Lillian Gish

Si **Lillian Diana Gish** (Oktubre 14, 1893Pebrero 27, 1993) ay isang Amerikanong aktres, na itinuturing na isa sa mga pangunahing indibidwal ng maagang industriya ng pelikula sa Estados Unidos. Tinaguriang ang "Unang Ginang ng Pelikulang Amerikano", madalas siyang ihanay bilang isa sa mga pangunahing aktres ng panahon ng mga pelikulang tahimik.

Gumanap si Gish sa mga pelikula ng direktor na si D.W. Griffith noong dekada 1920s. Bagamat una siyang umarte sa pelikulang maiksi na *An Unseen Enemy* (1912), nakilala ang kanyang pangalan dahil sa pagganap niya sa *The Birth of a Nation* (1915). Umani rin siya ng mga papuri mula sa kritiko para sa kanyang pagganap sa *Intolerance* (1915) at *Broken Blossoms* (1919). Noong 1920, dinirek niya ang kanyang kapatid para sa pelikulang *Remodelling Her Husband*. Lumipat siya sa Metro-Goldwyn-Mayer noong 1925, at doon, binigyang-laya siya ng istudyo para sa mga pelikulang ginanapan niya, katulad ng *La Bohème* (1926) at sa *The Wind* (1928), ang pinakahuling niyang pag-arte sa isang pelikulang tahimik.

Umarte rin si Gish sa mga pelikulang may tunog pagsapit ng dekada 1930s, mula sa pelikulang *One Romantic Night* (1930). Gayunpaman, bihira na lang siyang umarte at bumalik sa teatro. Nakakuha siya ng isang nominasyon para sa Pinakamahusay na Pansuportang Aktres sa Gawad Academy para sa pelikulang *Duel in the Sun* (1946). Malaki rin ang kanyang mga pagganap para sa mga pelikulang *Portrait of Jennie* (1948), *The Night of the Hunter* (1955), *A Wedding* (1978) at *Sweet Liberty* (1986). Bukod sa pelikula at teatro, lumabas din siya sa mga teleserye sa telebisyon mula noong dekada 1950s. Huli siyang gumanap sa pelikulang *The Whales of August* (1987), kung saan nakatanggap siya ng mga papuri. Namatay siya noong 1993 dahil sa pagpalya ng puso, ilang buwan bago ang kanya sanang sentenaryo.

Itinuturing si Gish bilang isa sa mga prominenteng aktres noong panahon ng mga pelikulang tahimik. Ayon sa listahan ng American Film Institute, ika-17 siya sa pinakamahuhusay na aktres ng klasikal na pelikulang Amerikano. Natanggap ni Gish ang isang *honorary award* mula sa Gawad Academy para sa kanyang mga kontribusyon sa industriya, at noong 1984, tinanggap niya ang Lifetime Achievement Award ng American Film Institute.

## Buhay 
Ipinanganak si Lillian Gish noong ika-14 ng Oktubre 1893 sa lungsod ng Springfield sa Ohio, Estados Unidos. Siya ang panganay na anak nina James Leigh Gish at Mary Robinson McConnell. Kapatid niya si Dorothy, na naging isang sikat na aktres din.

Dahil sa pagiging lasinggero ng kanilang tatay, ang nanay nila ang sumuporta lamang sa kanila. Nag-debut sa pag-arte sa teatro si Gish noong 1902 kasama ng kapatid niya. Lumipat sila kalaunan sa Silangang St. Louis sa Illinois at nagtayo ng isang negosyo sa tabi ng isang teatro. Matapos masunog ang naturang teatro, lumipat sila sa lungsod ng New York, kung saan nakilala nila si Gladys Smith, na nagpajkilala sa kanila sa direktor na si D.W. Griffith.

* (1919), kasama si Richard Barthelmess.]]

Lumabas si Gish sa mga pelikulang maiiksi ni Griffith noong unang bahagi ng dekada 1910s, simula sa *An Unseen Enemy* (1912). Sa panahong ito, hindi ganong kalaki ang merkado para sa pelikula, kaya naman umarte pa rin ang magkapatid na Gish sa teatro. Gayunpaman, nagsimulang umusad ang career ni Lillian sa pelikulang *The Birth of a Nation* (1915). Lalo pa siyang nakilala sa mga sumunod na pelikula ni Griffith, tulad ng *Intolerance* (1915) at *Broken Blossoms* (1919). Partikular na pinuri siya ng mga kritiko sa kanyang estilo ng pag-arte.

## Pilmograpiya 
### Pelikula 
#### Bago dekada 1930s 
#### Mula dekada 1930s 
#### Labas sa pag-arte 
### Teleserye 
## Parangal 
### Gawad Academy 
## Talababa 
## Sanggunian 
## Kawing panlabas 
* 
* 
* 
* Lillian Gish sa *Women Film Pioneers Project''
* Mga papeles ni Lillian Gish, 1909–1992, hawak ng Billy Rose Theatre Division, New York Public Library for the Performing Arts
* 
* 

Lillian Gish
Lillian Gish