open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Omurice

Ang **omurice** o  ay isang putaheng Hapones na binubuo ng torta na gawa sa sinangag at manipis at piniritong binating itlog, kadalasang nilalagyan ng ketsap. Isa itong tanyag na ulam na karaniwang niluluto sa bahay. Partikular na mahilig ang mga bata sa *omurice*. Madalas itong itinatampok sa bersiyong Hapones ng pambatang pagkain, . Isang halimbawa ng *wasei-eigo* ang pangalan na ito.

## Kasaysayan
May ilang mga kuwento tungkol sa pinagmulan ng *omurice*. Ayon sa isang kuwento, naimbento ito noong pagwawakas ng ika-20 siglo

Ayon sa isa pang kuwento, nagmula noong 1925 sa isa pang Kanluraning restoran – Hokkyokusei sa Minami, Osaka – nang nagdesisyon ang isang kusinero na pasiglahin ang order ng isang regular na kostumer ng torta sa paglalagay ng kanin.

## Mga baryasyon
Tipikal na binubuo ang putahe ng  (ja) (kani't manok: kanin na pinirito sa kawali kasabay ng ketsap at manok) na binalutan ng manipis na binating itlog. Nag-iiba-iba ang mga sahog na nagpapalasa sa kanin. Kadalasan, ipiniprito ang kanin kasama ng iba't ibang karne (tipikal ang manok) o mga gulay, at maaaring timplahan ng sabaw ng baka, ketsap, *demi-glace*, sarsang puti o kahit asin at paminta lang. Paminsan-minsan, pinapalitan ang kanin ng pritong pansit (yakisoba) para makagawa ng *omusoba.* Isang baryante sa Okinawa ang *omutako*, na binubuo ng torta sa ibabaw ng *taco rice*. Sikat din ang paglalagay ng pritong hot dog at spam sa putahe.

Isa pang baryasyon ang *volga rice*, na nilalagyan ng kinatsung baboy na natatakpan ng mga mumo at binubuhusan ang buong putahe sa malinamnam na sarsa.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Hapones
Kategorya:Lutuing Hapones
Pokolenie

Ang ***Pokolenie*** (Ingles: *A Generation*, Filipino: *Henerasyon*) ay isang pelikula noong 1955, na idinirek ni Andrzej Wajda mula sa nobela na may parehong pangalan na isinulat ni Bohdan Czeszko na sumulat din ng dulang pampelikula. Ito ang unang pelikula na idinirek ni Wajda at ang unang yugto ng kanyang trilohiya ng mga pelikula tungkol sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig, na susundan ng "Kanał" at "Popiół i diament".

Ito ay produksiyon ng kompanyang KADR, pinalabas ito sa mga sinehan sa Polonya noong 25 Enero 1955, sa kabila ng mga problema dahil sa iilan ng mga eksena nito ay may brutal na pagpapakita ng karahasan.

## Kuwento
Ang pelikulang "Pokolenie" ay itinakda sa Wola, isang bahagi ng lungsod ng Warsaw para sa mga manggagawa, noong taong 1942 at nagkukuwento ng dalawang kabataang lalaki na magkasalungat sa pananakop ng mga Aleman sa Polonya. Ang batang bida, si Stach (Tadeusz Łomnicki), ay naninirahan sa kapahamakan sa labas ng lungsod at nagsasagawa ng mga maling gawain ng pagnanakaw at paghihimagsik.

Matapos mapatay ang isang kaibigan sa pagtatangkang magnakaw ng karbon mula sa isang treng Aleman na naglalaman ng mga suplay, nakahanap siya ng trabaho bilang isang baguhan sa isang pagawaan ng muwebles, kung saan siya ay nasangkot sa isang grupo ng mga gerilyang komunista. Siya ay ginagabayan muna ng isang palakaibigang manlalakbay doon, na siya namang nagpakilala kay Stach sa magandang babae na si Dorota (Urszula Modrzyńska). Isang tagalabas, si Jasio Krone (Tadeusz Janczar), na anak ng isang matandang beterano, sa una ay nag-aatubili na sumali sa pakikibaka ngunit sa wakas ay nangako siya, na nagpapatakbo ng mga relief operation sa isang ghetto ng mga Hudyo noong panahon ng pag-aalsa sa Warsaw.

## Mga tauhan
* Tadeusz Łomnicki bilang Stach Mazur
* Urszula Modrzyńska bilang Dorota
* Tadeusz Janczar bilang Jasio Krone
* Janusz Paluszkiewicz bilang Sekuła
* Ryszard Kotas bilang Jacek
* Roman Polanski bilang Mundek

## Sanggunian
Kategorya:Mga pelikula ng 1955
Kategorya:Mga pelikula mula sa Polonya
Kategorya:Mga pelikulang idinirek ni Andrzej Wajda
Juan Salcedo Jr.

Si **Juan Sanchez Salcedo Jr.** (Setyembre 23, 1904 – Oktubre 25, 1988) ay isang Pilipinong manggagamot at siyentipiko na dalubhasa sa biyokimika, nutrisyon at kalusugang pampubliko. Siya ay kalihim ng kalusugan mula 1950 hanggang 1953 at tagapangulo ng National Science Development Board (ngayon ay muling inayos bilang Kagawaran ng Agham at Teknolohiya) mula 1962 hanggang 1970. Kasunod ng kanyang paglilingkod sa pamahalaan, naging dekano siya ng University of the East Medical College at presidente ng Araneta University.

Noong 1948, ang sarbey, sa pangunguna ni Dr. Juan Salcedo, Jr. at isang pangkat kasama si Dr. M. D. Bamba at tatlong iba pang mga medikal na opisyal, ay naglalayong suriin ang beriberi sa Pilipinas. Sinuri nila ang humigit-kumulang 22% ng populasyon sa experimental zone at 2 out of 5 control municipality sa Bataan, sinusuri ang 1,000 hanggang 2,500 indibidwal bawat munisipalidad. Ang mga natuklasan ay nagsiwalat na ang mga kaso ng beriberi ay pantay na ipinamahagi sa iba't ibang edad at pisyolohikal na grupo, na nakakaapekto sa 12.8% ng mga napagmasdan, na may pinakamataas na dami ng namamatay sa mga sanggol. Ang kasarian ay hindi kapansin-pansing nakakaimpluwensya sa mga resulta, maliban sa mga kondisyong pisyolohikal na nauugnay sa pagbubuntis at paggagatas. Mula noong Oktubre 1948, sinubukan ni Salcedo, kasama ang pangkat ni Bamba ang kanilang pinayayamang bigas para sa eksklusibong paggamit ng 63,000 katao sa Bataan. Ang mga natuklasan ay nagpapakita ng pagbaba ng 76 hanggang 94% sa saklaw ng beriberi sa bawat isa sa 7 munisipalidad. 

Mula 1947 hanggang 1949, isang eksperimento sa pagpapakain sa Bataan, na isinagawa ng Amerikanong kemist na si Robert R. Williams at ni Salcedo, ay nagpakita na ang pinayaman ng thiamine na puting pinakintab na bigas ay makabuluhang nabawasan ang mga rito ng beriberi sa mga populasyong nasa panganib.

Noong 1949, si Salcedo, kasama sina Alfonso Pedroche, Elpedio C. Panganiban at Jose F. De Leon, ay nagsagawa ng mga paunang pagsubok sa larangan sa Pilipinas na kinasasangkutan ng artipisyal na pinayaman na puting bigas na may 3,500 kalahok. Ang mga resulta ay ganap na kasiya-siya. Sa limitadong mga obserbasyon, ang ilang miyembro ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas, na mga kalahok para sa mga pagsubok, ay nakatanggap ng mga kapaki-pakinabang na epekto sa peripheral neuritis.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga imbentor at siyentipiko ng Pilipinas
Bagyong Aghon

Ang **Bagyong Aghon** ay ang unang bagyong pumasok sa Pilipinas sa taong 2024. Ito ay unang namataan bilang Low Pressure Area (LPA) sa layong 350km hilaga ng bansang Papua New Guinea sa Karagatang Pasipiko. Ito ay kumikilos sa bilis na 10kph sa direksyong kanluran-hilagang kanluran at naging isang ganap na bagyo sa layong 250 kilometro sa silangan ng Dinagat Islands sa Mindanao. 

## Meteorolohikal
Ika-Mayo 26 nang mag landfall ang bagyo sa isla ng Homonhon sa bayan ng Guiuan sa lalawigan ng Silangang Samar at kumilos sa direksyong hilagang kanluran. Tumama ang bagyo sa bayan ng Batuan at lungsod ng Masbate sa Masbate bago tumawid ang Dagat Sibuyan at muling nag landfall sa bayan ng Torrijos, Marinduque sa Baybaying Tayabas at sa lungsod ng Lucena. 

## Banta
Kumilos ang sirkulasyon sa direksyong pa hilagang silangan bago lumabas sa "Baybaying Lamon", silangan ng Mauban sa Quezon. Kalaunan ay lumakas lalo ito at tumama sa bayan ng Patnanungan bago ito tuluyang lumayo sa Pilipinas. Tumama ito sa isla ng *Minamidaitōjima* bago ito naging extra-tropikal kalaunan sa silangan ng Hapon noong Mayo 30.
thumb|200px|Ang galaw ng Bagyong Aghon (Ewiniar).

## Pinsala
### Pilipinas
Umabot sa ₱1.02 bilyon ang naging pinsala ni Aghon sa agrikultura at imprastraktura at kumitil ng 6 na buhay at 8 ang nasugatan mula sa bagyo. Libo-libo ang direktang na-apektuhan ng bagyo sa Pilipinas. Natala naman ang malakas na bugso ng hangin ng bagyo sa Hapon. 

### Pagretiro
Ayon sa PAGASA ang pangalang #Aghon ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawaking pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipapalit sa pangalan nang bagyo ay *Amuyao* na gagamitin sa taon 2028.

## Sanggunian
Kategorya:2024 sa Pilipinas
Kategorya:Bagyo sa Pasipiko
Kategorya:Bagyo sa Pilipinas
Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas
Bagyong Enteng

Ang **Bagyong Enteng** (Pagtatalagang pandaigdig: **Super Bagyong Yagi**) ay ang kasalukuyan at ang ikalimang bagyo sa Pilipinas. Na namataan ng JMA sa layong 540km (330 mil) sa hilagang silangan ng Palau. At kumiklos sa direksyon pa kanluran-hilagang kanluran..Ika Setyembere 1 ng namataan ng PAGASA ang sentro ng bagyo sa layong 110km silangan ng Sorsogon, Dakong 1:30pm ng hapon ay namataan ang mata ng bagyo sa bayan ng Vinzons, Camarines Norte. At kumikilos patungo sa mga bayan ng Isla Polillo sa lalawigan ng Quezon.

## Paghahanda
thumb|Ang tinahak ng Bagyong Enteng (Yagi).
### Pilipinas
Nakaantabay ang NDRRMC maging ang mga lokal na kawani sa mga lalawigang maapektuhan ng bagyo partikular sa Rehiyon ng Bicol, Calabarzon maging sa Kalakhang Maynila ay magdudulot ng malawakang mga pag-ulan at pag-baha.Nagsuspinde ng pasok sa mga paaralang elementarya at sekondarya sa mga rehiyon ng Kamaynilaan, Calabarzon at ilang lalawigan sa Bulacan at Pampanga na magdudulot ng pag-baha na malalapit sa mga ilog at baybayin.

### Tsina
Ika Setyembre 4 ng magbabala ang bansa maging ang lungsod ng Hong Kong itataas ang signal ng #8 sa Kategoryang 5 ng "super bagyo" bago pa ito tumama sa lalawigan ng Hainan at Guangdong habang binabaybay ang Kanlurang Dagat Pilipinas, Ika 6, Setyembre ng maglandfall sa lungsod ng Wenchang, Hainan ang sentro ng bagyo.

### Vietnam
Nakahanda ang kabisera ng Hanoi bunsod ng malakas na bugso ng ulan at hangin na nakataas sa signal #7. Nagsuspinde ng mga klase sa paaralang elementarya hanggang sekondarya.

## Sanhi
### Pilipinas
Nagdulot at nakaranas ng malawakang pag-baha ang ilang bayan sa Quezon at ilang mga lungsod sa Kalakhang Maynila. Nakapagtala ng 11 na patay at 10 ang nawawala. Nag iwan ng malawakang pag baha sa Kalakhang Maynila partikular sa Lungsod ng Marikina na umabot sa 18 metrong taas ng tubig sa Ilog Marikina.

### Pagretiro
Ayon sa PAGASA ang pangalang #Enteng ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawaking pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipapalit sa pangalan nang bagyo ay *Edring* na gagamitin sa taon 2028.

## Sanggunian
Kategorya:2024 sa Pilipinas
Kategorya:Bagyo sa Pasipiko
Kategorya:Super Bagyo sa Pilipinas
Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas
Ikan bakar

Ang ***ikan bakar*** ay isang pagkaing Indones at Malay, na gawa sa isda o iba pang pagkaing-dagat na iniihaw sa ulingan.  "Inihaw na isda" ang literal na salin ng *ikan bakar* sa Indones at Malay. Iba ang *ikan bakar* sa iba pang mga inihaw na isda dahil madalas itong naglalaman ng mga pampalasa tulad ng *bumbu*, *kecap manis*, sambal, at binabalutan ng dahon ng saging at niluluto sa nagbabagang uling.

## Pinagmulan at kasikatan 
Ang pag-iihaw ay isa sa mga pinakalumang paraan ng pagluluto sa paghahanda ng isda. Kabilang ang mga isda at pagkaing-dagat sa tubig-tabang sa pangunahing pinagkukunan ng protina para sa mga tagapulo. Likas lamang na napakasikat at laganap ang pamamaraang ito sa kapuluang Indones na malapit sa dagat. Kaya itinuturing ang inihaw na isda bilang isang klasikong ulam sa lutuing Indones.

Bilang isang mapulong bansa, napakasikat ang *ikan bakar* sa Indonesya at karaniwang mahahanap sa maraming lugar, mula sa dalampasigan sa Aceh, sa restoran sa may daungan ng Kupang sa Silangang Nusa Tenggara, hanggang sa gitna ng distritong pangnegosyo ng Jakarta. na karaniwang inihaw na isda sa tubig-tabang, tulad ng karpa at gurami, at *ikan bakar Jimbaran* ng mga , mga isdang-dagat na bagong ihaw sa mga *warung* malapit sa dalampasigang Jimbaran at palengkeng isda sa Bali. Gayunpaman, lalong sikat ang inihaw na pagkaing-dagat sa Sulawesi at Maluku, kung saan nangingisda ang karamihan sa mga tao, at may malalawak na dagat ang dalawang lugar na mapagkukunan ng samu't saring uri ng pagkaing-dagat. Karaniwan, ibinababad ang isda sa timpla ng mga minasang espesya, minsan may *belacan* o *kecap manis* (toyong matamis), at iniihaw, minsan pinoprotektahan ng isang dahon ng saging na inilagay sa pagitan ng pagkaing-dagat at ihawan para maiwasan pagdidikit ng isda sa ihaw at pagpuputol-putol nito. Sa Java at karamihan ng Indonesya, karaniwang medyo matamis ang *ikan bakar* dahil sa paggamit ng toyong matamis sa pambabad o sawsawan. Karaniwan itong sinasabayan ng kanin at toyong matamis na ibinuhos sa mga hiniwang siling-berde at lasuna.

Sinasabayan ang *ikan bakar* ng *sambal belacan* (sili na may bagoong alamang) o *sambal kecap* (hiniwang sili at lasuna sa toyong matamis) bilang sawsawan o kondimento at mga hiniwang limon bilang palamuti. Karaniwang sinasahugan ang *ikan bakar* ng Manado at Maluku sa silangang Indonesya ng mga kondimentong *rica-rica*, *dabu-dabu* o *colo-colo*.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Lutuing Malayo
Kategorya:Lutuing Indones
Sarsang espagnole

Ang '*sarsang *espagnole*** o **espanyola*' ay isang simpleng sarsang kayumanggi, at isa sa mga inang sarsa ng klasikong lutuing Pranses. Noong unang bahagi ng ika-19 na siglo, isinama ito ng kusinero na si  Antonin Carême sa kanyang listahan ng mga pangunahing sarsa ng lutong Pranses. Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, pinangalanan ito ni Auguste Escoffier bilang isa sa limang sarsa sa gitna ng lutuing Pranses.

## Etimolohiya 
Ang *"espagnole"* ay "Espanyol" (o Kastila) sa wikang Pranses. Maraming sarsang Pranses ang pinangalanan sa mga bansa, gaya ng sarsang *hollandaise* (Olanda) o *crème anglaise* (Inglatera). Sa pangkalahatan, pinili ang pangalan ng bansa bilang pagpupugay sa isang makasaysayang kaganapan o dahil nagpapahiwatig ang nilalaman ng sarsa sa bansang iyon. Sa kaso ng sarsang Espanyol, pinaniniwalaan na ibinigay ang pangalan dahil sa pulang kulay nito, na may koneksyon sa Espanya.

Kasunod nito, maraming mga alamat ang nilikha upang ipaliwanag ang pangalan nito. Sinasabi, halimbawa, na si Ana ng Austriya – sa kabila ng kanyang pangalan ay Kastila – ay nagpakilala ng mga tagapagluto mula sa Espanya sa mga kusina ng korteng Pranses at pinahusay ng kanyang mga tagapagluto ang sarsang kayumanggi ng mga Pranses sa pagdaragdag ng mga kamatis. Tinutukoy ng isang katulad na kuwento ang mga tagapagluto ng Espanyol na nagtatrabaho para sa asawa ni Louis XIV, Maria Teresa ng Espanya. Isa pang mungkahi ay noong ika-17 siglo, ipinakilala ang Kastilang bacon at hamon bilang karne para sa sabaw kung saan nakabatay ang sarsa, kaysa sa tradisyonal na baka. Walang makasaysayang katibayan na mayroong mga Kastilang tagapagluto sa mga kusina ng korteng Pranses, kaya mukhang hindi totoo ang mga alamat na ito.

## Kasaysayan
Lumilitaw ang terminong "sauce espagnole" sa aklat panluto ni Vincent La Chapelle noong 1733, *Le Cuisinier moderne*, ngunit walang nakalagay na resipi. Nag-imprenta si Antonin Carême ng detalyadong resipi sa kanyang aklat noong 1828, *Le Cuisinier parisien*. Pagsapit ng gitna ng ika-19 na siglo, pamilyar na ang sarsa sa mundong nag-i-Ingles: sa *Modern Cookery* ng 1845, nagbigay si Eliza Acton para rito, isa na dinagdagan ng alak at isa na wala. Isinama ang sarsa sa klasipikasyon ni Auguste Escoffier noong 1903 ng limang inang sarsa, kung saan nakasalalay ang karamihan ng niluluto sa lutuing Pranses.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Lutuing Pranses
Kategorya:Mga sarsa
Ekwasyong Dirac

Sa pisikang pampartikula, ang **ekwasyong Dirac** ay isang pang-relatibidad na ekwasyong pangdaloy na hinango ng Britanyong pisiko na si Paul Dirac noong 1928. Sa malayang anyo nito, o kabilang ang mga electromagnetikong pakikipag-ugnayan, inilalarawan nito ang lahat ng spin-1/2 na malalaking partikulo, na tinatawag na "partikulong Dirac", gaya ng mga electron at quark kung saan ang parity ay isang simetriya. Ito ay pare-pareho sa parehong mga prinsipyo ng mekanikang quantum at sa teorya ng natatanging relatibidad, at ang unang teorya na ganap na nag-account para sa espesyal na relatibidad sa konteksto ng mekanikang quantum. Ito ay napatunayan sa pamamagitan ng pagsasaalang-alang para sa pinong istraktura ng spectrum ng idroheno sa isang ganap na mahigpit na paraan. Ito ay naging mahalaga sa pagbuo ng Pamantayang Modelo.

Ang ekwasyon ay nagpahiwatig din ng pagkakaroon ng isang bagong anyo ng bagay, ang *antimaterya*, dati ay hindi pinaghihinalaan at hindi naobserbahan at kung saan ay nakumpirma sa eksperimentong pagkalipas ng ilang taon. Nagbigay din ito ng *teoretikal* na katwiran para sa pagpapakilala ng ilang bahagi ng wave function sa phenomenological theory of spin ni Wolfgang Pauli. Ang mga punsiyon ng alon sa teorya ni Dirac ay mga bektor ng apat na kumplikadong numero (kilala bilang bispinors), dalawa sa mga ito ay kahawig ng along-punsiyon ni Pauli sa di-relatibikong limitasyon, sa kaibahan sa ekwasyong Schrödinger na naglalarawan ng mga function ng wave ng isang kumplikadong halaga lamang. Bukod dito, sa limitasyon ng masa sa sero, ang ekwasyong Dirac ay bumababa sa ekwasyong Weyl.

Sa konteksto ng teoryang quantum field, ang ekwasyong Dirac ay muling binibigyang kahulugan upang ilarawan ang mga quantum field na tumutugma sa spin-particle.

Hindi lubos na pinahahalagahan ni Dirac ang kahalagahan ng kanyang mga resulta, gayunpaman, ang kaakibat na pagpapaliwanag ng spin bilang resulta ng pagsasama ng mekanikang quantum at relatibidaf—at ang tuluyang pagtuklas ng positron —ay kumakatawan sa isa sa mga dakilang tagumpay ng pisikang teoretikal. Ang tagumpay na ito ay inilarawan bilang ganap na katumbas ng mga gawa nina Newton, Maxwell, at Einstein na nauna sa kanya. Ang equation ay itinuring ng ilang mga pisiko bilang "tunay na binhi ng modernong pisika". Ang equation ay inilarawan din bilang ang "sentro ng pang-relatibidad na mekanikang quantum", na may nakasaad din na "ang ekwasyon ay marahil ang pinakamahalaga sa lahat ng mekanikang quantum".

## Mga sanggunian
Kategorya:Mekanikang quantum
Bagyong Carina

**Super Bagyong Carina**, (Pagtatalagang pandaigdig: **Bagyong Gaemi**) ay isang malakas na bagyong nanalasa sa Pilipinas, Ang ikatlong bagyo at ang ikalimang bagyo na nasa Karagatang Pasipiko, Habang nasa Kanlurang Dagat Pilipinas kasabay ng  panalasa ng Bagyong Butchoy (Prapiroon) sa Timog Tsina, tinatahak ng bagyo ang Dagat Pilipinas (Philippine Sea), kumikilos ang bagyo sa bilis na 100/130kph sa direksyong hilagang kanlurang at patuloy na binabaybay ang direksyon ng Kaduluhang Hilagang Luzon.
thumb|Ang tinahak ng Bagyong Carina (Gaemi).
## Paghahanda
Puspusan ang paghahanda ng mga lalawigan partikular sa Lambak ng Cagayan sa Isabela at Cagayan na posibilidad na tumaas ang baha at pag-apaw sa Ilog Cagayan. Itinaas ng PAGASA ang rehiyon II (Lambak ng Cagayan) sa Signal mula #1 at #2.

## Banta
Nakaalerto ang NDRRMC maging ang MMDA sa posibilidad na pag taas ng baha sa Kalakhang Maynila bunsod ng hanging Habagat na hinahatak ng bagyo mula sa hilagang silangan. Kabilang ang Calabarzon (4-A) sa mga babahaing lugar dahil sa pag-apaw ng Lawa ng Laguna, matapos ang nag daang bagyo taong 2017  dulot ng Bagyong Maring. 

## Pinsala
### Pilipinas
Lubog sa baha ang libo-libong kabahayan sa bayan ng Marilao, Bulacan dahil sa walang humpay na buhos ng ulan dulot ng hanging Habagat (Southwest Monsoon). Kabilang ang Lungsod ng Marikina dahil sa pag taas ng tubig baha sa Ilog Marikina na itinaas ang lebel 18 na tubig, Ang kalye ng E. Rodriguez sa Lungsod Quezon ay nagiwan ng mga patong patong na saksakyan at mga basag na salamin ng establisyimento matapos ang pag baha. Umabot sa higit na $3.04 bilyong piso ang napinsala ng bagyo sa agrikultura ng bansa.

### Taiwan
Nag-iwan ng malalang pinsala ang bagyo sa mga ilang lungsod sa Taiwan na itinaas sa Signal #8. o Kategorya 5 ng JTWC (Joint Typhoon Warning Center) at JMA (Japan Meteorological Agency). Mahigit $86 milyong dolyar ang iniwang pinsala ng bagyo sa pangkabuhayang pang-dagat at agrikulutura.

## Tingnan rin
* Super Bagyong Karding
* Super Bagyong Egay
* Super Bagyong Odette

## Sanggunian
Kategorya:2024 sa Pilipinas
Kategorya:Super Bagyo sa Pilipinas
Kategorya:Bagyo sa Pasipiko
Araro

Ang **araro** ay isang kasangkapan sa bukid para sa pagluwag o pag-ikot ng lupa bago magtanim ng binhi o itanim. Ang mga araro ay tradisyonal na ikinakabit sa mga baka at kabayo ngunit sa modernong mga sakahan ay ikinakabit sa mga traktora. Ang araro ay maaaring may kahoy, bakal o bakal na kuwadro na may kabit na talim upang putulin at paluwagin ang lupa. Ito ay naging pangunahing kagamitan sa pagsasaka sa karamihan ng kasaysayan nito.  Ang pinakaunang mga araro ay walang mga gulong; ang naturang araro ay kilala sa mga Romano bilang isang *aratrum*. Ang mga Selta ay unang gumamit ng mga gulong na araro noong panahon ng mga Romano.

Ang pangunahing layunin ng pag-aararo ay upang baligtarin ang pinakamataas na lupa, na nagdadala ng mga sariwang sustansya sa ibabaw habang ang pagbabaon ng mga damo at mga pananim ay nananatiling nabubulok. Ang mga kanal na pinutol ng araro ay tinatawag na mga tudling. Sa modernong paggamit, ang inararo na bukid ay karaniwang pinababayaan na matuyo at pagkatapos ay sinusuklay bago itanim. Ang pag-aararo at paglilinang ng lupa ay nagpapapantay sa nilalaman ng itaas  na sapin ng lupa, kung saan tumutubo ang karamihan mga ugat ng tagapagpakain ng halaman.

Ang mga araro sa una ay pinapagana ng mga tao, ngunit napalitan ito ng paggamit ng mga hayop sa bukid. Ang pinakaunang mga hayop na nagtrabaho ay mga baka. Nang maglaon, ginamit ang mga kabayo at mule sa maraming lugar. Sa Rebolusyong Industriyal dumating ang posibilidad ng mga makinang pinasisingawan na humila ng mga araro. Ang mga ito naman ay pinalitan ng trakturang pinapagana ng kombustiyong panloob noong unang bahagi ng ika-20 siglo. Ang Petty Plough ay isang kilalang imbensyon para sa pag-aararo ng mga piraso ng halamanan sa Australia noong 1930s.

Ang paggamit ng tradisyunal na araro ay nabawasan sa ilang mga lugar na nanganganib sa pinsala at pagguho ng lupa. Ang ginagamit sa halip ay ang mas mababaw na pag-aararo o iba pang hindi gaanong nakakasirang pagbubungkal gamit ang araro.

Ang araro ay lumilitaw sa isa sa mga pinakalumang natitirang piraso ng sulating panitikan, mula noong ika-3 milenyo BC, kung saan ito ay binibigyang-katauhan at nakikipagdebate sa isa pang kasangkapan, ang asarol, kung saan mas mabuti: isang Sumerian na tula ng pagtatalo na kilala bilang "*Debate sa pagitan ng asarol at ang araro*".

## Mga sanggunian
Kategorya:Agrikultura
Takoyaki

Ang **takoyaki** ( o ) ay isang hugis-bolang meryenda mula sa Hapon na gawa sa batidong de-harinang trigo at iniluluto sa isang espesyal na hinulmang kawali. Karaniwan itong pinupuno n tinadtad na pugita (*tako*), mumo ng tempura (*tenkasu*), inatsarang luya (*beni shoga*), at berdeng sibuyas (*negi*). Pinapahiran ang mga bola ng sarsang takoyaki (kahawig ng sarsang Worcestershire) at mayonesa, at pagkatapos ay binubudburan ng *aonori* at mga pinagkataman ng pinatuyong katsot (*katsuobushi*).

Nagmula ang *yaki* sa , na isa sa mga paraan ng pagluluto sa lutuing Hapones, na may kahulugang 'ihawin', at makikita sa mga pangalan ng iba pang mga pagkain sa lutuing Hapones tulad ng *okonomiyaki* at *ikayaki* (iba pang sikat na pagkain sa Osaka). Kadalasan, minemeryenda ito, ngunit sa ilang mga lugar inihahain ito bilang pamutat kasabay ng kanin. Isa itong halimbawa ng  ( sa diyalektong Kansai), o de-harinang lutuing Hapones.

## Kasaysayan
Unang pinasikat ang takoyaki sa Osaka, kung saan kinilala ang isang maglalako na si Tomekichi Endo sa pag-imbento nito noong 1935. Hinango ang takoyaki mula sa *akashiyaki*, isang maliit at bilog na dumpling mula sa lungsod ng Akashi sa Prepektura ng Hyōgo na gawa sa de-itlog na batido at pugita. Noong una, popular lang ang takoyaki sa rehiyon ng Kansai, at kalaunang kumalat sa rehiyon ng Kantō at iba pang bahagi ng Hapon. Nauugnay ang takoyaki sa mga *yatai* o tindahan ng pagkaing kalye, at may maraming matatatag na takoyakihan, lalo na sa rehiyon ng Kansai. Ibinebenta na ngayon ang takoyaki sa mga komersyal na tindahan, tulad ng mga supermarket at gising 24 oras na *convenience store*.

Sikat din ito sa lutuing Taywanes dahil sa makasaysayang impluwensiya ng kulturang Hapones.

thumb|Pangunahing Sangay ng Aizuya sa Osaka, Hapon

Nasa Osaka ang pinakalumang takoyakihan na may pangalang Aizuya（会津屋). Itinatag ni Tomakichi Endo, nakabukas ito mula noong d. 1930. Sinangkapan ng baka at *konjac* ang unang bersiyon ng takoyaki, ngunit kalaunang pinalitan ni Endo sa paggamit ng pugita, na tradisyonal ngayon, at nagdagdag ng lasa sa batido. Nilalagyan ang takoyaki ng sarsang moreno na magkahawig sa sarsang Worcestershire. Sa mga nagdaang taon, sinasahugan ang takoyaki ng mga iba't ibang pagkain at palaman (tulad ng keso o bacon) habang lumalago ito sa mga kanluluraning bahagi ng mundo. Kilala rin sa pangalang "bolang pugita", mabilis na naging tanyag sa buong Hapon ang pagkaing ito.

## Galeriya

Talaksan:Takoyaki at the Richmond Night Market by SqueakyMarmot.jpg|Pagluluto ng takoyaki
Talaksan:Takoyaki-1.jpg|Takoyaking nilahukan ng Hapones na sarsang Worcestershire at mayonesa
Talaksan:TakoyakiUeno.jpg|Takoyaking nilahukan ng kinudkod na *daikon* at *tsuyu*
Talaksan:Yakitori Yatai.jpg|Isang takoyakihan sa Liwasang Yoyogi, Tokyo
Talaksan:Takoyakikado.Pan.jpg|Kawali ng takoyaki na may 16 hulma
Talaksan:築地 銀だこ (4896548536).jpg|Takoyakihang kitang-kusina

## Mga sanggunian 
Kategorya:Lutuing Hapones
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Hapones
Kategorya:Pagkaing kalye
Raly Tejada

**Raly Lofamia Tejada** (Pebrero 1, 1971 – Agosto 20, 2024) ay isang Pilipinong diplomata at abugado na naglingkod bilang Konsul Heneral ng Pilipinas sa Hong Kong. Matapos makapagtapos sa Unibersidad ng Pilipinas Diliman Kolehiyo ng Batas noong 1996, nagsimula si Tejada ng kanyang karera sa Kagawaran ng Ugnayang Panlabas, kung saan siya ay itinalaga sa iba't ibang bansa, kasama na ang Hong Kong, Canada, at Malaysia. Bumalik siya sa Hong Kong noong 2019 bilang Konsul Heneral sa gitna ng Kilusan laban sa Ekstradisyon at pandemya ng COVID-19 sa Hong Kong. Ipinagtanggol niya ang mga karapatan ng mga Pilipinong manggagawang-bahay sa lungsod at aktibong binatikos ang mga paglalarawan sa mga Pilipino sa lokal na midya upang ipagtanggol ang dangal ng kanyang komunidad. Nagretiro si Tejada bilang Konsul Heneral noong Disyembre 2023 at kalaunan ay itinaas bilang Kalihim-Pantulong ng Ugnayang Panlabas noong Enero 2024. Gayunpaman, pumanaw siya dahil sa abdominal aortic aneurysm noong Agosto 20, 2024, sa edad na 53. Ang kanyang libing ay ginanap sa Lungsod Quezon at nagdulot ng pandaigdigang pagluluha.

## Mga Sanggunian 
Kategorya:Mga Pilipino
Daloy ng suplay

Ang **daloy ng suplay** () ay isang komplikadong sistema ng lohistika na binubuo ng mga pasilidad kung saan ginagawang produktong tapos ang mga hilaw na materyales at ipinapamahagi ang mga ito sa mga konsyumer o mamimili. Samantala, tumatalakay ang pangangasiwa sa daloy ng suplay sa daloy ng mga kalakal sa mga daluyan ng pamamahagi sa loob ng daloy ng suplay sa pinakaepisyenteng paraan.

Sa mga sopistikadong sistema ng daloy ng suplay, maaaring pumasok muli ang mga ginamit na produkto sa daloy ng suplay sa anumang punto kung saan mareresiklo ang natitirang halaga. Nagkokonekta ang mga daloy ng suplay sa mga daloy ng halaga. Kadalasang niraranggo ang mga tagatustos ayon sa "baitang", kung saan nagsusuplay ang mga tagatustos ng unang baitang sa kliyente mismo, nagsusuplay ang mga tagatustos ng ikalawang baitang sa unang baitang, at patuloy pa.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga network
Simetriya

(kanan)]]
 na may simetriyang oktahedral. Ang dilaw na rehiyon ay nagpapakita ng pangunahing domain.]]

Ang **simetriya** () ()  sa pang-araw-araw na buhay ay tumutukoy sa isang pakiramdam ng maayos at magandang proporsyon at balanse. Sa matematika, ang termino ay may mas tumpak na kahulugan at kadalasang ginagamit upang sumangguni sa isang bagay na di-nababago sa ilalim ng ilang transpormasyon, gaya ng pagsasalin, pagmuni-muni, pag-ikot, o pag-scale. Bagaman ang dalawang kahulugan ng salita na ito ay minsan ay masasabing magkahiwalay, ang mga ito ay masalimuot na magkakaugnay.

Ang simetriya sa matematika ay maaaring obserbahan na may paggalang sa pagpasa ng oras; bilang isang spatial na relasyon; sa pamamagitan ng heometrikang pagbabago; sa pamamagitan ng iba pang mga uri ng transpormasyong punsiyonal; at bilang isang aspeto ng abstract na mga bagay, kabilang ang mga teoretikong modelo, wika, at musika.

Ang kabaligtaran ng simetrya ay asimetriya, na tumutukoy sa kawalan ng simetrya.

## Mga nota
## Mga sanggunian
Kategorya:Heometriya
Uod (paglilinaw)

Maaaring tumukoy ang **uod** sa:

* Mga uod, mga iba't ibang malayong magkakaugnay na hayop na bilateral
* Bulating-lupa, isang imbertebrado nakatira sa lupa
* Larba, isang anyong pambata na nararanasan ng maraming hayop bago ang metamorposis o pagbabagong-anyo
* Higad, ang yugtong larba ng mga kasapi ng orden na Lepidoptera (ang orden na pangkulisap na binubuo ng mga paru-paro at gamugamo)
* Uod ng langaw, ang larba ng isang langaw (orden na Diptera)
* Mga uod ng aklat (kulisap), mga iba't ibang kulisap na naninira ng aklat

## Tingan din
* Uod ng aklat
Muktuk

thumb| Hiniwa at inihandang muktuk
Ang **muktuk** (isinatitik sa iba't ibang paraan, tingnan sa baba), ay isang tradisyonal na pagkain ng mga Inuit at iba pang mga taong sirkumpolar, na binubuo ng balat at taba ng balyena. Isang bahagi ng lutuing Inuit, kadalasan itong ginawa mula sa balyena ng Artiko (*Balaena mysticetus*), bagaman ginagamit din ang *beluga* at *narwal*. Karaniwan itong kinakain nang hilaw, ngunit maaari ring kainin nang elado, luto, o inatsara.

## Mga paraan ng paghahanda 
Sa Groenlandiya, ibinebenta nang komersiyal ang muktuk (*mattak*) sa mga pabrika ng isda, at sa Kanada (*muktaaq*) sa mga ibang komunidad.

Inilarawan sa isang salaysay ng katutubong pangangaso ng balyena noong ika-21 siglo ang balat at taba na minemeryenda habang kinakatay ang ibang karne ng balyena para makain sa hinaharap. Kapag pinakuluan, *unaaliq* ang tawag sa meryendang ito. Hilaw man o luto, isinasawsaw ang taba at balat sa sarsang HP, isang kondimentong Britaniko, o toyo.

## Mga sustansiya at suliranin sa kalusugan 
Natuklasan na mainam na pinagmumulan ng bitamina C ang muktuk. May  kada  ng epidermis . Ginamit ito bilang antieskorbutiko ng mga Britanikong eksplorador ng Artiko. Mapagkukunan din ang taba ng bitamina D.

Ipinahayag ng *Proceedings of the Nutrition Society* noong d. 1950 na:

Nakarating ang mga kontaminante mula sa industriyalisadong mundo patungo sa sapot ng pagkain ng katubigang Artiko. Nagsasapanganib ito sa kalusugan ng mga taong kumakain ng mga tradisyonal na pagkain ng mga Inuit. Habang lumalaki ang mga balyena, naiipon ang asoge sa atay, bato, kalamnan, at taba, at napipisan ang kadmiyo sa taba, pareho sa proseso kung saan nagiging problema sa kalusugan ng tao ang asoge sa isda. Nabibiyoakumula sa karne ng balyena ang mga karsinoheno tulad ng mga PCB, mga kompuwestong kemikal na pumipinsala sa mga sistemang nerbiyos, inmune at reproduktibo, at iba pang samu't saring kontaminante.

Naugnay rin ang pagkonsumo ng muktuk sa mga silakbo ng botulismo.

## Pagbaybay
Kabilang sa mga pagsasatitik ng "muktuk", it iba pang tawag sa balat at taba, ang:
* Ikiilgin, wikang Tsukoto o Chukchi
* Maktaaq (ᒪᒃᑖᖅ), Sallirmiutun (Siglitun), Kivalliq, Aivilingmiutut (Aivilik), Hilagang Baffin, Silangang Baffin, Timog Baffin
* Maktak (ᒪᒃᑕᒃ), Inupiaq, Sallirmiutun, Hilagang Baffin
* Maktaq, Inuinnaqtun, Natsilingmiutut (Inuvialuktun)
* Mattak, Labrador, Groenlandiya
* Mangtak, Yupʼik ng Alaska
* Mungtuk, Yupik ng Siberya
* Kimaq, Alutiiq (Sugpiaq)

Sa ilang mga diyalekto, tulad ng Inuinnaqtun, tumutukoy lang ang salitang *muktuk* sa mga nakakaing bahagi ng balat ng balyena at hindi sa taba.

## Tingnan din
* Nalukataq, pista ng pagbabalyena tuwing tagsibol

## Mga sanggunian
Michel Sogny

Si **Michel Sogny** (ipinanganak noong ika-21 ng Nobyembre 1947) ay isang pianistang Pranses, kompositor, at manunulat na may lahing Hungarian. Nagbuo siya ng bagong pamamaraan sa pagtuturo ng piano. Ang kanyang metodo ay nagbigay-daan sa maraming mag-aaral sa lahat ng edad na magsanay at mag-enjoy sa instrumentong ito, dahil ang pagtugtog ng piano ay karaniwang itinuturing na hindi maabot kung hindi itinuro noong kabataan.

## Talambuhay
Nag-aral si Michel Sogny sa École Normale de Musique de Paris, kung saan niya pinag-aralan ang piano sa ilalim ng pamamahala nina Jules Gentil at Yvonne Desportes. Mayroon siyang masterado sa sikolohiya, batsilyer sa literatura at doktorado sa pilosopiya, na kanyang nakumpleto sa Sorbonne noong 1974 sa ilalim ng pamamahala ni Vladimir Jankélévitch. Si Michel Sogny ang tagapagtatag ng SOS Talents Foundation.

Kasama sina Valéry Giscard d'Estaing at ang apo sa tuhod ni Franz Liszt na si Blandine Ollivier de Prévaux, si Sogny ay isa sa mga tagapagtatag ng Franz Liszt French Association.

## Metodo ng piano ni Michel Sogny
Ang metodolohiya ni Sogny ay itinuturo sa kanyang mga paaralan sa Paris at Geneva. Mula 1974, mahigit 20,000 na mag-aaral ang natutong magpiano gamit ang metodo ni Sogny.

Ang metodo ay binubuo ng dalawang pangunahing bahagi: Ang mga didaktikong gawain - Prolégomènes, na kumakatawan sa maliliit na pagsasanay. Ang Prolégomènes ay nagpapaunlad ng pang-unawa sa musikal na simponya at tunog. Ang pangalawang direksyon ay binubuo ng siklo ng mga etude, kung saan ang konsentrasyon ay nasa pagpapaunlad ng mga teknikal na kasanayan, tulad ng mga galaw at posisyon ng kamay.

Isa sa mga mag-aaral ni Sogny, na nagsimulang mag-aral ng piano bilang isang nasa hustong gulang na, ay si Michel Paris, isang propesor ng wikang Pranses. Matapos makumpleto ang 4 na taong kurso sa metodolohiya ni Sogny, sa edad na 30, nagsagawa siya ng solo na konsiyerto sa Théâtre des Champs-Élysées sa ilalim ng pangangalaga ng Ministri ng Kultura.

Isa pang matagumpay na mag-aaral ni Michel Sogny ay si Claudine Zévaco, na nagtanghal sa Théâtre des Champs-Élysées noong 1983 at 1984.

Noong 1981, pormal na hinarap ng Senado ang Ministro ng Kultura na si Jack Lang upang pag-usapan ang pagpapakilala ng metodolohiya ni Michel Sogny sa buong Pransiya.

## Mga panlabas na link 
* Michel Sogny Official Website
* Michel Sogny, l’art de la résilience Le Figaro
* Michel Sogny Academy 
* Michel Sogny Personal Website
* SOS Talents Foundation
* Works at Artchipel
* laflutedepan.com

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Pranses
Langis ng sidronela

thumb| Langis ng sidronela
Ang **langis ng sidronela** ay isang esensiyal na langis na nakuha mula sa mga dahon at tangkay ng iba't ibang uri ng tanglad (*Cymbopogon*). Malawakang ginagamit ang langis bilang pinagmumulan ng mga kemikal na pabango tulad ng *citronellal*, *citronellol*, at *geraniol*. Malawakan ang paggamit ng mga kemikal na ito sa mga industriya ng sabon, kandila at insenso, pabango, kosmetiko, at pampalasa sa buong mundo.

Isa ring de-halamang pantaboy ng insekto ang langis ng sidronela at nairehistro na para sa paggamit nito sa Estados Unidos mula noong 1948. Itinuturing ang langis ng citronella ng *United States Environmental Protection Agency* bilang isang biopestisidyo na may di-nakakalasong paraan ng pagkilos.

## Pantaboy ng insekto
Pantanging ginagamit ang langis ng sidronela bilang pantaboy ng lamok, lalo na para sa *Aedes aegypti* (lamok na nagdadala ng dengue). Ayon sa pananaliksik, epektibong pantaboy rin ang langis ng sidronela para sa tuma, kuto, at *stable fly*. Nagpasiya ang isang pag-aaral na isinagawa ng DARPA noong 1963 na ang *hydroxycitronellal* ay mabisang pantaboy sa linta, lintang-tubig man o lintang-lupa. 

Hindi epektibo ang kandilang sidronela (na nagsusunog ng langis ng citronella) bilang pantaboy ng *Aedes aegypti*, ang espesye ng lamok na responsable sa pagpapakalat ng mga birus ng dengue, chikungunya, Zika, Mayaro at dilaw na lagnat, at iba pang mga sanhi ng sakit.

## Mga sanggunian
Dinamikang pagpoprograma

Ang **dinamikang pagpoprograma** () ay parehong paraan ng optimisasyong matematikal at paradigma ng algoritmo. Ang pamamaraan ay binuo ni Richard Bellman noong 1950s at nakahanap ng mga aplikasyon sa maraming larangan, mula sa inhinyeriyang pang-aeroespasyo hanggang sa ekonomiya.

Sa parehong konteksto ito ay tumutukoy sa pagpapasimple ng isang kumplikadong problema sa pamamagitan ng paghahati-hati nito sa mas simpleng mga sub-problema sa isang rekursibong paraan. Bagama't ang ilang mga problema sa pagpapasya ay hindi maaaring paghiwalayin sa ganitong paraan, ang mga pagpapasya na sumasaklaw sa ilang mga punto sa oras ay madalas na nahahati nang paulit-ulit. Gayundin, sa agham pang-kompyuter, kung ang isang problema ay malulutas nang husto sa pamamagitan ng paghahati-hati nito sa mga sub-problema at pagkatapos ay paulit-ulit na paghahanap ng pinakamainam na solusyon sa mga sub-problema, kung gayon ito ay sinasabing may *pinakamainam na substruktura*.

Kung ang mga sub-problema ay maaaring nailagay nang paulit-ulit sa loob ng mas malalaking problema, upang ang mga dinamikong pamamaraan ng pagpoprograma ay naaangkop, kung gayon ay mayroong kaugnayan sa pagitan ng halaga ng mas malaking problema at ng mga halaga ng mga sub-problema. Sa panitikang optimisasyon ang relasyong ito ay tinatawag na ekwasyong Bellman.

## Mga sanggunian
Kategorya:Optimisasyon
Lviv

Ang **Lviv** (Ukrainian: Львів) ay ang pinakamalaking lungsod sa kanlurang Ukranya, gayundin ang ikaanim na pinakamalaking lungsod sa Ukranya, na may populasyon na 717,500 (2022 tantiya). Ito ay nagsisilbing administratibong sentro ng Lviv Oblast at Lviv Rayon, at isa sa mga pangunahing sentrong pangkultura ng Ukranya. Nagho-host din ang Lviv sa pangangasiwa ng Lviv urban hromada. Ipinangalan ito kay Leo I ng Galicia, ang panganay na anak ni Daniel, ang Hari ng Rutheniya.

Lumitaw ang Lviv bilang sentro ng mga makasaysayang rehiyon ng Pulang Rutheniya at Galisya noong ika-14 na siglo, pinalitan ang Halych, Chełm, Belz, at Przemyśl. Ito ang kabisera ng Kaharian ng Galisya–Volhinya mula 1272 hanggang 1349, nang masakop ito ni Haring Dakilang Casimir III ng Polonya. Mula 1434, ito ang kabisera ng rehiyon ng Ruthenian Voivodeship sa Kaharian ng Polonya. Noong 1772, pagkatapos ng Unang Partisyon ng Polonya, ang lungsod ay naging kabisera ng Habsburg ng Kaharian ng Galisya at Lodomeriya. Noong 1918, sa maikling panahon, ito ang kabisera ng West Ukrainian People's Republic. Sa pagitan ng mga digmaan, ang lungsod ang sentro ng Lwów Voivodeship sa Pangalawang Polakang Republika. Matapos ang pagsalakay ng Alemanyang Nazi at Unyong Sobyet sa Polonya noong 1939, ang Lviv ay pinagsama ng Unyong Sobyet bilang parte ng Ukranyong SSR.

Ang dating malaking pamayanan ng mga Hudyo ng lungsod ay pinaslang sa malaking bilang ng mga Nazi at ng mga collaborationist ng Ukrainian noong Holocaust. Sa loob ng mga dekada ay walang gumaganang sinagoga sa Lviv matapos ang huling isa ay isara ng mga Sobyet. Ang malaking bahagi ng dating nangingibabaw na populasyon ng Poland ay ipinadala sa Poland sa panahon ng pagpapalitan ng populasyon sa pagitan ng Polonya at Sobyetikong Ukranya noong 1944–46.

Ang makasaysayang puso ng lungsod, kasama ang mga cobblestone na kalye at arkitektural na assortment ng Renaissance, Baroque, Neo-classicism at Art Nouveau, ay nakaligtas sa mga trabaho ng Sobyet at German noong World War II na halos hindi nasaktan. Ang makasaysayang sentro ng lungsod ay nasa UNESCO World Heritage List; gayunpaman, ito ay nakalista bilang isang endangered site dahil sa pagsalakay ng Russia sa Ukraine. Dahil sa Mediterranean aura ng lungsod, maraming pelikulang Sobyet na itinakda sa mga lugar tulad ng Venice o Rome ang talagang kinunan sa Lviv. Noong 1991, ang Lviv ay naging bahagi ng malayang bansa ng Ukraine.

Ang lungsod ay may maraming mga industriya at institusyon ng mas mataas na edukasyon, tulad ng Lviv University at Lviv Polytechnic. Ang Lviv ay tahanan din ng maraming institusyong pangkultura, kabilang ang isang philharmonic orchestra at ang Lviv Theater of Opera and Ballet.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga lungsod sa Ukraine
Pambansang Liwasan ng Killarney

Ang **Pambansang Liwasan ng Killarney** () ay ang unang pambansang parke sa Irlanda. Nilikha ito noong ibinigay ang *Muckross Estate* sa *Irish Free State* noong 1932.  Simula noon, ang parke ay pinalawak at sumasaklaw sa higit sa 102.89 kilometro kwadrado (25,425 ektarya) ng iba't ibang ekolohiya, kabilang na ang Lawa ng Killarney, kagubatan na may mga robles o *oak* at *yew*, na may kahalagahan pang-internasyonal,  at mga taluktok ng bundok.  Nagtataglay ito ng nag-iisang kawan ng pulang usa sa Irlanda at sumasakop ang liwasan sa pinakamalawak na  katutubong kagubatan na natitira sa Irlanda. Ang parke ay mayroong mataas na halagang pang-ekolohikal dahil sa kalidad, pagkakaiba-iba, at lawak ng mga tirahan ng mga sari-saring mga species na ang ilan ay bihira . Ang parke ay itinalagang *UNESCO Biosphere Reserve* noong 1981.  Ang liwasan ay bahagi ng Espesyal na Lugar ng Konserbasyon (Inggles: *Special Area of Conservation)* at  Espesyal na Pook ng Proteksyon (Inggles: *Special Protection Area)*.

## Paglikha ng liwasan
Binili ng Amerikanong si William Bowers Bourn ang *Muckross Estate* noong 1910 bilang regalo sa kasal ng kanyang anak na babae na si Maud kay Arthur Vincent. Gumastos sila ng £110,000 para sa pagpapaganda ng ari-arian simula 1911 hanggang 1932. Gumawa sila dito ng *Sunken Garden*, *Stream Garden*, at hardin ng bato sa nakalitaw na bahagi ng *limestone*. Noong 1932 ay ibinigay ni Arthur Vincent at ng kanyang mga biyenan ang *Muckross Estate* sa *Irish state* bilang alaala kay Maud. Ang ari-arian na may sukat na 43.3 kilometro kwadrado (10,700 ektarya) estate ay pinangalanang *Bourn Vincent Memorial Park*. Nalikha ang pambansang liwasan noong isinabatas ng pamahalaan ng Irlanda ang *Bourn Vincent Memorial Park Act* noong 1932.

## Lawa ng Killarney
]]

Kabilang sa mga Lawa ng Killarney ay ang *Lough Leane* (ang ibabawang lawa), ang Lawa ng Muckross Lake (ang gitnang lawa), at ang Itaas na Lawa. Magkakaugnay ang mga lawang ito at sumasakop sa halos ikaapat na bahagi ng liwasan. Nagtatagpo ang mga lawa sa *Meeting of the Waters* na isang sikat na destinasyon ng mga turista.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kristal ng Waterford

Ang **Kristal ng Waterford** (Inggles: ***Waterford Crystal***) ay pagawaan ng kristal o produktong gawa sa salamin na itinatag sa Waterford sa Irlanda noong 1783.

## Kasaysayan
Nagsimula ang Kristal ng Waterford noong 1783 sa lupang katabi ng ''Merchants' Quay* sa Waterford sa Irlanda. Itinatag ito ng magkapatid na George at William Penrose na *developer* at pangunahing nagluluwas ng mga produkto sa lungsod. Nais nilang lumikha ng mga kalidad na kristal para magagamit na sisidlan para sa pag-inom at para sa paggawa ng mga magagandang bagay para sa tahanan. Nakilala ang kanilang kristal dahil sa malinaw at dalisay na kulay ng mga ito.

Naging matagumpay ang industriya ng paggawa ng kristal ng mga Penrose mula 1783 hanggang 1851 noong ito ay isara.

Noong 1947 ay kinuha ni Kael Bacik si Miroslav Havel para maging pangunahing tagapagdisenyo (Inggles: *Chief Designer*) sa kanyang bagong operasyon na pagawaan ng salamin sa Irlanda. Gumugol si Havel ng maraming oras sa Pambansang Museo ng Irlanda upang pag-aralan ang mga halimbawa ng kristal na ginawa ng mga Penrose noong ika-18 at ika-19 na siglo. Naging batayan ng mga disenyo ng hanay ng mga produkto ng bagong kumpanya ang tradisyunal na pagputol na pinasikat ng mga artisan ng Waterford. Nilikha ni Havel mula sa mga disenyong ito noong 1952 ang pinakamabentang disenyo o *pattern* ng kristal na kung tawagin ay *Lismore''.

## Mga sanggunian
## Mga panlabas na link
* Kasaysayan ng Kristal ng Waterford sa Youtube

Kategorya:Industriya ng salamin
Airalo

Ang **Airalo** ay isang tindahang eSIM. Nagbibigay ito sa mga manlalakbay ng mga eSIM para sa mahigit 200 bansa at rehiyon sa buong mundo, na nagbibigay sa kanila ng agarang pagkakaroon ng internet sa ibang bansa.

## Kasaysayan
Ang Airalo ay isang sinimulang kompanyang nakabase sa US na itinatag noong 2019 nina Abraham Burak at Bahadir Ozdemir.

Noong 2019, nakakuha ang Airalo ng $1.9 milyon na inisyal na pagpopondo mula sa Antler at pondong inisyal ng Surge mula sa Sequoia Capital India. Noong 2021, nakalikom ito ng $5 milyon sa pagpapiyansang Series A.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga kompanya
Tuka

Ang **tuka** ay isang bahaging pang-anatomiya na karamihang makikita sa mga ibon, subalit mayroon din ito ang ibang hayop tulad ng pagong, dinosawrong di-ibon at ilang mga mamalya. Nagsisilbi ito na ilong at bunganga at ginagamit ito para pangkain, panlaban, pag-aayos ng katawan o balahibo, pagpapakain sa mga inakay at marami pang ibang bagay.

Ang mga tuka sa iba't ibang uri ng ibon ay maaring ibang-iba ang laki, hugis o kulay. Binubuo ang mga tuka ng mataas at mababang sihang (o *mandible*). Sa karamihan ng mga espesye, may dalawang butas ang ginagamit para sa paghinga.

## Anatomiya
Bagaman may malaking pagkakaiba sa laki at hugis ng mga tuka mula sa iba't ibang espesye, may parehong huwaran ang kanilang pinagbabatayang istraktura. Binubuo ang lahat ng mga tuka ng dalawang panga, pangkalahatang kilala na mataas na sihang (o *maxilla*) at mababang sihang (o *mandible*). Ang mataas, at sa ilang kaso ang mababa, ay pinapatibay sa loob ng isang komplikadong *network* na tatlong dimensyon na mabutong espikula (o trabekula) na nakaluklok sa malambot na tisyung nakakabit at pinapalibutan ng isang matigas na panlabas na patong ng tuka. Binubuo ang aparatong pangang pang-ibon ng dalawang yunit: isang mekanismong nag-uugnay sa apat na baras at isang mekanismong nag-uugnay sa limang baras.

## Gamit
Maraming gamit ang tuka kabilang ang paggamit para makakain at makahinga. Ginagamit din ito para linisin ng espesye ang sarili partikular ang kanilang mga balahibo. Ginagamit din ng mga ibon ang kanilang mga tuka bilang pandepensa sa sarili kapag inaatake sila ng ibang espesye. Maaring tukain o gawing panaksak ang tuka para madepensa nila ang kanilang sarili sa mga nagbabanta sa kanila.

Maraming ibon ang ginagamit ang tuka sa panliligaw. Maaari silang sumayaw, dampian ang mga tuka ng isa't isa, o tapikin ang mga bagay ng kanilang tuka. Sa ilang mga espesye, maaring ayusin ang balahibo (tinatawag sa Ingles na *preening*) sa pamamagitan ng kanilang tuka ang isa't isa bilang tanda ng pagkakaibigan o panliligaw.

Maaring mawalan ng init ng katawan ang mga ibong sa pamamagitan ng kanilang mga tuka dahil may dugo ang mga ito at hindi natatakpan ng mga balahibo. Ang mga ibon sa mga maiinit na lugar ay maaaring mawalan ng init sa paraang ito na hindi pinapawisan at nawawalan ng tubig. Ang mga ibong sa malalamig na klima ay may mas maliit na tuka upang pigilan ang sobrang pagkawala ng init.

## Mga sanggunian
Kategorya:Anatomiya ng hayop