open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Solido

Ang **siksin** o **solido** ay isa sa apat na pundamental na mga anyo o kalagayan ng materya (ang iba pa ay ang pagiging likido, gas, at plasma). Mga katangian ng solido ang pagiging, buo, matigas, pikpik, siksik, matibay, at lumalaban sa pagbabago ng hugis o bolyum (kabuoan). Hindi katulad ng isang likido, ang isang bagay na solido ay hindi dumadaloy upang hulmahin ang hubog ng lalagyan o sisidlan nito. Hindi tulad ng gas, hindi ito umaalsa o kumakalat upang mapuno ang buong bolyum na napupuntahan nito. Ang mga atomo sa loob ng isang solido ay mahigpit na nakabigkis sa bawat isa, na maaaring regular na heometrikong pagkakasala-sala (mga solidong kristal), na kinabibilangan ng mga metal at ordinaryong yelo) o iregular (isang solidong amorpo, literal na "walang hugis" , katulad ng karaniwang salamin ng bintana). 

Ang mga molekula sa mga solido ay malapit na magkakadikit sa isa't isa, kaya't makapapanginig lamang ang mga ito. Nangangahulugan ito na ang mga solido ay mayroong isang tiyak na hugis na nagbabago lamang kapag ang nilapat ang isang puwersa. Kaiba ang solido mula sa mga likido and mga gas na kumikilos nang pasumala (walang tiyak na layunin o kapupuntahan), isang proseso na kung tawagin ay daloy o *flux*.  Kapag naging likido ang isang solido, tinatawag itong pagtunaw o pagkatunaw (pagkalusaw). Ang mga likido ay nagiging solido dahil sa pagtigas dahil sa lamig (*freezing*, pagyeyelo). Ang ilang mga solido, katulad ng tuyong yelo (*dry ice*) ay maaaring maging gas na hindi muna nagiging likido. Tinatawag itong sublimasyon (literal na "pangingimbabaw"). 

Ang sangay ng pisika na nag-aaral ng mga solido ay tinatawag na pisika ng kalagayang solido, na pangunahing sangay ng pisika ng materyang kondensado (na kinasasangkutan din ng mga likido). Ang agham ng mga materyales ay pangunahing ukol sa mga katangiang pisikal at kimikal ng mga solido. Ang kimika ng katayuang solido ay natatanging patungkol sa sintesis ng bagong mga materyales, pati na ang agham ng identipikasyon (pagkilala) at kumposisyong kimikal.

Kategorya:Anyo ng materya
Liv and Maddie

Ang ***Liv and Maddie*** (literal na salin sa Tagalog: ***Liv at Maddie***) ay isang Amerikanong komedya serye sa telebisyon na nilikha ni John D. Beck at Ron Hart para sa Disney Channel. Bida si Dove Cameron sa naturang serye na gumaganap sa karakter ng dalawang magkahawig na kambal na may magkaibang personalidad, si Liv na babaeng-babae na dating naging aktres sa Hollywood ng apat na taon, at si Maddie na totomboy-tomboy na mahilig sa isports. Umiikot ang serye kay Liv na nagsasanay bumalik sa normal na pamilya matapos ang magawa ang kaniyang patok na programa sa telebisyon, ang *Sing It Loud!*. Nagsimula ang produksiyon ng *Liv and Maddie* noong Abril 2013, at pinalabas ang pilot episode nito noong 19 Hulyo 2013 pagkatapos ng premier ng Disney Channel Original Movie *Teen Beach Movie*. Ang unang promo ng serye ay napanood noong Biyernes, 28 Hunyo 2013, pagkatapos ng premier ng ''Disney's Mickey Mouse Shorts''.

## Mga kawing panlabas 
* 

Kategorya:Mga Amerikanong serye sa telebisyon
Kategorya:Palatuntunan ng Disney Channel
The Script

Ang **The Script** ay isang *pop-rock* na bandang Irlandes mula sa Dublin na nabuo noong 2001. Binubuo ang banda ng pangunahing bokalista/piyanistang si Danny O'Donoghue, bokalista/gitaristang si Mark Sheehan, at tambolistang si Glen Power. Nakabase sa Londres matapos pumirma sa sangay ng Sony Label Group na Phonogenic, inilabas ng banda ang kanilang paunang album na sunod sa kanilang pangalan noong Agosto 2008, na nagtatampok sa mga patok na awiting "The Man Who Can't Be Moved" at "Breakeven (Falling to Pieces)". Narating nito ang numero uno sa Irlanda at sa Nagkakaisang Kaharian (UK). Ang kanilang ikalawang album, ang *Science & Faith*, ay inilabas noong Setyembre 2010, at naglalaman ng mga patok na awiting "For the First Time" and "Nothing". Narating ng nasabing album ang numero uno sa Irlanda at sa UK, at numero tres naman sa US Billboard 200. Ang kanilang ikatlong album, ang *#3*, ay nakarating sa numero uno sa Irlanda at sa UK, na naglalaman ng patok na awiting Hall of Fame sa pakikipagtulungan ng mang-aawit na Hip Hop/R&B na si will.i.am.

Naitampok na ang kanilang musika sa mga popular na programang pantelebisyon gaya ng *90210*, *Ghost Whisperer*, *The Hills*, *Waterloo Road*, *EastEnders*, *Made in Chelsea*, at *The Vampire Diaries*. Ang punong mang-aawit na si Danny O'Donoghue ay naging *coach* din sa *The Voice UK* para sa una at ikalawang serye, bago umalis sa palabas upang higit na mapagtuunang-pansin ang banda. Noong 2009, pinili ng industriyang Victoria's Secret ang ''The Man Who Can't Be Moved* bilang tema sa taunang parada nito na *The Victoria's Secret Fashion Show 2009* para sa pambukas na bahagi nito at ang bahaging *Enchanted Forest'' kasama si Heidi Klum.

Kategorya:Mga banda
Kategorya:Mga musiko
Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Irlanda
Kategorya:Mga musiko mula sa Ireland
Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan

Ang **Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan** (; ) ay isang katagang unang ginamit ni Louis Blanc noong 1851 (bagaman ang isang nauna pang bersiyon ng kataga ay lumabas sa *The Code of Nature* ni Étienne-Gabriel Morelly) at pinasikat pa ni Karl Marx sa kaniyang *Critique of the Gotha Program* noong 1875.

Sa Marxistang pananaw, mangyayari lamang ang naturang kaayusan kapag sagana ang magagawang kalakal at serbisyo ng isang maunlad na lipunang komunista.
Ang ideya ay, kapag naging ganap ang pag-unlad ng sosyalismo at walang hadlang ang puwersang produktibo, magkakaroon ng kasapatan para sa pangangailangan ng lahat.

## Gamit 
Sa Pilipinas, mayroong halos na magkatulad na pangungusap na ginagamit bilang ang pangunahing kaisipan sa pagtutulungan sa gitna ng pandemya ng Covid-19 sa pamamagitan ng mga *community pantry*. Nakasulat sa mga karatula at iba pang mga medya ang katagang "**Magbigay ayon sa kakayahan, kumuha batay sa pangangailangan**". Nangangahulugan ito na maaaring magbigay ng donasyon ang mga tao tulad ng mga pagkain, gamot, at kagamitan na kalaunan maaaring  mapagkunan ng iba pa mula rito nang libre at walang bayad. 

## Mga sanggunian 
Kategorya:Marxismo
Kategorya:Komunismo
Kategorya:Sosyalismo
Karamdaman ni Addison

Ang **karamdaman ni Addison** (Ingles: ''Addison's disease*) ay isang sakit o diperensiya ng sistemang endokrino na bihira at kroniko. Ang sakit ni Addison ay ang kapag ang katawan ay hindi gumawa ng sapat na hormonang tinatawag na *cortisol*. Ang hormonang ito ay tumutulong sa katawan na harapin ang kung tawagin sa Ingles ay *stress'' o presyon. Tumutulong ito sa pagpapanatili ng presyon ng dugo at pagkontrol sa mga tungkulin ng puso. Pinababagal nito ang antas ng implamasyon na sanhi ng sistemang imyuno ng katawan. Nakakatulong ito sa paraan ng paggamit sa insulina, at sa mga pagtugon o reaksiyong kemikal ng mga protina, mga karbohidrato at mga taba sa loob ng katawan. Ang mga tao na may sakit na ito ay naghihirap dahil sa pagbaba ng timbang ng katawan, kapaguran, kahinaan at mababang presyon ng dugo.

## Kasaysayan
Sa larangang ng endokrinolohiya noong 1855, ayon kay Thomas Addison (1793-1860) ng Guy's Hospital sa London, sa pamamagitan ng ng kaniyang tratadong pinamagatang *On the Constitutional and Local Effects of Disease of the Supra-Rena Capsules*, ang pangunahing mga katangian ng karamdaman ni Addison ay kinasasangkutan ng anemia, pangkalahatang pagkapagod and panghihina, kapansin-pansing kahinaan ng galaw ng puso, iritabilidad o "pagkayamot" ng tiyan, at isang kakaibang pagbabago ng kulay sa loob ng balat, na nagaganap kaugnay ng isang kalagayang pagiging may diperensiya ng mga kapsulang supra-renal. Ang pangunahing mga sintomas ng diperensiyang ito ay ang pagiging kulay tanso ng balat, matinding panghihina ng mga masel at pagsusuka. Nagreresulta ang mga ito mula sa kakulangan ng mga panloob na sekresyon o katas ng mga kapsulang supra-renal (dlawang mga glandula na nakadapo sa ibabaw ng pang-itaas na mga dulo ng mga bato) at kapansin-pansin na kakulangan ng adrenalin. Ang pagkabigo ng mga sekresyon ay sumusunod sa pagkabulok (dehenerasyon) ng mga kapsula, na halos palaging dahil sa pangkalahatang tuberkulosis. 

## Mga sanggunian
## Bibliyograpiya
*Rowntree, Leonard G. (Mayo Clinic). *Contributions to the Medical Sciences in Honor of Dr. Emmanuel Libman by His Pupils, Friends and Colleagues*, isang liham para kay Emanuel Libman.  

Kategorya:Endokrinolohiya
Amoeba

Ang ***Amoeba***, na binabaybay din bilang ***ameba***, ***amœba***, ***amoebae*** (maramihan), ***amebae*** (maramihan), o ***amoebas*** (maramihan) ay isang *genus* ng Protozoa na binubuo ng mga organismong uniselular (iisa ang selula) na walang tiyak na hugis.  Sa masiglang kalagayan, ang mga ito ay palaging nagpapalit ng hugis. Ang pangalang "ameba" ay mula s Griyegong salita na ang kahulugan ay "nagbabago". Natatagpuan ang mga ito sa dagat at sa sariwang tubig. Mahalaga sila sa medisina sapagkat ang espesye ng organismong ito ay maaaring matagpuan sa katawan ng tao. Sa bulok na mga ngipin, maaaring matagpuan ang *amoeba bucallis*. Ang *entamoeba coli* ay maaaring nasa mga tae, subalit hindi nakakapagbigay ng suliranin. Ang pangunahing kahalagahan nito ay dapat itong maipagkaiba mula sa *entamoeba histolytica*, na sanhi ng disenteryang amebiko at ng isang amebikong abseso sa atay.

## Mga sanggunian
Kategorya:Amoebozoa
Hashtag

Ang **hashtag** ay isang salita o pariralang walang puwang na pinangungunahan ng simbolo ng hash (`#`). Ito ay isang uri ng *metadata tag*.  Ginagamit ito madalas sa mga websayt na pang-*social network* o *microblogging*.

Dahil sa malawakang paggamit nito, naidagdag ang salitang "hashtag" sa diksyunaryong *Oxford English* noong Hunyo 2014.

Kaurian:Agham pangkompyuter
Imperyong Ruso

Ang **Imperyong Ruso** (Lumang ortograpiyang Ruso: Россійская Имперія, Modernong Ruso: Российская империя, *Rossiyskaya Imperiya*) ay isang estadong umiral mula 1721 hanggang ito'y patalsikin ng isang panandaliang liberal na himagsikan noong Pebrero 1917. Ito ay isa sa mga pinakamalaking imperyo sa kasaysayan ng daigdig, na umabot ang lawak sa tatlong kontinente; tanging ang Imperyong Briton at Mongol lamang ang humigit sa kalupaan nito. Malaki ang ginampanang papel ng Imperyong Ruso noong 1812–1814 nang talunin nito si Napoleon sa kaniyang tangkang sakupin ang Europa, at noo'y lumawak pa ang nasakupan nito sa kanluran at timog. Malimit nitong kahidwaan ang Imperyong Ottoman na siya namang protektado ng mga Briton.

Sa simula ng ika-19 na siglo, umaabot mula Karagatang Artiko sa hilaga hanggang Dagat Itim sa timog, mula sa Dagat Baltiko sa kanluran hanggang Karagatang Pasipiko, at (hanggang 1867) Alaska sa Hilagang Amerika sa silangan ang teritoryo nito. Ang 125.6 milyon kataong nasasakupan nito ayon sa tala ng senso noong 1897, ay ang ikatlong pinakamalaking populasyon sa daigdig noong panahong iyon, kasunod ng sa Tsina at Imperyong Briton. Gaya ng lahat ng imperyo, malaki ang pagkakaiba-iba sa ekonomiks, etnisidad, at relihiyon nito. Maraming elementong laban sa imperyo ang naglunsad ng pag-aalsa at mga tangkang asasinasyon; na siya namang mahigpit na minatyagan ng lihim na pulisya, libu-libo sa mga ito ang pinatapon sa Siberia.

Lubhang pangkanayunan ang ekonomiya ng imperyo at mababa ang produksiyon sa mga malalawak na lupaing sinasaka ng mga alipin, sila'y napalaya noong 1861. Sa tulong ng dayuhang pamumuhunan sa daang-bakalan at mga pabrika, dahan-dahang naging industriyalisado ang ekonomiya. Ang mga lupain ay hawak ng mga nobleng Boyar mula ika-10 hanggang ika-17 siglo, at mula noo'y ng isang emperador na tinatawag na "Tsar". Ang isang malupit na patakaran ng Rusipikasyon ay isinagawa sa loob ng 300 taon laban sa dose-dosenang mga nasakop na tao.

## Mga sanggunian
Kategorya:Rusya
Ildefonso P. Santos, Jr.

Si **Ildefonso Paez Santos, Jr.**, higit na kilala bilang "**IP Santos**" (5 Setyembre 1929 – 29 Enero 2014), ay Pilipinong arkitekto na kinilala sa pagiging "Ama ng Arkitekturang Paisahe sa Pilipinas." Kinilala siyang Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas sa larangan ng Arkitektura noong 2006.

## Personal na buhay 
Siya ay anak ng manunulang si Ildefonso Santos at Asuncion Paez. Nagtapós si Santos ng arkitektura sa Pamantasan ng Santo Tomas noong 1954. Pinagpatuloy niya ang pag-aaral ng arkitektura at master sa University of Southern California School of Architecture.

## Mga Gawa 
Inumpisahan ni Santos ang propesyon ng arkitekturang paisahe sa Pilipinas Ilan sa kaniyang ginawa ay ang paisahe ng Sentrong Pangkultura ng Pilipinas, Manila Hotel, Gusali ng San Miguel Corporation sa Mandaluyong, Nayong Pilipino, Liwasang Paco, Liwasang Rizal, Loyola Memorial Park, Tagaytay Highlands Golf and Country Club, The Orchard Golf and Country Club, Simbahan ng Magallanes sa Makati, at Asian Institute of Management.

Iginawad sa kaniya ni Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo noong 9 Hunyo 2006 ang parangal bilang "Pambansang Alagad ng Sining" bilang pagkilala sa katangi-tangi niyang naiambag sa larangan ng arkitektura at kaalyadong sining.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pilipinong arkitekto
Kategorya:Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1929
Kategorya:Namatay noong 2014
Manila Hotel

Ang **Manila Hotel** ay isang 570-silid, at makasaysayang five-star hotel sa may Look ng Maynila sa Maynila, Pilipinas. Ang hotel ay ang pinakamatandang prestihiyosong hotel sa Pilipinas na itinayo noong 1909 upang matapatan ang Palasyo ng Malacañang, ang opisyal na tirahan ng Pangulo ng Pilipinas. Binuksan ito noong Hulyo 4, 1912, kasabay sa paggunita ng Kalayaan ng Estados Unidos. 

Itinayo ang 35,000 m² na complex ng hotel sa nireklamang lupa sa may hilagang-kanlurang dulo ng Liwasang Rizal sa kahabaan ng Bonifacio Drive. Ang penthouse nito ay nagsilbing tirahan ni Heneral Douglas MacArthur noong kaniyang panunungkulan bilang Tagapayong Militar ng pamahalaang Komonwelt mula 1935 hanggang 1941.

Sa hotel nakabase ang ilang tanggapan ng dayuhang kumpanyang pambalitaan, kasama rito ang The New York Times.

Itinayo ang tore ng hotel noong 1977, at nilampasan ang Philippine Plaza Hotel (ngayo'y Sofitel Philippine Plaza) sa Lungsod Pasay. 
## Mga sanggunian 
Kategorya:Hotel sa Pilipinas
Kategorya:Mga otel
Palagiang Kinatawan ng Pilipinas sa mga Nagkakaisang Bansa

Ang **Sugo at Palagiang Kinatawan ng Pilipinas sa mga Nagkakaisang Bansa** () ay ang puno ng misyong diplomatiko ng pamahalaan ng Pilipinas sa mga Nagkakaisang Bansa.

## Talaan ng mga Palagiang Kinatawan 
## Mga sanggunian
Francisco Arcellana

Si **Francisco "Franz" Arcellana** (ipinanganak na **Zacarias Eugene Francisco Quino Arcellana**; 6 Setyembre 1916 – 1 Agosto 2002) ay dating Pilipinong manunulat, makata, peryodista, kritiko at guro. Isa siyang Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas sa larangan ng Panitikan.

## Personal na buhay 
Pang-apat si Arcellana sa 18 magkakapatid na mag-anak ni Jose Arcellana y Cabaneiro at Epifanio Quino. Nagsimula siyang mag-aral sa Tondo at namulat sa pagsusulát habang nag-aaral sa Tondo Intermediate School; ngunit nahasa lamang ito nang siya'y nag-aral na sa Manila West High School (ngayo'y Mataas na Paaralang Florentino Torres) nang sumanib sa pahayagan ng kanilang paaralan ang *The Torres Torch*. Pinagpatuloy niya ang kaniyang pagsusulat habang nag-aaral sa Unibersidad ng Pilipinas.

Ikinasal siya kay Emerenciana Yuvienco at nagkaroon ng anim na anak. Ang kaniyang anak na si Juaniyo ay isa ring manunulat at makata.

## Mga sanggunian  
Kategorya:Mga pambansang alagad ng sining ng Pilipinas
Kategorya:Mga manunulat mula sa Pilipinas
Tsina (paglilinaw)

Ang **Tsina**, opisyal bilang Republikang Bayan ng Tsina, ay isang bansa sa Silangang Asya.

Maaaring tumukoy din ang **Tsina** sa:
* Tsina, isang mas malawak na konsepto na tumutukoy sa rehiyong pangkultura at bansa na may sibilisasyong Tsino
* Mga dinastiyang Tsina, ang mga makasaysayang dinastiya na namuno at kumatawan sa Tsina
* Kalakhang Tsina, isang heograpikong rehiyon na sumasaklaw sa kalupaang Tsina, Hong Kong, Macau, at Taiwan
* Sinoespera, isang rehiyong pangkultura na kinabibilangan ng maraming bansa na noon ay lubhang naimpluwensiyahan ng kulturang Tsino
* Kalupaang Tsina, ang heopolitikal na lugar na tuwirang kinokontrol ng Republikang Bayan ng Tsina, hindi kasama ang Hong Kong at Macau
* Republika ng Tsina, na mas karaniwang kilala ngayon bilang Taiwan
**Republika ng Tsina (1912–1949), ang estadong may soberanya na nakabase sa kalupaang Tsina bago inilipat ng pamahalaan nito ang punong-tanggapan sa Taiwan  
**Lugar ng Taiwan, ang heograpikong teritoryo na nasa *de facto* na kontrol ng Republika ng Tsina, kabilang ang Taiwan, Penghu, Kinmen, Matsu, at iba pang maliliit na pulo
Mataas na Paaralang Florentino Torres

Ang **Mataas na Paaralang Florentino Torres** (, karaniwang tinutukoy na *Torres High School*) ay ang dating **Manila West High School** at isang paaralang sekondarya sa matatagpuan sa Gagalangin, Tondo, Maynila sa Pilipinas. Isa ito sa pinakamatandang pampublikong paaralan sa Kalakhang Maynila. 

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga mataas na paaralan sa Pilipinas
Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa

Ang **Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa** () o **UNCLOS**, tinatawag din na **Law of the Sea Convention** (transliterasyon: *Kumbensiyon sa Batas ng Dagat*) ay ang pandaigdigang kasunduan na bunga ng ikatlong United Nations Conference on the Law of the Sea (UNCLOS III), na nangyari mula 1973 hanggang 1982. Itinatakda ng Law of the Sea Convention ang mga karapatan at pananagutan ng mga bansa kaugnay ng kanilang paggamit ng mga karagatan ng daigdig, nagtataguyod ng mga alituntunin sa mga negosyo, kalikasan at pamamahala ng likas na yamang dagat. Nagtapós ang kumbensiyon noong 1982 at pinalitan ang apat na tratado ng 1958. Nagkabisà ang UNCLOS noong 1994, isang taon matapos maging ika-60 bansang lumagda sa tratado ang Guyana. Noong Agosto 2013, 165 bansa at ang European Union ang umanib sa Kumbensiyon. Subalit, walang katiyakan ang lawak ng saklaw ng pagkodigo nito napagkaugaliang batas pandaigdig.

## Paglagda at ratipikasyon 
Sinimulan ang pagpapalagda ng kumbensiyon noong Disyembre 10, 1982 at nagkaroon ng bisà noong Nobyembre 16, 1994 nang maideposito ang ika-60 instrumento ng ratipikasyon.

; Kasaping estado ng Mga Nagkakaisang Bansa na lumagda, ngunit di nagratipika:
* Cambodia, Colombia, El Salvador, Iran, North Korea, Libya, United Arab Emirates
* Bansang-looban: Afghanistan, Bhutan, Burundi, Central African Republic, Ethiopia, Liechtenstein, Rwanda
; Kasaping estado ng Mga Nagkakaisang Bansa na hindi lumagda:
* Eritrea, Estados Unidos, Israel, Peru, Syria, Turkey, Venezuela
* Bansang-looban: Andorra, Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, San Marino, South Sudan, Tajikistan, Turkmenistan, Uzbekistan

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Nagkakaisang Bansa
Zoophilia

.]]
 at ang gansa. Ipininta ni Michelangelo noong ika-16 daantaon.]]
Ang ***soopilya*** o ***sooseksuwalidad*** (Ingles: *zoophilia* o *zoosexuality*) ay ang pagnanais na ang mga hayop ang ginugustong bagay na seksuwal. Isa itong uri ng paraphilia. Ang mga taong mayroon nito ay nakadarama ng pagkaakit na seksuwal sa mga hayop. Ang mga taong ito ay tinatawag na mga *zoophile*. Ang gawaing seksuwal sa piling ng isang hayop ay tinatawag na bestiyalidad (*bestiality*). Ilegal ito sa karamihan ng mga bansa. Halos lahat ng mga tao ay tinatanaw at iniisip na ang zoophilia ay isang maling gawain. Ang mga gawaing seksuwal sa piling ng mga hayop ay itinuturing na zoophilia kahit na hindi ito nangyayari sa loob ng isang zoo. Isa itong diperensiya sa pag-iisip sa loob ng *Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders* (DSM), isang gabay sa pagpapangkat-pangkat ng mga sakit sa isipan.

## Kadalasan ng pangyayari
Sa isang pag-aaral noong 1974, 4.9% ng mga lalaki ang nagsabi na nakipagtalik sila sa mga hayop. 

## Mga sanggunian
Kategorya:Parapilya
Work through

Sa sikoterapiyang sikodinamiko, ang ***work through*** o ***working through*** (literal na "pagtatrabaho/pagpapatakbo na dumaraan/pinadaraan sa [isang bagay o isang kalagayan]) ay isang proseso ng pag-uulit, pagpapalawig o pagpapalawak, at pagpapalakas ng mga interpretasyon o pagpapaunawa. Pininiwalaan na ang ganitong proseso ay mahalaga papunta sa tagumpay ng terapiya o pagbibigay ng lunas. Ang diwa o konsepto ay ipinakilala ni Sigmund Freud noong 1914, at nagkaroon ng higit na malaking kahalagahan sa sikoanalisis, bilang kabaligtaran ng kamadalian ng *abreaction*. Tinatawag din ito bilang isang proseso sa terapiyang dinamiko upang makilala ang mga gusot o suliranin na *intrapsychic* (intrasikiko) at paggamot o paglutas sa mga ito. Isa itong paglutas ng isang suliranin, partikular na ng isang pangdamdamin o pang-emosyon, sa pamamagitan ng pag-iisip dito nang paulit-ulit at nang sa gayon ay mabawasan ang kasidhian o katindihan nito sa pamamagitan ng pagkakamit ng maliwanag na kabatiran o pag-unawa o sa pamamagitan ng pagiging pagkayamot rito.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Sikoterapiya
Kategorya:Sikodinamiko
R. Kelly

**Robert Sylvester Kelly** (o mas kilalang **R. Kelly**) ay ipinangangak noong Enero 8, 1967. Siya ay isang Mang-aawit at Aktor.

## Diskograpiya
### Mga album
#### Mga Studio album
*1992: ''Born into the 90's* (kasama ng Public Announcement)
*1993: *12 Play*
*1995: *R. Kelly*
*1998: *R.*
*2000: *TP-2.com*
*2002: *The Best of Both Worlds* (kasama ni Jay-Z)
*2003: *Chocolate Factory*
*2004: *Happy People/U Saved Me*
*2004: *Unfinished Business* (kasama ni Jay-Z)
*2005: *TP.3 Reloaded*
*2007: *Double Up*
*2009: *Untitled*
*2010: *Love Letter*
*2012: *Write Me Back*
*2013: *Black Panties*
*2015: *The Buffet*
*2016: *12 Nights of Christmas''

Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga kompositor mula sa Estados Unidos
Butas ng uretra

Ang **butas ng uretra** ay maaaring tumukoy sa:

* Panlabas na butas ng uretra *(external urethral orifice)*, na maaaring pambabae o panlalaki:
:*Panlabas na butas ng uretra ng babae
:*Panlabas na butas ng uretra ng lalaki
* Panloob na butas ng uretra *(internal urethral orifice)*
Panlabas na butas ng uretra ng babae

Ang **panlabas na butas ng uretra ng babae** (Ingles: *external urethral opening*, *external urethral orifice*, *urinary meatus*) ay ang butas na urinaryo o pang-ihi na nasa ilalim ng tinggil at nasa pagitan ng labia minora (maliit na labi ng puke). Ito ang panlabas na butas o "bibig" ng uretra, kung saan ang ihi ay ibinubuga habang umiihi (urinasyon). Nakalagay ito sa humigit-kumulang sa 2.5&nbsp;cm sa likod ng  glans clitoridis at kaagad na nasa harapan ng puki. Karaniwan nitong kinukuha ang hubig ng isang maiksing bingal (siwang, *cleft*) na dumaraan mula sa harap papunta sa likod (*sagittal*, hindi sa diwang "kahugis ng palaso") na mayroong bahagyang nakaangat na mga gilid. Nasa kaliwa ng panlabas na butas na ito ng uretra ng babae ang mga butas ng mga dukto ni Skene (maliliit na tubo ni Skene).

## Mga sanggunian
## Mga kawing na panlabas
* 
*  - "The Female Perineum: The Vulva"
*  - "The Female Pelvis: The Urethra"

Kategorya:Anatomiya ng babaeng tao
Kategorya:Sistemang reproduktibo ng babae
Urethritis

Ang **urethritis** ay ang pamamaga (implamasyon) ng urethra. Ang pinaka karaniwang sintomas ay ang dysuria, ang masakit o mahirap na pag-ihi.

## Mga sanhi
Ang sakit na ito ay unuuri bilang gonococcal urethritis, na dulot ng *Neisseria gonorrhoeae*, o bilang *non-gonococcal urethritis* (NGU, hindi *gonococcal* na pamamaga ng urethra), na halos karaniwang dahil sa *Chlamydia trachomatis*. Ang NGU, na kung minsan ay tinatawag na *non-specific urethritis* (NSU), ay mayroong mga sanhing nakakahawa at hindi nakakahawa.

Ang iba pang mga sanhi ay kinabibilangan ng:

## Tingnan din
* Impeksiyon sa lagusan ng ihi

## Mga sanggunian
Kategorya:Nakakahawang sakit
Kategorya:Pamamaga
Atrophic vaginitis

Ang ***atrophic vaginitis*** - literal na **pamamaga at pagnipis ng puki** - na nakikilala rin bilang ***vaginal atrophy*** o ***urogenital atrophy***, ay ang pagnipis ng mga dingding ng puki habang nasa yugtong klimakteriko (*climacteric*). Isa itong implamasyon o pamamaga ng puki at ng panlabas na lagusan ng ihi dahil sa pagnipis at pag-urong ng mga tisyu, pati na pagbaba ng antas ng lubrikasyon (pagiging madulas). Ang mga sintomas na ito ay dahil sa kakulangan ng estrogen, isang hormone na pangreproduksiyon. Ang pinaka karaniwang dahilan ng pagnipis ng puki ay ang pagkabawas ng antas ng estrogen na likas na nagaganap habang nasa yugto na kung tawagin ay *perimenopause*, at nagiging mas matindi sa yugto na kung tawagin ay *post-menopause* (pagkatapos ng layag). Subalit ang kalagayang ito ay maaaring dahil sa ibang mga sirkumstansiya kung minsan. Ang mga sintomas ay maaaring kabilangan ng makirot at makating puki, pati na paghapdi kapag nakikipagtalik, at pagdurugo pagkaraan ng pakikipagtalik. Ang pag-urong ng mga tisyu ay maaaring malubha upang maging imposible ang pakikipagtalik.

## Mga sanggunian
Kategorya:Pamamaga
Vaginismus

Ang ***vaginismus*** (Latin) (Ingles: ***vaginism***, Kastila: ***vaginismo***) ay ang diperensiyang seksuwal kung saan ang mga masel o mga laman ng puki ay umuurong, umiiksi, o lumiliit nang kusa kung kaya't nagiging mahirap o imposible ang pagpasok ng titi. Ito ang pisikal o pisokolohikal na kalagayan na nakakaapekto sa kakayanan ng babae upang makilahok sa anumang uri ng penetrasyon o pagpapasok sa loob ng puki, kasama na ang pakikipagtalik, pagpapasok ng mga tampon o mga tasang pangmens, at ang pagtagos na kasangkot sa mga eksaminasyong ginekolohikal (mga *pap test*). Inaakala na ito ay resulta ng imboluntaryo (hindi kusa) na mga paghilab o pamumulikat ng mga muskulo ng puki, na nakapagpapahirap o nakapagpapahapdi sa anumang pagpapasok sa butas ng puki - katulad ng sa pakikipagtalik. Habang mayroong kawalan ng ebidensiya upang tiyak na malaman kung anong masel ang talagang nagdurulot ng pamumulikat na ito, ang karaniwang iminumungkahi ay ang masel na pubococcygeus, na kung minsan ay tinatawag na *"PC muscle"*. Ang iba pang mga masel na iminumungkahi ay ang mga masel na levator ani, bulbocavernosus, *circumvaginal*, at *perivaginal*.

Ang isang babaeng may vaginismus ay hindi kusang kumokontrol sa pamumulikat. Ang *vaginismic reflex* ay maaaring ihambing sa tugon ng mata na pagsara ng mata kapag ang isang bagay ay lumapit papunta rito. Ang kalubhaan ng vaginismus, pati na ang kirot habang may ipinapasok sa puki (kasama na ang penetrasyong seksuwal), ay magkakaiba sa bawat babae.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Karamdaman ng tao
Kategorya:Hinekolohiya
Kategorya:Seksuwalidad ng tao
Kategorya:Kalusugang seksuwal
Vaginitis

Ang ***vaginitis*** ay ang iritasyon at pamamaga ng ari ng babae. Maaari itong magresulta sa pagdidiskarga o pagkatas ng puke, pangangati at kirot, Ang tatlong pangunahing mga uri ng vaginitis ay ang *bacterial vaginosis* (BV), *vaginal candidiasis*, at *trichomoniasis*. Ang isang babae ay maaaring magkaroon ng kumbinasyon ng mga impeksiyong pampuki sa loob ng isang pagkakataon. Ang mga sintomas na lumilitaw ay nagkakaiba-iba ayon sa impeksiyon, bagaman mayroong pangkalahatang mga sintomas na pinagsasaluhan o pinagkakapare-pareho ang lahat ng mga impeksiyon na para sa vaginitis. Ang mga babaeng naimpeksiyon ay maaaring walang mga sintomas (asimptomatiko). Ang mga test o pagsusuri para sa mga impeksiyon ng puki ay hindi bahagi sa rutina ng mga eksaminasyong pelbiko (pagsusuri ng balakang), kung kaya't ang mga babae ay dapat na huwag akalain na malalaman ng kanilang mga tagapangalaga ng kalusugan ang impeksiyon, o magbibigay ang mga taong ito ng nauukol na lunas o paggamot na wala ang pagbibigay ng mga babaeng ito ng impormasyon.

## Tingnan din
* Atrophic vaginitis

## Mga sanggunian
Kategorya:Pamamaga
Kategorya:Puke
Kategorya:Sakit
Amyl nitrite

Ang **amyl nitrite** ay isang langkapang pangkimika na may pormulang pangkimika na C5H11ONO. Isang kasamu't sarian ng mga isomer ang nakikilala, subalit lahat sila ay nagtatampok ng pangkat ng amy na nakadikit sa pangkat ng nitrite na may tungkulin. Ang pangkat na alkyl ay hindi reaktibo at ang mga katangiang kimikal at biyolohikal ay pangunahing dahil sa pangkat na nitrite. Katulad ng iba pang mga alkyl nitrite, ang amyl nitrite ay biyoaktibo sa mga mamalya, dahil sa pagiging *vasodilator* nito, na batayan ng paggamit nito bilang isang preskripsiyong pangmedisina. Bilang gamot na nalalanghap (*inhalant*), mayroon din itong isang epektong sikoaktibo, na humantong sa paggamit nito na pangrekreasyon.

## Bilang gamot
Bilang isang mahalagang gamot, ang amil nitrite ay isang pluwido na ang lasa ay katulad ng sa katas ng peras. Mayroon itong amoy na talagang nanunuot sa ilong at hindi rin mabaho. Matalab ito sa paggamot ng *angina pectoris*, ang pinaka malubhang pananakit ng puso. Paminsan-minsan itong ginagamit para sa hika, hemoptysis, epilepsy, at iba pang mga layunin. Nakapagpapababa ito ng presyon ng dugo sa pamamagitan ng pagpapabuka ng maliliit na mga arterya, at ang paggamit nito ay nasusundan ng pamumula (*flushing*) ng mukha at ng katawan. Karaniwang makukuha ang amyl nitrite na nasa loob ng isang kapsulang salamin na binabasag sa loob ng isang panyo. Nilalanghap ang gamot kapag itinapat ang panyo sa ilong. Ang opisyal na dosahe sa pamamagitan ng inhalasyon (paglanghap) ay metriko, 0.2 cc.

## Mga sanggunian
Kategorya:Gamot
Kategorya:Mga kompuwestong kimikal
Vernix caseosa

Ang ***vernix caseosa***, na nakikilala rin bilang ***vernix***, ay ang mapagkit o parang keso na puting substansiya na matatagpuang nakapahid at nakapatong sa balat ng kapapanganak pa lamang na mga sanggol na tao. Isa rin itong pamprutektang balot na tumatakip sa balat ng namumuong sanggol habang nasa loob ng sinapupunan ng kaniyang ina. Nabubuo ang vernix sa balat ng sanggol sa sinapupunan sa humigit-kumulang 18 linggo ng pagbubuntis.

## Etimolohiya
Sa Latin, ang *vernix* ay may kahulugang "barnis" at ang *caseosa* ay nangangahulugang "makeso".

## Tingnan din
* Kupal

## Mga sanggunian
Kategorya:Neonatolohiya
Kategorya:Sistemang imyuno
Kategorya:Balat
Vas deferens

Ang **vas deferens** (maramihan: **vasa deferentia**), na tinatawag ding **ductus deferens** (Latin: "lalagyan na nagdadala papalayo"; maramihan: **ductus deferentes**), ay bahagi ng anatomiya ng lalaki ng maraming mga may gulugod na hayop; ang mga *vasa* o sisidlang ito ay nagdadala ng isperma mula sa epididymis papunta sa mga duktong ehakulatoryo bilang pangunguna sa ehakulasyon. Samakatuwid, ito ang mga tubong lagusan ng tamod sa kalalakihan na tumatakbo mula sa epididyumes papunta sa mga besikulong seminal (pangsemen) at urethra.

## Kayarian
Mayroong dalawang mga dukto o maliliit na mga tubo, na nag-uugnay sa pangkaliwa at pangkanang epididymis hanggang sa lagusang pangpagpapalabas o nagpapapulandit ng tamod upang makapaglipat isperma. Ang bawat tubo ay humigit-kumulang sa 30 mga sentimetro (0.98 ft) ang haba (sa mga tao), na mayroong diyametrong 3 hanggang 5 mm, na muskulado (napapaligiran ng makinis na masel). Ang epithelium nito ay naguguhitan ng  stereocilia. Kabahagi ang mga ito ng mga kurdong ispermatiko.

## Mga sanggunian
Kategorya:Sistemang reproduktibo ng lalaking mamalya
Vaginal photoplethysmography

Ang ***vaginal photoplethysmography*** (**VPG**) ay ang pagsukat sa *vasocongestion* (pagdami ng dugo) sa puki. Ginagamit dito ang isang ***vaginal photoplethysmograph***, isang aparatong sumusukat ng mga pagbabago sa loob ng puki na may kaugnayan sa pagkaantig na seksuwal. Ang vaginal photoplethysmograph ay isang kagamitan na kahugis ng tampon na yari sa malinaw na akriliko, na naglalaman ng isang bagay na pinagmumulan ng liwanag, at ng isang detektor (tagapagtunton o tagapagtuklas) ng liwanag. Pinagliliwanag ng pinagmumulan ng liwanag ang himlayang kapilyaryo ng dingding ng puki at ang dugo dumadaloy sa loob nito. Sa pagtaas ng dami ng dugo sa loob ng tisyu ng puki, mas maraming liwanag ang manganganinag (repleksiyon) papasok sa selulang potosensitibo ng aparato. Ang VPG ang pinaka karaniwang paraan upang mapag-alaman ang daloy ng dugo ng puke at malawakang ginagamit upang masukat ang pagkaantig na seksuwal ng organong pampagtatalik sa mga babae. Subalit, nagkaroon ng pagtatalo hinggil sa kung gaano mapagkakatiwalaan ang teknik na ito.

## Pag-unlad
Ang VPG ay unang ipinakilala noong 1967 nina Palti at Berovici, na nagdikit ng isang ilaw at selulang potosensitibo sa ibabaw ng isang ispekulum na panghinekolohiya at nagrekord ng mga alon ng pulso o pintig ng puke. Pinaunlad nina Sintchak at Geer ang aparato noong 1975 sa pamamagitan ng paggamit ng *probe* o instrumentong pangsubok na pampuki. Ang vaginal photoplethysmograph ang unang aparatong praktikal at maaasahan para sa pagsukat ng daloy ng dugo sa puke.

## Mga sanggunian
Kategorya:Seksolohiya
Blue balls

Ang ***blue balls*** (literal na "bughaw na mga bola" ngunit may diwang "asul na mga bayag") ay ang salitang-lansangan o *slang term* para sa kalagayan ng pansamantalang pagkapuno (*congestion*) ng pluwido (*vasocongestion*) sa loob ng mga testikulo o itlog ng bayag na may kasamang pananakit na testikular (kirot sa itlog ng bayag), na sanhi ng tumagal at hindi kasiya-siya o hindi natugunang pagkapukaw na seksuwal ng isang lalaking tao. Ang kataga ay iniisip na nagmula sa Estados Unidos, na unang lumitaw noong 1916. Ilan sa mga urologo ang tumawag sa katayuan  bilang "***epididymal hypertension***". Ang kalagayang ito ay hindi nararanasan ng lahat ng mga lalaki.

## Pananaliksik 
Bagaman malawakang tinatalakay, kakaunti lamang ang impormasyon sa panitikan ng pananaliksik na pangmedisina hanggang sa lumitaw ang isang artikulo nina Chalett at Nerenberg na nalathala sa babasahing *Pediatrics* noong 2000, na nakatuklas ng kaunting datong pormal hinggil sa kalagayang ito subalit nagpatibay bilang konklusyon na ang lunas ay ang pagpapaginhawang seksuwal o *sexual release* (seksuwal na pagpaparaos).

## Mga sanggunian
Kategorya:Sistemang reproduktibo ng lalaking mamalya
Kategorya:Salitang balbal
Kategorya:Wikang Ingles
Esterilisasyon

Ang **esterilisasyon** (Ingles: *sterilisation* o *sterilization*) ay ang proseso o pamamaraang pangsiruhiya na nakagagawang pisikal na hindi magkaanak ang mga hayop o mga tao na may kakayanang magkaanak. Madalas na ginagawa ang isterilisasyon bilang isang paraan ng pagpigil sa pag-aanak. Subalit ito ay madalas na isinasagawa na labag sa kalooban ng isang tao, na kung tawagin ay isterilisasyong kompulsoryo o sapilitang pag-alis ng kakayahan ng isang tao na magkaanak. Samantala, ang isterilisasyong boluntaryo o isterilasyong may pagkukusa ay hindi labag sa kalooban at may pahintulot o pagpayag ng isang tao na sumailalim sa prosesong ito.

## Mga sanggunian
Kategorya:Reproduksiyon
Kategorya:Kontrasepsiyon
Kahong koreo

Ang **kahong koreo** o **post office box** (**PO Box**) ay ang tanging-tanging pahatirang kahong naikakandado na matatagpuan sa koreo. 

Sa maraming bansa, lalo na sa Aprika at Gitnang Silangan, walang 'door–to–door' na paghahatid ng koreo. Halimbawa, kung ay isa ay magpapadala ng koreo sa isang pahatirang kalye sa Namibia, ibabalik ito sa nagpadala bilang 'hindi maipapadala'. Samakatuwid, ang pag-upa ng kahong koreo ay ang tanging nakasanayang paraan upang makatanggap ng koreo sa mga naturang bansa, ngunit ang ilan, gaya ng Jordan, Ehipto at Lebanon ay inuumpisahan na ang paghahatid sa mga bahay.

Sa pangkalahatan, ang mga kahong koreo ay inuupahan ng buwanan hanggang taunan sa koreo ng mga indibidwal o ng mga negosyo, at ang halaga ng upa nito ay nakasalalay sa laki ng kahon. Karaniwang higit na mahal ang mga kahong koreo sa mga sentro ng kalakalan kaysa sa mga kanayunang kahong koreo. 
## Mga sanggunian 
Kategorya:Sistemang postal
Lydia Yu-Jose

Si **Lydia N. Yu-Jose** (27 Marso 1944 – 3 Agosto 2014) ay dating propesor emerita ng agham panlipunan at araling Hapones sa Pamantasang Ateneo de Manila.  Bilang magtatapos mula sa Pamantasang Sophia sa Tokyo, kilala siya sa kaniyang pananaliksik sa ugnayang Pilipinas–Hapon, at sa kaniyang pagsisikap sa pag-unlad ng araling Hapones sa Pilipinas bilang hiwalay na larangan ng pag-aaral.

## External links 
*Pahinang naglalarawan kay Lydia Yu-Jose mula sa Kagawaran ng Agham Panlipunan ng Pamantasang Ateneo de Manila 

Kategorya:Mga taga-Kalakhang Maynila
Basokonhestiyon

Ang **basokonhestiyon**, mula sa Ingles na ***vasocongestion*** (*vaso* + *congestion*: literal na "sisidlan ng dugo na napuno" o "pagkapuno ng lalagyan ng dugo"), ay ang pagkaipon o pagtaas ng dami ng dugo at pluwido sa loob ng isang partikular na lugar ng katawan. Ito ang pamamaga ng mga tisyu ng katawan dahil sa pagtaas ng daloy ng dugong baskular at isang lokalisado o doon lamang sa iisang lugar na pagtaas ng presyon ng dugo. Ang karaniwang mga sanhi ng basokonhestiyon sa mga tao ay kinabibilangan ng pagreregla, pagkahimok na seksuwal, pagtulog na REM, malalakas na mga damdamin, mga karamdaman at mga pagtugon sa alerhiya (reaksiyong alerhiko).

## Mga sakit
Ang mga pamumulikat na pangregla ay isa sa pinaka karaniwang mga pangalawang epekto o *side effect* ng basokonhestiyon sa mga babaeng adulto. Bagaman iba-iba ang pananakit at kakulangan sa ginhawa ng mga indibiduwal, ang basokonhestiyon ay isa sa mahahalagang bahagi ng pagpapadanak o paghuhunos ng sapin ng uterus. Ang abnormal na basokonhestiyon habang nagaganap ang siklo ng menstruwasyon ay maaaring humantong sa iregular na pagdurugo, malubha at nakapagpapanlupaypay na mga pulikat at anemya dahil sa mataas na daloy na pangregla.

Ang pansamantalang basokonhestiyon ng mga pisngi ng mukha ay nakapagdurulot ng pamumula ng mukha. Maaaring ito ay dahil sa mga damdamin ng galit o pagkapahiya. Ang sakit na rosacea ay isang kronikong kalagayan ng basokonhestiyon ng mukha na pangunahing nakakaapekto sa mga pisngi at ilong, subalit maaaring magsangkot ng ibang mga bahagi katulad ng mga mata at ng baba.

Ang basokonhestiyon sa lugar na nakapaligid sa butas ng puwit ng tao ay maaaring humantong sa pagkakaroon ng almoranas.

## Kaasalang seksuwal ng tao
Ang basokonhestiyon ay mahalaga para sa prokreasyong seksuwal sa mga mamalya dahil ito ang puwersang nagdurulot ng paninigas ng isang titi habang nagaganap ang ereksiyon o pagtayo. Ang puwersa ring iyon ang humahantong sa paninigas ng tinggil at lubrikasyon ng puki habang nakadarama ng seksuwal na pagkapukaw. Ang pagbaba ng basokonhestiyon sa mga babaeng natapos na ang menopause ay maaaring humantong sa pangangailangan na ang mga babaeng ito ay gumamit ng artipisyal na lubrikanteng pangseks upang maiwasan ang pananakit habang nakikipagtalik.

Ang iba pang uri ng basokonhestiyon habang nangyayari ang gawaing seksuwal na pangtao ay kinabibilangan ng pamumula dahil sa pakikipagtalik (*sex flush*) at ang pamamaga ng mga utong ng mga lalaki at ng mga babae.

Ang hindi kanais-naisa na mga pangalawang epekto ng basokonhestiyon na may kaugnayan sa pakikipagtalik ay maaaring humantong sa mga pananakit na kahalintulad ng pulikat ng tinatawag sa Ingles na *blue balls* o "nangangasul na mga bayag" sa mga lalaki at isang hindi maginhawang "kabigatan" sa balakang ng mga babae, na kahalintulad ng sa pagsisimula ng siklo ng regla.

## Mga sanggunian
Kategorya:Presyon ng dugo
Kategorya:Pagtatalik
Kulitan

Ang **Kulitan** ay isa sa mga sinaunang katutubong sulat sa Pilipinas. Ginamit ito sa pagsusulat ng wikang Kapampangan na sinasalita sa Gitnang Luzon, bago ito maging Romanisado.

Ang Kulitan ay isang abugida, isang segmental na sistema ng pagsulat kung saan nakasulat ang mga pagkakasunod-sunod ng patinig bilang isang yunit at nagtataglay ng tunog ng patinig na maaaring mabago sa paggamit ng mga markang diyakritikal. Mayroong isang panukala upang ma-encode ang script sa Unicode ni Anshuman Pandey, mula sa Kagawaran ng Linguistics sa UC Berkeley. Mayroon ding mga panukala na buhayin ang iskrip sa pamamagitan ng pagtuturo nito sa mga pampubliko at pribadong paaralan sa mga lugar na Kapampangan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga alpabeto
Nihil obstat

*, *nihil obstat* at *imprimatur* (ni Richard Cushing) sa isang aklat na inilathala ng Random House noong 1953. Ang aklat na tinutukoy ay ang salin sa Ingles ni Louis J. Gallagher, S.J. ng *De Christiana expeditione apud Sinas* ni Matteo Ricci, S.J. at Nicolas Trigault, S.J.]]
Ang ***nihil obstat*** (Latin para sa "walang humahadlang") ay isang deklarasyon nang walang pagtutol sa isang pagkukusà o pagtatalagá.

Bukod pa sa pangkaraniwan nitong diwa, higit na ginagamit ang naturang parirala bilang "pagpapatotoo ng isang sensura ng simbahan na walang nilalaman na makasisira sa pananampalataya o morál ang isang aklat". Sa isang *Censor Librorum* inaatang ng isang obispo ng Simbahang Katoliko ang pagsusuri ng isang teksto. Hindi nangangahulugang sumasang-ayon ang mga naggagawad ng *nihil obstat'' sa mga nilalaman, opinyon o ipinahayag sa isang teksto; sa halip ito'y pagtitiyak lamang na ang teksto ay "walang nilalaman na taliwas sa pananampalatay at morál." Ang huling pag-apruba ay ipinararaan sa *imprimatur* ("hayaang mailimbag") ng obispo ng may-akda o ng obispo ng limbagan kung saan ito ipalalathala.
## Tignan din 
*Index Librorum Prohibitorum

## Mga sanggunian 
## Panlabas na kawil 
* Code of Canon Law, The Means of Social Communication and Books in Particular (canons 822-832)
* A Word A Day: nihil obstat

Kategorya:Salitang Latin
Kategorya:Teolohiya at doktrinang Katoliko
Kompanyang panghimpapawid

, kilala bilang pambansang kompanyang panghimpapawid ng Pilipinas.]]
Ang **kompanyang panghimpapawid** o ***airline*** ay isang kompanyang naglalaan ng palingkurang panghimpapawid (*air services*) gamit ang mga eroplano o iba pang mga sasakyang panghimpapawid upang maglulan ng mga pasahero at/o mga kargamento.

## Mga sanggunian
Kategorya:Abyasyon
Kategorya:Mga kompanyang panghimpapawid
Precious Pages Corporation

Ang **Precious Pages Corporation** (PPC) ay isang lathalaan ng mga aklat sa Pilipinas, na may punong tanggapan sa Lungsod Quezon.  Itinatag ito noong 1992 ng magkakaibigang Segundo "Jun" D. Matias, Jr. at Richard Reynante bilang tagapaglathala ng mga pocketbooks sa Tagalog na may paksang romantiko, sa ilalim ng tatak na "Precious Hearts Romances", na kilala ngayon bilang pinakakilaláng tatak ng ganitong mga aklat.

## Mga sanggunian
## Mga panlabas na kawil
*Opisyal na websayt ng Precious Pages Corporation/Precious Hearts Romances

Kategorya:Mga kompanya sa Pilipinas
Pagsusuring Wassermann

Ang **pagsusuring Wassermann** o **reaksiyong Wassermann** (Ingles: *Wassermann test*, *Wassermann reaction* o WR) ay isang pagsubok o *test* ng *antibody* para sa syphilis, na ipinangalan mula sa bakteryologong si  August Paul von Wassermann, na ibinatay sa *complement-fixation*. Kung minsan, ang Wassermann ay binabaybay na Wasserman, na iisa lamang ang titik na *n*.

## Mga sanggunian
Kategorya:Pagsusuri ng dugo
Vacuum curettage method

Ang ***vacuum curettage method*** ay ang pangalan sa Ingles ng metodo ng aborsiyon kng saan ang isang *hollow* o may guwang na tubong plastik ay ipinapasok sa loob ng utero at hinihigop ang mga nilalaman. Tinatawag din itong ***vacuum aspiration*** o ***suction aspiration***, kung saan ginagamit ang proseso ng aspirasyon upang tanggalin ang mga laman ng utero sa pamamagitan ng pagdaan sa cervix. Maaaring gamitin ito bilang isang paraan ng hinikayat na paglalaglag o aborsiyon, isang pamamaraang terapeutiko na ginagamit pagkaraang makunan (*miscarriage*), o isang pamamaraan upang makakuha ng isang *sample* o halimbawa para sa biyopsiyang endometrial. Ang antas ng impeksiyon ay mas mababa kaysa sa iba pang mga pamamaraan ng aborsiyong inoopera, na nasa 0.5%.  Ang ilang mga sanggunian ay maaaring gumamit ng mga katagang *dilation and evacuation* o *"suction"* *dilation and curettage* upang tukuyin ang *vacuum aspiration*, bagaman ang mga katagang iyon ay normal na ginagamit upang tumukoy sa bukod na mga pamamaraan.

## Mga sanggunian
Kategorya:Pagpapalaglag
Maliit na tubong Wolffian

Ang mga **maliliit na tubong Wolffian** o **maliliit na tubo ni Leydig** (Ingles: *mesonephric duct*, *Wolffian duct*, *archinephric duct*, ''Leydig's duct* at *nephric duct*) ay isang magkaparis na organong natatagpuan sa loob ng mga mamalya kabilang na ang mga tao habang nagaganap ang embryogenesis. Ang mga **kayariang Wolffian** o **estrukturang Wolffian** ay mga kayariang urohenital na panlalaki na kinabibilangan ng epididymis, vas deferens, at mga  besikulong seminal na naiiba mula sa estrukturang ito. Ang mga duktong Wolffian ay mga pauna o pansimula (prekursor) hitsura ng epidydymes, vas deferens, mga duktong ehakulatoryo, at urethra na matatagpuan sa *fetus* (namumuong sanggol). 

Ikinukunekta ng *mesonephric duct* ang primitibong bato, na kung tawagin ay *mesonephros'', sa cloaca at nagsisilbi bilang anlage para sa partikular na mga organong pangreproduksiyon na panlalaki.

## Mga sanggunian
Kategorya:Embriyolohiya
Kategorya:Sistemang henito-urinaryo
Klimakteriko

Ang **klimakteriko** (Ingles: *climacteric*) ay ang proseso ng pagtanda o pagkakaedad ng sistemang reproduktibo ng mga babae na nagaganap humigit-kumulang sa pagitan ng edad na 45 at 60. Ginagamit din ang kataga sa pagtukoy sa pagtanda ng sistemang reproduktibo ng mga lalaki. Sa kasalukuyang gawain, ang klimakteriko ay pinaka madalas na isang singkahulugan ng *menopause* sa mga babae. Sa basedatong Wordnet ng Pamantasan ng Princeton na nasa internet, ang *climacteric* ay nakalista bilang: pangngalan na ang kahulugan ay isang yugto sa buhay ng lalaki na katugma ng menopause ng babae; at isang pangngalan na ang kahulugan ay menopause, pagbabago ng buhay, ang panahon sa isang buhay ng babae kung kailan nagwawakas ang siklo ng pagreregla. Ang kataga ay ginagamit ng International Menopause Society, na naglalarawan sa sarili nito bilang isang kapisanan para sa pag-aaral ng lahat ng mga aspeto ng menopause sa tao.

## Mga sanggunian
## Mga kawing na panlabas
*
Imprimi potest

* at *imprimatur* (ni Richard Cushing) sa isang aklat na inilathala ng Random House noong 1953. Ang aklat na tinutukoy ay ang salin sa Ingles ni Louis J. Gallagher, S.J. ng *De Christiana expeditione apud Sinas* ni Matteo Ricci, S.J. at Nicolas Trigault, S.J.]]
Ang ***imprimi potest*** (Latin sa "maaaring ilimbag") ay ang deklarasyon ng isang superyor mayor ng institusyong panrelihiyon ng Simbahang Katoliko na ang mga panunulat ng isang kasapi ng institusyon na may usapíng panrelihiyon at asal ay maaaring ipalimbag. Maaaring lamang ibigay ng superyor ang naturang deklarasyon kapag nagawaran na ng *nihil obstat*—isang deklarasyon ng walang pagtutol—ng mga sensurang inatasang sumuri sa mga panunulat. Ang huling pag-apruba ay maaaring iparaan sa *imprimatur'' ("hayaang mailimbag") ng obispo ng may-akda o obispo ng limbagan kung saan ito ipalalathala.

## Tignan din 
* Index Librorum Prohibitorum

## Mga sanggunian
Kategorya:Salitang Latin
Kategorya:Teolohiya at doktrinang Katoliko
Imprimatur

*, *nihil obstat* at *imprimatur* (ni Richard Cushing) sa isang aklat na inilathala ng Random House noong 1953. Ang aklat na tinutukoy ay ang salin sa Ingles ni Louis J. Gallagher, S.J. ng *De Christiana expeditione apud Sinas* ni Matteo Ricci, S.J. at Nicolas Trigault, S.J.]]
Ang **imprimatur** (mula sa Latin na "hayaang mailimbag") ay, sa tamang paggamit, isang deklarasyon na nagpapahintulot sa pagpapalimbag ng isang libro. Madalas na rin itong ginagamit bilang tandâ ng pagsang-ayon o pag-endorso.

## Simbahang Katoliko 
Sa Simbahang Katoliko ay imprimatur ay isang opisyal na deklarasyon ng isang kinauukulan ng Simbahan na ang isang libro o iba pang tekstong ipalilimbag ay maari nang mailathala. Ginagamit lamang ito sa mga aklat na patungkol sa mga paksang panrelihiyon na may Katolikong pananaw.

Ang paggawad ng imprimatur ay karaniwang kasunod ng isang deklarasyon ng pagsang-ayon (tinatawag na *nihil obstat*) ng isang taong may kaalaman, ortodoksiya at hinahong kailangan upang magbigay ng kapasiyahan tungkol sa kawalan sa ilalathala ng ano mang "makasisira ng tamang pananampalataya o kabutihang asal." Sa Batas Kanoniko, ang taong ito ay kilalá bilang *sensura'' o minsa'y tinutukoy na *censor librorum* (Latin ng "sensura ng mga aklat"). Sa kontekstong ito, ang salitang "sensura" ay walang negatibong kahulugan na nagbabawal, sa halip tumutukoy ito sa katungkuluan ng isang tao na magsuri—positibo man o negatibo—ng nilalamang doktrina ng ipalalathala. Ang kumperensiyang episkopal ay maaaring maglabás ng talaan ng mga indibidwal na maaaring manungkuluan bilang sensura o kaya'y magbuo ng isang komisyon na mahihingan ng payò, subalit ang bawat ordinaryo ay maaaring mamimilì ng gaganap na sensura.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Salitang Latin
Kategorya:Teolohiya at doktrinang Katoliko