Kalayaan sa panorama

[thumb|Isang larawan ng *Himmelsblumen*, gawa ng manlililok na si Sergej Alexander Dott at ginawa noong 2003. Matatagpuan ito malapit sa estasyong [Gleisdreieck (Berlin U-Bahn)|Gleisdreieck ng metro ng Berlin, Alemanya. Angkop sa mga probisyon ng kalayaan sa panorama sa nasabing bansa ang paglathala nito sa pamamagitan ng malayang lisensiya.]]
[thumb|right|Walang kalayaan sa panorama sa [Timog Aprika, kaya kinakailangang sensurin ang estatwang ito dahil sakop ito ng mahigpit na kahulugan ng batas sa karapatang-sipi sa bansa.]]

Ang **kalayaan sa panorama** (Baybayin: ᜃᜎᜌᜀᜈ᜔ ᜐ ᜉᜈᜓᜇᜋ, , dinaglat na **FoP**) ay isang tadhanang nakapaloob sa mga batas sa karapatang-sipi ng maraming mga hurisdiksiyon. Pinahihintulutan nito ang pagkuha ng mga retrato at video at paglikha ng ibang mga larawan (tulad ng mga pinta) ng mga gusali at kung minsan mga lilok at ibang mga gawang sining na palagiang matatagpuan sa isang pampublikong lugar nang hindi lumalabag sa anumang karapatang-sipi na maaaring manatili sa gayong mga gawa, at ang paglalathala ng gayong mga larawan.

Nililimitahan ng mga batas o kaso ng batas ng kalayaan sa panorama ang mga mayhawak ng karapatang-sipi sa paggawa ng legal na hakbang dahil sa paglabag ng karapatang-sipi laban sa mga tagalikha o tagapamahagi ng mga nabanggit na larawan. Isa itong kataliwasan o eksepsiyon sa karaniwang alituntunin na ang mayhawak ng karapatang-sipi ay may tanging karapatan sa pagbibigay ng kapangyarihan sa paglikha at pamamahagi ng mga hinangong likha. Hango ang parirala sa salitang Aleman na ''* ("kalayaan sa panorama" o "*panorama freedom*" sa Ingles).

## Kaligirang pangkasaysayan 
Ipinagbawal nang husto ang potograpiya at ibang mga paraan ng pagsasalarawan ng pampublikong espasyo noong nakaraan, sa mga kadahilanang hindi kaugnay sa karapatan ng mga manlilikha ng mga pampublikong obra. Ipinagbawal ng Pransiya ang gayong mga gawain noong ika-19 na dantaon para sa pagtatanggol ng pribasidad. Sinimulang ipagbawal ng Italya ang pagsasalarawan ng mga pook arkeolohiko noong ika-18 dantaon, kahit na nasa mga pampublikong lugar ang mga pook na ito, bilang proteksiyon sa kanilang pamanang pangkalinangan. na palagiang nakapuwesto sa isang pampublikong lugar, ang karaniwang ibig sabihin ng "palagian" ay "para sa likas na tanang buhay ng gawa." Sa Suwisa, pinapayagan ang pagkuha at paglathala ng mga larawan ng mga likhang dalawang-dimensiyonal tulad ng mga miyural (mga larawang nakapinta sa pader) o graffiti, ngunit ang gayong mga larawan ay hindi maaring gamitin para sa layuning kapareho sa mga orihinal.

Nililimitahan lamang ng mga batas sa karapatang-sipi sa karamihan sa mga bansa ng Silangang Europa ang kalayaan na ito sa hindi pangkomersiyo na paggamit ng mga larawan.

Mayroon ding mga pandaigdigang pagkakaiba sa tiyak na kahulugan ng isang "pampublikong espasyo." Sa maraming mga bansa, kinabibilangan lamang nito ang mga espasyo sa labas (bilang halimbawa, sa Alemanya),

## Pandaigdigang mga kasunduan 
Walang litaw na mga tuntunin hinggil sa kalayaan sa panorama sa alinman sa mga pandaigdigang kasunduan sa karapatang-sipi, tulad ng Kumbensiyong Berne, Tratado sa Karapatang-sipi ng WIPO, Unibersal na Kumbensiyon sa Karapatang-sipi, at Kasunduang TRIPS. Gayumpaman, malimit na nagbibigay ang mga kasunduang ito ng isang tatlong-hakbang na pagsusulit ng Berne (*Berne three-step test*) bilang isang pangkalahatang takda na dapat pagbatayan laban sa mga pambansang tadhana sa kalayaan sa panorama, tulad ng ikalawang talata ng artikulo 10 ng Tratado ng WIPO, artikulo 13 ng TRIPS, at ikalawang talata ng artikulo 9 ng binagong Kumbensiyong Berne (bagaman para lamang sa pagpaparami).

May binanggit si Ralph Oman, dating Direktor sa Karapatang-sipi (*Register of Copyrights*) ng Tanggapan sa Karapatang-sipi ng Estados Unidos, tungkol sa isang pinagsamang pagsisikap ng Pandaigdigang Organisasyon sa Ari-ariang Intelektuwal at UNESCO noong dekada-1980 para sa isang *Draft Model Copyright Law*, na kinabibilangan ng ilang mga simulain sa borador na nakatuon sa mga gawang pang-arkitektura. Nasa Simulaing WA7 ang tadhanang katulad ng kalayaan sa panorama: "Hindi kailangan ng pahintulot ng mga manlilikha ang pagpaparami ng panlabas na mga larawan ng arkitektura sa pamamagitan ng potograpiya, pelikula, pinta, lilok, drowing o mga kahalintulad na paraan kung para lamang ito sa pansariling layunin, o para sa layuning pangkomersiyo kapag nakatayo sa pampublikong kalye, daanan, liwasan o ibang mga lugar na karaniwang napupuntahan ng publiko ang mga gawang pang-arkitektura. Halo-halo ang mga puna hinggil dito: isang panukalang isali sa simulain ang mga larawan na kinunan mula sa himpapawid at satelayt, mga katanungan kung dapat bang isali ang panloob na arkitektura, at batikos dahil sa labis na pagsuko ng mga karapatan ng mga arkitekto sa publiko at hindi paglalaan ng kondisyon ng kabayaran sa mga pangkomersiyo na paggamit ng panlabas na mga larawan ng arkitektura. Hindi nakakuha ng sapat na pagsang-ayon ang mga panukalang ito, at ginawa ang simulaing hinggil sa panorama nang "walang mga pagbabago" ayon sa Komite ng mga Dalubhasa ng Pamahalaan.

## Katayuan sa iba-ibang mga bansa 
Maraming mga bansa ang may kahalintulad na mga tadhanang nililimitahan ang saklaw ng batas sa karapatang-sipi upang malinaw na payagan ang mga retratong nagpapakita ng mga tanawin ng mga pampublikong lugar o tanawing kinunan mula sa mga pampublikong lugar. Ngunit magkaiba ang kahulugan ng mga bansa hinggil sa prinsipyo ng kalayaan sa panorama.

Kapuwang hindi malaya para sa Wikimedia Commons, ang imbakan ng mga talaksang (*files*) nasa mga malayang lisensiya o pampublikong dominyo, tulad ng mga retratong ginagamit sa Wikipedia. Nakasanayan na ng pamunuan nito na magbura ng mga retrato ng mga bagong estruktura at pampublikong sining sa bansa, tulad ng mga gusali, lilok, bantayog, at memoryal. Ito ay dahil hindi pinapayagan sa Wikimedia Commons ang mga talaksang naaangkop lamang sa tadhanang patas na paggamit.

### Ibang bahagi ng Timog-silangang Asya 
thumb|350px|Katayuan ng kalayaan sa panorama sa Timog-silangang Asya

#### Biyetnam 
Walang ganap na kalayaan sa panorama sa Biyetnam. Ayon sa Artikulo 25(h) ng kanilang bagong-amyendang batas sa karapatang-sipi ng Biyetnam (2022), maari ang potograpiya at pagsasahimpapawid sa telebisyon ng mga obrang hinulma, arkitektura, at obrang napapakinabangan na nakadispley sa publiko, "para sa layon ng pagpapakita o pagprisinta ng mga larawan ng mga obrang ito, hindi sa layuning pangkomersiyo."

#### Brunay 
Nakalahad sa Seksiyon 66 ng batas sa karapatang-sipi ng Brunay ang kanilang kalayaan sa panorama, na pinahihintulutan ang pagsasalarawan ng mga likhang gusali, lilok, modelo ng mga gusali, at obra ng masining na pagkakagawa sa mga pampublikong lugar, sa pamamagitan ng pagguhit, potograpiya, sinematograpiya, at pagsasahimpapawid sa telebisyon.

#### Indonesya 
Walang tiyak na pagbanggit ng kalayaan sa panorama sa batas sa karapatang-sipi ng Indonesya, bagaman nagbibigay ang Artikulo 43(d) ng pahintulot para sa pamamahagi ng mga nilalamang isinasanggalang ng karapatang-sipi sa teknolohiyang pang-impormasyon at midyang pangkomunikasyon, kung ang mga nabanggit na midyum ng pamamahagi ay "hindi komersiyal at/o walang halaga para sa Manlilikha o mga kaugnay na partido, o kung hindi nagpapahayag ng pagtutol ang Manlilikha sa nasabing pamamahagi."

Noong Disyembre 2, 2020, ipinasya ng Hukumang Pandistrito ng Gitnang Jakarta na nilabag ng Grand Indonesia ang karapatang-sipi sa *Monumen Selamat Datang*, nang ginamit ng *mall* sa disenyo ng kanilang *logo* noong 2004 ang bersiyong silweta ng bantayog. Hawak ng mga tagapagmana ni Henk Ngantung ang karapatang-sipi sa bantayog. Siya ang yumaong punong taga-disenyo na pangalawang gobernador ng Jakarta noong dinidisenyo niya ang bantayog. Tinanggihan ng hukuman ang pananaw ng *retailer* na walang bisa ang pag-angkin ng mga tagapagmana ni Ngantung sa karapatang-sipi sa bantayog. Ayon sa *retailer*, hindi pasado ang karapatang-sipi ng yumaong manlilikha dahil isa siyang opisyal ng pamahalaan at nagparehistro lamang ang mga tagapagmana noong 2010, kahit na noong 1962 pa ang pagpapasinaya ng bantayog sa publiko. Bilang parusa, magbabayad dapat ang *mall* ng isang bilyong rupiah sa mga tagapagmana. Pinalitan na rin ng tagapangasiwa ng *mall* ang disenyo ng kanilang *logo'' pagkaraan nito. Naghain ang mga tagapagmana ni Ngantung ng panibagong reklamo noong Enero 2025, sa pagkakataong ito laban sa KFC Indonesia dahil sa paggamit nila ng larawan ng bantayog sa kanilang ika-apatnapu't tatlong anibersayo ng kanilang *bucket packaging*, at kasalukuyang gumugulong ang kaso. Hinatol ng hukuman na lumabag ang KFC sa karapatang-sipi at iniutos sa kanilang magbayad ng 2.83 bilyong rupiah (katumbas ng 9.98 milyong peso [PHP]) sa mga tagapagmana ni Ngantung, bagama't umapela ang panig ng kainan sa pasiya.

#### Kambodya 
Nakasaad sa Artikulo 25 ng batas sa karapatang-sipi ng Kambodya ang limitadong kalayaan sa panorama. Pinapayagan lamang ang tadhanang ito kung ang pagpaparami ng obrang grapiko o hinulma (mga lilok) sa pampublikong lugar ay hindi pangunahing paksa ng sumunod na reproduksiyon, tulad ng mga retrato. Kapag naging pangunahing paksa ng sumunod na pagpaparami ang mga pampublikong obra, hindi ito maaaring gamitin sa anumang layunin maliban lamang sa pansarili (pampamilya at pangkaibigan) na paggamit at sa mga layuning pang-edukasyon na hindi nakikinabang (*non-profit educational purposes*).

#### Laos 
Walang kalayaan sa panorama sa Laos, ngunit may kahalintulad na probisyon sa Artikulo 115 ang kanilang batas sa karapatang-sipi, subalit nakapamagat na "*Acts Consistent with Fair Use*" ang artikulo. Nakasaad sa pangatlong sugnay ng artikulo na maaaring isipi sa pamamagitan ng potograpiya at sinematograpita ang mga obrang niyari na at nakadispley sa publiko, tulad ng pinong sining, arkitektura, at nalalapat na sining, kung ang mga obrang ito ay hindi paksa ng pagpaparami. Pinapayagan din sa artikulo ang pagpaparami ng mga obra para sa layunin ng pag-uulat ng mga kasalukuyang kaganapan, subalit hanggang sa layuning paghahatid ng balita't impormasyon lamang.

#### Malaysia 
Tinitiyak ng batas sa karapatang-sipi ng Malaysia ang kalayaan sa panorama sa mga pampublikong lugar. Nakasaad sa Seksiyon 13(2)(d) na hindi paglabag sa karapatang-sipi ang pagpaparami o pamamahagi ng mga kopya ng anumang obra na palagiang nakatayo sa isang pampublikong lugar. Tinutukoy ng Seksiyon 3 ang "mga likhang sining" bilang anumang gawang grapiko, retrato, lilok, kolyahe (*collage*), at gawa ng arkitektura o masining na artesaniya. Hindi kasama sa natatanging tadhanang ito ang mga disenyong plano ng mga integradong sirkito.

#### Singapura 
[thumb|Ang rebultong [Merlion sa harap, obra ni Lim Nang Seng (namatay 1987) noong 1972. Sa likod naman ang Marina Bay Sands, obra ni arkitekto Moshe Safdie noong 2010.]]
Tinitiyak ng batas sa karapatang-sipi ng Singapura ang sapat na kalayaan sa panorama sa nasabing bansa, sa ilalim ng Seksiyon 265. Pinahihintulutan ang paglikha at paglalathala ng mga larawan ng mga gusali, modelo ng gusali, lilok, at masining na pagkakagawa na palagiang makikita sa isang pampublikong lugar, kung ginawa ang mga larawang ito noon o pagkaraan ng ika-10 ng Abril 1987.

#### Thailand 
Itinatalakay ang kalayaan sa panorama sa mga Seksiyon 37–39 ng batas sa karapatang-sipi ng Thailand. Pinapayagan ng mga Seksiyon 37 at 38 ang mga representasyon ng mga obra sa mga pampublikong lugar at arkitektura sa pamamagitan ng "drowing, pinta, konstruksiyon, klitse, moldura, paglililok, litograpiya, potograpiya, sinematograpiya, at pamamahayag ng video", habang pinapayagan ng Seksiyon 39 ang panlarawan at pangvideo na mga representasyon ng "isang likha na bahagi ang isang masining na obra."

[thumb|none|650px|Nangungunang 11 pinakamatayog na mga gusali sa mundo noong 2022, at ang katayuan ng kalayaan sa panorama ng mga bansang kinaroroonan ng mga ito: [Talaksan:SemiPD-icon.svg|30px – mayroong kalayaan sa panorama (Malaysia, Tsina, Taiwan, Estados Unidos) 30px – walang kalayaan sa panorama (Saudi Arabia, Timog Korea, United Arab Emirates)]]

### Alherya 
Nagbibigay ng eksepsiyong kalayaan sa panorama ang *Ordinansa Blg. 03-05 ng ika-19 Hulyo 2003 hinggil sa Karapatang-sipi at Kaugnay na mga Karapatan*. Sa ilalim ng Artikulo 50 ng nasabing batas, pinahihintulutang magparami ng mga larawan ng mga gawang pang-arkitektura, pampinong sining, pang-nalalapat na sining, at pampotograpiya na palagiang matatagpuan sa mga pampublikong lugar, maliban sa mga obra na matatagpuan sa mga galeriya, museo, at natukoy na mga sityong pangkultura at pangkalikasan ("*classified cultural and natural sites*").

### Australya 
[thumb|[Sydney Opera House, na dinisenyo ng arkitektong Dinamarkes na si Jørn Utzon]]
Sa Australya, tinatalakay ang kalayaan sa panorama sa pederal na *Copyright Act 1968*, mga Seksiyon 65 hanggang 68. Inilalaan ng Seksiyon 65: "Ang karapatang-sipi sa isang gawa ... na matatagpuan sa isang pampublikong lugar, o sa mga premisang bukas sa publiko, ay hindi nilalabagan ng paglikha ng isang pinta, drowing, klitse (*engraving*), o retrato ng gawa o ang pagsasali ng gawa sa isang sinematograpong pelikula o sa isang brodkast pantelebisyon, maliban kung pansamantala lamang (ang kinaroroonan nito)." Kumakapit ito sa anumang "masining na gawa" na binigyang-kahulugan sa talatang (c) ng bahaging 10: isang "obra ng masining na pagkakagawa" (pero hindi isang *circuit layout*).

Nagbibigay ang Seksiyon 66 ng Batas ang hindi pagsasali sa paglabag sa karapatang-sipi ang mga retrato at larawan ng mga gusali at modelo ng mga gusali.

### Bagong Silandiya 
Ang *Copyright Act (1994)* ng Bagong Silandiya ay nagbibigay ng mga pagkakapuwera para sa malayang pamamahagi ng mga retrato ng ilang mga likha gaya ng mga lilok, ngunit hindi nagbibigay ng mga pagkakapuwera para sa mga sining grapiko tulad ng mga miyural at sining sa kalye, kahit na nasa mga pampublikong espasyo ang mga ito. Nagngangahulugan ito na kailangang kumuha ng pahintulot mula sa mga manlilikha o tagahawak ng karapatang-sipi para makapagkuha ng mga retrato ng nasabing mga gawa nang malaya para sa mga layuning pamamahagi, lalo na kung may komersiyal na pakay. Subalit binabalewala ang paghihigpit na ito, at bilang patunay ang patuloy na pamamahagi ng mga nasabing larawan sa hatirang pangmadla at ang paggamit ng mga *marketing company* ng mga obrang grapiko bilang mga likurang elemento sa kanilang mga patalastas. Kamakailan lamang, noong 2019, inihayag ng manlilikhang si Xoë Hall ang kaniyang pagkadismaya sa paggamit ng Whitcoulls ng mga larawan ng kaniyang miyural sa Wellington sa kanilang mga kalendaryo, at iminungkahi ang kapuwa niyang mga miyuralista sa bansa na "magkaroon ng kontrata para sa bawat dingding na kanilang ipinipinta at isinasaad kung sino ang nagmamay-ari ng karapatang-sipi, at isali ito sa miyural kalakip ng pangalan ng manlilikha."

### Brasil 
[thumb|Hinggil sa kaso ng tanyag na rebultong [Kristo ang Tagapagtubos, sinabi ni Abogado Frullani Lopes na "bagaman pribado ang pag-aari ng lugar na kinatatayuan nito, hindi hinahadlang ang pampublikong pagpasok, at hindi maipagwawalang-bahala na bahagi ito ng tanawin ng Rio de Janeiro. Sa gayong pananaw, ang lugar na kinatatayuan nito ay dapat na ituring na pampublikong lugar."]]
Pinahihintulutan sa Artikulo 48 ng batas sa karapatang-sipi ng Brazil (Blg. 9.610 / Pebrero 19, 1998) ang malayang pagpinta, potograpiya, at paggawa ng video ng anumang gawa na palagiang nakapuwesto sa isang pampublikong lugar, sa kabila ng pagiging protektado ng karapatang-sipi ang mga nasabing gawa. Ang tadhanang ito ay itinuturing na nagbibigay ng katamtamang malawak na kalayaan sa panorama.

### Côte d'Ivoire 
Hindi kinikilala sa Côte d'Ivoire (o Baybaying Garing) ang kalayaan sa panorama. Batay sa Artikulo 27 ng *Batas Blg. 2016-555 ng ika-26 ng Hulyo 2016*, pinahihintulutang magparami ng mga larawan ng nagawa nang mga gawang pang-arkitektura, mga gawang panlilok, at mga grapikong sining, ngunit alinsunod sa sumusunod na mga kondisyon:

#Pagpaparami ng nabanggit na mga gawa sa pamamagitan ng mga lathalain, midyang audiovisual, o Internet, para lamang sa layunin ng pagpapalaganap ng impormasyon.
#Pagpaparami ng mga larawan ng mga obra na inilaan upang lumabas sa mga katalogo ng mga pagbebenta ng mga obra sa loob ng bansa sa legal na paraan, para lamang sa layuning ilarawan ang nabanggit na mga obra.
#Pagpaparami ng nabanggit na mga gawa sa pamamagitan ng midyang audiovisual kung palagiang matatagpuan sa mga pampublikong espasyo ang nabanggit na mga gawa, subalit sa paraang nagkataon lamang ang pagpapakita ng mga gawa sa mga larawan.

Dagdag ng probisyon: "Anumang paggamit ng nabanggit na mga pagpaparami sa artikulong ito na may layuning kumita ay napapailalim sa paunang pahintulot mula sa manlilikha."

### Demokratikong Republika ng Konggo 
Labis na limitado ang kalayaan sa panorama na nakapaloob sa batas sa karapatang-sipi ng Demokratikong Republika ng Konggo na ipinasa noong 1986. Pinahihintulutan lamang ng Artikulo 28 ang potograpiya, sinematograpiya, at pagpapalabas sa telebisyon ng mga gawang pang-arkitektura, subalit maaari lamang gamitin sa legal na paraan ang mga retrato sa mga pahayagan, diyornal, at batayang aklat na pampaaralan. Tumatalakay naman ang Artikulo 29 sa "pampigurang mga gawang sining na habambuhay na matatagpuan sa pampublikong lugar," datapwat maaari lamang ilarawan ang mga gawang ito sa mga pelikula at palabas sa telebisyon.

### Estados Unidos 
Isinasanggalang ng karapatang-sipi ang mga gusali sa Estados Unidos na itinayo mula noong ika-1 ng Disyembre, 1990 hanggang sa kasalukuyan, pati ang mga gusaling buhat sa mga disenyong natapos bago mag-ika-1 ng Disyembre, 1990 pero itinayo sa pagitan ng ika-30 ng Nobyembre, 1990 at ika-31 ng Disyembre, 2002. Gayumpaman, taglay ng batas sa karapatang-sipi ng Estados Unidos ang sumusunod na tadhana, na ipinatupad ng *Architectural Works Copyright Protection Act (AWCPA)* ng 1990:

#### Batayan at kahulugan 
Ipinalagay ng Ulat Komite Blg. 101-735 ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Estados Unidos na hindi lumalabag ang tadhanang ito sa pagtalima ng bansa sa Kumbensiyong Berne at binigyang-diin nito na nagbibigay ng kawangis na mga karapatan ang ilan sa iba pang mga bansang lumagda sa kasunduan. Tinanggihan ang mungkahi mula sa  (AIA) na higpitan ang paglikha ng mga larawan na nilayong "isulong ang hindi pinahihintulutang disenyo at pagtatayo ng isang kahalintulad na gawang pang-arkitektura"; tumutol ang mga pangkat ng mga retratista tulad ng Samahan ng Amerika sa mga Retratistang Pangmagasin (ASMP) sa panukala ng AIA na kanilang iginiit na maaaring "makasagabal sa masining at hindi mapagkompitensiyang pagsusuri ng mga gawang pang-arkitektura, gayundin sa kakayahan ng mga retratista na isulong ang kanilang kabuhayan." Binanggit ni Zimand (2024) ang isa pang mungkahi mula kay David Daileda, isang kinatawan ng AIA, upang pahintulutan lamang ang mga larawan sa mga kasong "hindi pangunahing paksa ang mga gawang pang-arkitektura" sa mga larawan; tinanggihan din ng kanilang tagapagbatas ang mungkahing ito na hinango sa mga batas ng bansang Pransiya.

Ang kahulugan ng "gawang pang-arkitektura" sa kalagayang ito ay isang gusali, na binigyang-kahulugan bilang "mga estrukturang matitirhan ng tao na nilayong maging palagian at hindi nagagalaw (*permanent and stationary*), tulad ng mga bahay at gusaling pang-opisina, at ibang palagian at nakapirme na mga estrukturang idinisenyo para matutuluyan ng mga tao, kabilang na ang, ngunit hindi limitado sa, mga simbahan, museo, mirador (*gazebo*), at pabilyon ng hardin."

#### Ibang mga gawa 
Gayumpaman, hindi saklaw ng kalayaan sa panorama sa Estados Unidos ang ibang mga obra na naipagsasanggalang ng karapatang-sipi, tulad ng mga lilok. Maaring maging paglabag sa karapatang-sipi ng manlilikha ng isang obra kapag ginamit ang mga retrato ng kaniyang gawa sa layuning pangkomersiyo.

Ipinaliwanag ni Charlie Damschen, abogado mula sa Hamilton IP Law sa Iowa, na hawak pa rin ng manlilikha ang karapatang-sipi sa isang likhang sining kahit na ginawa ito upang maitayo sa mga pampublikong lugar. Malimit na pag-usapan ang usaping ito dahil sa dumaraming mga paggamit ng isinanggalang na mga sining sa hatirang pangmadla at midyang digital. Gayumpaman, umiiral ang batayan na patas na paggamit na nagpapahintulot sa "binagong" mga paggamit (o *transformative uses*) ng mga protektadong gawa, tulad ng komentaryo, pagsusuri, balita, at parodya. Subalit kung pinarami ang gawa sa pamamagitan ng potograpiya o videograpiya at ginawa ang pagpaparaming ito na may layuning kumita, hindi na ito sakop ng depensang patas na paggamit.

Isinasanggalang ng karapatang-sipi ang ilang mga bantayog na matatagpuan sa *National Mall* sa Washington, D.C., at nangangailangan ng mga retratista na humingi ng pahintulot mula sa mga manlilikha o tagapangalaga ng mga bantayog para kumita sila sa kanilang mga larawan. Ayon sa , kabilang sa mga protektadong bantayog doon ay ang mga lilok sa Memoryal ni Franklin Delano Roosevelt na nilikha nina George Segal, Tom Hardy, Neil Estern, Robert Graham Studio, Leonard Baskin, at John Benson; ang Memoryal sa mga Beterano ng Digmaang Koreano; ang Pandigmaang Memoryal sa Hukbong Kawal Pandagat; ang Memoryal ni Martin Luther King Jr.; at ang Memoryal sa mga Beterano ng Digmaang Biyetnam na kinabibilangan ng estatwa ng *Three Soldiers* at ng estatwa ng ''Vietnam Women's Memorial*.

Tahasang pinapayagan ng kasalukuyang tagapangalaga ng *Vietnam Women's Memorial* ang mga di-awtorisadong retrato ng estatwa para sa pansariling gamit at layuning pag-uulat, ngunit binibigyang-diin nito na dapat na banggitin nang maayos ng mga mamamahayag ang paunawa sa karapatang-sipi ng bantayog. Nananatili kay Glenna Goodacre na manlilikha nito ang karapatang-sipi sa bantayog. Nangangailangan ng paunang pahintulot ang mga komersiyal na paggamit at maaaring humiling ang pamunuan ng mga bayad sa paglilisensiya, at ang mga hakbang na ito ay upang maiwasan ang binansagan ng tagapangalaga na "mga walang-pakundangang paggamit" ng bantayog.

;Mga kilalang kaso
Isang kilalang kaso ng paglabag sa karapatang-sipi ng mga obra sa Estados Unidos ay ang *Gaylord v. United States, No.* 09-5044. Ito ay hinggil sa paggamit ng United States Postal Service ng isang larawan ng 14 sa 19 na mga estatwa ng sundalo sa Memoryal sa mga Beterano ng Digmaang Koreano para sa kanilang selyo bilang paggunita sa ika-50 anibersaryo ng armistisyo ng Digmaang Koreano noong 2003. Walang pahintulot mula kay Frank Gaylord, manlililok ng nasabing obra na kilala bilang *The Column*, ang naturang paggamit ng U.S. Postal Service ng mga larawan ng kaniyang obra sa kanilang selyong nagkakahalaga ng 37 cents. Inireklamo niya ang U.S. Postal Service noong 2006 dahil sa ginawa nitong paglabag sa kaniyang karapatang-sipi sa lilok. Kasama rin sa kaso ang retratista ng larawan na si John Alli, isang dating Marine. Kalaunan, naging maayos ang areglo sa retratista nang pumayag si Alli na magbabayad ng 10% bayad para sa susunod pang mga benta ng kaniyang mga larawan ng lilok.

thumb|Memoryal sa mga Beterano ng Digmaang Koreano, kalakip ng sinensurang larawan ng mga estatuwang isinasanggalang ng karapatang-sipi
Sa hatol ng Court of Federal Claims noong 2008, ipinasiya na hindi nilabag ng U.S. Postal Service ang karapatang-sipi ni Gaylord sapagkat pasok umano ito sa "patas na paggamit" (*fair use*). Gayunman, ipinasiya ng hukom na hindi sakop ng *Architectural Works Copyright Protection Act* (AWCPA) ang *The Column* sapagkat hindi ito isang gawang pang-arkitektura. Umapela ang panig ng manlililok, at noong Pebrero 25, 2010 binaligtad ng Federal Circuit ang naunang pasiya hinggil sa patas na paggamit. Hindi maituturing na patas na paggamit ang paggamit ng U.S. Postal Service ng larawan ng *The Column* sa kanilang selyo sapagkat hindi *transformative* ang kalikasan nito (pareho ang konteksto at kahulugan ng selyo sa mismong lilok). Mahalaga rin ang presensiya ng obra sa selyo kaya hindi pa rin ito pasok sa patas na paggamit. Maituturing na komersiyal ang layunin ng U.S. Postal Service, dahil kumita ito ng US$17 milyon mula sa pagbenta nito ng halos 48 milyong selyong taglay ang larawan ng lilok. Ipinagtibay naman ng Federal Circuit ang naunang pasiya ng Court of Federal Claims na hindi isang gawang pang-arkitektura ang *The Column*. Noong Setyembre 20, 2013, pagkaraang ibinalik ng Federal Circuit ang kaso sa Court of Federal Claims, iginawad ng huling nabanggit na hukuman ang US$684,844.94 na halaga ng bayad-pinsala na babayaran ng U.S. Postal Service kay Gaylord.

Dinemanda muli ang USPS hinggil sa kanilang paggamit ng isang larawang buhat sa Getty Images ng replika ng Estatwa ng Kalayaan sa New York-New York Hotel & Casino sa Las Vegas sa kanilang mga selyo. Bagaman nagbigay sila ng patungkol sa retratista, hindi sila nagbigay ng patungkol kay Robert Davidson, manlililok ng replika. Mula Disyembre 2010 hanggang Enero 2014, nakapagbenta ang USPS ng humigit-kumulang 4.9 bilyong selyong taglay ang replika na nagkakahalaga ng humigit-kumulang US$2.1 bilyon. Bagaman nabatid nila noong Marso 2011 na hindi sa orihinal na Estatwa ng Kalayaan ang larawang ginamit nila, hindi sila gumawa ng hakbang. Nagsampa si Davidson ng kaso laban sa USPS noong 2013. Itinaguyod ng hukuman ang paninindigan ni Davidson na orihinal ang kaniyang replika upang magkaroon ng proteksiyon ng karapatang-sipi dahil sa pagkakaroon ng mas makabago at pambabaeng hitsura ng mukha nito. Nabigo ang USPS sa mga panuntunang "layunin" at "bahaging ginamit" sa patas na paggamit, bagaman nakapasa sila sa panuntunang "epekto ng paggamit" dahil sinabi ni Davidson na wala siyang balak na kumita sa kaniyang estatwa. Hindi kinatigan ang kapuwang panig para sa panuntunang "kalikasan ng gawang may karapatang-sipi" sa patas na paggamit. Napatunayan ng hukuman na nagkasala ang USPS sa pagsuway ng karapatang-sipi, at iginawad ang US$3.5 milyong halaga ng pinsalang babayaran ng USPS kay Davidson. 

Inangkin ng manlililok na si Arturo Di Modica ang karapatang-sipi sa kilalang lilok na *Charging Bull'' sa Ibabang Manhattan ng Lungsod ng New York. Nagsampa siya ng iba't ibang mga kaso laban sa iba't ibang mga entidad na gumamit ng kaniyang lilok na toro para sa mga layuning pangkomersiyo, tulad ng Walmart noong 2006 dahil sa pagbenta ng mga litograpo nito, North Fork Bank noong 2006 din dahil sa pagsasali ng lilok sa isang pambansang patalastas sa telebisyon, at Random House noong 2009 hinggil sa paggamit ng isang larawan ng lilok sa pabalat ng isang aklat nila tungkol sa pagbagsak ng Lehman Brothers. Natapos ang mga kasong ito sa pamamagitan ng mga areglo.

Masidhing isinasanggalang ng manlililok na si Raymond Kaskey ang kaniyang karapatang-sipi sa ikalawang pinakamalaking rebulto na yari sa "minartilyong tanso" sa bansa, ang *Portlandia*. Binabantaan niyang kakasuhan ang sinumang nagnanais na gumamit ng anumang larawan ng lilok sa mga midya o kagamitang pangkomersiyo, tulad ng mga postkard at disenyo sa mga kamiseta. Nag-areglo ang Laurelwood Pub and Brewery (na nakabase sa Portland) kay Kaskey pagkaraang inireklamo sila ng manlililok dahil sa paggamit nila ng isang larawan ng rebulto sa leybel ng kanilang serbesang Portlandia Pils noong 2012.

#### Mga pagtanggap at batikos 
Sa kasagsagan ng mga talakayan sa Kongreso hinggil sa AWCPA, sinuportahan ni Richard Carney ng Pundasyong Frank Lloyd Wright ang eksepsiyong panorama para sa mga gawang pang-arkitektura, sa kondisyong hindi nito sakop ang mga guhit pang-arkitektura.

Sa kabilang banda, ipinahayag ni Jane C. Ginsburg ng Columbia Law School ang kaniyang pag-aalala sa eksepsiyong panorama. Ayon sa kaniya, ipinagkakaitan nito ang karapatan ng mga arkitekto na kontrolin ang mga pagpaparami ng mga larawan ng kanilang mga gusali sa mga hindi awtorisadong bagay na pangkomersiyo tulad ng mga paskil, kamiseta, at disenyo ng mga lalagyan ng pagkaing pantanghalian; sinabi rin niya na maaaring hindi ito naayon sa Kumbensiyong Berne. Inulit ni arkitekto Clark T. Thiel noong 1996 ang batikos na ito; iminungkahi pa niyang buwagin ang Seksiyon 120(a). Iminungkahi naman ni Sierra Epke noong 2024 na higpitan na lamang ang probisyon sa hindi pangkomersiyo na mga paggamit. Iginiit niyang masasanggalang nito ang sining sa kalye na panghabambuhay na pininta sa panlabas na mga dingding ng mga gusali, sa kabila ng pagtaas ng mga kaso hinggil sa mga malalaking kompanyang Amerikano na gumagamit ng mga larawan ng mga miyural at grapiti at ginagamit ang eksepsiyong panorama bilang palusot. Sinabi ni Epke na ang unang layunin ng Kongreso nang dinagdag nila ang Seksiyon 120(a) – para makagamit ang mga iskolar at turista ng mga nasabing larawan – "ay walang pangkalahatang kaisipan na ginawa [ang probisyon] sa mga may layuning kumita." 

Tungkol naman sa mga gawa na hindi pang-arkitektura, iginiit ni Andrew Inesi ng Mattel Overseas Operations Ltd. na dapat palawigin sa pampublikong sining ang probisyon sa panorama, dahil "hindi handa" ang batas na pakitunguhan ang mga pagkakataong gumagamit ang publiko ng mga larawan ng mga bantayog sa gitna ng nagbabagong mga teknolohiya na binibigyang kapangyarihan ang karaniwang mga tagagamit na magsagawa ng mga gawaing dating nakalaan sa mga propesyonal.

### Gitnang Amerika 
Karamihan sa mga bansa sa Gitnang Amerika na pangunahing gumagamit ng wikang Kastila ay hindi nagbibigay ng malawak na kalayaan sa panorama. Pinahihintulutan lamang ng mga batas sa karapatang-sipi ng Guwatemala, Honduras, at Nicaragua ang mga pansariling gamit ng mga larawan ng pampublikong obra na palagiang matatagpuan sa mga lansangan, plasa, at iba pang mga pampublikong espasyo, pati ang mga anyong panlabas ng mga likhang pang-arkitektura. Pinahihintulutan naman ng Artikulo 71 ng batas sa karapatang-sipi ng Costa Rica ang pagkuha ng mga retrato ng mga pampublikong obra sa mga pampublikong espasyo tulad ng mga bantayog at estatwa, subalit sa mga layuning hindi pangkomersiyo lamang.

Walang mga kahalintulad na paghihigpit sa mga probisyon ng kalayaan sa panorama ng mga batas sa karapatang-sipi ng El Salvador at Panama.

Malinaw na pinahihintulutan ng Seksiyon 78 ng *Copyright Act* ng Belis ang pagsasalarawan ng mga likha ng arkitektura, lilok, at mga masining na gawa (*artistic craftsmanship*) sa mga pinta, retrato, pelikila, o brodkast, hangga't palagiang makikita ang mga ito sa mga pampublikong lugar o mga lugar na mapapasukan ng publiko.

### Hapon 
Nagbibigay ng kaunting kalayaan sa panorama para sa panlabas na mga obra at ganap na kalayaan sa panorama para sa mga gusali ang batas sa karapatang-sipi ng Hapon. Pinapayagan ng Artikulo 46 ng *Copyright Act (Act No. 48 of May 6, 1970, as amended 2020)* ang paggamit at pagpaparami ng mga obrang "palagiang nakapuwesto sa isang lantad na lokasyon" at mga gawang pang-arkitektura para sa anumang layunin, ngunit may apat na mga pagpupuwera na hindi sakop ng kalayaang ito. Isa sa mga ito – nasa (iv) – ay kapag ginawa ang pagpaparami "para sa tangkang pagbebenta ng mga sipi nito, o pagbebenta ng gayong mga sipi." Ipinag-uutos ng Artikulo 48 ang mga gagamit ng mga nasabing gawa na tukuyin ang pinagmulan ng nasabing gawa kung mayroon at naaayon sa kaugalian.

Makabubuting pansinin ang isang pasiya ng Osaka District Tribunal noong 2003, na nagsasabing kasali lamang sa gayong mga "naipagsasanggalang gawa" na isinasanggalang ng batas ang mga gusaling may taglay na mga katangiang estetika at pagkamalikhain. Mayroon ding mga pananaw na nagsasabing dapat ituring na mga gawang sining ang ilang mga gusali sa Hapon, tulad ng  na ginamit sa Expo '70 na idinaos sa Suita, Prepektura ng Osaka noong 1970. Nagngangahulugan itong hindi maaaring gamitin sa mga layuning komersiyal ang mga retratong nagpapakita ng mga gusaling ito kahit na may tadhanang kalayaan sa panorama.

### Hilagang Korea 
May sapat na tadhana sa kalayaan sa panorama sa ilalim ng batas sa karapatang-sipi ng Hilagang Korea. Ayon sa Artikulo 32(8), hindi kailangan ng pahintulot mula sa mga mayhawak ng karapatang-sipi ang pagpaparami ng mga likhang sining na "nakalagay sa mga pampublikong lugar".

### Iceland 
Hindi nagbibigay ng ganap na kalayaan sa panorama ang batas sa karapatang-sipi ng Iceland. Pinahihintulutan ng Artikulo 16 ang potograpiya at pagprisinta ng bungang mga larawan ng mga gusali at pampublikong obra na nasa lantad na lugar, ngunit kapag ang mga likhang ito ay naging pangunahing paksa ng mga larawan at ginamit ang mga larawan na ito sa komersiyal na paraan, "kailangang bayaran" ang manlilikha ng mga gusali at pampublikong obra. Hindi kailangan ang gayong remunerasyon kung ang gagamit ng mga larawang ito ay isang tagapaglathala ng pahayagan o brodkaster sa telebisyon.

### India 
Tinatalakay ang kalayaan sa panorama sa Seksiyon 52, s–u(i) ng batas sa karapatang-sipi ng India. Kapuwa nalalapat ang (s) at (t) ng Seksiyon 52 sa mga larawan ng arkitektura, lilok, at mga obra ng masining na pagkakagawa sa pamamagitan ng pagguhit, pagpinta, klitse, at potograpiya, habang ang (u)(i) ay nalalapat sa sinematograpikong pagsasali ng lahat ng uri ng mga obra. Magagamit lamang ang mga tadhanang ito kapag ang likha ay "palagiang matatagpuan sa isang pampublikong lugar o anumang premisang mapupuntahan ng publiko." Para naman sa nagkataong pagsasali ng mga obrang wala sa mga pampublikong espasyo sa mga pelikula ang Seksiyon (u)(ii).

Tungkol ang kasong *The Daily Calendar Supplying v. The United Concern* (1958) sa komersiyal na pamamahagi ng *Daily Calendar Supplying Bureau* ng bahagyang binagong mga kopya ng isang gawa sa langis na pinta ni Panginoong Subramania ng kompanyang *United Concern*. Unang nakakuha ng kompanya ang mga karapatan sa sining sa pinta mula sa manlilikhang si T. M. Subramaniam, pagkaraan ng paglikha ng pinta noong 1947. Inutusan ang tagagamit na magbayad ng 1,000 mga rupee bilang kabayaran sa pinsala sa kompanya. Tinanggihan ng Mataas na Hukuman ng Madras ang katuwiran ng *Daily Calendar Supplying* sa kanilang apela noong 1964 na sakop ng Seksiyon 52(t) ang kanilang kilos, dahil nasa pampribadong pangangalaga pa ng manlilikha ang orihinal na kopya ng gawa kahit na naipapamahagi na ang mga kopyang walang bayad sa ilang mga templo sa timog ng India. "Hindi katumbas ng paglalagay ng kaniyang orihinal na gawa sa isang pampublikong lugar" ang pamamahaging ito.

### Israel 
Ang kalayaan sa panorama ng Israel ay matatagpuan sa Seksiyon 23 ng *Copyright Act, 2007 (as amended on July 28, 2011)*. Nakasaad dito na pinahihintulutan ang biswal na representasyon ng mga likhang pang-arkitektura, lilok, at sining na mapapakinabangan sa pamamagitan ng mga drowing, pagguhit, potographiya, at pamamahayag, kung ang gayong mga likha ay "palagiang matatagpuan sa isang pampublikong lugar."

### Kanada 
Isinasaad ng Seksiyon 32.2(1) ng Batas sa Karapatang-sipi ang mga sumusunod:

Inilalaan din ng Batas sa Karapatang-sipi ang tiyak na proteksiyon para sa nagkataong pagsasali ng isa pang gawa na makikita sa likod ng isang retrato (halimbawa, isang gusali sa malayuang dako ng isang retrato). Hindi lumalabag sa karapatang-sipi ang mga retratong kasali ang gayong mga gawa nang "nagkataon at hindi sinadya."

### Kolombya 
Sa ilalim ng Artikulo 39 ng batas sa karapatang-sipi ng Kolombya, pinahihintulutan ang mga pagpaparami ng mga gawang "palagiang matatagpuan sa mga pampublikong daanan, kalye, o liwasang-bayan" sa pamamagitan ng potograpiya at sinematograpiya, pati na ang pamamahagi at pagpapahayag sa publiko ng naturang mga larawan. Nalalapat din ang tadhanang ito sa "panlabas na anyo" sa kaso ng mga gawang pang-arkitektura.

### Libano 
Limitado lamang sa paglathala ng "midya" ng mga larawan ng arkitektura, sining biswal, retrato, o sining na napapakinabangan (*applied art*) ang kalayaan sa panorama sa Libano, alinsunod sa Artikulo 31 ng *Law No. 75 of April 3, 1999, on the Protection of Literary and Artistic Property*. Hindi tiyak kung anong uri ng "midya" ang tinutukoy nito.

### Mehiko 
Nagbibigay ng tadhanang kalayaan sa panorama ang Artikulo 148(VII) ng Pederal na Batas sa Karapatang-sipi ng Mehiko:

### Moroko 
Hindi naglalaan ng ganap na kalayaan sa panorama ang batas sa karapatang-sipi ng Moroko. Sa ilalim ng Seksiyon 20, pinahihintulutan ang pagpaparami at paglalathala, pagsasahimpapawid, at komunikasyon sa publiko ng mga larawan ng arkitektura, mga gawa ng pinong sining, mga gawang panretrato, at mga gawa ng nilapatang sining na palagiang matatagpuan sa pampublikong lugar, kung hindi pangunahing paksa ng larawan ang ipinakikitang gawa. Kapag naging pangunahing paksa ito, hindi maaaring gamitin sa pangkomersiyong layunin ang larawan.

Ipinasiya ng Hukuman ng Apelasyon ng Rabat noong ika-12 ng Disyembre 1955 na "hindi kaakibat ng pagkawala ng mga karapatan ng masining na pag-aari [ng arkitekto] ang pagtatayo ng isang gawang pang-arkitektura sa isang pampublikong lugar."

### Niherya 
Walang kalayaan sa panorama sa Niherya. Sa ilalim ng Seksiyon 20(1)(e) ng *Copyright Act* (2022) ng bansa, limitado ito sa "pagsasali sa isang likhang audiovisual o programa [sa telebisyon] ng isang obrang matatagpuan sa isang lugar na makikita ito ng publiko." Walang pagbanggit ng mga retrato.

### Noruwega 
Nagbibigay ng limitadong kalayaan sa panorama ang Seksiyon 31 ng batas sa karapatang-sipi ng Noruwega para sa mga obrang palagiang matatagpuan sa mga pampublikong espasyo. Maaari lamang gamitin ang mga ito sa hindi pangkomersiyo na mga pagpaparami kapag naging pangunahing mga paksa ng mga larawan ang mga obrang ito. Ngunit maaaring paramihin nang malaya ang mga larawan ng arkitektura anuman ang layunin ng pagpaparami.

### Pakistan 
Nagbibigay ng kalayaan sa panorama ang Seksiyon 57 ng batas sa karapatang-sipi ng Pakistan:

### Paraguay 
Sa ilalim ng Artikulo 39(4) ng batas sa karapatang-sipi ng Paraguay, maaaring paramihin ang pampublikong sining na "palagiang makikita sa mga kalye, liwasang-bayan, o iba pang mga pampublikong lugar", pati na ang panlabas na mga harapan ng mga gusali, sa pamamagitan ng midyum na iba sa ginamit na paraan sa paglikha ng orihinal, kapagka babanggitin ang pangalan ng manlilikha ng gagamiting gawa kung kilala ito at tutukuyin ang pamagat at ang kinaroroonan ng gawa. Napapailalim ang tadhanang ito at ang iba pang mga limitasyon sa karapatang-sipi sa tatlong-hakbang na pagsusulit ng Berne, na tuwirang isinama bilang isang pangkalahatang tadhana: "Ang pinahihintulutang mga pagpaparami sa ilalim ng artikulong ito ay papayagan hangga't hindi nilalabag ang karaniwang pagsasamantala [ng mga manlilikha] sa gawa o [hindi] nagdudulot ng di-makatuwirang pinsala sa tunay na pakinabang ng manlilikha."

### Reyno Unido 
[thumb|left|[Estatwa ng Oso ng Paddington sa estasyon ng London Paddington, obra ng eskultor na si Marcus Cornish. Sakop ito ng kalayaan sa panorama ng Reyno Unido.]]
Sa ilalim ng batas ng Reyno Unido (UK), sumasaklaw ang kalayaan sa panorama sa lahat ng mga gusali pati ang karamihan sa mga likhang tatlong-dimensiyonal na palagiang nakapuwesto sa pampublikong lugar, tulad ng mga lilok. Karaniwang hindi sakop ang kalayaan sa panoramang ito ang mga likhang dalawang-dimensiyonal na naipagsasanggalang pa rin ng karapatang-sipi, tulad ng mga miyural at poster. Ang isang retratong nakikinabang sa kalayaang ito ay maaaring gamitin o ilathala sa anumang paraan (kahit pangkomersiyo) nang hindi lumalabag sa karapatang-sipi ng mga nabanggit na gawa.

Ipinaliliwanang ang kalayaan sa panorama sa Seksiyon 62 ng Batas sa Karapatang-sipi, mga Disenyo at Patente ng 1988 (*Copyright, Designs and Patents Act 1988*). Mas malawak ang sakop nito kung ihahambing sa katumbas na mga probisyong kalayaan sa panorama sa ibang mga bansa, at pumapahintulot sa mga retratistang kumuha ng mga retrato ng mga gusali, na binigyang-kahulugan sa Seksiyon 4(2) bilang "anumang nakapirming estruktura, at bahagi ng isang gusali o nakapirming estruktura." Walang rekisito na dapat nasa pampublikong lugar ang isang gusali, o nakalimita lamang ang kalayaan sa panorama sa panlabas na mga tanawin ng gusali.

[thumb|Lilok na *[Angel of the North* sa Gateshead, kondado ng Tyne and Wear, obra ni Sir Antony Gormley. Sakop ito ng kalayaan sa panorama ng Reyno Unido.]]
Pinapayagan din ang mga retrato ng ilang mga obra na palagiang matatagpuan sa isang pampublikong lugar o sa mga premisang bukas sa publiko, tulad ng mga lilok, modelo ng mga gusali, at "mga obra ng masining na pagkakagawa" ("*works of artistic craftsmanship*"). Ayon sa pamantayang akdang sanggunian hinggil sa karapatang-sipi, *Copinger and Skone James*, marahil kasali sa pahayag na "bukas sa publiko" ang mga premisang pinapapasok lamang ang publiko sa pamamagitan ng lisensiya o bayarin. Gayumpaman, mas malawak pa rin ito sa kahulugan ng "pampublikong lugar" sa ibang mga bansa, at walang restriksiyon sa mga gawang nasa lantad na lugar.

Sa ilalim ng pampook na pakikitungo sa karapatang-sipi sa UK, ibinukod ang kahulugan ng "mga obra ng masining na pagkakagawa" sa mga "gawang grapiko" (*graphic works*), at hindi sumasakop sa huling nabanggit ang kalayaan sa Seksiyon 62. Binibigyang-kahulugan sa Seksiyon 62 ang mga "gawang grapiko" bilang anumang mga pinta, drowing, dayagram, mapa, tsart o plano, anumang klitse, *etching*, litograpiya, lilok na yari sa kahoy, o anumang kahalintulad na gawa. Ayon sa nararapat, hindi maaaring kunan ng retrato ang mga gawa o obrang ito, pati ang mga miyural at poster, kahit na palagiang nakapuwesto ang mga ito sa isang pampublikong lugar.

Hindi pa naitatag sa mga hukuman ang konsistent na batayang kaso para sa tiyak na kahulugan ng "obra ng masining na pagkakagawa", ngunit ipinahihiwatig sa *Copinger* na dapat na kapuwang artesano at alagad ng sining ang taong lumikha ng naturang obra. Mahalaga ang katibayan sa mga layunin ng lumikha ng gawa, at ayon sa kasong *Hensher v Restawile* [1976] AC 64 sa House of Lords, "may katuturan at mahalaga ito, bagaman hindi isang pangunahing konsiderasyon," kung ang lumikha ay may mulat na pakay sa paglikha ng isang obra. Hindi kinakailangang ilarawan ang isang gawa bilang pinong sining. Sa gayong kaso, may binigay na mga halimbawa na karaniwang mga obra na maituturing na "obra ng masining na pagkakagawa": mga baldosang pininta ng kamay, mga kinulayang salamin ng bintana, mga tarangkahang yari sa hinubog na bakal, at mga produkto ng de-kalidad na pag-imprenta, kubyertos, paghahabi, at paggawa ng aparador.

Ang ibang mga obrang binanggit sa *Copinger* na pinaniniwalaang nakapaloob sa kahulugang ito ay mga suweter na habing-kamay at yari sa lana, telang teksturado nang husto kasama na ang mga elementong tatlong-dimensiyonal, mga losa, at mga kasangkapan sa paghahain ng pagkain. Ayon sa pagkakasunod-sunod, ang mga kaugnay na kaso ay: *Bonz v Cooke* [1994] 3 NZLR 216 (Bagong Silandiya), *Coogi Australia v Hyrdrosport* (1988) 157 ALR 247 (Australya), *Walter Enterprises v Kearns* (Zimbabwe) na tinala sa [1990] 4 EntLR E-61, at *Commissioner of Taxation v Murray* (1990) 92 ALR 671 (Australya).

Ang *Design and Artists Copyright Society* at *Artquest* ay nagbibigay ng karagdagang kabatiran hinggil sa kalayaan sa panorama sa Reyno Unido.

### Ruwanda 
Hindi pinahihintulutan sa batas ng Ruwanda ang kalayaan sa panorama. Sa ilalim ng Artikulo 298 ng kanilang batas sa karapatang-sipi noong 2024, pinahihintulutang paramihin at isahimpapawid sa publiko ang mga larawan ng mga gawang pang-arkitektura, sining na napapakinabangan, at retratong habambuhay na matatagpuan sa mga pampublikong espasyo. Ngunit "kung ang imahe ng nasabing gawa ay ang pangunahing paksa ng naturang pagpaparami, pagsasahimpapawid o komunikasyon at ginamit ito sa mga layuning pangkomersiyo, kinakailangan ang [paunang] pahintulot at pagbabayad ng mga royalty [sa manlilikha]."

### Saudi Arabia 
Walang tadhana na may kaugnayan sa kalayaan sa panorama ang Artikulo 15 ng batas sa karapatang-sipi ng Saudi Arabia. Pinahihintulutan lamang ng batas ang pansariling paggamit ng mga gawa at hindi komersiyal na paggamit ng mga gawa sa edukasyon na limitado sa "mga pangangailangan ng mga aktibidad".

### Sri Lanka 
Hindi naglalaman ng probisyong kalayaan sa panorama ang *Intellectual Property Act, No. 36 of 2003*, sa talaan ng mga limitasyon sa karapatang-sipi sa Seksiyon 12. Pinawalang-bisa ng batas ang *Code of Intellectual Property Act No. 52 of 1979*, na may tadhana ng isang limitadong kalayaan sa panorama sa Seksiyon 13(d) na nagbigay sa mga gumagawa ng pelikula at tagapagsahimpapawid sa telebisyon ng karapatang ipakita ang mga likha ng sining at arkitektura "na palagiang matatagpuan sa isang lugar kung saang maaaring makita ang mga ito ng publiko."

### Suwisa 
Ipinaliliwanang ang kalayaan sa panorama sa Suwisa sa Artikulo 27 ng kanilang *Urheberrechtsgesetz*. Nakasaad dito na maaaring ilarawan ang mga likhang panghabambuhay na matatagpuan sa mga pampublikong espasyo para sa anumang layunin, hangga't hindi sa anyong tatlong-dimensiyonal ang imahen ng likha at hindi maaaring gamitin ang imaheng ito "sa layuning kapareho sa unang layunin [ng likha]."

### Tanzania 
Pinahihintulutan lamang ng Seksiyon 12(6) ng batas sa karapatang-sipi ng Tanzania ng taong 1999 ang pagpaparami ng mga gawang pang-arkitektura at pansining na habambuhay nakapuwesto sa mga pampublikong lugar "sa pamamagitan ng mga rekording pang-awdio-biswal o pangvideo". Sa kabilang banda, pinapayagan lamang ng Seksiyon 26(d) ng nabanggit na batas ang "pahapyaw na paggamit" ("*incidental utilization*") ng mga bagay na naglalaman ng pagpapahayag ng kuwentong-bayan sa mga retrato, pelikula, at telebisyon, kung palagiang matatagpuan ang mga bagay na iyon sa mga pampublikong lugar.

### Taywan (Republika ng Tsina o ROC) 
[thumb|[Taipei 101, likha nina arkitektong Chu-Yuan Lee at C. P. Wang.]]
Tinitiyak ng Batas sa Karapatang-sipi ng Republika ng Tsina ang bahagyang kalayaan sa panorama sa mga pampublikong lugar. Pinahihintulutan ng Artikulo 58 ang paggamit ng mga gawang sining at gawang pang-arkitektura na nasa mga pampublikong lugar, ngunit itinadhana na hindi nalalapat sa paggamit ng mga gawang sining ang layuning pagbebenta ng mga kopya ng naturang mga gawa. Nakasaad sa Artikulo 64 ng parehong Batas na dapat malinaw na itukoy ng mga gagamit ng mga nabanggit na gawa ang pinagmulan ng mga ito, tulad ng pangalan ng manlilikha.

### Timog Aprika 
[thumb|left|Dahil sa kawalan ng kalayaan sa panorama sa Timog Aprika, kailangang sensurin ang bantayog ni [Nelson Mandela sa Pretoria]]
Walang ganap na kalayaan sa panorama sa Timog Aprika. Inilalahad sa Artikulo 15 (3) ng Batas sa Karapatang-sipi ng Timog Aprika (1978) ang mga hindi pagsasali ng proteksiyong karapatang-sipi sa masining na mga gawa, ngunit binanggit lamang dito ang paggamit ng mga sipi sa mga pelikula, telebisyon, at mga "serbisyong pangkomunikasyon" (*diffusion service*). Ngunit binigyang-kahulugan sa Artikulo 1 ang "serbisyong pangkomunikasyon" bilang isang tiyak na serbisyo sa telekomunikasyon, hindi sa potograpiya. Dahil diyan, maaaring ituring na paglabag sa karapatang-sipi ang pagkuha ng mga retrato ng mga gusali o mga obra sa mga pampublikong lugar.

### Timog Korea 
Nagbibigay ng tadhanang kalayaan sa panorama ang Artikulo 35(2) ng batas sa karapatang-sipi ng Timog Korea, subalit limitado lamang ito sa mga layuning di-komersiyal. Sa ilalim ng nasabing probisyon, maaaring gamitin ang mga obra at ibang mga likha na palagiang matatagpuan sa mga lantad na lugar para sa anumang layunin, maliban sa mga kasong "ginawa ang pagpaparami para sa tangkang pagbebenta ng mga larawang ito."

May isang kaso kaugnay sa kalayaan sa panorama sa Timog Korea noong 2008, hinggil sa paggamit ng isang *production company* ng isang gusali ng teatro sa isang patalastas nang walang pahintulot. Ipinasiya ng Hukuman ng Distritong Sentral ng Seoul na nilabag ng Pomato Co., Ltd. ang karapatang-sipi ni arkitekto Min Gyu-am sa "UV House", na matatagpuan sa Paju at tinapos noong 2004, sa pamamagitan ng pagsasali nila ng gusali bilang elementong *background* sa isang patalastas pantelebisyon at pang-Internet ng Kookmin Bank noong 2005. Nakatanggap ang arkitekto ng bayad para sa arkila sa lugar, ngunit hindi siya nagbigay ng pahintulot ng paggamit ng karapatang-sipi ng gusaling ito. Matapos mailabas ang mga patalastas, sinabi ng arkitekto na ginamit nila ang obrang pang-arkitektura nang walang pahintulot mula sa kaniya, kaya humingi siya ng bayad-pinsala. Sa unang paglilitis, ipinasiya ng Hukumang ng Distritong Sentral ng Seoul na maliit na bahagi ng gusali lamang ang ginamit patalastas at hindi ang kabuoang gusali, kaya hindi maituturing na paglabag ito ng karapatang-sipi. Noong Nobyembre 7, 2008, sa ikalawang paglilitis, sumang-ayon ang parehong panig sa kabayaran. Dahil diyan, winakasan ang ikalawang paglilitis nang walang pasiya, sa pamamamagitan ng mediasyon.

Nangangailangan ng paunang pahintulot mula sa Korea Data Agency (K-DATA) at pagbabayad ng mga royalty ang paggamit ng mga larawan ng mga estatuwa ni Almirante Yi Sun-sin at Hari Sejong sa Liwasang Gwanghwamun ng Seoul sa mga layuning pangkomersiyo, tulad ng patalastas at potograpiyang pangkomersiyo. Bahagi ito ng kasunduan sa pagitan ng Pamahalaang Metropolitano ng Seoul at mga mayhawak ng karapatang-sipi sa mga bantayog: sina  na tagahulma ng estatuwa ni Hari Sejong at  na balo ng tagahulma ng estatuwa ni Yi Sun-sin. Kasabay ito ng pagpaparehistro ng mga nabanggit na estatuwa sa Komisyon sa Karapatang-sipi ng Korea. Inilalaan ang mga nakukuhang bayad sa "mga proyekto para sa kapakanan ng lipunan at bayan ayon sa naisin ng mga mayhawak ng karapatang-sipi." Hindi kailangan ng paunang pahintulot para sa mga retratong pansarili lamang. Mula noong 2013, inilipat ang pangangasiwa ng mga lisensiya sa Korean Culture and Information Service (KOCIS) ng Ministeryo ng Kultura, Palakasan at Turismo; pinawalang-bisa nito ang tungkulin ng K-DATA sa mga paglilingkod hinggil sa pampublikong pamamahala ng karapatang-sipi.

### Tsina, Republikang Bayan ng (PRC) 
[thumb|left|Eskulturang May Wind () sa [Liwasang Ika-apat na Mayo ng lungsod ng Qingdao]]
Nagbibigay ng sapat na kalayaan sa panorama ang Artikulo 22(10) ng batas sa karapatang-sipi ng Tsina. Ayon dito, pinahihintulutan ang paggamit ng isang obra "na matatagpuan o naka-displey sa isang panlabas na pampublikong lugar" sa pamamagitan ng pagguhit, potograpiya, o videograpiya nang walang pahintulot mula sa o remunerasyon sa mayhawak ng karaptang-sipi, "sa kondisyong itutukoy ang pangalan ng manlilikha at pamagat ng obra."

Ayon sa isang liham tugon mula sa Kataas-taasang Hukumang Bayan hinggil sa kaso ng eskulturang "*May Wind*" sa Qingdao, kahit na para sa pakinabang (*profit*) ito, ang muling paggamit ng nabanggit na gawa ay isang patas na paggamit, ngunit pinagtatalunan ng pamayanang akademiko ang pagiging tumpak ng pagpapasiyang ito, at may nangyayari ding "mga magkakaibang pasiya" sa paghatol sa usaping ito.

Dahil sa kaugnay na mga palakad ng isang bansa, dalawang mga sistema, hindi ipinatutupad ang nasabing mga batas sa Hong Kong at Macau.

#### Hong Kong 
[thumb|[Toreng Bank of China (Hong Kong)|Toreng Bank of China, dinisenyo ni arkitekto I. M. Pei (namatay noong 2019)]]
Tinitiyak ng Kautusan sa Karapatang-sipi ng Hong Kong ang kalayaan sa panorama sa mga pampublikong lugar. Kumakapit ito sa kapuwa mga likhang tatlong-dimensiyonal at masining na pagkakagawa. Pinahihintulutan ng mga regulasyon sa Artikulo 71 ang pagpaparami at pamamahayag ng larawan ng mga gusali, lilok, modelo ng mga gusali, at mga masining na pagkakagawa, at hindi isang pagsuway sa karapatang-sipi ang pampublikong pagbabahagi ng nasabing mga larawan. Gayunman, nakasaad sa Seksiyon 5 na iba ang mga obra ng masining na pagkakagawa (*works of artistic craftsmanship*) sa gawang grapiko (*graphic work*), at ibig sabihin nito hindi sakop ng tadhanang kalayaan sa panorama ang huling binanggit na uri ng gawa, na maaring pinta, drowing, dayagram, o mga gawang klitse, litograpo, grabado sa kahoy, atbp..

#### Macau 
Tinitiyak ng Derekto Blg. 43/99/M ang kalayaan sa panorama sa mga pampublikong lugar. Pinapayagan ng Artikulo 61 ang pagkuha ng mga obra na nakalagay sa mga pampublikong lugar sa pamamagitan ng potograpiya o videograpiya. Gayunman, sinasabi sa Artikulo 62 na hindi dapat makompromiso ng kalayaang ito ang mga kapakanan ng gawa at ng mayhawak ng karapatang-sipi nito, at kailangang itukoy ang manlilikha at pangalan ng obra hangga't maari.

### Uganda 
Umiiral ang kalayaan sa panorama sa Seksiyon 15(1)(f) ng *The Copyright and Neighbouring Rights Act, 2006* ng Uganda, na isinasaad na maaaring isipi at ikomunika sa madla ang mga likhang arkitektura at sining na palagiang matatagpuan sa pampublikong lugar, sa pamamagitan ng potograpiya, mga likhang audiovisual, at pagsasahimpapawid sa telebisyon. Malawak ang kahulugan ng "pampublikong lugar" sa ilalim ng Seksiyon 2 ng batas, at nagngangahulugan itong "anumang gusali o daanan na ang publiko ay may pansamantalang karapatan o pahintulot para makapasok, may bayad man o wala." Kabilang dito ang mga sinehan, restoran, pasilidad ng palakasan, at liwaliwan (*resorts*).

### United Arab Emirates 
Hindi nagbibigay ng kalayaan sa panorama ang Artikulo 22(7) ng *Federal Law No. 38 of 2021 on Copyrights and Neighboring Rights*. Pinahahintulutan lamang nito ang pagpapakita ng mga pinong sining, nalalapat na sining, hinulmang sining, at sining pang-arkitektura na palagiang matatagpuan sa pampublikong mga lugar "sa mga brodkast" lamang. Ang Artikulo 22(7) ng pinawalang-bisa na *Federal Law No. 7 of 2002 on Copyrights and Neighboring Rights* ay nagbibigay ng kawangis na limitadong legal na karapatan.

Kabilang sa mga gawa sa United Arab Emirates na isinasanggalang ng karapatang-sipi ang Burj Al Arab, Burj Khalifa, at Moske ng Sheikh Zayed. Inalis ang isinumiteng mga larawan na nagpapakita ng makabagong arkitektura ng bansa na walang maayos na mga pahintulot sa katapusan ng unang edisyon ng kampanyang *Wiki Loves Emirates* noong 2018, sanhi ng mahigpit na mga alituntunin sa paglilisensiya ng Wikimedia.

### Unyong Europeo 
thumb|350px|Katayuan ng kalayaan sa panorama sa Europa

Sa Unyong Europeo, inilalaan ng Direktiba 2001/29/EC ang posilibilidad para sa mga kasaping estado na magkaroon ng sugnay hinggil sa kalayaan sa panorama sa kanilang mga batas sa karapatang-sipi, ngunit hindi ito sapilitan.

Noong 2015, iminungkahi ni Felix Reda, dating kasapi ng Parlamentong Europeo (*MEP*) mula Alemanya, na ilapat ang kalayaan sa panorama sa lahat ng mga bansa ng Unyong Europeo. Ipinahayag niya na sa pamamagitan ng karapatang ito, malayang maibabahagi ng mga tao ang kanilang mga larawan ng mga pampublikong espasyo na maaaring maglaman ng mga gusali at pampublikong sining, upang "ipahayag at ibahagi ang kanilang mga karanasan at saloobin" at "mapangalagaan ang ating mga paglalakbay at mangasiwaan ang ating mga impresyon para sa susunod na mga salinlahi."

Binatikos ni Jean-Marie Cavada, dating *MEP* mula Pransiya, ang kaniyang mungkahi, at sa halip ay naghain ng isang kahaliling panukala na naglalayong paghigpitan ang kalayaan sa panorama ng lahat ng mga kasapi ng Unyong Europeo sa hindi pangkomersiyo na mga gamit lamang. Sinabi ni Cavada na nakapipinsala ang pangkomersiyo na kalayaan sa panorama sa mga karapatan ng mga manlilikha ng mga sining pang-arkitektura at pampublikong sining dahil binibigyan ito ng pahintulot sa mga korporasyong pang-Internet tulad ng Wikimedia at Facebook na pakinabangan ang nabanggit na mga sining nang walang kabayaran sa mga manlilikha. May nauna nang mga kasunduan ang Dailymotion at YouTube sa , noong 2008 para sa Dailymotion at 2010 para sa YouTube, para sa legal na paggamit ng mga larawan ng mga gusali at pampublikong sining sa kanilang mga plataporma. Iginiit ng ADAGP, isang samahan ng mga manlilikha ng pampublikong sining na nakahimpil sa Pransiya, na hahantong ang kalayaan sa panorama sa "pagkawala ng 3 hanggang 6 milyong euro, o 10 hanggang 19 na bahagdan ng taunang koleksiyon" sa Pransiya pa lamang.

Ang pagpuna ng mga netizen sa panukala ni Cavada ay nauwi sa isang online na petisyon ng mga aktibista sa karapatan sa Internet kalakip ang hashtag na #SaveFOP; nakakuha ito ng higit sa 460,000 mga lagda sa loob ng dalawang linggo matapos itong ilunsad. Ayon naman sa *Full Fact*, isang websayt sa Reyno Unido na nagsusuri ng mga impormasyon, ang Komisyong Europeo lamang ang may kapangyarihang gumawa ng bagong batas, at hindi maaaring makaimpluwensiya sa komisyon ang anumang rekomendasyong inaprobahan ng parlamento.

Ibinasura ng plenaryo ng Parlamentong Europeo ang mahigpit na panukala ni Cavada noong ika-9 ng Hulyo, 2015. Gayunman, hindi umusad ang maka-Wikipediang panukala ng dating MEP ng Olanda na si Marietje Schaake para isaklaw ang kalayaan sa panorama sa iba pang mga bansa sa samahan. Napanatili sa umiiral na katayuan ang kalayaan sa panorama sa Unyong Europeo.

#### Alemanya 
Ipinaliliwanang ang '** sa Artikulo 59 ng **'. Ayon sa 59(1), "pinahihintulutang magparami at ipamahagi, sa pamamagitan ng pinta, drowing, potograpiya, o sinematograpiya, ang mga obra na palagiang matatagpuan sa mga pampublikong daanan, kalye, o lugar at maipamahagi at maikomunika ang mga nasabing sipi. Para sa mga gawang pang-arkitektura, umiiral lamang ang tadhanang ito sa panlabas na anyo [ng gusali]." Mula pa sa bersiyon ng batas noong ika-1 ng Enero, 1966 ang kasalukuyang sugnay na ito, buhat pa sa batas ng dating bansa na Kanlurang Alemanya. Hindi tinanggap ang isang panukala noong 1962 na hingan ang publiko na magbayad sa manlilikha para sa komersiyal na mga paggamit ng mga larawan, sapagkat katumbas ng "paglalaan ng mga gawa sa publiko" ang panghabambuhay na pagtatayo ng mga gawang iyon sa mga pampublikong lugar. Tinanggihan din ang isa pang panukala noong taong iyon na naglalayong isama sa karapatang panorama ang looban ng mga museo, dahil "hindi nakalaan sa publiko tulad ng mga gawang nakatayo sa mga pampublikong lugar" ang mga sining sa mga museo.

Sa isang pasiya noong 2002, tinanggihan ng  ang *panoramafreiheit* sa mga postkard ng *Wrapped Reichstag*, obra nina Christo at Jeanne-Claude, na nilathala ng isang tagapaglathalang nakabase sa Berlin. Ayon sa hukuman, hindi pampalagian ang pagtatanghal ng obrang pang-arkitektura. Ipinalagay ng hukuman na pinahihintulutan sa batas ang pribadong paggamit ng mga larawan nito nang walang pahintulot mula sa nabanggit na mga manlilikha.

Isang halimbawa ng paglilitis dahil sa sari-saring mga batas sa EU ay ang ''* (pasiyang Hundertwasser), isang kaso sa Alemanya na naipanalo ni Friedensreich Hundertwasser laban sa isang kompanyang Aleman hinggil sa paggamit ng isang retrato ng isang gusaling Awstriyan.

[thumb|*Sonnenuhr mit Geokreuz* ("Sundial na may kalakip na Heo-Krus"), isang lilok ni  noong 1994 sa lungsod ng [Castrop-Rauxel. Nasangkot ito sa pasiya ng Hukumang Pederal ng Katarungan noong 2024 na ipinagkait ang kalayaan sa panorama sa mga komersiyal na gamit ng mga larawan ng pampublikong sining na kinunan gamit ang mga *drone*. Ipinalagay ng abogadong si Arndt Kempgens na sakop din ng hatol ang mga tagalikha ng mga nilalaman (*content creator*) na gumagamit ng mga nasabing obra sa mga plataporma katulad ng YouTube at TikTok sa pamamagitan ng potograpiya sa mga *drone*; ipinalagay din niyang apektado ang mga larawang kuha sa *drone* na ginamit sa pangkomersiyo na layunin bago ang hatol, na nagpapahiwatig ng isang retroaktibong bisa ng nabanggit na hatol.

#### Austria 
Nagpapahintulot ng kalayaan sa panorama ang ikalimang aytem ng unang talata ng Artikulo 54 ng *Urheberrechtsgesetz*: "ang pagpaparami, pamamahagi, pampublikong pagpapalabas sa pamamagitan ng mga aparatong optiko, pagsasahimpapawid at pagpapaabot sa publiko ng mga gawang pang-arkitektura na nakabatay sa isang natapos na gusali o ibang mga gawa ng sining na batay sa mga piraso ng obrang ginawa upang itayo nang palagian sa isang pampublikong lugar; hindi saklaw ang reproduksiyon ng mga gawang pang-arkitektura, ang reproduksiyon ng isang likhang pinta o sining grapiko upang itayo nang palagian sa nabanggit na uri ng lugar, gayundin ang reproduksiyon ng mga gawang lilok sa pamamagitan ng panlililok."

#### Belhika 
[thumb|left|[Atomium sa Bruselas]]
Ipinatupad ang kalayaan sa panorama sa Belhika noong 2016. Ipinasa ng kanilang lehislatura ang probisyong XI.190 2/1° na idinagdag sa kanilang batas sa karapatang-sipi, ang Kodigo ng Batas Ekonomiko (*Code of Economic Law*) noong Hunyo 27, 2016, at sinimulan ang pagpapatupad nito noong Hulyo 15, 2016, pagkaraang nilagdaan ito ng kanilang hari at nilathala ito sa kanilang opisyal na lathalaing *State Gazette*. Nakasaad sa probisyong ito na hindi maaaring hadlangan ng mga manlilikha (maaaring mga arkitekto o arteista) "ang reproduksiyon at komunikasyon sa publiko ng mga obrang biswal, grapiko, at pang-arkitektura na nilayong ipuwesto nang palagian sa pampublikong lugar, sa kondisyong tulad ng sa pagsasalarawan nito ang reproduksiyon at komunikasyon sa publiko ng naturang gawa at hindi magdudulot ang nasabing reproduksiyon at komunikasyon sa publiko ng di-makatuwirang pinsala sa tunay na karapatan ng manlilikha."

Kasunod ng pagpapakilala ng kalayaan sa panorama sa bansa, malaya na ang pagkuha ng mga retrato ng tanyag na Atomium sa Bruselas, pati na ang paglathala ng mga retrato nito sa anumang midya, kabilang na ang midyang pangkomersiyo at hatirang pangmadla, nang hindi inalalahanan ang maaaring hakbanging legal mula sa mga eredero/eredera ng lumikha nitong si André Waterkeyn.

#### Dinamarka 
Ayon sa Artikulo 24(2) ng batas sa karapatang-sipi ng Dinamarka, maaring paramihin ang mga larawan (tulad ng retrato) ng anumang obrang matatagpuan sa pampublikong lugar, ngunit sa hindi pangkomersiyo na layunin lamang. Sa Artikulo 24(3) naman nakasaad na maaring isipi nang malaya ang mga gusali sa kaanyuang larawan, sa anumang layunin.

thumb|Sinalang retrato ng *The Little Mermaid*
Hindi pa rin ganap ang kalayaan sa panorama sa Dinamarka para sa mga obrang hindi pang-arkitektura. Naipagsasanggalang ng karapatang-sipi ang lilok na *The Little Mermaid*, obra ni Edvard Eriksen (namatay 1959), hanggang taong 2034, at kilalang litihiyoso ang pamilya ng manlililok.

#### Eslobenya 
Isinasaad ng Artikulo 55 ng *Copyright and Related Rights Act* ng Eslobenya na "Ang mga likhang palagiang matatagpuan sa mga parke, kalye, liwasan, o ibang mga lugar na pangkalahatang mapupuntahan ng publiko ay maaaring gamitin," ngunit ipinagbabawal ito kung ang layon ng paggamit ay upang kumita. Subalit sa gawa, nagngangahulugan itong ang mga bagay sa pampublikong espasyo, tulad ng mga gusali at rebulto, na naipagsasanggalang pa ng karapatang-sipi ay maaaring kunan ng retrato para lamang sa pansariling gamit kung walang pahintulot mula sa mga manlilikha ng gayong mga obra, at ipinagbabawal ang paglathala ng mga nasabing larawan sa isang portada ng turismo (*tourism portal*) o sa isang pahayagan (sapagkat itinuturing na komersiyal ang paglilimbag ng mga pahayagan).

#### Espanya 
Nagbibigay ng tadhanang kalayaan sa panorama ang batas sa karapatang-sipi ng Espanya. Nakasaad sa Artikulo 35(2) na "ang mga likha na palagiang matatagpuan sa mga parke, kalye, liwasan o iba pang mga pampublikong daanan ay maaaring sipiin, ipamahagi at iparating nang malaya sa pamamagitan ng mga pinta, drowing, retrato, at mga pamamaraang audiovisual."

#### Estonya 
Limitado ang kalayaan sa panorama sa Estonya sa di-komersiyal na paggamit ng mga larawan ng mga likhang pang-arkitektura, sining biswal, sining na napapakinabangan, at retrato na panghabambuhay na matatagpuan sa mga lugar na napapasukan ng publiko. Makikita ang probisyon sa Seksiyon 20¹ ng kanilang batas sa karapatang-sipi. Gayundin, hindi dapat maging mga pangunahing paksa ng mga larawan ang nasabing mga likha. May isang napakalimitadong probisyon para sa komersiyal na paggamit ng arkitektura na makikita sa Seksiyon 20²; limitado lamang ito sa mga "*real estate advertisement*".

#### Gresya 
Hindi umiiral ang kalayaan sa panorama sa Gresya. Nagbibigay lamang ng maghigpit ngunit hindi malinaw na eksepsiyon ang kanilang batas sa karapatang-sipi, ang Batas Blg. 2121/1993 sa Karapatang-sipi, mga Kaugnay na Karapatan, at mga Bagay Pangkalinangan, na huling inamyenda noong 2021. Pinahihintulutan lamang ang "paminsan-minsang pagpaparami at pagkomunika sa midyang pangmadla ng mga larawan ng mga likhang pang-arkitektura, pinong sining, retrato, o mga sining na napapakinabangan na panghabambuhay na nakapuwesto sa mga pampublikong lugar."

#### Italya 
Walang umiiral na kalayaan sa panorama sa Italya. Sa kabila ng maraming mga opisyal na protesta at isang pambansang inisyatibang pinamunuan ng abogadong si Guido Scorza at mamamahayag na si Luca Spinelli (na tinampok ang usapin), Mayroon din isang batas na tinatawag na "**" na buhat pa sa 2004. Bukod sa mga ibang tadhana, nakasaad dito na upang makapaglathala ng mga larawan ng "mga pangkalinangang bagay" (*cultural goods*, sa teoriya lahat ng mga bagay na may katangiang pangkalinangan at pansining tulad ng mga gusali) para sa mga layuning pangkomersiyo, kailangan munang kumuha ng pahintulot mula sa pampook na sangay ng Ministeryo ng mga Sining at Pamanang Pangkultura, ang **.

#### Latbya 
Walang ganap na kalayaan sa panorama sa Latbiya. Sa Tsapter V ng kanilang Batas sa Karapatang-sipi ("*Autortiesību likums*"), nakasaad na maaring gamitin ang anumang larawan ng isang obrang biswal at pang-arkitektura para lamang sa mga sumusunod na layunin: pansarili, pang-impormasyon sa balitaan o mga palatuntunan hinggil sa kasalukuyang mga pangyayari (*current affairs*), at mga akdang hindi pangkomersiyo.

#### Luksemburgo 
Walang kalayaan sa panorama sa Luksemburgo. Pinahihintulutan ng Artikulo 10(7°) ng kanilang batas sa karapatang-sipi ang pagsasalarawan ng pampublikong obra na matatagpuan sa mga lugar na mapapasukan ng publiko, kung ang mga likhang iyon "ay hindi pangunahing paksa ng pagpaparami o komunikasyon."

#### Olanda 
Mayroong kalayaan sa panorama ang kaharian ng Olanda, sa ilalim ng Artikulo 18 ng kanilang batas sa karapatang-sipi. Maaaring ibahagi nang malaya ang mga sariling retrato ng mga likhang sining, tulad ng mga gusali at lilok, na matatagpuan sa mga pampublikong espasyo, kapagka ipinakikita sa larawan ang gawa na tulad ng karaniwang nakikita [ng mga tao] sa gawa sa lugar na iyon. Sa gayon, hindi pinahihintulutang baguhin ang retrato sa paraang tanging gawa na lang ang natira (tulad ng pagtatabas ng paligid ng larawan) o paglikha ng hinangong likha na hindi na sang-ayon sa kondisyong ito (tulad ng isang silweta, anino, o naka-estilong representasyon ng gawa). Dagdag pa rito, nakasaad sa tadhana na tanging ilang mga gawa ng isang parehong manlilikha ang maaaring isali ng tagagamit ng larawan sa isang kalipunan ng mga gawa.

Dating mahigpit ang alituntunin ng Olanda sa kalayaan sa panorama noong 1972–2004, kung kailang hindi maaaring maging pangunahing paksa ng mga larawan ang mga gawa. Ibinasura ang restriksiyon na ito noong 2004, bilang bahagi ng pagpapalawak ng saklaw ng mga kataliwasan o eksepsiyon sa karapatang-sipi na siyang pagsasakatuparan ng mga tadhana ng Direktiba 2001/29/EC ng Unyong Europeo.

#### Polonya 
[thumb|*[Bantayog sa Wikipedia*, likha ni Mihran Hakobyan (manlililok mula sa Armenya) at ipinasinaya noong 2014 sa lungsod ng Słubice, Polonya]]
May sapat na kalayaan sa panorama sa Polonya, na tinitiyak ng Artikulo 33(1) ng *Act on Copyright and Related Rights*. Nakasaad dito na "mapapahintulutan ang pamamahagi ng mga obrang palagiang nakapuwesto sa madaraanang mga daan, kalye, liwasan, o hardin, ngunit hindi sa parehong paggamit." Ang pamamahagi ay sa pamamagitan ng paggamit ng mga retrato o malarawang representasyon ng mga obra (tulad ng mga gusali at pampublikong lilok) sa anumang midya, kabilang ang komersiyal na mga larong video. Dahil hindi katulad sa orihinal na pakay ng pagtatatag ng isang obra ang layunin ng isang retrato ng naturang obra (tulad ng isang gusaling pang-opisina, isang *shopping mall*, o isang tulay), ito ay isang mapapahintulutang paggamit sa ilalim ng batas sa karapatang-sipi ng bansa.

#### Pinlandiya 
[thumb|left|[Sentrong Pangmusika ng Helsinki, natapos noong 2011 at likha ng mga arkitektong sina Marko Kivistö, Ola Laiho at Mikko Pulkkinen]]
Limitado ang kalayaan sa panorama ng Pinlandiya pagdating sa pampublikong sining. Matatagpuan ang probisyon sa ikatlo at ika-apat na mga talata ng Artikulo 25a ng kanilang batas sa karapatang-sipi. Hindi maaaring kunan ng retrato ang mga likhang panghabambuhay na matatagpuan sa mga pampublikong lugar para sa mga layuning komersiyal kapag naging mga pangunahing paksa ng mga larawan ang nasabing mga likha. Ngunit pinahihintulutan ng nasabing probisyon ang mga tagapaglathala ng mga pahayagan at magasin na gamitin nang lubos ang pampublikong sining, sa kondisyong may katuwang na mga kapsiyon ang nilathalang mga larawan.

Taliwas sa mahigpit na alituntuning ito ang paglikha ng mga larawan ng mga gusali. Malayang kumuha ng mga retrato ng mga gusali nang walang paghihigpit sa layon ng pagkuha. Malamig noon ang mga mambabatas at politikong Pranses sa pagtanggap ng kalayaan sa panorama; tinawag pa ni Patrick Bloche, dating kasapi ng Pambansang Asambleya, na "amendement Wikipédia" ang kalayaan sa panorama noong 2011.

May matinding dulot ang mga nasabing paghihigpit sa kalayaan sa panorama sa Pransiya sa mga artikulo ng Wikipedia hinggil sa arkitektura ng bansa. Nakasanayan na ng mga tagapangasiwa sa Wikimedia Commons na burahin ang anumang mga retrato ng mga bagong arkitekturang Pranses, sa kabila ng mga pagbabago sa batas, dahil hindi pinahihintulutan ng Commons ang mga retrato ng mga obrang pang-arkitektura ng mga bansang ipinagbabawal ang komersiyal na paggamit.

Isinasanggalang ang mga gawang pang-arkitektura at panlilok sa ilalim ng batas sa Pransiya simula pa noong 1902, nang sinusugan ang dating batas ng 1793 upang isama sa pananggalang ng karapatang-sipi ang "mga gawa ng lilok" kasabay ang mga gawa ng mga "arkitekto" (mismong mga gusali bilang "mga gawa ng lilok" sa susog ng 1902).

Isinasanggalang ng karapatang-sipi ang samot-saring mga arkitekturang kontemporaneo ng Pransiya, at maaring maging paglabag sa karapatang-sipi ang pagpaparaming gawa ng mga retratista, tagagawa ng pelikula, disenyador grapiko, at iba pang mga tagagamit mula sa ikatlong panig na may layuning pangkalakalan na walang pahintulot mula sa arkitekto o entidad na ipinalipatan niya ng kaniyang karapatang patrimonyal o ekonomiko. Ipinasiya sa dalawang hiwalay na mga kaso noong 1990 na ang hindi awtorisadong mga postkard na nagpapakita ng Grande Arche at La Géode bilang mga pangunahing paksa ay lumalabag sa karapatang-sipi. Ilan pa sa mga kilalang gusali na isinasanggalang ng karapatang-sipi ay ang Piramide ng Louvre, ang Opéra Bastille, at ang mga bagong gusali ng Bibliothèque nationale de France.

Bilang karagdagan sa pahintulot sa pagkuha ng pelikula, nangangailangan ng karagdagang pahintulot mula sa arkitekto o kanilang kinatawan o inatasang tagapangasiwa ang pagkuha ng pelikula sa Pransiya na kinasasangkutan ng pagsasali ng isang gusaling isinasanggalang pa rin ng pang-arkitektura na karapatang-sipi. Isinasaalang-alang sa pagtantiya ng halagang babayaran sa paggamit ng  gawang pang-arkitektura ang tagal ng panahon ng paggamit ng mismong gusali, ang uri ng pelikula o gawang audiovisual, ang uri ng paggamit, at ang paraan kung paanong ginamit ng mga gumagawa ng pelikula ang hitsura ng gusali. Hindi kinakailangan ng nabanggit na pahintulot kung "hindi pangunahing layunin" ng pelikula ang arkitektura.

#### Portugal 
Matatagpuan sa Artikulo 75, talata 2, puntong q. ng *Code of Authors' Rights and Neighbouring Rights* ng Portugal ang kalayaan sa panorama para sa mga obra nila. Sakop nito ang panghabambuhay na mga obra sa mga pampublikong lugar tulad ng arkitektura at mga lilok. Ngunit kinakailangang ipatungkol sa manlilikha at itukoy ang pangalan ng obra sa bawat malayang paggamit ng anumang larawan o video ng gayong obra, alinsunod sa Artikulo 76, talata 1, puntong a..

#### Rumanya
[thumb|left|Sinalang retrato ng [Palasyo ng Parlamento sa Bucharest]]
Walang ganap na kalayaan sa panorama sa Rumanya. Nakatala sa Artikulo 35 ng Tsapter VI ("Mga Limitasyon sa Pagpapatupad ng Karapatan ng Manlilikha") ng kanilang batas sa karapatang-sipi ang mga gawain na hindi na nangangailangan ng pahintulot mula sa manlilikha at pagbayad ng remunerasyon sa kanila. Ayon sa (f), maaring isipi, ipamahagi, at magkomunika sa publiko ang mga larawan ng mga likhang arkitektura, lilok, retrato, at *applied art* na palagiang matatagpuan sa pampublikong lugar, **maliban na lamang** kung ang larawan ng likhang iyon ay siyang pangunahing paksa ng pagpaparami, pamamahagi, o pagkomunikasyon, at kung ang larawang ito ay ginamit sa mga layuning pangkomersiyo.

Dinemanda ng mga tagapagmana ni Anca Petrescu, arkitekto ng napakalaking Palasyo ng Parlamento, ang Parlamento ng Romania dahil sa pagbebenta ng mga retrato at ibang mga paalaala (*souvenir*) kalakip ang larawan ng masagisag na gusali. Kasalukuyang isinasagawa pa rin ang paglilitis hinggil sa pagsuway sa karapatang-sipi na ginawa ng Parlamento.

#### Suwesya 
Noong Abril 4, 2016, nagpasiya ang Kataas-taasang Hukuman ng Suwesya na nilabag ng Wikimedia Sweden ang karapatang-sipi ng mga manlilikha ng pampublikong obra sa pamamagitan ng paglikha ng isang websayt at database ng mga pampublikong obra sa Suwesya na naglalaman ng mga larawan ng pampublikong obra na ikinarga o in-*upload* ng publiko. Taglay ng batas sa karapatang-sipi ng Suwesya ang isang kataliwasan sa tanging karapatan ng mayhawak ng karapatang-sipi upang madaling makakita ng publiko ang pampublikong obra. Gumamit ang Kataas-taasang Hukuman ng Suwesya ng isang restriktibong pananaw ng kataliwasang ito sa karapatang-sipi.

### Mga bansang bahagi rati ng Unyong Sobyet 
Walang kalayaan sa panorama ang halos lahat ng mga bansang kabahagi ng dating Unyong Sobyet, puwera na lamang sa tatlong mga bansa na kamakailang binago ang kanilang mga batas sa karapatang-sipi. Ang una ay Moldova noong Hulyo 2010, nang pinareho nila ang kanilang batas sa karapatang-sipi sa mga pamantayang EU. Sinundan sila ng Armenya noong Abril 2013 kalakip ng isinapanahong batas sa karapatang-sipi ng Armenya.

Bahagyang ipinasa ang tadhanang kalayaan sa panorama sa Rusya noong Oktubre 1, 2014; mula noon, maaari nang kumuha ang sinuman ng mga retrato ng mga gusali at hardin na makikita mula sa mga pampublikong lugar, ngunit hindi kasali rito ang mga lilok at iba pang mga likhang tatlong-dimensiyonal.

### Mga bansang kasapi ng OAPI 
Limitado ang kalayaan sa panorama sa ilalim ng *Organisation Africaine de la Propriété Intellectuelle* (OAPI), na binubuo ng mga kasaping-bansa na Benin, Burkina Faso, Cameroon, Republika ng Gitnang Aprika, Chad, Comoros, Republika ng Konggo, Baybaying Garing, Equatorial Guinea, Gabon, Guinea, Guinea-Bissau, Mali, Mauritania, Niger, Senegal, at Togo. Alinsunod sa *Annex VII, Part I, Article 16* ng Kasunduang Bangui, pinahihintulutan ang pamamahagi at pagpapakalat ng mga larawan ng arkitektura, pinong sining, retrato, o sining na napapakinabangan na palagiang matatagpuan sa mga pampublikong lugar, pero hindi sa mga layuning pangkomersiyo kapag naging mga pangunahing paksa ng mga larawan ang nabanggit na mga likha.

## Tingnan din 
* Copyleft
* Malayang nilalaman
* Potograpiya at batas
* Pampublikong dominyo
* Tatak-pangkalakal

## Talababa 
## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Photographing public buildings, mula sa American Society of Media Photographers.
* Millennium Park Photography: The Official Scoop, *The Chicagoist*, Pebrero 17, 2005.
* MacPherson, L.: *Photographer's Rights in the UK *.
* 

;Ilang mga pahinang Wikimedia na tumatalakay sa kalayaan sa panorama
*Wikipedia:Wikipedia Signpost/2015-06-17/In focus - *The Signpost'' ng Wikipediang Ingles (hinggil sa usapin ng kalayaan sa panorama sa Europa)
*Freedom of panorama sa Wikimedia Commons
*Freedom of Panorama in Europe in 2015 - Meta Wikimedia

Kategorya:Batas sa karapatang-sipi
Kategorya:Potograpiya