open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sabong

thumb|right|Sabong sa Pilipinas, noong mga maagang 1800.
[thumb|right|*Ang Sabong*, 1847, iginuhit ni  [Jean-Léon Gérôme.]]

Ang **sabong** ay isang uri ng madugong paglalaban o "madugong palaro" sa pagitan ng dalawang **tandang na pansabong**, na isinasagawa sa loob ng isang bilog na pook pangtunggalian o **sabungan**, na tinagurian ding **simburyo**.  Natatangi ang pagpapalaki, pangangalaga, at pagsasanay na ginagawa para sa mga **manok na pansabong** upang magkaroon ito ng sapat o higit pang resistensiya at lakas sa oras ng sagupaan.  Karaniwang ginugupit ang mga palong ng mga lalaking manok na inihahanda sa pagsasabong.  Mayroong likas na galit ang mga tandang laban sa kapwa tandang.  Katulad ng mga atleta o mga tao na manlalarong pampalakasan, kinukundisyon din ang mga manok na panlaban, bago maganap ang labanan.  Mayroong mga samahan ng mga aktibistang may malasakit sa mga hayop ang laban sa pagkakaroon ng mga sabong sapagkat madugo ito at dahil sa pagkakabugbog na tinatanggap ng katawan ng mga ibong nabanggit.  Sa Pilipinas, itinuturing itong isang "pambansang palaro" o palabas, mayroong mga ayon sa batas at mayroon ding mga ilegal, at kinasasangkutan ng mga pustahan at pagsusugal.  Sapagkat pinuputol o pinupulpol ang mga likas na tahid ng mga tandang na panabong, kinakabitan ng mga metal na tahid na may mga talim ang mga paa ng manok na ilalaban.  Ginagamit lamang ang guwantes na panabong para sa pagsasanay ng mga tandang.  May dalawang uri ng mga talim na ginagamit sa pagsasabong, yaong may isahang talim at yung may dalawahang talim.  Ikinakabit ang mga talim sa kaliwang binti ng manok, subalit sang-ayon din ito sa kasunduan ng mga may-ari ng mga manok.  Maaari ring ilagay ang mga talim sa kanang binti o maging sa dalawang binti ng paa ng mga manok.  Tinatawag na **tupada** ang ilegal na sabong.  Kapwa may tagapamagitan ang mga ito, ang tinatawag na **sentensyador**, na may pagpapasyang hindi mababali o hindi mababago ninuman.  Tinatawag na **magsasabong** o **sabungero** ang taong mahilig sa sabong.  

## Mga sanggunian
Kaurian:Palaro
Matris

Ang **matris** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*matris, ibang tawag sa sinapupunan ng babae.
*matris, isang salitang mekanikal na nangangahulugang hulma o hugis.
*matris (matematika)
Tagalista

Ang **tagalista** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*mananagalog, taong mahusay sa wikang Tagalog.
*tagapagtala o tagatala, ibang tawag sa tagapagrehistro, tagapag-ingat ng papelis, o rehistrador.
*tagapaglista, taong tagagawa ng tala, talaan, o listahan.
Inunan

thumb|right|Larawang nagtuturo kung nasaan ang inunan o plasenta sa loob ng bahay-bata.
[thumb|right|Isang inunan, na may nakakabit pang [ugat ng pusod, pagkaraang maisilang ang isang sanggol.]]

Ang **inunan** o **plasenta**

Mahalaga ang pagkakaroon ng isang panandaliang organong ito, sapagkat hindi maaaring maghalo ang dugo ng nanay at ng sanggol.  Gumaganap ang inunan bilang isang kalatagang pampalitan sa pagitan ng ina at bata.  Dumaraan dito ang mga sustansiya at oksiheno.  Kapag naghalo ang mga dugo ng ina at ng sanggol, makakasanhi ito ng pagkamatay ng dalawa.  Halimbawa, kung may uri ng dugong A ang ina, samantalang B naman ang bata, maghahalo ang dalawang magkaibang uri ng dugo, na siyang ikamamatay ng mag-ina.  Nakakabit ang inunan sa suloy o supling (ang fetus) sa pamamagitan ng ugat ng pusod, isang bahagi ng katawan na binubuo ng mga tisyung pang-ugpong at mga ugat ng dugo.  Kapag naipanganak na ang bata, sumusunod na iluwal naman ang inunan, at kalimitang tinatawag na **pinagpanganakan**. 

May dalawang bahagi ang isang inunan: una, isang likas at biyolohikal na bahagi ng suloy o supling ; kabahagi naman ng ina ang ikalawang bahagi.  Nakatanim ang inunan sa dinding ng bahay-bata, kung saan tumatanggap ito ng mga sustansiya at oksiheno mula sa dugo ng ina at naglalabas din ng mga dumi.  Ito ang gumaganap na pangharang - ang **panghadlang ng inunan** - na sumasala sa ilang mga sustansiyang makasasalanta sa supling.  Subalit mayroon ding ibang mga sustansiyang hindi nasasala ang inunan, kabilang ang alak at ilang mga kimikal na kaugnay sa paninigarilyo.  May ilang mga uri ng birus na nakatatawid sa panghadlang ng inunan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Biyolohiyang paglilinang
Kategorya:Embriyolohiya
Kategorya:Organo
Supot ng bahay-bata

Ang **supot ng bahay-bata** o **suput-suputan ng bahay-bata** ay ang mga pinakapayak na bahagi ng panuplingan ng isang babae.  Matatagpuan ang mga ito sa bahay-bata at nagtataglay ng binuong mga sihay, at mayroon ding uka.  Naglalaman ito ng iisang itlog lamang (ang *oocyte* o *ovum* sa Ingles).  Palagiang nagbubukal ang mga ito upang lumaki at umunlad, na nagwawakas sa obulasyon ng kalimitang isa at masiglang itlog.  Lumilitaw lamang ang mga itlog na ito isang ulit bawat pagreregla o isang ulit bawat buwan.

## Sanggunian
Kategorya:Anatomiya ng tao
Kategorya:Anatomiya ng hayop
Obulasyon

Ang **Pangingitlog**, **paglalabas ng itlog** o **obulasyon** ay isang proseso ng pagreregla kung kailan sumasabog o pumuputok ang isang nasa katandaang suput-suputan ng bahay-bata at naglalabas ng isang itlog na nakikilahok sa pagsusupling (reproduksiyon).  Nagaganap din ang obulasyon sa ibang mga hayop sa panahon ng paglalandi (pangangandi o estrus) ng mga ito, na kakaiba sa maraming mga gawi sa pagreregla ng tao.

## Sanggunian
Kaurian:Pagreregla
Pakitang pambihira

thumb|right|Isang pagpapakita ng pambihirang katangian habang nakasakay sa umaandar na motorsiklo.
Ang mga **pakitang pambihira** (Ingles: *stunt* [isahan], *stunts* [maramihan]) ay ang pagpapalabas ng mga kagilagilalas na mga lakas, pagsirko, liksi o tapang.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pelikula
Sinapupunan

Ang **sinapupunan** ay nagmula sa mga salitang *sapo* at *sapopo*, na maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*sinapupunan, ibang tawag sa bahay-bata.
*ang kinakanlungang mga hita; ibaba ng hita pinagkakalungan.
*ang dibdib o suso ng babaeng tao o hayop.
Kasukdulan (paglilinaw)

Ang **kasukdulan** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*kasakdalan, ang katayang ganap at walang kakulangan, perpekto.
*sukdulan, kalubusang nadarama bago magwakas ang pakikipagtalik.
*sukdulan, labis, lubha, o sobra ang bilang o antas.

## Tingnan din
* Sakdal

pinika mataas na pangyayari
Sukdulan

thumb|right

Ang **sukdulan** o **kasukdulan** ay ang rurok o kalubusang nadarama ng mga nagtatalik o magkasiping sa proseso ng pagtatalik.  Nagaganap ito kapag nilabasan o nagpulandit na ang titi ng lalaki ng punlay o tamod, at kapag nakaranas naman ang isang babae ng pamamasa ng ari kapag nilalabasan ito.  Tinatawag din itong **orgasmo**.

Ang katagang **orgasmiko** ay tumutukoy sa pangatlong yugto ng pagtugong seksuwal ng tao, kung saan nagaganap ang orgasmo.
thumb|Paglalabas o pagputok ng semilya ng isang lalake sa loob ng puke ng isang babae sa huling proseso ng pagtatalik

## Mga sanggunian
Kategorya:Pagtatalik
Kategorya:Seksuwalidad
Kategorya:Masturbasyon
Ehakulasyon

Ang ***ehakulasyon*** (Ingles: *ejaculation*) ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*hakulatorya, katumbas o kaugnay ng panambit, sambitla, bulalas, pagitla o pamanghang pananalita; o maigsing panalangin.  
*pagpapalabas na panlalaki, pagdaloy ng pluido o katas mula sa titi o ari ng lalaki dahil sa pakikipagtalik o masturbasyon; resulta ng pag-abot sa sukdulan.
*pagpapalabas na pambabae, pagdaloy ng pluido o katas mula sa puke o ari ng babae dahil sa pakikipagtalik o masturbasyon; resulta ng pagsapit sa sukdulan.
Pagpapalabas na panlalaki

thumb|left|Pagkakasunud-sunod ng paglalabas ng tamod at ng isang lalaki.
thumb|right|Isa pang bidyo ng lalaking nilalabasan ng tamod.

Ang **pagpapalabas na panlalaki** o **paglalabas ng lalaki** ay ang pagpapakawala ng tamod at punlay mula sa titi ng lalaki, na karaniwang kaalinsabay ng kasukdulan sa pakikipagtalik o masturbasyon. Kalimitang resulta ito ng pagkaantig na seksuwal o pagkadama ng libog o kahalayan. May mga lalaking nakokontrol ang kanilang pagpapalabas sa pagkakataon na nais nila. May mga lalaki ring may karamdamang may kawalan ng kakayahang labasan ng similya. Mayroon namang nilalabasan ng pluido kahit natutulog. Hindi lamang sa mga kalalakihan nagaganap ito, mayroon ding tinatawag na pagpapalabas na pambabae.

Iba't ibang paraan ang pagpapalabas ng lalaki. Kadalasan ay dumadaloy lamang ito papalabas mula sa titi pero mayroon din na may kakayahang patalsikin ito.

## Mga sanggunian
Kaurian:Pagtatalik
Kaurian:Seksuwalidad
Kaurian:Sistemang reproduktibo
Kaurian:Masturbasyon
Pagpapalabas na pambabae

Ang **pagpapalabas na pambabae at panlalaki** o **paglalabas ng babae at lalaki** ay tumutukoy sa malakas na pagbugso, paglagaslas, pagsumpit, pagpulandit, pag-agos, pagsirit, pagdagsa, o pagbukal ng mapupunang dami o antas ng malinaw o whitish na fluid o pluido ng mga babae at lalaki, partikular na ang mula sa glandula dadaan sa urethra patunging cervix at palabas sa Vaginal entrance o butas sa ibaba ng butas na labasan ng ihi at sa lalaki naman at galing sa testes na dadaan sa has deference hanggang lumabas ito habang nasa o bago maganap ang sukdulan sa pakikipagtalik o maging sa masturbasyon.  

## Mga sanggunian
Kaurian:Pagtatalik
Kaurian:Seksuwalidad
Kaurian:Sistemang reproduktibo
Kaurian:Masturbasyon/Pagtatalik
Kategorya:Mga pluido ng katawan
Distritong pambatas ng Pasay

Ang solong **Distritong Pambatas ng Lungsod ng Pasay** ang kinatawan ng mataas na urbanisadong lungsod ng Pasay sa mababang kapulungan ng Pilipinas.

## Kasaysayan 
Mula 1907 hanggang 1972, nirepresentahan ang Pasay bilang bahagi ng unang distrito ng Rizal. Mula 1978 hanggang 1984, ito ay bahagi ng kinakatawan ng Rehiyon IV sa Pansamantalang Batasang Pambansa.

Mula 1984 hanggang 1986, nagpadala ng isang assemblyman at-large ang lungsod sa Regular Batasang Pambansa. Sa ilalim ng bagong Konstitusyon, napanatili ang solong distrito ng Pasay na nagsimulang maghalal ng kinatawan noong 1987.

## Solong Distrito 
***Population (2015)**: 416,522

## At-Large (*defunct*) 
## Tingnan din 
*Distritong pambatas ng Rizal

## Sanggunian 
*Philippine House of Representatives Congressional Library

Kaurian:Distritong Pambatas ng Pilipinas
Distritong pambatas ng Malabon–Navotas

Ang solong **Distritong Pambatas ng Malabon–Navotas** ang dating kinatawan ng mga noo'y munisipalidad ng Malabon at Navotas (ngayon mga mataas na urbanisadong lungsod) sa mababang kapulungan ng Pilipinas.

## Kasaysayan 
Ang mga nasasakupan ng Malabon at Navotas ay bahagi ng kinakatawan ng Rizal (1907–1972), Rehiyon IV (1978–1984), at ng Distritong Pambatas ng Malabon–Navotas–Valenzuela (1984–1986).

Sa ilalim ng bagong Konstitusyon, ipinangkat ang Malabon at Navotas bilang Distritong Pambatas ng Malabon–Navotas mula 1987 hanggang 2010.

Sa pamamagitan ng Batas Pambansa Blg. 9387 na niratipikahan noong Hunyo 24, 2007, ginawang lungsod ang Navotas. Ayon sa Seksiyon 58 ng batas, binigyan ng tig-iisang distrito ang dalawang lungsod.

## Solong Distrito (*defunct*) 
***Lungsod**: Malabon (naging mataas na urbanisadong lungsod 2001), Navotas (naging mataas na urbanisadong lungsod 2007)

**Notes**

## Tingnan din 
*Distritong pambatas ng Rizal
*Distritong pambatas ng Malabon–Navotas–Valenzuela
*Distritong pambatas ng Malabon
*Distritong pambatas ng Navotas

## Sanggunian 
*Philippine House of Representatives Congressional Library

Kaurian:Sinaunang distritong pambatas ng Pilipinas
Ikalawang Linya ng Sistema ng Light Rail Transit ng Maynila

Ang **Ikalawang Linya** o ang **Linyang Bughaw ng Sistema ng Light Rail Transit ng Maynila** *(Blue Line)* at kilala dati bilang **Linyang Lila** *(Purple Line)* ay ang ikalawang linya ng tren ng Maynila. Sa kasalukuyan binubuo ng labing-isang mga estasyon na may 13.8 kilometro. Maaring ang mga estasyon ay may riles na nakaangat, maliban sa Katipunan, na nasa ilalim ng lupa. Katulad ng pinahihiwatig ng pangalan nito, kulay asul ang linya sa lahat ng mga mapa ng tren.

Tumatakbo ang linya sa kanluran-silangan na direksiyon, at dumadaan sa mga lungsod ng Maynila, Marikina, Lungsod Quezon, at San Juan.  Pwedeng lumipat ang mga pasahero sa Linyang Lunti sa Recto, at sa Linyang Dilaw sa Araneta Center-Cubao.

Bago ipinalabas ang Sistemang Panlulan ng Matatag na Republika, tinawag ang  linya na MRT Line 2, o Megatren.  Subalit, ang lilang kulay nito, na ginamit simula nang buksan ito noong 2003, ay ginagamit padin kahit na pinalitan na ang kulay ng linya ng bughaw.

## Kasaysayan
*5 Abril 2003: Santolan hanggang Araneta Center-Cubao
*5 Abril 2004: Araneta Center-Cubao hanggang Legarda
*29 Oktubre 2004: Legarda hanggang Recto
*3 Oktubre 2019 - 22 Enero 2021: Araneta Center-Cubao hanggang Recto
*5 Hulyo 2021 Antipolo hanggang Recto

## Paghahanay
Ang Linyang Bughaw ay nakahanay sa Radial Road 6, sa Lansangang Marikina–Infanta, Bulebar Aurora, Bulebar Magsaysay, Kalye Legarda, at sa Circumferential Road 1 sa Abenida Recto.

Tumutuloy ang linya pagkatapos ng huling hinto nito sa Recto, at nagtatapos malapit sa Divisoria.

## Talaan ng mga estasyon
## Hinaharap
### Pagpapahaba ng Linyang Bughaw
Ang isang apat na kilometrong pagpapahaba sa silangan ng Linyang Bughaw papuntang Dugtungan ng Masinag sa Antipolo, Rizal, ay pinaplano.  Inaprubahan ito ng National Economic and Development Authority (NEDA), pero ang pagtangka ay na sa kalihim ng NEDA .  Sa hinaharap, pwedeng mapahaba ang linya hanggang sa Daungan ng mga Barko ng Manila sa kanluran, at sa Cogeo sa Antipolo sa silangan.

## Talababa
## Mga Kawing panlabas
*www.abs-cbnnews, LRT-MRT loop construction to start in May
*https://www.pna.gov.ph/articles/1082149

Kategorya:Biyaheng daang-bakal sa Kalakhang Maynila
Adam (paglilinaw)

Ang **Adam** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*Adan, tauhan sa Bibliya, ang asawa ni Eba.
*Adam Petty, isang drayber ng NASCAR.
*Adam Smith, isang pilosopong Eskoses.
*Adam Warlock, isang kathang-isip na karakter ng Marvel Comics.
*Black Adam, isang kathang-isip na karakter ng DC Comics.
*Adam Relson Jala, isang politiko sa Pilipinas. 
*Adam X, isang kathang-isip na karakter ng Marvel Comics
*mansanas ni Adan, ibang tawag sa lalagukan.
*Adam Sandler, isang Amerikanong aktor at komedyante.
Abyss

Ang **abyss** [Ingles], bigkas: /a-bis/, ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*bangin o kalaliman, isang malalim na hukay o baon.
*Abyss, isang kathang-isip na karakter ng Marvel Comics.
Bangin

[thumb|[:ja:東尋坊|Tōjinbō, Sakai, Fukui, Hapon]]
Ang **bangin**  o **kalaliman**

## Sanggunian 
## panlabas na mga link
Kategorya:Mga anyong-lupa
Kategorya:Bibliya
Kalaliman

Ang **kalaliman** o **lalim** at **arok** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*kalaliman, sukat ng lalim ng isang bagay o pook.
*bangin, isang malalim na hukay.
Baon

Ang **baon** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*baon, mga probisyon o dala-dalang pagkain at kagamitan.
*bangin o kalaliman
Meteorolohiya

Ang **meteorolohiya** (mula sa Griyego , *metéōros*, "mataas sa langit"; at , *-logia*) ay ang pag aaral ng mga kaganapan sa mababang himpapawid sa Daigdig. Ang agham na ito ay mahalaga sa pagkilala at pagsasabi sa lakad ng panahon sa alin mang bahagi ng Daigdig. Ang ulan, hangin, araw at temperatura ay ilan sa mga isinaalangalang na mga dahilan sa pag aaral ng kaganapan sa panahon. Ayon sa kaalamang ito, ang malamig na hangin ay mabigat at ang mainit na hangin ay may kagaanan, dahil dito ang malamig na hangin mula sa himpapawid ay palaging nababa sa lupa at ang mainit na hangin sa ibabaw ng lupa ay siyang pumapaitaas. Isang kautusan ng kalikasan ukol sa panimbang sa temperatura, presyon/tulak o bigat ng hangin sa kapaligiran.  Ang pagbabago sa elebasyon o taas ng lupa ay may malaking dahilan sa pagbabago ng temperatura sa bawat dako ng lupain. Ang mababang tayo ng lupa ay may mataas na temperatura kaya mainit, samantala ang nasa mataas na dako tulad ng sa Baguio at Lungsod ng Tagaytay sa Pilipinas ay may mababang temperatura kaya malamig.  Ito ang ikalawang batas ng metereolohiya na kapag lumalayo sa lupa (pantay dagat na antas) ang hangin, ang temperatura ay mababa. Ang pagbaliktad ng temperatura sa matataas na dako ay minsan nagaganap dahil sa pook na may mababag presyon (*low pressure area) sa karagatan o iba pang kadahilanan.  Tinawag itong "*temperature invertion''" o pagsaliwa ng temperatura.  Ang kaalamang ito ay mahalaga upang magkaroon ng pag iingat sa paglalakbay sa lupa, sa himpapawid at sa karagatan.

## Mga sanggunian
Meteorolohiya
Kategorya:Pisikang nilapat at interdisiplinaryo
Kategorya:Nilapat na agham
Dayuhan

Ang **dayuhan** o **dayo** ay isang tao, maaari ring hayop, halaman, ibang organismo, o bagay, na hindi katutubo o likas sa isang pook.  Sa tao, maaari itong tumukoy sa isang **banyaga**, na nagmula sa ibang bayan o bansa.  Maaari rin itong tumukoy sa mga imigrante; o kaya sa mga nagbuhay sa ibang planeta o mundo (dimensiyon) katulad ng mga nasa kathang-isip ng mga salaysaying makaagham.  Ginagamit rin pangtukoy sa mga dayuhan ang pariralang **taga-ibang lupa** o **taga-ibang lupain**.  Maaari ring mga kilalang panauhin ang mga ito, o mga hindi-kilalang tao na tumungo o dumayo sa isang lugar, tulad ng para makipista.

## Tingnan din
*Pandarayuhan

## Mga sanggunian
Kaurian:Tao
Kategorya:Batas
Foreigner

Ang **foreigner** [Ingles], bigkas /fo-rey-ner/, ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod"

*dayuhan o banyaga
*Foreigner, isang kathang-isip na tauhan sa komiks.
Dambana

thumb|right|Isang dambana, ngunit hindi sa Pilipina.
Ang **dambana**, o '**shrine**'

## Sanggunian
Kategorya:Mga bagay at kagamitang panrelihiyon
Kategorya:Arkitektura
Amen

Ang **Amen** ay maaaring tumukoy sa:

*Siya nawa, bahaging pangwakas ng isang panalangin.
*Amun-Re, isang diyus-diyosan sa Sinaunang Ehipto.
Etileno

Ang **etileno** isang halamang hormon na lumalabas sa *reproductive stage* o panahon ng pamumulaklak. Ito ang dahilan kung bakit nagkakaroon ng *flower formation* o pagkakaroon ng bulaklak ang mga piling halaman. Ang etileno ay *gaseous* o isang singaw na uri ng *hormone* ay siya ring aktibong gamit sa pagpapahinog ng mga bungang kahoy na ikinakalakal at iniluluwas sa bansa. Isang halimbawa ng napagkukunan ng etileno ay ang dahon ng saging at kakawate. Kaya naman ang mga saging at mangga sa pamilihan ay nilalagyan ng dahon na ito dahil ang dumidilaw na dahon ng halaman ay may natural na etileno na nagpapabilis sa pagpapahinog ng prutas. Ang karaniwang gamit ng *laboratory-produced ethylene* ay *flower inducer* o pampapabulaklak at pagpapahinog sa mga bungang kahoy sa pamilihan. Sa pangkalahatang kaalaman, ang anumang halaman na naguumpisang manilaw o matuyo dahil sa sakit o pagkatuyot ay siyang likas na pinagmumulan ng natural na etileno.

## Mga sanggunian
*
Kategorya:Mga alkeno
Pagpapahid ng langis

Ang **pagpapahid ng langis** ay ang paglalagay ng langis ng oliba sa ulo ng isang tao,  may sakit man o wala. Sa mga Ebreo, ang pagpapahid ng langis ay naging mahalaga sa pagtatalaga sa kabanalan: kaya ito ginamit sa pagtatalaga ng pinakapunong pari at ng mga banal na lalagyan. Sa katagalan, ang mga hari at propeta ay binigyan na rin ng karapatang makibahagi sa sakramentong ito. Mismong ibig sabihin sa literal ng titulong *mesiyas* ay "pinagpahiran ng langis." Sinasagisag ng gawaing ito ang "pagtulong ng espiritu ng Diyos upang makapagsagawa ang taong iyon ng isang natatanging tungkulin."  Ayon kay Jose C. Abriol, isang larawan ang pagpapahid ng langis ng paghahanda para sa sakramento ng pagpapahid ng **santo oleo** o banal na langis sa may sakit, na tinatawag ding *Extremauncion*, isang salitang nagbuhat sa wikang Kastila; nagbuhat din sa Kastila ang pariralang "*santo oleo*". 
## Mga sanggunian 
Kaurian:Hudaismo
Kaurian:Kristiyanismo
Espiritu (paglilinaw)

Ang **espiritu**, **espirito**, **ispiritu**, o **ispirito** (Ingles: *soul* o *spirit*; Latin: *spiritus*, hininga o hangin) ay maaaring tumukoy o kaugnay ng mga sumusunod:

*kaluluwa ng tao o mga mabubuti at masasamang nilalang. 
*kaisipan o diwa, katulad ng diwa ng Pasko.
*anito o idolo.
*espiritu, na "kaluluwa" o "hininga" ng alak, o anumang inuming nakalalasing, katulad ng serbesa, tinatawag na mga inuming dinalisay ("mga ispiritu" o "mga espiritu").
*kaugnay ng ganyakin o buhayin ang loob.
*Espiritu Santo o Banal na Kaluluwa (Banal na Hininga ng Diyos; literal na Banal na Hangin)
*Ignacia ng Espiritu Santo
*Free Spirit (komiks), tauhan sa komiks.

### Tingnan din
*Espirituwalidad
*Basahin din ang *Soul (paglilinaw)*.

## Mga sanggunian
Kaurian:Paglilinaw
Soul (paglilinaw)

Ang **soul** [Ingles] ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*kaluluwa
*musikang soul (o "tugtuging pangkaluluwa" o "tugtugin ng kaluluwa")

### Tingnan din
*Basahin din ang kaugnay na *Espiritu (paglilinaw)*.
Pakikiapid

[thumb|right|Paglalantad ng dalawang taong nangalunya sa [Hapon (bansa)|Hapon (1867).]]
thumb|right|Dalawang taong inilantad at pinarurusahan sa harap ng madla dahil sa pangangalunya, mula sa Kanlurang Mundo.
Ang **pakikiapid o pangangalunya** ay ang pagsira sa kasunduan o pagsuway sa pangakong binitawan sa pagkakakasal sa isang tao sa pamamagitan ng pagkakaroon ng ugnayang seksuwal o pakikipagtalik sa iba pang tao, bukod sa sariling asawa. Isa itong pagtataksil sa tunay at sariling asawa.

Tinataguriang mga **adultero** (lalaki), **adultera** (babae), **kalunyero** (lalaki), at **kalunyera** (babae) ang mga taong nakikiapid o sumisiping sa ibang taong hindi naman nila legal na asawa, babae man o lalaki.  Ang mga kaapid naman taong may-asawa ay tinatawag na mga **kaagulo**, **kalunya**, **kulasisi** (babae), **kabit**,  **mayang** (mula sa wikang Ilokano), "*number two*" (pariralang Ingles na may diwang "pangalawang babae" o "pangalawang lalaking" pinipilingan), at **patiki**

## Tingnan din
*Kasama
*Kohabitasyon

## Mga sanggunian
Kaurian:Batas
Kaurian:Pag-aasawa
Kaurian:Seksuwalidad
Kambal na Toreng BSA sa St. Francis Square

Ang ***Kambal na toreng BSA/St. Francis Square*** ay dalawang gusaling tukudlangit sa lundayang Ortigas. May 51 palapag ang gusali at 6 pailalim bilang paradahan ng mga sasakyan. Matatagpuan ang tore sa daang Bank mula Abenidang St. Francis. Ang dalawang gusaling tukudlangit na ito ay isa sa mga bukod tanging pook-palatandaan ng Kalakhang Maynila.

## Talababa
Kategorya:Mga gusali at estruktura sa Pilipinas
Follower

Ang ***follower*** [Ingles] ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*alagad o tagasunod ng isang pinuno o pananampalataya.
**Follower*, pamagat ng isang tula ni Seamus Heaney, isang makatang Irlandes.  Tungkol ito sa kung paano hinangaan ni Heaney ang kaniyang ama.
**Follower (tagasunod), tinatawag ding *Lead and Follow o "Manguna at Sumunod", isang uri o katawagan sa pagsasayaw ng may katambal.
Kaban ng Tipan

thumb|right|Isang wangis ng sinaunang Kaban ng Tipan.
Ang **Kaban ng Tipan** ay isang natatanging kaban o kahong yari sa kahoy na natatakpan ng ginto.  Mayroon itong dalawang gintong anghel o kerubin sa ibabaw nito.  Nakatago sa loob nito ang nakasulat na sipi ng Sampung Utos ng Diyos.  Isang sagisag na kapiling ng mga mamamayan ng Israel ang Diyos.

## Sanggunian
Kategorya:Tora
Pagbabayad-sala

Ang **pagbabayad-sala**, na tinatawag ding **pagtatakip ng sala**, **pangpalubag-loob**, **pakikipagkasundo**, o **pagpapatahimik**, ay isang uri ng pagbabayad, pag-aalay, paghahain, o paghahandog, na isinasagaw upang maalis at mapatawad ang nagawang mga kamalian o kasalanan ng mga tao.  Sa Lumang Tipan, naghandog ng mga hayop ang mga Israelita para maipakita na kailangang "matakpan" o mahugasan ang mga kasalanan o pagkukulang sa Diyos ng mga mamamayan.

## Tingnan din 
*Badyang pampalubagloob
*Kumpisal
*Araw ng Pagbabayad-sala

## Mga sanggunian 
Kategorya:Hudaismo
Kategorya:Kristiyanismo
Ba'al

Ang **Baal** o '''Ba'al''' ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*Baal, isang pamagat na panghilagang-kanlurang Semitiko at honoripiko na nangangahulugang "panginoon" na ginagamit para sa iba't ibang mga diyos na mga patrong Diyos ng mga siyudad sa Levant at Asya menor na kognato sa Silangang Semitiko(Akkadian) Bēlu.
*Ba'al, isang kathang-isip na tauhan sa komiks.
Anghel (paglilinaw)

Ang **anghel** (Ingles:***angel*** [isahan] o ***angels*** [maramihan]) ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*anghel at arkanghel, nilalang na may pakpak; tauhan sa Bibliya.
*anghelika, isang halamang yerba.  Tingnan din ang *Anghelika (paglilinaw)*.
*Galaxy Angel, isang anime. 
*Angel Esmeralda, isang artistang Pilipino. 
*Angel Locsin, isang artistang Pilipino.
*Angel Aquino, isang artistang Pilipino.
*Angel Carloto, isang politiko sa Pilipinas. 
*Angel Sy, isang artista sa Pilipinas.
*Angel Cruz, isang politiko sa Pilipinas. 
*Angel Salvadore, ay isang kathang-isip na karakter ng Marvel Comics. 
*Angel Dust, isang kathang-isip na karakter ng Marvel Comics. 
*Angel (Timely Comics) ay isang kathang-isip na karakter ng Marvel Comics. 
*Dark Angel, isang kathang-isip na karakter ng DC Comics. 
*Angels from Heaven, isang awiting pamasko.
*Angels Camp, California, isang lungsod sa California, Estados Unidos. 
*Angels We Have Heard on High, isang awiting pamasko.
*Hark the Herald Angels Sing, isang awiting pamasko.
*Galaxy Angels TV X (season 4), isang palabas sa telebisyon.
*Galaxy Angels TV Z (season 2), isang palabas sa telebisyon.
*Galaxy Angels TV A,AA (season 3), isang palabas sa telebisyon.  
*From Heaven on High, the Angels Sing, isang awiting pamasko.
*Angels from the Realms of Glory, isang awiting pamasko.
Alagad

Ang **alagad** ay mga tagasunod ng isang pinuno, paniniwala, pananampalataya, o maging ng agham at sining.  Katumbas ito ng **apostol** o **disipulo**, katulad ng sinuman sa mga **alagad ni Hesus**.

## Paghahambing na pangkapangalanan
Batay sa Bagong Tipan ng Bibliya, tumutukoy ang salitang **disipulo** sa isang nag-aaral o mag-aaral na tumatanggap ng mga pagtuturo o pangangaral ng isang tao.  Samakatuwid, ng isang **disipulo ni Kristo** ay isang tagasunod ni Hesus na naglalayong matutunan ang mga gawa, gawain, at gawi ni Hesukristo.  Sumasailalim ang alagad ni Kristo sa ganitong pag-aaral upang matutunan, gumanap, o kumilos ayon sa mga salita at gawain ni Hesus.  Sa pinakamahigpit at pinakamalinis na kahulugan o diwa, kinakailangang kapiling ng alagad ang kaniyang panginoon o pinuno para matawag na disipulo.  Sa labas ng mga pahina ng mga Ebanghelyo ng Bibliya, kakaunti at mabibilang lamang ang mga taludturang bumabanggit sa salitang *disipulo*.  Nang umakyat na sa langit si Kristo, pagkaraan ng kaniyang muling pagkabuhay, tinawag na mga **apostol** ang mga disipulo ni Hesus. o hinirang para maglakbay dahil sa isang layunin.  Kaugnay pa rin nito, para sa mga Hudyo, pinili ang mga alagad upang maging balangkas ng Simbahan o Iglesya ni Hesus, at pinili ang mga apostol mula sa mga alagad o tagasunod na ni Hesus, mula sa mga apostol ay pinili si Simon Pedro.  Samantala, makaraang tawaging mga *apostol* ang orihinal na mga alagad ni Hesus - kasama si San Pablo - tinawag namang mga **mananampalataya** o mga **nananalig** lamang ang mga bagong nagbagong-kalooban.  Naging gamitin ang mga katawagang kaugnay ng *sumasampalataya* o katulad sa *Aklat ng Mga Gawa ng mga Apostol* at sa mga *Aklat ng Mga Sulat ng mga Apostol* sa Bagong Tipan ng Bibliya.  Naging kaugnay din ng mga katawagang nabanggit sa itaas ang kataguriang *Kristiyano*, isang katawagang nagsimula sa Antioke (kilala rin bilang Antioque o Antioch).  Sa diwa ng Kristiyanismo, kapag ginamit ang salitang *Kristiyano* - at katulad ng mga katagang *disipulo*, *mananampalataya*, *sumasampalataya*, *nanalig*, o *naniniwala* - nagpapahiwatig ang lahat ng mga ito ng pagtitiwala at pagsunod kay Kristo Hesus.  Ginamit ni Simon Pedro at Haring Agrippa ang katawagang *Kristiyano*.

## Tingnan din
*Mga Gawa ng mga Alagad, isang aklat sa Bibliya.
*Labindalawang Alagad ni Hesus

## Mga sanggunian
Kaurian:Kristiyanismo
Kaurian:Katolisismo
Apostol

Ang **apostol** ay isang alagad ni Hesus na partikular na tumutukoy sa 12 apostol. 
## Batayan ng pagka-apostol
Ayon sa , , ang bilang ng mga mga apostol na kinikilala sa siyudad na Herusalem na bumabang mula sa langit ay 12 lamang. Sa  at , hindi kasama si Apostol Pablo o si Bernabe sa 12 apostol. Ayon sa , si Mattias ay piniling kapalit ni Hudas bilang ika-12 apostol dahil ang batayan ng **pagkaapostol** ay nakasama siya ng 11 apostol *sa buong panahon na ang Panginoong Jesus ay pumaparoon at pumaparitong kasama natin. Kailangang nakasama natin siya mula sa pagbabawtismo ni Juan hanggang sa araw na siya ay dinala paitaas mula sa atin.*
## Ang Labindalawang apostol
Ayon sa  

Ayon sa , 

Ayon sa , 

Sa Mateo 10:3 at Marcos 3:18 ay nagbigay ng pangalang Tadeo(Thaddaeus) samantalang sa Lucas 6:16 ay nagbigay ng pangalang Judas na kapatid ni Santiago. Sa ilang manuskrito ng Mateo 10:3 ay nakalagay ang Lebbaeus na pinalayawang Thaddaeus. Dahil sa pagkakaibang ito, maraming mga sinaunang Kristiyano ay nagtangkang pagkasunduin ito sa pagpapalagay sa isang taong nagngangalang "Judas Tadeo". Ayon sa ilang mga skolar ng Bibliya, ang Judas at Tadeo ay hindi kumakatawan sa parehong indibidwal.  Ang ilang mga skolar ay nagmungkahi ng isang hindi naitalang kapalit ng isa pa noong pangangaral ni Hesus dahil sa pagtalikod o dahil sa kamatayan.  o simpleng ang mga pangalan ay hindi perpektong naitala ng sinaunang simbahan.
### Mga 12 Apostol ni Hesus
*Simon Pedro
*Mateo ang Apostol
*Andres ang Apostol
*Simon na Makabayan na isang kasapi ng Mga Zelota
*Felipe ang Alagad
*Santiago, anak ni Alfeo
*Hudas ang Alagad
*Hudas Iskariote (pinalitan ni Apostol Matias pagkatapos ng kamatayan ni Hudas Iskariote]])
*Mateo ang Apostol
*Santiago, anak ni Zebedeo
*Apostol Tomas
*Apostol Bartolome

## Apostol Pablo
Si Apostol Pablo ay nag-angking isang apostol ng mga hentil () ngunit hindi lahat ng mga Kristiyano ay tumanggap sa kanyang pagka-apostol halimbawa sa Efeso (, , , ). Sa karagdagan, ayon mismo sa , maraming mga nagpapanggap na apostol noong kanyang panahon.

## Apostol Bernabe
Si Bernabe ay tinawag na apostol sa Mga Gawa 14:14.
## Mga sanggunian
Kategorya:Kristiyanismo
Panggagahasa

[thumb|right|Isang tagpuan ng panggagahis mula sa sinaunang bansang [Hapon (bansa)|Hapon. Iginuhit ni Utagawa Kuniyoshi (mga 1797 hanggang 1861).]]
Ang **panggagahasa** ay isang uri ng sekswal na panlulusob na karaniwang pagtatalik (o iba pang gawaing penetrasyong sekswal) ang sinimulan laban sa isa o higit pang indibidwal na walang pahintulot. Ito ay maaaring gawin sa pamamagitan ng pisikal na lakas, pamimilit, pang-aabuso sa kapangyarihan o laban sa taong hindi makapagbigay ng pahintulot, katulad ng isang taong walang malay, baldado, o wala sa tamang edad. Ang terminong panggagahasa ay tinatawag ding sekswal na panghahalay.

Nag-iiba ang dalas ng pag-uulat, pagsasakdal at paghahatol ng panggagahasa sa iba’t ibang saklaw. Ang saklaw ng panggagahasang naitala ng pulisya sa taong 2010 ay nasa pagitan ng 0.2 sa bawat 100,000 katao sa Azerbaijan, 92.9 sa bawat 100,000 katao sa Botswana, at bilang median, 6.3 sa bawat 100,000 katao sa Lithuania. Ayon sa American Medical Association (1995), ang sekswal na karahasan, lalo na ang panggagahasa, ay ang pinakamadalang maulat ng panggagahasa kumpara sa ibang marahas na krimen. Ang panggagahasa ng mga estranghero ay karaniwang mas madalang kaysa sa panggagahasa ng mga taong kakilala ng biktima. Maraming pag-aaral ang nagsasaad na ang mga panggagahasang lalaki-sa-lalaki at babae-sa-babae sa mga bilangguan ay karaniwang nangyayari at maaaring ang pinakamadalang na ibalitang paraan ng panggagahasa.

Kapag bahagi ng isang laganap at sistematikong kasanayan sa panahon ng pandaigdigang hindi pagkakasundo, ang panggagahasa at seksuwal na pang-aalipin ay kinikilala bilang krimen laban sa sangkatauhan at krimeng pandigmaan. Ang panggagahasa ay kinikilala rin bilang isang elemento ng genocide kapag ginawa ito na may layuning sirain, sa kabuuan o sa bahagi, ang isang pangkat etniko.

Ang mga taong ginahasa ay maaaring malubhang matroma at magdusa mula sa Posttraumatic Stress Disorder; bilang karagdagan sa sikolohikal na pinsala. Ang panggagahasa ay maaring maging sanhi ng pisikal na pinsala at karagdagang resulta, tulad ng sakit na nakukuha sa pagtatalik, o pagbubuntis. Higit pa rito, pagkatapos mangyari ang panggagahasa, maaaring harapin ng karahasan o pagbabanta ang biktima mula sa nanggahasa, at, sa ilang kultura, mula sa pamilya at mga kamag-anak ng biktima.
  

## Tingnan din 
*Panggagahasa sa Pilipinas
*Pangdarahas

## Mga sanggunian
Kategorya:Batas
Kategorya:Krimeng seksuwal
Kategorya:Pagtatalik
Kategorya:Karapatang pantao
Kategorya:Karahasan
Distritong pambatas ng Apayao

Ang solong **Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Apayao** ang kinatawan ng lalawigan ng Apayao sa mababang kapulungan ng Pilipinas.

## Kasaysayan 
Ang kasalukuyang nasasakupan ng Apayao ay bahagi ng kinakatawan ng dating Mountain Province (1917–1969), Rehiyon II (1978–1984) at Kalinga–Apayao (1969–1978; 1984–1998).

Sa bisa ng Batas Pambansa Blg. 7878 na naipasa noong Mayo 8, 1995, hinati ang Kalinga–Apayao sa dalawang lalawigan, Kalinga at Apayao. Ayon sa Seksiyon 9 ng batas, binigyan ng tig-iisang distrito ang mga lalawigan na nagsimulang maghalal ng kinatawan noong eleksyon 1998.

## Solong Distrito 
***Munisipalidad**: Calanasan, Conner, Flora, Kabugao, Luna, Pudtol, Santa Marcela
***Populasyon (2015)**: 119,184

## Tingnan din 
*Distritong pambatas ng Mountain Province
*Distritong pambatas ng Kalinga–Apayao

## Sanggunian 
*Philippine House of Representatives Congressional Library

Kaurian:Distritong Pambatas ng Pilipinas
Kalpe

Ang **Kapa-an** (katwagang Tagalog mula sa Quezon), **kaburaw**, **kabugaw**, **kabuyaw**, **kolobot**, o **kalpe** (Citrus histrix) ay isang uri ng citrus sa kagubatan ng Pilipinas. Tinatawag itong **kalpe** sa Bikol at *kafir lime* sa Thailand. Isang pambihirang halaman na kilala ng mga tagaluto sa buong daigdig dahil sa halimuyak nito na nagpapabango sa mga lutuing pagkain sa mga hotel at pulungang may pagdiriwang.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Prutas
Kategorya:Rutaceae
Sinukuan

Ang **sinukuan** ay isang katawagan sa punongkahoy sa kabundukan na may kahiwagaan (misteryo o himala).  Walang tiyakan kung anong uri o tawag sa kahoy na ito.  Ang palatandaan nito ay mapupunang nakayuko ang lahat ng halaman o punong kahoy na nakaturo sa kaniyang kinatatayuan.  Ayon sa mga mahilig sa mistisismo o lihim na mga karunungan, ang kahoy at dahon ng punong ito ay may bisa sa panggagamot sa di karaniwang karamdaman o gawa ng di nakikita. Ayon din sa kanilang kabatiran, ang punong kahoy na ito ay mapanganib lapitan lalu na kapag may liwanag ng araw o buwan. Ito ay sa dahilang ang anino nito ay makapangyarihan para maparalisa ang sinumang tamaan nito kaya malamang na mamatay. May balita na ito ay masusumpungan sa lilib ng Bundok Itim sa Bikol at ilang bahagi ng kagubatan sa Mindanaw.  Ang mga salaysay tungkol sa sinukuan sa Katagalugan ay di mapatunayan dahil nangasira na ang lahat halos ng kagubatan sa nasabing rehiyon. Mahirap man ipaliwanag at paniwalaan ito, ang kahoy na ito ay isang sagisag ng hiwaga at kaibahan ng kalikasan sa bansang 

Ito ay isang uri ng kahoy ng halaman na may cross sa gitna. Malalaman na ang isang halaman ay sinukuan kapag may nakita kang halaman na nakatayo sa gitna ng mga naka yukong patay ng mga halaman at puno sa isang kagubatan sa pilipinas.

Ang sinukuang kahoy ay ginagamit na agimat o talisman. Nakakapag pagaling ito ng tiyan, meron din nag sasabing nag papa-amo ito ng tao kaya ito tinawag na sinuku-an dahil lahat ng gumagamit nito ay sumusuko sa nag o-orascion. Meron din cases na ginagamit ito para maging invinsible o hindi makikita ng mga tao and gumagamit nito.

Pilipinas.

Kaurian:Punungkahoy
Ibingan

Ang **Ibingan** ay isang uri ng reptilya na nabibilang sa pangkat ng mga ahas. Ang hayop na ito na bihirang makita ay lubhang mapanganib sa mga uri ng ahas reptilya.  Ang ahas na ito ay may palong at may kakayahang tumilaok gaya ng manok.Siya ay maiksi ngunit may katabaan.  Walang maghangas na maghanap nito dahil ito ay nanghahabol at may kakayahang tumalon na para na ngang lumilipad kung titignan. Lubha siyang makamandag at ayon sa nakakaalam nito, napakabilis tumalab ng kamandag nito. Mayron nito sa piling gubat sa Bisaya, Mindanaw at sa Luzon.  Ibayong pagsusuri ang kailangan dito upang mapatunayan ang existence o pag iral nito sa Pilipinas.

Kategorya:Ahas
Kategorya:Mitolohiyang Pilipino
Magnifico

Ang **Magnifico** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*Robert Pešut, isang mang-aawit mula sa Slovenia, na kilala rin bilang Magnifico.
**Magnifico (pelikula)*, isang pelikula mula sa Pilipinas.
Liputi

Ang **liputi** (*Syzygium curranii*) Na kilala rin sa katawagang Laputi(Romblon), Baligang(Bikol) at Tag Hangin(Aklan) ay isang punong kahoy sa kagubatan ng Pilipinas na nabubuhay sa silangang bahagi ng bansa na may klimang ika-2 tipo.  Ang Punong Kahoy na Ito ay mabuhayin sa tropikal na Panahon Lalu na sa maulang kabukiran.May ulat na laganap ang Liputi di Lang sa Kapuluang Pilipinas kundi rin matatagpuan sa Indonesya,Malaysia hanggang sa Australia na may Latitude 40 antas ng Hilig pa Timog .Ang halamang ito ay may bunga gaya ng duhat at isa sa may pinakamalakas na *phytochemicals* o sangkaphalaman na tumutunaw sa sihay ng kanser (o suhay kanser).  Ito ay batay sa mga siyentipikong Ruso at Hapones na nagsaliksik ng tungkol sa halamang ito. Sa kasalukuyan, ang halamang ito ay pinaparami at inaalagaan sa bahagi ng lalawigan ng Quezon dahil sa mga pinrusesong mga produktong ginagamitan nito para pangluwas mula sa bansa. Isa nga itong mahalagang halaman sa ating bansa na kailangan sa mabuting kapakanang pangkalusugan sa mga tao sa Pilipinas.

## Galeriya

Baligang patamboon(1).jpg|Mga punla ng liputi
Burak nin bali'gang na tinanom.jpg|Bulaklak ng liputi
Baligang bunga(1).jpg|Hilaw na bunga
Baligang2.jpg|Hinog na mga bunga
Mga_pungot_na_kabungahan_nin_bali'gang.jpg|Mga bungkos ng prutas

Kaurian:Punungkahoy
Distritong pambatas ng Aurora

Ang solong **Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Aurora** ang kinatawan ng lalawigan ng Aurora sa mababang kapulungan ng Pilipinas.

## Kasaysayan 
Ang kasalukuyang nasasakupan ng Aurora ay dating kinakatawan ng Tayabas (ngayon Quezon) (1907–1972) at Rehiyon IV (1978–1984).

Sa pamamagitan ng Batas Pambansa Blg. 648 na naaprubahan noong Hunyo 14, 1951, tinatag ang Aurora bilang *sub-province* ng Quezon.

Sa pamamagitan ng Batas Pambansa Blg. 7 na naaprubahan noong Agosto 13, 1979, hiniwalay ang *sub-province* ng Aurora upang maging ganap na lalawigan. Mula 1984 hanggang 1986, nagpadala ng isang assemblyman at-large ang lalawigan sa Regular Batasang Pambansa.

Sa ilalim ng bagong Konstitusyon, nabigyan ng solong distrito ang lalawigan noong 1987.

## Solong Distrito 
***Munisipalidad**: Baler, Casiguran, Dilasag, Dinalungan, Dingalan, Dipaculao, Maria Aurora, San Luis
***Populasyon (2015)**: 214,336

## At-Large (*defunct*) 
## Tingnan din 
*Distritong pambatas ng Quezon

## Sanggunian 
*Philippine House of Representatives Congressional Library

Kaurian:Distritong Pambatas ng Pilipinas
Distritong pambatas ng Antique

Ang solong **Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Antique** ang kinatawan ng lalawigan ng Antique sa mababang kapulungan ng Pilipinas.

## Kasaysayan 
Ang Antique ay bahagi ng kinakatawan ng Rehiyon VI sa Pansamantalang Batasang Pambansa, mula 1978 hanggang 1984. Mula 1984 hanggang 1986, nagpadala ng isang assemblyman at-large ang lalawigan sa Regular Batasang Pambansa.

Kailanman ay hindi nahati ang lalawigan sa maraming distritong pambatas. Isa ito sa mga orihinal na distritong ginawa noong 1907 na hindi nagbago ang teritoryo hanggang sa kasalukuyan.

## Solong Distrito 
***Munisipalidad**: Anini-y, Barbaza, Belison, Bugasong, Caluya, Culasi, Hamtic, Laua-an, Libertad, Pandan, Patnongon, San Jose de Buenavista, San Remigio, Sebaste, Sibalom, Tibiao, Tobias Fornier, Valderrama
***Populasyon (2015)**: 582,012

**Notes**

## At-Large (*defunct*) 
### 1943–1944 
### 1984–1986 
## Sanggunian 
*Philippine House of Representatives Congressional Library

Kaurian:Distritong Pambatas ng Pilipinas
Distritong pambatas ng Basilan

Ang solong **Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Basilan** ang kinatawan ng lalawigan ng Basilan sa mababang kapulungan ng Pilipinas.

## Kasaysayan 
Ang kasalukuyang nasasakupan ng Basilan ay dating kinakatawan ng Departmento ng Mindanao at Sulu (1917–1935), dating lalawigan ng Zamboanga (1935–1953), Zamboanga del Sur (1953–1972) at Rehiyon IX (1978–1984).

Kahit hiniwalay ang Basilan mula sa Lungsod ng Zamboanga pagkatapos itong gawing lungsod noong Hunyo 16, 1948, ang noo'y Lungsod ng Basilan ay nanatiling bahagi ng kinakatawan ng Zamboanga (ayon sa Seksyon 42 ng Batas Pambansa Blg. 288) at Zamboanga del Sur (ayon sa Seksyon 7 ng Batas Pambansa Blg. 711).

Sa bisa ng Presidential Decree Blg. 356 na iprinoklama noong Disyembre 27, 1973, ginawang lalawigan ang Basilan. Ang kasalukuyang downtown na bahagi ng Lungsod ng Isabela ang nanatiling bahagi ng lungsod. Sa bisa ng Presidential Decree Blg. 840 na iprinoklama noong Disyembre 11, 1975, tuluyang binuwag ang lungsod; pinag-isa ang dating teritoryo ng lungsod at ang bayan ng Malamawi upang buuin ang munisipalidad ng Isabela.

Mula 1984 hanggang 1986, nagpadala ng isang assemblyman at-large ang lalawigan sa Regular Batasang Pambansa.

Sa ilalim ng bagong Konstitusyon, nabigyan ng solong distrito ang lalawigan noong 1987. 

## Solong Distrito 
***Lungsod**: Lungsod ng Isabela (naging lungsod 2001), Lamitan (naging lungsod 2007)
***Munisipalidad**: Akbar, Al-Barka, Hadji Mohammad Ajul, Hadji Muhtamad, Lantawan, Maluso, Sumisip, Tabuan-Lasa, Tipo-Tipo, Tuburan, Ungkaya Pukan
***Populasyon (2015)**: 459,367

**Notes**

## At-Large (*defunct*) 
## Tingnan din 
*Distritong pambatas ng Mindanao at Sulu
*Distritong pambatas ng Zamboanga
*Distritong pambatas ng Zamboanga del Sur

## Sanggunian 
*Philippine House of Representatives Congressional Library

Kaurian:Distritong Pambatas ng Pilipinas
Magnifico (pelikula)

Ang **Magnifico** ay isang 2003 na pelikulang nagmula sa Pilipinas.  Hinggil ito sa isang siyam na taong gulang na batang nagngangalang *Magnifico*, ang pinagbatayan ng pamagat ng pelikula.  Si Maryo J. Delos Reyes ang direktor ng pelikulang kinabibidahan nina Albert Martinez, Lorna Tolentino at Jiro Manio (bilang *Magnifico*).  Sinulat ang kuwento ni Michiko S. Yamamoto.

## Sanggunian
Kategorya:Mga pelikula mula sa Pilipinas
Kategorya:Mga pelikula ng 2003
Pagpapala

Ang **pagpapala** ay isang gawain ng **pagbabasbas** o **pagbebendisiyon** na maaaring magmula sa Diyos na napapasatao, o mula sa isang tao na ibinibigay sa kapwa tao. Katumbas rin ng *basbasan*, *pagpalain*, at *bendisyunan*, ang **paginghawahin** (pagbibigay ng ginhawa). Sinasabing kapag nanggaling ang pagpapala mula sa Diyos, pinapainam ng Diyos ang kalagayan ng isang tao, kaya't itinuturing itong isang biyaya mula sa Diyos. Samantala, kapag nagpala naman ang isang tao, hinihiling ng taong iyon na maghatid ng kabutihan sa taong pinagpala.

## Hudaismo 
[thumb|*Pinagpapala ni [Isaac si Jacob*, dibuhong ipininta ni Govert Flinck (Rijksmuseum Amsterdam).]]
Sa Hudaismo, sinasabi ang mga bendisyon (Ebreo: ברכה‎, *brakha*, "biyaya", "bendisyon") sa isang kaganapan, seremonya, o ibang gawain. Ito ay upang kilalanin ang Diyos bilang pinagmulan ng lahat ng biyaya. Karaniwang nagsisimula ang isang *brakha* sa:

Mayroong tatlong pangunahing uri ng *brakha*:
* mga bendisyong sinasabi sa magandang karanasan (Ebreo: ברכות הנהנין);
* mga bendisyong sinasabi kapag tumutupad ng *mitsva* (Ebreo: ברכות המצוות‎); at,
* mga bendisyong sinasabi bilang pampuri o pagsasalamat (Ebreo: ברכות שבח והודאה‎).

Ang isang nakakarinig ng isang namemendisyon ay sumasagot nang "amen," ngunit ang isang namemendisyon o nagdarasal ay binabawalang magsalita, kasama na ang mag-amen. Bagaman may iilang eksepsiyon, hindi sinasagutan nang "amen" ang sariling bendisyon. Gayumpaman, may ilang mga panalagin, tulad ng *kadish*, na sinasama ang "amen" sa teksto.

## Kristiyanismo 
Sa Kristiyanismo, maaaring gawin ang pagpapala sa mga bagay, katulad ng palaspas, mga pinalamutiang dahon ng palma na binabasbasan tuwing Linggo ng Palaspas. 

## Tingnan din 
* Beatipikasyon

## Mga sanggunian 
Kaurian:Kaugalian at karanasang panrelihiyon
Blood

Ang ***blood*** ay isang salitang Ingles na maaaring tumukoy sa o kaugnay ng mga sumusunod:

*dugo, bahagi ng katawan ng tao at hayop.
*Blood (album), isang album ng Scottish banda ng Franz Ferdinand.
*Blood Spider, isang kathang-isip na karakter ng Marvel Comics. 
*Brother Blood, isang kathang-isip na karakter ng DC Comics.
*Blood Brothers, isang kathang-isip na karakter ng Marvel Comics.
Pala

Ang **pala** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*pala, isang kasangkapang panghukay.
*pagpapala, pagbebendisyon.
*napala, nakamit na bagay mula sa isang gawain.
Pakikipagsapalaran

Ang isang **pakikipagsapalaran** ay may kahulugan ng pagiging sabik o kauna-unahang karanasan; maaari rin itong lantaran at kadalasang may tokang mapanganib, kasama ang isang alanganing kakalabasan. 

## Talababa
Kaurian:Pakikipagsapalaran
Canaan

Ang **Canaan** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*Canaan, isang lalaking anak ni Noe na nasa Lumang Tipan ng Bibliya.
*Canaan, isang pook na binabanggit sa Bibliya.
*Canaan East, isang barangay sa Rizal, Nueva Ecija, Pilipinas.
*Canaan West, isang barangay sa Rizal, Nueva Ecija, Pilipinas 
*Canaan, isang barangay sa Victoria, Oriental Mindoro, Pilipinas.
*New Canaan, isang barangay sa Titay, Zamboanga Sibugay, Pilipinas. 
*Canaan (Pob.), isang barangay sa Badoc, Ilocos Norte, Pilipinas. 
*Canaan, isang barangay sa Antipas, Cotabato, Pilipinas. 
*Canaan, isang barangay sa Liloy, Zamboanga del Norte, Pilipinas.
Georges Pompidou

thumb|200px
**Georges Jean Raymond Pompidou** (5 Hulyo 1911 sa Cantal- 2 Abril 1974 sa Paris), ay nanungkulang Pangulo ng Pransiya (1969 - 1974)

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga politiko ng Pransiya
Canaan (ng Bibliya)

thumb|240px|Mapa ng Canaan.
Ang **Canaan** o **Canan** (kasalukuyang Palestina) ay isang pook na nabanggit sa Bibliya.  Ito ang lupaing ipinangako ng Diyos na ibibigay niya sa Israel.  Matatagpuan ito sa silanganing dulo ng Dagat Mediteraneo kung saan nagtatagpo ang Asya, Europa, at Aprika.  Tinatawag na mga **Cananeo** o mga **Canaanita**  ang mga mamamayan ng Canaan, o mga taga-Canaan.  Batay sa *Aklat ng Henesis* na nasa Lumang Tipan ng Bibliya, isang "lahing sinumpa ng Diyos" ang mga Cananeo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Heograpiya
Kategorya:Mga pook sa Bibliya
Kategorya:Mga tauhan sa Lumang Tipan
Senturyon (paglilinaw)

Ang **senturyon**, o *centurion* sa Ingles, ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*Senturyon, kapitan sa hukbo ng sinaunang Roma.
*Alpha Centurion, isang kathang-isip na karakter ng DC Comics.
Kanaan

Ang **Kanaan** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*Kanaan, barangay sa Pulong Harding Lungsod ng Samal, sa Pilipinas.
*Kanaan, pook sa Bibliya, kasalukuyang Palestina.
*Kanaan, salitang balbal para sa pagtatalik.
*Kaugnay ng kumana o kanain, katumbas ng gumawa o humirit.

## Tingnan din
*Kanan
*Kana
Kanan

Ang **kanan** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*kanan, kabaligtaran ng kaliwa.
*Kanan o Canan, isang pook sa Bibliya.
Senturyon

Ang **senturyon** (;  , . ; , o ) ay ang **kapitan ng mga kawal**, opisyal o kagawad na kabilang sa hukbo ng sinaunang mga Romano, na may hawak o pinangangasiwaang isandaang mga sundalo.  Halimbawa nito ang nabanggit sa Ebanghelyo ni Mateo (*Mateo 8:5*) na naglilingkod para kay Herodes Antipas. at dinadala nila ang *pugio* (punyal) sa kanan bilang sandatang nasa gilid.

Nakatanggap ang mga senturyon ng mas mataas na suweldo kaysa sa katamtamang lehiyonaryo. Kadalasang nagtratrabaho ang mga beteranong lehiyonaryo bilang mga nangungupahan ng dati nilang mga senturyon.

Noong Huling Bahagi ng Antikuwidad at Gitnang Panahon, ang mga senturyon ng hukbong Bisantino ay kilala din sa pangalang ***kentarch***.

## Mga sanggunian
Kategorya:Sinaunang Roma
Kategorya:Militar