Kalakalan ng pampalasa

[thumb|250x250px|Hinarangan ang [Daan ng Sutla (pula) at ruta ng kalakalan ng espesya (bughaw) ng Imperyong Seljuk s. 1090, na nagpasimuno ng Mga Krusada, at ng Imperyong Otomano s. 1453, na nagpasimula sa Panahon ng Pagtuklas at Kolonyalismong Europeo.]]

Kinasangkutan ang **kalakalan ng pampalasa** ng mga makasaysayang sibilisasyon sa Asya, Hilagang-Silangang Aprika at Europa. Kilala at ginamit sa sinaunang panahon ang mga espesya kagaya ng kanela, kasiya, kardamomo, luya, paminta, moskada, sangke, klabo, at luyang-dilaw, at ikinalakal ang mga ito sa Mundong Silanganin. Nakarating ang mga espesyang ito sa Malapit na Silangan bago simula ng panahong Kristiyano, na may mga kamangha-manghang kuwento na nagtatago ng kanilang mga tunay na pinagmulan. Ibiniyahe ang mga kalakal sa lupa patungo sa Mediteraneo at mundong Greko-Romano sa pamamagitan ng ruta ng insenso at rutang Romano–Indiyano ng mga Indiyano at Persiyanong mangangalakal. Nadagdagan ang maritimong daanang pangkalakalan ng mga Austronesyo sa Gitnang Silangang at silangang Aprika sa pagsapit ng ika-1 milenyo PK, na nagbunga sa Austronesyong kolonisasyon ng Madagaskar.

Sa loob ng mga partikular na rehiyon, pinayunir ng Kaharian ng Aksum (ika-5 siglo BK–PK ika-11 siglo) ang ruta ng Dagat Pula bago ang ika-1 siglo PK. Noong unang milenyo PK, naging maritimong kapangyarihan sa pangangalakal sa Dagat Pula ang mga Etiyope. Sa panahong ito, mayroon nang mga ruta ng kalakalan mula Sri Lanka (ang Romanong Taprobane) at India, na nakakuha ng teknolohiyang maritimo mula sa pakikipag-ugnayan sa mga Austronesyo. Pagsapit ng ika-7 siglo PK, pagkatapos ang pagbangon ng Islam, nagsimulang maglayag ang mga Arabeng mangangalakal sa mga rutang ito at nangibabaw sa mga maritimong ruta sa kanlurang Karagatang Indiyo.

## Mga pinagmulan
[thumb|Ang kalakalan ng pampalasa mula sa India ay nakaakit sa dinastiyang Ptolemayka, at kasunod nito, sa [imperyong Romano.]]

Nakipagkalakalan ang mga tao mula sa panahong Neolitiko ng mga pampalasa, obsidiyano, kabibe, mamahaling bato at iba pang mahahalagang bagay noon pa mang mga ika-10 milenyong BK. Mga Ehipsyo ang unang nakapagbanggit sa kalakalan sa makasaysayang panahon. Sa ika-3 milenyong BK, nakipagkalakalan sila sa Lupain ng Punt, na pinaniniwalaang matatagpuan sa isang lugar na sumasaklaw sa hilagang Somalya, Hibuti, Eritrea at baybayin ng Sudan sa may Dagat Pula.

[300px|thumb|left|Austronesyong protohistoriko at [Maritime Silk Road|makasaysayang maritimong network ng kalakalan sa Karagatang Indiyo.]]

Noong una, nakaugnay ang kalakalan ng pampalasa sa mga ruta sa kalupaan, ngunit mga rutang pandagat ang naging salik na nakatulong sa paglago ng kalakalan.

Noong unang milenyo BK, nakibahagi rin ang mga Arabe, Penisyo, at Indiyano sa pangangalakal sa dagat at lupa ng mga mamahaling produkto tulad ng pampalasa, ginto, mamahaling bato, balat ng mga kakaibang hayop, ebano at perlas. Naganap ang kalakalang dagat sa Dagat Pula at Karagatang Indiyo. Ang rutang dagat sa Dagat na Pula ay mula Bab-el-Mandeb hanggang Berenike, mula roon sa pamamagitan ng lupa hanggang sa Nilo, at pagkatapos, sa pamamagitan ng mga bangka patungong Alehandriya. Ikinalakal ang mga karangyaan kabilang ang pampalasang Indiyano, ebono, sutla at pinong tela sa kahabaan ng rutang insenso sa lupa.

## Tingnan din
* Daan ng Sutla
*Silangang Kaindiyahan

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga espesya
Kategorya:Pandaigdigang kalakalan
Kategorya:Ruta ng kalakalan