Babaylan

Ang **babaylan** (na kinikilala din bilang **katalonan** o **balian** at iba pang mga katawagan) ay mga espiritwal na pinuno at manggagamot (karamihan ay mga babae) ng iba’t ibang pangkat-etniko sa mga isla ng Pilipinas bago dumating ang mga Kastila. Sila ang tagapamagitan ng tao sa espiritu ng kalikasan, mga ninuno, at iba pang nilalang sa paniniwalang Pilipino. Ang pagiging babaylan ay karaniwang ginagampanan ng mga babae, ngunit sa ilang pagkakataon, may mga lalaking babaylan din na tinatawag na *asog* o *bayok* na nagdadamit at nagkikilos babae sa konteksto ng tungkulin nila.    

Sa tradisyon ng mga Pilipino, isang taong may kakayahang gumamot ng kaluluwa at katawan ang mga babaylan; isang babaeng nagsisilbi sa pamayanan sa pamamagitan ng pagiging isang tagahilom ng mga mamamayan, tagapagtanggol ng karunungan at bilang pilosopo; isang babaeng nagbibigay ng katatagan sa istrukturang panlipunan ng komunidad; isang babaeng maaaring pumasok sa mundo ng mga espiritu o iba pang katayuan ng diwa at paglabas-masok ng walang sagabal sa mga mundong ito; isang babaeng may malawak na kaalaman sa pagpapagaling mga sakit. Bilang karagdagan, isang taong namamagitan sa pamayanan at mga indibidwal ang babaylan at isa rin sa mga mismong nagsisilbi.  Nararapat na tandaan sa bawat pag-aaral hinggil sa mga babaylan ang pagpipigil ng mga taga-Europa at Amerikanong sa mga gawa at gawi ng mga manggagamot na ito noong kapanahunan ng kolonyalismo sa Pilipinas.

Bago, habang at matapos ang himagsikang Pilipino ng 1896-1898, katulong sa paglaban sa mga Kastila ang mga babaylan ng Dios Buhawi at Papa Isio ng Negros Occidental.  Kabilang sa kanilang mga pangunahing adhikain ay ang pagkakaroon ng kalayaan sa relihiyon at pagbabago sa mga patakaran sa pagmamay-ari ng lupang-sakahan (*agrarian reform*); biktima ng pagkamkam ng mga Kastila, kabilang ang mga paring dayuhan, sa kanilang mga lupain ang karamihan sa mga tagasunod ng mga tradisyon ng babaylan.

## Terminolohiya
 bilang paghahanda sa lupa para sa *kaingin* (swidden farming)]]
Ang pinakakaraniwang katutubong katawagan para sa mga shaman sa hanay ng mga Austronesian sa Island Southeast Asia ay *balian*, *baylan*, o mga cognate at baryasyon ng ispeling ng mga ito.

Iminungkahi rin ng lingguwista na si Otto Dempwolff na maaaring nagmula ang **balian* sa Proto-Austronesian na **bali* ("escort", "samahan") na may hulaping **-an*, na ang ibig sabihin ay "isang taong nagsasama ng kaluluwa sa kabilang daigdig (isang psychopomp)". Gayunpaman, itinanggi ng mga lingguwista na sina Robert Blust at Stephen Trussel ang interpretasyong ito at sinabing walang ebidensiya na ang **balian* ay isang anyong may hulapi, kaya naniniwala silang mali si Dempwolff. Gayunpaman, ang bawat etnikong grupo ay may kani-kaniyang tawag sa mga shaman, kabilang ang mga may tiyak na papel. Kabilang dito ang mga sumusunod:

### Kasarian at Sekswalidad
 na manggagawa ng palayok. Ang tao sa kanan ay isang *bayok* na nakasuot ng pambabaeng kasuotan (c. 1922) Sa iilang kalalakihan na naging shaman, karamihan sa kanila ay kabilang sa isang natatanging uri tinatawag na *asog* sa Visayas at *bayok* o *bayog* sa Luzon na tinanggap ang tinig, kilos, gupit ng buhok, at pananamit na karaniwang nauugnay sa kababaihan.

Sa *Historia de las islas e indios de Bisayas* (1668), isinulat ng Kastilang historyador at misyonero na si Francisco Ignacio Alcina na ang mga *asog* ay naging shaman o babaylan dahil sa kung sino sila mismo. Hindi tulad ng mga babaeng babaylan, hindi na nila kailangang mapili o sumailalim sa mga ritwal ng pagtatalaga. Gayunpaman, hindi lahat ng *asog* ay nagsanay bilang shaman.

Ipinapakita ng mga makasaysayang tala na noong panahon bago dumating ang mga Kastila, ang mga babaeng shaman ang namamayani sa larangang espiritwal. Bagaman inamin ni Brewer (1999) na may mga pangunahing lalaking shaman sa ilang lugar, itinuturing niya ito bilang mga di-pangkaraniwang kaso at bunga ng impluwensiya ng lalaking-sentrik na kultura ng Hispano-Katolisismo. Sa mga lugar tulad ng Negros noong huling bahagi ng ika-19 na siglo at unang bahagi ng ika-20 siglo, naging kalalakihan ang lahat ng kilalang *babaylan*. Nagpanukala rin si Lachica (1996) na ang pagkawala ng mga babaeng *babaylan* noong huling bahagi ng kolonyal na panahon ay maaaring dulot ng panlalaking estruktura ng Simbahang Katoliko na "nagpatalsik" sa kanila sa paghahanap ng kahalintulad ng mga pari.

Ang mga *babaylan* ay maaaring malayang mag-asawa at magkaanak, Sa ilang pangkat-etniko, ang pag-aasawa ay kailangan bago maging ganap na shaman. Gayunpaman, hindi kaagad nabago ng pagbabagong ito ang orihinal na pa

## Mga sanggunian
## Mga kawing na panlabas
* UP Babaylan
* Talaksang Babaylan
* "Babaylan Rising" (Bumabangong Babaylan) ni Aimee Suzara 

Kategorya:Mitolohiyang Pilipino
Babaylan
Kategorya:Mga okupasyong panrelihiyon