Brioche

Ang ***brioche*** ay isang pastelerya mula sa Pransiya na may malasa at malambot na balat dahil gawa ito sa maraming itlog at mantikilya. Inilarawan ito ni kusinero Joël Robuchon bilang "magaan at medyo alsado, pino o hindi, depende sa proporsyon ng mantikilya at itlog". Matingkad, kulay ginto, at patumpik-tumpik ang balat nito, na kadalasang pinapahiran ng itlog pagkatapos ng huling pag-alsa.

Itinuturing na *Viennoiserie* ang  dahil magkapareho ang pagkagawa nito sa tinapay ngunit mas kalasa nito ang pastelerya dahil sa pagdagdag ng mga itlog, mantikilya, likido (gatas, tubig, krema, at, minsan, brandy) at paminsan-minsan asukal. Nagbubuo ang , pati ang *pain au lait* at *pain aux raisins*—na karaniwang inaalmusal o minemeryenda—ng alsadong subgrupo ng . Kadalasang inihuhurno ang  na may dinagdag na prutas o pira-piraso ng tsokolate at inihahain nang walang kasama o bilang batayan ng isang panghimagas, na may maraming rehiyonal na baryasyon sa mga sangkap, palaman, o binudbod.

## Mga anyo
Sa lutuin, maaaring gamitin ang  sa maraming paraan, at samu't sari ang mga anyo nito, inihahain na tinapay lang o pinalamanan, tulad ng *coulibiac*, o ng maraming iba pang malinamnam na palaman, tulad ng *filet de boeuf en croute*, *foie gras*, *sausage*, *cervelat lyonnais*. Maaaring maglagay ng *frangipane* sa ibabaw ng lumang  para makagawa ng *bostock*.

## Kasaysayan
thumb|250px|right|*Still Life with Brioche*, Jean-Baptiste-Siméon Chardin, 1763
Napetsahan ng 1404 ang unang naitalang paggamit ng salita sa wikang Pranses. Atestado ito noong 1611, sa *A Dictionarie of the French and English Tongues* ni Cotgrave, kung saan inilalarawan ito bilang "isang rolyo, o bonete, ng pinaanghang na tinapay" at Norman ang nakalagay na pinagmulan nito.

Sa Pransiya, nabuo ito bilang "isang uri ng tinapay na pinahusay mula sinaunang panahon ng mga henerasyon ng mga panadero, tapos ng mga pastelero ... na may mantikilya, ilang itlog, asukal sa kalaunan ... na nalinang ito mula sa pinabanal na tinapay [pain bénit] ng simbahan na unti-unting naging mas de-kalidad, mas mahal, mas kaunting tinapay; hanggang naging malinamnam na ''*". Noong ika-17 siglo, ipinakilala ang "", " [pangmahirap] ... [gamit lang ng] 3 itlog at 250 gramo [8 oz] ng mantikilya kada 1 kilogramo [2 lb] ng harina". Ang mga katawagang  at  ay minsang ginagamit nang magkasama o halos magkapalit; kaya, halimbawa, sa isa pang resipi noong ika-17 siglo na pinamagatang: "CHAPITRE II. Pain bénit, & brioches." Nag-uumpisa ito sa mas magaan, mas murang bersiyon ng pinabanal na tinapay, na nangangailangan ng "isang libra ng sariwang mantikilya at malambot na keso [ngunit walang itlog!] kada tabo ng harina"; at nagpapatuloy sa paglalarawan ng "mas pino na tinatawag nating Pinsan," na gumagamit ng 3 libra ng mantikilya, dalawang uri ng keso, at isang royal na kuwartilyo ng itlog para sa parehong dami ng harina, pati na rin ang "kaunting gatas na maganda" kung masyadong matigas ang masa." Subalit mas karaniwan pa rin noon ang pinaasim at paghahanda ng lebadurang panserbesa hanggang sa susunod na siglo. Ang "pinabanal na tinapay ... ay mas madalas na pinalitan ng *brioche*" noong ika-18siglo, kung kailan "pinakamataas ang tingin sa mga mula Gisors at Gourmay, mga dakilang merkado ng mantikilya."

Isinalaysay ni Jean-Jacques Rousseau, sa kanyang sariling talambuhay na *Confessions'', na "isang dakilang prinsesa" ay sinasabing nagpayo sa mga magsasaka na walang tinapay, "", karaniwang isinasalin bilang "Hayaan silang kumain ng keyk." Karaniwan pero mali ang pag-uugnay ng kasabihan nito kay Reyna  Marie-Antoinette, asawa ni Louis XVI.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga tinapay
Kategorya:Lutuing Pranses