Estasyon ng Tutuban

Ang **estasyong Tutuban** na tinatawag ding **estasyong daangbakal ng Maynila** o **estasyong daangbakal ng Divisoria** ay ang pangunahing estasyong daambakal ng Pambansang Daambakal ng Pilipinas (PNR) at ang pangunahing estasyong daambakal ng lungsod ng Maynila sa Pilipinas. Nalalapat ang pangalan sa dalawang magkahiwalay na istasyon: ang orihinal na Tutuban Station, na ngayon ay isinama sa Tutuban Centermall, at ang PNR Executive Building, na gumaganap bilang parehong punong-tanggapan at aktibong terminal para sa lahat ng operasyon ng PNR.

## Kasaysayan
Unang itinayo ang estasyong Tutuban noong Enero 21, 1887 bilang bahagi ng "***Ferrocarril de Manila-Dagupan***" o **Linyang Maynila-Dagupan**, na bumubuo sa karamihan ng kasalukuyang Pangunahing Linyang Pahilaga (*North Main Line*) ngayon. Inilatag ang unang bato ng pangunahing gusali ng estasyon noong Hulyo 31, 1887. Nang binuksan ang estasyon noong Nobyembre 24, 1892, may haba ang daambakal na 195 kilometro na dumadaan mula Maynila hanggang Dagupan, Pangasinan. Nang isinabatas ang Batas Republika Blg. 4156, binago ang pangalang *Manila Railroad Company* sa pangalang korporasyon na *Philippine National Railways* (Pambansang Daambakal ng Pilipinas).

Noong 1988, tinaya ng PNR ang posibilidad na magpaupa ng 22 ektarya ng lupain sa Tutuban sa Abenida Recto bilang tugon sa mga hamon ng pagpapausbong at tulungang paunlarin ang sityo para gawing sentro ng pangangalakal. Isinagawa ng PNR ang unang bahagi ng *master development plan* ng Tutuban Properties, Inc. noong 1991, at kalaunan ay ipinagkatiwala ang pangangasiwa at pagpapaunlad ng lupa.

Pormal nang pinasinaya sa publiko ang Tutuban Centermall noong Pebrero 21, 1994, na pinangunahan ni dating Pangulong Fidel V. Ramos.

Nasaksihan ng mga sumunod na taon ang patuloy na mga pagsisikap sa PNR, Tutuban Properties, Inc. at Pamahalaan ng Pilipinas upang isulong ang mga paraan ng paglakbay sa pamamagitan ng pagpapanibagong-tatag ng kabuuang sistemang daambakal, pagpapaganda ng mga gusaling pambayan at pangnegosyo sa pagilid ng Tutuban, at panatilihin ang diin sa kasaysayan. Ang pagpapaunlad ng PNR Plaza ay isang hakbang upang mapatunay ang kapakanan ng muling pagpapasigla ng kabuuang sistemang daambakal bilang isang paraan ng paglalakbay at pangangalakal.

Pinasiyahan ang Gusaling Tagapagpaganap ng Tutuban noong Mayo 30, 1996.

Ang linyang pangkargamento na dating nag-uugnay ng Tutuban sa Muelle de la Reina ay inabandona mula pa noong 2006.

## Pagkakaayos ng Estasyon
thumb|Plataporma 2 sa estasyong Tutuban
thumb|Silungan ng mga tren sa estasyong Tutuban
{|table border=0 cellspacing=0 cellpadding=3
|style="border-bottom:solid 1px gray;" rowspan=10 valign=top|**L1Mga plataporma**
|-
|Plataporma A
|**PNR Metro Commuter** patungong Calamba o Silungan (→)
|-
|style="border-top:solid 2px black;border-right:solid 2px black;border-left:solid 2px black;border-bottom:solid 2px black;text-align:center;" colspan=2|Platapormang pagitna, maaaring magbukas ang mga pinto sa kaliwa o sa kanan
|-
|style="border-top:solid 1px gray;"|Plataporma A
|**PNR Metro Commuter** patungong Alabang o Silungan (→)
|-
|Plataporma B
|**PNR Metro Commuter** patungong Alabang o Silungan (→)
|-
|style="border-top:solid 2px black;border-right:solid 2px black;border-left:solid 2px black;border-bottom:solid 2px black;text-align:center;" colspan=2|Platapormang pagitna, maaaring magbukas ang mga pinto sa kaliwa o sa kanan
|-
|Plataporma B
|**PNR Metro Commuter** patungong Alabang o Silungan (→)
|-
|style="border-bottom:solid 1px gray;"|Plataporma C
|style="border-bottom:solid 1px gray;"|**PNR Metro Commuter** patungong Alabang o Silungan (→)
|-
|style="border-top:solid 2px black;border-right:solid 2px black;border-left:solid 2px black;border-bottom:solid 2px black;text-align:center;" colspan=2|Platapormang pagitna, maaaring magbukas ang mga pinto sa kaliwa o sa kanan
|-
|style="border-bottom:solid 1px gray;"|Plataporma C
|style="border-bottom:solid 1px gray;"|**PNR Metro Commuter Shuttle** patungong Governor Pascual o Silungan (→)
|-
|style="border-bottom:solid 1px gray;" width=50 valign=top|**L1**
|style="border-bottom:solid 1px gray;" width=100 valign=top|Lipumpon
|style="border-bottom:solid 1px gray;" width=400 valign=top|Takilya, sentro ng estasyon, mga tindahan, silungan, pangunahing tanggapan, terminal ng bisikleta,Bus Terminal ng Divisoria,FX, dyipni, taksi at traysikel
|
|
|
|
|
|
| Mga Abeylabol na bus sa Divisoria Bus Terminal:Baliwag Transit Inc.,Golden Bee Transport Inc.,German Espirutu Liner Inc.,Victory Liner Inc.,Santa Monica Transport Service Cooperative.

## Tingnan din
*Estasyong daangbakal ng Paco
*Talaan ng mga estasyon ng Pambansang Daambakal ng Pilipinas

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
* Mga koordinado

Tutuban