open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Partido Komunista ng Pilipinas

Ang **Partido Komunista ng Pilipinas** (**PKP**, Ingles: *Communist Party of the Philippines*) ay ang pangunahing partido Komunista sa Pilipinas.  Binuo ang partido sa isang malayong barangay sa lungsod ng Alaminos, Pangasinan noong 26 Disyembre 1968 ni Jose Maria Sison, alinsunod sa pagbiyak nito mula sa nakatatandang Partido Komunista ng Pilipinas. Itinyak ni Sison ang pagsilang nito sa Barangay Dulacac sa tatluhang hangganan ng Alaminos, Bani at Mabini sa Pangasinan,  kung saan itinanghal ang "kongreso ng muling pagtatag" ng PKP sa isang barung-barong malapit sa bahay ng mga Navarette, ang mga magulang sa kasal ni Arthur Garcia, isa sa mga tagapagtaguyod ng PKP.  Inihayag ni Sison na ang mga gerilyang Komunista at nagtanghal ng mga "gawaing kultural" at nagdiriwang ng ika-39 anibersaryo ng kilusan.  Noong 26 Disyembre 2007, idiniriwang naman ng Partido Komunista ng Pilipinas ang ika-39 anibersaryo nito.

Maoista ang ideolohiya ng PKP at lumalaban ito ng "digmaang bayan" sa pamamagitan ng armadong sangay nito, ang Bagong Hukbong Bayan, simula ng 1969.  Nakikilahok ito sa Maoistang Pandaigdigang Kumperensiya ng mga Partido at Organisasyong Marxista-Leninista.  Namumuno rin ang PKP sa Pambansang Prenteng Demokratiko.

Ang PKP ay nakikipaglaban sa isang digmaang gerilya laban sa estado mula nang itatag ito. Bagama't ang mga hanay nito sa pagsisimula ay humigit-kumulang 500 lamang, mabilis na lumaki ang partido, dahil umano sa pamamahayag at pagpapataw ng batas militar ng dating pangulo at diktador na si Ferdinand Marcos sa kanyang dalawampu'y isang taong pamumuno. Sa pagtatapos ng pamumuno ni Marcos sa bansa, lumawak ang bilang ng mga mandirigma na kinabibilangan ng mahigit 10,000 na manghihimagsik. Sa isang talumpati sa harap ng Kongreso ng US noong 1986, inamin ni Pangulong Corazon Aquino ang mabilis na paglago ng partido bilang dulot ng mga pagtatangka ni Marcos na pigilan ito sa pamamagitan ng "paraan ng paglago nito" sa kanyang pagtatatag ng batas militar, at iminungkahi niya na tingnan ito ng ibang mga pamahalaan bilang aral sa pagharap sa mga komunistang pagaalsa.

Noong 2019, sinabi ni Sison na dumarami ang bilang ng mga miyembro at tagasuporta nito, sa kabila ng mga pahayag ng gobyerno ng Pilipinas na malapit nang masira ang organisasyon. Ang organisasyon ay nananatiling isang underground na operasyon, na ang pangunahing layunin nito ay ang ibagsak ang gobyerno ng Pilipinas sa pamamagitan ng armadong himagsikan at alisin ang impluwensya ng U.S. sa Pilipinas. Binubuo ito ng Pambansang Demokratikong Hanay ng Pilipinas, isang kasamahan ng iba pang mga panghimagsikang organisasyon sa Pilipinas na may magkakahanay na mga layunin; ang Kabataang Makabayan, na nagsisilbing bagwis-pangkabataan; at ang Bagong Hukbong Bayan, na nagsisilbing armadong bagwis nito.

Sa kasalukuyan, ang PKP ang tinuturing pinakamalaking Marxista, Leninista, at Maoista na panghimagsikang pangkat sa mundo, na mayroong humigit-kumulang 150,000 miyembro, kung paniniwalaan ang mga kadre at opisyal nito.

## Mga sanggunian
Kategorya:Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas
Tsinong Han

::*Huwag ikalito ito sa Dinastiyang Han.*

Ang **mga Han**  () (o **Tsinong Han** () ay isang pangkat etniko sa Silangang Asya na katutubo sa Tsina. Sila ang pinakamalaking pangkat etniko sa mundo, na binubuo ng tinatayang 18% ng populasyon ng mundo. Binubuo ang mga Han ng iba't ibang subgrupo na nagsasalita ng mga bariyedad o uri ng wikang Tsino. Tinatayang nasa 1.4 bilyong Tsinong Han na pangunahing natitipon sa Republikang Bayan ng Tsina (kabilang ang Kalupaang Tsina, Hong Kong, at Macau), kung saan binubuo sila ng mga 92% ng kabuuang populasyon. Binubuo din ng mga 75% ng kabuuang populasyon ng Singapura na Tsinong Han.

Nagmula sa Hilagang Tsina, mababakas ang liping Tsinong Han sa Huaxia, isang kompederasyon ng mga kalipunang pang-agrikultura na namuhay sa may Ilog Dilaw. Kabilang sa kolektibong kompederasyong Neolitikong ito ang mga kalipunang pang-agrikultura na Hua at Xia, kaya ganito ang pangalan nila. Nanirahan sila sa mga Kalagitnaang Kapatagan sa palibot ng gitna at mas mababang bahagi ng Ilog Dilaw sa Hilagang Tsina. Sa maraming pamayanang Tsino sa ibayong-dagat, ginagamit ang katawagang ***mga Hua*** () o ***Huazu*** () para sa mga etnisidad na Tsinong Han na iba sa ***Zhongguo Ren*** () na may mga konotasyon at implikasyon na pagiging mamamayan ng Tsina, kabilang ang mga may etnisidad na hindi Tsinong Han.

Patuloy na lumawak ang mga kalipunang Huaxia mula sa Hilagang Tsina tungo sa Katimugang Tsina sa nakaraang dalawang milenyo, sa pamamagitan ng pananakop ng militar at kolonisasyon. Kumalat ang kalinangang Huaxia tungong timog mula sa sentro ng Palanggana ng Ilog Dilaw na kinuha ang iba't ibang mga pangkat na hindi etnikong Han na naging sinisado sa loob ng mga siglo at iba't ibang punto ng kasaysayan ng Tsina. Naimpluwensiya ng prestihiyo at katanyagan ng dinastiyang Han ang maraming sinaunang Huaxia upang kilalanin ang sarili bilang "Ang Taong-bayang Han." Hanggang sa ngayon, kinuha ng Tsinong Han simula noong kinuha ang kanilang etnikong pangalan mula sa dinastiyang ito at ang sulat Tsino na tinutukoy na mga karakter na Han.

## Mga pananda
## Mga sanggunian 
Kategorya:Tsina
Kategorya:Mga pangkat etniko sa Tsina
Muling pagsilang

Maaaring tumukoy ang katawagang **muling pagsilang** sa:

* Renasimiyento, isang makasaysayang panahon sa Europa;
* Muling Pagsilang (pahayagan), isang pahayagan noong unang bahagi ng ika-20 siglo sa Pilipinas;
* Muling Isinilang o *born again* sa Ingles, isang Kristiyanong katawagan para muling pagsilang at kaligtasan;
* Muling pagkakapanganak, katulad ng paniniwala sa Budismo at Hinduismo;
* Muling pagkabuhay o resureksiyon, pagbabalik ng buhay pagkaraang mamatay;
* Muling pagkakatawang-tao o reinkarnasyon.
Daanan ng gatas

Ang **daanan ng gatas** ay maaaring tumukoy sa:

*daanang laktipero, ang daanan ng gatas sa anatomiya ng isang mamalyang babae.
*"daanang magatas", ang kahulugang naglalarawan sa galaksiyang ariwanas.  Literal na nangangahulugang "magatas" ang salitang *galaksiya*.
Bugtong na Anak (Juan 3:16)

.]]

Ang **Bugtong na Anak** ay isang katawagan at pamagat kay Hesus na nabanggit sa **Juan 3:16** ng *Ebanghelyo ni Juan*, na nasa Bagong Tipan ng Bibliya.  Nilalarawan ng titulong itong para kay Hesukristo na, ayon kay Juan ang Ebanghelista, ang ***monogenes*** o "monohenes", isang Griyegong salita na nangangahulugang "nag-iisa at walang katulad na iba".  Ayon pa kay San Juan na Ebanghelista, natatangi si Hesus at siya lamang ang iisa at wala nang iba pang anak ng Diyos.  Bukod dito, kaiba si Hesus mula sa lahat ng tao at nilalang, bagaman nilikha ng Diyos ang tao na kahawig o kahubog niya.  Tumutugma ang paglalarawang ito ni San Juan Ebangelista sa kahulugan ng *bugtong* na nasa mga talahuluganan nina Leo James English at Charles Nigg, bilang *nag-iisa*, *kaisa-isa*, *tangi*, *tanging-tangi*, *bukod-tangi*, at *solo*.  Subalit idinugtong ni San Juan Ebanghelista na iisang supling na lalaki ng Diyos si Hesus na *hindi* "ginawa" bagkus ay *nilikha* na kapuwa kasama ng mga anghel at ng tao.

## Juan 3:16
Matatagpuan sa Juan 3:16 o Kabanata 3, taludtod bilang 16&nbsp;ng Ebanghelyo ni Juan ng Bibliyang Kristiyano ang pariralang *bugtong na Anak*.  Ito ang taludturan o bersong tinawag na ang "Mabuting Balita sa loob ng isang balat ng mani" dahil naglalaman ito ng kabuuran ng isa sa pinakamahalagang mga panuntunan o doktrina ng Kristiyanismo, na nilalahad ng paganito batay sa Bibliyang Tagalog na salin ni Jose C. Abriol:

Kaugnay ng diwang ipinapahatid ng nasa itaas na sipi mula Juan 3:16 ang naunang mga taludtod na nagsasalaysay hinggil sa pakikipag-usap ni Nicodemo (o Nicodemus) kay Hesus sa Herusalem.  Dumating at nakipag-usap kay Hesus si Nicodemo, na isang kasapi sa namumunong konseho ng mga Hudyo.  Tinawag niyang rabino o rabbi si Hesus.  Napaniwala ng mga himala ni Hesus si Nicodemo na ipinadala buhat sa Diyos si Hesus.  Bilang tugon, nagpahayag si Hesus ng: "Tunay na tunay na sinasabi ko sa inyo na ang hindi isilang sa tubig at sa Espiritu ay hindi makakapasok sa kaharian ng Diyos.  Ang isisilang sa laman ay laman din; ang isinisilang sa Espiritu ay espiritu din (Juan 3:5-6).  Binubuod ng Juan 3:16 ang mga turo o aral ni Hesus kay Nicodemo: na ang pananalig kay Hesus ang tanging daan patungo sa buhay na walang hanggan.

### Mga bersiyon sa Tagalog
Bukod sa sipi mula sa Bibliyang salin ni Jose C. Abriol sa itaas, naririto ang ilan pang mga kinatawang halimbawa ng taludturang Juan 3:16 na naglalaman ng pariralang *bugtong na Anak* o kadiwang parirala, at nasa wikang Tagalog:

### Mga bersiyon sa ibang wikang Pilipino
Narito ang ilang halimbawa ng bersiyon ng Juan 3:16 sa iba pang mga wika sa Pilipinas.  Naglalaman ang mga ito ng kahawig na mga parirala ng *bugtong na Anak*:

#### Sebwano
#### Hiligaynon
#### Kapampangan
## Mga sanggunian
Kategorya:Bagong Tipan
Kategorya:Mga pamagat para kay Hesus
Kategorya:Ebanghelyo ni Juan
Kay Timoteo

Ang **Kay Timoteo** ay maaaring tumukoy sa:

*Anumang bagay na may kaugnayan kay San Timoteo.
*Unang Sulat kay Timoteo
*Ikalawang Sulat kay Timoteo
Seresang namumulaklak

Ang **seresang namumulaklak** o **bulaklak ng seresa** ay maaring tumukoy sa kahit anong namumulaklak na puno ng seresa, saresas, o seresas Partikular na tinatawag na **sakura** (Hapones: Kanji: 桜 o 櫻; katakana: サクラ romaji: *sakura*), *cherry blossom* sa Ingles, at *cerezo* sa Kastila, ang mga namumulaklak na mga puno ng *Prunus serrulata*.  Nagmumula sa ibang uri ng puno ang bungang seresa na kilala naman sa Hapon bilang *sakuranbo*.  Sa Hapon, ginagamit din bilang pangalan ng tao ang *sakura*.  Paksa ng isang kaugaliang Hapones ang mga seresas na namumulaklak, ang *Hanami* o "pagtanaw o panonood sa mga bulaklak".

## Tingnan din 
* Ume

## Mga sanggunian 
Kategorya:Hapon
Kategorya:Punungkahoy
Kategorya:Rosaceae
Sakura

Ang **sakura** ay maaaring tumukoy sa:

*Pangalan o katawagang Hapones para sa seresang namumulaklak.
*Sakura, Chiba, isang lungsod sa Prepektura ng Chiba sa bansang Hapon. 
*Sakura, Tochigi, isang lungsod sa Prepektura ng Tochigi sa bansang Hapon.
*Sakura Haruno, isang tauhang kathang-isip sa manga at animeng *Naruto*
*Sakura Kinoshita, Hapones na may-akda ng manga.
Asinan

Ang **asinan** ay maaaring tumukoy sa:

*Paglalagay ng asin o sa pagawaan ng asin.
*Asinan Poblacion (Asinan Proper), barangay sa Subic, Zambales, Pilipinas.
*Asinan (Poblacion), barangay sa Pilar, Surigao del Norte, Pilipinas. 
*Asinan, isang barangay sa Buenavista, Bohol, Pilipinas. 
*Pag-asinan, isang barangay sa Hadju Panglima Tahil, Sulu, Pilipinas. 
*Asinan, isang barangay sa Matanao, Davao del Sur, Pilipinas. 
*Asinan, isang barangay sa Lungsod ng Olongapo, Pilipinas.
Tugmaang pambata

thumb|right|300px|Isang mag-ina sa loob ng silid-tulugan ng isang bata. Nagbabanggit ang ina ng isang tugmaang pambata para sa kanyang anak, bago ito tuluyang makatulog.
Ang **tugmaang pambata**, **rimang pambata**, o **tulang pambata** ay mga tula, berso, kanta, o awiting kinawiwilihan ng mga bata dahil sa pagkakaroon ng mga ito ng nakasisiyang mga tugmaan ng tunog, tinig, at mga salita. Isang halimbawa nito ang *Pen-pen de Sarapen*. Sa Kanluraning Mundong nagsasalita ng Ingles, nalalaman ng mga bata ang tinatawag nilang mga rima ni Inang Gansa o *Mother Goose*.

Karamihan sa mga tugmaang pambata ang hindi naman talaga layuning maging para sa mga bata, sapagkat mayroon sa mga ito ang may pinagmulang mga balada o awiting kinakanta ng mga matatanda.  Mayroon din namang may impluho ng mga bugtong.  Mayroon din namang ukol sa mga kaganapang pampolitika sa ilang pook ngunit naging bahagi ng panitikang pambata.  Nang awitin ang mga ito ng mga ina at narinig ng mga batang inaalagaan nila, natandaan ng mga bata ang mga nakaaakit sa pandinig na mga koro o parirala.

Kabilang sa mga tangi o talagang pambatang mga tugmaan o rima ang mga inaawit ng mga ina para sa mga bata tuwing oras na ng pagtulog, ang mga panghele o oyayi.  Pati na ang mga tulang nagtuturo sa mga bata ng pagbilang at pagbigkas ng abakada o alpabeto.  Kasama rin ang mga tugmaang ginagamit ng mga ina at mga anak sa tuwinang naglalaro sila habang magkakapiling.

Narito ang taludturan nito:
 
::*Pong...*
::*pong...*
::*pong....*
::*Galapong!*

#### Haba, haba 
Binabanggit ang *Haba, haba* sa mga sanggol na may apat na taong gulang at pataas.  Nilalahad ito habang mahinahong hinihipo ang katawan ng sanggol magmula sa balikat papunta sa mga hita, na nagsisilbing masahe sa mga bata:

::*Haba, haba,*
::*Parang bangka!*

::*Bilog, bilog,*
::*Parang niyog!*

## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
Mga mapagkukunan ng mga halimbawa ng mga tugmaang pambata:
Mga payak na halimbawa, nababagay para sa mga sanggol:
* Tula, Tugma at Awiting Pambata Tagalog at Ingles, Hagonoy-Bahay-Kubo.blogspot.com, 15 Mayo 2008
* Tulang Pambata, TulangPambata.blogspot.com
Mas mahahabang mga halimbawa, mas angkop sa mas nakatatandang mga bata:
* Apat na Tulang Pampamilya  ni Dr. Paulina Flores-Bautista, Inquirer.net
* Mga Tulang Pambata , ni Sonny A. Mendoza, Sonny A . Mendoza Publishing Inc., isang elektronikong aklat (PDF), Aseaninfonet.org

Kategorya:Panitikang pambata
Kategorya:Mga tula
Benjamin

Si **Benjamin** (), sa Aklat ng Henesis, ay isang anak na lalaki ni Jacob, ang ikalawa at huling anak na lalaki ni Raquel (o Rachel), at ang tagapagtatag ng Israelitang Tribo ni Benjamin.  Sa makabibliyang paglalahad, hindi tulad ng unang anak na lalaki ni Raquel na si Jose na ama nina Efraim at Manases, ipinanganak si Benjamin makalipas na marating nina Jacob at Raquel ang Canaan.  Dating tinatawag si Benjamin bilang **Benoni** o **Ben Oni** na ngangahulugang "anak sa paghihirap".  Samantala, may ibig sabihin namang "anak ng kanang kamay" o "anak ng mabuting kapalaran" ang Benjamin.

## Sanggunian 
Kategorya:Mga tauhan sa Lumang Tipan
Hikaw

Ang **hikaw** ay isang uri ng alahas na ikinakabit sa ginawang butas sa paypay o pingol o anumang panlabas na bahagi ng tainga. Tinatawag din itong **arilyos** o **aretes**. Tinagurian namang **binantok** ang hikaw na panse o *fancy* (mababa ang uri o peke). Karaniwan itong may katumbas na pakaw upang hindi matanggal sa pagkakakabit. Subalit mayroong mga uri ng hikaw na iniipit lamang sa paypay ng tainga or pinagsasama gamit ang batubalani. Kapwa nagsusuot ang mga lalaki at mga babae ng hikaw, maaaring pares, isa lamang o tatlo at higit pang bilang. Isang halimbawa ng pagsusuot ng isang hikaw lamang ang dibuho ni Vermeer na *Dalagitang may Hikaw na Perlas*. Sa *Aklat ng Henesis* (Henesis 35:4), ayon kay Jose Abriol, na minsang ginagamit ang mga hikaw bilang mga anting-anting, partikular na ang yaong naniniwala sa mga terapim o diyus-diyosan.

Pangkalahatang tumutukoy ang hikaw sa pagkabit ng alahas sa binutas na panlabas na bahagi ng tainga. Kapag ang alahas ay kinabit sa ibang binutas na anumang bahagi ng katawan maliban sa tainga, tinatawag pa rin itong hikaw subalit dinudugtong ang bahagi ng katawan. Halimbawa, tumutukoy ang "hikaw sa ilong" sa alahas na nilagay sa binutas na bahagi sa ilong. Kadalasang panlabas na bahagi ng katawan ang kinakabitan ng hikaw ngunit maaring kabitan din ang panloob na bahagi tulad ng dila.

## Negatibong epekto ng pagsusuot ng hikaw ayon sa pananaliksik
Ang pinakamadalas na mga komplikasyon na nakakabit sa pagsusuot ng hikaw ay ang sumusunod:

* pamamaga
* mga *keloid*
* pagkawala ng tisyu sa pamamagitan ng pagpilas 
* mekanila na paghahati ng mga *earlobe* o umbok ng tainga
* potesyal na sakit sa balat

## Mga sanggunian 
Kategorya:Alahas
Kategorya:Tainga
Binyamin

Ang **Binyamin** ay maaaring tumukoy sa:

*Benjamin, isang tauhan sa Lumang Tipan ng Bibliya.
*Benjamin Netanyahu,  ikasiyam na punong ministro ng Israel.
Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan

Ang **Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan** (Ingles: ***World Health Organization*** o **WHO**; binibigkas *W-H-O*) ay isang natatanging sangay ng Mga Nagkakaisang Bansa na gumaganap bilang isang katuwang na kapangyarihan sa pandaigdigang pampublikong kalusugan. Itinatag noong Abril 7, 1948, at may punong-tanggapan sa Geneva, Switzerland, namana ng ahensiya ang mandato at kakayahan ng hinalinhan nito, ang Samahang Kalusugan, na naging sangay ng Liga ng mga Bansa. Ang World Health Day ay ipinagdiriwang taon-taon tuwing Abril 7. 
## Talababaan 
## Mga sanggunian
:2. Regional Office for Western Pacific (WPRO)

Kategorya:Kalusugang pampubliko
Kategorya:Mga Nagkakaisang Bansa
Sukot

Ang **Sukot**, **Sucot** o **Succoth**, kilala rin bilang **Pista ng mga Tabernakulo** (Ingles: *Sukkot*, *Sukkoth*, *Feast of Tabernacles*, *Festival of Shelters*, o *Feast of Booths*), ay isang kapistahang Hudyo. Sa kaganapang ito, ipinagdiriwang ng mga tao ang pagtitipon ng mga ani. Inaalala rin nila ang panahon sa nakalipas kung kailan gumawa ang mga Hudyo ng maliliit na mga silungan noong habang nasa ilang pa sila at walang mga tahanan. Ayon kay Jose Abriol, nangangahulugan ang salitang *Sucot* bilang "mga kanlungan".  Kilala rin ito bilang **Pista ng mga Kanlungan** o **Kapistahan ng mga Kanlungan**.  Bilang isang pestibal, isa itong masayang pagdiriwang na isinasagawa ng mga Israelita tuwing taglagas, pagkaraang makumpleto ang pag-aani.  Upang maalala ang mga taon ng paglalakbay at pagpapagala-gala sa ilang ng mga ninuno nila, nagtayo ang mga Israelita ng magagaspang na mga kanlungan o silungang matitirahan sa panahon ng pistang ito.   

## Bilang lugar at tao 
Lumilitaw rin ang *Sucot* bilang ilang mga pook at pangkat ng mga tao sa Bibliyang Hebreo o Lumang Tipan ng Bibliyang Kristiyano:

* Sa Ehipto, isa itong pook ng pagpasok sa kadiliman.  Isa itong lugar kung saan nagpunta ang mga Anak na Lalaki ng Israel upang bawiin ang mga buto ni Jose mula sa kanyang libingang nasa Karnak (*Exodo 12:37*).

* Sa silangan ng Ilog ng Jordan, isa itong lungsod na ikinakabit sa Deir Alla o Tell Deir Άlla, isang mataas na bunton, isang masa ng mga guho, sa kapatagang nasa hilagan ng Jaboc, at mga isang milya mula rito. (Josue 13:27). Dito nagtayo ng bahay si Jacob, mula sa kanyang pagbabalik sa Padan-aram pagkalipas ng pakikipag-usap niya kay Esau.  Bukod sa bahay, gumawa rin ng mga *sucot* o "kubol" para sa kanyang mga kawan ng hayop (*Henesis 32:17, 30*; *Henesis 33:17*).

* Sa Aklat ng mga Hukom, tumanggi ang prinsesa ng mga Sucot na magbigay ng tulong kay Gideon at sa kanyan mga tauhan, noong sundan nila ang isang pangkat ng mga Madianita pagkatapos ng dakilang pagtatagumpay sa Gilboa.  Makaraan nito at sa kanyang pagbabalik, dinalaw ni Gideon ang mga pinuno ng lungsod na may dalang malupit na kaparusahan: "Kinuha niya ang matatanda ng lungsod, at ang mga tinik at mga dawag ng ilang at sa pamamagitan ng mga ito, ay pinahirapan ang mga taga-Sucot" (*Mga Hukom 8:13-16*).  Ikinakabit ito sa pook na Deir Άlla.

* Sa Aklat ng mga Hari, isinasaad sa *Mga Hari 7:46* na sa Sucot itinayo ang mga pagawaan o hulmahan ng bakal para sa mga pagawaing may metal na para sa templo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Hudaismo
Kategorya:Pagdiriwang
Kategorya:Mga pook sa Bibliya
Eder

Ang **Eder** ay maaaring tumukoy sa:

*Moog ng Eder, isang pook sa Bibliya.
*Linda Eder, isang mang-aawit sa Pilipinas.
Coat of many colors

Ang ***coat of many colors*** ay isang pariralang Ingles na maaaring tumukoy sa:

*Mahabang barong maraming kulay ni Jose, anak ni Israel (si Jacob), na nabanggit sa Lumang Tipan ng Bibliya.
**Coat of Many Colors*, isang album ni Dolly Parton, isang mang-aawit mula sa Estados Unidos. 
**Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat*, isang palabas na pangtanghalang inakdaan nina Andrew Lloyd Webber at Tim Rice.
Bahá'í

*
[thumb|upright=1.25|Luklukan ng Pangkalahatang Bahay ng Katarungan (*Seat of the Universal House of Justice'', ang namumunong katawan ng mga Bahá'í, sa [Haifa, Israel]]

Ang '''Pananampalatayang Bahá'í''' ay isang monoteistikong relihiyon na tinatag ni Bahá'u'lláh noong ika-labing-siyam na siglong Persia, na binibigay diin ang espirituwal na pagkakaisa ng sangkatauhan. May tinatayang mga 5 hanggang 6 na milyong mga Bahá'í sa buong mundo sa higit sa 200 mga bansa at teritoryo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Bahá’í
Mahabang barong maraming kulay

[thumb|right|300px|*Ang Duguang Baro ni Jose* (1630), ipininta ni [Diego Velázquez.]]
Sa Hebreong Bibliya o Lumang Tipan ng Bibliyang Kristiyano, ang '''mahabang barong may iba't ibang kulay''' ay ang pangalan o katawagan sa mahabang kasuotang may manggas na pag-aari ni Jose, bunsong anak ni Israel (si Jacob), at sinasabi ng iba na nagtataglay ng sari-saring mga kulay.  Isa sa mga dahilan ng pagkainggit ng mga kapatid ni Jose sa kanya ang damit na ito, sapagkat pagpapakita ito ng pagpapamahal ni Israel kay Jose na "higit pa sa lahat niyang mga anak" at dahil isinilang si Jose sa panahon "ng kanyang katandaan."  Batay sa paliwanag ni Jose Abriol, ang mga mahahabang barong katulad ng kay Jose ay isinusuot ng mga mayayaman at ng mga taong minamahal.  Samantala, nagsusuot lamang ng mga barong hanggang tuhod lang ang haba at walang mga manggas ang pangkaraniwang mga tao.  

## Mga sanggunian
Kaurian:Lumang Tipan
Kaurian:Kasuotan
Charlie Chaplin

Si Sir **Charles Spencer Chaplin, Jr.**, KBE (Abril 16, 1889 – Disyembre 25, 1977), mas kilala bilang **Charlie Chaplin**, ay isang Ingles na komedyanteng aktor at tagagawa ng pelikula na nagkamit ng mga parangal sa Academy Awards.  Naging isa sa mga pinakasikat na artista, gayon din bilang isang tagagawa ng pelikula, kompositor at musikero noong nauna at gitnang panahon ng "Klasikong Hollywood" ng pelikulang Amerikano.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga artista mula sa Inglatera
Benoni

Ang **Benoni** ay maaaring tumukoy sa:

*Unang pangalan ni Benjamin, isang tauhan sa Lumang Tipan ng Bibliya.
*Benoni, isang barangay sa Mahinog, Camiguin, Pilipinas.
Moog ng Eder

Ang **Moog ng Eder**, **Tore ng Eder**, **Migdal Eder**, o **Migda Eder** ay isang pook na nabanggit sa Aklat ng Henesis (Henesis 35:21) sa Lumang Tipan ng Bibliya.  Nagtayo si Jacob (o Israel ng kubol malapit sa lugar na ito.  Pinaniniwalaang nasa pagitan ito ng Belen at ng Hebron.
 
## Sanggunian
Kaurian:Mga pook sa Bibliya
Geneva

Ang **Geneva**, o Hinebra, (pagbigkas: /ji•ní•va/, , , , ) ay ang ikalawang pinakamataong lungsod sa Switzerland (kasunod ng Zürich) at pinakamataong lungsod sa Romandy, ang bahagi ng Switzerland na Pranses ang salita. Matatagpuan ito sa bunganga Rhône sa Lawa ng Geneva, ito ang kabisera ng Canton ng Geneva.

Ang munisipalidad ng *(ville de Genève)* ay may populasyong umabot ng 197,376 noong Disyembre 2014, habang ang canton (na siyang pinakalungsod) ay umabot ng 482,545 residente. Noong 2011, ang *agglomération franco-valdo-genevoise* (*Kalakhang Geneva*) ay may 915,000 naninirahan sa Switzerland at Pransiya.

Isang global city ang Geneva, sentro ng pananalapi, at sentro ng diplomasya dahil matatagpuan dito ang maraming pandaigdigang organisasyon, kasama rito ang punong-tanggapan ng mga ahensiya ng Mga Nagkakaisang Bansa, at ng Krus na Pula. Sa Geneva matatagpuan ang pinakamaraming punong-tanggapan ng mga pandaidigang samahan sa buong mundo. Dito rin nilagdaan ang mga Kumbensiyon ng Geneva, na tumalakay sa pagtrato ng mga sibilyan sa panahon ng digmaan at ng mga bilanggo ng digmaan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Switzerland
Penuel

Ang **Penuel**, **Panuel**, o **Peniel**  may ibig sabihing "mukha ng Diyos"  ay isang pook na nabanggit sa *Aklat ng Henesis* (Henesis 32:31) ng Lumang Tipan ng Bibliya.  Isa itong lugar na malapit sa Sucot (kilala rin bilang Succoth o Sukkot), nasa silangan ng Ilog ng Jordan, at nasa hilaga ng Ilog ng Jaboc (o Jabbok)

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga pook sa Bibliya
Protina

[thumb|200px|Isang representasyon ng tatlong-dimensyonal na kayarian ng [myoglobin na pinapakita ang makulay na mga *alpha helix*. Ito ang unang protina na nilutas ang kayarian sa pamamagitan ng krystallograp ng x-ray.]]

Ang mga **protina** ay malalaking mga molekula na yari sa maliliit na mga yunit na tinatawag na mga asidong amino. Ginagamit ang mga ito sa paglago at pagkumpuni, gayon din ang pagpapatibay ng mga buto. Tumutulong ito na gumawa ng mga tisyu at mga sihay. Matatagpuan ito sa mga hayop, halaman, halamang-singaw, bakterya, at sa katawan ng tao din. Halimbawa, naglalaman ng napakaraming protina ang mga kalamnan. Kumakain ang mga nagpapanatili ng katawan ng mga pagkain na puno ng protina bilang isang madaling paraan na mapanatili o makakuha ng mataas na antas ng kalamnan na mas ligtas kaysa mag-esteroydes (*steroids*). May mahalagang bahagi ang mga protina sa mga pagkain tulad ng gatas itlog, karne, isda, mga patani, at nuwes. Kumakain ang mga hayop ng protina upang makakuha ng enerhiya at mga asidong amino. Ginagamit ang mga asidong aminong ito upang gumawa ng bagong mga protina na gagamitin bilang mga ensima (*enzymes*), mga hormona (*hormones*), o mga antikuwerpo (*antibodies*). Isang halimbawa ng mahabang-condensed na protina ay ang Enaptin, na binubuo ng napakaraming molekula ng carbon, hydrogen at oxygen.

Natuklasan ni Berzelius, isang Swekong kimiko, noong 1838 ang mga protina. Bagaman, hindi lubusan na binigyan pansin ang ginagampanan ng mga protina sa mga organismong may buhay hanggang 1926, nang pinakita ni James B. Sumner ang ensimang urease na isang protina. Ang insulin ang unang protina na pinagsunod-sunod ni Frederick Sanger, na nanalo ng Gantimpalang Nobel para sa natamong ito noong 1958.  Ang hemoglobin at myoglobin ang unang mga kayarian ng mga protina na nalutasan nina Max Perutz at Sir John Cowdery Kendrew, sa ganoong pagkaayos, noong 1958.  Unang natiyak ang tatlong-dimensyonal na kayarian ng parehong mga protina sa pamamagitan ng pagsusuri ng dipraksyon ng x-ray; parahong nanalo si Perutz at Kendrew ng Gantimpalang Nobel sa Kimika noong 1962 para sa mga natuklasang ito.

## Mga sanggunian
Kategorya:Biyokimika
Kategorya:Protina
Lupa (paglilinaw)

Maaaring tumukoy ang katawagang lupa sa:

* Lupa, isang materyal na sumusuporta sa halaman;
* Anyong lupa, isang heomorpolikal na yunit;
* Daigdig, ang planeta;
* Kalupaan, ang pangatlo o patayong dimensiyon ng ibabaw ng lupa;
* Teritoryo, isang lupang tirahan at nasasakupan ng isang estado;
* Bansa, isang pampolitika na entidad;
* Lupa (klasikong elemento), isa sa apat na klasikong elemento.
Basalto

thumb|Basalto
thumb|Reynisfjara, Iceland

Ang **basalto** (Ingles: *Basalt* ) ay isang karaniwang ekstrusib (*extrusive*) na mala-bulkang bato.  Karaniwang kulay abo hanggang itim at pinong himaymay hinggil sa mabilis na paglamig ng kumukulong putik sa ibabaw ng isang planeta. Maaaring porpidiko (*porphyritic*) ito na naglalaman ng mas malaking mga krystal sa isang pinong matris, o besikulares (*vesicular*) o mabulang eskorya (*scoria*).  Itim o kulay-abo ang mga basalto na hindi nabago ng panahon.

Karaniwang ginagamit ang basalto sa pangdagdag sa paggawa ng mga matataas na daan, balasto ng mga riles, at tisa.  Isang pangunahing ring sangkap ng aspalto ang basalto.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Heolohiya
Lupa (klasikong elemento)

Ang **Lupa** ay isa sa apat na klasikong elemento noong lumang pilosopiyang Griyego at agham. Karaniwang kinakabit ito sa mga katangian ng pagiging praktikal, kahinahunan at materyalismo. Kinakabit ito sa pisikal at senswal na aspeto ng buhay. Sa ilang mga sistema, isa ito sa apat na elemento. Ang iba pang klasikong elemento ay Hangin, Apoy, at Tubig.

Sa tradisyong Europeo, minungkahi ni Empedocles ng Acragas   ang apat na *archai* na kung saan inuunawa ang kosmos: *apoy*, *hangin*, *tubig*, at *lupa*. Naniniwala si Plato (427–347 BCE) na mga anyong heometriko ang mga elemento (ang mga solidong platoniko) at itinalaga niya ang kubo o *cube* sa elemento ng *lupa* sa diyalogo niyang *Timaeus*. Naniwala si Aristotle (384–322 BCE) na pinakamabigat na elemento ang *lupa*, at iminungkahi ng kanyang teoriyang *Likas na lugar* ang anumang sangkap na *may lupa*, ay maaring bumagsak ng mabilis, diretso pababa, tungo sa gitna ng *kosmos*.

Dagdag pa ni Aristotle, sa alkimiya, pinaniniwalaang pangunahing tuyo ang lupa, at panglawa na malamig. Lagpas mga klasiko nitong katangian, naiuugnay ang sustansiyang kimikal na asin sa lupa at ang simbolong alkimikal nito ay isang tatsulok na tumuturo pababa, na nahahati ng linya pahalang.

## Mga sanggunian
Kaurian:Pilosopiyang Griyego
Buumbilang

thumb|100px|Simbolo na kadalasang ginagamit upang ipakilala ang pangkat ng **buumbilang**

Ang **buumbilang** (Ingles: *integer* na mula sa Latin na *integer*, literal na nangangahulugang "hindi ginalaw" kaya "buo": nagmula ang salitang *entire* sa kaparehong pinagmulan sa pamamagitan ng Pranses) ay likas na bilang na kabilang ang 0 (0, 1, 2, 3, ...) at kanilang mga negatibo (0, −1, −2, −3, ...). Ito ang mga bilang na hindi na kailangang isulat na bahagi ng isang hating-bilang o desimal at pumapatak sa loob ng isang pangkat (*set*) {... −2, −1, 0, 1, 2, ...}. Halimbawa, mga buumbilang ang 65, 7, at −756; ang 1.6 at 1½ ay hindi. Sa ibang katawagan, buumbilang ang mga bilang na maaaring bilangin katulad ng mansanas, o daliri, at kanilang mga negatibo, gayon din ang 0.

Katulad ng mga likas na mga bilang, binubuo ang mga buumbilang ng isang sukdulang nabibilang pangkat. Kadalasang pinapakita ang pangkat ng lahat ng buumbilang sa pamamagitan ng matapang na letrang **Z** (o matapang na pisara (*blackboard bold*) \mathbb{Z}, Unicode U+2124 ), na nangangahulugang ''* (Aleman para sa *mga bilang'', binibigkas  "tsAH-len").

[right|thumb|300px|Maaaring isipin ang mga buumbilang bilang mga tuldok sa mahabang walang-hanggang [linya ng bilang.]]

## Mga sanggunian 
Kategorya:Teoriya ng bilang
Kaunti

Ang **kaunti** ay maaaring tumukoy sa:

*kakaunti, hindi marami.
*kawnti o kondado, isang lupain o kahatian ng lupain.
Kondado

Ang **Kondado** (sa Ingles: *county*) ay tagurian para sa isang pirasong malawak na lupain.  Marami itong kahulugan sa iba't ibang wika.  Orihinal na ikinakabit ito para tawagin ang isang lupaing napapailalim sa kapangyarihan, pagtaban, o pamumuno ng isang konde o kaya ng isang erl, isang opisyal na mas mataas ang ranggo kaysa biskonde subalit mas mababa ang antas kaysa sa isang markis.  Sa kasalukuyan, kalimitan itong may ibig sabihing katumbas ng isang pook na nasa pagitan ng isang mas malaking estado at ng isang mas maliit na bayan o distrito.  Nagpapanatili ang mga pamahalaan ng isang kondado ng sarili nitong mga tala o rekord, at nagdaraos at nagsasaayos ng mga halalan at mga batas.

Sa iba o mas malawak na diwa, itinuturing din itong katumbas ng isang lalawigan o probinsiya, teritoryo, rehiyon, nayon, pook, o dako.

Sa Estados Unidos, kung saan malawak ang paggamit ng pangalang ito, isa itong dibisyon o kahatian ng isang estado.  Kapag inihambing sa Pilipinas, katumbas ito ng bayan o munisipyo.  Sa Britanya, katumbas ito ng isang bayan din o ng isang bayan-bayanan, na tinatawag doon sa Ingles bilang *shire*.

## Mga sanggunian

Kategorya:Mga uri ng subdibisyong pambansa
Pinuno ng tribo

Ang **pinuno ng tribo** ay maaaring tumukoy sa:

*datu
*erl
*lakan
*raha 
*sultan

## Tingnan din
**Pinuno ng barangay (paglilinaw)*
Medusa

thumb|right|Si Medusa.

Si **Medusa** ay isang Gorgon, nilalang na may mga ahas sa ulo sa halip na mga buhok lamang, sa mitolohiyang Griyego at Romano. Nagiging bato ang lahat ng mga tumitingin sa kanyang mga mata. Dati siyang isang magandang dalagang ipinagmamalaki ang kanyang mga buhok, subalit ginawa siyang isang halimaw ng diyosang si Atena. Dahil ito sa paghahambing ni Medusa sa kanyang sarili kay Atena. Naging mga ahas ang kanyang mga siningsing sa ulo dahil sa angking kapangyarihan ni Atena. Pinalayas siya patungo sa isang kuweba, kung saan nakapiling niya ang dalawa pang mga Gorgon. Nakapiligid sa kanilang yungib ang mga hubog ng mga tao at mga hayop na naging bato dahil sa pagsulyap sa kaniyang mga mata. 

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mitolohiyang Griyego
Kaurian:Mitolohiyang Romano
Buklod

Ang **buklod** ay maaaring tumukoy sa:

*isang maliit na singsing
*Buklod, isang barangay sa Sen. Ninoy Aquino, Sultan Kudarat, Pilipinas.
Pinuno ng barangay

Ang **pinuno ng barangay** o **pinuno ng baryo** ay maaaring tumukoy sa:

*kapitan ng barangay, o kapitan ng baryo
*datu
*raha

## Tingnan din
**Pinuno ng tribo (paglilinaw)*
Achilles

thumb|right|Si Achilles.

Si **Achilles**, **Aquiles**, o **Aquileo** (kilala rin bilang **Akhilleus** o **Achilleus**; Griyego: Ἀχιλλεύς) ay isang Griyegong bayani ng Digmaang Trohano, at pangunahing tauhang mandirigma sa *Iliada* ni Homero. Siya ang lalaking anak ni Peleus at ng nereid na si Thetis.. Mayroon siyang anak na lalaki mula sa pakikipag-ugnayan niya kay Deidamea, na nagngangalang Neoptolemus. Isa sa mga katangian ni Achilles ang pagiging pinakakakabigha-bighaning sa mga lalaking bayaning tinipon laban s Troya, at siya ring pinakamagiting at pinakamagaling.

Noong sanggol pa lamang si Achilles, nalalaman na ng kanyang ina na isa siya sa mga mandirigmang ipadadala sa Digmaan ng Troya. Nababatid niyang mamamatay ito sa labanang iyon. Ninais ng ina niya na mapunta si Achilles sa digmaan. Kaya't isinawsaw siya ng kanyang ina sa Ilog ng Styx upang mapananggalang ang katawan ni Achilles mula sa lahat ng anumang pagkasugat. Tinanganan siya ng kanyang ina sa isang sakong, kaya't tanging ang ibang mga bahagi lamang ng kanyang katawan ang nababad sa tubig ng Ilog ng Styx. Tanging isang sakong lamang ni Achilles ang walang proteksiyon laban sa mga sandata. Sa kabila ng ginawang ito ng kanyang ina, nagpasiya pa rin si Achilles, noong malaki na siya, na makilahok sa digmaan sa Troya. Sa huli, napatay siya nang tamaan ng palaso ni Paris ang sakong ni Achilles.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mitolohiyang Griyego
Kategorya:Mitolohiyang Romano
Cronus

thumb|right|Si Cronus, habang nilalamon ang isa sa kanyang mga anak.
Si **Cronus** o **Kronos** ay isang Titan (mitolohiya) sa mitolohiyang Griyego.  Sa mitolohiyang Romano, kilala siya bilang ang bathalang si **Saturno**. Sa Romanong Saturno ibinatay ang pangalan ng planetang Saturno. Siya ang pinuno ng mga higanteng Titano o Titan, at asawa ng kanyang reyna at kapatid na babaeng si Rhea (o Ops sa Romano). Batay sa mitolohiyang Griyego at Romano, si Cronus at ang kanyang mga kasamang Titano ang nakapagpalayas sa mga halimaw na dating nananahan sa kanilang mitolohikong mundo. Sa pagpapatuloy ng salaysay, napag-alaman ni Cronus na mapapalitan siya sa pagkahari ng isa sa kanyang magiging mga anak. Kaya't nilulunok niya ang mga ito, sa bawat pagkakataon magsisilang si Rhea, upang mapigilan ang kanyang pagkagapi. Nalunok niyang lahat ang kanyang mga naging anak kay Rhea, maliban na lamang sa kay Zeus (o Hupiter sa Romano) na itinago ni Rhea sa pulo ng Creta sa Gresya. Sa halip ang nalunok ni Cronus ay isang batong ibinalot ni Rhea sa isang kasuotan.  

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mitolohiyang Griyego
Kaurian:Mitolohiyang Romano
Kaurian:Mga Griyegong diyos 
Kaurian:Mga Romanong diyos
Kaurian:Mga Titan
Kabayo ng Troya (paglilinaw)

Ang **Kabayo ng Troya** ay maaaring tumukoy sa:

*Kabayo ng Troya, isang kabayong kahoy na ginamit ng mga Griyego upang makapasok sa Troya, ayon sa mitolohiyang Griyego.
**Trojan Horse*, isang uri ng bayrus na pangkompyuter.
Erl

Ang **erl** (mula sa Ingles na *earl*) ay isang opisyal ng pamahalaan na may mas mataas na antas kaysa isang biskonde.  Subalit mas mababa ang ranggo o katungkulan nito kaysa isang markis.  Orihinal na nangangahulugan ito bilang isang "pinuno ng tribo", kaya't maihahambing sa katayuang panlipunan ng datu, sultan, lakan, raha, at ibang pang kapantay na katawagan para sa pinunong may ganitong antas.

## Mga sanggunian
Kaurian:Tao
Earl

Ang ***earl*** ay isang salitang Ingles na maaaring tumukoy sa:

*erl, isang ranggo sa pamahalaan.
*Earl Warren, isang politiko sa Estados Unidos.
*Earle Warren, isang saksoponista at manganganta. 
*Earl of Greed, isang kathang-isip na karakter ng DC Comics.
Kabayo ng Troya

thumb|right|Isang paglalarawan ng pagpupuprisyon o pagmamartsa ng kahoy na Kabayo ng Troya, papunta sa Troya.

Ang **Kabayo ng Troya** ay isang malaking kabayong yari sa kahoy na may malaking butas na pinagtaguan ng mga Griyegong kawal upang lihim na makapasok sila sa Troya.

Ipinagawa ito ni Odysseus sa isang Griyegong manlililok.  Pagkayari, lumulan sa loob nito ang pinakamatatapang sa mga mandirigmang Griyego, habang sumakay naman ang iba sa mga bangka at naglayag patungo sa Troya.  Nang matanaw ng mga Troyano ang kabayong kahoy, inisip ng mga ito na sumusuko na sa labanan ang mga Griyego.  May mga nag-isip din isa itong alay na pangkapayapaan na ibig dalhin ng mga Griyego, papasok sa mga tarangkahan ng Troya.  Dahil sa kalakihan ng sukat nito, kinailangan buwagin ng mga Troyano ang bahagi ng pader na nakapaligid sa Troya.  Hinilang papasok sa Troya ang kabayong kahoy, at nagalak ang mga taga-Troya.  Sa pagtulog ng mga mamamayan ng Troya, gumapang palabas sa kahoy na kabayo ang mga Griyegong kawal na lulan nito.  Nilusob nila ang mga kaaway na Troyano.  Dumating ang mga barkong Griyego at natupok sa apoy ng labanan ang buong Troya.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kabayo
Kategorya:Mitolohiyang Griyego
Kategorya:Mitolohiyang Romano
Titan

Ang **Titan** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

* Mga Titan, mga dambuhala sa mitolohiyang Griyego at Romano.
* Titan (buwan), ang pinakamalaking buwan ng Saturno.
* *Teen Titans*, mga serye sa telebisyon.

## Tingnan din 
* Tetano, isang karamdaman.
* Titano (komiks), isang kathang-isip na tauhan sa komiks.
Kabayu-kabayuhan

Ang **kabayu-kabayuhan** ay maaaring tumukoy sa:

*kabayo-kabayohan, isang uri ng isdang kamukha ng tunay na kabayo.
*kabayo-kabayuhan, isang laruang kabayo o laro na pangangabayo ng mga bata.
*kabayong tangak, isang aparatong panghimnastiko.
*kabayo ng Troya, isang kahoy na kabayong pandigma.
Shaka

Si **Shaka** (binabaybay minsan bilang **Tshaka**, **Tchaka** o **Chaka**; mga 1787 – mga Setyembre 22, 1828) ay ang pinaka-maimpluwensiyang pinuno ng Imperyong Zulu.  Kinikilala siya sa pagsama-sama ng maraming mga taga-Hilagang Nguni, partikular ang Kataas-taasang Mthethwa at ang Ndwandwe sa kaharian ng Zulu, sa pagsisimula ng isang bansa na pinagharian ang malaking bahagi ng katimugang Aprika sa pagitan ng mga ilog ng Phongolo at Mzimkhulu, at ang kanyang estadismo at kalakasan ang tumatak sa kanya bilang isa sa pinakadakilang pinuno ng mga Zulu.  Tinawag siyang henyo sa militar dahil sa kanyang mga reporma at pagbabago, at sinumpa sa kanyang kalupitan sa kanyang paghahari.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Hari ng Zulu
Dama

:*Tungkol ito sa isang laro, para sa sistema ng katawan, pumunta sa Sistemang pandama. Para sa tarok ng isipan, tumungo sa pakiramdam. Para naman sa pamagat na pambabae, tunguhan ang Dama (pamagat).*

thumb|right|Mga lalaking naglalaro ng dama
Ang **dama** ay pangalan ng ilang mga iba't ibang larong tabla (*board game*). Magkakatulad ang lahat ng mga larong ito. Sa bawat uri ng dama, maaaring kainin (*capture*) ng isang manlalaro ang piyesa ng kalaban sa pamamagitan ng "pagtalon" ng piyesa niya. 

"*Checkers*" ang katawagan nito sa Amerika. Sa Ingles sa Inglatera at sa iba pang mga bansang nagsasalita ng Ingles, tinatawag itong "*draughts*." 

Kaurian:Mga larong tabla
Shirley Temple

Si **Shirley Temple** (23 Abril 1928 – 10 Pebrero 2014) ay isang Amerikanang aktres at mananayaw, na naging tanyag sa pagiging batang atkres noong dekada 1930 at naglingkod bilang isang diplomatiko. Una siyang nakilala sa kanyang pagsayaw at pag-arte sa *Stand Up And Cheer* at sumikat ng husto sa papel ng isang ulila sa pelikulang *Bright Eyes* noong 1934.

## Personal na buhay 
Pinanganak si Temple sa Santa Monica, California kay George Francis Temple (1888–1980), isang bankero, at Gertrude Amelia Krieger (1893–1977), na isang retiradong mananayaw. Mayroon siyang dalawang kapatid, si Jack (1915-1985) at George Jr. (1919-1996). Mahilig ang kanyang ina sa pagsayaw, at ito ang nagtulak kay Shirley sa pagiging isang artista. Palaging kasama ng aktres ang kanyang ina noong mga panahon bilang isang batang aktres. Si Gertude ang mismong nag-aasikaso sa mga damit ng kanyang anak at sa mga *script* na kanyang isinasaulo.

## Buhay politika
Pagkatapos ng kanyang pag-sabak sa pag-arte, naging aktibong kasapi si Temple ng Republican Party of California. Tumakbo siya noong 1967 bilang kinatawan ng ika-11 na distrito ng California ngunit nabigong makuha ang puwesto. Kinalaunan ay tinalaga siya ni Pangulong Richard Nixon sa ika-24 United Nations General Assembly, at naging misyong diplomatiko ng Estados Unidos sa Ghana (December 6, 1974 – July 13, 1976) sa ilalim ng panunungkulan ni Pangulong Gerald R. Ford.

Siya ay naging kaunaunahang Chief of Protocol of the United States (July 1, 1976 – January 21, 1977), at namahala sa panunumpa ni Jimmy Carter bilang Pangulo. Nagsilbi din siya bilang misyong diplomatiko ng Estados Unidos sa Czechoslovakia (August 23, 1989 – July 12, 1992), sa ilalim ng panunungkulan ni President George H. W. Bush.

## Pag-panaw
Pumamaw si Temple sa edad na 85 taong gulang noong ika-10&nbsp;ng Pebrero 2014. Siya ay nasa kanyang tahanan sa Woodside, Kalipornya kasama ang kanyang mga ka-anak at tagapagalaga.

## Academy Award 
**Academy Juvenile Award**
* 1935 Outstanding Contribution in 1934

## Screen Actors Guild Award 
**Life Achievement Award** 
* 2005 Lifetime Achievement

## Pelikula 
### Tinanghal 
### Mga maikling pelikula 
## Mga puna
## Mga sanggunian
### Mga librong sinangguni
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kawing panlabas 
* "Official site" (Legend Films memorabilia and merchandise site authorized by Shirley Temple Black)
* 
* ShirleyTempleFans.com
* Female Frontiers QuestChat Archive: Shirley Temple  and biography 
*Shirley Temple movies for free download
* Shirley Temple Theatre 
* Shirley Temple's Storybook 
* Photographs of Shirley Temple

Kategorya:Mga artista mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga batang Amerikanong aktor
Kategorya:Mga Amerikanong liping-Aleman
Mga Yapak sa Buhangin

Ang **Mga Yapak sa Buhangin** o **Mga Bakas ng mga Paa sa Buhangin**, pinamagatan sa Ingles na *Footprints in the Sand*, *Footprints*, at *I Had a Dream* (**Nagkaroon Ako ng Isang Panaginip**) sa Ingles, ay isang tanyag na alegoriko o patalinghagang tekstong tuluyan o prosa.  Mayroong tatlong bersyon ang tulang ito na may magkakatulad o magkakahawig na mga pamagat, subalit may iba’t ibang umaangking mga may-akda.

## Teksto at salin
Narito ang isa sa mga bersyon nito na ikinakabit kay Carolyn Carty.  Katabi nito ang salin sa Tagalog:

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga tula
Kaurian:Kristiyanismo
Eleanor Roosevelt

Si **Anna Eleanor Roosevelt ** (; Oktubre 11, 1884–Nobyembre 7, 1962) ay isang Amerikanang politiko, palatalastas at aktibista. Naglingkod siya bilang Unang Ginang ng Estados Unidos mula Marso 4, 1933 hanggang Abril 12, 1945, sa panahon ng apat na termino ni Pangulong Franklin D. Roosevelt sa opisina, kaya siya ang pinakamatagal nang naglingkod bilang Unang Ginang ng Estados Unidos.

Kalaunang tinawag siya ni Pangulong Harry S. Truman bilang "Unang Ginang ng Mundo" bilang parangal sa kanyang nakamit sa karapatang pantao.

Naging miyembro si Roosevelt ng tanyag na pamilyang Roosevelt at Livingston at pamangkin ni Pangulong Theodore Roosevelt.

Noong 1999, iniranggo siya bilang ikasiyam sa pangunahing sampu ng Talaan ni Gallup ng Pinakahinangaan na Tao ng Ika-20 Siglo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Unang Ginang ng Estados Unidos
Kategorya:Mga diplomata ng Estados Unidos
Marcus Cunliffe

Si **Marcus Cunliffe** (1922-1990) ay isang pangunahing Britanikong awtoridad sa kasaysayan at kalinangan ng Estados Unidos.  Isa rin siyang propesor at may-akda.

## Talambuhay
Ipinanganak si Cunliffe sa Lancashire, Inglatera.  Nag-aral siya sa Dalubhasaan ng Oriel (*Oriel College*) sa Oxford, sa Pamantasan ng Harvard, sa Pamantasan ng Yale, at sa Pamantasan ng Stanford.  Naging propesor siya sa Pamantasan ng Manchester sa Inglatera, na nagtuturo ng ukol sa kasaysayan ng Amerika at mga institusyon nito.  Noong 1965, naging propesor din sa Pamantasan ng Sussex ng Inglatera, na nagtuturo ng paksang Mga Pag-aaral Hinggil sa Amerika (*American Studies*).  Naging propesor din siya sa Harvard, Yale, at Stanford, bukod sa pagiging mag-aaral sa mga pamantasang ito.

Bilang may-akda, siya ang sumulat ng *George Washington: Man and Monument* (George Washington: Tao at Bantayog) at ng *The Literature of the United States* (Ang Panitikan ng Estados Unidos).

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga manunulat mula sa United Kingdom
Kategorya:Mga propesor
Kategorya:Mga historyador
Patrick O'Donovan

Si '''Patrick O'Donovan'* (ipinangangak noong 1918) ay isang dating pangunahing Irlandes na tagapamahayag at korespondiyente para sa *Observer''.  Isa rin siyang manunulat.

## Talambuhay
Isinilang si O'Donovan sa Londres, Inglatera sa mga magulang na Irlandes.  Mula 1937 hanggang 1939, nag-aral siya sa Simbahan ni Kristo (*Christ Church*) sa Oxford.  Pagkaraan nito, sumali siya sa Mga Guwardiyang Irlandes noong magsimula ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig.  Bilang sundalo, gumanap siya bilang isang opisyal ng tangkeng pandigma.

Bilang peryodista, sumali si O'Donovan sa *Observer* ng Londres noong 1946.  Bilang korespondiyente, naitalaga siya sa Israel, Gresya, Dulong Silangan, at Estados Unidos.  Sa paglaon, naging nakatatandang korespondiyente siya para sa pahayagang ito.
     
Bilang manunulat, umakda siya ng mga sulating hinggil sa buhay ng mga Amerikano.  Nagsulat siya ng tungkol sa paksang ito para sa pansariling mga sulatin at para rin sa iba pang mga peryodiko.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga manunulat mula sa United Kingdom
Alain Clément

Si **Alain Clément** (ipinanganak noong 1925) ay isang Pranses na tagapamahayag, korespondiyente, at komentarista.  Isa siya sa mga itinuturing na pinakapalaisip at mapunahing manunuri ng mga kaganapang pampolitika sa Estados Unidos.

## Talambuhay
Isinilang siya sa Douai, Pransiya.  Nag-aral siya sa Sorbonne.  Noong 1925, sumali siya sa pahayagang *Le Monde* ng Paris.  Mula 1948 hanggang 1962, naging korespondiyente siya ng *Le Monde* sa Alemanya.  Nang lumaon, naging korespondiyente siya ng pahayagang ito sa Estados Unidos, na nakabase sa Washington, D.C..  Nakilala siya dahil sa kanyang mga pagtalakay ukol sa mga pangyayari sa pamahalaan ng Estados Unidos, pati na ang hinggil sa mga personaheng nagsisiganap sa gobyernong ito.
 
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga manunulat mula sa Pransiya
Kategorya:Estados Unidos
Sigmund Skard

Si **Sigmund Skard** (31 Hulyo 1903 - 26 Mayo 1995) ay isang Noruwegong makata, manunulat ng sanaysay, at propesor ng panitikan.  Isa siya sa mga pangunahing Europeong dalubhasa sa literatura ng Estados Unidos.

## Talambuhay
Ipinanganak siya sa Kristiansand, Noruwega.  Noong 1938, tumanggap siya ng duktorado mula sa Pamantasan ng Oslo.  Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, dalawang taon siyang gumanap bilang isang kasangguni o konsultante sa Aklatan ng Konggreso ng Washington, D.C.  Pagkaraan, naglingkod siya sa Tanggapan ng Kabatirang Pandigmaan ng Estados Unidos (*Office of War Information*).  Noong 1946, nagsimula siyang manungkulan bilang isang propesor ng Panitikang Amerikano sa Oslo.

Bilang may-akda, sinulat niya ang mga aklat na pinamagatang *The Study of American Literature* (Ang Pag-aaral ng Panitikang Amerikano) noong 1948 at ang *The American Myth and the European Mind* (Ang Mitong Amerikano at ang Isipang Europeo) noong 1960.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga makata
Kategorya:Mga manunulat mula sa Norway
Kategorya:Mga propesor
Massimo Salvadori

Si **Massimo "Max" W. Salvadori** (16 Hunyo 1908&nbsp;– 1992) ay isang siyentipikong pampolitika,  propesor, at manunulat.  Isa siyang historyador ng mga paksang ukol sa kasaysayan, pamahalaan, at ekonomiya ng Estados Unidos.

## Talambuhay
Isinilang siya sa Londres mula sa mga magulang na lahing Ingles-Italyano.  Lumaki siya sa Florencia, Italya. Noong 1929, nagtapos siya ng pag-aaral mula sa Pamantasan ng Hinebra ng Swisa. Noong 1930, natanggap niya ang kanyang duktorado sa agham pampolitika mula sa Pamantasan ng Roma.  Pumunta siya sa Estados Unidos noong 1938.

Bilang isang propesor, nagturo siya ng kasaysayan sa Pamantasan ng San Lorenzo (*St. Lawrence University*), Dalubhasaang Bennington, at Dalubhasaang Smith sa Estados Unidos.

Bilang may-akda, siya ang sumulat ng *The Economics of Freedom* (Ang Ekonomiya ng Kalayaan).

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga manunulat
Kategorya:Mga historyador
Kategorya:Mga manunulat mula sa Italya