russia sa sakuna na Time of Troubles.

Nakalista siya sa Great Synaxistes ng Eastern Orthodox Church, kasama ang kanyang kapistahan noong 7 Enero.
Apple Music

Ang **Apple Music** ay isang serbisyo ng pag-iistream ng odyo at bidyo na binuo ng Apple Inc. Maaaring pumili ang mga tagagamit ng musikang nais nilang pakinggan sa tuwing nanaisin nila, o makinig sa mga handang playlist. Kasama rin sa serbisyo ang mga kapatid nitong estasyon ng radyo sa internet na Apple Music 1, Apple Music Hits, Apple Music Country, Apple Música Uno, Apple Music Club, at Apple Music Chill, na ibinobrodkast nang live sa mahigit 200 bansa, 24 oras sa isang araw. Inanunsyo ang serbisyo noong Hunyo 8, 2015, at inilunsad noong Hunyo 30, 2015. Nakakakuha ang mga bagong subscriber ng isang buwang libre, o anim na buwang libreng pagsubok kapag bumili ng piling produkto, bago kailanganin ang buwanang subscription para magpatuloy sa serbisyo.

## Paglalarawan 
Pinapayagan ng Apple Music ang mga tagagamit na mag-stream ng mahigit 100 milyong kanta sa kanilang device anumang oras. Nag-aalok ang serbisyo ng mga playlist na inihanda ng mga dalubhasa sa musika at mga rekomendasyong iniakma sa panlasa ng bawat tagagamit. Mayroon din itong anim na live na estasyon ng radyo na tumatakbo 24 oras bawat araw: Apple Music 1 (dating kilala bilang Beats 1) na pinangungunahan ni DJ Zane Lowe, Apple Music Hits, Apple Music Country, Apple Música Uno, Apple Music Club, at Apple Music Chill, na ibinobrodkast sa mahigit 100 bansa.

## Talababa
## Mga sanggunian
Kategorya:Apple Inc.
Miguel I ng Rusya

Si **Miguel I** (Hulyo 22, 1596 – Hulyo 23, 1645) ay isang monarko na namahala bilang Tsar ng Buong Rusya mula sa pagkahalal sa kanya noong 1613 sa Zemsky Sobor hanggang sa kanyang kamatayan noong 1645. Siya ang naging unang tsar ng Bahay ng Romanov, na humalili sa dinastiyang Rurikida.

Siya ay anak ni Feodor Nikitich Romanov (na kalaunan ay kilala bilang Patriarch Filaret) at ni Xenia Shestova. Isa rin siyang unang pinsan na minsang inalis kay Feodor I, ang huling tsar ng Rurik dynasty, sa pamamagitan ng kanyang tiyahin sa tuhod na si Anastasia Romanovna, na ina ni Feodor I at unang asawa ni Ivan the Terrible.[a]

Ang kanyang pag-akyat ay minarkahan ang pagtatapos ng Oras ng Mga Problema. Ang Ingrian at Polish–Muscovite Wars ay dinala sa pagtatapos noong 1617 at 1618 ayon sa pagkakabanggit, na may patuloy na pagsasarili ng Russia na nakumpirma sa gastos ng mga pagkalugi sa teritoryo sa kanluran. Ang hari ng Poland na si Władysław IV Vasa sa wakas ay sumang-ayon na pormal na isuko ang kanyang pag-angkin sa trono ng Russia sa pamamagitan ng Treaty of Polyanovka noong 1634. Sa silangan, ang Cossacks ay gumawa ng hindi pa nagagawang pagsulong sa pagsakop sa Siberia, at ang mga explorer ng Russia ay nakarating sa Karagatang Pasipiko (Sea of Okhotsk) sa pagtatapos ng paghahari ni Michael.