Larangan

Ang **larangan** o **akadémikóng disiplína** ay ang bahagi ng kaalaman na itinuturo at sinasaliksik sa mga kolehiyo at pamantasan. Binibigyang-kahulugan ang mga larangan ng mga akademikong dyornal, kung saan inilalathala madalas ang mga pananaliksik, at sa lipunang may-alam at kagawarang pang-akademiko o *faculty* sa loob ng mga kolehiyo at pamantasan. Hinahati ang mga larangan sa dalawa: araling pantao (wika, sining, at araling pangkultura) at larangang pang-agham (pisika, kimika, biyolohiya); itinuturing minsan ang agham panlipunan bilang isa pang kategorya nito.

*Eksperto* at *espesyalista* ang madalas itawag sa mga taong nasa isang larangan (hal. eksperto sa bagyo, espesyalista ng mata). Ang tawag naman sa mga taong nag-aaral sa liberal na sining o teorya ng sistema imbes na mag-aral sa isang partikular na larangan ay tinatawag naman na *heneralista*.

Bagamat bihira lang na pag-aralan ang iisang larangan, pinagsasama ng mga maiskolar na paraan tulad ng interdisiplinaryo, transdisiplinaryo, at krus-disiplinaryo ang ibat ibang mga larangan, na pumipigil agad sa mga potensyal na problemang maaaring lumitaw dahil sa pagpokus lang sa iisang larangan. Halimbawa, maaaring mahirapan ang isang propesyonal na makipag-usap sa ibang mga larangan dahil sa pagkakaiba sa wika, konsepto, o kaparaanan.

May mga ilang mananaliksik na nagsasabing maaaring mapalitan ang mga larangan ng tinatawag na *Mode 2* o "pos-akademikong agham," na kinabibilangan ng pagkuha sa krus-disiplinaryong kaalaman sa pamamagitan ng mga espesyalista mula sa ibat ibang larangan.

## Etimolohiya 
Ang salitang *larangan* ay galing sa salitang *lárang* — isang disiplina o saklaw na pag-aaral na akademiko. Samantala, parehong galing naman sa Kastila ang salitang *disiplina* (mula *disciplina*) at *akademiko* (panlalaki ng *academica*). at *academicus*, na nagmula naman sa Griyego *akadēmikós* ().

## Kasaysayan 
Ang pinakaunang rekord ng mga larangang itinuturo ay nanggaling sa sinaunang Gresya, partikular kay Socrates. Matematika at musika ang ilan sa mga unang tinuro sa Gresya noong panahong ito. Noong binuksan ni Plato ang Akademya, kasama sa kurikulum niya ang pulitika at edukasyon bukod sa matematika ng panahong iyon. Samantala, nagpokus naman ang mga Romano sa batas.

Itinuturo sa mga unang pamantasan sa Europa noong ika-12 siglo ang mga larangang may kinalaman sa trabaho, lalo na sa relihiyon. Sa siglong ito rin unti-unting umusbong ang mga pamantasan; ang ilan sa kanila, tulad ng Pamantasan ng Oxford at Cambridge sa Inglatera at Pamantasan ng Bologna sa Italya, ay nananatiling bukás hanggang ngayon.

## Kritisismo 
May isang maimpluwensyang naisulat na kritisismo na kontra sa konsepto ng larangan. Isinulat ito ni Michel Foucault noong 1975 sa kanyang librong *Pagsubaybay at Pagparusa*. Ayon kay Foucault, nagmula ang mga larangan sa parehong mga kilusang panlipunan at mekanismo ng pagkontrol na nagtatag sa mga modernong sistemang penal at piitan ng Pransiya noong ika-18 siglo, at ang katotohanang ito ang nagpapakita sa kanilang pagkakapareho magpahanggang ngayon: "Ang mga larangan ay nagpapakilala, nag-uuri, nagpakadalubhasa; nagbabahagi sila ayon sa isang sukat, ayon sa isang pamantayan, nagpapailalim ng mga indibidwal sa isang hiyarkiya depende sa relasyon nila sa iba at, kung kakailanganin, nagdidiskwalipika at nagpapawalang-bisa."

## Talababa 
## Sanggunian 
Kategorya:Larangan
Kategorya:Kaalaman
Kategorya:Edukasyon
Kategorya:Mga pangunahing paksa