Mga Tagalog

Ang mga **Tagalog** (Baybayin: ᜆᜄᜎᜓ) ay isa sa mga pinakamalaking kauriang panlahi at wika sa Pilipinas at ang may pinakamalawak na paglawig sa bansa. Sila ang nangingibabaw na pangkat sa mga lalawigan ng Batangas, Cavite, Bulacan, Laguna, Bataan, Quezon, Camarines Norte, Marinduque, at Rizal.  May marami ring bilang ng mga Tagalog sa Nueva Ecija, Tarlac, Aurora, Zambales, Mindoro Oriental, Palawan, at Kalakhang Maynila.

## Etimolohiya 
Ang karaniwang pinaniniwalaan na pinagmulan ng endonim na "Tagalog" ay ang salitang *tagá-ilog*, na nangangahulugang "mga tao mula sa [kahabaan ng] ilog" (ang unlaping tagá- ay nangangahulugang "nagmula sa" o "katutubo ng"). Gayunpaman, ang Pilipinong historyador na si Trinidad Pardo de Tavera sa Etimología de los Nombres de Razas de Filipinas (1901) ay nagwawakas na ang pinagmulan na ito ay lingguwistikong di-malamang, dahil ang *i-* sa ilog ay dapat na nanatili kung ito ang kaso.

Si De Tavera at iba pang mga may-akda ay nagmumungkahi ng pinagmulan mula sa *tagá-álog*, na nangangahulugang "mga tao mula sa mababang lupa", mula sa sinaunang kahulugan ng pangngalang *álog*, na nangangahulugang "mababang lupa na napupuno ng tubig kapag umuulan". Ito ang may pinakamaraming kahulugan dahil ang pangalan ay ginamit upang makilala ang mga tao ng mababang lupa ng rehiyon ng Maynila, na dating pangunahing mga latian at mga basang lupa, mula sa mga taong naninirahan sa mas mataas na lugar.

Ang iba pang mga may-akda, tulad ng Amerikanong antropologo na si H. Otley Beyer, ay nagmumungkahi na ang *tagá-álog* ay nangangahulugang "mga tao ng tawiran ng ilog", mula sa bagong kahulugan ng pandiwang alog, na nangangahulugang "lumusong". Ngunit ito ay tinanggihan ni de Tavera bilang di-malamang. 

### Makasaysayang paggamit 
Bago ang kolonyal na panahon, ang terminong "Tagalog" ay orihinal na ginamit upang kilalanin ang mga naninirahan sa mababang lupa mula sa mga naninirahan sa bundok sa pagitan ng Nagcarlan at Lamon Bay, ang taga-bukit ("naninirahan sa mataas na lupa") o taga-bundok ("naninirahan sa bundok", na tinatawag ding tingues, na nangangahulugang "bundok", cf. Tinguian); gayundin ang mga naninirahan sa mga pampang ng Laguna de Bay, ang taga-doongan (mga tao sa pantalan/tabing-dagat kung saan dumadaong ang mga bangka). Sa kabila ng mga pagkakaibang ito sa pangalan, lahat ng mga grupong ito ay nagsasalita ng parehong wika.  Ang mga karagdagang eksepsiyon ay kinabibilangan ng mga kasalukuyang mamamayang Tagalog ng Batangas, na kinikilala ang kanilang sarili bilang mga tao ng Kumintang– isang pagtatangi na pormal na napanatili sa buong panahon ng kolonyal. 

Ang pagkaanib sa isang bayan ay napag-iiba sa pagitan ng mga katutubo nito na tinatawag na *tawo,* at mga dayuhan na nagsasalita rin ng Tagalog o iba pang mga wika - ay tinatawag na *samot* o *samok*.  

Simula sa panahon ng kolonyal na Espanyol, ang mga dokumentadong banyagang baybay ng termino ay mula sa *Tagalos* hanggang *Tagalor*. 

## Kasaysayan 
### Prehistorya at mga teorya ng pinagmula 
]]
Ang mga Tagalog, tulad ng iba pang katutubong pangkat sa Pilipinas, ay kabilang sa liping Austronesyano. Sinasabing ang kanilang mga Austronesyong ninuno ay mga mandaragat na naglakbay patungo sa kapuluan ng Pilipinas mula sa isla ng Taiwan pagkatapos ng huling panahon ng yelo, mula 5,000 BCE hanggang 400 CE.

### Panahon ng Kastila 
Naglunsad ng maraming pag-aaklas laban sa Kastila ang mga Tagalog, at isa sila sa mga pinakamaagang naghimagsik.  Isa sa mga panghihimagsik na ito ang isinagawa ng Tagalog na si Apolinario de la Cruz (kilala rin bilang Hermano Pule), na may layuning makapananampalataya.

Noong 1898, maraming mga pinuno ng Himagsikang Pilipino ang mga Tagalog, katulad nina Apolinario Mabini, Andres Bonifacio, Emilio Jacinto, ang unang pangulo ng Pilipinas na si Emilio Aguinaldo, at iba pa.
 
Mula kay Aguinaldo, may tatlo pang mga Tagalog na nanungkulan bilang pangulo ng Pilipinas: si  Manuel L. Quezon (isang mestisong Tsino-Kastila na may antas ng kanunu-nunoang Tagalog), si Jose P. Laurel, at si Joseph Estrada. Karaniwang kakikitaan ng masiglang pakikiisa, pakikibaka at mga tagumpay ng mga mamamayang Tagalog ang maagang bahagi ng kasaysayan ng Pilipinas, at kasalukuyan pa ring nakikilahok ang mga ito sa pangkasalukuyang politika at mga gawaing pangkabuhayan sa Pilipinas.  Matatag ang pagiging lantad ng mga Tagalog sa pambansang katangian at gawi, sapagkat palagiang pangunahing laman ang mga ito ng mga pangyayari sa kasaysayan ng Pilipinas, na nilalarawang may 
pagsusumigasig, pagtitiyaga, pagpupunyagi, pagsusumikap, at pagtataguyod ng kasiglahan at katanyagang Pilipino.

## Kalinangan at Lipunan
thumb|right|Unang itinaos na watawat ng Katagalugan
Ang kalinangan ng mga kasalukuyang Tagalog ay naimpluwensyahan nang malaki ng mga katutubong kultura na umunlad sa Pilipinas, ngunit nagkaroon din ng mga bagong elemento dahil sa kolonisasyon. Bago pa man dumating ang mga Espanyol, ang kultura ng mga Tagalog ay naimpluwensyahan na ng iba't ibang banyagang kultura dahil sa kalakalan at migrasyon, tulad ng pakikipagkalakalan sa Timog-Silangang Asya. Ang mga tradisyon, kaugalian, at gawi ng mga Tagalog ay nagmula sa mga sinaunang katutubong pamayanan na nagbigay ng kanilang mga natatanging kontribusyon sa kasalukuyang kultura. Halimbawa, ang mga kinagisnang sayaw, musika, panitikan at sining ng mga Tagalog ay may malalim na ugat sa mga katutubong kultura. Gayundin, ang mga pamamaraan ng pagluluto at mga pagkaing Tagalog ay may mga sangkap at kasanayan na nagmula sa mga katutubong pamayanan. 

Sa kasalukuyan, karamihan sa mga aspeto ng kalinangan ng mga Tagalog ay nakatuon sa desentralisadong katangian ng mga lalawigan at bayan. Ang mga mamamayan ay karaniwang kinikilala ang kanilang katutubong pangkat-kultural (etnokultural) ayon sa mga lalawigan, tulad ng Batangueño, Caviteño, Bulakeño, at Marinduqueño, o ayon sa mga bayan, tulad ng Lukbanin, Tayabasin, at Infantahin. 

## Kultura at lipunan
Ang mga pamayanang Tagalog ay karaniwang nasa kapatagan, karaniwang nakaharap sa mga pampang malapit sa sabangan o *wawà* (bunganga ng isang ilog). *Caviteño*, *Bulakeño* at *Marinduqueño*, o ayon sa mga bayan, gaya ng *Lukbanin*, *Tayabasin*, at *Infantahin*. Gayundin, karamihan sa mga aspeto ng kultura ng mga Tagalog ay nakasentro sa desentralisadong katangian ng mga lalawigan at bayan.

#### Mga kaugalian noong kasaysayan 
Nagbago ang mga kaugalian sa pagbibigay ng pangalan ng mga Tagalog sa paglipas ng mga siglo. Isinulat ng misyonerong Kastila noong ika-17 siglo na si Francisco Colin sa kanyang akdang *Labor Evangelica* ang tungkol sa mga kaugalian sa pagbibigay ng pangalan mula sa panahong pre-kolonyal hanggang sa mga unang dekada ng pananakop ng mga Kastila. Binanggit ni Colin na binibigyan ng pangalan ang mga sanggol na Tagalog sa sandaling sila ay ipinanganak, at tungkulin ng ina na magbigay ng pangalan. Karaniwan, ang pangalan ay kinuha mula sa kalagayan ng bata sa oras ng kapanganakan. Nagbigay si Colin ng halimbawa: "Halimbawa, Maliuag, na ang ibig sabihin ay 'mahira’p', dahil sa hirap ng panganganak; Malacas, na nangangahulugang 'malakas', dahil inaakalang magiging malakas ang sanggol."

## Paniniwala at Gawing Panrelihiyon 
Karamihan sa mga pamayanang Tagalog ay may paniniwalang Kristiyanismo, kung saan ang karamihan ay Katoliko, Ebanghelikal Protestantismo, at pangunahing Protestantismo. Bukod dito, may mga minoryang Tagalog din na sumusunod sa Islam, Budismo, katutubong relihiyon ng mga Pilipino (relihiyon ng Tagalog), at iba pang mga relihiyon. Mayroon ding ilan na walang relihiyon. 

## Wika at Palabaybayan 
 o sulat-Tagalog, ang tradisyunal na wikang pasulat ng mga mamamayang Tagalog.]]
Ang katutubong wika ng mga mamamayang Tagalog ay tinatawag na Tagalog o wikang Tagalog, na naglilinang at umaangkop sa paglipas ng panahon. Ang Baybayin, na kilala rin bilang sulat-Tagalog, ay ang katutubo't tradisyunal na sistema ng pagsulat ng mga Tagalog. Bagaman halos nawala ito noong panahon ng kolonyal, may lumalaking kilusan upang muling linangin at panatilihin ito. Sa kasalukuyan, ang Baybayin ay isinasama sa iba't ibang aspeto ng makabagong kultura. Itinuturo rin ito sa mga ilang paaralan at sa pamamagitan ng mga pagsasanay sa komunidad. Makikita ang Baybayin sa mga kasuotan, tattoo, kaligrapiya at maging sa mga sagisag o logo ng ilang ahensya ng Pilipinas.

Noong 2023, ang Ethnologue ay naglista ng siyam na natatanging diyalekto ng Tagalog, na kinabibilangan ng Lubang, Maynila, Marinduque, Bataan (Kanlurang Gitnang Luzon), Batangas, Bulacan (Silangang Gitnang Luzon), Puray, Tanay-Paete (Rizal-Laguna), at Tayabas (Quezon). Ang diyalekto ng Maynila ay naging batayan sa pagsasapamantayan ng anyo ng wikang Filipino. Ang mga lalawigan na nagsasalita ng Tagalog ay maaaring magkaiba-iba sa pagbigkas, bokabularyo, at gramatika batay sa partikular na rehiyon o lalawigan. Ang mga diyalektong panlalawigan na ito ay maaaring magtaglay ng mas pinanatiling katutubong bokabularyo at mga estrukturang gramatikal na hindi pamilyar sa Metro Manila.

 na pangunahing nakasulat sa Lumang Malay na may ilang Sanskrit at maaaring Lumang Habanes o Lumang Tagalog gamit ang sulat-Kawi]]

Ang wikang Malay ay nagsilbing lingua franca ng Timog-Silangang Asya, kabilang ang Pilipinas bago ang kolonisasyon. Ang mga Tagalog, partikular na ang nasa kalakalan, ay gumamit ng Lumang Malay upang mapadali ang kalakalan at makipag-ugnayan sa iba't ibang pangkat. Noong panahon ng kolonyal ng Espanyol sa Pilipinas mula ika-18 hanggang ika-19, ang mga bihasang magsalita ng Kastila ay karaniwang kabilang lamang sa nakakataas na uri o elit. Nang dumating ang mga Amerikano, naging pinakamahalagang wika ang Ingles noong ika-20 siglo. Sa lalawigan ng Cavite, may dalawang uri ng creole na batay sa Espanyol na Chavacano: Caviteño (Cavite Chabacano) sa Lungsod ng Cavite at Ternateño (Bahra, Ternate Chabacano, Ternateño Chavacano) sa Ternate. May mga salitang Espanyol din na ginagamit sa Tagalog, bagaman hindi na ginagamit ang konstruksyon ng pangungusap ng Espanyol.

Mula dekada 1970 hanggang ika-21 siglo, ang mga wika ng mga Tagalog ay Tagalog, Ingles, at isang halo ng dalawa, na kilala sa *pop culture* o pop kultura ng Tagalog bilang *Taglish.* Ang Taglish ay karaniwang ginagamit sa usapan, lalo na sa mga kalakhang lugar, sa mga gitnang uri at sa mga kabataan. Ginagamit rin nila ang batayang Filipino bilang pamantayang gramatika ng Tagalog lalo na sa pormal na rehistro kagaya sa pagsusulat. Habang lumaganap ang Ingles sa buong bansa, ang wika ay nagkaroon ng mga bagong anyo, katangian, at tungkulin—kaya ito'y kinilala bilang *Philippine English*.

## Pinagsanggunian 
### Hindi natukoy 
* *The Tagalogs* , Seasite.niu.edu
* Tagalogs , Howstuffworks.com
* McDermott, John F., Wen-Shing Tseng, at Thomas Maretzki. *The Tagalogs*, *People and Cultures of Hawaii*, Books.google.com
* Bulseco, Patrick Rey. Tagalog , Tripod.com
* *Americans Defeat Tagalogs.; United States Forces Have Only Two Men Wounded, the Enemy Losing Twenty Killed.* (PDF), The New York Times, NYTimes.com, 14 Oktubre 1900

*
Kategorya:Mga pangkat-etniko sa Pilipinas