Cacatuidae

Ang Pamilya **Cacatuidae** (tinatawag na *cockatoo* ang mga kasapi nito sa Ingles) ay isang pangkat ng ibon sa ilalim ng Orden *(Order)* Psittaciformes.  Sinasabing nagmula ang katawagang *cockatoo* mula sa wikang Malay na may salitang pang-ganitong uri ng mga ibon: mula sa salitang *kaka(k)tua* {*kaka* [loro] + *tuwah* {nakatatandang kapatid na babae o ate}, o kaya mula sa salitang *kakak* {kapatid na babae} + *tua* {matanda}. May isang uri nito ang matatagpuan sa Pilipinas, ang kalangay (tinatawag ding abukay, katala o Philippine cockatoo).

## Bilang mga nanganganib at maaaring manganib na mga uri ng ibon 
Ang lahat ng mga uri ng katala ay pinangangalagaan ng

Kumbensiyon sa Pakikipagug-nayang Pangsangdaigdigan hinggil sa mga Nanganganib na Uri ng mga Likas na mga Hayop at Halaman o *Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora* (CITES), na nagtatakda na ang pangangalakal palabas at paloob ng isang bansa ng mga lorong kinalap ng walang pahintulot.

Nasa ilalim ng pangangalaga ng talaang *appendix 1* ng CITES ang mga sumusunod na mga uri ng katala:

*ang Goffin's cockatoo, *Cacatua goffini*
*ang Red-vented Cockatoo (Philippine cockatoo), *Cacatua haematuropygia*
*ang Moluccan Cockatoo, *Cacatua moluccensis*
*ang Yellow-crested Cockatoo, *Cacatua sulphurea*
**kasama ang *subspecies* nitong *Citron-crested Cockatoo*, *Cacatua sulphurea citrinocristata*
*ang Palm Cockatoo, *Probosciger aterrimus*

Ang lahat ng iba pang mga katala ay nasa ilalim ng proteksiyon ng talaan *appendix 2* (listahan ng mga uring maaaring manganib) ng CITES.

## Ang pamilyang Cacatuidae 
thumb|*Calyptorhynchus funereus* 
***Subfamily Microglossinae**
** Genus **Probosciger**
****Probosciger aterrimus* (Palm Cockatoo)
***Subfamily Calyptorhynchinae**
** Genus ***Callocephalon***
****Callocephalon fimbriatum* (Gang-gang Cockatoo) 
** Genus ***Nymphicus*** (pansamantalang nakalagay dito)
****Nymphicus hollandicus* (Cockatiel)
** Genus *Calyptorhynchus*
*** Subgenus *Calyptorhynchus*
*****Calyptorhynchus banksii* (Red-tailed Black Cockatoo)
*****Calyptorhynchus lathami* (Glossy Black Cockatoo) 
*** Subgenus *Zanda*
*****Calyptorhynchus funereus* (Yellow-tailed Black Cockatoo)
*****Calyptorhynchus latirostris* (Short-billed Black Cockatoo) 
*****Calyptorhynchus baudinii* (Long-billed Black Cockatoo)
** Genus ***Eolophus***
****Eolophus roseicapilla* (Galah)
***Subfamily Cacatuinae**
** Genus *Cacatua*
*** Subgenus *Cacatua*
*****Cacatua leadbeateri* (Major Mitchell's Cockatoo)
*****Cacatua galerita* (Sulphur-crested Cockatoo)
*****Cacatua sulphurea* (Yellow-crested Cockatoo)
******Cacatua sulphurea citrinocristata* (Citron-crested Cockatoo)
*****Cacatua ophthalmica* (Blue-eyed Cockatoo) 
*****Cacatua moluccensis* (Moluccan Cockatoo)
*****Cacatua alba* (Umbrella Cockatoo)
*** Subgenus *Licmetis*
*****Cacatua tenuirostris* (Long-billed Corella) 
*****Cacatua pastinator* (Western Corella)
*****Cacatua sanguinea* (Little Corella) 
*****Cacatua haematuropygia* (Red-vented Cockatoo) 
*****Cacatua offini* (Goffin's Cockatoo) 
*****Cacatua ducorpsii* (Ducorps' Cockatoo)

## Mga sanggunian 
* **Astuti**, Dwi (2004?): *A phylogeny of cockatoos (Aves: Psittaciformes) inferred from DNA sequences of the seventh intron of nuclear *β*-fibrinogen gene*. Sulating duktoral, *Graduate School of Environmental Earth Science*, Pamantasan ng Hokkaido, Hapon. PDF fulltext 
* **Boles**, W.E. (1993): *A new cockatoo (Psittaciformes: Cacatuidae) from the Tertiary of Riversleigh, northwestern Queensland, and an evaluation of rostral characters in the systematics of parrots*. *Ibis* **135**: 8-18.
* **Brown**, D.M. & **Toft**, C.A. (1999): *Molecular systematics and biogeography of the cockatoos (Psittaciformes: Cacatuidae)*. *Auk* **116**(1): 141-157.

## Mga talaugnayang panlabas 
* MyToos.com 

*
Kategorya:Katala
Kategorya:Loro
Kategorya:Ibon sa Pilipinas
Kategorya:Ibon sa Australia