Inskripsiyon sa Binatbat na Tanso ng Laguna

Ang **Inskripsyon sa Binatbat na Tanso ng Laguna** (Malay: *Prasasti keping tembaga Laguna*; kadalasang pinapaikli sa akronim na **LCI**), isang ligal na dokumento na binatbat sa tanso noong 900 PK, ay siyang pinakalumang kasulatan na natagpuan sa kasaysayan ng Pilipinas. Ayon sa petsa ng inskripsyon, magkapanabay ito sa kaharian ng Balitung ng Gitnang Java, ngunit hindi naman ibig sabihin na nanggaling ito mula sa lugar na iyon.

Dokumentado sa LCI ang pagkakaroon ng iilang maagang Pilipinong estado sa noong 900 PK, lalo na ang estado sa wawa ng Ilog Pasig, Tondo.

## Makasaysayang konteksto 
Bago ang kolonyalismong Europeo, ang Timog-silangang Asya, kabilang ang Malaysia, ay nasa ilalim ng impluwensya ng  Indospera ng dakilang Indya, kung saan yumabong ang mga isinaindyanong prinsipalidad nang maraming siglo sa Thailand, Indonesia, Malaysia, Singapore, Pilipinas, Cambodia, at Vietnam. Binigyan ng tawag ang impluwensya ng kulturang Indyano na *indianisasyon*. Binigyang-kahulugan ito ni George Coedes, isang Pranses na arkeologo bilang paglawak ng organisadong kultura na napalibutan ng mga Indyanong pinagmulan ng hadyi, Hinduismo and Budismo at ang dayalektong Sanskrito. Makikita ito sa Indianisasyon ng Timog-silangang Asya, pagkalat ng Hinduismo at Budismo. Ang Indyanong diaspora, kapwa noon (PIO) at ngayon (NPI), ay pumapapel bilang propesyonal, mangangalakal, pari, at mandirigma. Kabilang sa mga halimbawa nito ang Raja, Rani, Maharlika, Datu, atbp. na ihinatid mula sa kulturang Indyano patungo sa Pilipinas sa pamamagitan ng mga Malay at imperyong Srivijaya.

Ang prekolonyal na katutubong sulat ng mga Filipino na tinatawag na Baybayin (), kilala rin bilang *badlit* () sa Bisaya, bilang *kur-itan/kurditan* sa Ilokano, at bilang *kudlitan* sa Kapampangan, ay nanggaling mismo mula sa mga sulat-Bramiko ng Indya at unang itinala noong ika-16 na siglo.

## Pagkakatuklas 
[[Image:Laguna Copperplate Inscription.gif|thumb|360px|right|Ang Inskripsiyon sa Binatbat na Tanso ng Laguna (key) ay iniukit na may maliit na pagsulat na minartilyo sa ibabaw nito. Nagpapakita ito ng malaking impluwensiya ng kalinangan at kabihasnan ng Indiya (mula sa Srivijaya) na makikita sa Pilipinas bago ang pagdating ng mga Kastila noong ika-16 na dantaon.]]
Ang kasulatang ito ay natagpuan noong 1989 sa Ilog Lumbang malapit sa lawa ng Laguna ng isang lalaki na kumukuha ng buhanging panghalo sa semento. Sa pag-aakala niya na may halaga ito, sinubok niyang ipagbili ito sa mga kolektor ng antigo at dahil walang naghangas na kumuha nito, nakarating ito sa wakas sa Pambansang Museo ng Pilipinas, kung saan itinakda ito kay Alfredo E. Evangelista, puno ng kanyang kagawaran ng antropolohiya. Ang tawag ng Pambansang Museo sa artepakto (sa wikang Ingles) ay ***Laguna Copper Plate***.

Isang taon ang nakalipas, itinala ni Antoon Postma na magkahawig ang inskripsyon sa sinaunang Indones na sulat-Kawi. Naisalin niya ang kasulatan sa tanso at natuklasan ang taon ng kaganapan sa kasaysayan nito, taong-Siyaka 822 na ayon sa lumang kalendaryo ng Hindu na nauugnay sa 900 PK.

ntropolohista na nagngangalang Ginoong Antoon Postma ang nakapuna at nagkainteres sa bagay na ito. Ang kaniyang kaalaman sa salitang Mangyan at mga panulat Kawi sa Timog-silangang Asya ay nag-udyok sa kaniya na pag-aralan ang sinaunang kasulatan na nakalimbag sa tanso. Nang maisagawa na niya ang pag-aaral, , pumatak sa ika-21&nbsp;ng buwan ng Abril, taong 900. 

## Paglalarawan 
Ang inskripsyon ay nasa manipis na tanso na may sukat na mas mababa sa 20 × 30&nbsp;cm (8 × 12 pulgada) na may salitang direktang inukit sa tanso. Iba ang pagmamanupaktura nito kumpara sa mga balumbong Habanes ng panahong iyon na ikinikintal ang mga salita sa isang pinainit at pinalambot na balumbong metal. 

## Pagsasalin
## Mga pangalan ng heograpikal na lugar na nakilala sa teksto 
Ipinahiwatig ni Postma, ang unang nagsalinwika sa LCI, na kailangang aralin nang mabuti ang mga pangalan ng lugar at personal na pangalan sa LCI ng mga iskolar dahil "nagbibigay sila ng mga napakahalagang badha tungkol sa sanlingang politika at topograpiko" ng mundo noong mga panahon ng LCI. 

Ipinapakita ng dokumento ang pre-Hispanikong kanulatan at kultura, at itinuturing bilang pambansang kayamanan. Sa kasalukuyan, nakadeposito ito sa Pambansang Museo ng Antropolohiya sa Maynila.

Ito ang pinakamaagang dokumento na nagpapakita ng paggamit ng sipnayan sa mga prekolonyal na lipunan ng Pilipinas. Itinatanghal ang pamantayan para sa mga bigat at sukat sa pamamagitan ng paggamit ng tiyak na pagsukat para sa ginto, at ipinapakita rin ang kaalaman sa rudimentaryong astronomiya sa pagtakda ng tumpak na araw sa loob ng buwan na may kaugnayan sa mga yugto ng buwan.

## Palabas na Link 
* Dokumentong Pilipino ni Hector Santos na mula 900 AD
* "Ang Inskripsiyon ng Platong Tanso ng Laguna" ni Paul Morrow.
* Ang Inskripsiyon ng Platong Tanso ng Laguna at ang Ruta Papuntang Paracale.
* Kwentong Pagbili ng Inskripsiyon ng Copperplate sa Laguna                                
* Impormasyon na tungkol sa Inskripsiyon ng Platong Tanso ng Laguna na may kasamang pagbigkas

## Mga sanggunian
Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas (900–1565)