Lumban

Ang **Bayan ng Lumban** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Laguna, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. Ika-apat na pinakamalaking bayan ang Lumban sa lalawigan ng Laguna.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Lumban ay nahahati sa 18 mga barangay.

## Tungkol sa
Kilala bilang "Embroidery Capital ng Pilipinas" at tahanan ng humigit-kumulang 32,298 kapayapaan, mapagmahal, masipag at mapagpatuloy na mga naninirahan. Itinatag noong 1582, ang munisipalidad ay nagho-host din ng dalawang (2) Hydro Power Plants na may pinagsamang kapasidad na 373 MW. Matatagpuan ito humigit-kumulang na 105 kilometro timog ng Maynila.

## Etimolohiya
Sinabi ng alamat na nakuha ni Lumban ang pangalan nito mula sa isang puno. Ang mga kwentong dating, na ipinasa mula sa mga ninuno hanggang sa mga susunod na henerasyon ay nagsasalaysay kung paano unang dumating sa lugar ang mga mananakop na Espanyol at namangha sila sa mga puno ng lumbang na lumalagong sagana sa lugar na sinasakop ngayon ng simbahang Katoliko at ng munisipal na gusali. Sinasabing ang mga punong lumbang na ito ay lumaki mula sa mga binhi na itinanim ng mga mangangalakal na Tsino na pinatay ang mga paninda at kalakal para sa mga katutubong produkto, mula ikasiyam hanggang ikalabindalawang siglo. Pagkatapos lamang ng kanilang pagdating sa mga Espanyol na ang lugar ay binigyan ng pangalang Lumbang. Ang titik na "g" ay kalaunan ay tinanggal mula sa pagbaybay para sa euphonic na mga kadahilanan at din para sa kaginhawaan ng dila ng Espanya.

## Kasaysayan
Isa ang bayan ng Lumban sa mga pinakamatatandang bayan sa lalawigan ng Laguna. Ang kabisera ng lalawigan, ang Santa Cruz, pati na rin ang Cavinti at ang bantog na Pagsanjan, ay dating bahagi ng Lumban. Dito matatagpuan ang Lawa ng Caliraya. Ang bayan ng Lumban ay nasa layong 104 kilometro timog silangan ng Maynila, ang kabisera ng bansa. Malaki ang ginampanan na bahagi ng Lumban hindi lamang sa kasaysayan ng Laguna, gayundin sa kasaysayan ng Pilipinas. Isa ito sa mga sentro ng sining ng lalawigan noong panahon ng mga Kastila, at isang patunay ang pagkakaroon ng paaralan kung saan itinuturo ang musika.

## Lokasyong Geographic
Ang Munisipalidad ng Lumban ay matatagpuan sa silangang baybayin ng Laguna de Bay, mga 105 kilometro timog ng Metropolitan Manila. Ang bayan ay nakasalalay sa mga heyograpikong coordinate ng 14 17 'latitude at 121 27' longtitude. Ito ay hangganan sa hilaga ng Munisipalidad ng Kalayaan (Laguna) sa hilagang-silangan ng Lungsod ng Quezon, sa timog-silangan ng Cavinti (Laguna), sa timog-silangan ng Pagsanjan (Laguna) at sa hilagang-kanluran ng Laguna de Bay. Ang pangkalahatang topograpiya ni Lumban ay payak at unti-unting tumataas na slope patungo sa silangang bahagi na aakyat sa bundok ng Sierra Madre. Saklaw ng slope mula 0-3% hanggang 5% at mas mataas pa. Ang pinakamababang bahagi sa Kanlurang bahagi sa baybayin ng Laguna Lake ay 0-1% at sa pangkalahatan ay tumataas hanggang 3% hanggang sa kanlurang bahagi ng dalisdis ng Barangay Balubad. Ang pinakamataas na slope ay nagsisimula sa base ng Barangay Lewin na saklaw mula 15% sa itaas patungo sa pinakamataas na bahagi ng Barangay Caliraya.

## Mga Pinagmulan ng Pangunahing Kita
Agrikultura, Pagbuburda

## Mga patutunguhan ng Turista
Caliraya Recreation Center, Boundary Arch, San Sebastian Church, Caliraya Lake, at Embroidery Products Display Center

## Mga Espesyal na Kaganapan
Pagdiriwang: Burdang Lumban Festival, Fluvial Parade, Piyesta ng San Sebastian

Kilala bilang "Embroidery Capital ng Pilipinas" at tahanan ng humigit-kumulang 32,298 kapayapaan, mapagmahal, masipag at mapagpatuloy na mga naninirahan. Itinatag noong 1582, ang munisipalidad ay nagho-host din ng dalawang (2) Hydro Power Plants na may pinagsamang kapasidad na 373 MW. Matatagpuan ito humigit-kumulang na 105 kilometro timog ng Maynila.

## Demograpiko
Sa senso noong 2015, ang populasyon ng Lumban, Laguna, ay 30,652 katao, [5] na may density na 760 mga naninirahan bawat square square o 2,000 mga naninirahan bawat square mile.

## Mga sanggunian
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 
*2010 Philippine Census Information 
*Genealogy of Pacita Mondez-Liwag containing about 2000 names of people who live/lived in Lumban, Laguna
*http://calabarzon.dilg.gov.ph/132-old-lgus/old-laguna-lgus/586-lumban 

Kategorya:Mga bayan ng Laguna

## Geography 
### Mga barangay 
Ang Lumban ay pampulitikang inihahati sa labing-anim (16), gaya ng nakasaad sa baba. Ang mga barangay an binubuo ng mga purok, at ilan ng mga ito ay mayroong sitio.
thumb| Mapa ng mga barangay ng Lumban
Mayroon isang hindi pagkakaunawaan tungkol sa Caliraya Watershed sa silangang bahagi ng Barangay Caliraya sa gitna ng mga munisipalidad ng Kalayaan at Cavinti.
thumb| Ang hindi pagkakaunawaan sa teritoryo ng Cavinti, Lumban, at Kalayaan sa mapa ng Laguna.
 

* Bagong Silang
* Balimbingan (Poblacion)
* Balubad
* Caliraya
* Concepcion
* Lewin
* Maracta (Poblacion)
* Maytalang I
* Maytalang II
* Primera Parang (Poblacion)
* Primera Pulo (Poblacion)
* Salac (Poblacion)
* Santo Niño (Poblacion)
* Segunda Parang (Poblacion)
* Segunda Pulo (Poblacion)
* Wawa

### Lawa ng Caliraya 
Matatagpuan ang Lawa ng Caliraya sa Lumban. Ito ay isang lawa ng inilikha ng tao noong 1939 na naging makilalang lugar para sa palakasang tubig at panlabas na libangan, kabilang dito ay ang pangiisda. Sa paligid nito ay ang mga resort at vacation home, na marami-rami dahil sa lokal na kapaligiran at klima.

### Caliraya Dam 
## Geography 
### Mga barangay 
Ang Lumban ay pampulitikang inihahati sa labing-anim (16), gaya ng nakasaad sa baba. Ang mga barangay an binubuo ng mga purok, at ilan ng mga ito ay mayroong sitio.
thumb| Mapa ng mga barangay ng Lumban
Mayroon isang hindi pagkakaunawaan tungkol sa Caliraya Watershed sa silangang bahagi ng Barangay Caliraya sa gitna ng mga munisipalidad ng Kalayaan at Cavinti.
thumb| Ang hindi pagkakaunawaan sa teritoryo ng Cavinti, Lumban, at Kalayaan sa mapa ng Laguna.
 

* Bagong Silang
* Balimbingan (Poblacion)
* Balubad
* Caliraya
* Concepcion
* Lewin
* Maracta (Poblacion)
* Maytalang I
* Maytalang II
* Primera Parang (Poblacion)
* Primera Pulo (Poblacion)
* Salac (Poblacion)
* Santo Niño (Poblacion)
* Segunda Parang (Poblacion)
* Segunda Pulo (Poblacion)
* Wawa

### Lawa ng Caliraya 
Matatagpuan ang Lawa ng Caliraya sa Lumban. Ito ay isang lawa ng inilikha ng tao noong 1939 na naging makilalang lugar para sa palakasang tubig at panlabas na libangan, kabilang dito ay ang pangiisda. Sa paligid nito ay ang mga resort at vacation home, na marami-rami dahil sa lokal na kapaligiran at klima.

### Caliraya Dam 
Ang Caliraya Dam ay isang dam na pangpilapil sa Lumban, Laguna, sa Kabundukan ng Sierra Madre ng Pilipinas. Ang imbakan ng tubig na inilikha ng dam, ang Lawa ng Caliraya, ay naging panustos ng pinakamatandang haydroelektrikong planta sa Pilipinas, bago naging panlibangang lugar para sa palakasang tubig at pangiisda. Nagsimula ng pagyari dito noong 1939, at itinayo ng isang haydroelektrikong planta noong 1942.

Ang Lawa ng Caliraya ay kalaunan na idinugtong sa Lawa ng Lumot, isa pang lawa na inilikha ng tao, sa pamamagitan ng 2.3 kilometrong (1.4 milyang) penstock sa ilalim ng lupa, para dumarami ang suplay ng tubig. Ito ay kalaunang iginamit bilang pantaas na imbakan ng tubig para sa Kalayaan Pumped-Storage Hydroelectric (Pumped-Storage Haydroelektrikong planta ng Kalayaan) sa kanluran ng Lawa ng Caliraya, kasama ng Laguna de Bay bilang pambabang imbakan ng tubig.

### Klima