Produksiyon ng kape sa Pilipinas

[thumb| Mga butong kape ng *[Coffea liberica|Liberica* mula sa Mindoro. ]]
Nagsimula ang **produksiyon ng kape sa Pilipinas** noong 1740 nang ipinakilala ng Kastila ang kape sa mga isla.. Naging isang pangunahing industriya ito sa Pilipinas dati, sa punto na naging ikaapat na pinakamalaking bansa ng paggawa ng kape 200 taong nakalilipas. 

Bilang noong 2014, gumagawa ang Pilipinas ng 25,000 metrikong tonelada ng kape at niraranggo bilang ika-110 ayon sa output. Gayunpaman, mataas ang lokal na pangangailangan ng kape na may 100,000 metrikong tonelada ng kape na nauubos sa bansa kada taon.  Ang Pilipinas ay isa sa iilang mga bansa na namumunga ng apat na pangunahing uri ng kapaki-pakinabang na kape; *Arabica*, *Liberica* (Barako), *Excelsa* at *Robusta*. 90 porsiyento ng kape na ginawa sa bansa ay *Robusta*. Nagkaroon ng mga pagtatangka upang buhayin muli ang industriya ng kape. 

## Kasaysayan 
### Mga unang taon 
Ipinakilala ang kapeng Arabica na baryante sa Kanlurang Java noong 1690. Ipinasok na nang palihim ng mga peregrinong Muslim ang butong Yemeni sa kanlurang India, ang tunay na pinagmumulan ng mga punlang Dutch, at marahil na ipinakilala ito sa Sumatra. Ibinenta ang kape ng Kanlurang Sumatra sa mga Britanikong dayuhan at Amerikanong misyonero na nagpalaganap nang higit pa ng kape, marahil sa Pilipinas noong ikalabing walong siglo. Lumago ang pag-inom ng kape sa Timog-silangang Asya at iniugnay sa kultura ng Islam.  Ipinakilala ang kape sa Pilipinas noong 1730, nang nagtanim ang isang Franciscanong prayle ng unang puno ng kape sa Lipa, Batangas. Nagmula sa Mehiko ang kape na ipinakilala sa Pilipinas. Itinaguyod ang produksiyon ng kape sa huli ng mga Agustinyanong prayle na si Elias Nebreda at Benito Varas sa iba pang bahagi ng Batangas gaya ng Ibaan, Lemery, San Jose, Taal, at Tanauan.  Ang mga plantasyon ng kape ay naging bahagi ng pundasyon ng ekonomiya ng Batangas at sa kalaunan pinangalanan ang Lipa bilang kapital ng kape ng Pilipinas. 

### Paglago sa ika-19 siglo 
Pagkatapos ng Digmaang Sibil ng Amerika, noong 1865, nagkaroon ng biglaang pagtaas ng pangangailangan ng kapeng Filipino sa Estados Unidos dahil mas mura ang pag-angkat ng kape mula sa Pilipinas kaysa sa pag-angkat ng kape mula sa Brasil. Ang Barako mula sa Batangas ay ipinadala mula sa Manila papunta sa San Francisco. Ipinadala ang kalahati ng luwas ng kape sa Pilipinas sa taong iyon sa San Francisco. Nagsimula rin ang pag-angkat ng kape sa Europa kasunod ng pagbubukas ng Kanal Suez noong 1869. Noong 1876, ipinakilala ang kape sa bayan ng Amadeo sa kalapit na Cavite at nagsimulang gumawa ng kape ang lalawigan.  Gayunpaman, nanatili ang Lipa bilang pangunahing tagagawa ng kape sa Pilipinas at naging mas mahal ang barakong Batangas ng 5 beses kumpara sa butong Java. Noong 1880, naging ikaapat ang Pilipinas sa pinakamalaking tagaluwas ng mga butong kape. Bumaba ang produksiyon ng kape sa mga kakompetensyang rehiyon ng Brasil, Aprika at Java noong nakakaapekto ang kalawang ng kape sa mga rehiyon at mula 1887 hanggang 1889, ang Pilipinas ang tanging pinagkukunan ng kape sa mundo. 

Sa 2016, ayon sa PhilMech, isang ahensya sa ilalim ng DA, Mindanao ang nangunguna sa lokal na produksiyon ng mga pinatuyong butong kape. Ang Sultan Kudarat ang lalawigan na nagpapatubo ng pinakamaraming kape sa isla. Ang produksiyon ng kape sa mga tradisyunal na lugar ng paglilinang tulad ng Cordillera at Calabarzon ay nakaranas ng pagbaba dahil sa malakas na bagyo na bumagsak sa rehiyon noong taong iyon. 

## Mga sanggunian 

## Tingnan din 
Kategorya:Agrikultura sa Pilipinas
Kategorya:Ekonomiya ng Pilipinas
Kategorya:Pages with unreviewed translations