open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pintuyan

Ang **Bayan ng Pintuyan** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Katimugang Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Pintuyan ay nahahati sa 23 mga barangay.

* Badiang
* Balongbalong
* Buenavista
* Bulawan
* Canlawis
* Catbawan
* Caubang
* Cogon
* Dan-an
* Lobo
* Mainit
* Manglit

* Nueva Estrella Sur
* Poblacion Ibabao
* Poblacion Ubos
* Ponod
* Son-ok I
* Tautag
* Nueva Estrella Norte
* Pociano D. Equipilag
* San Roque
* Santa Cruz
* Son-ok II

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Saint Bernard, Katimugang Leyte

Ang **Bayan ng Saint Bernard** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Katimugang Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ang bilang ng tao sa bayang ito ay  at may  na kabahayan. 

## Mga Barangay
Ang bayan ng Saint Bernard ay nahahati sa 30 barangay.

## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*St. Bernard, Southern Leyte current Photos 
*Philippine Standard Geographic Code 
*St. Bernard, Leyte from Google Maps
*Bloomberg "Philippine landslide buries village, 200 may be dead" 17 February 2006

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
San Juan, Katimugang Leyte

Ang **Bayan ng San Juan** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Katimugang Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng San Juan ay nahahati sa 18 mga barangay.

* Agay-ay
* Basak
* Bobon A
* Dayanog
* Santa Filomena
* Garrido
* Minoyho
* Pong-oy
* San Jose (Pob.)

* San Vicente
* Santa Cruz (Pob.)
* Santo Niño (Pob.)
* Somoje
* Sua
* Timba
* Osao
* San Roque
* Bobon B

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Official Website of San  Juan(Cabalian) 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
San Ricardo, Katimugang Leyte

Ang **Bayan ng San Ricardo** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Katimugang Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng San Ricardo ay nahahati sa 15 mga barangay.

* Benit
* Bitoon
* Cabutan
* Camang
* Esperanza
* Pinut-an
* Poblacion
* San Antonio (Alangalang)
* San Ramon
* Saub
* Timba
* Esperanza Dos
* Kinachawa
* Inolinan
* Looc

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Malitbog, Katimugang Leyte

Ang **Bayan ng Malitbog** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Southern Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Malitbog ay nahahati sa 37 mga barangay.

* Abgao
* Aurora
* Benit
* Caaga
* Cabul-anonan (Pob.)
* Cadaruhan
* Candatag
* Cantamuac
* Caraatan
* Concepcion
* Guinabonan
* Iba
* Lambonao

* Maningning
* Maujo
* Pasil (Pob.)
* Sabang
* San Antonio (Pob.)
* San Jose
* San Roque
* San Vicente
* Sangahon
* Santa Cruz
* Taliwa (Pob.)
* Tigbawan I

* Tigbawan II
* Timba
* Asuncion
* Cadaruhan Sur
* Fatima
* Juangon
* Kauswagan
* Mahayahay
* New Katipunan
* Pancil
* San Isidro
* Santo Niño

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Tomas Oppus

Ang **Bayan ng Tomas Oppus** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Katimugang Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Tomas Oppus ay nahahati sa 30 mga barangay.

* Anahawan
* Banday (Pob.)
* Bogo (Pob.)
* Cabascan
* Camansi
* Cambite
* Canlupao
* Carnaga
* Cawayan
* Hinagtikan
* Hinapo
* Hugpa
* Iniguihan
* Looc
* Maanyag

* Maslog
* Ponong
* Rizal
* San Isidro
* San Miguel
* Tinago
* Biasong
* Higosoan
* Mag-ata
* San Antonio(Calayugan)
* San Roque
* Luan
* Mapgap
* San Agustin(Lutaw)
* Zervanda

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Teoryang Nebular

Unang ipinanukala ng pilosopong Aleman na si Immanuel Kant ang **Teoryang Nebular** noong 1755. Naniniwala si Kant na ang sistemang solar ay nagmula sa isang malaki, mainit, at umiikot na nebula. Habang bumibilis ang pag-ikot ng nebula, ang gitna nito ay namuo at naging araw. Ang maliliit na mga materya naman ang naging mga planeta.

Sinang-ayunan ni Pierre Simon de Laplace ang teorya ni Kant. Si Laplace ay isang matematiko, pisiko, at astronomong Pranses noong ika-18 siglo.

Ayon kay Laplace, nagmula sa **nebula** ang sistemang solar, kasama na ang daigdig. Mga namumuong gas at alikabok ang nebula na nakikita sa kalangitan sa pamamagitan ng mga radyasyong ultrabiyoleta na nagmula sa isang mainit na bituin. Nagkaroon ng interaksiyon ang mga ion sa mga malayang elektron sa ulap at naging dahilan ng pagsabog nito ng liwanag sa lahat ng direksiyon. Mabilis na nagpaikut-ikot sa sansinukob ang nebula sa loob ng ilang milyong taon. Pagdaan ng panahon, unti-unti itong bumagal sa pag-ikot. Naging dahilan ito ng paglamig at pagtigas ng nasabing masa hanggang sa unti-unting natuklap ang mga ibabaw nito. Subalit nagpatuloy pa rin ito sa pag ikot dahil sa lakas ng puwersang sentripugal.

## Mga sanggunian
Kategorya:Astronomiya
Barira

Ang **Bayan ng Barira** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng [[]], Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

Ang Economic Development Corporation, na itinatag noong 1951 ni Pangulong Ramon Magsaysay, ay nagbukas sa Barira ng isang lugar ng resettlement para sa mga dating miyembro ng Huk. Ito ay unang pinangasiwaan ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas (AFP) hanggang sa ibigay sa Kagawaran ng Repormang Pansakahan noong 1972.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Barira ay nahahati sa 14 mga barangay.

* Barira (Pob.)
* Bualan
* Gadung
* Korosoyan
* Lamin
* Liong
* Lipa
* Lipawan
* Marang
* Nabalawag
* Panggao
* Rominimbang
* Togaig
* Minabay

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 
*
Buldon

Ang **Bayan ng Buldon** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng [[]], Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Buldon ay nahahati sa 15 mga barangay.

* Ampuan
* Aratuc
* Cabayuan
* Calaan (Pob.)
* Karim
* Dinganen
* Edcor (Gallego Edcor)
* Kulimpang
* Mataya
* Minabay
* Nuyo
* Oring
* Pantawan
* Piers
* Rumidas

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 
*
Datu Blah T. Sinsuat

Ang **Bayan ng Datu Blah T. Sinsuat** ay isang bayan sa lalawigan ng [[]], Pilipinas. Ito ay binubuo ng 12 barangay na dating bahagi ng bayan ng Upi. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Datu Blah T. Sinsuat ay nahahati sa 12 mga barangay.

* Kinimi
* Laguitan
* Lapaken
* Matuber
* Meti
* Nalkan

* Penansaran
* Resa
* Sedem
* Sinipak
* Tambak
* Tubuan

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 
*
Datu Odin Sinsuat

Ang **Bayan ng Datu Odin Sinsuat** ay isang ikalawang klaseng bayan at kabisera ng lalawigan ng [[]], Pilipinas.  Dati rin itong nagsilbi bilang kabisera ng lalawigan ng Shariff Kabunsuan, na ipinawalang-bisa noong 2008. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Datu Odin Sinsuat ay nahahati sa 34 mga barangay.

* Ambolodto
* Awang
* Badak
* Bagoenged
* Baka
* Benolen
* Bitu
* Bongued
* Bugawas
* Capiton
* Dados
* Dalican Poblacion

* Dinaig Proper
* Dulangan
* Kakar
* Kenebeka
* Kurintem
* Kusiong
* Labungan
* Linek
* Makir
* Margues
* Nekitan

* Mompong
* Sapalan
* Semba
* Sibuto
* Sifaren (Sifaran)
* Tambak
* Tamontaka
* Tanuel
* Tapian
* Taviran
* Tenonggos

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 
*
Hilagang Kabuntalan

Ang **Bayan ng Hilagang Kabuntalan** (Northern Kabuntalan) ay isang bayan sa lalawigan ng [[]], Pilipinas. Ito ay binuo mula sa 11 na mga barangay sa Kabuntalan, Maguindanao ayon sa  Muslim Mindanao Autonomy Act No. 205, na na ratipika sa isang plebesito noong Disyembre 30, 2006. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Northern Kabuntalan ay nahahati sa 11 mga barangay.

*Balong
*Damatog
*Gayonga
*Guiawa
*Indatuan
*Kapimpilan
*Libungan
*Montay
*Paulino Labio
*Sabaken
*Tumaguinting

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 
*
Pikit

Ang **Bayan ng Pikit** ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng Cotabato, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Pikit ay nahahati sa 42 na mga barangay.
*Ang mga barangay na may watawat ng Bangsamoro ay nakapaloob sa rehiyong BARMM*.

* Bagoaingud (Bagoinged) 
* Balabak 
* Balatican
* Balong 
* Balongis 
* Barungis 
* Batulawan 
* Bualan 
* Buliok 
* Bulod 
* Bulol 
* Calawag
* Dalingaoen (Lalingaon)
* Damalasak

* Fort Pikit 
* Ginatilan
* Gligli 
* Gokoton (Gokotan) 
* Inug-ug
* Kabasalan 
* Kalacacan
* Katilacan
* Kolambog
* Ladtingan
* Lagunde 
* Langayen
* Macabual 
* Macasendeg 

* Manaulanan 
* Nabundas 
* Nalapaan 
* Nunguan 
* Paidu Pulangi
* Pamalian 
* Panicupan 
* Poblacion
* Punol
* Rajah Muda 
* Silik
* Takipan
* Talitay
* Tinutulan
* Pamalian

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Kiamba

Ang **Bayan ng Kiamba** ay isang ikatlong klaseng bayan sa lalawigan ng Sarangani, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Kiamba ay nahahati sa 16 na mga barangay.

* Badtasan
* Datu Dani
* Gasi
* Kapate
* Katubao
* Kayupo
* Kling (Lumit)
* Lagundi
* Lebe
* Lomuyon

* Luma
* Maligang
* Nalus
* Poblacion
* Salakit
* Suli
* Tablao
* Tamadang
* Tambilil

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Alicia, Zamboanga Sibugay

Ang **Bayan ng Alicia** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Zamboanga Sibugay, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Alicia ay nahahati sa 27 mga barangay.

* Alegria
* Bagong Buhay
* Bella
* Calades
* Concepcion
* Dawa-dawa
* Gulayon
* Ilisan
* Kapatagan

* Kauswagan
* Kawayan
* La Paz
* Lambuyogan
* Lapirawan
* Litayon
* Lutiman
* Milagrosa (Baluno)
* Naga-naga

* Pandan-pandan
* Payongan
* Poblacion
* Santa Maria
* Santo Niño
* Talaptap
* Tampalan
* Tandiong Muslim
* Timbang-timbang

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Talitay

Ang **Bayan ng Talitay** (Bayan ng Sultan Sumagka) ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng [[]], Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Talitay ay nahahati sa 13 mga barangay.

* Adaon
* Bintan (Bentan)
* Gadungan
* Kiladap
* Kilalan
* Kuden
* Makadayon
* Manggay
* Mapayag
* Nunangan (Nunangen)
* Pageda
* Talitay
* Tugal

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 
*
Parang, Maguindanao del Norte

Ang **Bayan ng Parang** ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng [[]], Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Parang ay nahahati sa 24 mga barangay.

* Gadungan
* Gumagadong Calawag
* Guiday
* Landasan (Sarmiento)
* Limbayan
* Bongo Island (Litayen)
* Magsaysay
* Making
* Nituan
* Orandang
* Pinantao
* Poblacion

* Polloc
* Tagudtongan
* Tuca-Maror
* Manion
* Macasandag
* Cotongan
* Poblacion II
* Samberen
* Kabuan
* Campo Islam
* Macarimbang
* Gadunganpedpandaran

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
* Philippine Standard Geographic Code 
*
Columbio

Ang **Bayan ng Columbio** ay isang ikalawang klaseng bayan sa lalawigan ng Sultan Kudarat, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Columbio ay nahahati sa 16 na mga barangay.

* Bantangan (Lasak)
* Datablao
* Eday
* Elbebe
* Lasak
* Libertad
* Lomoyon
* Makat (Sumali Pas)

* Maligaya
* Mayo
* Natividad
* Poblacion
* Polomolok
* Sinapulan
* Sucob
* Telafas

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Esperanza, Sultan Kudarat

Ang **Bayan ng Esperanza** ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng Sultan Kudarat, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Esperanza ay nahahati sa 19 na mga barangay.

* Ala
* Daladap
* Dukay
* Guiamalia
* Ilian
* Kangkong
* Laguinding
* Magsaysay
* Margues
* New Panay

* Numo
* Paitan
* Pamantingan
* Poblacion
* Sagasa
* Salabaca
* Saliao
* Salumping
* Villamor
* Kauran

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Isulan

Ang **Bayan ng Isulan** ay isang unang klaseng bayan at kabisera ng lalawigan ng Sultan Kudarat, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Isulan ay nahahati sa 17 na mga barangay.

* Bambad
* Bual
* D'Lotilla
* Dansuli
* Impao
* Kalawag I (Pob.)
* Kalawag II (Pob.)
* Kalawag III (Pob.)
* Kenram

* Kolambog
* Kudanding
* Lagandang
* Laguilayan
* Mapantig
* New Pangasinan
* Sampao
* Tayugo

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
* Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Kalamansig

Ang **Bayan ng Kalamansig** ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng Sultan Kudarat, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Kalamansig ay nahahati sa 15 na mga barangay.

* Bantogon (Santa Clara)
* Cadiz
* Datu Ito Andong
* Datu Wasay
* Dumangas Nuevo
* Hinalaan
* Limulan
* Nalilidan
* Obial
* Pag-asa
* Paril
* Poblacion
* Sabanal
* Sangay
* Santa Maria

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Lambayong

Ang **Bayan ng Lambayong** ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng Sultan Kudarat, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Lambayong ay nahahati sa 26 na mga barangay.

* Caridad (Cuyapon)
* Didtaras
* Gansing (Bilumen)
* Kabulakan
* Kapingkong
* Katitisan
* Lagao
* Lilit
* Madanding
* Maligaya
* Mamali
* Matiompong
* Midtapok

* New Cebu
* Palumbi
* Pidtiguian
* Pimbalayan
* Pinguiaman
* Poblacion (Lambayong)
* Sadsalan
* Seneben
* Sigayan
* Tambak
* Tinumigues
* Tumiao (Tinaga)
* Udtong

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Lebak

Ang **Bayan ng Lebak** ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng Sultan Kudarat, Pilipinas. Ayon sa senso noong 2015, ito ay may populasyon na 88,868 katao. Matatagpuan ang bayan ng Lebak sa pinakahilagang bahagi ng pook-dalampasigan ng Sultan Kudarat, mga  mula sa kabiserang bayan na Isulan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Lebak ay nahahati sa 27 na mga barangay.

* Aurelio F. Freires (Poblacion II)
* Barurao
* Barurao II
* Basak
* Bolebok
* Bululawan
* Capilan
* Christiannuevo
* Datu Karon
* Kalamongog
* Keytodac
* Kinodalan
* New Calinog
* Nuling

* Pansud
* Pasandalan
* Poblacion I
* Poblacion III
* Poloy-poloy
* Purikay
* Ragandang
* Salaman
* Salangsang
* Taguisa
* Tibpuan
* Tran
* Villamonte

## Demograpiko
thumb|300px|left|Populasyong pansambahayan ayon sa pangkat etniko.

## Mga sanggunian
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Palimbang

Ang **Bayan ng Palimbang** ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng Sultan Kudarat, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Palimbang ay nahahati sa 40 na mga barangay.

* Akol
* Badiangon
* Baliango
* Balwan (Bulan)
* Bambanen
* Baranayan
* Barongis
* Batang-baglas
* Butril
* Colobe (Tagadtal)
* Datu Maguiales
* Domolol
* Kabuling
* Kalibuhan

* Kanipaan
* Kidayan
* Kiponget
* Kisek
* Kraan
* Kulong-kulong
* Langali
* Libua
* Ligao
* Lopoken (Lepolon)
* Lumitan
* Maganao
* Maguid

* Malatuneng (Malatunol)
* Malisbong
* Medol
* Milbuk
* Mina
* Molon
* Namat Masla
* Napnapon
* Poblacion
* San Roque
* Tibuhol (East Badiangon)
* Wal
* Wasag

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
President Quirino, Sultan Kudarat

Ang **Bayan ng President Quirino** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Sultan Kudarat, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng President Quirino ay nahahati sa 19 na mga barangay.

* Bagumbayan
* Bannawag
* Bayawa
* C. Mangilala
* Estrella
* Kalanawe I
* Kalanawe II
* Katico
* Malingon
* Mangalen

* Pedtubol
* Poblacion (Sambulawan)
* Romualdezalzal
* San Joseng
* San Pedritos (Tuato)
* Sinakulaylay
* Suben(Land of Promise)
* Tinaungan
* Tual (Liguasan)

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Sultan Kudarat, Maguindanao del Norte

Ang **Bayan ng Sultan Kudarat** ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng [[]], Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Sultan Kudarat ay nahahati sa 14 mga barangay.

* Alamada
* Banatin
* Banubo
* Bulalo
* Bulibod
* Calsada
* Crossing Simuay
* Dalumangcob (Pob.)
* Darapanan
* Gang
* Inawan
* Kabuntalan
* Kakar

* Kapimpilan
* Katidtuan
* Katuli
* Ladia
* Limbo
* Maidapa
* Makaguiling
* Katamlangan (Matampay)
* Matengen
* Mulaug
* Nalinan
* Nekitan
* Olas

* Panatan
* Pigcalagan
* Pigkelegan (Ibotegen)
* Pinaring
* Pingping
* Raguisi
* Rebuken
* Salimbao
* Sambolawan
* Senditan
* Ungap
* Damaniog
* Nara

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
* Philippine Standard Geographic Code 
*
Upi

Ang **Bayan ng Upi**  ay isang ikatlong klaseng bayan sa lalawigan ng [[]], Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Upi ay nahahati sa 23 mga barangay.

* Bantek
* Bayabas
* Blensong
* Borongotan
* Bugabungan
* Bungcog
* Darugao
* Ganasi

* Kabakaba
* Kibleg
* Kibucay
* Kiga
* Kinitaan
* Mirab
* Nangi
* Nuro (Poblacion)

* Ranao Pilayan
* Rempe
* Renede
* Renti
* Rifao
* Sefegefen
* Tinungkaan

## Demograpiko
## Mga Kawing Panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 
*
Senador Ninoy Aquino, Sultan Kudarat

Ang **Bayan ng Senador Ninoy Aquino** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Sultan Kudarat, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. Ito ay ipinangalan bilang paggalang kay Senador Benigno "Ninoy" Aquino, Jr., asawa ni Pangulong Corazon Aquino.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Sen. Ninoy Aquino ay nahahati sa 20 na mga barangay.

* Banali
* Basag
* Buenaflores
* Bugso
* Buklod
* Gapok
* Kadi
* Kapatagan
* Kiadsam
* Kuden

* Kulaman
* Lagubang
* Langgal
* Limuhay
* Malegdeg
* Midtungok
* Nati
* Sewod
* Tacupis
* Tinalon

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Hubo't hubad

[300px|thumb|right|*[La maja vestida* o "ang marikit o kaakit-akit na nakadamit" ni Goya. Ipinintang bersyon na may-damit.]]
[thumb|right|300px|*[La maja desnuda* o "ang marikit na walang saplot" ni Goya. Bersyong ng dibuho na walang-damit.]]

Ang '''hubu't-hubad**, **hubo't hubad** o **hubo at hubad** ay ang kawalan ng pantakip na kasuotan ng isang tao.  Sa kalagayang ito, nakalantad ang buo o bahagi ng mga maseselan at pribadong parte ng katawan.  Sa paghihiwalay ng dalawang mga salitang ito, tumutukoy ang **hubo** o **kahubuan** sa kawalan ng damit mula sa baywang paibaba habang ang **hubad** o **kahubaran''' naman ay kawalan ng kasuotan mula baywang pataas.  Nakalantad ang lahat ng mga panlabas na bahagi ng katawan sa kalagayan ng kahubaran.
thumb|Larawan ng isang binatilyong batang lalaki na nakadamit, kalahating hubad, at hubad na hubad.
thumb|341x341px|Hubad na babae at lalake - Posterior (Likod)
thumb|318x318px|Hubad na babae at lalake (kasali ang mga label) - Anterior (Harap)

## Mga sanggunian 
Kategorya:Sining
Kategorya:Pansariling buhay
Kategorya:Anatomiya
Kategorya:Seksuwalidad
Ang Marikit na May-damit

Ang dibuhong ***Ang Marikit na May-damit*** (Kastila ***La maja vestida***, ang orihinal na pamagat; Ingles: *The Clothed Maja*) ay isang larawang ipininta ng Kastilang pintor na si Francisco de Goya noong pagitan ng 1798 at 1805.  Ito ang nadadamitang bersiyon ng *Ang Marikit na Walang-damit* at nakatanghal na katabi nito sa nag-iisang silid sa Museong Prado sa Madrid.  Naging unang pag-aari ito ng Punong Ministrong si Manuel de Godoy, isang kilalang babaero.  Una itong itinanghal ni de Godoy sa kaniyang tahanan sa harap ng bersiyong walang-kasuotan, sa isang paraan kung saan ang walang kasuotang *maja* (ang "marikit" o "kaakit-akit") ay mailalantad anumang oras sa tulong ng isang mekanismong panghila sa kurtinang tabing nito.
   
## Mga sanggunian
*La Maja Vestida / La Maja Desnuda 

Kategorya:Mga dibuho ni Francisco de Goya
Ang Marikit na Walang-damit

Ang dibuhong ***Ang Marikit na Walang-damit*** (Kastila: *La maja desnuda*, ang orihinal na pamagat; Ingles *The Nude Maja*) ay isang larawang yari sa langis-pampintura na gawa ng dalubhasang Kastilang pintor na si, Francisco de Goya, na naglalarawan ng isang hubu't hubad na babae at nakahimlay na pasandal sa isang kamang may mga unan.  Isinagawa ni de Goya ang pagpipinta nito sa loob ng pagitan ng 1797 at 1800.  Paminsan-minsang sinasabi na ito ang pinakaunang paglalarawan ng babeng may napagmamasdang bulbol sa sining na Kanluranin. Ang ibang mga ipinintang larawan ay nagpapahatig lamang ng buhok na ito, bagaman ang *The Nymph of the Spring*, o "Ang Diwata ng Bukal" [ca. 1539] isang dibuhong iginuhit ni Lucas Cranach, Ang Matanda, ay waring nagpapakita na ng buhok sa may kasarian ng isang babae.

Kabilang sa koleksiyon ng ang Museo del Prado sa Madrid, Espanya, at itinatanghal na katabi ng *La maja vestida* sa loob ng iisang silid.

## Mga sanggunian
*http://www.abcgallery.com/G/goya/goyabio.html 
*https://archive.today/20130104132815/www.newyorker.com/printables/critics/031103crbo_books1
*http://www.marxist.com/ArtAndLiterature/goya_1.html

## Mga kawing panlabas
* *La maja vestida*/*La maja desnuda* 

Kategorya:Mga dibuho ni Francisco de Goya
Francisco de Goya

[thumb|right|Isa pang larawan ni Goya, ipininta ni [Vicente López y Portaña.]]
**Francisco José de Goya y Lucientes** (30 Marso 1746-16 Abril 1828) ay isang Kastilang pintor at ng mga manlilikha ng mga inukit na larawan.  Isa siyang Aragones na gumagawa ng mga obra maestra para sa korte ng pamahalaan ng Espanya.  Isa rin siyang tagatala ng kasaysayan.  Itinuturing siyang kapwa isa sa mga huling Matatandang Dalubhasa at maging isa sa sa mga makabagong pintor ng kaniyang panahon.  Ang mga elementong subersibo at subhetibong sa kaniyang sining, maging ang pangangasiwa ng pintura, ang naging huwaran ng mga sumunod na mga salinlahi ng mga artista ng sining, katulad nina Édouard Manet at Pablo Picasso.

Si Goya ang unang natatanging dibuhistang lumitaw mula noong ika-17 dantaon.  Bilang kinahihiligang pintor sa korte ng mga Kastila, nakalikha siya ng maraming mga larawan ng mga pamilyang maharlika, na nadadamitan ng mga eleganteng kasuotan at pinong mga alahas, ngunit kapuna-puna ang mga itsura ng mukhang may kasakiman, kapalaluan, kahambugan at karangyaan.  Subalit nagpinta rin si de Goya ng mga eksenang dramatiko.  Isang halimbawa nito ang *The Third of May, 1808* o "Ang Ikatlo ng Mayo, 1808", na naglalarawan ng pagbibigay ng mga sundalong Pranses ng parusang kamatayan sa isang grupo ng mga rebeldeng Kastila.  Kinasasangkapan ang nakagigimbal na tanawing ito ng mga nagsasalungatang pahid ng liwanag at kadiliman, at malungkuting mga kulay na tinutusok ng mga isinaboy na pula. hanggang sa italaga siya ng hari bilang opisyal na pintor-ng-korte noong 1786.

## Mga piling gawa 
* *Caprices*, o "Mga Kapritso" [mga bisyo], isang ukit-larawan na tumutuya sa korte ng Espanya.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pintor
Kategorya:Espanya
Hinundayan

Ang **Bayan ng Hinundayan** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Katimugang Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Hinundayan ay nahahati sa 17 mga barangay.

* Amaga
* Ambao
* An-an
* Baculod
* Biasong
* Bugho
* Cabulisan
* District I (Pob.)
* District II (Pob.)

* District III (Pob.)
* Hubasan
* Cat-iwing
* Lungsodaan
* Navalita
* Plaridel
* Sabang
* Sagbok

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Official Website of Hinundayan 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Giuseppe Garibaldi

Si **Giuseppe Garibaldi** (4 Hulyo 1807&nbsp;– 2 Hunyo 1882) ay isang Italyanong militar at pinunong pampolitika.  Noong siya nasa mga ika-20 gulang, sumali siya sa mga makabayang manghihimagsik na mga Italyanong Carbonari, at nangailangang tumakas makaraan ang isang bigong pagaalsa.  Nang lumaon, tumulong siya sa pagkakamit ng kalayaan ng Uruguay, na pinamumunuan ang Lehiyong Italyano sa Digmaang Sibil ng Uruguay, at pagkaraan nagbalik sa Italya bilang tagapag-utos sa mga alitan ng Risorgimento.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga militar mula sa Italya
Kategorya:Mga politiko ng Italya
Kategorya:Mga pinuno
Kategorya:Kasaysayang politikal ng Italya
Enggranahe

thumb|right|Mga umiikot na mga engranahe. Pagmasdan ang mga nagdirikit nilang mga ngipin.
Ang **enggranahe**, **gir**, **kambiyo** ay mga umiikot na bahaging mekanikal ng makina, laruan o anumang bagay na ginagamitan nito.  Hugis bilog ito, katulad ng mga karaniwang gulong na may butas rin sa gitna subalit may mga ngipin.  Tinatawag din itong mga "gulong na may ngipin."

## Mga uri 
May tatlong pangunahing uri ng mga enggranahe:
* Mga **enggranaheng may tari** (*spur gear*), may katuwang na pinyon (*pinion*)
* Mga '*enggranaheng bebel* o **bebel gir** (*bevel gear*)
* Mga **enggranaheng bulati**, **enggranahang helikal** o **helikal gir** (*worm gear*)

## Sanggunian 
Kategorya:Makinang payak
Kategorya:Inhenyeriya
Ngipin (paglilinaw)

Ang **ngipin** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*ngipin, bahagi ng bibig ng tao.
*ngipin, bahagi ng engranahe.
Thomas Gainsborough

Si **Thomas Gainsborough** (bininyagan Mayo 14 , 1727 – Agosto 2, 1788) ay isa sa mga pinakakilalang mga tagapinta at tagaguhit ng mga larawan ng tao at tanawin noong ika-18 dantaon sa Britanya.

## Talambuhay 
Sa gulang na 14, nilisan ni Gainsborough ang Sudbury, Suffolk para mag-aral ng sining sa London.  Nagbalik siya sa Sudbury noong 1746 kung saan napangasawa niya si Margaret Burr.  Noong 1760, lumipat siya sa bayan ng Bath, kung saan sumikat siya bilang dibuhista ng mga larawan at mukha ng mga tao.  Kumalat ang kaniyang pagsikat hanggang London.  Tuluyang namalagi siya sa London noong 1774.  Binawian siya ng buhay noong 1788.

## Larangan 
Hindi siya sumang-ayon sa Ingles na kritiko at artista rin ng sining na si Ginoong Joshua Reynolds, na sumulat na hindi magagamit ng matagumpay ang asul sa pagpipinta maliban na lamang bilang isang maliit na bahagi ng isang larawan.  Nagresulta ang pagtanggi ni Gainsborough sa ganitong paniniwala sa pagkakalikha niya ng dibuhong *Ang Asul na Bata* o *Ang Batang Asul* (*The Blue Boy* [sa Ingles]), naging isa sa mga pinakahinahangaang mga larawan sa mundo.

Ipininta ni Gainsbourough si Haring George III nang walong ulit.

## Parangal at pagkilala 
Noong 1768, naging isa sa mga kasapi ng Akamenyang Royal si Gainsborough, isang samahang nagtatanghal para sa mga alagad ng sining.

## Sanggunian 
Kategorya:Mga pintor
Kategorya:United Kingdom
Impormasyon

Ang kasaysayan o historya ay ginagamit bilang isang pangkalahatang kataga para sa **impormasyon** tungkol sa nakaraan, katulad ng "heolohikang kasaysayan ng daigdig". Kapag ginagamit bilang pangalan ng isang pinagaaralang larangan, tinutukoy ng kasaysayan ang pag-aaral at pagpapaliwanag ng mga nakatalang lipunan ng tao.

Ginagamit ng mga dalubhasa sa kasaysayan ang maraming uri ng pinanggagalingang nakatala, kabilang ang mga sinulat o nilimbag na mga tala, mga panayam (binigkas na kasaysayan), at arkeolohiya. Maaaring mga ibang paraan ang karaniwang ginagawa sa ilang panahon kaysa sa iba, at may mga uso ang pag-aaral sa kasaysayan (tignan historiograpiya). Tinatawag na bago ang kasaysayan ang mga pangyayaring bago pa may natalang kasaysayan ng tao.

Kadalasang sinasabi na nababalutan ng kaalaman sa kasaysayan ang parehong kaalaman sa nakaraang pangyayari at maka-kasaysayang pag-iisip na kasanayan.

## Tingnan din
*Kaalaman

Kategorya:Kasaysayan
Kategorya:Mga pangunahing paksa
Paul Gauguin

Si **Eugène Henri Paul Gauguin** (7 Hunyo 1848 – 8 Mayo 1903) ay isang nangungunang pintor noong panahon ng Post-Impresyonismo.  Naging daan para sa estilong Sintetista ng makabagong sining ang kaniyang mga eksperimentasyon sa mga pagkukulay. Noong 1888, lumakbay si Gauguin sa Arles kung saan nakitira siya kasama ni Vincent van Gogh. Ang istilo ng dalawang pintor ay tinawag na istilong *Post-Impresyonismo* dahil gumagamit ito ng indibidwalistiko at personal na pagpapayabong ng kulay, kung saan ginagamit rin ito ng mga Impresyonista.

Maliban dito, kilala rin si Gauguin bilang isang tagumpay na *stockbroker* sa Paris mula 1872 hanggang 1892.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pintor mula sa Pransiya
Kategorya:Ipinanganak noong 1848
Kategorya:Namatay noong 1903
Lake Sebu

Ang **Bayan ng Lawa ng Sebu** (Lake Sebu) ay isang ikalawang klaseng bayan sa lalawigan ng Timog Cotabato, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Lake Sebu ay nahahati sa 19 na mga barangay.

* Bacdulong
* Denlag
* Halilan
* Hanoon
* Klubi
* Lake Lahit
* Lamcade
* Lamdalag
* Lamfugon
* Lamlahak

* Lower Maculan
* Luhib
* Ned
* Poblacion
* Siluton
* Talisay
* Takunel
* Upper Maculan
* Tasiman

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Norala

Ang **Bayan ng Norala** ay isang ikatlong klaseng bayan sa lalawigan ng Timog Cotabato, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Norala ay nahahati sa 14 na mga barangay.

* Dumaguil
* Esperanza
* Kibid
* Lapuz
* Liberty
* Lopez Jaena
* Matapol
* Poblacion
* Puti
* San Jose
* San Miguel
* Simsiman
* Tinago
* Benigno Aquino, Jr.

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Polomolok

Ang **Bayan ng Polomolok** ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng Timog Cotabato, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Polomolok ay nahahati sa 23 na mga barangay.

* Bentung
* Crossing Palkan
* Glamang
* Kinilis
* Klinan
* Koronadal Proper
* Lam-Caliaf
* Landan
* Lumakil
* Maligo
* Palkan
* Poblacion

* Polo
* Magsaysay
* Rubber
* Silway 7
* Silway 8
* Sulit
* Sumbakil
* Upper Klinan
* Lapu
* Cannery Site
* Pagalungan

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Surallah

Ang **Bayan ng Surallah** ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng Timog Cotabato, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Surallah ay nahahati sa 17 na mga barangay.

* Buenavista
* Centrala
* Colongulo
* Dajay
* Duengas
* Canahay (Godwino)
* Lambontong
* Lamian
* Lamsugod

* Libertad (Pob.)
* Little Baguio
* Moloy
* Naci (Doce)
* Talahik
* Tubiala
* Upper Sepaka
* Veterans

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
T'boli, Timog Cotabato

:''Para sa pangkat-etniko sa Pilipinas, tingnan ang T'Boli.*

Ang *'Bayan ng T'boli''' ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng Timog Cotabato, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng T'boli ay nahahati sa 25 na mga barangay.

* Aflek
* Afus
* Basag
* Datal Bob
* Desawo
* Dlanag
* Edwards (Pob.)
* Kematu
* Laconon
* Lambangan
* Lambuling
* Lamhako
* Lamsalome
* Lemsnolon
* Maan
* Malugong
* Mongocayo
* New Dumangas
* Poblacion
* Salacafe
* Sinolon
* Talcon
* Talufo
* T'bolok
* Tudok

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing na panlabas 
* Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Buug

Ang **Bayan ng Buug** ay isang ikatlong klaseng bayan sa lalawigan ng Zamboanga Sibugay, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. Ang pangalang Buug ay nagmula sa salitang bog, isang salitang Subanen para sa pangalawang kagubatan na kapareho ng terminong buog sa Cebuano-Visayan. Dahil dito, isang grupo ng mga Subanen ang natagpuan ang latian na ito na may batis at sapat na suplay ng tubig habang sila ay lumilipat mula sa isang lugar patungo sa isa pa upang maghanap ng ligtas na lugar upang makapagsimula ng ikabubuhay malayo sa mga mandarambong na naghahanap ng mga alipin at mga bagay na maaaring samsamin. Mula noon, sinimulan ng mga tao na tawagin ang latian bilang Buug.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Buug ay nahahati sa 27 mga barangay.

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Imelda, Zamboanga Sibugay

Ang **Bayan ng Imelda** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Zamboanga Sibugay, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Imelda ay nahahati sa 19 mga barangay.

* Balugo
* Bolungisan
* Baluyan
* Cana-an
* Dumpoc
* Gandiangan
* Israel (Balian Israel)
* La Victoria
* Little Baguio (Lower and Upper)

* Baluran (Lower and Upper)
* Lumbog
* Lumpanac
* Little Baguio Mali (Lower and Upper)
* Poblacion (Santa Fe)
* Pulawan (Mt. View)
* San Jose
* Santa Barbara
* Guintolan

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Ilog Ganges

thumb|right|Pamamangka, isang maagang umaga sa Ilog Ganges.

Ang **Ilog Ganghes** o **Ilog Ganges** ay isang itinuturing na banal na ilog sa Indiya.  Nagsisimula ito sa itaas ng Himalayas ng Hilagang Indiya, sa puntong lagpas sa 3,048 metro o 10,000 piye, sa ibaba ng antas ng dagat.

## Sanggunian 
Kategorya:Mga ilog ng Asya
Kategorya:India
Kategorya:Bangladesh
Kategorya:Mga sagradong ilog
Diplahan

Ang **Bayan ng Diplahan** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Zamboanga Sibugay, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Diplahan ay nahahati sa 22 mga barangay.

* Balangao
* Butong
* Ditay
* Gaulan
* Goling
* Guinoman
* Kauswagan
* Lindang
* Lobing
* Luop
* Manangon

* Mejo
* Natan
* Paradise
* Pilar
* Poblacion (Diplahan)
* Sampoli A
* Sampoli B
* Santa Cruz
* Songcuya
* Tinongtongan
* Tuno

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Gasolina

[thumb|Gasolina sa loob ng isang [mason jar|*mason jar*]]
Ang **gasolina**, o **petrolyo**, ay ang pinakamahalagang gatong na pangmakina ng mga motor, na ginagamit para sa pagpapaandar at pagpapatakbo ng mga sasakyan tulad ng kotse, trak, bus, bangka, eroplano, traktora, at motorsiklo.  Ang gasolina ang pangunahing sanhi ng enerhiya at pwersa sa buong mundo sa pagpapatakbo ng ibat ibang sasakyang panlupa, pandagat at pang himpapapawid.  Ito ang isa sa mga deribatibo of produktong bunga ng langis, isang yamang lupa na naggagaling sa ilalim ng mundo.  Sa kasalukuyan ito pa rin ang primerong ginagamit sa ibat ibang bansa bilang pangunahing nagpapatakbo ng mga sasakyan.

## Paglalarawan 
Isang halo ng mga hidrokarbon - mga sustanyang may idroheno at atomong karbon.  Sa temperaturang 70 degring Fahrenheit, agad na nagiging singaw ang likidong gasolina.

Karamihan sa mga regular na gasolina ang may antas 90 sa pagbasa ng antas ng octane: nangangahulugang katumbas sila ng isang halo ng 90 bahagdang iso-oktano na may 10 bahagdang N-heptano.

## Paghahanda 
Bago dumaan sa prosesong ng pagpipino para magamit sa mga sasakyan, mukhang tubig muna ang gasolina, subalit isa itong kakaibang uri ng likido sapagkat nasusunog kaagad at may natatanging amoy.

## Mga sanggunian
Oktano

Ang **oktano** ay isang salitang nagmula sa *iso-octane*, isang likidong idrokarbono na ginagamit bilang pamantayang sukatan ng kalidad ng gasolina, partikular ang kung gaano kadaling magsiklab ang gasolina (tinatawag na ***knock***).  Karamihan sa mga regular na gasolina ang may ranggong 90 sa pagbasa ng antas ng oktano: nangangahulugang katumbas sila ng isang halo ng 90 bahagdang *iso-octane* na may 10 bahagdang N-heptane.

## Sanggunian
Kategorya:Gasolina
Kategorya:Mga kompuwestong kimikal
Kambyo (paglilinaw)

Ang **kambyo** o **kambiyo** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*kambyo, hinahawakang panlipat ng enggranaheng pangsasakyan habang nagmamaneho.
*kambyo (*joystick*), ginagamit sa mga larong pangkompyuter.
*mismong ibang tawag sa mga enggranahe o gir ng makina.
*lipat, pagpapalit o paglilipat ng riles o koneksiyong daanan ng tren.
*sukli, kapag gumagamit ng salapi sa pamimili; karampatang kapalit.
*barter, palitan ng panindang hindi ginagamitan ng pera.
Malangas

Ang **Bayan ng Malangas** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Zamboanga Sibugay, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Malangas ay nahahati sa 25 mga barangay.

* Bacao
* Basak-bawang
* Bontong
* Camanga
* Candiis
* Catituan
* Dansulao
* Del Pilar
* Guilawa
* Kigay
* La Dicha
* Lipacan
* Logpond

* Mabini
* Malungon
* Mulom
* Overland
* Palalian
* Payag
* Poblacion
* Rebocon
* San Vicente
* Sinusayan
* Tackling
* Tigabon

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Roseller Lim, Zamboanga Sibugay

Ang **Bayan ng Roseller Lim** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Zamboanga Sibugay, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Roseller Lim ay nahahati sa 26 mga barangay.

* Ali Alsree
* Balansag
* Calula
* Casacon
* Don Perfecto
* Gango
* Katipunan
* Kulambugan
* Mabini
* Magsaysay
* Malubal
* New Antique
* New Sagay

* Palmera
* Pres. Roxas
* Remedios
* San Antonio
* San Fernandino
* San Jose
* Santo Rosario
* Siawang
* Silingan
* Surabay
* Taruc
* Tilasan
* Tupilac

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Titay

Ang **Bayan ng Titay** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Zamboanga Sibugay, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Titay ay nahahati sa 30 mga barangay.

* Achasol
* Azusano
* Bangco
* Camanga
* Culasian
* Dalangin
* Dalangin Muslim
* Dalisay
* Gomotoc
* Imelda (Upper Camanga)
* Kipit
* Kitabog
* La Libertad
* Longilog
* Mabini

* Malagandis
* Mate
* Moalboal
* Namnama
* New Canaan
* Palomoc
* Poblacion (Titay)
* Poblacion Muslim
* Pulidan
* San Antonio
* San Isidro
* Santa Fe
* Supit
* Tugop
* Tugop Muslim

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Official Website of the Municipality of Titay, Zamboanga Sibugay 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Tungawan

Ang **Bayan ng Tungawan** ay isang ikatlong klaseng bayan sa lalawigan ng Zamboanga Sibugay, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Tungawan ay nahahati sa 25 mga barangay.

* Baluran
* Batungan
* Cayamcam
* Datu Tumanggong
* Gaycon
* Langon
* Libertad (Pob.)
* Linguisan
* Little Margos
* Loboc
* Looc-labuan
* Lower Tungawan
* Malungon

* Masao
* San Isidro
* San Pedro
* San Vicente
* Santo Niño
* Sisay
* Taglibas
* Tigbanuang
* Tigbucay
* Tigpalay
* Timbabauan
* Upper Tungawan

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Siay

Ang **Bayan ng Siay** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Zamboanga Sibugay, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Siay ay nahahati sa 29 mga barangay.

* Bagong Silang
* Balagon
* Balingasan
* Balucanan
* Bataan (Dacanay)
* Batu
* Buyogan
* Camanga
* Coloran
* Kimos (Kima)
* Labasan
* Lagting
* Laih
* Logpond
* Magsaysay

* Mahayahay
* Maligaya
* Maniha
* Minsulao
* Mirangan
* Monching
* Paruk
* Poblacion
* Princesa Sumama
* Salinding
* San Isidro
* Sibuguey
* Siloh
* Villagracia

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Payao

Ang **Bayan ng Payao** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Zamboanga Sibugay, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Payao ay nahahati sa 29 mga barangay.

* Balian
* Balogo
* Balungisan
* Binangonan
* Bulacan
* Bulawan
* Calape
* Dalama
* Fatima (Silal)
* Guintolan
* Guiwan
* Katipunan
* Kima
* Kulasian
* Kulisap

* La Fortuna
* Labatan
* Mayabo (Santa Maria)
* Minundas (Santo. Niño)
* Mountain View (Puluan)
* Nanan
* Poblacion (Payao)
* San Isidro
* San Roque
* San Vicente (Binangonan)
* Silal
* Sumilong
* Talaptap
* Upper Sumilong

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Serena Williams

**Serena Jameka Williams**, (isinilang Setyembre 26, 1981) ay isang Amerikanang dating nangungunang (may ranggong *World No. 1*) manlalarong babae sa larangang ng tennis.

Tinalo siya ng nakatatandang kapatid na si Venus Williams sa kampeonato ng tennis na pang-Wimbledon ng 2008.

## Sanggunian 
Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Estados Unidos
Venus Williams

Si **Venus Ebony Starr Williams** (isinilang Hunyo 17, 1980) ay isang Amerikana at dalubhasang manlalaro ng  tennis, dating nangunguna sa talaan ng *World Tennis Association* - may ranggog *World No. 1* - at pangkasalukuyang kampeon sa isahan at dalawahan laro ng Wimbledon.

Nagwagi si Williams ng 16 na mga titulong Grand Slam sa larangan ng  tennis - 7 sa isahan,7 sa dalawahang pambabae, at 2 sa magkahalong dalawahan.  Nanalo rin siya ng isang gintong medalya sa mga palarong Olimpiko sa mga isahan at dalawahang pambabae.  Siya ang mas nakatatandang kapatid na babae ng dating "World No. 1" na manlalarong si Serena Williams.  Kinikilala ang Magkapatid na Williams dahil sa kanilang mga ipinakikitang gilas at lakas sa larangan ng palaro ng tennis.

Tinalo ni Venus Williams ang nakababatang kapatid na si Serena sa kampeonato ng tennis na pang-Wimbledon ng 2008.

## Sanggunian
Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Estados Unidos
Kategorya:Ipinanganak noong 1980
Ilog Des Moines

Ang **Ilog Des Moines** ay isang tributaryong ilog ng Ilog Mississippi, na tinatayang may 525 milya (845&nbsp;km) ang haba hanggang sa pinakamalayong abot ng hangganan ng kaniyang sariling katubigan, sa mataas na bahagi ng Gitnang-Kanluran ng Estados Unidos.  Bilang pinakamalaking ilog na dumadaloy sa kalawakan ng estado ng Iowa, tumataas ito sa katimugang Minnesota, at dumadaloy sa kalawakan ng estado ng Iowa mula hilagang-kanluran patungong timog-silangan, daraan mula sa mga may mga glasyeradong kapatagan hanggang sa mga walang-yelong maliliit na bulubundukin ng lungsod ng Des Moines, isang pook na hango ang pangalan sa kailugang ito.  Binubuo nito ang maliit na bahagi ng hangganan ng Iowa kasunod ng Missouri sa Lee County.  Dumaraan sa seksiyong ito ang Abenida ng mga Santo.

## Sanggunian
Kategorya:Estados Unidos
Hiyas

Ang **hiyas** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*batong hiyas, tampok na bato; mamahaling alahas na nagagamit na panggayak, pangdekorasyon, pahiyas, o palamuti; tinatawag ding tampok, gayak, dekorasyon, palamuti, at ornamento
*hiyas ng panitikan, piguratibong katawagan sa isang tao na may angkin kakayahan sa panitikan
*hiyas, visual artist
Aparatong Geiger

thumb|right|Isang makabagong uri ng panukat na Geiger.

Ang **panukat na Geiger** o **aparatong Geiger** (tinatawag ding **aparatong Geiger-Müller**; Ingles: *Geiger counter*, *Geiger-Müller counter*, *G-M counter*) ay isang dosimetrong may kakayahang umalam ng pagkakaroon ng radyason at kakayahang sumukat sa antas ng radyasyong ito.  Nilikha ang kasangkapang ito ni Hans Geiger, isang Alemang siyentipiko (1882-1945), at ni Ernest Rutherford noong 1908.  Pinainam pa ito ni Walther Müller noong 1928.  Napapansin at nababasa ng aparatong ito ang pagkakaroon ng radyasyon sa isang lugar.  May ilan ding nakaaalam ng intensidad o lakas ng radyasyon, maging ang anggulo kung saan ito nanggagaling.

## Paano gumagana
Pumapasok ang radyasyon sa loob ng isang silindro at tumatama sa mga atomikong hangin o gas.  Nabubuwag ang mga atomikong gas na nagiging mga partikulo naglalaman at nagiipon ng mga kuryente, na bubunggo naman sa mga alambre, at nagiging sanhi ng pulo ng kuryente.  Lumalakas ang tunog (amplipikasyon) na maririnig bilang mga "klik" mula sa isang lawdispiker.

## Saan ginagamit
Ginagamit ang panukat na Geiger sa industriya, medisina, at pananaliksik na makaagham.  Kasangkapan ito sa pagsusukat ng kakapalan ng tablang metal.  Sa panggagamot, katulong ito ng mga duktor sa pagsusuri ng antas ng daloy ng dugo na dumaraan sa puso, makaraang iniksyunan ng sustansiyang radyoaktibo ang isang pasyente.  Kasangkapan din ito ng mga geologo sa pananaliksik nila ng mga radyoaktibong mineral katulad ng uranyum.    

## Sanggunian
Kaurian:Mga panukat
Rafael Nadal

Si **Rafael Nadal Parera** () (isinilang Hunyo 3, 1986, sa Manacor, Mallorca) ay isang Kastilang propesyunal na manlalaro ng tenis.  Nakahanay bilang pangalawa sa mundo (nakatala sa 156 na magkakasunod na linggo), siyam na beses siyang nanalo sa larong isahan sa kampeonato ng  French Open (2005/06/07/08/10/11/12/13/14) at nanalo sa kampeonato ng Wimbledon noong 2008, kung kaya't siya ang naging kaunaunahang manlalaro (mula kay Bjorn Borg) na nanalong magkasabay sa French Open at Wimbledon.  Nagawa rin ito ni Borg noong 1980.

Sa kampeonatong pang-2008 sa Wimbledon, Inglatera, natalo ni Nadal si Roger Federer ng Switzerland sa unang pagkakataon.

## Sanggunian 
Kategorya:Mga Kastila
Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Espanya