open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gravitino

Ang **gravitino** (may simbolong ) ang supersymmetrikong partner ng graviton gaya ng hinulaan ng mga teoriya na nagsasama ng pangkalahatang relatibidad at supersymmetriya(i.e. mga teoriyang supergrabidad). Kung ito ay umiiral, ito ay isang fermion ng ikot na  at kaya ay sumusunod sa ekwasyong Rarita-Schwinger.

Ang gravitino field ay konbensiyonal na isinusulat bilang ψμα na may  na isang apat-na-bektor na indeks at  na spinor na indeks. Para sa , makakakuha ng negatibong norm na mga modo(norm modes) gaya ng sa bawat walang masang partikulo ng ikot na  1 o mas mataas. Ang mga modong ito ay hindi pisikal para sa konsistensiya, dapat ay may gauge na symmetriya na kumakansela sa mga modong ito:  kung saan ang εα(x) ay isang punsiyon spinor ng espasyo-oras. Ang gauge symmetriya na ito ay lokal na supersymmetriyang transpormasyon at ang nagreresultang teoriya ang supergrabidad.

Kaya ang gravitino ang fermion na namamagitan ng mga interaksiyong supergrabidad gaya ng ang photon ang namamagitan ng elektromagnetismo at ang graviton ay pinagpapalagay na namamagitan ng grabitasyon. Sa tuwing ang supersymmetriya ay nasisira sa mga teoriyang supergrabidad, ito ay nagtatamo ng isang masa na tinutukoy ng skala kung saan ang supersymmetriya ay nasira. Ito ay malaking nagiiba sa pagitan ng mga iba't ibang modelo ng pagkasira ng supersymmetriya ngunit kung ang supersymmetriya ay lulutas ng problemang hierarka ng Pamantayang Modelo, ang gravitino ay hindi maaring mas masibo kesa sa mga 1 TeV/c^2.
## Sanggunian
Kategorya:Mga fermion
Kategorya:Mga hipotetikal na partikulo
Kategorya:Quantum na grabidad
Gaugino

Sa partikulong pisika, ang isang **gaugino** ay isang hipotetikal na superpartner ng gauge field gaya ng hinuhulan ng teoriyang gauge kasama ng supersymmetriya. Ang mga ito ay mga fermion. 

Sa minimal na supersymmetrikong ekstensiyon ng Pamantayang Modelo, ang mga sumusunod na gaugino ay umiiral:
*Ang gluino(symbol ) ang superpartner ng gluon at kaya nagdadala ng kargang kulay
*Ang gravitino(symbol ) ang supersymmetrikong partner ng graviton.
*Ang mga **wino** (symbol ) at ang **zino** (symbol ) ang mga superpartner ng mga Boson na W at Z ng SU(2)L na mga gauge field.
* Ang **bino** ang superpartner ng U(1) na gauge field na tumutugon sa mahinang hyperkarga(weak hypercharge). 

Ang mga gaugino ay humahalo sa mga higgsino na mga superpartner ng digri ng kalayaan ng Higgs field upang bumuo ng mga linyar na kombinasyon("masang eigenstado") na tiantawag na mga neutralino(elektrikong neutral) at chargino(elektrikong kargado). Sa maraming mga modelo, ang pinakamagaang neutralino na minsang tinatawag na photino ay matatag. Sa kasongito, ito ay isang Mahinang nakikipagugnayang masibong mga partikulo(Weakly interacting massive particles o WIMP) at isang kandidator ng materyang madilim.  

## Sanggunian
* 

Kategorya:Supersymmetry
Paghahanap na lalim-muna

Ang **Paghahanap na lalim-muna** (Ingles: **Depth-first search** o **DFS**) ay isang algoritmo ng paglalakbay o paghahanap ng isang puno(tree), istrakturang puno o grapo. Ito ay nagsisimula sa ugat(na pumipili ng isang nodo bilang ugat sa grapo) at ginagalugad ng kasing layo sa kahabaan ng bawat isang sanga bago ang pag-urong. Ang bersiyon ng paghahanap na lalim muna ay inimbestigahan noong ika-19 na siglo ng Pranses na matematikong si Charles Pierre Tremaux bilang stratehiya ng paglutas ng mga maze.

Kategorya:Mga algoritmo ng paghahanap
Kategorya:Mga algoritmo ng grapo
Majoron

Sa partikulong pisika, ang mga **majoron**(na ipinangalan kay Ettore Majorana) ay mga hipotetikal na uri ng Goldstone boson na tineorisa na namamagitan sa paglabag ng masa ng neutrino ng bilang na lepton o *B* − *L* sa ilang mga banggaang mataas na enerhiya gaya ng 
: &nbsp;+&nbsp;&nbsp;&rarr;&nbsp;&nbsp;+&nbsp;&nbsp;+&nbsp;

kung saan ang dalawang elektron ay nagbabanggaan upang bumuo ng mga W na boson at ang majoron na J. Ang symmetriyang U(1)B–L ay ipinagpapalagay na global upang ang majoron ay hindi "kainin" ng gauge boson at spontaneyosong masira. Ang mga majoron ay orihinal na pinormula sa apat na dimensiyon nina Y. Chikashige, R. N. Mohapatra at R. D. Peccei upang maunaawaan ang mga masa ng neutrino sa pamamagitan ng mekanismong seesaw at hinahanap sa walang-neutrino na prosesong pagkabulok na dobleng beta. May mga teoretikal na ekstensiyon ng ideyang ito sa supersymmetrikong mga teoriya at mga teoriyang sumasangkot sa mga kinompaktipikang mga dimensiyon. Sa pamamagitan ng paglaganap sa ekstrang espasyal na dimensiyon, ang matutukoy(detectable) na bilang mga pangyayaring pagkakalikha ng majoron ay nag-iiba iba. Sa matematikal na paglalarawan, ang mga majoron ay maaaring i-modelo sa pamamagitan ng pagpayag sa mga ito na lumaganap sa materyal samantalang ang ibang lahat na mga pwersa ng Pamantayang Modelp ay nakatakda sa isang puntong orbifold. 
## Sanggunian
## Further reading
*
*
*
*
*
*

Kategorya:Mga boson
Kategorya:Pisikang pampartikula
Kategorya:Mga hipotetikal na partikulo
Sfermion

Sa partikulong pisika, ang isang **sfermion** ay isang ikot-0 na partikulong superpartner(o *sparticle*) ng kaugnay nitong fermion. Sa supersymmetrikong ng mga ekstensiyon ng Pamantayang Modelo, ang bawat partikulo ay may superpartner na may ikot na iba ng . Ang mga fermion sa Pamantayang Modelo ay may ikot- at kaya ang mga sfermion ay may ikot na 0. 

Sa pangkalahatan, ang pangalang sfermion ay nabuo sa pamamagitan ng paglalapi ng *s* sa pangalan ng superpartner nito. Halimbawa, ang superpartner ng elektron ang selektron at ang superpartner ng ibabaw na quark(top quark) ay stop quark. 

Ang isang koralariya(corollary) mula sa supersymmetriya ay ang mga sparticle ay may parehong bilang na gauge bilang kanilang mga SM partner. Ito ay nangangahulugan ang mga sparticle&ndash;na partikulong pares ay may parehong kargang kulay, kargang mahinang isospin at hyperkarga(at dahil dito ay elektrikong karga. Ang hindi nasirang supersymmetriya ay nagpapahiwatig rin na ang mga sparticle&ndash;partikulong pares ay may parehong [masa. Ito ay maliwanag na hindi ang kaso dahil ang mga sparticle na ito ay dapat natukoy na. Kaya, ang mga sparticle ay may iba't ibang masa mula sa mga partikukong partner at ang supersymmetriya ay sinasabing nasira.  
## Mga pundamental na sfermion
### Squarks
Ang mga squark ang mga superpartner ng [quark. Ito ay kinabibilangan ng sup quark, sdown quark, scharm squark, sstrange squark, stop squark, at sbottom squark.

### Sleptons
Ang mga slepton ang mga superpartner ng lepton. Ito ay kinabibilangan ng selektron, smuon at sneutrino. 

## Sanggunian
*

Kategorya:Mga boson
Kategorya:Supersymmetry
Kategorya:Mga hipotetikal na partikulo
Mga boson na X at Y

Sa partikulong pisika, ang mga **boson na X at Y** (Ingles: **X and Y bosons** o misang tinatawag na **X bosons**)) ang hipotetikal na mga elementaryong partikulo na analogo sa mga boson na W at Z ngunit tumutugon sa bagong uri ng pwersa na hinuluaan ng modelong Georgi-Glashow na isang teoriya ng dakilang pag-iisa. Ang mga boson na X at Y ay nag-uugnay(couple) ng quark sa lepton na pumapayag sa paglabag ng konserbasyon ng bilang na baryon at kaya ay pumapayag sa pagkabulok ng proton. 

## Mga detalye
Ang isang X na boson ay magkakaroon ng sumusunod na mga modo ng pagkabulok:
:  &rarr;  + 
:  &rarr;  + 

kung saan ang dalawang mga produkto ng pagkabulok sa bawat proseso ay may kabaligtarang chiralidad, ang  ay isang taas na quark, ang  ay isang babang quark at ang   ay isang positron.  

Ang isang boson Y ay magkakaroon ng sumusunod na mga modo ng pagkabulok: 

:  &rarr;  + 
:  &rarr;  + 
:  &rarr;   + 
kung saan ang unang produkto ng pagkabulok sa bawat proseso ay may kaliwang-panig na chiralidad at ang ikalawa ay may kanang-panig na chiradidad at ang  ay isang elektron antineutrino.

Ang katulad na mga produkto ng pagkabulok ay umiiral para sa ibang mga henerasyon ng quark-lepton.

Sa mga reaksiyong ito, kahit ang bilang na lepton (*L*) o ang bilang na baryon (*B*) ay naiingatan(conserved) ngunit ang [[B−L|]] ay naiingatan. Ang iba't ibang rasyo ng pagsasanga sa pagitan ng X na boson at antipartikulo nito(gaya ng sa kaso ng K-meson ang magpapaliwanag ng baryogenesis.

## References
Kategorya:Mga boson
Kategorya:Pisikang pampartikula
Kategorya:Mga hipotetikal na partikulo
Tachyon

Ang **tachyon** () ay isang hipotetikal na subatomikong partikulo na palaging gumagalaw na mas mabilis sa liwanag. Ang karamihan sa mga pisiko ay hindi naniniwalang ang gayong mga partikulo ay umiiral o konsistente sa mga alam na batas ng pisika. Sa wika ng espesyal na relatibidad, ang tachyon ay isang partikulo na may tulad ng espasyong apat na momentum at imahinaryong angkop na panahon. Ang tachyon ay magiging nakatakda sa tulad ng espasyong bahagi ng grapong enerhiya-momnentum. Kaya ito ay hindi maaaring bumagal sa subluminal na mga bilis.

Ang unang hipotesis tungkol sa mga tachyon ay minsang itinuturo sa pisikong Aleman na si  Arnold Sommerfeld. Ang mas kamakailang mga talakayan ng tachyon ay kinabibilangan nina  George Sudarshan, Olexa-Myron Bilaniuk, Vijay Deshpande,. Ang ilan sa mga may-akdang ito ay hindi tamang nag-konklud na ang mga pananabik ng mga field na may imahinaryong masa ay lalaganap ng mas mabilis sa liwanag. Gayunpaman, ang katotohanang ang mga ito ay hindi makagagawa nito ay maliwanag na naunawaan na hindi bababa sa mga huli nang 1960..

Kung ang mga tachyon ay mga partikulo na maaaring gumatin upang magpadala ng mga signal na mas mabilis sa liwanag, ito ay tutungo sa mga paglabag ng kausalidad sa espesyal na relatibidad.

Ang mga konbensiyonal na masibong mga partikulo na naglalakbay ng mas mabagal sa bilis ng liwanag ay minsang tinawag na mga bradyon o tardyon sa salungat bagaman ang mga terminong ito ay tanging ginamit sa konteksto ng talakayan tungkol sa mga tachyon.

Kahit may mga teoretikal na argumento laban sa eksistensiya ng mga partikulong tachyon, ang mga eksperimental na paghahanap ay isinagawa sa upang subukan ang pagpapalagay laban sa eksistensiya ng mga ito. Gayunpaman, hanggang sa kamakailan lang, walang eksperimental na ebidensiya para sa eksistensiya ng tachyon ang natagpuan.
Following the results of the September 2011 observation of faster-than-light neutrino velocities, the faster-than-light neutrino anomaly, the value of the neutrino velocity is now a subject of theoretical and experimental studies.
## Sanggunian
Kategorya:Mga tachyon
Kategorya:Mga hipotetikal na partikulo
Kategorya:Teoriya ng Tali
Kategorya:Paglalakbay na mas mabilis sa liwanag
Kategorya:Paglalakbay sa panahon
Paghahanap na luwang-muna

Sa teoriya ng grapo, ang (Ingles: **breadth-first search** o **BFS**) ay isang algoritmo ng paghahanap ng grapo na nagmumula sa ugat na nodo(root node) at gumagalugad(explore) sa lahat ng mga kapitbahay na nodo. Sa bawat naman mga pinakamalapit na nodong ito, ito ay gumagalugad sa mga hindi pa nagagalugad na mga nodong kapitbahay at iba pa hanggang sa mahanap ang layuning(goal) nodo. 

## Algoritmo (inpormal) 
# I-enqueue ang ugat na nodo
# I-dequeue ang isang nodo at siyasatin ito 
#* Kung ang elementong hinahanap ay natagpuan sa nodong ito, itigil ang paghahanap at ibalik ang resulta. 
#* Kung hindi, i-enqueue ang anumang kahalili(successors) na mga direktang anak na mga nodo na hindi pa natutuklasan.
# Kung ang queue ay walang laman, ang bawat nodo sa grapo ay nasiyasat na – itigil na ang paghahanap at ibalik ang "hindi natagpuan". 
# Kung ang queue ay hindi walang laman, ulitin mula sa hakbang 2. 

**Komento**: Ang paggamit ng stack imbis na queue ay gagawa sa algoritmong ito na isang paghahanap na lalim-muna.

## Sudokodigo 
**Input**: Isang grapong *G* at isang ugat na *v* ng G

 1  **procedure** BFS(*G*,*v*):
 2      create a queue *Q*
 3      enqueue *v* onto *Q*
 4      mark *v*
 5      **while** *Q* is not empty:
 6          *t* ← Q.dequeue()
 7          **if** *t* is what we are looking for:
 8              return *t*
 9          **for all** edges e in G.incidentEdges(t) **do**
 10             *o* ← G.opposite(*t*,*e*)
 11             **if** *o* is not marked:
 12                  mark *o*

Kategorya:Mga algoritmo ng paghahanap
Kategorya:Mga algoritmo ng grapo
Sterile neutrino

Ang mga **Sterile neutrino** ang mga hipotetikal na uri ng neutrino na hindi nakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng anumang mga pundamental na interaksiyon ng Pamantayang Modelp maliban sa grabidad. Ito ay kanang-panig na neutrino o kaliwang-panig na anti-neutrino na maaaring idagdag sa Pamantayang Modelo at maaaring lumahok sa phenomena gaya ng mga paghahalo ng neutrino. Ang paghahanap sa mga partikulong ito ay isang aktibong area ng partikulong pisika.
## Sanggunian
Kategorya:Mga neutrino
Kategorya:Materyang madilim
Kategorya:Mga hipotetikal na partikulo
Kategorya:Pisikang pampartikula
Vladimir K. Zworykin

Si **Vladimir Kosma Zworykin** ( - ''Vladimir Koz'mich Zvorykin'') (29 Hulyo 1982) ay isang Ruso-Amerikanong imbentor, inhinyero, at tagapanimula ng teknolohiya ng telebisyon.  Umimbento si Zworykin ng isang sistemang pantelebisyon na naghahatid at tumatanggap na gumagamit ng mga tubong pangsinag ng katod. Nagkaroon siya ng gampanin sa praktikal na pagpapaunlad ng telebisyon mula sa kaagahan ng dekada 1930, kabilang ang mga tubong may kaurian na imbakan ng karga, mga tubo na pang-imahe ng imprared at ng mikroskopong elektron.

## Mga sanggunian
Kategorya:Ipinanganak noong 1888
Kategorya:Namatay noong 1982
Kategorya:Mga imbentor mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga imbentor mula sa Rusya
Kategorya:Mga inhenyero
Sinaunang pilosopiyang Griyego

[thumb|300px|right|Ang [Paaralan ng Atenas ni Raphael, na naglalarawan ng isang hanay ng sinaunang mga pilosopong Griyego na nakikilahok sa isang talakayan.]]

Ang **sinaunang pilosopiyang Griyego** ay lumitaw noong ika-6 daantaon BKE at nagpatuloy hanggang panahong Helenistiko, kung saan sa puntong ito ang Sinaunang Gresya ay isinanib na sa Imperyong Romano. Humarap ito sa isang malawak na kasamu't sarian ng mga paksa, kabilang na ang pilosopiyang pampolitika, etika, metapisika, ontolohiya, lohika, biyolohiya, retorika, at estetika.

Marami sa mga pilosopo sa ngayon ang nagpapanatili na ang pilosopiyang Griyego ay nakaimpluwensiya sa kaisipang Kanluranin magmula noong magsimula ito. Minsang ipinaunawa ni Alfred North Whitehead na: "Ang pinakaligtas na pangkalahatang paglalarawan ng tradisyong pampilosopiyang Europeo ay ang pagkabinubuo nito ng isang serye ng mga talababa mula kay Plato." Ang malinaw at hindi putul-putol na mga guhit ng impluwensiya ay nagmula sa sinaunang mga Griyego at mga pilosopong Helenistiko, hanggang sa midyibal na mga pilosopong Islamiko, hanggang sa Muling Pagsilang sa Europa at Pagkamulat.

May ilang umaangkin na ang pilosopiyang Griyego naman ay naimpluwensiyahan ng mas matandang panitikan ng karunungan at mga kosmogoniyang pangmitolohiya ng sinaunang Kalapit ng Silangan. Si Martin Litchfield West ay nagbigay ng isang naaangkop na pagsang-ayon sa pananaw na ito, na nagpapahayag na: "ang pagkakaroon ng ugnayan sa kosmolohiya at teolohiyang oriental ay nakatulong sa pagpapalaya ng imahinasyon ng maaagang mga pilosopong Griyego; walang alinlangang nagbigay ito sa kanila ng maraming mga ideyang mapagmungkahi. Subalit tinuruan nila ang kanilang mga sarili ng katwiran. Ang pilosopiyang nauunawaan natin ay isang nilikhang Griyego."

Ang sumunod na tradisyong pampilosopiya ay naimpluwensiyahan din ni Sokrates ayon sa paglalarawan na ginawa ni Plato na pangkaraniwan ang pagtukoy sa sinaunang pilosopiyang Griyego bago sumapit ang panahon ni Sokrates bilang pilosopiyang pre-Sokratiko. Ang panahong sumunod dito hanggang sa mga digmaan ni Alejandrong Magiting ay tinutukoy bilang isang klasikal na pilosopiyang Griyego, na nasundan ng pilosopiyang Helenistiko.
## Panahong pre-Sokratiko
*Eskwelang Milesiano
*Xenophanes
*Pythagoreanismo
*Heraclitus
*Pilosopiiyang Eliatiko
*Pluralismo at Atomismo
*Sopismo
## Klasikong Pilosopiyang Griyego
*Socrates
*Plato
*Cinisismo
*Cirenaisismo
*Megariano
## Pilosopiyang Helenistiko
*Pyrronismo
*Epikureismo
*Stoisismo
*Platonismo (Skeptisismong akademiko, Gitnang Platonismo at Neoplatonismo)

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kulturang Kanluranin
Kategorya:Kasaysayan ng mga ideya
Kategorya:Klasikal na pilosopiyang Griyego
Kategorya:Pilosopiya ayon sa rehiyon
Mga boson na W' at Z'

Sa partikulong pisika, ang '''''mga boson na W' at Z'''** (Ingles: **W' and Z' bosons** o **W-prime and Z-prime bosons'''), ay tumutukoy sa hipotetikal na bagong gauge boson na lumilitaw mula sa ekstensiyon ng symetriyang elektrohina ng Pamantayang Modelo. Ang mga ito ay pinagalanan bilang analohiya sa mga boson na W at Z ng Pamantayang Modelo.  

## Mga uri
### Mga uri ng boson na W'
Ang mga boson na W' ay kalimitang lumilitaw sa mga modelo na may ekstrang SU(2) *gauge group*. Ang  ay spontaneosong nasirira sa diagonal subgroup SU(2)W na tumutugon sa *electroweak SU(2)*. Sa mas pangkalahatan, maaari tayong magkaroon ng *n* na mga kopya ng SU(2), na nasisira naman sa SU(2)W. Ito ay nagpapalitaw sa *n*−1 W+', W−' at mga boson na Z'. Ang gayong mga modelo ay halimbawa maaaring lumitaw mula sa diagramang quiver. Upang ang mga boson na W' ay umugnay sa isospin, ang ekstrang SU(2) at SU(2) ng Pamantayang Modelo ay dapat maghalo. Ang isang kopya ng SU(2) ay dapat masira sa mga eskalang TeV(upang  makuha ang mga boson na W' na may masang TeV) na nag-iiwan ng ikalawang SU(2) para sa Pamantayang Modelo. Ito ay nangyayari sa mga Munting Higgs na naglalaman ng higit sa isang kopya ng  SU(2). Dahil ang W' ay nagmumula mul a sa pagkasira ng SU(2), ito ay henerikal na sinasamahan ng isang boson na Z'(na halos) parehong masa at may pag-uugnay) na kaugnay sa mga pakikipag-ugnayang W'.

Ang isa pang modelong may mga boson na W'ngunit walang karagdagang paktor na SU(2) ang tinatawag na modelong 331 na may . Ang kadena ng pagkasirang symmetriya  ay tumutungo sa pares na mga boson na W'± at tatlong mga boson na Z'.

Ang mga boson na W' ay lumilitaw rin sa mga teoriyang Kaluza-Klein na may SU(2) sa bulko.

### Mga uri ng boson na Z'
Ang iba't ibang mga modelo ng pisika na lagpas na Pamantayang Modelo ay humuhula ng iba't ibang uri ng mga boson na Z'.

* Mga modelong may bagong U(1) na symmetriyang gauge. Ang Z' ang gauge boson ng (nasirang) symmetriyang U(1).
* Mga modelong E6. Ang uri ng modelong ito ay naglalaman ng dalawang mga boson na  Z' na sa pangkalahatang ay naghahalo. 
* Topcolor at mga modelong Top Seesaw ng Dinamikal na Pagkasira ng Symmetriyang Electroweak ay may mga boson na Z' upang piliin ang pormasyon ng partikular na mga kondensada.
* Mga modelong Munting Higgs. Ang mga modelong ito ay karaniwang nagsasama ng isang lumaking sektor na gauge na nasisira sa symmetriyang gauge ng Pamantayang modelo sa mga skalang TeV. Bilang karagdagan sa isa o higit pang mga boson na Z', ang mga modelong ito ay kalimitang naglalaman ng mga boson na W'. 
* Mga modelong Kaluza-Klein. Ang mga boson na Z' ang mga modong nanabik ng neutral na bulkong symmetriyang gaue. 
* Mga ekstensiyong Stueckelberg Extensions. Ang mga boson na Z' ay nagmumula sa mga coupling na natatagpuan sa mga teoriyang Tali na may bumabagtas na mga D-brane.  
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga boson
Kategorya:Pisikang pampartikula
Kategorya:Mga hipotetikal na partikulo
Huldrych Zwingli

Si **Huldrych Zwingli** (1 Enero 1484&nbsp;– 11 Oktubre 1531), kilala rin bilang **Huldrychus Zwinglius** sa pagbabaybay sa Latin, at binabaybay din ang unang pangalan bilang **Huldreich**, **Ulrich**, o **Ulricht**, ay isang pinuno ng Repormasyon sa Suwisa. Ipinanganak si Zwingli sa Wildhaus, Suwisa noong panahon ng bumabangong patriyotismong Suwisa at tumataas na kritisismo ng sistema ng mersenaryong Suwiso, nag-aral siya sa Pamantasan ng Vienna at sa Pamantasan ng Basel, isang pandalubhasang sentro ng humanismo. Ipinagpatuloy niya ang kanyang mga pag-aaral habang naglilingkod bilang isang pastor sa Glarus at pagdaka roon sa Einsiedeln, kung saan naimpluwensiyahan siya ng mga sulatin ni Erasmus.

Noong 1518, si Zwingli ay naging pastor ng Grossmünster sa Zurich kung saan nagsimula siyang mangaral ng mga ideya hinggil sa pagrereporma ng Simbahang Katoliko.  Sa una niyang publikong kontrobersiya noong 1522, binatikos niya ang kostumbre ng pag-aayuno sa panahon ng Kuwaresma.  Sa kanyang mga lathalain, tinalakay niya ang katiwalian sa hirarkiyang eklesyastikal, itinaguyod niya ang pag-aasawa ng mga pari, inatake niya ang paggamit ng mga imahe sa mga pook ng pagsamba, at pinintasan din niya ang mga ritwal at pamumulitika ng Santo Papa.  Noong 1525, ipinakilala ni Zwingli ang isang bagong liturhiya ng komunyon upang palitan ang misa. Kabilang sa mga paniniwala ni Zwingli ang tunay na kapangyarihan ng mga Kasulatan, pati na ang kailangang pagpapasupil o pagpapasailalim ng administrasyon ng Simbahan sa kapangyarihan ng pamahalaan ng estado.  Nakipagbanggaan din si Zwingli sa mga Anabaptista, na nagresulta sa pag-uusig sa kanya.  Napasailalim siya sa ekskomunikasyon ng Simbahang Katoliko Romano.

Nagkaroon siya ng pagsuporta ng mga tao mula sa Zurich.  Lumaganap ang Repormasyon sa iba pang mga bahagi ng Konpederasyong Suwiso, subalit ilang mga kanton ang tumutol, na mas nagnanais na manatili bilang mga Katoliko.  Bumubuo si Zwingli ng isang alyansa ng narepormang mga kanton na naghati sa Konpederasyon batay sa pananampalataya.  Noong 1529, isang digmaan sa pagitan ng dalawang mga panig ang napigil sa huling mga sandali bago ito maganap.  Samantala, nakarating kay Martin Luther at iba pang mga repormista ang mga ideya ni Zwingli. Nagpulong sila sa Marburg Colloquy at bagaman nagkasundo sila sa maraming mga punto na pangdoktrina, hindi sila makaabot ng pagsasang-ayunan ukol sa doktrina ng presensiya ni Kristo sa eukaristiya.  Noong 1531, nilabanan ni Zwingli at ng kanyang mga tagasunod ang mga tauhan ng Santo Papa, at naglapat ang kanyang alyansa ng isang hindi matagumpay na pagharang ng mga pagkain na papunta sa mga Katolikong kanton. Tumugon ang mga kanton sa pamamagitan ng isang paglusob habang si Zwingli ay nasa isang panahon ng hindi kahandaan.  Napatay si Zwingli habang nasa labanan sa Kappel sa gulang na 47.  Ang kanyang pamana ay nabubuhay sa pagkukumpisal, liturhiya, at mga ordeng pangsimbahan sa pangkasalukuyang mga simbahang nireporma.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Suwiso
Dermochelyidae

Ang **Dermochelyidae** ay isang pamilya ng mga pagong na mayroon walong hindi na umiiral at isang umiiral pang henera.

## Klasipikasyon ng nakikilalang henera
*Subpamilyang Desmatochelyinae
** *Corochelys* 
** *Desmatochelys*  
*Subpamilyang Allopleuroninae 
** *Allopleuron* 
** *Eosphargis* 
** *Glyptochelone* 
** *Protosphargis* 
*Subpamilyang Dermochelyinae 
** *Cosmochelys* 
** *Dermochelys*    
***  *Dermochelys coriacea* – Pawikang katad ang likod 
** *Psephophorus* 

;Pati na rin ang:
**Mesodermochelys*

## Mga sanggunian
Kategorya:Dermochelyidae
Stefan Zweig

Si **Stefan Zweig** (28 Nobyembre 1881 – 23 Pebrero 1942) ay isang Austrianong manunulat. Bilang manunulat, naging isa siyang ganap na nobelista, mandudula, mamamahayag, at biyograpo.  Sa rurok ng kanyang larangang pampanitikan noong dekada 1920 at dekada 1930, isa siya sa pinakatanyag na manunulat sa buong mundo.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga manunulat mula sa United Kingdom
Kategorya:Mga Austriaco
Mamamahayag

na hawak ang isang mikropono sa harap ng cameraman.]]
Ang **peryodista** o **mamamahayag** ay isang tao na nagtitipon, nagsusulat at namamahagi ng balita o iba pang kasalukuyang impormasyon. Ang trabaho ng isang mamamahayag ay tinutukoy na peryodismo. Ang isang peryodista ay maaaring magtrabaho sa mga pangkalahatang isyu o natatanging isyu ngunit karamihan sa kanila ay nagiging espesyalista na nakikipag-ugnyana, at kasama ang iba pang peryodista, ay gumagawa ng mga pamahayagan na may iba't-ibang paksa. Isang halimbawa ay ang isang mamamahayag sa palakasan na namamahayag ng balita sa mundo ng palakasan ngunit itong peryodista ay bahagi pala ng isang pahayagan na sakop ang iba't-ibang klase ng balita.

Ang tagapagbalita o taga-ulat ay isang uri ng peryodista na nananaliksik, nagsusulat, at nag-uulat ng impormasyon para ipakita sa mga batayan, gamitin sa mga panayam, pang-akit sa pananaliksik, at pagsulat ng mga ulat. Ang pagkuha ng impormasyon na kasama sa trabaho ng peryodista ay minsan din tinatawag na "pag-uulat" na kabaliktaran naman ng bahagi ng trabaho na pagsusulat naman ng artikulo. Nahahati rin ang oras nila sa pagtrabaho sa loob ng *newsroom* o silid-balitaan at sa pag-ulat ng mga balita sa labas o pakikipanayam sa mga tao. Sila rin ay nabibigyan ng isang tiyak na lugar na kanilang uulatan.

Depende sa konteksto, ang salitang mamamahayag ay maaari rin sakop ang iba't-ibang uri ng patnugot, manunulat ng editoryal, kolumnista at mga biswal na peryodista gaya ng mga *photojournalists* o mga peryodista na ginagamit ang pagkuha ng larawan sa kanilang larangan.

*
Anna Karenina

Ang ***Anna Karenina *** ay isang palabas sa telebisyon sa Pilipinas ng GMA Network, na nilikha ni RJ Nuevas. Ito ay pinagbibidahan nina Krystal Reyes, Barbie Forteza at Joyce Ching. Ito ay kuha sa naunang teleserye noong 1996 sa parehong dramaserye mula sa produksiyon ng "Viva Television" na pinangungunahan nina Antoinette Taus, Sunshine Dizon, Kim delos Santos at Tanya Garcia.

## Buod ng kuwento
Labinlimang taon na ang nakararaan, ang Safe Haven Home for Unwed Mothers ang naging pansamantalang tahanan ni Maggie matapos siyang itakwil ng mga magulang nang siya'y magdalantao. Dito isinilang ni Maggie ang kaisa-isang anak na babae at apo nina Don Xernan at Doña Carmela Monteclaro, at ipinangalan niya ang sanggol sa pamagat ng paboritong libro ni Doña Carmela - ang Anna Karenina.

Sa kasalukuyan, nais na ng mga Monteclarong mabuo muli ang kanilang pamilya. Subalit, hindi na nila alam kung nasaan ang nawawalang si Maggie. Ang tangi nilang pag-asa ay ang matagpuan ang apong 'di pa nila nakikilala.

Matapos ang isang malawakang paghahanap, tatlong dalagita ang magpapakilalang sila ang nawawalang apo, subalit sino nga ba sa kanila ang tunay na tagapagmana -

## Mga gumanap
### Pangunahing tauhan
*Krystal Reyes bilang Anna Karenina "Anna" Maño Caluya (birth certificate name) / Anna Karenina Monteclaro (adopted name)
*Barbie Forteza bilang Anna Karenina "Karen" Villarama (birth certificate name) / Anna Karenina Zamora (adopted name)
*Joyce Ching bilang Anna Karenina "Nina" Fuentebella (adopted name)

### Iba pang tauhan
*Julian Trono bilang Brix Manahan
*Derrick Monasterio bilang Aldrin Monteclaro Barretto
*Hiro Peralta bilang Brian
*Jhoana Marie Tan bilang Carla Monteclaro Barretto
*Valerie Concepcion bilang Ruth Monteclaro-Barretto
*Neil Ryan Sese bilang Abel Barretto
*Yasmien Kurdi bilang Margarita "Maggie" Monteclaro/Elisa Caluya 
*Juan Rodrigo bilang Don Xernan Monteclaro
*Sandy Andolong bilang Doña Carmela Monteclaro
*Ana Roces bilang Daisy Manahan
*Kathleen Hermosa bilang Becky Serrano
*Maybelyn Dela Cruz bilang Nayda Serrano
*Maureen Larrazabal bilang Suzie Zamora
*Yul Servo bilang Kadyo
*Alicia Mayer bilang Bridgette Fuentebella
*Allan Paule bilang Lucas Fuentebella
*Dino Guevarra bilang Brent Dizon/Andres De Guzman
*Thea Tolentino bilang Anna Karenina "Angel" De Guzman / Maria Angela De Guzman
*Rhen Escano bilang Geleen 
*Nicole Dulalia bilang Candice

## Mga sanggunian
Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network
Kategorya:Mga programa sa telebisyon mula sa Pilipinas na nagsimula noong 2013
Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas
Pahiram ng Isang Ina

Ang ***Pahiram ng Isang Ina*** ay isang teleseryeng nilikha at ipinalabas ng GMA Network, kung saan itinanghal sina Bea Binene at Jake Vargas kasama nina  Maxene Magalona and Carmina Villaroel. Una itong pinalabas noong 15 Agosto 2011 sa GMA sa Pilipinas, at noong 17 Agosto 2011 sa GMA Pinoy TV, dalawang araw pagkatapos una itong ipinalabas sa Pilipinas.

## Mga tauhan
;Pangunahing tauhan:
* Carmina Villaroel bilang si Emily Martinez
* Bea Binene bilang si Bernadette Cortez
* Martin Delos Santos bilang si Andoy Cortez
* Jake Vargas bilang si Luke Velasco 
* Maxene Magalona bilang si Andrea Martinez
* Marco Alcaraz bilang si Ryan Perez

;Mga ibang tauhan:
* Antonio Aquitana bilang si Johnny Velasco
* Bubbles Paraiso bilang si Eloisa Delos Santos †
* Chynna Ortaleza bilang si Sophia †
* Jim Pebengco bilang si Karyo
* Tony Mabesa bilang si Carlos †
* Rita Iringan bilang si Nenet
* Shyr Valdez bilang si Veron
* Mike Magat bilang si Egay

## Silipin din
* Talaan ng mga palabas ng GMA Network

## Mga sanggunian
Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network
Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas
Mas maliit na kalamnang pandibdib

Ang **mas maliit na kalamnang pandibdib** (Ingles: ***pectoralis minor***, Latin: ***musculus pectoralis minor***, na kilala rin bilang **hindi pangunahing kalamnan ng dibdib**, o **munting kalamnang pangdibdib**, ay isang payat at hugis tatsulok na masel, na nakalagak sa pang-itaas na bahagi ng dibdib, sa ilalim ng mas malaking kalamnan na pandibdib.  Nagsisimula ito doon sa ikatlo, ikaapat, at ikalimang mga tadyang. Kumakabit ito sa malapit sa hugpungan ng balikat.  Pangunahing tungkulin nito na  tulungan ang paghila sa mga balikat papunta sa harapan.

## Mga sanggunian
Kategorya:Anatomiya ng tao
Bilutong

thumb|Ang bilutong ng isang babae
thumb|Ang bilutong ng isang lalaki.
Ang **bilutong**, **bilog ng utong**, o **areola** ay ang maliit at nakukulayang bahagi na nasa may ituktok ng suso at nakapaligid sa utong.

## Mga sanggunian
Kategorya:Suso
Kategorya:Anatomiya ng tao
Pingol

Ang **pingol** o **paypay** ng tainga (Ingles: earlobe) ay binubuo ng makunat o maganit na areolar at  matatabang mga himaymay na nag-uugnay, na nagkukulang ng katatagan at pagkalastiko ng natitirang bahagi ng pina. Dahil ang pingol ay hindi naglalaman ng butong-mura o kartilehiyo, mayroon itong isang malaking dami ng pagtutustos ng dugo at maaring makatulong sa pagpapa-init ng mga tainga at pagpapanatili ng balanse o paninimbang. Subalit ang mga pingol ng mga tainga ay hindi pangkalahatang itinuturing na mayroong anumang pangunahing tungkulin pambuhaynan.  Ang pingol ay naglalaman ng maraming mga dulo ng nerbiyo, at para sa ilang mga tao ito ay isang sonang erohenosa. Ang pingol ang karaniwang bahagi ng tainga na napipingot kapag napipingol ang tainga.

## Mga sanggunian
Kategorya:Katwanan ng tao
Kategorya:Tainga
Kategorya:Katwanan
Kategorya:Tao
Kategorya:Katawan
Kategorya:Bahagi ng katawan
Prosesong Poisson

Sa teoriya ng probabilidad, ang isan **prosesong Poisson** (Ingles: **Poisson process**) ay isang istokastikong proseso na bumibilang ng bilang nga mga pangyayari  at ang panahon na ang mga pangyayaring ito ay nangyayari sa isang ibinigay na interbal na panahon. Ang panahon sa pagitan ng bawat pares ng magkakasunod na mga pangyayari ay may distribusyong eksponensiyal na may parametrong *λ* at ang bawat mga panahon sa pagitan ng pagdating(interarrival times) ay ipinagpapalagay na independiyente sa ibang mga panahon sa pagitan ng pagdating. Ang prosesong ito ay ipinangalan sa matematikong Pranses na si Siméon-Denis Poisson at isang mahusay na modelo ng pagkabulok na radioaktibo, mga tawag sa telepono  at mga paghiling sa isang partikular na dokumento sa isang web server.

Ang prosesong Poisson ay isang prosesong tuloy-tuloy na panahon. Ang suma ng isang prosesong Bernoulli ay maaaring isipin bilang diskretong-panahon na kapatas(counterpart) nito. Ang isang prosesong Poisson ay isang prosesong purong-kapanganakan na ang pinakasimpleng halimbawa ang prosesong kapanganak-kamatayan. Ito ay isa ring prosesong punto sa real na kalahating-linya.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga prosesong stokastiko
Kategorya:Mga prosesong Markov
Kategorya:Mga prosesong Poisson
Kategorya:Mga prosesong pang-espasyo
Malaking kalamnang pampigi

Ang **malaking kalamnang pampigi**, **malaking kalamnang pampuwit**, o ang masel na **gluteus maximus** (nakikilala rin bilang **glutæus maximus** o, bilang kalipunan ay tinatawag na **mga glutea** (mga *glute* o *glutes* sa Ingles) kapag kasama ang gluteus medius o kalamnang pampigi na panggitna ang laki, at ang gluteus minimus o maliit na kalamnang pampigi) ay ang pinakamalaki at pinakapanlabas at pinakapang-ibabaw sa tatlong mga kalamnang gluteal (mga kalamnang pampuwitan).  Ito ang bumubuo sa isang malaking bahagi ng hugis at anyo ng puwit.   Isa itong malapad, makapal, at malaman na masa, na may hugis na may apat na gilid (kuwadrilateral), at ito ang bumubuo o humuhubog sa tangos o umbok at pagkausli ng puwitan.

Ang malaking sukat nito ay isa sa pinaka likas na mga tampok na katangian ng sistemang pangkalamnan ng mga tao, na magkakabit na ganyan na may kapangyarihan na magpanatili sa tindig o tikas na patayo ng punong katawan  Ang ibang mga primado ay mayroong mas sapad o patag na mga puwit. 

Ang masel na ito ay halatang-halatang magaspang o magalas ang kayarian, dahil binubuo ito ng *fasciculi* (mga bigkis o kumpol ng mga masel) na nakahimlay na magkakahilera at magkakaagapay sa isa't isa at tinipong sama-sama upang maging malalaking mga bungkos na pinaghihiwalay ng mahiblang mga tabiki (mga *septum* o *septa*). 

## Mga sanggunian
Kategorya:Anatomiya ng tao
Kategorya:Anatomiya ng hayop
Kategorya:Sistemang pangkalamnan
Mas malaking kalamnang pandibdib

Ang **mas malaking kalamnang pandibdib** (Ingles: ***pectoralis major muscle***, Latin: ***musculus pectoralis major***), kilala rin bilang **higit na malaking kalamnan ng dibdib**, **lalong malaking kalamnan sa dibdib**, o **pangunahing kalamnang pandibdib**, ay isang makapal at hugis pamaypay na masel na nakalagak sa dibdib (anteryor o bahaging "nauuna" o "nasa harapan") ng katawan. Binubuo ito ng kakapalan o kabuntunan ng mga masel ng dibdib sa kalalakihan at nakahimlay sa ilalim ng mga suso ng kababaihan.  Nasa ilalim ng mas malaking kalamnang pandibdib ang mas maliit na kalamnang pandibdib, na isang manipis at hugis tatsulok na masel. 

## Paglalarawan at tungkulin
Bilang pangunahing masel sa dibdib, tungkulin nito ang hilahin ang mga bisig papunta sa gitna ng katawan, habang nakakabit sa loob ng buto ng pang-itaas na bisig.  Kapag umiikli o umuurong ang mas malaking kalamnang pandibdib, umiiksi ang mga hibla ng masel, na humihila sa pang-itaas na bisig papunta sa panggitnang bahagi ng dibdib, na pinagmumulan ng masel na ito.  Ang mga hibla ng mas malaking kalamnan ng dibdib ay nagsisimula sa tatlong mga pook sa dibdib: una, mula sa balagat (o "butong panleeg"); ikalawa, mula sa buto ng dibdib; at ikatlo, mula sa mga tadyang (na nasa ilalim lamang ng buto ng dibdib).

Ang mga hibla ng masel na ito na bumubuo sa bahaging pambalagat ay ang kadalasang tinatawag bilang pang-itaas na dibdib. Samantala, ang bahaging pang-isternum o isternal ng mas malaking kalamnang pandibdib ay madalas namang tinatawag bilang pang-ibabang dibdib.

## Tingnan din
*Hinekomastiya
*Pagpapalaki ng dibdib

## Mga sanggunian
Kategorya:Anatomiya ng tao
Kategorya:Kalamnan
Pepito Manaloto

***Pepito Manaloto ***ay na ngayon ay ***Pepito Manaloto: Unang Kuwento*** ay isang palabas sa Telebisyon sa Pilipinas ng GMA Network na nilikha ni Michael V..

## Mga Nagsiganap
### Pangunahing Tauhan
*Michael V. as Pepito Manaloto 
*Manilyn Reynes as Elsa Manaloto
*Jake Vargas as Chito Manaloto
*Angel Satsumi as Clarissa Manaloto 
*Jessa Zaragosa as Deedee Kho
*Nova Villa as Mimi Kho
*John Feir as Patricio "Patrick" Generoso 
*Ronnie Henares as Tommy Diones 

### Kasalukuyang Tauhan
*Bea Binene as Erika 
*Julie Anne San Jose as Nicki 
*Derrick Monasterio as Franco 
*Kristofer Martin as Lance 
*Anna Vicente as Janella
*Rammy Bitong as George
*Alden Ramirez as Dino 
*Dino Imperial as Jerry 
*Louise delos Reyes as Louise 
*Bryan Santos 
*Paul Salas 
*Kiko Estrada 
*Krystal Reyes

## Awards and Nominations
***Catholic Mass Media Award**
**2011: *Best Comedy Show*: **Won**
**2012: *Best Comedy Program*: **Nominated**
***PIRA Awards**
**2011: *Special Award for Insurance Education*
***ENPRESS Golden Screen TV Awards**
**2011: *Outstanding Comedy Program* - **Won**
**2011: *Outstanding Supporting Actor in a Gag or Comedy Program*: John Fier - :**Nominated**
**2011: *Outstanding Supporting Actress in a Gag or Comedy Show*:Mosang - **Nominated**
**2011: *Outstanding Performance by an Actor in a Gag or Comedy Program*: Michael V. - **Nominated**
**2011: *Outstanding Performance by an Actress in a Gag or Comedy Program*: Manilyn Reynes - **Nominated**
**2013: *Outstanding Comedy Program* - **Won**
**2013: *Outstanding Supporting Actor in a Gag or Comedy Program*: John Feir - **Won**
**2013: *Outstanding Supporting Actress in a Gag or Comedy Program*: Mosang - **Nominated**
***PMPC Star Awards for TV**
**2011: *Best Comedy Show*: **Won**
**2012: *Best Comedy/GAG Show*: **Nominee**
**2012: *Best Comedy Actor*: Michael V. - **Nominee**
**2012: *Best Comedy Actress**: Manilyn Reynes - **Nominee**
***USTv Awards*'
**2012: *Best Situational Comedy* - **Won**
**2013: *Best Situational Comedy* - **Won**
***FMTM Awards**
**2012: *Best Supporting Actor in a Comedy/Sitcom/Gag Program*: John Feir - **Won**
**2012: *Best Supporting Actress in a Comedy/Sitcom/Gag Program*: Nova Villa - **Won**
**2011: *TOP TV SERIES Senior ARTISTS*: Michael V. - **Top 9**
**2010: *Best Weekend Series* - **Won**
**2010: *Best Comedy/Musical Series* - **Won**
**2010: *Best Musical/Comedy Lead Actress*: Manilyn Reynes - **Won**

## Sanggunian
## External links
*GMA Network official website
*GMA Network Official Facebook Page
* Official Facebook Page

Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network
Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas
Delta baryon

Ang mga **Delta baryon** (na tinatawag ring **Delta resonances**) ay isang pamilya ng mga subatomikong hadron na mga partikulo na may mga simbolong , , , at  at elektrikong kargang +2, +1, 0 at -1 elementaryong karga. Ang mga ito ay relatibong magaang () na mga baryon na binubuo lamang ng taas na quark at babang quark na may ikot at isospin na  salungat sa nucleon (proton at neutron) na may ikot at isospin na .
## Komposisyon 
Ang apat na iba ibang mga partikulong bumubuo ng pamilyang delta ay makikilala sa pamamagitan ng kanilang mga elektrikong karga na suma ng mga karga ng halo ng taas () at babang() mga quark na bumubuo nito. Mayroon ding apat na antipartikulo na may kabaligtarang mga karga na binubuo ng mga tumutugong antiquark. Ang eskistensiya ng  na may hindi karaniwan nitong +2 na karga ay mahalagang tanda sa pagkakabuo ng modelong quark.

Ang ikot na  ay nangangahulugan ang lahat ng mga quark sa loob ng isang partikulong  ay may aksis na ikot na tumuturo sa parehong direksiyon hindi tulad na halos kaparehong proton at neutron kung saan ang likas na ikot ng isa sa tatlong konstituenteng mga quark ay palaging kabaligtaran sa ikot ng iba pang dalawa. Ang paghahanay(alignment) na ikot na ito ay kinompleto ng isospin na bilang qunatum na  na nagbubukod sa   at  at ordinaryong mga nucleon na may ikot at isospin na .
## Pagkabulok 
Ang lahat ng iba ibang  uri ng mga  ay mabilis na nabubulok sa nucleon(proton o neutron) at isang pion na angkop na karga. Sa mas bihira at mas mabagal na paraan, ang  ay maaaring mabulok sa isang proton at isang photon at ang   ay maaaring mabulok sa isang neutron at isang photon.

[a]  PDG reports the resonance width (Γ). Here the conversion τ&nbsp;=&nbsp; is given instead.
## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga baryon
Amelita Ramos

Si **Amelita "Ming" Martinez-Ramos** (isinilang noong 29 Disyembre 1926) ay ang asawa ni dating Pangulo ng Pilipinas na si Fidel V. Ramos at ika-11 Unang Ginang ng Pilipinas.

Kategorya:Mga Pilipino
*
Kategorya:Mga asawa ng mga pangulo ng Pilipinas
Lambda baryon

Ang mga **Lambda baryon** ay isang pamilya ng mga subatomikong mga partikulong hadron na may mga simbolong  
, ,  at   at may +1 na elementaryong karga o mga neutral. Ang mga ito ay mga baryon na naglalaman ng tatlong magkakaibang mga quark: isang taas na quark, isang babang quark, at isang ikatlong quark na maaaring isang kakaibang quark (), isang charm quark (), isang ilalim na quark () o isang ibabaw na quark() quark. Ang ibabaw na quark ay hindi inaasahang mapagmamasdan dahil ang Pamantayang Modelo ay humuhula sa mean na panahon ng buhay ng mga ibabaw na quark na mga  . This is about 20 times shorter than the timescale for strong interactions, and therefore it does not form hadrons.

Ang unang partikulong Lamda na natuklasan ang  noong 1947 habang pinag-aaral ng mga interaksiyon ng kosmnikong sinag  Bagaman ang partikulo ay inaasahang mabuhay nang , Ang ibabaw na lambda () ay itinala para sa pagiging kompleto ngunit hindi inaasahang mapagmasdan dahil ang mga ibabaw na quark ay nabubulok bago ito mag-hadronisa. 

†  hindi natuklasang partikulo dahil ang ibabaw na quark ay nabubulok bago ito mag-hadronisa.

## Sanggunian
Kategorya:Mga baryon
Kategorya:Pisikang pampartikula
Sayawing pambayan

Kategorya:Sayaw
Ang **sayawing bayan** o **sayawing pambayan** (Ingles: *folk dance*) ay isang uri ng sayaw o sayawin ng mga katutubo sa isang lugar. Ito ay ang uri ng sayaw na sila na mismo ang naggawa na naiimpluwensiya mula sa kanilang mga paniniwala, relihiyon at tradisyon. Marami sa mga ito ay naimpluwensiyahan din ng mga nakasakop sa kanilang lugar.
Kalamnang deltoid

Sa anatomiya ng tao, ang **kalamnang deltoid** o **kalamnang tatsulok** (**kalamnang may tatlong sulok**), ay ang masel na bumubuo sa bilugang tabas ng balikat. Sa pang-anatomiya, lumilitaw ito na binubuo ng tatlong magkakaibang mga pangkat ng mga hibla, bagaman ipinapahiwatig ng elektromiyograpiya na binubuo ito ng hindi bababa sa tatlong mga pangkat na isa-isang malalayang mapagtutugun-tugon ng sistema ng sentral na nerbiyos.  Dati itong tinatawag bilang **deltoideus**, isang pangalan na ginagamit pa rin ng ilang mga anatomista.  Tinawag itong ganito dahil kahugis ito ng titik na Griyegong Delta na nangangahulugang "tatsulok".  Kilala rin ito bilang **karaniwang kalamnang pambalikat**, partikular na sa mas mababang mga hayop (halimbawa na iyong mga pusang domestikado).  Ang pangalang deltoid ay mas pinaiiksi pa bilang "delt".  Sa maramihang anyo, ang salitang ito ay maaari ring maging **deltoidei**.

Ang isang pag-aaral ng 30 mga balikat ay nagbunyag ng isang pangkaraniwang timbang na  (sakop ang –) sa mga tao.

## Panlikurang deltoid
Ang **panlikurang deltoid**, bagaman nasa likod ng katawan ay itinuturing na isang kalamnan o masel ng balikat.  Ang tungkulin ng partikular na masel na ito ay ang hilahin ang pang-itaas na braso palikod.  Ang ganitong galaw ay nagaganap kapag nagsasagawa ang isang tao ng ehersisyong nagsasagwan.

## Mga sanggunian
Kategorya:Sistemang pangkalamnan
Evangelina Macapagal

Si **Evangelina Macaraeg-Macapagal** (1 Nobyembre 1915&nbsp;– 16 Mayo 1999) ay ang ikalawang asawa ng dating Pangulo ng Pilipinas na si Diosdado Macapagal at ang ika-9 na Unang Ginang ng Pilipinas, at ang ina ni dating Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo.

Kategorya:Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas
Kategorya:Mga asawa ng mga pangulo ng Pilipinas
Kalamnang aduktor ng balakang

Sa anatomiya ng tao, ang mga **kalamnang aduktor ng balakang** o mga **aduktor ng balakang** (Ingles: *adductor muscles of the hip*, *hip adductors*, *groin*) ay isang pangkat ng mga kalamnan ng hita na nagsasagawa ng aduksiyon ng hita.  Ang mga ito ay nasa loob ng hita at karaniwang tinatawag na **singit** o *groin* sa Ingles. Sa pagkilos, kapag nakatuwid ang binti, ang mga masel na ito ang nagpapahintulot na muling mahilang pabalik papunta sa katawan ang binti; ang galaw na ito ang tinatawag na **aduksiyon ng balakang** o *hip adduction* sa Ingles.    

## Mga masel
Ang pangkat ng mga aduktor ay binubuo ng mga sumusunod:
*Adductor brevis
*Adductor longus
*Adductor magnus
*Adductor minimus, isang masel na karaniwang itinuturing na kabahagi ng adductor magnus.
*Pectineus
*Gracilis
*Obturator externus at mga bahagi rin ng panggitnang pitak ng hita.

## Pinagmumulan at pagsisingit
Ang mga aduktor ay nagsisimula sa ibabaw ng mga butong pubis at ischium at sumusingit o sumusuot sa panggitnang panlikurang ibabaw ng ibabaw o kapatagan ng femur.

## Inerbasyon
Ang nerbiyo nito ay nagmumula sa nerbiyong obturador maliban sa isang maliit na bahagi ng adductor magnus, na ang inerbasyon ay mula sa nerbiyong tibial.

## Mga sanggunian
Kategorya:Sistemang pangkalamnan
Aduksiyon

thumb|right|300px|Ang mga pang-anatomiyang kalatagan ng isang tao.

Ang **aduksiyon** o **aduksyon** (nagpapahiwatig na "paglalapit papunta sa gitna") ay isang galaw na nagdadala ng isang bahagi ng anatomiya na papalapit sa panggitnang lapyang sahital (tapyas na sahital, naghahati ng kanan at kaliwang mga bahagi) ng katawan. Kabaliktaran ito ng abduksiyon.

## Mga masel ng aduksiyon
### Pang-itaas na sanga
* ng bisig sa balikat (pambaba ng bisig)
** Subscapularis
** Teres major
** Pectoralis major
** Infraspinatus
** Triceps brachii (caput longum)
** Latissimus dorsi
** Coracobrachialis

* ng kamay sa galang-galangan
** Flexor carpi ulnaris
** Extensor carpi ulnaris

* ng mga daliring pangkamay
** Palmar interossei

* ng hinlalaki ng kamay
** Adductor pollicis

### Pang-ibabang sanga
* ng hita sa balakang
** panggitnang pitak ng hita/mga masel na pang-aduksiyon ng balakang
*** Adductor longus
*** Adductor brevis
*** Adductor magnus
*** Pectineus
*** Gracilis

* ng mga daliring pampaa (S2-S3)
** Adductor hallucis
** Plantar interossei

### Iba pa
* Mga luping pantinig
** Patagilid na kalamnang krikoaritenoid
* Bola ng mata
** Superior rectus
** Inferior rectus
** Medial rectus

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
* 

Kategorya:Mga katagang pang-anatomiya ng paggalaw
Kategorya:Sistemang pangkalansay
Kategorya:Sistemang pangkalamnan
Mata ng tao

Ang **mata ng tao** (Ingles: *human eye*) ay isang organong tumutugon sa liwanag para sa ilang mga layunin. Bilang isang may kamalayang organong pandama, ang mata ng mamalya ay nagpapahintulot ng paningin (persepsiyong biswal). Ang mga selulang tungkod (*rod cell* sa Ingles) at balisuso sa loob ng retina ay nagpapahintulot ng namamalayang pagwari ng liwanag at paningin kabilang na ang kamalayan na mawari ang iba't ibang mga kulay at pagwari ng kalaliman. Ang matang pantao ay maaaring makamalas o makadama ng humigit-kumulang na 10 milyong mga kulay.

Katulad ng sa mga mata ng iba pang mga mamalya, ang mga selula ng gangliong potosensitibo ng mata ng tao sa loob ng retina ay tumatanggap ng mga balap o hudyat ng liwanag na nakakaapekto sa pagbabago ng sukat ng balintataw, regulasyon at supresyon o pagpigil ng hormonang melatonin at pagsasanay ng ritmong sirkadyano (orasan ng katawan).

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mata
Kategorya:Paningin ayon sa takson
Kategorya:Sistemang pandama
Kategorya:Sistemang pantanaw
Kategorya:Ulo at leeg
Kategorya:Optalmolohiya
Kategorya:Mga tampok ng mukha
Kategorya:Kaligtasan at kalusugang panghanapbuhay
Balintataw

Ang **balintataw** (Ingles: *pupil*), **inla**, o **tao-tao** ay isang butas na nasa gitna ng alikmata ng mata na nagpapahintulot ng pagpasok ng liwanag sa retina. Kulay itim ito sapagkat karamihan sa liwanag na pumapasok sa balintataw ay hinihigop ng mga lamuymoy na nasa loob ng mata. Sa mga tao, ang balintataw ay bilog, subalit ang ibang mga espesye, katulad ng ilang mga pusa, ay may balintataw na hugis siwang. Sa mga katagang pang-optiko, ang balintataw na pang-katwanan ay ang apertura o butas ng mata at ang alikmata ay ang panghinto ng apertura (literal na panghinto ng butas). Ang larawan ng balintataw na nakikita sa labas ng mata ay ang pasukang balintataw, na hindi talagang tumutugma sa lokasyon at sukat ng pisikal na balintataw dahil ito ay pinalalaki ng kornea. Sa panloob ng gilid nito ay nakahimlay ang isang lantad na kayarian, ang kolarete (*collarette* sa Ingles), na tanda ng dugtungan o pag-aanib ng embriyonikong membranong pambalintataw na tumatakip sa embriyonikong balintataw.

## Mga sanggunian
Kategorya:Anatomiya ng mata
Pupil

Ang ***pupil***, binibigkas na /pyu-pil/, ay isang salitang Ingles, na tumutukoy sa:

*Mag-aaral o estudyante.
*Balintataw, bahagi ng katwanan ng mata.