open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kapuluang Mariana

Ang **Kapuluang Mariana** (na tinatawag ding **Marianas**) ay isang kapuluan na nabuo mula sa tuktok ng 15 mga bulkanikong bundok sa Karagatang Pasipiko. Ito ang timogang bahagi ng isang cordillera o bulubundukin sa ilalim ng dagat na umaabot ng 2,519&nbsp;km mula Guam hanggang sa malapit sa bansang Hapon. Ang Marianas ang pinaka-hilagang mga isla ng Micronesia. Ang sukat nito ay 1.026&nbsp;km² at matatagpuan sa silangan ng Pilipinas at timog ng Hapon. 

Sa usaping pampolitika, ang Guam (ang pinaka-timogang isla) ay isang teritoryong hindi inkorporado ng Estados Unidos, samantalang ang natitirang mga isla ng Marianas ay bahagi ng isang asosasyong tinatawag na Hilagang Kapuluang Mariana (*Northern Mariana Islands*), isang malayang estado ngunit asosyado at may kaugnayan sa Estados Unidos.

## Kasaysayan 
Ang unang Europeo na nakakita sa kapuluang ito ay si Fernando Magallanes na noong 1521 ay lumapag sa isla ng Guam, inangkin ang mga isla para sa hari ng Espanya at bininyagan ang mga ito sa pangalang *Islas de los Ladrones* (Kapuluan ng mga Magnanakaw).

Nang lumapag si Magallanes sa Guam, ang mga katutubo ay nakikipagkalakalan na sa mga kalapit na isla nito kaya't, bagama't hindi pa sila nakakita ng taong europeo, ay inakala nilang kalakal din ang habol ng mga ito. Gamit ang maliliit na bangka, nilapitan ng mga katutubo ang mga barko ng dayuhan at nag-alok ng pagkain at tubig. Ayon sa kasaysayan ng mga chamorro (mga tubong Marianas), umasa silang mababayaran nila ang mga ito, lalo na ng nakita nilang yero sa mga barko ni Magallanes. Subalit, napansin ng mga europeo na mababait ang mga taga-pulong ito at naniwalang hindi umaasa ang mga ito ng kahit anong kabayaran sa kanilang hospitality at magiliw na pagtanggap. Nagalit bigla si Magallanes nang lihim na pinasok ng mga katutubo ang kanilang mga barko tangay ang ilang mga yero nito. Nilusob niya ang mga katutubo at pinatay ang ilan. Nilisan ng mga europeo ang isla at pinagpatuloy ang kanilang ekspedisyon.

Noong 1667, ganap na inangkin na ng Espanya ang mga islang ito at pinangalanan para sa reyna ng Espanya noon na si Mariana de Asturia, asawa ni Felipe IV. Pagkatapos ng Digmaang Espanyol-Amerikano, pinasa ng Espanya ang timogang pulo (Guam) sa Estados Unidos at binenta naman ang natitirang mga isla sa Alemanya noong 1899. Pagkatapos naman ng Unang Digmaang Pandaigdig, ang mga hawak ng Aleman ay napapunta sa kontrol ng Hapon sa pamamagitan ng isang mandato ng Liga ng mga Bansa (League of Nations).

Sa kapuluan nangyari ang ilan sa mga labananan sa pagitan ng tropang amerikano at hapones noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, noong 1944.

## Tingnan din 
* Guam
* Saipan
* Hilagang Kapuluang Mariana

Kategorya:Heograpiya ng Oceania
Kategorya:Mga kapuluan
Kategorya:Mga dating kolonya ng Espanya
Samar (pulo)

Ang **Samar** ay isang pulo sa Kabisayaan sa Pilipinas. Pinagdudugtong ng Tulay ng San Juanico, na pinakamahabang tulay sa buong Pilipinas, mga pulo ng  Leyte at Samar.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas
Silangang Timor

Ang **Demokratikong Republika ng Timor-Leste**, o **Silangang Timor**, ay isang bansa sa Timog-Silangang Asya. Binubuo ito ng silangang hati ng pulo ng Timor, ang baybaying eksklabo ng Oecusso sa hilagang-kanluran ng pulo, at ang mga menor na pulo ng Atauro at Jaco. Ang Australya ay ang kalapit ng Silangang Timor na hinihiwalay ng Dagat Timor. 

Sinakop ng Portugal ang Silangang Timor noong ika-16 siglo, at tinawag bilang Portuges na Timor hanggang sa matapos ang pananakop nito. Noong ikahuling bahagi ng 1975, inihayag ng Silangang Timor ang kanilang kalayaan, subalit sinakop ng karatig bansang Indonesia at inihayag bilang kanilang ika-27 lalawigan nang sumunod na taon. Ang Silangang Timor ay humiwalay noong 1999 at nakamit nito ang ganap na kalayaan noong 20 Mayo 2002. Nang sumali ang Silangang Timor sa Mga Nagkakaisang Bansa noong 2002, napagpasyahan nilang gamiting opisyal ang pangalan nito sa Portuges na *Timor-Leste*, at hindi ang pangalan nito sa Ingles na “East Timor”. Ito ay isa sa dalawang bansa sa buong Asya ang Silangang Timor na may nakakahihigit na bilang ng Katoliko, sunod sa Pilipinas.

## Mga teritoryong pampangasiwaan 
## Talababa 
Kategorya:Mga bansa sa Asya
Kategorya:Silangang Timor
Karagatan

Ang **karagatan** ay anyong tubig na maalat na tinatakapan ang ~70.8% ng Daigdig. Maaring tumukoy din ito sa kahit anumang malaking anyong tubig na kung saan kumbensiyonal na hinahati ang karagatan ng mundo. Ginagamit ang mga natatanging pangalan upang tukuyin ang limang iba't ibang mga lugar ng karagatan: Pasipiko, Atlantiko, Indiyano, Antartiko/Katimugan, at Artiko. Naglalaman ang karagatan ng 97% ng tubig ng Daigdig (tinatayang 200&nbsp;m sa bukas na karagatan). Ito ang sona na kung maaring mangyari ang potosintesis. Sa prosesong ito, ginagamit ng mga halaman at lumot na mikroskopiko (malayang lumulutang na pitoplankton) ang liwanag, tubig, karbono diyoksido, at sustansya upang makagawa ng materyang organiko. Bilang resulta, ang sonang potiko ay ang pinakasari-sari ang buhay at ang napagkukunan ng karamihan ng panustos ng pagkain sa karamihan ng ekosistema ng karagatan. Nakakagawa din ang potosintesis sa karagatan ng kalahati ng oksiheno ng atmospera ng Daigdig. Makakatagos lamang ang liwanag sa ilang daang metro pa; ang natitirang bahagi ng mas malalim na karagatan ay malamig at madilim (tinatawag ang mga sonang ito bilang mga sonang mesopelahiko at apotiko). Sa kalapagang panlupalop kinatatagpo ng karagatan ang tuyong lupa. Mas mababaw ito, na may lalim ng ilang daan na metro o mas mababa pa. May negatibong epekto kadalasan ang aktibidad ng tao sa mga ekosistema sa loob ng kalapagang lupalop.

## Heograpiya
Ang buong karagatan, na naglalaman ng tinatatayang 97% ng tubig ng Daigdig, sumusukat sa 70.8% ng ibabaw ng Daigdig, Ginagawa nito ang Daigdig, kasama ang masiglang hidrospera na isang "mundong tubig" o "mundong karagatan", partikular sa maagang kasaysayan ng Daigdig nang naisip na maaring buong natakpan ang Daigdig ng karagatan. Hindi regular ang hugis ng karagatan, na hindi pantay na nangingibabaw sa ibabaw ng Daigdig. Nagdudulot ito ng kaibahan ng ibabaw sa Daigdig sa isang emisperyong tubig at lupa, gayon din ang paghahati ng karagatan sa iba't ibang mga karagatan.

Tinatakpan ng tubig-dagat ang mga  at ang pinakamalayo ng karagatan na polo ng hindi marating, kilala bilang "Puntong Nemo", sa rehiyon na tinatawag na sementeryo ng mga sasakyang pangkalawakan ng Karagatang Timog Pasipiko, na nasa . Ang punto ito ay halos  mula sa pinakamalapit na lupa.

### Mga paghahati ng karagatan
May iba't ibang kustumbre sa paghahati ng karagatan at nagtatapos ito sa mas maliit na anyong tubig tulad ng mga dagat, gulpo, look, kurbada ng baybay dagat (o *bight*), at kipot.

Kustubreng nahahati ang karagatan sa limang karagatang prinsipal – nakatala sa ibaba ayon sa bumababang ayos ng sukat at bolyum:

## Gamit ng tao sa karagatan
Nakakabit sa karagatan ang mga aktibidad ng tao sa kasaysayan. Nagsisilbi ang mga aktibidad na ito ng iba't ibang layunin. Kabilang dito ang nabigasyon at paggalugad, digmaang pandagat, paglalakbay, pagpapadala at kalakalan, at produksyon ng pagkain. Marami sa mga produkto ng mundo ay nadadala ng mga barko sa pagitan ng mga daungan ng mundo. 

## Mga sanggunian

Kategorya:Oseanograpiya
Kategorya:Mga anyong tubig
Dagat Pilipinas

thumb|250px|Ang Dagat Pilipinas
Ang **Dagat Pilipinas** (**Philippine Sea**) ay isang bahagi ng kanlurang Karagatang Pasipiko na pinaliligiran ng Pilipinas at Taiwan sa kanluran, Hapon sa hilaga, Marianas sa silangan at Palau sa timog.

Noong 1944, noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, dito naganap ang isang labanan sa pagitan ng Hapon at Estados Unidos.

Pilipinas
Triskelion

Ang **triskelion** (mula sa Griyego τρισκελης) ay isang bagay na mayroong tatlong paa at ito rin ang tawag sa isang simbolong Siciliano (nakalarawan sa kanan).

## Kasaysayan at alamat 
Sa isang panahon sa dakong ikawalong siglo BC, isang Griyegong *expeditionary party* ay naghahanap ng bagong teritoryo sa Mediterranean nang sila ay makatagpo ng isang malaki at dati'y di kilalang pulo. Sila ay naaakit sa masaganang likas na yaman na ipinapakita ng pulo. Sa pag-iikot sa pulo, nalaman ng mga Griyego na ito ay may tatlong point, kung saan ito ay kilala na bilang Cape Pachinu sa timog, Cape Peloru sa silangan, at Cape Lilibeu sa kanluran. Lumabas ang triskelion pagkatapos manirahan ang mga Griyego sa pulo na tinawag nilang Trinacria, mula sa salitang Griyego: *trinacrios*, na nangangahulugang tatsulok. Ang triskelion ay inadopt ng mga Griyego bilang simbolo ng Trinacria at mula noon ay nanatiling simbolo ng Sicily.

Sa ngayon, ang Triskelion ay madami na ang kahulugan, Madami na rin itong gamit sa mga simbolo at logo. Gamit din ito sa logo at opisyal na selyo ng Tau Gamma Phi Fraternity o Triskelion Grand fraternity.

## Mga link sa labas 
Kategorya:Isle of Man
Kategorya:Sicilia
Kategorya:Simbolo
Kategorya:Symmetry
Marso 1

Ang **Marso 1** ay ang ika-60 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano (ika-61 kung bisyestong taon), at mayroon pang 305 na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1961 - Napamahalaan ng Uganda ang sarili habang nailunsad ang unang halalan nito.

## Kapanganakan 
* 1445 - Sandro Botticelli, Italyanong pintor (kamatayan 1510)
* 1973 - Hazel Espinosa aktres
* 1994 - Justin Bieber, Kanadyanong mang-aawit

## Kamatayan 
* 1862 - Peter Barlow, matematikong Ingles (kapanganakan 1776)

## Kawing Panlabas 
* BBC: Sa araw na ito

Kategorya:Araw
Eksponente

**Eksponente** (Ingles: *exponent*) o **esponente** ang tawag sa bilang o simbolo sa kanang itaas ng isa pang bilang o simbolo na nagtatakda ng antas ng power.

Kategorya:Elementaryong aritmetika
All Hail, Liberia, Hail!

Ang "**All Hail, Liberia, Hail!**" ang pambansang awit ng Liberia. Ang mga titik nito ay sinulat ni Daniel Bashiel Warner (1815-1880) sa wikang Ingles. Ang musika naman ay isinulat ni Olmstead Luca (1836-?).

## Liriko 
**Liriko ng** **Ingles**

All hail, Liberia, hail! (All hail!)
All hail, Liberia, hail! (All hail!)
This glorious land of liberty
Shall long prevail.
Though new her name,
Great be her fame,
And mighty be her powers,
And mighty be her powers.
In joy and gladness
With our hearts united,
We'll shout the freedom
Of a race benighted,
Long live Liberia, happy land!
A home of glorious liberty,
By God's command!
A home of glorious liberty,
By God's command!

All hail, Liberia, hail! (All hail!)
All hail, Liberia, hail! (All hail!)
In union strong success is sure.
We cannot fail!
With God above
Our rights to prove,
We will o'er all prevail,
We will o'er all prevail!
With heart and hand our country's cause defending,
We'll meet the foe with valour unpretending.
Long live Liberia, happy land!
A home of glorious liberty,
By God's command!
A home of glorious liberty,
By God's command!

**Salin sa** **Tagalog**

Mabuhay lahat, Liberia, mabuhay! (Mabuhay lahat!)

Mabuhay lahat, Liberia, mabuhay! (Mabuhay lahat!)

Ang maluwalhating lupain ng kalayaan

Mahabang mananaig.

Bagama't bago ang kanyang pangalan,

Malaki ang kanyang katanyagan,

At makapangyarihan ang kanyang kapangyarihan,

At makapangyarihan ang kanyang kapangyarihan.

Sa saya at saya

Sa pagkakaisa ng ating mga puso,

Sisigaw tayo ng kalayaan

Ng isang lahi na nalilito,

Mabuhay ang Liberia, masayang lupain!

Isang tahanan ng maluwalhating kalayaan,

Sa utos ng Diyos!

Isang tahanan ng maluwalhating kalayaan,

Sa utos ng Diyos!

Mabuhay lahat, Liberia, mabuhay! (Mabuhay lahat!)

Mabuhay lahat, Liberia, mabuhay! (Mabuhay lahat!)

Sa unyon malakas na tagumpay ay sigurado.

Hindi tayo mabibigo!

Kasama ang Diyos sa itaas

Karapatan nating patunayan,

Lahat tayo ay mananaig,

Lahat tayo mananaig!

Sa puso't kamay ipagtanggol ang layunin ng ating bansa,

Haharapin natin ang kalaban na walang halaga.

Mabuhay ang Liberia, masayang lupain!

Isang tahanan ng maluwalhating kalayaan,

Sa utos ng Diyos!

Isang tahanan ng maluwalhating kalayaan,

Sa utos ng Diyos!

## Panlabas na link 
* MIDI

Kaurian:Pambansang awit
Poligong bituin

Ang **poligong bituin** ay anumang heometrya ng di-maumbok na poligon.  Ang **regular na mga poligong bituin** lamang ang napag-aralan ng malalim; ang mga poligong bituin sa pangkalahatan ay lumilitaw na hindi pormal na nabigyan ng kahulugan.

Kategorya:Mga poligon
Kategorya:Mga bituin
Kategorya:Mga sagisag
Kalesa

: *Para sa ibang mga gamit, tignan Kalesa (paglilinaw).*

, Maynila.]]
Ang **kalesa** ay isang sasakyang hinihila ng kabayo. Nakikita ito sa mga probinsiya ng Ilocos, lalo na sa may Vigan City, ang kabuuan ay yari sa kahoy at nilalagyan ng bakal bilang suporta. Ang kalesa ay pinapatakbo ng isang kutsero. Nilalagay ng sapin ang ilalim ng puwitan (anus) ng kabayo para dito babagsak ang mga dumi (feces) nito. May nakasabit ding mga balde ng tubig para inumin ng kabayo.

Ang **kalesa** ay kadalasang ginagamit bilang transportasyon nang panahon nina Maria Clara.

Kategorya:Transportasyon
Anatomiya

[thumb|right|Ang lamanloob ng isang [palaka.]]
Ang **dalubkatawan**, **katwanan**, o **anatomiya** (Ingles: *anatomy*; na galing sa salitang Griyegong *anatome*, galing sa *ana-temnein* na nangangahulugang *gupitin*), ay isang sangay ng biyolohiya na ukol sa kayarian at kaayusan ng katawan ng mga nabubuhay. Sa madaling sabi, ito ang "agham ng kayarian ng katawan". Mayroong anatomiyang panghayop, o sootomiya, at anatomiyang panghalaman, o pitonomiya. Ang mga pangunahing bahagi ng dalubkatawan ay ang anatomiyang hinambing at ang anatomiya ng tao. Ang antropolohikal na anatomiya o anatomiyang pisikal ay ang pag-aaral at ang paghahambing ng katawan ng iba't ibang lahi ng tao (Caucasoid, Negroid, at Mongoloid).

## Mga sanggunian
Kategorya:Anatomiya
Kategorya:Anatomiya ng hayop
Kategorya:Agham
Buwan (panahon)

**Buwan** (Ingles: *month*) ang tawag sa isa sa 12 bahagi ng taon.

## Mga buwan sa iba't ibang kalendaryo 
### Juliano at Gregoryano 
Ang kalendaryong Gregoryano, kagaya ng kalendaryong Juliano bago nito, ay may labindalawang buwan. Narito ang mga pangalan ng buwan sa mga wikang Tagalog, Kastila at Inggles.

Ang mga pangalan ng buwan sa wikang Tagalog ay ibinatay sa wikang Kastila.

### Ebreo 
Ang mga pangalan ng mga labindalawang buwan sa kalendaryong Ebreo ay ihinango mula sa wikang Akadyo, na nakuha noong panahon ng pagtapon ng mga Hudyo sa Babilonya, at hindi mahahanap saanman sa Tanakh. Mayroong dalawang pagkakasunod-sunod ang kalendaryo: isang sibil at isang pampananampalataya. Nakapanaklong ang mga anyong Ebreo.

Inuulit ang *Adar* tuwing taong bisyesto.


Kategorya:Kalendaryo
Johann Sebastian Bach

[thumb|Johann Sebastian Bach, larawan ni Elias Gottlob Haussmann ([1748)]]

Si **Johann Sebastian Bach** (Marso 21, 1685 O.S. – Hulyo 28, 1750 N.S.) ay isang Alemanong kompositor at organista ng panahong Baroko. Siya ay itinuturing na isa sa mga dakilang kompositor sa kasaysayan ng Musikang Kanluranin. Ang kaniyang mga gawang tanyag (dahil sa kanilang intelektwal na lalim, teknikal na galing, at masining na ganda) ay nagbigay ng inspirasyon sa halos lahat ng musiko sa tradisyong Europeo, mula kay Mozart hanggang kay Schoenberg.

## Tingnan din 
* Johann Christoph Bach (1671–1721), nakatatandang kapatid na lalaki ni Johann Sebastian Bach

## Mga kawing na panlabas 
* h-Moll-Messe  BWV 232  
* Goldberg-Variationen  BWV 988  
* St. Matthew Passion  BWV 244      

Kategorya:Mga kompositor ng musikang Baroque
Kategorya:Mga kompositor mula sa Alemanya
Pagbabawas

thumb|''''*, binabásang *lima binawasan ng dalawa ay tatlo*.
Ang **pagbabawas** o **subtraksiyon** (mula Ingles *subtraction*) ay isa sa apat na pangunahing operasyon sa aritmetika. Ito ang proseso ng pagtanggal o pagbawas sa isang matematikal na bagay (hal. *bilang*) ng isa pang matematikal na bagay. Ang sagot na nakukuha sa operasyong ito ay tinatawag na *diperensiya* o *kaibhan*. Sinisimbolo naman ito ng tandang pambawas (*minus sign*, "-").

May mga katangian ang pagbabawas. Di tulad ng kabaligtaran nitong pagdaragdag, nakakaapekto ang pagpapalit-puwesto ng mga kasangkot sa operasyon (di‑komutatibo). Taliwas din sa pagdaragdag, nagbabago ang resulta ng operasyon kung papalitan ang mga uunahing babawasan (di-asosyatibo). Walang mababawas sa babawasang bilang kung sero (0) ang babawas dito. Gayunpaman, tulad ng pagdaragdag, sinusunod din ng pagbabawas ang mga nahuhulaang tuntunin patungkol sa mga kaugnay na operasyon nito.

Isa rin sa mga pinaksimpleng gawain sa aritmetika at matematika ang pagbabawas. Kayang gawin ito ng mga maliliit na bata. Isa rin ito sa mga unang itinuturo sa matematika ng mababang edukasyon. 

Samantala, sa mataas na alhebra at alhebrang pangkompyuter, karaniwang itinuturing ang notasyon sa pagbabawas, sa anyong A - B, bilang isang mabilisang pagsulat sa ekspresyon ng pagdaragdag sa anyong A + (-B). Ginagawa ito upang madaling mabása at magamit ang naturang operasyon sa iba pang mga katangian, tulad ng pagpapalit-puwesto (komutatibo) at pagbabago ng sagot (asosyatibo).

## Notasyon at terminolohiya 
thumb|Pagbabawas mula 0 hanggang 10. Ang aksis na X ay ang bawasin, samantalang ang Y ay ang mga kaibhan. Pamawas naman ang mga linya.
Madalas na isinusulat ang pagbabawas gamit ang tandang pambawas (*minus sign*, "-") sa pagitan ng dalawang termino. Halimbawa:

2 - 1 = 1  ("dalawa binawasan ng isa ay isa")

: 4 - 2 = 2  ("apat binawasan ng dalawa ay dalawa")
: 6 - 3 = 3  ("anim binawasan ng tatlo ay tatlo")

Tinatawag na **bawasin** ang bilang na babawasan, samantalang **pamawas** naman ang tawag sa bilang na magbabawas. Tinatawag namang **diperensiya** o **kaibhan** ang resulta ng operasyong ito. Gayunpaman, madalas ginagamit naman ang mga deribatibo ng pandiwang *bawas* para matukoy ang mga ito. Halimbawa, maaaring tawaging *babawasan* ang bawasin, samantalang maaaring tawaging *tagabawas* o *babawas'' ang pamawas.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Elementaryong aritmetika
Dahomey

Ang **Dahomey** ay isang sinauna o dating kaharian sa Aprika na matatagpuan lupain kung tawagin ngayon bilang makabagong Benin. Ang kaharian ay itinatag noong ika-17 siglo at nanatili hanggang sa huli ng ika-19 na siglo nang ito ay sakupin ng tropang Pranses mula Senegal at idinagdag ang lupain sa mga kolonya ng Pransiya sa Kanlurang Aprica.

## Sanggunian
Kaurian:Dahomey
Kaurian:Aprika
Sustansiya

Ang **sustansiya** ay maaaring tumukoy sa:
## Kimika 
* Sustansiyang kimikal, ang kahit anong materyal na ginagamit o makukuha sa pagawaan ng kimika

## Pilosopiya 
* Buod, pinakabuod, o pinakapuso
* Esensiya, ang katangian (o hanay ng mga katangian) na nagtutulak sa isang bagay o pinakabuod nito upang maging tiyak at tunay ito.
* Sustansiya (pilosopiya), sang pang-ontolohiyang teorya tungkol sa pagkabagay na nagpapalagay na naiiba ang isang *subtansiya* sa katangian

## Wika 
* Katuturan o depinisyon, ang pahayag ng kahulugan ng isang salita o parirala
Rumanya

Ang **Rumanya** () ay bansang matatagpuan sa Timog-Silangang Europa. Sumasaklaw ito ng lawak na 238,397 km2 at tinatahanan ng mahigit 19 milyong tao. Pinapaligiran ito ng Ukranya sa hilaga't silangan, Hungriya sa kanluran, Serbiya sa timog-kanluran, Bulgarya sa timog, Moldabya sa silangan, at Dagat Itim sa timog-silangan. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay Bukarest.

Ang Rumanya ay kabilang din sa samahan ng NATO mula pa noong 2004 at naka-tayang sumali rin sa Unyong Europeo. Ito ay bahagi ng Unyong Europeo mula noong 1 Enero 2007. Gayundin isang miyembro ng NATO mula noong 29 Marso 2004. Bukod dito, nag-aakda ng Latin Union, ang Francophonie at ang OSCE.

## Etimolohiya
Ang pangalang *Rumanya* ay nagmula sa lokal na katawagan ng Rumano (Wikang Rumano: *român*), na galing sa salitang Latin na romanus, na nangangahulugang "Romano" o "ng Roma".

## Politika
Romania ay isang demokratikong republika. Ang mga mambabatas ng pamahalaan ng Romanian binubuo ng dalawang kamara, ang Senat (Senado), na may 137 mga miyembro (bilang ng 2004), at Camera Deputaţilor (Chamber of Deputies), na may 332 mga miyembro. Ang mga miyembro ng parehong kamara ay napili sa halalan gaganapin tuwing apat na taon. Ang chairman, chief executive, ay inihalal na rin sa pamamagitan ng mga sikat na boto sa bawat limang taon (hanggang sa 2004 ay apat na taon). Ng pangulo ng appoints ang prime ministro, na ulo ng gobyerno, na ang mga miyembro ay nasa i hinirang ng kanya. Ang pamahalaan ay sumasailalim sa isang parlyamentaryo boto ng pag-apruba.

## Kasaysayan 
Ang makabagong Romania ay umusbong mula sa teritoryo ng makalumang Romanong probinsya ng Dacia, at nabuo ito noong 1859 mula sa pagsasanib ng Moldavia at Wallachia. Ang bagong bansa na tinawag nang Romania simula noong 1866, ay naging malaya mula sa Imperyong Ottoman noong 1877. Sa katapusan ng Unang Digmaang Pandaigdig, sumanib rin ang Transylvania, Bukovina at Bessarabia sa Kaharian ng Romania. Sa katapusan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang mga teritoryo na bumubuo sa makabagong-panahong Moldova ay sinakop ng Unyong Sobyet, at nang maglaon ay naging isang sosyalistang republika at miyembro ng Warsaw Pact ang Romania. Pagkatapos ng Himagsikan ng 1989, ang Romania ay muling naging isang demokrasiya at kapitalistang ekonomiya.

## Tingnan din 
* Oradea

## Mga sanggunian
*
Kategorya:Mga bansa sa Europa
Digmaang Laponiya

Ang **Digmaan ng Lapland** ay pangalan na ginamit para sa labanan sa pagitan ng Finland at Alemanya sa pagitan ng Setyembre 1944 at Abril 1945. Ito ang naging pangalan dahil naganap ito sa pinakahilagang lalawigan ng Finlandya, ang Lapland.

Kategorya:Alemanya
Kategorya:Pinlandiya
Kategorya:Ikalawang Digmaang Pandaigdig
Marso 21

Ang **Marso 21** ay ang ika-80 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-81 kung bisyestong taon) na may natitira pang 285 na araw.

## Mga pangyayari 
* 717 – Labanan ng Vincy sa pagitan nina Charles Martel at Ragenfrid.
* 1413 - Naging hari ng Inglatera si Henry V.

## Mga kapanganakan 
* 927 – Emperador Taizu ng Song (k. 976)
* 1667 - Michel Bégon, botanika
* 1685 - Johann Sebastian Bach, Alemang kompositor (k. 1750)
* 1768 - Joseph Fourier, Pranses na matematiko at pisiko (k. 1830)
* 1946 - Timothy Dalton - Ingles na aktor sa James Bond
* 1958 – Gary Oldman, Ingles na aktor
* 1960 – Benito T. de Leon, Pilipinong heneral
* 1962 
** Matthew Broderick, Amerikanong aktor
** Rosie O'Donnell, Amerikanang aktres
* 1978 – Bamboo Mañalac, Pilipinong mang-aawit-tagasulat (Rivermaya at Bamboo)

## Mga kamatayan 
## Mga Pista at Pagdiriwang 
* World Down Syndrome Day

Kaurian:Araw
Hulyo 28

Ang **Hulyo 28** ay ang ika-209 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano (ika-210 kung bisyestong taon), at mayroon pang 156 na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1364 - Digmaan ng Cascina.
* 1896 - Itinatag ang Miami, Plorida.
* 1993 - Sumanib ang Andorra sa Mga Nagkakaisang Bansa.
* 2013 - Kinasuhan ng korte ng Espanya ng 79 na bilang ng kasong pagpatay si Francisco José Garzón Amo, ang drayber ng nadiskaril na tren sa Santiago de Compostela.
* 2013 - Isang bus sakay ang 48 na peregrino mula sa isang bakasyon sa dambana ni Santo Padre Pio ng Pietrelcina, sa San Giovanni Rotondo, Italya, ang bumagsak sa *flyover* na ikinamatay ng 39 na tao (ilan sa biktima ay mga bata) at 9 na sugatan.

## Kapanganakan 
## Kamatayan 
* 1750 – Johann Sebastian Bach, kompositor.

## Mga Pista at Pagdiriwang 
* World Hepatitis Day

## Kawing panlabas 
* BBC: On This Day

## Mga sanggunian
Kategorya:Araw
Marso 26

Ang **Marso 26** ay ang ika-85 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-86 kung bisyestong taon) na may natitira pang 280 na araw.

## Pangyayari 
* 1027 &ndash; Kinuronahan ni Papa Juan XIX si Conrad II bilang Banal na Emperador na Romano.
* 1812 - Nasira ang Caracas, Venezuela dahil sa lindol.

## Kapanganakan 
* 1875 &ndash; Rhee Syngman, Timog Koreanong politiko († 1965)
]]
* 1960 &ndash; Jennifer Grey, Amerikanang aktres.

## Kamatayan 
* 1827 — Ludwig van Beethoven, kompositor.

Kaurian:Araw
Benin

:*Huwag itong ikalito sa Kaharian ng Benin.*

Ang **Benin**, tatag na **Republika ng Benin**, at dating **Dahomey**, ay isang bansa sa Kanlurang Aprika. Pinaliligiran ito ng Togo sa kanluran, Nigeria sa silangan at Burkina Faso at Niger sa hilaga. Mayroon itong maiksing baybayin sa Kurbada sa Baybay-Dagat ng Benin sa timog.

*
Kategorya:Mga bansa sa Aprika
Aklatan

thumb|Aklatan
Ang **aklatan** ay isang silid o gusaling may koleksiyon ng mga aklat. Madalas itong puntahan ng mga taong ninanais na huwag bumili o di kaya ay walang pambili ng aklat. Karaniwan ay may mga koleksiyon din ng pahayagan at mga *magazine* sa mga aklatan.

Ang koleksiyon ng aklatan ay maaari rin namang kapalooban ng mga produkto ng makabagong teknolohiya gaya ng mga CD, DVD, audio tapes, video tapes at iba pang multimedia. Sa makabagong panahon, ang mga modernong mga aklatan ay nakapaghahandog narin ng serbisyo ng internet sa kanilang mga kliyente.

## Kasaysayan ng aklatan 
Ayon sa mga arkeologo, ang mga sinaunang sibilisasyon na nagkaroon ng sistema sa pagaayos at paghahawi-hawi ng mga impormasyon ay ang mga Assyrian. Sinasabi na noong ika 3000 taon BC, pinasinayaan ng mga Sumeryan ang pag kaklasipika ng kanilang mga sulating ginagamitan ng cuneiform na nakalimbag sa mga biga ng mga luwad (clay tablets). Natuklasan naman ng mga arkeologo ang isang laksa ng mga papyrus scroll na halos nailimbag noon pang 1300-1200BC sa mga siyudad ng Armana at Thebes sa Ehipto.

Ang aklatan ng Alexandria sa Ehipto ang sinasabing pinakatanyag at pinakapabolosong aklatan sa lahat ng panahon. Ito ay isang pampublikong aklatan na ang pinapahintulutang makapunta ay mga edukado at mataas ang antas sa kanilang lipunan. Linayon ng mga bumubuo sa aklatan na mapasakanila ang lahat ng uri ng aklat na nakalimbag sa buong mundo kung kaya't may mga palagay na ang lahat ng uri ng aklat na makita sa mga mamamayan ay kinukumpiska at inilalatag sa aklatan. Ang mga hari ng Ehipto sa mga panahong yaon ay kinabibilangan ng ilang henerasyon ng mga Ptolemy na ayon sa mga iskolar ay gumamit ng pandaraya upang makakuha ng mga orihinal na manuskripto nina Aeschylus, Sophocles and Euripides galing sa mga matataas na opisyal ng mga Athenian. Gumamit sila ng mga pilak upang pang deposito sa mga hiniram na mga manuskripto, subalit sa kanilang pagsauli, ang mga manuskripto ay kanila na lamang pinalitan ng mga kinopyang akda at kanilang inari ang mga orihinal na gawa. Sinasabing ang pabolosong aklatan ng Alexandria ay naglaman ng humigit kumulang 750,000 scrolls.

Kategorya:Agham pang-aklatan at pang-impormasyon
Kategorya:Aklatan

## Tingnan din 
* Talaan ng mga Aklatan
Mayo 22

Ang **Mayo 22** ay ang ika-141 araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-142 kung bisyestong taon), at mayroon pang 224 araw ang natitira.

## Pangyayari 
*1826 - Ang HMS Beagle ay lumayag sa unang pagkakataon.
*1959 — Itinatag ang **Katimugang Leyte**, isang lalawigan sa Pilipinas, sa bisa ng Batas Republika 2277.
*1990 — Unang inilabas sa mga pamilihan ang **Windows 3.0**, ang ikatlong pantahanang bersyon ng Microsoft Windows.
*1992 — Itinatag ang **Guimaras**, isang lalawigan sa Pilipinas.
*2006 — Itinatag ang **Akbar**, isang bayan sa Basilan, Pilipinas.

## Kapanganakan 
* 1813 — Richard Wagner, kompositor.

## Kamatayan 
*1068 – Emperador Go-Reizei, ika-70 emperador ng Hapon
*1885 – Victor Hugo, nobelistang Pranses

## Panlabas na link 
* BBC: On This Day 

Kategorya:Araw
Linus Torvalds

Linus Torvalds|thumb

Si **Linus Benedict Torvalds** (ipinanganak Disyembre 28, 1969) ang siyang nagpasimula at lumikha ng kernel na Linux. Sa ngayon, siya ang tumatayong pangunahing tagapamahala sa paggawa at pagpapaganda ng Linux.

## Biyograpiya 
Ipinanganak siya sa Helsinki, kabisera ng Finland. Ang kanyang mga magulang ay sina Anna at Nils, na siya namang anak ng makatang si Ole Torvalds.

Kategorya:Agham pangkompyuter
Ponema

Ang **ponema** (mula sa espanyol *Fonema*) ay isa sa mga yunit ng tunog na nagpapakita ng kaibahan ng isang salita mula sa isa pang salita ng partikular na wika. Ang pagkakaiba ng kahulugan ng mga salitang Filipino na "baha" at "bahay" ay bunga ng pagkakaroon ng dagdag na ponemang /y/ sa salitang "bahay". Kung gayon, ang **ponema** ay ang pundamental at teoretikong yunit ng tunog na nagbubuklod ng salita. Nakakabuo ng ibang kahulugan kapag pinapalitan ang isang ponema nito.

## Ponemang Malayang Nagpapalitan 
Sa Filipino, may mga tunog (ponema) na malayang nakapagpapalitan. 

Halimbawa: sa kaso ng *d* at *r* sa mga salitang *mariin* at *madiin* at gayundin sa *marumi* at *madumi*.  Mga ponemang malayang nagpapalitan ang *d* at *r* sa salitang "marumi", "madumi", "mariin", at "madiin". 

Mahalaga sa "pagpapadulas" ng mga salita at pagpapabilis ng komunikasyon ang paggamit ng ponemang malayang nagpapalitan. Kadalasan ding ginagamit ang ponemang malayang nagpapalitan upang mabigyang diin ang mga salitang nagiiba ang tunog, depende sa lugar na pinaggagamitan.  Sa iba't ibang pulo o pook sa Pilipinas, iba-iba ang mga diyalekto

## Ponemang segmental 
Ang ponemang segmental ay ang tunog o ponemang kinakatawan ng titik.
Ito ang mga sumusunod:

* katinig - Ang katinig ay pinakamarami sa alpabetong Filipino at ginagamit natin ngayon para makabuo ng maraming salita
* patinig -  Itinuturing din ang patinig na pinakatampok o pinakaprominenteng bahagi ng pantig. Walang pantig sa Filipino na walang patinig.
* diptonggo
* klaster

## Ponemang suprasegmental 
Ang ponemang suprasegmental ay ang ponemang kinakatawan ng notasyon at iba pang simbulo na may kahulugan.
Ito ang mga ito:

* haba (length) - tumutukoy sa haba ng bigkas sa patinig ng isang pantig 
* tono (*pitch*) - tumutukoy sa pagbaba at sa lakas ng bigkas ng pantig
* antala (*juncture*) - tumutukoy sa pansamantalang pagtigil ng ating ginagawa sa pagsasalita
* diin (*stress* o *emphasis*) - ang lakas o bigat sa pagbigkas ng isang salita o pantig na  makakatulong sa pag-unawa sa kahalagahan ng mga salita

## Mga sanggunian 
Kategorya:Wika
Tayutay

Ang **tayutay** ay salita o isang pahayag na ginagamit upang **bigyang diin** ang isang kaisipan o damdamin. Sinasadya ng pagpapayahag na gumamit ng talinghaga o di-karaniwang salita upang bigyang diin ang saloobin ng naghahayag. Gumagamit din ito ng mga di-tuwirang pananalita upang maging mabisa ang nais na ipahayag. Tinatawag din ang tayutay bilang **patalinhagang pahayag**.

## Mga uri ng tayutay 
***Pagtutulad** – di tiyak na paghahambing ng dalawang magkaibang bagay. Ginagamitan ito ng mga salitang: tulad ng, kapares ng, kawangis ng, tila, sing-, sim-, magkasing-, magkasim-, at iba pa. Tinatawag itong *simile* sa Ingles.
****Halimbawa**: Bigla na lamang siyang nawala tulad ng isang ninja.
***Pagwawangis** – tiyak na paghahambing ngunit hindi na ginagamitan ng pangatnig. Nagpapahayag ito ng paghahambing na nakalapat sa mga pangalan, gawain, tawag o katangian ng bagay na inihahambing. Ito ay tinatawag na *metaphor* sa Ingles.
****Halimbawa**: Isang halimaw ang nag-abuso sa iyo. 
***Personipikasyon **o '''pagbibigay-katauhan Maaring maging pahidwa o oksimuron, pagmamaliliit o paglalabis ang anyo ng paradoks. Maaring ihalo ang pabaligho sa balintuna.

## Mga sanggunian
Kategorya:Wika
Kategorya:Panitikan
Kategorya:Balarila
*
Buto (anatomiya)

[thumb|Larawan ng [femur ng tao]]
Ang mga **buto** ay ang matitigas na mga organong bumubuo sa bahagi ng endoskeleton ng mga bertebrado.

## Kahalagahan ng buto 
# Suporta
# Proteksiyon
# Pangdugtong
# Bodega ng Mineral
# Bodega ng trayglisirayd ( triglyceride )
# Gawaan ng dugo.

### Suporta 
Ang buto ay ang pangkalahatang suporta sa katawan (iyan ang tungkulin ng kalansay). Ito rin ang nag bibigay ng porma sa kabuuang hugis ng katawan.

### Proteksiyon 
Prinoproteksyunan ng mga buto ang katawan sa ibat ibang mekanismo. Sa panahon ng taglamig, ito ay nanginginig na nagiging dahilan din ng panginginig ng mga laman o kalamanan. Ang panginginig ng kalamnan ay nagbibigay init sa katawan na siyang nagbabalik sa tamang homiyoisteysis (hemeostatis).

### Pangdugtong 
Pinagdudugtong ng mga buto ang mga kalamnan at ang iba pang buto. Ito rin ang dahilan at nagbibigay ng kakayahan sa katawang gumalaw.

### Bodega ng mineral 
Nagsisilbing imbikan ang buto ng ibat ibang mineral halimbawa ng kalsiyum (calcium) at pospeyt (phospate).

### Bodega ng traygliserayd 
Bukod sa mga natatanging mineral. Ang buto ay imbakan din ng trayglisirayd at adipows (adipose) o taba.

### Gawaan ng dugo 
Napakaimportante din ng buto sa paggawa ng dugo. Ang buto ang sayt (site) kung saan ng ibang selyula ng dugo (blood cell) ay binubuo. Tinatawag itong hemopoyisis (hemopoiesis).

## Tisyu ng buto 
Ang buto ng tao at ng ibang mga hayop mula sa Kahariang Animalya ay patuloy na nagbabago sa sakop ng kanilang buhay. Binbuo ang balangkas ng mga hayop ng kartilahiyo, butong-tisyu, epithelium, ugat, adipose, at dense connective tissue.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Anatomiya ng tao
Kategorya:Anatomiya ng hayop
San Francisco

Maraming kahulugan ang **San Francisco**, ito ay ang mga sumusunod:
## Mga santo 
Maaaring tumukoy ang San Francisco sa mga santong nagngangalang **Francisco** o **Francis**
Kabilang sa mga kilala sina:
* San Francisco ng Assisi
* San Francisco ng Sales
* San Francisco Javier

Kabilang sa mga ibang santo:
* San Francis Blanco.
* San Francis Borgia.
* San Francis Chieu Van Do.
* San Francis Coll.
* San Francis Dormore.
* San Francis Ferdinand de Capillas.
* San Francis Galvez.
* San Francis Gil de Frederich.
* San Francis Isidore Gagelin.
* San Francis Jaccard.
* San Francis Jerome.
* San Francis Man.
* San Francis Page.
* San Francis Palau y Quer.
* San Francis Patrizzi.
* San Francis Pontillo.
* San Francis Possenti.
* San Francis Seelos.
* San Francis Solano.
* San Francis Trung Von Tran.
* San Francis Webb.
* San Francis Xavier Bianchi.
* San Francis Xavier Can Nguyen.
* San Francis Xavier Mau.
* San Francis Xavier Seelos.
* San Francis de Capillas.
* San Francis de Geronimo.
* San Francis de Hieronymo.
* San Francis de Montmorency Laval.
* San Francis ng Girolamo.
* San Francis ng Nagasaki.
* San Francis ng Paola.
* San Francis ng Saint Michael.

## Mga lugar na nagngangalang San Francisco 
Maaaring tumukoy din ang San Francisco sa iba't ibang lugar sa daigdag, partikular ang San Francisco, California, Estados Unidos.

* Argentina
** San Francisco, Argentina
* Australia
** San Francisco, Australia
* Nicaragua
** San Francisco de Cuapa
* Pilipinas
** San Francisco, Agusan del Sur
** San Francisco, Cebu
** San Francisco, Quezon
** San Francisco, Katimugang Leyte
** San Francisco, Surigao del Norte
* Puerto Rico
** San Francisco, Puerto Rico
* Estados Unidos
** San Francisco, California
*** Look ng San Francisco
*** Ang *University of San Francisco*, *University of California, San Francisco*, '*San Francisco State University*, at *City College of San Francisco* ay mga paaralan ng lungsod.
** Ang lugar ng mga bulkan sa San Francisco sa Arizona, Estados Unidos, na hindi kaugnay sa lungsod.
*** Bundok San Francisco, ang pinakamataas na bulkan sa lugar na iyon.
** San Francisco, New Mexico
** San Francisco, Texas

## Mga iba pang kahulugan 
* San Francisco (sans-serif na tipo ng titik), isang pamilya ng tipo ng titik na sans serif
* *San Francisco (pelikula)*, isang pelikula noong 1936 na mayroon din awitin din na San Francisco ang pamagat.
* Mga iba pang awitin na "San Francisco" katulad ng pinasikat ni Scott McKenzie noong 1967 at ni Van Dyke Parks at Brian Wilson noong 1995.
EBay

Ang **eBay** ay ang website na nag-uugnay sa mga mamimili at mga tindero. Ang paraan ng pagtitinda ay kadalasang sa paraang batilyar o *auction*. Nag-uumpisa ang batilyar sa eBay sa pamamagitan ng paglilista (listing) ng produkto at sinusundan naman ng pagpapataasan ng hirit o *bid* ng mga mamimili. Ang may pinakamataas na hirit ay siyang magwawagi at magkakaroon ng karapatang bumili sa nasabing produkto.

## Mga kawing panlabas 
*eBay Philippines
*PayPal

Kategorya:Mga website
Kategorya:Mga kompanya
Marso 2

Ang **Marso 2** ay ang ika-61 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano (ika-62 kung bisyestong taon), at mayroon pang 304 na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1836 - Lumaya ang Texas sa Imperyo ng Mexico.
* 1861 - Sumali ang Texas sa Kompederasyon bilang ikapitong estado na nakasali rito.
* 1919 - Ang unang Communist International ay nagpulong sa Moscow.

## Kapanganakan 
* 1950 - Karen Carpenter (namatay 1983)
* 1959 - Tessie Tomas
* 1962 - Anthony Albanese
* 1998 - Tua Tagovailoa

## Kamatayan 
## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kaurian:Araw
Marso 4

Ang **Marso 4** ay ang ika-63 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano (ika-64 kung bisyestong taon), at mayroon pang 302 na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1970 - Ang submarinong Pranses na Eurydice ay sumabog.

## Kapanganakan 
* 1968 - Patsy Kensit, Britiko aktres at mang-aawit

## Kamatayan 
* 1193 - Saladin, Sultan ng Ehipto at Sirya
* 1990 - Hank Gathers, Amerikanong basketbolista (b. 1967)

## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
Marso 5

Ang **Marso 5** ay ang ika-64 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano (ika-65 kung bisyestong taon), at mayroon pang 301 na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1982 - Ang Sobyet na probe na Venera 14 ay lumapag sa planetang Benus.

## Kapanganakan 
* 1870 - Rosa Luxemburg, Alemanng Marxista
* 1937 - Rolando S. Tinio pambansang alagad ng sining ng Pilipinas sa larangan ng teatro (namatay 1997)
* 1956 - Teena Marie, Amerikanang mang-aawit (namatay 2010)
* 1958 - Andy Gibb, Britiko mang-aawit (namatay 1988)

## Kamatayan 
* 1827 - Pierre-Simon Laplace, matematiko
* 1953 – Joseph Stalin, politiko na naglingkod bilang pinuno ng Unyong Sobyetiko

## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
Marso 3

Ang **Marso 3** ay ang ika-62 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano (ika-63 kung bisyestong taon), at mayroon pang 303 na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1845 – Tinanggap ang Florida bilang ika-27 estado ng Estados Unidos.
* 1905 – Pumayag si Tsar Nicholas II ng Rusya na bumuo ng isang asembleyang ibinoboto, ang Duma.
* 1938 – Nadiskubre ang Langis sa Saudi Arabia.
* 1945 – Ikalawang Digmaang Pandaigdig: Nakuha ng pinagsamang pwersa ng mga Amerikano at Pilipino ang Maynila mula sa Imperyo ng Hapon.
* 1992 - Ang bansa ng Bosnia ay naitatag.
* 2005 – Nagawa ni Steve Fossett na maging kauna-unahang tao na mag-isang lumipad sa isang eroplano palibot sa buong mundo na hindi tumitigil.

## Kapanganakan 
* 1952 - Rudy Fernandez, Artistang Pilipino (namatay 2008)

## Kamatayan 
## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kaurian:Araw
Marso 7

Ang **Marso 7** ay ang ika-66 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-67 kung bisyestong taon) na may natitira pang 299 na araw.

## Pangyayari 
*1985 - Ang kantang "We Are the World ay pinalabas sa boung mundo. 

Kaurian:Araw
Marso 8

Ang **Marso 8** ay ang ika-67 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-68 kung bisyestong taon) na may natitira pang 298 na araw.

## Pangyayari 
* 1817 - Naitatag ang New York Stock Exchange.
* 2017 - Si Perfecto Yasay Jr., Naging Kalihim ng Foreign Affairs ay Bweltahan Pagbitiw sa Gabinete ni Pang.Rodrigo Duterte

## Kapanganakan
* 1874 - Millard Fillmore, 13th President of U.S.A. (b. 1800)

Kaurian:Araw
Marso 9

Ang **Marso 9** ay ang ika-68 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-69 kung bisyestong taon) na may natitira pang 297 na araw.

## Pangyayari 
*1276 - Ang Augsburg ay naging isang Royal Free City.
* 2017 - Si Enrique Manalo ay Bagong Kalihim ng Foreign Affairs Pagakatapos na Pumalit kay Perfecto Yasay Jr.

## Kapanganakan 
* 1891 - Jose P. Laurel, Pangulo ng Ikalawang Republika ng Pilipinas (namatay 1959).

## Kamatayan 
* 1851 - Hans Christian Ørsted

Kaurian:Araw
Marso 11

Ang **Marso 11** ay ang ika-70 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-71 kung bisyestong taon) na may natitira pang 295 na mga araw.
## Mga Pangyayari 
*1985 - Si Mikhail Gorbachev ang naging unang pinuno ng Unyong Sobyet.
*1942 – Ikalawang Digmaang Pandaigdig: Tumakas ng Corregidor si Heneral Douglas MacArthur.

## Mga Kapanganakan 
* 1738 – Benjamin Tupper, Amerikanong heneral (k. 1792)
* 1787 – Ivan Nabokov, Rusong heneral (k. 1852)
## Mga Kamatayan 
* 222 – Elagabalus, Romanong emperador (k. 203)
* 222 - Julia Soaemias, Romanong asawa ni Sextus Varius Marcellus (k. 180)

## Kawing Panlabas 
Kaurian:Araw
Marso 10

Ang **Marso 10** ay ang ika-69 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-70 kung bisyestong taon) na may natitira pang 296 na araw.

## Mga Pangyayari 
* 1814 – Natalo si Napoleon I ng Pransiya sa Laban ng Laon sa Pransiya.
* 1917 - Ang Batangas ay naitatag bilang ang kauna-unahang encomienda sa Pilipinas.
* 2006 - Ang Navotas ay ginawang lungsod sa bisa ng R.A. 9387  sa Pilipinas.

## Mga Kapanganakan 
* 1958 - Sharon Stone, Amerikanang aktres

## Mga Kamatayan 
## Kawing Panlabas 
Kaurian:Araw
Marso 13

Ang **Marso 13** ay ang ika-72 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-73 kung bisyestong taon) na may natitira pang 293 na araw.

## Mga Pangyayari 
* 1781 - Natuklasan ni William Herschel ang Urano.

## Mga Kapanganakan 
## Mga Kamatayan 
## Kawing Panlabas 
Kaurian:Araw
Marso 12

Ang **Marso 12** ay ang ika-71 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-72 kung bisyestong taon) na may natitira pang 294 na araw.

## Pangyayari 
* 1945 - Magsimula ang Labanan sa Pasong Balete ay ang naganap ng isang makikipagbakbakang lumaban sa pagitan ng mga sundalong Pilipino, Amerikano, Tsino at mga kinaroroonan ng mga gerilyang palaban na ang pagsalakay sa lalawigan ng Nueva Vizcaya sa Gitnang Luzon ay lumaban sa mga puwersa ng Imperyong Hapon.

## Kapanganakan 
* 1969 – Graham Coxon, English singer-songwriter at gitarista

## Kamatayan 
## Kawing Panlabas 
## Mga Sanggunian 
Kategorya:Araw

## Mga panlabas na link 
* BBC: On This Day
* *The New York Times*: On This Day

* Historical Events on March 12
* Today in Canadian History
Marso 16

Ang **Marso 16** ay ang ika-75 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-76 kung bisyestong taon) na may natitira pang 290 na araw.

## Mga Pangyayari 
* 1521 – Naabot ni Ferdinand Magellan ang isla ng Homonhon sa Pilipinas. Ang mga miyembro ng kanyang paglalakbay-dagat ang naging unang mga Espanyol na makaabot sa kapuluan ng Pilipinas, ngunit hindi sila ang unang mga taga-Europa. Dahil hindi alam nina Magellan na nakatawid sila ng **Pandaigdigang Guhit ng Petsa** (Ingles: *International Date Line*, IDL)ay pinilit nila na ang nakatalang petsa sa kanila ay tama. Ang petsang ginamit nila ay ang petsa sa **Timog Amerika**. Kaya simula sa taon na ito, ang Pilipinas ay nahuhuli na ng isang araw sa mga kalapit na mga bansa nito sa Asya.
* 1565 - Nakipag-kasunduan si Datu Sikatuna ng Bohol sa Kastilang si Miguel López de Legazpi sa pamamagitan ng dugo.

## Mga Kapanganakan 
*1399 – Xuande Emperador ng Tsina (k. 1435)
*1771 – Antoine-Jean Gros, Pranses na pintor (k. 1835)
*1800 – Emperador Ninkō ng Hapon (k. 1846)
*1822 – Rosa Bonheur, Pranses na pintor at iskultor (k. 1899)
*1822 – John Pope, Amerikanong heneral (k. 1892)
*1952 – Graham Cole, Ingles na aktor
*1955 – Jiro Watanabe, Hapon na boksingero
*1963 – Jerome Flynn, Ingles na aktor
*1995 – Shy Carlos, Suwisang-Pilipinang aktres at mang-aawit

## Mga Kamatayan 
*37 – Tiberius, Romanong emperador (k. 42 BC)
*455 – Valentinian III, Romanong emperador (k. 419)
*1888 – Hippolyte Carnot, Pranses na politiko (k. 1801)

## Kawing Panlabas 
Kaurian:Araw
Marso 14

Ang **Marso 14** ay ang ika-73 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-74 kung bisyestong taon) na may natitira pang 292 na araw.

## Mga Pangyayari 
* 1489 – Binenta ng reyna ng Tsipre na si Catherine Cornaro ang kaniyang kaharian sa Benesiya. 
* 1869 - Natalo ang Titokowaru.

## Mga Kapanganakan 
* 1975 – Dorismar, Arhentinaanong modelo, aktres at mang-aawit.
* 1975 – Rico Yan, Pilipinong modelo at aktor (k. 2002)
* 1984 – Paolo Contis, Pilipinong aktor

## Mga Kamatayan 
* 313 – Emperador Huai ng Jin (k. 284)
* 1457 – Jingtai Emperor ng Tsina (k. 1428)
* 2015 – Liezl Martinez, Pilipinong aktres (k. 1967)

## Kawing Panlabas 
Kaurian:Araw
Marso 18

Ang **Marso 18** ay ang ika-77 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-78 kung bisyestong taon) na may natitira pang 288 na araw.

## Mga pangyayari 
* 1953 - Isang lindol ang tumama sa kanlurang Turkiya na kumitil sa 250 tao.

## Mga kapanganakan 
* 1578 – Adam Elsheimer, Alemang pintor (k. 1610)
* 1823 – Antoine Chanzy, Pranses na heneral (k. 1883)
* 1928 - Fidel V. Ramos, heneral at politiko; Ikalawang Pangulo ng Ikalimang Republika ng Pilipinas
* 1978 – Juris Fernandez, Pilipinang  mang-aawit-tagasulat (MYMP)
* 1991 – Jeric Teng, Pilipinong basketbolista

## Mga kamatayan 
* 978 – Si Edward na Martir, haring Ingles (k. 962)
* 1689 – John Dixwell, Ingles na sundalo at politiko (k. 1607)

## Kawing Panlabas 
Kategorya:Araw
Marso 6

Ang **Marso 6** ay ang ika-65 na araw ng taon sa Kalendaryong Gregoryano (ika-66 kung bisyestong taon), at mayroon pang 300 na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1447 - Naging Papa si Nikolas V.
* 1521 – Dumating si Ferdinand Magellan sa Guam.
## Mga Kapanganakan 
* 1475 - Michelangelo Buonarroti, Italyanong pintor at iskultor (kamatayan 1564)
* 1831 – Philip Sheridan, Amerikanong heneral (k. 1888)
* 1968 &ndash; Moira Kelly, Amerikanang aktres
* 1972 &ndash; Shaquille O'Neal, Amerikanong manlalaro ng basketbol, aktor at mang-aawit rap

## Mga Kamatayan 
* 1531 - Pedrarias Dávila, Kastilang Konkistador
* 1836 – Mga kamatayan sa Laban ng Alamo:
** James Bonham, Amerikanong abugado at sundalo (k. 1807)
** James Bowie, Amerikanong koronel (k. 1796)
** Davy Crockett, Amerikanong sundalo at politiko (k. 1786)
** William B. Travis, Amerikanong tenyente at abugado (k. 1809)
* 1842 – Constanze Mozart, Alemang asawa ni Wolfgang Amadeus Mozart (k. 1763)
* 2009 - Francis Magalona, Pilipinong rapper at aktor (k. 1964)
* 2016 - Nancy Reagan (k. 1921)

## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
Marso 20

Ang **Marso 20** ay ang ika-79 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-80 kung bisyestong taon) na may natitira pang 286 na araw.
## Pangyayari 
* 235 – Ipinahayag na emperador si Maximinus Thrax. Siya ang unang dayuhan na humawak sa Romanong trono. 
* 1841 - Isang lindol ang sumira sa Mendoza, Arhentina.
* 1942 – Ikalawang Digmaang Pandaigdig: Si Heneral Douglas MacArthur, sa Terowie, Timog Australya, ay nagsalita tungkol sa pagbagsak ng Pilipinas, kung saan sinabi niya: "*I came out of Bataan and I shall return*".

## Mga Kapanganakan 
## Mga Kamatayan 
* 2020 - Kenny Rogers, Amerikanong mang-aawit sa country/aktor (b. 1938)

## Holidays at observances 
* Kristiyano araw ng kapistahan:
** Alexandra
** Pinagpala John of Parma
** Cuthbert of Lindisfarne (Anglicanism)
** John of Nepomuk
** Józef Bilczewski
** Wulfram
** Marso 20 (Eastern Orthodox liturgics)
* Pinakamaagaang petsa para sa vernal equinox sa Northern hemisphere:
** Bahá'í Naw-Rúz, na nagsimula sa paglubog ng araw sa Marso 20. Ang katapusan ng 19-araw na pagsikat-sa-paglubog ng araw. (Bahá'í Faith)
** Chunfen (Tsina)
** Earth Day Equinox
** International Astrology Day
** Bagong Taon (Thelema)
Ang Nowruz (Persian, Gilaki, Kurdish, Zoroastrians, at iba pang mga Iranian people at mga bansa isang impluwensyang Iranian)
** Ostara sa hilagang hemisphere, [[Wheel of the Year # Autumnal equinox (Mabon)] sa southern hemisphere. (Neo-Druidic Wheel of the Year)
** Shunbun no Hi (Japan)
** Sun-Earth Day (Estados Unidos)
** Vernal Equinox Day / Kōreisai (Japan)
** World Storytelling Day
* Ang pinakamaliit na araw kung saan ang Biyernes Santo ay maaaring mahulog, habang ang Abril 23 ang pinakabago; ipinagdiriwang sa Biyernes bago ang Pasko ng Pagkabuhay. (Kristiyanismo)
* Great American Meatout (Estados Unidos)
* Araw ng Kalayaan, nagdiriwang ang kalayaan ng Tunisia sa France noong 1956.
* International Day of Happiness (United Nations)
* International Francophonie Day (* Organization internationale de la Francophonie *), at ang mga kaugnay na pagdiriwang nito:
** UN French Language Day (United Nations)
* Araw ng Awareness ng Native National HIV / AIDS (Estados Unidos)
* World Sparrow Day

## Kawing Panlabas 
Kaurian:Araw