Mga katutubong relihiyon sa Pilipinas

[thumb| [Bundok Pulag|Ang Bundok Pulag ay isa sa maraming sagradong lugar ng mga tagasunod ng mga katutubong relihiyon sa Pilipinas. Ang mga espiritu ng ninuno na gumagabay sa kanilang mga inapo ay pinaniniwalaang naninirahan sa buong bundok.]]
Ang mga katutubong relihiyon sa Pilipinas ay mga sinaunang paniniwala at kaugalian ng iba't ibang etnikong grupo sa bansa. Karamihan sa kanila ay naniniwala sa **animismo**, kung saan pinaniniwalaang may **diwa** o kaluluwa o espiritu ang lahat ng bagay mula tao, hayop, halaman, at maging ang kalikasan.  

Sa mga relihiyong ito, may dalawang pangunahing uri ng espiritu:

* **Diwata** – ito ang tawag sa mga bathala,diyos at mga espiritu ng kalikasan.
* **Anito** – ito naman ang mga estatwang kahoy at mga espiritu o kaluluwa ng mga yumao, lalo na ng mga ninuno.

Karaniwan, ang mga kwento at aral ng mga katutubong relihiyon ay ipinapasa sa pamamagitan ng **pasalita** o kwentong pasa pasa mula sa matatanda patungo sa mga kabataan. Ngunit may mga grupo rin na nagsusulat ng kanilang paniniwala sa mga dahon, kawayan, at iba pang materyales gamit ang mga lokal na panulat tulad ng bakal na matulis.    

Sa tala ng 2020 na sensus, nasa **0.23%** ng populasyon sa Pilipinas ang kasapi pa rin sa mga katutubong relihiyon – tumaas mula sa **0.19%** noong 2010.   

Ang dami ng iba't ibang tawag o termino ay galing sa katotohanang ang mga katutubong relihiyon sa Pilipinas ay nagsimula pa bago dumating ang mga dayuhan at bago pa naging isang bansa ang Pilipinas. Iba-iba ang mga tao sa Pilipinas, kaya’t iba-iba rin ang kanilang wika at mga salitang ginagamit para ilarawan ang kanilang relihiyon. Bagama’t maaaring magkakaiba ang mga ito, ayon sa mga iskolar, may pagkakapareho ang kanilang mga ideya at paniniwala kaya puwedeng pag-aralan ang mga ito bilang iisang kabuuan. Ang mga relihiyon ng Katutubong Pilipino ay konektado rin sa mga paniniwala sa Oceania at sa mga karatig na bahagi ng Timog-Silangang Asya. Nanggaling din ang mga ito sa mga sinaunang paniniwalang Austronesian.

Ang mga salaysay ng alamat , kwentong pasa pasa o kwentong pasalita at mga kwentong bayan na nauugnay sa mga paniniwalang ito sa relihiyon ay bumubuo sa tinatawag ngayong Mitolohiyang Pilipino, at isang mahalagang aspeto ng pag-aaral ng kultura ng Pilipinas at sikolohiyang Pilipino .

## Panrelihiyong pananaw sa mundo 
[thumb| Ang pag-ikot ng diyos na *si [Bakunawa* sa isang taon ng kalendaryo, gaya ng ipinaliwanag sa *Signosan* (1919). Ang mga paglalarawan ay nagsasalaysay ng pag-unawa sa mga ninuno tungo sa wastong paglikha ng pisikal na tahanan para sa isang maayos na espirituwal na tahanan. Isa ito sa libu-libong mga katutubong konsepto tungkol sa suwerte, katulad ng ilang konsepto ng mainland Asian gaya ng *feng shui* .]]
Ayon sa mananalaysay na si T. Valentino Sitoy, may tatlong pangunahing paniniwala ang mga Pilipino tungkol sa relihiyon bago dumating ang mga Espanyol. Nakita niya ito sa mga lumang dokumento tungkol sa paniniwalang panrelihiyon ng mga sinaunang Pilipino.

Una, naniniwala ang mga tao noon na bukod sa ating mundo, may isa pang mundo na hindi nakikita, ang mundo ng mga espiritu. Kahit hindi ito nakikita, naniniwala silang nakakaapekto ito sa buhay ng mga tao.

Pangalawa, naniniwala rin sila na may mga espiritu sa lahat ng bagay at lugar, mula sa mga makapangyarihang diyos na lumikha ng mundo, hanggang sa maliliit na espiritu na naninirahan sa mga puno, bato, sapa, at iba pang bahagi ng kalikasan.

Pangatlo, para sa mga sinaunang Pilipino, ang mga nangyayari sa buhay ng tao ay may kinalaman sa mga kilos at impluwensya ng mga espiritung ito.

Tinatawag nilang **anito** ang mga espiritu ng kanilang mga ninuno (na minsan ay tinatawag ding *umalagad*), habang ang mga bathala o diyos at espiritu ng kalikasan ay tinatawag na **diwata**. Ang mga paniniwalang ito ay bahagi ng katutubong animistikong relihiyon ng Pilipinas bago pa man tayo nasakop. 

Nang dumating ang mga misyonerong Kastila sa Pilipinas, ang salitang " *anito* " ay naiugnay sa mga pisikal na representasyon ng mga espiritu na kitang-kita sa *mga paganito na* ritwal. Sa panahon ng paghahari ng mga Amerikano sa Pilipinas (1898–1946), ang kahulugan ng salitang Espanyol *na idolo* ("isang bagay na sinasamba") ay higit na pinaghalo sa salitang Ingles na " idol ", at sa gayon ay halos sumangguni *ang anito* sa halos eksklusibong mga inukit na pigura o estatwa ( *taotao* ) ng mga espiritu ng ninuno at kalikasan. 

Ang paniniwala sa ***anito*** o ***pagsamba sa mga ninuno*** ay tinutukoy kung minsan bilang anitism sa iskolar na panitikan (Espanyol: *anitismo* o *anitería* ). literal na nangangahulugang pagsamba sa mga **espiritu ng mga patay**     Ang salitang *anitismo*, o ang Hispano-Filipino na *anitismo*,  kahit hindi sa kasalukuyang paggamit, ito ay primitive na relihiyong Tagalog, isang patuloy na panawagan at pagsamba sa mga anito, ang mga kaluluwa o mga espiritu ng kanilang mga sinasamba. Mula sa orihinal nitong kahulugan ng "espiritu ng ninuno". 

## Mga bathala at espiritu 
[right|thumb| Ang Agusan image statue (900–950 CE) ay natuklasan noong 1917 sa pampang ng Wawa River malapit sa [Esperanza, Agusan del Sur|Esperanza, Agusan del Sur, Mindanao sa Pilipinas . Bagama't may mga elementong Hindu at Budista, sinasamba ito ng mga lokal bilang isang sisidlan para sa mga animistang diyos. Ito ay kasalukuyang nasa ilalim ng kolonyal na pagmamay-ari ng American Field Museum, sa kabila ng hindi mabilang na mga kahilingan ng mga lokal na ibalik ang Imahe sa kanilang tahanan.]]
[thumb| 15th century Ifugao *bulul* with a *pamahan* (ceremonial bowl). Ang mga tagasunod ng mga katutubong relihiyon ay naniniwala na ang mga diyos na namumuno sa mga pananim ay naninirahan sa loob ng kanilang mga bulul. Ang sagradong bulul sa larawan ay kasalukuyang nasa ilalim ng kolonyal na pag-aari ng [Museo ng Louvre ng Pransiya.]]

Ang mga diyos ay may iba’t ibang pangalan at tungkulin depende sa kultura. Sa ilang wika, ang *diwata* ang tawag sa mga diyos, habang sa iba ay *anito* ang ginagamit bilang pangkalahatang tawag sa mga espiritu. Bawat etnikong grupo ay may sarili nilang tawag para sa mga diyos. Halimbawa, sa maraming bahagi ng bansa :  

**"Diwata"** ang tawag sa mga diyos at diyosa o mga nilalang sa langit.

**"Anito"** ang tawag sa mga espiritu ng ninuno o mas maliliit na diyos.

Nagkakaiba-iba ang kahulugan ng mga salitang ito depende sa lugar at tribo  

### Mga Manlilikhang bathala 
Maraming mga katutubong kulturang Pilipino ang iginigiit ang pagkakaroon ng mataas na diyos, diyos na lumikha, o diyos ng langit.    

Ang mga multo at anito at kaluluwa ng patay, sa pangkalahatang konsepto ng Pilipinas, ay mga espiritu ng mga namatay na. Sa madaling salita, sila ang mga kaluluwa ng mga patay. Ang mga ito ay naiiba sa mga kaluluwa ng mga nabubuhay, kung saan, sa maraming pagkakataon, ang isang tao ay may dalawa o higit pang buhay na kaluluwa, depende sa pangkat etniko.  Habang ang mga multo sa mga paniniwalang Kanluranin ay karaniwang kilala sa kanilang minsang kasuklam-suklam na kalikasan, ang mga multo ng mga patay para sa iba't ibang grupong etniko sa Pilipinas ay tradisyonal na itinuturing na mataas ang pagpapahalaga. Ang mga multong ito ay karaniwang tinutukoy bilang mga espiritu ng ninuno na maaaring gumabay at magprotekta sa kanilang mga kamag-anak at pamayanan, 
* **Puki (Ari ng babae)** - isang mahalagang simbolo ng kasaganahan, kalusugan, at kasapatan ng likas na yaman; sa karamihan ng mga mito, ang pudenda ay iniuugnay bilang pinagmumulan ng buhay, kaunlaran, at kapangyarihan.r
* **lingling-o** –mga natatanging palamuti ng kasaganahan na may mga tiyak na anyo at simbolo; kilala sa kasalukuyan bilang gamit ng mga Ifugao, ngunit may kasaysayang ginagamit din ng iba’t ibang pangkat, kabilang ang mga mamamayan sa katimugang Palawan.
* **Buwan at araw** – mataas na pinapahalagahang mga simbolo na lumilitaw bilang mga diyos o diyosa sa halos lahat ng mitolohiyang Pilipino; tampok ang mga anyo ng araw at buwan sa mga katutubong tattoo, palamuti, at kasuotan ng mga sinaunang mamamayan.
* **Anito o Estawang kahoy**– maraming anyo ng estatuwang pantao ang nililok ng mga katutubo, tulad ng *bulul*, *taotao*, at *manang*; ang mga ito ay sumasagisag sa mga diyos at diyosa mula sa kani-kanilang mga panteon
* **Ari ng lalaki (phallus)** – simbolo ng paglikha sa iba’t ibang pangkat-etniko; sa ilang panitikan, ang phallus ay pinagmumulan ng kagalingan at karamdaman, ngunit mas karaniwan itong iniuugnay sa kasaganahan at pagkamayabong.
* **Bulaklak** – maraming tattoo at disenyo ng telang katutubo ang umiikot sa simbolismo ng mga bulaklak; bawat pangkat-etniko ay may kani-kaniyang paboritong uri ng bulaklak na kadalasang binabanggit sa kanilang mga epiko at tula.
* **Kawayan at puno ng buko o niyog** – mga simbolo ng paglikha, pagtatanggol, kabuhayan, at tibay; sa maraming alamat ng paglikha, ang kawayan ang pinagmulan ng sangkatauhan, habang sa iba naman, kapwa ito at ang niyog ay ginamit ng tao upang umunlad.
* **Palay at halamang-ugat** – sa iba’t ibang mitolohiya, ang tangkay ng palay, butil ng bigas, at mga halamang-ugat ay itinuturing na pangunahing simbolo ng agrikultura; maraming kwento ang nagsasabing ang mga ito ay kaloob ng mga diyos upang pakainin ang bayan noon pa mang sinaunang panahon.
* 
* **Tatu** – ang mga tatu o burda o batik, patik ay mahalagang palatandaan ng antas sa lipunan, tagumpay, at kagandahan sa maraming paniniwalang katutubo sa bansa; ang mga disenyo nito ay naglalaman ng buwaya, ahas, agila, araw, buwan, bulaklak, ilog, at bundok, bukod sa iba pa.
* **Dagat, ilog, at bangka** – ang mga simbolo ukol sa dagat, ilog, at iba pang katubigan ay tampok sa maraming mitolohiya sa Pilipinas; kapansin-pansin sa iba't ibang pangkat-etniko ang pagkakaroon ng natatanging teknolohiyang kahawig ng bangka, mula sa dambuhalang *balangay* hanggang sa mabilis na *karakoa*..

## Mga Babaylan at mga salamangkero 
[thumb| Isang [Mga Hiligaynon|babaeng Hiligaynon na naglalarawan ng isang *babaylan* (Visayan shaman) sa isang pista. Ayon sa mga rekord ng Kastila, karamihan sa mga pre-kolonyal na shaman ay mga babae, habang ang iba pang bahagi ay binubuo ng mga lalaking pambabae. Parehong pinakitunguhan ng mga katutubo nang may mataas na paggalang, katumbas ng *datu* (tagapamahala ng domain). Dahil sa kolonisasyon ng mga Espanyol, marami sa mga shaman ng mga isla ang na-brutalize sa pangalan ng Kristiyanismo, misogyny, at rasismo. &#x5B; '''' &#x5D;]]
Ang mga katutubong babaylan ay ang mga espirituwal na pinuno ng iba't ibang etnikong tao sa mga isla ng Pilipinas mula sa panahon ng pre-kolonyal hanggang sa kasalukuyang panahon. Ang mga salamangkero na ito, na marami sa kanila ay nabubuhay pa, ay halos palaging mga babae o mga malalamyang lalake at binabae ( *asog* o *bayok* ). Sila ay pinaniniwalaan na may mga gabay sa espiritu, kung saan maaari silang makipag-ugnayan at makipag-ugnayan sa mga espiritu at diyos ( *anito* at *diwata* ) at sa daigdig ng mga espiritu . Ang kanilang pangunahing tungkulin ay bilang mga daluyan sa panahon *ng pag-anito.* Mayroon ding iba't ibang mga uri ng mga babaylan  na nagdadalubhasa sa mga sining ng pagpapagaling at herbalismo, panghuhula, at pangkukulam . Maraming uri ng babaylan ang gumagamit ng iba't ibang uri ng mga bagay sa kanilang trabaho, tulad ng mga anting-anting o anting-anting na kilala bilang agimat o anting-anting, mga pangontra gaya ng buntot pagi, at mga sagradong pinaghalo ng langis, bukod sa marami pang bagay. Ang lahat ng mga klase sa lipunan, kabilang ang mga shaman, ay gumagalang at gumagalang sa kanilang mga estatwang kahoy o anito (tinatawag ding *larauan*, *bulul*, *manang*, atbp.), na kumakatawan sa isa o higit pang mga partikular na diyos sa loob ng kanilang etnikong panteon, na kinabibilangan ng mga di-ninuno na diyos at mga ninuno.  Higit pang mga pangkalahatang terminong ginamit ng mga mapagkukunang Espanyol para sa mga katutubong shaman sa buong kapuluan ay nagmula sa Tagalog at Bisaya *anito* ("espiritu"); kabilang dito ang mga termino tulad ng *maganito* at *anitera* .   

Ang "negatibong" katapat ng mga babaylan ng Pilipinas ay ang mga mangkukulam sa Pilipinas, na kinabibilangan ng iba't ibang uri ng mga tao na may magkakaibang hanapbuhay at kultural na konotasyon depende sa pangkat etniko na kanilang nauugnay. Ang mga ito ay ganap na naiiba mula sa Kanluraning paniwala kung ano ang isang mangkukulam. Ang mga halimbawa ng mga mangkukulam sa isang konsepto ng Pilipinas ay ang mannamay, mangkukulam, at mambabarang .  Bilang mga espirituwal na daluyan at manghuhula, ang mga shaman ay kapansin-pansin sa pagkontra at pagpigil sa mga sumpa at kapangyarihan ng mga mangkukulam, lalo na sa pamamagitan ng paggamit ng mga espesyal na bagay at mga awit. Bukod sa mga salamangkero, mayroon ding iba pang uri ng tao na kayang kontrahin ang mga tiyak na mahika ng mga mangkukulam, tulad ng mananambal, na dalubhasa sa pagkontra *sa barang* .   Ang mga Pilipinong mangkukulam ay hindi naman masama, dahil maaari rin silang magsilbi para sa ikabubuti ng lipunan. Sa mga kaso kung saan ang isang krimen ay natugunan ng kawalan ng katarungan dahil ang instigator ay hindi nausig nang maayos o napawalang-sala sa kabila ng dumaraming ebidensya, ang mga biktima o ang kanilang pamilya at mga kaibigan ay maaaring humingi ng tulong sa mga mangkukulam upang mabigyan ng hustisya sa pamamagitan ng itim na salamangka, na naiiba sa bawat etnikong samahan. Sa mga tradisyunal na paniniwala sa labas ng mainstream Filipino movie renditions, pinaniniwalaan na ang black magic sa mga kaso ng injustice ay hindi nakakaapekto sa mga inosente.    

## Mga sagradong lugar 
[thumb| Isang [Kankanaey burial cave sa Sagada na may mga kabaong na nakasalansan upang bumuo ng sky burial sa loob ng isang kweba. Hindi sinakop ng mga Espanyol ang lugar, at sa gayon ay naligtas ito sa pagkawasak sa panahon ng brutal na rehimeng Espanyol. Sa panahon ng kolonisasyon ng mga Amerikano, itinago ng mga lokal ang lokasyon ng sagradong lugar.]]
Ang mga sinaunang Pilipino at Pilipino na patuloy na sumusunod sa mga katutubong relihiyon ng Pilipinas sa pangkalahatan ay walang tinatawag na "mga templo" ng pagsamba sa ilalim ng kontekstong kilala sa mga dayuhang kultura.  Gayunpaman, mayroon silang mga sagradong dambana, na tinatawag ding mga bahay ng espiritu .   

Sa ilang mga seremonya, *ang anito* ay iginagalang sa pamamagitan ng mga pansamantalang altar malapit sa mga sagradong lugar. Tinatawag itong *latangan* o *lantayan* sa Bisaya, at *dambana* o *lambana* sa Tagalog.  Ang mga altar na ito na kawayan o rattan ay magkapareho sa pangunahing konstruksyon sa buong Pilipinas. Ang mga ito ay alinman sa maliliit na platform na walang bubong o nakatayong mga poste na nahati sa dulo (katulad ng tiki torch ). Hawak nila ang mga hinati na bao ng niyog, mga platong metal, o mga banga ng martaban bilang mga sisidlan ng mga handog. *Ang Taotao* ay maaaring minsan ding ilagay sa mga platform na ito.   

Maraming mga etnikong tao sa bansa ang may ibinahaging "kultura ng pagsamba sa bundok", kung saan ang mga partikular na bundok ay pinaniniwalaang tirahan ng ilang mga divinity o supernatural na nilalang at aura. Ang mga mythical na lugar ng pagsamba ay naroroon din sa ilang mga mitolohiya. Sa kasamaang palad, ang karamihan sa mga lugar ng pagsamba na ito (na kinabibilangan ng mga bagay na nauugnay sa mga site na ito tulad ng mga estatwa ng diyus-diyosan at mga sinaunang dokumento na nakasulat sa mga script ng suyat ) ay sinira o binaboy at winasak ng mga kolonyalistang Espanyol sa pagitan ng ika-15 hanggang ika-19 na siglo, at patuloy na ninakawan ng mga imperyalistang Amerikano noong unang bahagi ng ika-20 siglo. Karagdagan pa, ang mga lupaing ginagamit ng mga katutubong tao para sa pagsamba ay mapanuksong binago ng mga kolonyalista bilang pundasyon ng kanilang mga dayuhang simbahan at sementeryo. Ang mga halimbawa ng mga katutubong lugar ng pagsamba na nakaligtas sa kolonyalismo ay kadalasang natural na mga lugar tulad ng mga bundok, golpo, lawa, puno, malalaking bato, at mga kuweba. Ang mga katutubong gawang-taong lugar ng pagsamba ay naroroon pa rin sa ilang mga komunidad sa mga probinsya, lalo na sa mga ancestral domain kung saan ang mga tao ay patuloy na nagsasagawa ng kanilang mga katutubong relihiyon . 

Sa tradisyunal na paniniwala ng dambana, ang lahat ng mga diyos, nilalang na ipinadala ng pinakamataas na diyos/diyos, at mga espiritu ng ninuno ay sama-samang tinatawag na *anito* samantalang ang mga espiritu ng kalikasan at mga batahla ang tawag ay *diwata* . Ang mga nilalang o espiritu ng kalupaan at nilalang ng ilalim ng lupa ay tinatawag na *lamang-lupa* (mga nilalang ng lupa) o *bantay-tubig* (mga nilalang ng dagat o iba pang anyong tubig). Ang *dambana* ay karaniwang inaalagaan ng mga *shaman ng Pilipinas*, ang katutubong espirituwal na pinuno ng *barangay* (komunidad), at sa ilang lawak, ang *datu* (pinuno sa pulitika ng barangay) at ang *lakan* (pinuno sa pulitika ng koalisyon ng barangay). Sa una ay hindi pinalamutian at iginagalang nang kaunti,  *ang mga dabanas* sa kalaunan ay napuno ng mga palamuti na nakasentro sa mga gawaing pangrelihiyon tungo sa mga estatwa *ng larauan* dahil sa kalakalan at impluwensyang panrelihiyon mula sa iba't ibang independyente at basalyong estado.  Pinalamutian ito ng mga rebultong tahanan ng *mga anito* na tradisyunal na tinatawag na *larauan*, mga estatwa na nakalaan para sa hinaharap na mga gawain sa *paglilibing* sa makabagong tinatawag na *likha*, mga balumbon o mga dokumento na may kaligrapya *ng suyat* *baybayin*,  at iba pang mga bagay na sagrado sa mga gawaing *dambana* tulad ng *lambanog* (distilled coconut wine), *tuba* ( undigant wine ), gumamela, tayabak, at mga katutubong orchid ), *palay* (unhusked rice), *bigas* (husked rice), shells, pearls, jewels, beads, native crafts gaya ng *banga* (pottery),  espada at iba pang sandata (tulad ng *kampilan*, *dahong palay*, *likes* *bolo* ), bodily *,* bodily, o *singsing* . kuwintas, at *hikaw* o hikaw), mga kalasag sa digmaan (tulad ng *kalasag* ), engkantadong maskara,  mga sandata sa labanan na ginagamit sa *pananandata o kali*, anting-anting na tinatawag na *agimat* o *anti-anting*,  mga panliligaw ng sumpa gaya ng *buntot pagi*, katutubong kasuotan at burda, pagkain, at ginto sa anyo ng leeg. at singsing sa paa) at barter money ( *piloncitos* at gintong singsing).   Ang mga estatwa ng hayop, lalo na ang mga katutubong aso, ay nagbabantay sa isang istraktura *ng dambana* kasama ng mga ukit at kaligrapya na naglalarawan ng mga proteksyon at mga *anito* .  

## Katayuan at pagsunod 
[thumb| Mga kalahok [Mga Aklanon|sa Aklanon sa masiglang pagdiriwang ng Ati-Atihan, na nagpaparangal sa mga Ati at Aklanon mula noong mga 1200 AD sa pamamagitan ng katutubong tradisyon ng pasasalamat batay sa katutubong pananampalataya. Ang mga kolonyalistang Espanyol, sa pagtatangkang burahin ang katutubong relihiyon ng mga tao, ay ginamit ang kanilang kapangyarihang pampulitika at mga idolo ng Katoliko upang palitan ang orihinal na listahan ng mga pinarangalan ng pagdiriwang.]]
Noong 2014, pinangalanan ng international astronomical monitoring agency na Minor Planet Center (MPC) ang Asteroid 1982 XB 3757 Anagolay, pagkatapos ng diyosa ng Tagalog ng mga nawawalang bagay, si Anagolay.  Noong 2019, pinangalanan ng International Astronomical Union (IAU) ang star Wasp 34 bilang Aman Sinaya, ang Tagalog na diyos ng karagatan, habang ang planetang Wasp 34-b ay pinangalanan bilang Haik, isang Tagalog sea god.  Sa parehong taon, ang pinakamalaking caldera sa mundo ay pinangalanang Apolaki Caldera, ayon sa diyos ng araw sa iba't ibang katutubong relihiyon sa Luzon.  Noong 2021, tatlong tulay sa Albay ang ipinangalan sa tatlong bayani mula sa Bicolano religious epic, ang Ibalon, na sina Baltog, Handyong, at Bantog. 

Alinsunod sa National Cultural Heritage Act, na pinagtibay noong 2010, itinatag ang Philippine Registry of Cultural Property (PReCUP) bilang pambansang rehistro ng Pamahalaan ng Pilipinas na ginamit upang pagsama-samahin sa isang talaan ang lahat ng ari-arian ng kultura na itinuturing na mahalaga sa pamana ng kultura, nasasalat at hindi nakikita, ng Pilipinas. Pinoprotektahan ng registry ang iba't ibang elemento ng pamana ng Pilipinas, kabilang ang oral literature o kwentong pasa pasa at kwentong bayan, musika, sayaw, etnograpikong materyal, at sagradong lugar, bukod sa marami pang iba.  Pinoprotektahan din ng National Integrated Protected Areas System (NIPAS) Law, na pinagtibay noong 1992 at pinalawak noong 2018, ang ilang mga sagradong lugar ng Antitist sa bansa. 

Ang mga katutubong relihiyon at paniniwala ng Pilipinas ay malawak na ikinalat sa kapuluan, bago ang pagdating ng mga relihiyong Abrahamiko. Ang karamihan ng mga tao, gayunpaman, ay nagbalik-loob sa Kristiyanismo dahil sa kolonisasyon ng mga Espanyol mula ika-16 hanggang huling bahagi ng ika-19 na siglo, na nagpatuloy hanggang ika-20 siglo sa panahon at pagkatapos ng kolonisasyon ng Amerika. 

Sinabi ng Philippine Statistics Authority sa 2020 national census, na 0.23% ng pambansang populasyon ng Pilipino ay kaanib sa mga katutubong relihiyon ng Pilipinas, na kanilang isinulat bilang "tribal religions" sa kanilang census. 

## Tingnan din 
* Bathala
* Mga katutubong paniniwalang panrelihiyon ng mga tagalog
* Diwata
* Babaylan
* Pagtatawas
* Mitolohiyang Pilipino

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Mga Kuwentong Bayan sa Filipino
* Filipino Folk Medicine - Isang maagang ika-18 siglo na koleksyon ng Filipino Folk Medicine.

Kategorya:Pages with unreviewed translations
Kategorya:Katutubong pambayang relihiyon sa Pilipinas