Tangkang pagpatay kay Donald Trump

Noong Hulyo 13, 2024, nasugatan si dating pangulong Donald Trump ng Estados Unidos sa isang pamamaril sa isang kampanyang rali sa isang lungsod ng Pennsylvania. Si  ang gustong bumaril sa kanya. Ang katauhan sa rali at sa mga bidyo ay nagpakita na si Trump ay dumudugo mula sa kanyang kanang tainga matapos ang pamamaril. Itinaas niya ang kanyang kamao sa ere nang ilang segundo. Siya'y agad na dinala sa isang sasakyan pagkatapos. Sinugod siya sa ospital. Napatay ang hinihinalang bumaril. Isang tao ang namatay, at dalawa pang tao ang nasugatan.

Ang katauhan sa rali at mga tagabalita ay nagsabing maraming putok ang narinig. Ang potograpo ng *New York Times* na si Doug Mills, na naroon sa rali, ay nag-ulat na may narinig na tatlo hanggang apat na putok ng baril. Ang insidente ay iniimbestigahan bilang isang tangkang pagpatay. Ito ang unang pagkakataon na isang kasalukuyan o dating presidente ng Estados Unidos o kandidato sa pagkapangulo ang binaril mula nang subukan ang tangkang pagpatay kay Ronald Reagan noong taóng 1981. Isang tagapagsalita ng Serbisyong Lihim ang nagkumpirma na "may nangyaring insidente" at sinabi na si Trump ay "ligtas." Ayon sa tagapagsalita ng kampanya na si Steven Cheung, siya'y sinuri nang mabilis sa isang lokal na pasilidad medikal. Ang seguridad sa Trump Tower ay pinalakas ng Kagawarang Pampulisya ng Lungsod New York. 

Ang independyenteng kandidato sa pagkapangulo na si Robert F. Kennedy Jr. ay pinayagan na makakuha ng proteksyon mula sa Serbisyong Lihim dalawang araw matapos ang pagtatangkang pagpatay kay Trump. Noong una, humiling si Kennedy ng proteksyon mula sa Serbisyong Lihim, ngunit tinanggihan ito ng Kalihim ng Kagawaran ng Pambansang Seguridad na si Alejandro Mayorkas. Sa halip, kumuha si Kennedy ng pribadong kumpanya ng seguridad para sa buong panahon ng kanyang kampanya sa pagkapangulo. Organisado ng kampanya ni Trump ang isang GoFundMe para sa mga dumalo sa kanyang rali na nasugatan o namatay, na nakalikom ng mahigit $2 milyon hanggang Hulyo 14. 

Iniimbestigahan ng FBI kasama ang Dibisyong Pambansang Seguridad ng U.S. Department of Justice, ang Serbisyong Lihim ng Estados Unidos, at ang Kawanihan ng Alkohol, Tabako, Mga Baril at Mga Pampasabog ang nangyaring insidente matapos ang tangkang pagpatay. Ang insidente ay iniimbestigahan bilang isang tangkang pagpatay at bilang isang aktong panloob na terorismo. Inutusan ni Pangulong Biden ang isang independiyenteng imbestigasyon sa seguridad ng Serbisyong Lihim para malaman kung paano halos mabaril si Trump ng ganap na malinaw. Ang mga resulta ng imbestigasyon ay ibubuod at ipapahayag sa publiko. Bukod dito, ipinag-utos ni Biden sa Serbisyong Lihim na suriin muli ang lahat ng mga patakaran sa seguridad para sa Republican National Convention (RNC) sa Milwaukee, kung saan opisyal na itatalaga si Trump bilang kandidato ng Republikanong pangulo sa ika-5 ng Nobyembre. Aminado ang Serbisyong Lihim na tinanggihan nila ang mga hiling na karagdagang pederal na yaman mula sa seguridad ng dating Pangulong Donald Trump simula noong 2022. 

Noong Hulyo 22, 2024, nagpatotoo si Kimberly Cheatle sa House Oversight Committee tungkol sa tangkang pagpatay. Sa pagdinig, inamin niya na ito ang "pinakamalaking kabiguang operasyonal ng Serbisyong Lihim sa mga nakaraang dekada" at hinarap ang magkakasamang panawagan ng mga mambabatas na siya ay magbitiw. Gayunpaman, nangako siyang hindi magbibitiw.

## Pamamaril 
thumb|right|200px|Ang rali ni Trump kung saan nangyari ang pamamaril
Tinamaan ng bala ang hindi bababa sa apat na tao. Ang isa sa kanila ay si Donald Trump. Isa pa ay si Corey Comperatore na namatay. Siya'y 50 taóng gulang at isang bumbero. Nang marinig niya ang mga putok ng baril, tumalon siya upang protektahan ang kanyang pamilya. Siya ang tinamaan ng bala, hindi sila.

Tinamaan din ng bumaril ang dalawang lalaking nakaligtas: sina David Dutch, 57, at James Copenhaver, 74.

Si Trump ay tinamaan ng bala sa itaas na bahagi ng kanang tainga. Itinaas niya ang isang kamay sa tainga bago yumuko sa likod ng podium para magtago. Ang mga ahente ng Secret Service ay tumalon patungo kay Trump at tinakpan siya. Pagkalipas ng mga dalawampu't limang segundo, tinulungan ng mga ahente si Trump na bumangon. Nang mga oras na iyon, nakita ang dugo sa kanyang tainga at mukha, at sinabi niya sa mga ahente ng Secret Service, "Hayaan ninyo akong kunin ang aking mga sapatos. Hayaan ninyo akong kunin ang aking mga sapatos." Nang bumangon si Trump, iniangat niya ang kanyang kamao at at itinaas ito sa harap ng madla habang binibigkas ang salitang "laban," at ang madla ay tumugon sa pamamagitan ng pagsigaw ng "U-S-A!" Pagkatapos nito, dinala siya sa isang sasakyan at inihatid sa malapit na ospital.

## Bumaril 
Ang salarin ay si . Siya'y 20 taóng gulang. Nakatira siya sa Bethel Park, Pennsylvania. Ito'y humigit-kumulang 43 milya mula sa Butler, Pennsylvania. Dahil 20 taóng gulang pa lang siya, wala pa siyang sapat na gulang upang bumoto sa halalan sa pagkapangulo ng Estados Unidos noong taóng 2020 ngunit maaari na siyang bumoto sa mga estado o lokal na halalan pagkatapos niyang maging 18 taóng gulang. Sinasabi sa mga talaan ng pagboto ng Pennsylvania na si Crooks ay miyembro ng Partido Republikano, katulad ni Donald Trump. Ngunit nagbigay din si Crooks ng US$15 sa ActBlue, isang grupo na liberal, noong siya'y 17 taóng gulang. Sinabi ng FBI na walang palatandaan ng problema sa kalusugang pangkaisipan ni Crooks.

Iba't ibang mga tao ang nagsasabi ng iba't ibang mga bagay tungkol kay Crooks. Sabi ng ilang taong kasama niya sa paaralan, tahimik siya at inaapi siya. May nagsasabing matalino at mabait siya. Simula noong Hulyo 2024, hindi alam ng awtoridad kung bakit pinaputukan ni Crooks ang rali ni Trump.

## Larawan 
Ang potograpo na si Evan Vucci ng Associated Press ay kumuha ng mga larawan ni Trump na duguan at nag-aangat ng kanyang kamao sa ere, napapaligiran ng mga kasapi ng Serbisyong Lihim, at kasama ang bandila ng Estados Unidos sa likuran. Ang mga larawan ay kumalat agad sa *social media* at telebisyon at malawakang ipinakita ng kanyang mga pinakakilalang kaalyado, kabilang ang National Republican Senatorial Committee, mga kasapi ng kanyang pamilya, at mga Republikanong kasapi sa Kongreso. Ang larawan ay isa sa mga pinaka-tinatakdang sandali ng pamamaril.
## Mga tugon 
### Pederal 
thumb|right|200px|Ang unang pahayag ni Pangulong Joe Biden pagkatapos ng pamamaril
[thumb|right|200px|Ang talumpati ni Pangulong Biden sa bansa mula sa [White House isang araw pagkatapos ng pamamaril]]
Tinanong si Pangulong Joe Biden tungkol sa pangyayaring ito.

Ang Kinatawan na si , Gobernador ng Michigan na si , at Gobernador ng Pennsylvania na si  ay nagbigay ng mga pahayag laban sa karahasan sa politika.

Ang negosyanteng si Elon Musk ay sumuporta kay Trump pagkatapos ng pamamaril.

Ipinahayag ni Gobernador ng Pennsylvania Josh Shapiro ang kanyang pagkontra sa karahasang pulitikal. Ang Gobernador ng Florida na si , na tumakbo laban kay Trump sa 2024 Republican primaries, ay nagsabi na siya at ang kanyang asawa ay nananalangin para kay Trump.

Ang Tagapagsalita ng Kapulungan na si Mike Johnson ay nangakong magsasagawa ng imbestigasyon sa pamamaril, at humihingi ng testimonya mula sa mga pederal na ahensya ng batas at mga opisyal ng pambansang seguridad. Pinapayuhan ng mga senador na mula sa Republikano ang Senado na pinamumunuan ng mga Demokrata na magsagawa rin ng mga pagdinig.

### Donald Trump 
Si Donald Trump ay nagbigay ng isang mahabang pahayag sa kanyang social network na Truth Social. Nagpasalamat siya sa bilis ng pagkilos ng mga puwersa ng seguridad at nagbigay ng pakikiramay sa pamilya ng namatay, pati na rin sa kanyang mga pag-iisip sa mga nasugatan sa panahon ng pag-atake na iyon. Ipinahayag din niya ang kanyang naramdaman sa panahon ng pag-atake: "Agad kong nalaman na may mali nang marinig ko ang matinding tunog, putok ng baril, at agad kong naramdaman ang bala na dumaan sa aking balat."

Inilunsad ng kampanya ni Trump ang isang GoFundMe na pangangalap ng pondo para sa mga dumalo sa rali na nasugatan o namatay, na nakalikom ng mahigit $2 milyon sa loob ng dalawampu't apat na oras mula nang maganap ang pamamaril.
### Pandaigdig 
Maraming mga lider pampulitika, kabilang sina Justin Trudeau ng Kanada, Javier Milei ng Argentina, at Emmanuel Macron ng Pransiya, ang nagbigay ng matinding panghuhusga sa pamamaril.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Donald Trump