San Fernando, Pampanga

Ang **Lungsod ng San Fernando**, (, ) ay isang lungsod sa probinsiya ng Pampanga. Ito ang kabiserang lungsod ng Pampanga at ang sentrong panrehiyon ng Gitnang Luzon (Rehiyon III). Ang lungsod ay kilala sa mga parol nito at binansagang "*Christmas Capital of the Philippines*" (Kabiserang Pangkapaskuhan ng Pilipinas). Ang taunang *Giant Lantern Festival* (Pista ng mga Higanteng Parol) ay isinasagawa ng lungsod tuwing Disyembre.

Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. Ito ay may layong 67 kilometro mula sa Maynila, 50 kilometro mula sa Look ng Subic sa probinsiya ng Zambales at 16 na kilometro mula sa Paliparang Clark sa Lungsod ng Angeles. Ang lungsod ay nasa gitna ng mga sanga-sangang kalsada sa Gitnang Luzon. Ang lungsod ay ipinangalan kay Fernando VI ng Espanya at inilagay sa pangangalaga ni San Fernando, Hari ng Castile at Leon, kung saan ang kapistahan ay ipinagdiriwang tuwing Mayo 30.

Taong 2017 sa pagbabago ng Pederalismo sa Pilipinas, Ang lungsod ng San Fernando ang hinirang pa rin bilang kapitolyo sa Gitnang Luzon.

## Mga dating alkalde 

CAPITANES MUNICIPALES
* 1755   		Vidal de Arrozal
* 1756   		Tiburcio Cunanan
* 1757   		Vidal de Arrozal
* 1758 		Luis Catacutan
* 1759   		Juan David
* 1760   		Juan Yutuc
* 1761   		Domingo de Vera
* 1762   		Nicolas Capati
* 1763   		Tomas Aquino
* 1764   		Miguel de los Angeles
* 1765   		Agustin Dizon
* 1766   		Manuel Manaloto
* 1767   		Francisco Bautista
* 1768   		Miguel David
* 1769   		Nicolas Dizon
* 1770   		Mariano Singian de Miranda
* 1771   		Mateo David
* 1772   		Bernardo de Anunciacion
* 1773   		Francisco David
* 1774   		Agapito Singian
* 1775   		Vicente Concepcion
* 1776   		Eugenio Yutuc
* 1777   		Juan Lingat
* 1778   		Juan Lacson
* 1779   		Vicente Concepcion
* 1780   		Jose de Arrozal
* 1781   		Nicolas Tuason
* 1782   		Carlos Catacutan
* 1783   		Vicente David
* 1784   		Lucas David
* 1785   		Antonio Alonso del Rosario
* 1786   		Regino de Castro
* 1787   		Sebastian Manarang
* 1788   		Bernabe Pamintuan
* 1789   		Juan Dizon
* 1790   		Manuel Miranda
* 1791   		Vicente Dayrit
* 1792  	 	Nicolas Tuason
* 1793   		Jose de los Angeles
* 1794   		Vicente Quizon
* 1795   		Angel Pantaleon de Miranda
* 1796   		Vicente Dayrit
* 1797   		Jose Cunanan
* 1798   		Juan Lacson
* 1799   		Carlos Catacutan

* 1800   		Vicente Dizon
* 1801   		Jose Ocson
* 1802  		Agustin David Lising
* 1803   		Jose Concepcion
* 1804   		Raymundo David
* 1805   		Ignacio David de Miranda
* 1806   		Severino Henson
* 1807   		Juan Crisostomo Paras
* 1808   		Domingo Henson
* 1809   		Leon de Vera
* 1810   		Vicente de Castro
* 1811   		Gregorio Singian
* 1812  		Ignacio de Miranda
* 1813   		Miguel Catacutan
* 1814   		Francisco Pamintuan
* 1815   		Severino Henson
* 1816   		Agustin David Lising
* 1817  		Bernardo David
* 1818   		Bernardo Tinio
* 1819   		Eriberto Yutuc
* 1820  		Vicente de Castro

ALCALDES MUNICIPALES
* 1821   		Vicente Dizon
* 1822   		Pablo de Ocampo
* 1823  		Maximo Dizon
* 1824   		Ciriaco Dizon

GOBERNADORCILLOS
* 1825   		Vicente Dizon
* 1826   		Manuel Pasion Henson
* 1827   		Anacleto del Rosario
* 1828   		Vicente David Lising
* 1829   		Vicente Dizon
* 1830           	Pablo Ocampo
* 1831           	Doroteo Dizon
* 1832           	Mariano Yutuc
* 1833           	Manuel Pasion Henson
* 1834           	Gregorio Tuason
* 1835           	Blas Borja
* 1836           	Doroteo Dizon
* 1837           	Agustin Pamintuan
* 1838           	Agustin Cuyugan
* 1839           	Juan Dayrit
* 1840           	Raymundo David
* 1841           	Macario Yutuc

* 1842           	Matias Quiason
* 1843           	Pedro Lacsamana
* 1844           	Bernardino Singian de Miranda
* 1845           	Serapio Singian de Miranda
* 1846           	Mariano Arceo
* 1847           	Agustin Cuyugan
* 1848           	Guillermo Henson
* 1849           	Bernardino Singian de Miranda
* 1850           	Agustin Pamintuan
* 1851           	Gregorio David
* 1852           	Maximo Feliciano
* 1853-1854  	Paulino Paras
* 1854-1855  	Agustin Lacson
* 1855-1856  	Simon Henson
* 1856-1857  	Cosme Lacson
* 1857-1858  	Candido Froilan Dizon
* 1858-1859  	Florentino Dayrit
* 1859           	Manuel Pasion Henson
* 1859           	Jose Navarro (accidental)
* 1860           	Victor David
* 1860-1861  	Manuel de Ocampo
* 1861-1862  	Bernardino Singian de Miranda
* 1862-1863  	Guillermo Henson
* 1863-1864  	Aniceto Yusi
* 1864-1865  	Simon Henson
* 1865-1866  	Juan Quiason
* 1867-1868  	Julian Buison
* 1868-1869  	Benigno de Ocampo
* 1869-1870  	Isidro Teopaco
* 1870-1871  	Domiciano Tison
* 1871-1872  	Florentino Dayrit
* 1872-1873  	Eustaquio Ricafort
* 1873-1874  	Pedro Paras y Castro
* 1874-1875  	Bernardino Singian de Miranda
* 1875-1876  	Julian Buison
* 1877-1879  	Anacleto Hizon
* 1879-1880  	Catalino Henson
* 1880-1881  	Mariano Custodio
* 1881-1882  	Saturnino Henson
* 1882-1883  	Florentino Dayrit
* 1883           	Pedro Paras
* 1884-1885  	Domiciano Tison
* 1885           	Francisco X. Panlilio
* 1886-1887  	Anacleto Hizon
* 1887-1889  	Teodoro Limjuco
* 1889-1890  	Gregorio Tioleco

PRESIDENTES MUNICIPALES
* 1891-1892  	Antonio E. Consunji
* 1893-1894  	Juan Sengson
* 1895           	Teodoro Limjuco
* 1896           	Saturnino Henson
* 1897           	Celso Dayrit

REPUBLIKA FILIPINA
PRESIDENTE MUNICIPAL
* 1898           	Antonio E. Consunji

PAMAHALAAN MILITAR
ALCALDES
* 1899           	Enrique Kerr
* 1900           	Carlos Kerr
* 1900           	Teodoro Limjuco
* 1900-1901  	Francisco S. Hizon

PAMAHALAANG SIBIL
PANGULONG MUNICIPAL
* 1901           	Francisco S. Hizon
* 1902-1903  	Mariano J. Leon Santos
* 1904            	Juan Sengson
* 1905-1906  	Eulalio Castro
* 1906-1907  	Vicente Tiomico
* 1908-1909  	Pedro Teopaco
* 1910-1912  	Clemente Ocampo
* 1913-1915	?
* 1916-1921  	Antonio B. Abad Santos
* 1922-1927  	Jose M. Valencia
* 1928-1931  	Antonio B. Abad Santos
* 1932-1934  	Jose M. Valencia
 
KOMONWELT NG PILIPINAS
ALKALDENG MUNICIPAL
* 1934-1937  	Urbano D. Dizon
* 1938-1942	Vivencio B. Cuyugan
* 1945		Vivencio B. Cuyugan

PANANAKOP NG HAPON
* 1942-1945  	Rodolfo P. Hizon

REPUBLIKA NG PILIPINAS
ALKALDENG MUNICIPAL
* 1946-1955  	Rodolfo P. Hizon
* 1955	     	Mariano P. Castro, Sr.
* 1956-1959  	Dr. Miguel G. Baluyut
* 1960-1967  	Dr. Jose C. Quiwa
* 1967-1969  	Levi Panlilio
* 1969-1971  	Atty. Virgilio L. Sanchez
* 1971		Luis Gopiao
* 1972-1980  	Armando P. Biliwang
* 1980-1982  	Col. Amante S. Bueno (OIC)
* 1982-1983  	Atty. Vicente A. Macalino (OIC)
* 1983-1986  	Atty. Virgilio L. Sanchez
* 1986-1987  	Atty. Paterno S. Guevara(Appointed)
* 1987-1988       Dr. Rodolfo P. Canlas (Appointed)
* 1988-1995  	Atty. Paterno S. Guevara
* 1995-2001  	Dr. Jesus Reynaldo B. Aquino

ALKALDENG PANLUNGSOD
* 2001-2004	Dr. Jesus Reynaldo B. Aquino
* 2004-2013	Atty. Oscar S. Rodriguez
* 2013-Kasalukuyan   Edwin D. Santiago

## Pagkalungsod 
Noong 6 Enero 1997, si Alkalde Rey B. Aquino at Senadora Gloria Macapagal-Arroyo ay nagpasimula ng kampanya para sa pagkalungsod. Noong Abril 27&nbsp;ng taong ding iyon, si Rep. Oscar Rodriguez ay naghain ng House Bill blg. 9267 na gagawa ng Lungsod ng San Fernando.

Noong 2000, pinirmahan nina Ispiker ng Mababang Kapulungan Arnulfo Fuentebella at Pangulo ng Senado Aquilino Q. Pimintel ang tsarter ng lungsod ng San Fernando noong Disyembre 4 at 13.

Ang bayan ay opisyal na naging lungsod na komponente noong 4 Pebrero 2001 matapos ang ratipikasyon ng Republic Act 8990 na nilikha ni Rep. Oscar Rodriguez sa isang plebisito noong nakaraang araw. Si Dr. Rey B. Aquino ang naging unang alkalde ng lungsod. Ang ratipikasyon ng Republic Act 8990 ang naging daan upang maging ika-99 na lungsod ng Pilipinas ang San Fernando.

## Mga barangay 
Ang Lungsod ng San Fernando ay nahahati sa 35 barangay.

* Alasas
* Baliti
* Bulaon
* Calulut

* Dela Paz Norte
* Dela Paz Sur
* Del Carmen
* Del Pilar
* Del Rosario
* Dolores
* Juliana
* Lara

* Lourdes
* Magliman
* Maimpis
* Malino
* Malpitic
* Pandaras
* Panipuan
* Pulung Bulo
* Santo Rosario (Pob.)
* Quebiauan
* Saguin
* San Agustin

* San Felipe
* San Isidro
* San Jose
* San Juan
* San Nicolas
* San Pedro
* Santa Lucia
* Santa Teresita
* Santo Niño
* Sindalan
* Telabastagan

## Ekonomiya 
Matatagpuan sa puso ng probinsiya, ang Lungsod ng San Fernando ay may 2 pampublikong palengke, 39 na bangko, 48 na imbestor, 38 na sanglaan, 17 gasolinahan, 3 sinehan, 29 pribado at pampublikong paaralan, 7 ospital, 13 opisinang pandentista, 9 na otel, 28 na tindahan ng mga gamot, 7 disco, 6 na palitan ng pera, 15 pabrika ng damit, 24 na groseri, 7 supermarket, 42 kompanya ng insurance, 16 ahente ng seguridad, 70 restorant at fast food chains. Bukod sa pagiging kabisera ng Pampanga, halos lahat ng Pilipinong bankong institusyon, militar at mga ahensiya ng gobyerno ay may opisinang panrehiyon sa lungsod.

## Demograpiko
## Mga sanggunian
## Mga Kawing Panlabas
* Opisyal na Websayt ng Lungsod ng San Fernando 
* Mga Larawan at Impormasyon mula sa Lungsod ng San Fernando, Pampanga 
* Pamantayanng Heograpiya ng Pilipinas 
* Opisyal na Websayt Philippine Tourism Authority 
* Propayl ni Alkalde Oscar Rodriguez

Kategorya:Pampanga
San Fernando Pampanga