open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ama

Ang **ama** (Ingles: *father*) ay ang lalaking magulang ng anumang uri ng anak o supling.  Karamihan sa mga hayop, kabilang ang mga tao, ang ipinanganak mula sa isang ina at sa isang ama dahil sa kanilang pag-ibig at pagtatalik.  Ang ina ang nagdadalangtao at nagluluwal ng sanggol.  Tinatawag na ama sa batas o biyenang lalaki ang ama ng asawa ng isang tao.

Sa ilang mga kultura, nangangahulugang "pinuno" ang ama.  Paminsan-minsang tinataguriang *mga Ama* ang mga tagapagtatag ng isang bansa, gayundin ang mga manlilikha ng isang larangan o kaya mga imbentor.  

Sa ilang mga relihiyon, katulad ng Hudaismo o Kristiyanismo, tinatawag ang Diyos bilang *Ama*.  Sa paniniwalang Kristiyano, may tatlong mga persona o katauhan ang Diyos: ang Ama, ang Anak, at ang Espiritu Santo.  Ginagamit din ang **padre**

## Tingnan din 
* Ginong
* Lolo
* Tiyo
* Ninong o Inaama

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pamilya
Kategorya:Lalaki
Paninilip

thumb|right|Paglalarawan ng isang lalaking namboboso (*nasa kanan, bandang itaas*) sa isang babae.
thumb|right|Isang babaeng naninilip *(nasa kaliwa)*.

Sa sikolohiya, ang **paninilip**, **mahalay na paninilip**, o **pamboboso** (Ingles: *voyeurism*), ay ang pagkakaroon ng pagsasagawa o kahiligang seksuwal ng pagmamanman o paniniktik sa mga taong gumagawa ng mga gawaing pansarili o gawaing matalik, katulad ng pagtatanggal ng damit, gawaing seksuwal, o iba pang mga gawaing karaniwang itinuturing na likas na pribado. Sa popular na imahinasyon, ginagamit ang katawagang ito sa mas malawakang diwa upang tukuyin ang isang taong namihasang magmanman ng ibang mga taong hindi nalalamang pinagmamasdan sila, at walang kinakailangang pagkasangkot ng kagustuhang seksuwal.  Tinatawag na **maninilip** o **mamboboso** ang isang taong nasisiyahan o lumiligaya dahil sa paninilip. Sa taong mahilig na manilip, ang kaibahan niya ay ang pangunahin o tanging pinagmumulan ng damdamin niya ng pagkapukaw na seksuwal ay ang panonood sa ibang tao na nasa sari-saring yugto ng paghuhubad o kawalan ng damit o gawain ng pakikipagtalik.

## Mga sanggunian
Kaurian:Pansariling buhay
Kaurian:Seksuwalidad
Pangungumadrona

Ang **pangungumadrona** (Kastila: *Matrona*, Ingles: *Midwifery*, Aleman: *Hebamme*, Pranses: *Sage-femme*) ay isang propesyon sa pangangalaga ng kalusugan kung saan nagbibigay ang mga **komadrona** o **hilot sa panganganak** ng pangangalaga bago manganak sa mga ina na nagdadalangtao, dumadalo at nag-aasikaso sa panganganak o pagluluwal ng sanggol, at nagbibigay din ng pangangalaga sa panahon pagkatapos na makapanganak sa ina at sa kanyang sanggol.  Kapwa ginagamit na pangtawag ang mga salitang **komadrona** at **hilot** para sa mga lalaki at babaeng nangungumadrona, gayon din ang katumbas nito sa Ingles na *midwife*, lalaki man o babae ang komadrona.  Sa Ingles, batay sa etimolohiya, nagmula ang *midwife* mula sa Gitnang Ingles na *mid* = may, at sa Matandang Ingles na *wif* = babae, na kabag binuo ay literal na "may babae"). 

## Tingnan din
*Accouchement 

## Mga sanggunian
Kaurian:Panggagamot
Kaurian:Mga trabaho
Kaurian:Panganganak
Kategorya:Pagdadalantao
Kaurian:Obstetriks
Komadrona

Ang **komadrona** ay isang dablubhasa na nangangalaga sa isang ina at sa bagong silang na bata, ang kakayahan ay magpaanak. Ang edukasyon sa pagsasany para sa pagpapapanak ay nakatutok ng maigi sa pangangalaga ng mga kababaihan ng buong buhay nila, pagtutok sa pagiging dalubhasa sa pagsasabi kung nasa aling antas ang isang kondisyon na may kaukulan na pagpapapliwanag. sa maraming bansa ang tagapagpanganak ay kilala bilang mahusay tagapangalaga sa kalusugan. ang tagapagpaanak ay mahusay sa pagsasabi pagkakaiba sa normal na progreso ng panganganak and nauunawaan kung pano ang paraan sa paglihis sa normal. Maaari silang makialam sa delikadong sitwasyon gaya ng breech births, twin births, and births kung saan ang mga bata ay nasa hulihan na posisyon gamit ang di-nagsasalakay na mga pamamaraan. Para sa mga komplikasyon na patungkol sa pagbubuntis at panganganak na lampas sa kaalaman ng isang tagapanganak, kabilang rito ang pagoopera at kagamitan sa pagpapaanak, na inirerekomenda ang kanilang pasyente sa kanilang physicians at tagapag opera sa maraming parte ng mundo, ang mga propesyong trabaho sa pagbibigay ng pangangalaga sa manganganak na babae sa ibang salita tanging ang tagapagpaanak ay syang may kakahayan sa pagaasikaso, maging sa iabng bansa, karamihan ng babae ay may pahintulot sa paggamit ng obstetricians kaysa sa tagapagpanak. Maraming papaunlad na bansa ay inilalaan ang pera at pagsasanay para sa pagiging isang tagapagpaanak, minsan ang mga mahuhusay na tao na ang hinahanap sa nakasanayang tradisyon ng pagpapaanak. ang iba ay kulang na sa pagbibigay serbisyo dahil sa kakulangan ng pinaggagalingan ng pondo.

Ayon sa kahulugan mula sa International Confederation of Midwives, kung saan ito rin ay mula rin sa World Health Organization at sa International Federation of Gynecology and

Ang tagapagpaanak ay isang taong matagumpay na natapos ang midwifery education programme na kilala sa mga bansa kung saan matatagpuan at nakabase sa ICM Essential Competencies for basic Midwifery Practice at ang balangkas sa ICM Global Standards para sa midwifery education, kung saan nakatalaga ang mga posibleng kwalipikasyon sa pagiging rehistradong o legal at lisensyado sa pagiinsayo ng midwifery at gamitin ang titulong tagapagpaanak na syang nagtuturo ng kakayahan sa pagiinsayo ng tagapagpanak.

Ang salita ay nagmula sa Old English '**, "with", at **', "woman", at sa gayon ay orihinal na nangangahulugang "with-woman", iyon ay, ang *babaeng* *kasama* ng taong nanganganak. Ang terminong "lalaking midwife" ay karaniwang pananalita kapag tumutukoy sa mga lalaking may kasarian na mga tao na nagtatrabaho bilang mga komadrona.

## Mga sanggunian
Kapernaum

Ang **Kapernaum**, **Capernaum**, **Caparnaum**, o **Cafarnaum** sa Bagong Tipan: sa Ebanghelyo ni Lukas iniulat ito bilang tahanan ng mga apostol na sina Pedro, Andres, Santiago, at Juan, pati na ng maniningil ng buwis na si Mateo.  Sa Ebanghelyo ni Mateo (*Mateo 4:13*), iniulat ang bayan bilang ang tahanan ni Hesus.  Ayon sa *Lukas 4:31-44*, nangaral si Hesus sa loob ng isang sinagoga sa Capernaum tuwing mga araw ng sabat.  Sa Capernaum din sinasabi sa Bagong Tipan ng Bibliya na nagpagaling si Hesus ng isang lalaking inalihan ng espiritu ng isang maruming diyablo at kung saan rin nagpagaling ng lagnat ng biyenang babae ni San Pedro si Hesus.  Ayon sa *Mateo 8:5-13*, ito rin ang pook kung saan nagtanong ang isang senturyonng Romano upang pagalingin ang isa niyang tagapaglingkod.  May isang gulasi na maaaring isang sinagoga ng kapanahunang iyon ang natagpuan sa ilalim ng mga labi ng isang sumunod na sinagoga.  

## Tingnan din 
* Aklat ni Nahum

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pook sa Bibliya
Pamamaywang

thumb|Isang taong nakapamaywang

Ang **pamamaywang** (Ingles: *akimbo*, kalimitang nasa pariralang *with arms akimbo*, na nagpapahiwatig na "nakapatong sa baywang ang mga bisig") ay isang posisyon ng katawan ng tao kung saan nakapatong o nakalagay ang mga kamay sa magkabilang gilid ng baywang, habang nakabaluktot ang mga siko.  Kilala ang salitang **nakapamaywang** sa Ingles bilang *akimbo*. 

## Mga sanggunian
Kaurian:Baywang
Kaurian:Galaw
Kaurian:Katawan ng tao
Sipit-sipitan (leeg ng bahay-bata)

thumb|right|Paglalarawan ng kinaroroonan ng sipit-sipitan sa loob ng katawan ng isang babaeng tao.

Ang **sipit-sipitan** (Ingles: *cervix*, *neck of the uterus*, *cervix uteri*; sa wikang Latin, nangangahulugang "leeg" ang salitang *cervix*) ay ang panlabas na dulo ng bahay-bata na kahugis ng o may pagkakatulad sa leeg ng tao, kaya't tinatawag ding **leeg ng bahay-bata**.  Ito ang mas pang-ibaba at makipot na bahagi ng bahay-bata kung saan pumipisan ito sa pang-itaas na dulo ng kiki.  Silindriko o koniko ang hugis nito at nakaumbok sa pang-itaas na pangharap (anteryor) na dingding ng puke.  Tinatayang kalahati ng kahabaan nito ang makikita sa paggamit ng naaangkop na kagamitang medikal; nahihimlay ang natitira sa itaas ng puke na hindi maaabot ng pananaw. 

## Mga sanggunian
Kategorya:Sistemang reproduktibo ng babae
Kategorya:Anatomiya ng tao
Kategorya:Anatomiya ng babaeng tao
Arimatea

Ang **Arimatea**, dating tinatawag na **Rama** at **Ramataim**, ay isang dating lungsod sa Hudea ayon sa Ebanghelyo ni Lukas (xxiii. 51).  Ito ang bayang pinanggalingan ni Jose ng Arimatea, na lumilitaw sa lahat ng apat na paglalahad ng Ebanghelyo sa Bagong Tipan ng Bibliya ukol sa Pasyon dahil sa pag-aabuloy ng kanyang bagong puntod o libingan sa labas ng Herusalem na magagamit para sa katawan ni Hesus.

Kalimitang itinuturing ang Arimatea bilang ibang pangalan para sa Ramathaim-Zophim na nasa loob ng Ephraim, ang pook na pinagsilangan ni Samuel, kung saan nagpunta kay Samuel si David. (*1 Samuel 1:1, 19*).  May ibang mga dalubhasa sa Bibliyang iniuugnay ang Arimatea sa Ramlah sa Dan, o Ramah sa Benjamin. (*Mateo 2:18*)

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga pook sa Bibliya
Lehiyong Romano

Ang **lehiyong Romano** (, ) ang pinakamalaking panghukbonng unit  na binubuo ng 5,200 kawal o sundalo  at 300 kabalyero mula sa Republikang Romano(509 BCE–27 BCE) at 5,600 kawal at 200 auxilia sa Imperyong Romano (27 BCE –  1453 CE)'', ika-1 hanggang ika-3 siglo]]
## Mga maagang lehiyong Romano
 at mga lehiyong Romano noong&nbsp;125 CE sa panahon ni Emperador Hadrian.]]

Mga kodigo para sa probinsiyang Romano:

:

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga sinaunang Romano
Kategorya:Militar
Kategorya:Mga kawal
Kategorya:Imperyong Romano
Aram

Ang **Aram**, **Aramea** o **Mga Arameo**(; ) ay isang rehiyon na kinabibilangan ilang ilangmga kahariang Arameo na ngayon ay sakop ng modernong Syria, Turkey, at mga bahagi ng Lebanon at Iraq. Sa rurok ng kapangyarihan nito, ito ay sumasakop sa Bundok Lebannon hanggang sa Ilog Eufrates sa Mesopotamya sa modernong Iraq. Ang Wikang Aramaiko ay pumalit sa Wikang Akkadiyo bilang lingguwa prangka ng buong rehiyon at naging ang pampamahalaan at pangkalakalang wika ng ilang mga imperyo gaya ng Imperyong Akemenida at Imperyong Neo-Babilonya.

Pagkatapos ng huling pananakop ng Imperyong Neo-Asirya noong ika-8 siglo BCE at noong mga huling pamumuno ng Imperyong Neo-Babilonya at Imperyong Akemenida, ang rehiyon ng Aram ay nawalan ng soberanya. noong panahon ng Imperyong Seleucid, ang katagang **Syria** ay ipinakilala bilang isang rehiyong Helenistiko ngunit ang pangalang Aram ay nanatili sa mga Arameo hanggang sa pananakop ng mga Muslim noong ika-7 siglo CE.

## Mga estadong Arameo
*Aram-Damasco
*Bit-Agusi
*Sam'al
*Kasku
*Zobah ayon sa Tanakh
*Bit Bahiani
*Hama
*Aram-Naharaim ayon sa Tanakh
*Bit-Zamani
*Bit Adini
## Mga sanggunian
Kategorya:Sinaunang Malapit na Silangan
Kategorya:Mga estadong Arameo
Korban

Ang **korban** (Ingles: *corban* o *korban*) ay isang salitang Arameo na may ibig sabihing tanging handog para sa Diyos o "nakahain na sa Diyos", at hindi na maaari pang gamitin o iukol para sa ibang paggagamitan. Isa itong uri ng alay sa Diyos ng mga sinaunang Hebreo.
 
## Mga sanggunian
Kaurian:Wikang Arameo
As (barya)

Ang **as** ay ang katawagan para sa isang Romanong salaping tanso o yunit ng timbang. Bilang perang barya, katumbas ito ng dalawang sentimos sa salaping Amerikano. Nabanggit ito sa Ebanghelyo ni Marcos *(Marcos 12:42*)

## Mga sanggunian
Kaurian:Salapi
Kaurian:Pera
Kaurian:Pananalapi
Kaurian:Kasaysayan ng Roma
Kaurian:Sinaunang Roma
Kaurian:Bagong Tipan
Golgota

:*Huwag itong ikalito sa kabalyeriya.*

Ang **Golgota** o **Kalbaryo** ay ang bundok o pook kung saan ipinako sa krus si Hesus, ang Kristo.  Galing ang *Golgota* mula sa wikang Arameo na may ibig sabihing "bungo", na katumbas ng *Calvarium* sa wikang Latin.  Pinangalan ang lugar na ito bilang *Golgota* dahil kamukha ito ng isang bungo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pook sa Bibliya
Impraestruktura

[thumb|upright=1.35|Ang [prinsa ng Upper Tabuating sa Heneral Tinio, Nueva Ecija]]

Tumutukoy ang **imprastruktura** o **suludkayarian** sa mga pasilidad at sistema na kailangan para suportahan ang isang bansa, lungsod o iba pang lugar, at saklaw nito ang mga serbisyo at pasilidad na kailangan sa pagtatakbo ng ekonomiya, sambahayan, at kompanya nito. Binubuo ang imprastruktura ng mga pampubliko at pampribadong estruktura katulad ng mga daanan, daambakal, tulay, suplay ng tubig, alkantarilya, linya ng kuryente at telekomunikasyon (kasama ang pagkonekta sa internet at broadband). Nabigyang-kahulugan ang imprastruktura bilang "mga pisikal na bahagi ng mga sistemang magkakaugnay na nagbibigay ng mga kalakal at serbisyong kailangan upang paganahin, pasustentuhin, o pahusayin ang mga kondisyon ng pamumuhay ng lipunan" at panatilihin ang kapaligiran.

Sa konteksto ng mga napakalaking pagbabago sa lipunan na kailangan upang maibsan at umakma sa pagbabago ng klima, nakatuon ang mga usapan sa kontemporaryong impraestraktura sa likas-kayang pag-unlad at berdeng imprastruktura. Yamang kinikilala itong kahalagahan, nakalikha ang internasyonal na komunidad ng mga patakaran na nakatuon sa likas-kayang imprastruktura sa pamamagitan ng Mga Layunin sa Likas-Kayang Pag-unlad, lalo na ang ika-9 na Layunin, "Industriya, Inobasyon at Imprastruktura".

Isang paraan para mailarawan ang mga iba't ibang uri ng imprastruktura ang paghahati sa dalawang uri: kongkreto at abstrakto. Tumutukoy ang kongkretong imprastraktura sa mga pisikal na kabalagan na kailangan upang mapatakbo ang isang modernong lipunang industriyal o industriya. Kabilang dito ang mga kalsada, tulay, at daambakal. Tumutukoy naman ang abstraktong imprastruktura sa lahat ng mga institusyon na nagpapanatili ng mga pamantayan ng bansa sa mga larangan ng ekonomika, kalusugan, lipunan, kalikasan, at kultura. Kasama rito ang mga programang pang-edukasyon, opisyal na estadistika, liwasan at pasilidad pang-aliwan, mga ahensyang nagpapatupad ng batas, at mga serbisyong pang-emerhensya.

## Mga sanggunian
Kategorya:Kayarian
Kategorya:Pamayanan
Dalmanuta

:*Tumuturo paparito ang Magadan. Para sa lungsod sa Rusya, pumunta sa Magadan.*

Ang **Dalmanuta** (Ingles: *Dalmanutha*) ay isang destinasyon ni Hesus na hindi natitiyak ng mga dalubhasa kung nasaan talaga ang kinaroroonan ng pook na ito (katulad ng pook na Magadan na hindi rin tiyak ang lokasyon), na nasa mga baybayin ng Dagat ng Galilea, pagkaraan ng kanyang pagpapakain sa apat na libong mga tao, ayon sa naitala sa Ebanghelyo ni Marcos (*Marcos 8:10*).  Paminsan-minsang pinaniniwalaan itong nasa loob ng kanugnugan o bisinidad ng Magdala, ang pinapaniwalaang bayang sinilangan o pinagmulan ni Maria Magdalena, dahil ang kapantay o katumbas na taludtod sa Ebanghelyo ni Mateo ay tumutukoy sa Magadan, hindi sa Dalmanuta.   Itinuturing ang Magadan bilang ibang gawi sa pagtawag sa bayan ng Magdala.  

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga pook sa Bibliya
Panganay

Ang **panganay** o **panganay sa magkakapatid** (Ingles: *first-born*, *eldest*) ay ang katawagan para sa pinakamatandang kapatid, lalaki man o babae.

## Kristiyanismo 
Sa paggamit ng salitang ito sa Bagong Tipan ng Bibliya, na batay sa katagang Griyego, hindi ito nagpapahiwatig na mayroon o nagkaroon ng mga kapatid si Hesus, bagkus ay ikinabit kay Hesus ang pangalan o pamagat na ito bilang isang "marangal na taguri" na may kaugnayan sa Batas ni Moises.  Bilang karagdagan, noong sinaunang panahon ay tinatawag ding "panganay" ang unang anak ng isang inang namatay dahil sa panganganak.

## Tingnan din
*Matatanda

## Mga sanggunian
Kategorya:Kapatid
Kategorya:Pamilya
Kategorya:Hesus
Kategorya:Mga pamagat para kay Hesus
Kalinis-linisang Paglilihi

Ang **Kalinis-linisang Paglilihi sa Birhen Maria** (, ) ay Dogma ng Simbahang Katolika patungkol sa kawalang-bahid sa salang orihinal ng Birhen Maria noon pa mang siya'y ipinaglihi ng kaniyang inang si Santa Ana, na di-gaya ng lahat ng tao na nagmamana ng salang orihinal. Ito ay isa sa apat na dogmata o saligang katuruan ng Simbahang Katolika patungkol sa Birhen Maria at nakasaad sa kalatas ng Papa o bulang *Ineffabilis Deus* (Ang 'Di Malirip na Diyos) na ipinahayag ni Papa Pio IX noong Disyembre 8, 1854. Karaniwang nagdudulot ng kalituhan ang kalinis-linisang paglilihi kay Maria at ang pananatili niyang birhen bago at matapos niyang ipagdalang-tao si Hesus, sa pag-aakalang ito'y tumutukoy sa paglilihi ni Maria kay Hesus.

## Kasaysayan ng dogma
 ng *Theotokos Panachranta*, i.e. ang "napakamalinis" na si Maria]]
Mga ika-5 daantaon pa lamang, ipinagdiriwang na sa Syria tuwing ika-8 ng Disyembre ang isang kapistahan ng *Kabanal-banalan at Kalinis-linisang Ina ng Diyos*. Pakatandaan na ang titulong *achrantos* (walang bahid, kalinis-linisan, ubod ng dalisay) ay tumutukoy sa kabanalan ni Maria, at hindi mismo sa kabanalan ng paglilihi sa kaniya.

## Kahulugan ng dogma
Napapaloob sa *Ineffabilis Deus*: 

### Batayan sa Banal na Kasulatan
Walang tahas, tiyak at matibay na katibayan sa Bibliya ang tumutukoy sa pagiging-*Immaculata* (*macula* na ang kahulugan sa Latin ay "bahid") ng Birhen Maria at mistulang nakabatay lamang ayon sa tradisyon at turo ng mga Ama ng Simbahan. 
Isinasalarawan naman sa Ebanghelyo ni Lucas ang kasaganahan ng grasya ni Maria, nang batiin siya ng Anghel:  Mistulan ang pag-uugnay kay Maria sa kapunuaan niya ng grasya ang malinaw na pagpapatunay ng pakikipaglaban niya kay Satanas.

## Pagtuligsa
## Mga sanggunian
Kategorya:Mariolohiya
Kategorya:Katolisismo
Tagapangalaga ng kapayapaan

[thumb|right|250px|Mga sundalong Australyano na gumaganap bilang tagapagpanatili ng kapayapaan sa [Silangang Timor, noong Mayo 17, 2002.]]

Ang **tagapamagitang pangkapayapaan** at **tagapangalaga ng kapayapaan** ay mga taong "kasangkapan" na may kaugnayan sa pamamagitan, pangangasiwa, pag-iingat ng kapayapaan.  Isang taong tagapamagitan para sa pagkakaroon ng kapayapaan ang tagapamagitang pangkapayapaan, samantalang mas nasasangkot ang mga tagapangalaga ng kapayapaan sa pagpapanatili ng kapayapaan sa isang pook, pamayanan, o bansa.  Tinatawag din ang tagapangalaga ng kapayapaan bilang **tagapangasiwa ng kapayapaan** o **tagapag-ingat ng kapayapaan**.  Sa Bagong Tipan, ang **anak ng kapayapaan** ay tumutukoy sa isang wikaing Hebreo na nangangahulugang isang taong may magandang kalooban na nakahandang tumanggap ng mga biyaya para sa kaluluwa at katawan. 

## Mga sanggunian
## Tingnan din
*Bantay
*Guwardiya
*Warden

Kaurian:Mga trabaho
Kaurian:Kapayapaan
Kaurian:Kristiyanismo
Kategorya:Wikang Ebreo
Kaurian:Hudaismo
Kaurian:Katolisismo
Herodes Antipas

Si **Herodes Antipas** at Hesus ng Nasaret, na kapwa nagmula sa mga pagsasalaysay ng mga kaganapang nasa Bagong Tipan at sa paglalarawan ng mga pangyayaring ito sa pamamagitan ng makabagong midya, katulad ng pelikula.
## Sa Bibliya
Dahil sa kawalan ng ebidensiyang historikal, iminungkahi ng ilang mga historyan gaya nina Jensen at Robin Lane Fox na ang paglilitis ni Herodes Antipas kay Hesus ay hindi nangyari sa kasaysayan.

## Angkang Herodiano
## Tingnan din
*Kahariang Herodiano

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga tauhan sa Bagong Tipan
Des-impektante

[thumb|Pagdidisimpekta ng sahig sa pamamagitan ng [Lampaso|paglalampaso na may des-impektante]]
Ang **des-impektante** (o **disenpektante**) ay isang uri ng kemikal na pumapatay o pumupuksa ng mapaminsalang mga mikrobyo.  Hindi naman pinapatay ng pagdidisimpekta ang lahat ng mga mikrobyo, lalo na ang mga di-tinatablang espora ng baktirya; di-gaanong mabisa kaysa roon sa isterilisasyon, na matinding prosesong pisikal at/o kemikal na pumapatay sa lahat ng uri ng buhay. Magkaiba ang mga des-impektante mula sa mga ibang ahenteng panlaban sa mikrobyo tulad ng antibiyotiko, na pumapatay ng mga mikrobyo sa loob ng katawan, at antiseptiko, na pumapatay ng mga mikrobyo sa buhay na tisyu. Iba rin ang mga des-impektante sa mga biosida — ang layon ng mga iyon ay patayin ang lahat ng uri ng buhay, hindi lang mikrobyo. Gumagana ang mga des-impektante sa pagsisira ng dingding-sihay ng mga mikrobyo o paghahadlang sa kanilang metabolismo. 

## Mga sanggunian 
Kaurian:Gamot
Kaurian:Panggagamot
Daliri ng Diyos

[thumb|250px|Ang nakaugaliang larawang ginagamit na nagpapakita ng [Kamay ng Diyos habang bibinibigyan ng buhay si Adan.]]

Ang **daliri ng Diyos** ay isang pariralang karaniwang inilalarawan o ipinapaliwanag bilang ang Espiritu Santo.  Matatagpuan ang pariralang ito sa *Exodo 8:19* at *Exodo: 31:18*, *Deuteronomyo 9:10*, at *Lukas 11:20*.  Ang ganitong uri ng kataga batay sa salita ng mga mahiko mula sa Ehipto, na katumbas ng "Espiritu ang Diyos" (*Mateo 12:58*) ayon kay Jose C. Abriol, sapagkat larawan ng kapangyarihan ang daliri.

## Tingnan din
*Kamay ng Diyos

## Mga sanggunian
Kaurian:Diyos
Kaurian:Bibliya
Kaurian:Hudaismo
Kaurian:Ehipto
Kaurian:Kristiyanismo
Kaurian:Katolisismo
Kaurian:Bagong Tipan
Ina

[thumb|right|220px|Isang ina at kanyang anak sa [Ifugao, Pilipinas. Isa itong litratong kuha noong 1917.]]

Ang **ina** ay ang babaeng magulang ng anumang uri ng anak o supling. Karamihan sa mga hayop, kabilang ang mga tao, ang ipinanganak mula sa isang ina at sa isang ama dahil sa kanilang pag-ibig at pagtatalik. Ang ina ang nagdadalangtao at nagluluwal ng sanggol. Tinatawag na ina sa batas o biyenang babae ang ina ng asawa ng isang tao.

Sa ilang mga kultura, nangangahulugang "pinuno" ang ina. Paminsan-minsang tinataguriang *mga Ama* ang mga tagapagtatag ng o manlilikha ng isang larangan o imbensiyon. Ginagamit din ang **madre** (mula sa wikang Kastila na may ibig sabihing "ina") bilang pamagat o katawagan para sa mga madreng Katoliko. Nagiging tawag na paggalang sa may edad na babae ang "ina".

## Tingnan din 
* Ginang
* Lola
* Tiya
* Ninang
* Nakar o Madre-perla

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pamilya
Kategorya:Babae
Inferno

Ang ***inferno*** ay maaaring tumukoy sa:

* Ang salitang Italyano para sa Impiyerno
* Hades
* Seol
* Inferno (Exemplar), isang kathang-isip na karakter ng Marvel Comics. 
* Inferno (Divine Comedy), unang bahagi ng ika-14 dantaong tulang epiko ni Dante Alighieri na Divina Commedia.
* Inferno (dimonyo), isang kathang-isip na karakter ng Marvel Comics.
* Inferno (Joseph Conroy), isang kathang-isip na karakter ng Marvel Comics
Sandatang espirituwal

Ang **sandatang espirituwal** ay tumutukoy sa mga sandatang binabanggit ni Hesus na kakailanganin ng kanyang mga apostol upang makaharap sa lahat ng mga uri ng panganib, pagsubok, at paghihirap.  Matatagpuan ito sa Ebanghelyo ni Lukas (*Lukas 22:36*).

## Mga sanggunian
Kaurian:Kristiyanismo
Kaurian:Sandata
Betania

Ang **Betania** ay maaaring tumukoy sa:

*Dalawang bayang tinatawag na *Betania* sa Bagong Tipan ng Bibliya:
:*Betania, ang bayan o nayon nina Lazaro at Marta na binanggit sa Ebanghelyo ni Lukas (*Lukas 10:38*).
*Betania, isang barangay sa Laur, Nueva Ecija, Pilipinas.
*Betania, isang munisipalidad sa bansang Kolombiya.

## Mga sanggunian
Cana

Ang **Cana** ay maaaring tumukoy sa:

*Mga pook sa Bagong Tipan ng Bibliya:
:*Cana ng Galilea

## Tingnan din
*Kana
*Canaan
*Canan
*Kanaan
*Kanan

## Mga sanggunian
Ainon

Ang **Ainon** ay isang pook na nabanggit sa Ebanghelyo ni Juan (*Juan 3:23*).  Isa itong lambak ng Jordan, na may ilang kilometro mula sa Escitopolis.  Sa kasalukuyang panahon, tinatawag itong **En ed-Deir**.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga pook sa Bibliya
Metreta

Ang **metreta** o ***metretes*** ay isang sinaunang Griyegong yunit ng tuyong sukat na katumbas ng 37.4 mga litro o 40 mga litro.  Sa kanyang pagsasalin ng Bibliyang Tagalog, ginamit ni Jose C. Abriol ang salitang takal upang tukuyin ang metreta.

## Mga sanggunian
Kategorya:Yunit ng sukat
Kategorya:Yunit ng bolyum
Herodes ang Dakila

Si **Dakilang Herodes** (, *Horodos*, Griyego: , *Hērōdēs*), kilala rin bilang **Herodes I**, **Herodes, ang Dakila**, o **Herodes na Dakila** (ipinanganak noong 74 BCE&nbsp;–  namatay noong 4 BCE sa Jerico), ay isang Romanong kliyenteng hari ng Hudea.  Malimit siyang ikinalilito sa kanyang anak na lalaking si Herodes Antipas, na kabilang din sa Dinastiyang Herodiano at pinuno ng Galilea (4 BCE - 39 CE) noong kapanahunan nina Juan Bautista at Hesus ng Nasaret.  Kilala si Herodes ang Dakila dahil sa kanyang mga proyekto ng dambuhalang mga gusali at iba pang mga bahagi ng sinaunang mundo, kabilang ang muling pagtatayo ng Pangalawang Templo sa Herusalem, na paminsan-minsang tinatawag na Templo ni Herodes, na sinimulan noong 20 BCE at ginagawa pa noong kapanahunan ni Hesus. Nang mamatay si Dakilang Herodes noong 4 BCE, ang kanyang Kaharian ay nahati sa kanyangn tatlong anak na lalake:Sina Herodes Arquelao na etnarko ng Judea, Samaria at Idumea mula 4 BCE hanggang 6 CE, si Herod Felipe na tetrarko ng Iturea mula 4 BCE haggang 34 CE, at Herod Antipas na Tetrarka ng Galilea mula 4 BCE hanggang 39 CE.
 pagkatapos ng kamatayan ni Dakilang Herodes. Ang Judea at Samaria ay nasa ilalim ni Herodes Arquelao, Iturea sa ilalim ni Herod Felipe, at ang Galilea at Perea ay  nasa sa ilalim ni Herodes Antipas.]]
## Mga sanggunian 
Kategorya:Ipinanganak noong 74 BCE
Kategorya:Namatay noong 4 BCE
Kategorya:Mga sinaunang Romano
Kategorya:Mga Romano
Kategorya:Mga hari
Kategorya:Mga tauhan sa Bagong Tipan
Sicar

Ang **Sicar**, kilala sa kasalukuyan bilang **Askar**, ay isang lugar na nabanggit sa Ebanghelyo ni Juan (*Juan 4:5*) sa Bagong Tipan ng Bibliya.  Naroroon ito sa paanan ng Bundok ng Ebal.

## Tingnan din
*Balon ng Sicar

## Mga sanggunian
Kaurian:Heograpiya
Kaurian:Mga pook sa Bibliya
Kaurian:Gitnang Silangan
Kaurian:Palestina
Kaurian:Bagong Tipan
Asawa

.]]

[thumb|right|250px|Larawan ng mag-asawang nasa [Haiti.]]
Ang **asawa** (mula sa Wikang Proto-Awstronesyo **qasawa* o wikang Sanskrito: *स्वामी* [svāmī]) ay ang walang-kasariang katawagan para sa **esposo** o **asawang lalaki** o kaya para sa **esposa** o **asawang babae**. Ngunit maaari ring tumukoy sa isang **kasama** o **kinakasama** sa buhay.  Iba pang taguri sa asawa ang pagiging **kabiyak**, **maybahay** (kung babae), **ina ng mga bata**, **ginang** (ng tahanan), **misis** (ng mister), **lakay** (kung lalaki), **bana** (kapag lalaki), **ama ng mga bata**, **mister** (ng misis).

Kaugnay ito ng salitang **mag-asawa** na tumutukoy sa pagpapakasal o kaya sa **isang pares** ng mga tao na nagsasama dahil sa kasal o matrimonyo.

## Sa Bibliya
Kaugnay ng Kristiyanismo, inilalarawan si Hesus bilang ang "esposo ng Iglesya" o "esposo ng Simbahan", at ang "kaibigan ng esposo" (ang kaibigan ni Hesus) ay si Juan Bautista.  Ito ang paliwanag ni Jose C. Abriol na nasa Ebanghelyo ni Juan (*Juan 3:29*).  Sa Bagong Tipan ng Bibliya, sa Unang Sulat sa mga taga-Corinto (*1 Corinto 7:36-38*), binabanggit na makapaglilingkod na lalong mabuti ang taong **walang asawa** kaysa may-asawa, na dahil kung bakit ipinagbabawal ng Simbahang Katoliko o ng Iglesya Katolika ang pag-aasawa ng mga pari.  Gayundin sa Ebanghelyo ni Mateo (*Mateo 19:10-12*), kung saan pinangangaral na mas mabuti pa ang **di-pag-aasawa** kaysa **buhay-may-asawa** kapag isinasagawa alang-alang sa Diyos.

## Tingnan din
*Kasama

## Mga sanggunian
Kaurian:Pag-aasawa
Kaurian:Pansariling buhay
Kaurian:Pamilya
Kaurian:Tao
Kaurian:Pag-ibig
Kasama

Ang **kasama** ay maaaring tumukoy sa:

*Ibang tawag para sa asawa, o isang kapiling sa buhay.
*Kasama, Ibaraki, isang lungsod sa Prepektura ng Ibaraki sa bansang Hapon.

## Tingnan din
*Kaibigan
*Kasintahan
*Kalaguyo
May bahay (paglilinaw)

Ang **may bahay** ay maaaring tumukoy sa:

*Kalagayang nagmamay-ari na ng isang bahay.
*May-bahay, ibang katawagan sa asawang babae.
Eksomunyon

Ang **eksomunyon** (Ingles: *excommunication*, Kastila: *excomunión*) ay ang kalagayan kung saan itinitiwalag o itinatakwil mula sa relihiyon, katulad ng pagtitiwalag mula sa Simbahang Katoliko, ang isang makasalanang tao.  Tinatawag na **ekskomulgado** kung lalaki o **ekskomulgada** kapag babae, ang nalagay sa ganitong katayuan.

## Tingnan din 
* Komunyon

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pag-iwan sa relihiyon
Kategorya:Eksomunyon
Balon ni Jacob

thumb|right|250px|Ang Simbahan ng Bir Ya'qub noong 2008.

Ang **Balon ni Jacob** (Ingles: ''Jacob's well*, *Jacob's fountain*, *Well of Sychar*) o **Bukal ni Jacob** o **Balon ng Sicar** ay isang malalim na balong tinapyas mula sa buong bato na inuugnay sa tradisyong panrelihiyon kay Jacob sa loob ng dalawang mga milenyo.  Nakalagak ito sa isang pook na malapit lamang distansiya mula sa arkeolohikong sityo ng *Tell Balata*, na iniisip ng mga dalubhasa bilang ang talagang lugar ng biblikong *Shechem''. Mayroong lalim na 39 mga meto ang balong ito.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pook sa Bibliya
Kategorya:Bagong Tipan
Kategorya:Heograpiya
Kategorya:Gitnang Silangan
Kategorya:Estado ng Palestina
Kategorya:Mga balon
Katawan ni Kristo

[thumb|right|250px|Ang pananalangin ng isang paring Katoliko kaugnay ng Katawan at [Dugo ni Kristo|Dugo ni Hesukristo, habang idinaraos ang isang pan-Linggong misa ng Simbahang Katoliko Romano. Sinasagisag ng ostiyang nasa isang lalagyang parang platito ang Katawan ni Kristo, habang sinasagisag naman ng alak na nasa loob ng isang kopang metal ang Dugo ni Kristo.]]

Ang **Katawan ni Kristo** o **Katawan ni Hesus** ay tumutukoy sa **Katawang Mistiko** ni Hesus, na binubuo ni Hesukristo at ng mga kasapi ng kanyang Simbahan o Iglesya. Iisang katawan lamang sina Hesus at ang kanyang mga kasapi  hindi magkahiwalay  kaya't kasama ang mga kasaping ito sa gawain ng paghuhukom sa wakas ng panahon o sa pagbabalik ni Hesus.

## Tingnan din
* Banal na tinapay o ostiya
* Dugo ni Kristo

## Mga sanggunian
Kaurian:Bibliya
Kaurian:Kristiyanismo
Kaurian:Katolisismo
Kaurian:Hesus
Pagsapi ng demonyo

thumb|right|220px|Isang paglalarawan ng pagpapalayas ni Minamoto no Tametomo, isang kathang-isip na mandirigmang Hapones, sa mga demonyo mula sa mga inaalihan o sinasapian ng mga ito. Nagmula ito sa seryeng pangkuwentong bayang Hapones na ''Tatlumpu't-anim na mga Multo''.

Ang **inaalihan ng demonyo** o **sinasapian ng demonyo** ay mga katagang karaniwang ginagamit upang ilarawan ang pagtaban o paglukob ng isang demonyo sa isang tao o katawan ng isang tao. Ayon kay Jose C. Abriol, katumbas ito ng nababaliw o pagkabaliw.

## Tingnan din
* Demonyong Gadareno

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
Kaurian:Demonyo
Betsaida

thumb|Betsaida
:*Huwag itong ikalito sa Palanguyan ng Betesda, isang tipunan ng tubig.*
Ang **Betsaida**, **Besata**, o **Bezata** (Ingles: *Bethsaida*; Griyego: Βηθσαΐδά, *bēthsaidá*; Hebreo: ''Bet'shayid*, o "bahay ng pangingisda", mula sa Hebreong *Beth'', na may ibig sabihing "bahay ng"), na natatawag ding **Betesda**

## Mga sanggunian 
Kategorya:Heograpiya
Kategorya:Mga pook sa Bibliya
Kategorya:Gitnang Silangan
Kategorya:Bagong Tipan
Papa (paglilinaw)

Ang **papa** ay maaaring tumukoy sa:

*Ama

## Relihiyon
*Papa (titulo), isang titulong ibinibigay sa isang pinuno ng ilang Kristiyanong relihiyon 
*Papa ng Simbahang Romano Katoliko, ang pinuno ng Simbahang Romano Katoliko at soberanya ng Estado ng Siyudad ng Batikano 
*Papa ng Koptikong Ortodoksong Simbahan ng Alexandria, ang Primado ng hindi-Chalcedonian na Koptikong Ortodoksong Simbahang ng Alexandria
*Anti-Papa
Pagkakuntento

thumb|right|300px|Isang magkasintahang nagpapakita ng kanilang pagkakuntento sa bawat isa.

Ang **kasiyahan ng loob**, **pagkakuntento**, **kakuntentuhan**, o **satispaksiyon** ay ang karanasan ng pagkakaroon ng pagkapuno o kabusugan na may kaginhawahan sa sariling sitwasyon, katayuan, o kalagayan.  Tinatawag na **sapak** o **pagkasapak** ang pagpapadama ng buong-buong pagkakuntento.  Dahil sa karanasang ito, nakakaramdam ang tao ng kaluguran at kasiyahan.

May kaugnayan ang pagkakuntento sa mga salitang lugod, kasayahan, katuwaan, kagalakan, at nasisiyahangloob. ang pag ka kuntinto ay isang pag iisip ng tao!  kung paano tinanggap at pinahalagahan ng isang tao ang kanyang natatanggap  ito ay maituturing lang kung ang isang tao ay nag pakitang giliw o kasiyahan sa mga biyayang kanyang natatangga.

## Tingnan din
*Pagsisisi o kumpisal
*Kasiyahang seksuwal o gratipikasyong seksuwal

## Mga sanggunian
Kategorya:Damdamin
Eupemismo

right|150px

Ang **eupemismo** o **badyang pangpalubagloob** ay ang pagpapalit ng salitang mas magandang pakinggan kaysa sa salitang masyadong matalim, bulgar, o bastos na tuwirang nakapananakit ng damdamin o hindi maganda sa pandinig.  Halimbawa nito ang paggamit ng "sumakabilang-buhay" sa halip na ang pabalbal na natigok, natepok, o natodas.  Isang panggitnang o mahalagang  aspeto ng pampublikong paggamit ng katumpakang pampolitika ang pagsasaad ng eupemismo.

## Tingnan din 
* Pakahulugan

## Mga sanggunian 
Kategorya:Wika
Kategorya:Komunikasyon
Kategorya:Pakikipag-ugnayan
Kategorya:Panitikan
Kategorya:Politika
Kategorya:Eupemismo
Emperador Wu

Ang **Emperador Wu** (武帝) ay maaaring tumukoy sa:

* Emperador Wu ng Han (156 BK–87 BK), isa sa mga pinakamaimpluho at mahahalagang mga emperador ng Dinastiyang Han ng Tsina. 
* Emperador Wu ng Wei (155–220), isang pangalan ni Cao Cao pagkaraan niyang mamatay.
* Emperador Wu ng Jin (236-290)
* Emperador Wu ng Liang (464-549)
Emperador Wu ng Han

Si **Emperador Wu ng Han** o **Han Wudi** , (156 BK–29 Marso, 87 BK), pangalang personal: **Liu Che** (劉徹), ay ang ika-pitong emperador ng Dinastiyang Han sa pangmakabagong-panahong punong-lupain ng Tsina, na naghari mula 141 BK hanggang 87 BK. Higit na naaalala si Emperador Wu dahil sa kanyang malawak na pagpapalawig ng teritoryo na naganap sa ilalim ng kanyang pamumuno, pati na ang malakas ang nakagitna o sentralisadong estadong Konpusyanong kanyang inorganisa. Tinutukoy siya sa kasaysayan ng Tsina bilang pinakadakilang emperador ng Dinastiyang Han, at isa sa pinakadakilang mga emperador sa kasaysayan ng mga Intsik. Dahil sa mabisang pamamahala ni Emperador Wu, naging isa ang Dinastiyang Han, kung hindi man pinakamakapangyarihan, sa pinakamalalakas na mga bansa sa mundo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kasaysayan ng Tsina
Kategorya:Mga Tsino
Maturidad

:*Para sa ibang mga paggamit, pumunta sa Hinog (paglilinaw), Gulang (paglilinaw), Magulang (paglilinaw), Kaunlaran (paglilinaw), at Maturidad (paglilinaw).*

thumb|270px|right|Ang pagiging mapagkalinga sa nakababatang kapatid ng batang babaeng ito ay isang tanda ng pagkakaroon niya ng **kahinugan sa pag-iisip**.

Sa sikolohiya, ang **maturidad**, **kahinugan ng isipan**, pagiging **hinog ng isip**, pagkakaroon ng **gulang sa isip**, pagiging **magulang ng isipan**, o ang **mahinog** **ang isipan** (Ingles: *maturity* ng isipan, at nagbabadyang nakatutugon ang isang tao sa mga kalagayan o kapaligirang panlipunan na naaangkop at may pagkakabagay o nalalapat na asal o ugali.  Pangkalahatan natututunan ang ganitong pagtugon sa halip na likas na kilos lamang, at hindi naaayon sa edad.  Sumasaklaw din ang maturidad sa pagiging nakababatid ng tumpak na panahon o oras at pook upang kumilos ng maayos at wasto at nalalaman kung kailan dapat gumalaw na may naaangkop na damdamin para sa situwasyon o kalakaran.  Tinatawag din ang maturidad bilang **pagkahinog ng isip** o **paggulang ng isipan** ng isipan.

## Tingnan din 
* Gulang
* Magulang
* Adulto

## Mga sanggunian 
Kaurian:Sikolohiya
Kaurian:Isipan
Kaurian:Ugali
Kaurian:Tao
Indotsinang Pranses

Ang **Indo-Tsinang Pranses** (Pranses: Indochine française; Biyetnames: Đông Dương thuộc Pháp (), karaniwang binabanghay sa Đông Pháp) ay isang kolonya ng Pransiya na itinatag ng mga Pranses sa Pang-kontinenteng Timog Silangang Asya. Ito ay bimubuo ng Tonkin( Tonquin o Tongking) na tinatawag na Hilagang Vietnam, Annam o Gitnang Vietnam at Cochin-China sa timog, Cambodia sa Silangan at ang Pederasyon ng Lan Xian o Laos na naitatag noong 1887.
thumb|left|Ang paglaki ng French Indo-China (sa Lila).
thumb|left|Isang Sundalong Pranses noong 1884

Kategorya:Kasaysayan ng Asya
Republika ng Komi

Ang **Republika ng Komi** (Ruso: Респу́блика Ко́ми, *Respublika Komi*; Komi: Коми Республика, *Komi Respublika*) ay isang kahatian o subdibisyong pederal sa Rusya.

Kategorya:Mga republika ng Rusya
Pagkalingat

[thumb|right|360px|Sa larawang ito, isang babae ang nakasuot ng maluwag na damit na halos mababanaagan ng natatakpang katawan.  Dagdag pa rito, nakalitaw ang kanyang [suso|dibdib, kaya't ang lalaking nasa likuran niya ay nasa kalagayan ng **pagkakalingat** o **pagkakabaling ng pansin** ng mga mata sa mga halos litaw na mga suso ng babae.  Dahil sa **distraksyong** ito, hindi napapansin ng lalaking naninilip na magugupit na niya ang kandila, sa halip na patayin ang sindi nito (o sa halip na makakuha ng pagkain mula sa bandehadong nasa hapag).  Nagaganap ang eksenang ito habang naglalaro ng baraha o nagsusugal ang mga taong nakapaligid, at habang nangingibabaw din ang hubog ng malaking puwitan ng matabang babaeng nasa gawing ibabang kaliwa ng larawang ito.]]

Ang **pagkalingat**, **kalingatan**, o **distraksyon** ay tumutukoy sa anumang bagay o pangyayaring **pang-agaw ng pansin** o **pambaling ng pansin**.  Maaari rin itong tumukoy sa obsesyon, o kaya sa matinding pagkatuliro o kagulumihanan dahil sa pagkawala, pagkawala-wala, o pagbaling ng pansin mula orihinal na pinagtutuunang bagay patungo sa ibang bagay.  Katumbas din ito ng pagkakaligaw ng landas at ng pagkalito.  Sa ibang diwa, kaugnay ito ng libangang bagay o aliwan.

## Mga sanggunian
Kaurian:Sikolohiya
Kaurian:Ugali
São Paulo

thumb

Ang **São Paulo** (sa wikang Ingles *Saint Paul*) ang pinakamalaking lungsod sa Brazil at pampito sa pinakamalaking pook metropolitan sa buong mundo.

Mula noong unang bahagi ng ika-20 siglo, ang São Paulo ay naging isang pangunahing sentro ng ekonomiya sa Latin America. Ang mga pagkagambala sa mga pag-export ng kape sa panahon ng Una at Ikalawang Digmaang Pandaigdig at ang Great Depression ay nag-udyok sa mayayamang producer ng kape na mamuhunan sa mga pang-industriya na negosyo, na nag-aambag sa pagpapaunlad ng São Paulo bilang pinakamalaking sentro ng industriya ng Brazil.

## Pamahalaan 
Ang ilan sa pinakahuling mga Punong-lungsod ay sina:

## Mga Sanggunian 
----
* 
* 
* Opisyal na website  

Kategorya:São Paulo
Kategorya:Brazil
Tiyaga

[thumb|right|200px|Si *Tiyaga*, [engraving|inukit ni Hans Sebald Beham, 1540.]] 
[thumb|right|200px|"*Ang buhay ay katulad ng paglalakad sa isang mahabang landas habang may buhat na mabigat na pasanin; hindi kailangang magmadali. Ang isang tumuturing sa mga paghihirap bilang isang likas na kalagayan ng mga gawain ay hindi kailan man mawawalan ng [kasiyahan ng kalooban. Ang* ***tiyaga*** *ang pinagmumulan ng kapayapaang walang hangganan; ituring ang galit bilang isang kaaway. Babagsak ang pinsala sa sinumang nakakakilala lamang ng tagumpay at hindi kailanman nakaranas ng kabiguan. Sisihin ang sarili mo sa halip na mga iba. Mas mainam pang huwag umabot kaysa lumampas.*"  Tokugawa Ieayasu, 1604.  Nagmula ito sa panuntunan hinggil sa lihim ng pananagumpay sa buhay na binalangkas ni Tokugawa Ieayasu, mula sa kalipunang nasa Nikkō Tōshō-gū.]]

Ang **tiyaga**, **pasensiya**, **pasyensiya**, **taman**, at **siyasip** (Ingles: *patience*) ay ang katayuan ng pagkakaroon ng katatagan o tibay at kakayahang tumagal ng isang tao habang nasa ilalim ng mahirap na mga kalagayan o pangyayari, na nangangahulugan ng pagsusumigasig, pagpupunyagi, at pagsusumikap habang nasa harap ng pagkaantala, paghamon, o pagkaantig na hindi naiinis o naaburido; o nagpapakita ng pagbabata at pang-unawa sa harap ng pang-uudyok habang pinangingibabawan ng kahirapan o pamimilit, natatangi na ang kapag humaharap sa pangmatagalang mga kabigatan o paghihirap.  Sa payak na kahulugan, ito ang mahinahon o matatag na hindi pagmamaliw o pag-ayaw sa kabila ng nadaramang hapdi o pasakit, pagkayamot, at iba pang katulad na mga damdamin, at mayroong kasamang pagtaban o pagpipigil ng sarili.  Ginagamit din ito upang tukuyin ang katangiang asal ng pagiging matiisin at mapagbata.  Kabaligtaran ito ng pagiging padaskul-daskol o nagmamadali at pagiging  mapusok o sige-sige.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Espiritwalidad
Kategorya:Damdamin
Sugo ng Estados Unidos sa Pilipinas

Ang tanggapan ng **Sugo ng Estados Unidos sa Republika ng Pilipinas** ay naitatag noong Hulyo 4, 1946 matapos makamit ng Pilipinas ang kalayaan mula sa Estados Unidos.

Ang Sugo sa Pilipinas ay nabigyan rin ng kapangyarihan sa Republika ng Palau mula 1996. Ang Sugo ay nagtatrabaho sa Embahada ng Estados Unidos sa Maynila sa kahabaan ng Roxas Boulevard at nanunuluyan sa Forbes Park sa Lungsod ng Makati. Mayroon ding panuluyang-pangtag-init ang Embahador sa Baguio, ang The American Residence.

Ang kasalukuyang Sugo sa Pilipinas ay si Sung Kim.

## Ambassadors Extraordinary at Plenipotentiary sa Republika ng Pilipinas
## Tanda

## Mga Kawing Panlabas
*American Ambassador to the Philippines (Embassy webpage) 


Philippines
Kaurian:Politika ng Pilipinas
Estados Unidos ng Amerika
Stephen W. Bosworth

Si **Stephen Warren Bosworth** (4 Disyembre 1939 &ndash; 3 Enero 2016) ang Dekano ng Fletcher School sa Tufts University at nagsisilbing espesyal na kinatawan ng Estados Unidos sa polisiya ng Hilagang Korea. Tatlong beses na siyang nagsilbi bilang Embahador ng U.S sa Timog Korea (1997-2001), sa Pilipinas (1984-1987), at sa Tunisia (1979-1981). In 1987, siya ay tumanggap ng Karangalan bilang Embahador ng Taon mula sa American Academy of Diplomacy.

## Biograpiya 
Noong Pebrero 2009, si Bosworth ay hinirang ni Kalihim ng Estado Hillary Clinton bilang espesyal na kinatawan para sa polisiya sa North Korea.

Bago ang kanyang pagkakahirang bilang Embahador sa Timog Korea siya ang Executive Director ng Korean Peninsula Energy Development Organization (1995-1997). Bago sa KEDO, pangulo siya ng United States Japan Foundation.

## Mga Sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
* 
* Ambassador Bosworth Speaks on North Korea Policy at The Korea Society's 2009 Annual Dinner 
* 

### Mga Sinulat 
* 

Kategorya:United States ambassadors to the Philippines
Kategorya:Dartmouth College alumni
Kategorya:George Washington University alumni
Kategorya:Tufts University faculty
Kategorya:United States ambassadors to Korea
Kategorya:United States ambassadors to Tunisia
Kategorya:Columbia University faculty
Kategorya:Hamilton College faculty
Kategorya:Mga diplomata ng Estados Unidos
Wika ng katawan

200px|right
Ang **wika ng katawan** o **pananalita ng katawan** (Ingles: *body language*, *kinesic communication*) ay isang uri ng pagpapahayag o komunikasyong hindi ginagamitan ng mga salitang sinasabi o isinusulat, ngunit binubuo ng mga manerismo o kilos ng katawan, mga tindig o tikas, at mga anyo o hitsura ng mukha na maaaring ipaliwanag bilang hindi namamalayang pakikipag-ugnayan, pakikipagtalastasan, o pagpapadama ng mga damdamin o kalagayang sikolohikal ng isang tao. Ito ang mga kilos o galaw ng mga bahagi ng katawan, katulad ng mga kamay, mga bahagi ng mukha, galaw o asal ng mata, tayo, asta o bikas ng buong katawan, o iba pang katulad ng mga ito  Tinatawag din itong **komunikasyong kinesiko**.

Umaabot sa 60 hanggang 80 bahagdan ng mga mensahe ang naipapakita at naipababatid sa ibang tao sa pamamagitan ng wika ng katawan. Tanging 7 hanggang 10 bahagdan lamang ang nangagaling sa talagang binabanggit na mga salita ng isang usapan o huntahan. Kaya't mahalaga ang kakayanang basahin o unawain at ipaliwanag ang wika ng katawan ng ibang tao upang magkaroon ng mabuting pagtanggap ng ibang tao, at hindi ang kabaligtarang masamang pakikitungo ng ibang tao. May gampanin ito sa panayam sa paghahanap ng hanap-buhay, sa isang pagpupulong, sa isang tungkuling pangnegosyo, at maging sa personal na buhay, katulad ng pakikipagtiyap, pakikipagtagpo, o pakikipagkita sa maaari mong maging kasintahan. Pinakakahulugan din ng pariralang "wika ng katawan" ang pagpapahayag ng mga tahimik na pabatid o mensaheng hindi binabanggit o binubukambibig na pasalita sa pamamagitan ng mga kilos ng katawan ng taong pinagmumulan o kinakikitaan ng mga galaw na ito, kasama na ang pinapamalas na wangis, bikas, o hilatsa ng mukha (katulad ng kiya, ismid, ingos, at iba pang mga katulad nito), tunog, tono at kahinaan o kalakasan ng tinig, at iba pa.

## Sa medisinang panghayop
right|150px
Sa pangkalahatan, katangian ng mga primado o primata ang halatang-halata o lantad na lantad na wika ng katawan, ngunit karamihan sa mga uri o espesye ng mga hayop ang gumagamit ng mga kilos upang ipakita ang kanilang pagturing sa iba pang mga hayop at sa kapaligiran.

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
* *Body language*, answers.com
* *Interpreting body language*, cccoe.net

Kategorya:Komunikasyon
Kategorya:Sikolohiya
Kategorya:Pakikipag-ugnayan
Kategorya:Wika
Kategorya:Katawan
Kategorya:Katawan ng tao
Sun Wukong

thumb|right|Si Haring Unggoy.

Si **Sun Wukong**, kilala sa Ingles bilang *Monkey King* o **Haring Unggoy**, ay isang pangunahing tauhan sa klasikong Intsik na epikong kathambuhay na *Journey to the West* o Paglalakbay sa Kanluran. Sa nobelang ito, sinamahan niya ang mongheng si Xuanzang sa paglalakbay upang bawiin ang mga sutrang Budista mula sa Indiya.

Ang Sun Wukong ay nagtataglay ng napakalawak na lakas; nakakuha siya ng 13.500 jīn o 7960&nbsp;kg kawan nang madali. Siya ay sobrang mabilis din, na naglakbay sa 108,000 li () sa isang somersault. Alam ng Sun ang 72 Earthly transformations, na nagpapahintulot sa kanya na magbago sa iba't ibang mga hayop at bagay; gayunpaman, siya ay may problema sa pagbabago sa iba pang mga anyo, dahil sa kasamang walang kumpletong pagbabagong-anyo ng kanyang buntot. Si Sun Wukong ay isang bihasang manlalaban, na may kakayahang daigin ang pinakamahusay na mga mandirigma ng langit. Ang bawat isa sa kanyang mga buhok ay nagtataglay ng mga mahiwagang ari-arian, na may kakayahang ma-transform sa mga panggagaya ng Monkey King mismo, at / o sa iba't ibang mga armas, hayop, at iba pang mga bagay. Nakikilala niya ang mga spells upang utusan ang hangin, bahagi ng tubig, manonood ng proteksiyon na mga lupon laban sa mga demonyo, at i-freeze ang mga tao, mga demonyo, at mga diyos.

## Mga pangalan at pamagat
Ang pangalan ni Sun Wukong ay kinilala o binibigkas bilang *Suen Ng-hung* sa Cantonese, *Son Gokū* sa wikang Hapon, *Son Oh Gong* sa Korean , "Sun Ngō͘-khong" sa Minnan, at *Tôn Ngộ Không* sa Vietnamese, *Sung Ghokong* o *Sung Gokhong* Javanese, *Sun Ngokong* sa Thai, at *Sun Gokong* sa Malay at Indonesian.

## Mga sanggunian
Kategorya:Panitikan
Kategorya:Tsina
Kategorya:Tauhan (panitikan)
Kategorya:Unggoy
Kategorya:Mitolohiyang Tsino
Kategorya:Mga karakter mula sa Paglalakbay sa Kanluran
Selos

thumb|right|220px|Ang pagsimangot ng babaeng nasa kaliwa ng larawang ito ay isang tanda ng pagseselos niya sa babaeng nagsisilbi ng mga inumin *(nasa kanan)*, na nginingitian ng lalaking kasintahan at kasama *(nasa gitna)*.

Ang **panibugho**, **pagseselos**, o **selos** (Ingles: *jealousy*, maaari ring *possessiveness*), ay ang pagsususpetsa o pagiging palabintangin, mapaghinala, o mapagsapantaha sa pagkakaroon ng mga karibal, kaagawan, o kalaban para sa pag-ibig, pagmamahal, o pagkagusto ng ibang tao.  Maaari rin itong pagkadarama ng mapagtanim ng sama ng loob na may pagkainggit dahil sa pananagumpay ng ibang tao, kaya't  sa ganitong diwa  nagiging katumbas din ang paninibugho ng inggit o pangingimbulo; at nagiging katumbas din ng pagkamakasarili.  Tinatawag na **seloso** (kung lalaki), **selosa** (kapag babae), o **panibughuin** ang isang taong mapagselos o nagseselos.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Damdamin
Kategorya:Pag-ibig
Search for a Star

Ang ***Search for a Star*** ay isang patimpalak ng pag-awit sa Pilipinas sa ilalim ng produksiyon ng Viva Television at ipinalabas sa GMA Network noong 2003.

Kategorya:Mga palabas sa telebisyon mula sa Pilipinas
Mithiin

Ang **mithi** o **mithiin** ay ang bagay o nais na pinapangarap o gustong makamit. Ito ay naaayon sa pangangailangan ng isang tao.  Ang mithiin ay makakamit kapag pinagsikapang matamo sa abot ng makakaya.  Tinatawag din itong **pithaya** o **pita**.

## Tingnan din
*Nais

## Mga sanggunian
Kaurian:Etika