open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Inhinyeriyang pangtransportasyon

Ang **inhinyeriyang pangtransportasyon** (Ingles: ***transportation engineering***) ay isang sangay ng inhinyeriyang sibil na naghahawak ng pagpapaunlad ng transportasyon ng bansa sa pamamagitan ng pagpaplano, operasyon at pagmaintenance para sa ikakabuti ng mga nakikinabang dito. Maraming aspeto ang Transportation Engineering lalong lalo na sa urbanidad.

Ang pagpaplano ng transportasyon ay nangangailangan ng mahaba at masusing pag-aaral para maganda ang makuhang modelo na gagamitin pang forecast ng future traffic data at makatulong sa pagbuo ng desisyon na tutugon dito. Ang pag-aaral na ito ay ginagawa gamit ang tinatawag na Origin-Destination Matrix (O-D Matrix), isang paraan para mabilang ang dami ng tao na nanggagaling sa isang lugar at pumupunta s isang lugar. Kadalasan mga 5 samples ng Public Utility vehicle na specific na route na iyon ay sasakyan ng mga surveyor at bibilangan. Ang pag expand ng data na ito ay kinukuha sa pagsurvey mula sa isang stop ng isang oras at bibilangan ang dami ng bus at pasaherong laman nito na ganun din and route na dumadaan. Oras na makolekta ang kailangan na data, ay bubuoin ang database na paglalagyan ng O-D Matrix at gagawan ng modelo gamit ng mga regression o mga analysis depende sa nakuhang data. Ang modelong ito ay magsisilbing pangtulong sa pagforecast ng traffic growth sa hinaharap.

Ang operasyon at pagmaintenance naman ay pagkonstrukto ng mga kailangan na pacilidad ng transportasyon ayon sa lumalaking pangangailangan ng urbanidad na iyon. Mga pacilidad na ito ay maaring lupa tulad ng sa kalsada, airport para sa sasakyang panghimpapawid at mga seaport para sa sasakyang pangdagat. Kadalasan, ang mga data na nakukuha mula sa pag-aaral ng mga pagpaplano ay dito napupunta dahil kailangan alamin ang laki ng pacilidad na kakailanganin para maserbisyuhan ang pangangailangan tulad ng laki ng airport at haba ng kanyang runway. Kasama sa pagdesign ng mga pacilidad na ito ang pagkontrol sa bilis ng sasakyan, dami ng dumadaan at maayos na paggalaw o paggamit ng traffic control signals. Dinedesign din ang kalsada ayon sa elevation profile niya para sa line of sight ng mga driber para maiiwasan ang mga aksidente.

Kategorya:Inhenyeriyang sibil
Antropolohiyang panlipunan

Ang **antropolohiyang panlipunan** (*social anthropology* sa wikang Ingles) ay isa sa apat na itinuturing na mga larangan ng antropolohiya o agham-tao. Ito ang bahagi ng antropolohiya na itinuturing bilang mas kiling sa agham panlipunan kung ihahambing sa antropolohiyang biyolohikal na sinasabi namang mas kiling sa agham pangkalikasan.

Sa larangang ito, tinitignan at pinag-aaralan ang mga tao bilang mga kasapi ng isang partikular na lipunan. Sa ganitong paraan, masasabi natin na malaki ang hindi 

kaugnayan ng antropolohiyang panlipunan sa disiplina ng sosyolohiya. Sa katunayan, ang antropolohiya at sosyolohiya ay dalawang magkaibang mga disiplina na mayroong napakalaking pagkakatulad sa isa't isa kung ihahambing sa iba pang mga sangay ng agham panlipunan. Ang sosyolohiya ay tradisyunal na itinuturing bilang ang pag-aaral ng mga "moderno", urbano, industriyal at kanluraning mga lipunan. Sa kabilang banda, ang antropolohiya ay itinuturing naman ng maraming tao bilang ang pag-aaral ng mga "primitibo", rural, tradisyunal at hindi kanluraning mga lipunan. Gayumpaman, ang ganitong uri ng paghahambing sa pagitan ng dalawang disiplinang ito ay hindi na maituturing na balido sa kasalukuyan. Isang magandang katibayan nito ay ang pag-usbong ng tinatawag na antropolohiyang panlungsod. Ang mas mahalagang pagkakaiba sa pagitan ng antropolohiya at sosyolohiya ay matatagpuan sa mga pamamaraan sa pagkalap ng mga datos. Sa antropolohiya, ang pangunahing pamamaraan na ginagamit sa pagkalap ng mga datos ay ang tinatawag na kalahok na pagmamasid kung saan ay nakikipamuhay ang isang antropologo kasama ng mga taong kabilang sa lipunang kanyang pinag-aaralan. Para sa mga antropologo, ang perspektibang *emiko* (*emic*) o pananaw ng taga-loob ay kasinghalaga o mas mahalaga pa kaysa sa perspektibang *etiko* (*etic*) o pananaw ng taga-labas. Ang pangunahing trabaho ng mga antropologo ay ang paggawa ng mga etnograpiya o mga salaysay na naglalarawan tungkol sa isang partikular na lipunan o pangkat ng mga tao. Sa kabilang banda, ang mga sosyologo naman ay mas pinagtutuunang-pansin ang pagkalap ng mga estatistikal na mga datos tungkol sa mga lipunang kanilang pinag-aaralan.

Ang antropolohiyang panlipunan ay kilala din sa tawag na antropolohiyang pangkalinangan o antropolohiyang kultural. Ilan sa mga pinag-aaralan sa disiplinang ito ay ang pagkakamag-anak, pag-aasawa, pagsasapin-saping panlipunan, kasarian, seksuwalidad, relihiyon, ekonomiya at politika.

Kategorya:Antropolohiyang panlipunan
Adboard

ADBOARD (Advertising Board of the Philippines)

Ang Advertising Board of the Philippines, mas kilala bilang Adboard, ay binubuo ng iba't ibang organisasyong pambansa na kasapi sa industriya ng advertising.

Ang Adboard, mula noong ito'y nabuo noong 1973, ay kilala bilang Philippine Board of Advertising. Noong Agosto 1989 lamang nabago ang pangalan nito sa Advertising Board of the Philippines (Adboard).

Ang Adboard ay ang boses ng advertising sa Pilipinas. Ito ang pulso ng isang dinamiko, sagana, at responsableng industriya. Tinatanggap ng Adboard na ang  prinsipiyo ng pansariling regulasyon o self-regulation ay ang pundasyon ng kanilang pagkabuhay o eksistensiya. Kanilang pinangangatawanan ang pinaka-mataas na pamantayan ng patas na paggunita at mga propesyonal na pakikipagsapalaran. Kanila ring pinalalawig ang pagkakasundo sa pagitan ng kanilang mga miyembro, pinangangalagaan ang interes ng kanilang mga konsyumer sa pamamagitan ng makatotohanan at responsableng pag-a-advertise, at kanilang binubuo ang isang kapaligiran kung saan mamumunga ang advertising na world class.

## Mga miyembro ng Adboard
Ang mga sumusunod ay ang mga pambansang organisasyon na kasalukuyang bumubuo sa Adboard:
Association of Accredited Advertising Agencies-Philippines (4AsP)
Advertising Suppliers Association of the Philippines (ASAP)
Cinema Advertising Association (CAAP)
Independent Blocktimers Association of the Philippines (IBA)
Kapisanan ng mga Brodkaster ng Pilipinas (KBP)
Marketing & Opinion Research Society of the Philippines (MORES)
Outdoor Advertising Association of the Philippines (OAAP)
Philippine Association of National Advertisers (PANA)
United Print Media Group (UPMG)

## Mga sanggunian
*Standards of Trade Practices and Conduct in the Advertising Industry, 2006, 19 March 2011.

Kategorya:Marketing
Magnetismo

Ang **magnetismo** o **balnian** ay isang puwersa ng atraksiyon (o pagtataboy) ng mga bagay sa isa't isa na dahil sa paggalaw ng kani-kaniyang mga kargang elektriko. Madaming alamat sa kung papaano nakilala ang magnetismo ngunit pinakasikat na marahil ay ang kuwento ng pastol na si Magnes. Ayon sa alamat, hinukay ng pastol na si Magnes ang lupa kung saan nadikit ang mga pako sa kanyang sapatos. Sa kanyang paghuhukay ay nakakita siya ng mga *loadstone* na kalaunan ay tinawag na *magnetite*. Gayunpaman, ang mga sinaunang kasulatan ng mga Tsino ay nagpakita ng ebidensiya ng kanilang kaalaman tungkol sa mga *magnet* o bato-balani.  Ang mga dokumentong ito ay mag-uurong sa pinagmulan ng kaalaman sa bato-balani patungo sa 4000 B.C.

Ang bawat bato-balani ay may dalawang dulo o *pole* - ang hilagang dulo at ang timog na dulo. Dahil dito kung kaya't mayroong tinatawag na magnetikong *dipole*. Kahit durugin ang isang bato-balani o hatiin sa maliliit na bahagi, ang bawat isang bahagi, ano man ang posisyon nito sa orihinal na bato-balani ay magkakaroon ng hilaga at timog na dulo. Ang mga dulong ito, tulad ng mga kargang elektriko ay nakakaakit ng mga dulong kaiba sa kanila habang nagtataboy naman ng mga dulong kapareho nila.

Ang bato-balani ay napapalibutan ng tinatawag na *magnetic field* (magnetikong sakop). Sa loob ng *magnetic field* na ito ang iba pang materyal na magnetiko ay nakakaramdam ng puwersa ng atraksiyon o pagtataboy. Ang *magnetic field* na ito ay mailalarawan ng mga guhit na mula sa hilagang dulo patungo sa timog na dulo. Ang mga linyang ito ay nagsasamasama o naghihiwahiwalay depende sa lakas ng puwersa ng magnetismo sa isang partikular na posisyon.  Dahil pinakamalakas ang puwersang ito sa mga dulo ng bato-balani, ang mga linya ay dikit dikit sa posisyong ito habng hiwahiwalay naman sa bandang gitna.

Ang magnetismo ay isang mahalagang konsepto sa larangan ng pisika. Madaming iba pang konsepto ang may kinalaman dito. Idagdag pa, mahalaga din ito sa pag-unlad ng teknolohiya na makikita naman natin sa komunikasyon, transportasyon, at iba pa.

## Mga sanggunian
Pangmadlang komunikasyon

Kilala sa Ingles bilang *Mass Communication*, ang terminolohiyang Pangmadlang Komunikasyon ay tumutukoy sa proseso ng pagpasa ng isang mensahe sa isang malaking grupo ng tao sa pamamagitan ng paggamit ng anumang uri ng midya (maaaring dyaryo, telebisyon, radyo, pelikula, *Internet*, atbp.)

Sinasabi na ang terminolohiyang *mass communication* ay nagsimulang palawigin noong mga taong 1920, noong kasagsagan ng pangmalawakang paglaganap ng mga estasyon ng radyo, dyaryo, at mga magasin. Noong panahong ito, nagsimulang maging talamak ang pag-ikot ng impormasyon sa masa sa pamamagitan ng midya.

Hanggang sa kasalukuyan, ang pagpapalawig ng impormasyon ang nananatiling pangunahing layunin ng pangmadlang komunikasyon.

Ang terminong pangmadlang komunikasyon ang siya ring ginagamit upang tukuyin ang isang kursong pang-akademiko kung saan pinag-aaralan ang iba’t ibang paraan upang ang tao o grupo ng mga tao ay makapagpasa ng mensahe o impormasyon sa isang malawakang sakop ng tao. Karaniwang pinag-aaralan sa kursong ito ang mga paksang dyornalismo, brodkasting sa radyo at telebisyon, patalastas, at public relations o pampublikong ugnayan.

## Mga Paksang Sakop ng Kursong Pangmadlang Komunikasyon
*Mga prinsipyo ng Patalastas at Pampublikong Ugnayan
*Pagsusuring Komunikasyon o Communication Research
*Patalastas sa Radyo at Telebisyon
*Brodkasting
*Mga Batas ukol sa Pangmadlang Midya
*Dyorrnalismo
*Produksiyon sa Telebisyon
*Potograpiya
*Pagsusulat sa Radyo at Telebisyon
*Pampublikong Ugnayan

## Mga sanggunian
*http://www.wisegeek.com/what-is-mass-communications.htm
*http://www.finduniversity.ph/majors/bachelor-of-mass-communication-philippines/ 

Kategorya:Komunikasyon
Siklong Rankine

Ang **siklong Rankine** ay isang saradong siklo kung saan ang init ay gumagawa ng puwersa para pagalawin ang isang bagay. Kung saan sa sistemang ito, ang gumagalaw na bagay ay isang turbina na nakakabit sa isang *generator* na siyang lumilikha ng elektrisidad para magkaroon ng gagamiting kuryente sa mga tahanan at sa industriya.  Ito ay isang sistemang likidong singaw (*vapor-liquid*) dahil ang likidong paulit-ulit na pinapainit at pinapalamig sa siklong ito ay tubig o kahit anong likido na maaaring dumaan sa proseso ng kondensasyon.

Ang konseptong ito ay unang pinakita at inilahad ni William John MacQuorn Rankine noong 1859. Siya ay nagsilbi bilang pangunahing tao ng Inhinyeriyang Sibil at ng Mekanika sa Unibersidad ng Glasgow.

Ang siklo ito ay karaniwang ginagamit sa mga plantang lumilikha ng kuryente kung saan ang pinagkukunan ng init ay mula sa pagsusunog ng uling o *coal*, natural na gas at langis at sa proseso ng pagsasamang nukleyar. Ang siklong ito ay minsang tinatawag bilang praktikal na Carnot dahil magkatulad ang mga diagramong T-s nila. Ang pagkakaiba lamang ay isang sistemang ideyal ang siklong Carnot.

Ang simpleng siklong Rankine ay karaniwang mayroong apat na makinarya. Ito ay ang tagakulo (*boiler*), ang turbina, ang pampalapot (*condenser*) at ang pang-apat ay ang taga-bomba (*pump*).  Sa mga ito umiikot ang likido na nagiging singaw at nagiging likido depende sa proseso na pinagdaanan nito. mayroong apat na pangunahing proseso sa siklong ito.  Una, ang pagbomba ng likido papunta sa tagakulo sa pamamagitan ng paggamit ng mataas ng presyon. Pangalawa, pagdating ng likido sa taga-init ay iinitin ang likido dito sa hindi nagbabagong presyon. Pangatlo, lalabas ang likido sa taga-init at pupunta naman ito sa turbina kung saan ito ay lalawak dahil sa init na siyang lilikha ng kuryente sa pamamagitan ng nakakabit dito na *generator*. At panghuli, ang likido ay bababa sa pampalapot kung saan ito ay lalamig at magiging likido. Ang apat na proseso na ito ay mauulit para simulan na naman ang panibagong siklo.
      
Ang karaniwang kahusayan ng siklong Rankine ay umaabot sa apatnapu't dalawang porsyento.

Kaurian:Mga siklong termodinamika
Bahay na bato

thumb|Isang klase ng bahay na bato sa Ivatan, Batanes.
Ang **bahay na bato** (Tagalog, literal na salin sa Ingles ay *“stone house”*, kilala rin na balay na bato o balay nga bato sa Bisaya) ay isang uri ng gusaling nagmula noong panahon ng Kolonisasyon ng mga Espanyol sa Pilipinas. 

Ito ay ang makabagong bersyon ng tradisyunal na bahay kubo. Nagbago man ang disenyo nito sa mga nagdaang panahon, napanatili pa rin nito ang arkitektural na batayan ng bahay kubo, na kung saan ito ay inangkop sa tropikal na klima, mabagyong panahon, at ang kapaligiran ng buong arkipelago na madalas pangyarihan ng lindol, at pinagsama ito sa impluwensya ng mga mananakop na Espanyol at mangangalakal na Intsik. 

Ang istilo nitong pinaghalong *Austronesian*, Espanyol, at Intsik, pati na rin ang arkitekturang Amerikano ng unang bahagi ng ika-20 siglo ay nagpapatunay lamang na ang Pilipinas ay ang resulta ng pagsasama-sama ng mga kulturang ito. 

Ang pinaka karaniwang anyo nito ay nagtatampok ng nakataas at nakausling itaas na palapag na gawa sa kahoy (na mayroong mga balustrada, ventanillas, at mga bintanang Kapiz) na nakatayo sa mga kahoy na poste na nakaayos na hugis-parihaba bilang mga pundasyon nito. Ang mga posteng ito ay nakalagay sa likod ng mga solidong blokeng bato o ladrilyo na istilong Espanyol na nagbibigay ng impresyon ng unang palapag, ngunit sa katotohanan, ito ay ginagamit bilang imbakan, tindahan, at kung ano pang mga gawaing may kaugnayan sa negosyo. Ang ikalawang palapag naman, tulad ng bahay kubo, ay ang nagsisilbing tirahan. 

Ang mga bubong nito ay *Chinese-tiled* o di kaya’y pawid (na gawa sa alinman sa mga sumusunod: nipa, sago palm, o cogon), na may disenyo ng mga huling bahagi ng ika-19 na siglo na nagtatampok ng *galvanization*. Ang mga kabayong ginagamit sa mga kalesa ay pinatitira sa mga kuwadrang tinatawag na *caballerizas*.

## Bahay na Bato sa Kasaysayan 
Maraming iba’t-ibang naging pagsalin ang disenyo ng bahay na bato at makikita ito sa iba’t ibang bahagi ng Pilipinas. Kadalasa’y naiiba ang pagkakagawa sa bahay depende na rin sa kung anung materyales ang tanyag at namamayagpag sa naturing lugar.

Sikat ang mga bahay na baton ng Vigan sa Ilocos Sur, sapagkat napakarami pa ang nakatayo hanggang sa ngayon. Sa Malate at Escolta sa Maynila ay may mga malalaki pang bahay na bato na daang-taon nang nakatirik.

## Mga Sanggunian 
http://www.byahilo.com/2005/07/14/bahay-na-bato/ 

http://www.livinginthephilippines.com/history_of_philippine_architecture.html 

https://web.archive.org/web/20070314232929/http://www.ri.net/schools/East_Greenwich/Cole/philippinesarchitecture.html

http://www.librarylink.org.ph/featarticle.asp?articleid=110

Kategorya:Mga uri ng bahay
Refrigerant

Ang **refrigerant** (Ingles, maaring tawagin sa Tagalog bilang "nagpapalamaig") ay mga likidong ginagamit sa paglipat ng enerhiya galing sa init na mayroong mababang temperatura mula sa isang lugar patungo sa ibang lugar.  Iba pang pangalan na maaaring tumukoy sa refrigerants ay mga *antifreeze* at *brine*. Ang mga ito ay karaniwang ginagamit sa mga sistemang nagpapalamig gaya ng mga aircon at refrigerator.

Ang karaniwang uri ng mga refrigerant ay mga *flourinated hydrocarbon* ngunit maari din ang ilang mga hindi organikong kompuwesto at ilang mga hydrocarbon.

## Mga grupo
;Mga kompuwestong halocarbon 
:Ang grupo ng mga halocarbon ay binubuo ng mga refrigerant na nagtataglay ng isa o mahigit pa sa mga sumusunod na mga halogen, ang chlorine, flourine at bromine. Ilan sa mga refrigerant na kabilang sa grupong ito ay ang trichloromonofluoromethane (CCl3F), dichlorodifluoromethane (CCl2F2), monochlorotrifluoromethane (CClF3), methyl chloride (CH3Cl) at iba pa.
;Mga kompuwestong inorganiko
:Ang mga refrigerant sa grupong ito ay ginagamit na noong unang panahon pa at hanggang ngayon ay sikat pa din sa kanilang pagiging refrigerant. Ilan sa mga kabilang sa grupong ito ay ang amonya (NH3), tubig (H2O), hangin, carbon dioxide (CO2) at sulfur dioxide (SO2).
;Mga **hydrocarbon** 
:Ang mga refrigerant na kabilang sa grupong ito ay karaniwang ginagamit sa industriya ng petrokemikal at sa pagseserbisyo sa petrolyo. Ilan sa mga halimbawa ng refrigerant sa grupong ito ay ang methane (CH4), ethane (C2H6) at propane (C3H8).
;Azeotropes
: Ang mga refrigerant na kabilang sa grupong ito ay mga pinaghalo o pinagsamang dalawang sustansya. Ang pinagsamang dalawang sustansya na ito ay tinatawag nating mga azeotrop kung saan ang mga bahagi nito na bumubuo sa dalawang orihinal na substansya nito ay hindi mapaghihiwalay ng proseso ng distilasyon. Ang isang azeotrope ay sumisingaw at lumalapot bilang isang sustansya lamang na mayroon ng iba at bagong mga katangian na naiiba sa mga katangian ng dalawang orihinal na bumubuo dito.  Ang isa sa mga pinakasikat halimbawa nito ay ang refrigerant 502 na pinaghalong refrigerant 22 at refrigerant 115. Kung saan ang komposisyon ng refrigerant 22 ay apatnapu't walong porsyento at limampu't dalawang porsyento naman para sa refrigerant 115.

Kaurian:Temperatura
Amide

Ang **amide** (/ˈæmaɪd/ o /ˈæmɪd/ o /ˈeɪmaɪd/), tinatawag din bilang acid amide, ay isang compound na mayroong functional group na R*n*E(O)*x*NR′2 (tinutukoy ng R at R’ ay ang H o organic groups). Pinakakaraniwan ang carboxamides (organic amides) (*n* = 1, E = C, *x* = 1), subalit napagalaman na may mahahalagang uri ng amides kabilang ang phosphoramides (*n* = 2, E = P, *x* = 1 at marami pang ibang kaugnay na formula) at sulfonamides (E = S, *x* = 2). Tinutukoy ng terminong amide ang uri ng compounds at ang functional group (R*n*E(O)*x*NR′2) na napapaloob sa mga compounds na iyon.

Tinutukoy din ng amide ang conjugate base ng ammonia (ang anion na H2N−) o ng isang organic amine (ang anion na R2N−). Para sa talakayan ukol sa “anionic amides”, magtungo sa Alkali metal amides.

Dahil sa dalawang gamit ng salitang ‘amide’, may pagtatalo ukol sa tama at maingat na pagpapangalan sa mga *anions* na nagmula sa amides ayon sa unang pakahulugan (hal. deprotonated acylated amines), ang ilan ay karaniwang ginagamit bilang nonreactive counterions.

Maaring alamin pa ang carbonyl-nitrogen na pakahulugan sa amide.

Kategorya:Mga elementong kimikal
Kubing

thumb|Mga uri ng kubing
Ang **kubing** (Ingles: ''jaw's harp*) ay isang katutubong instrumentong Pilipino na yari sa kawayang may mga sukat na 7 pulgada pahaba, 1/2 pulgada ang lawak at 1/8 pulgada kakapal. Tinutugtog ito sa pamamagitan ng pag-ipit nito sa pagitan ng mga labi at pag-pitas ng dulo nito. Ang bibig ay nagsisilbing resonator, at maaaring mabago ang tunog sa pamamagitan ng pagmanipula sa hugis ng bibig. Ginagamit ang kubing sa iba-ibang lugar sa Pilipinas at kadalasan bilang gamit pang-komunika at panligaw. Tinatawag din itong *kulibaw* sa Isabela, *kuribaw* sa Cagayan, *kubing* sa mga taga-Maguindanao, *kobing* sa mga Maranao, at *kulaing'' sa mga Tausug.

## Mga sanggunian
Kategorya:Musika ng Pilipinas
Kategorya:Instrumentong pangtugtugin
Kolehiyo ng Pinong Sining ng Unibersidad ng Pilipinas

Ang **Kolehiyo ng Fine Arts ng Unibersidad ng Pilipinas** o mas kilala bilang **UP College of Fine Arts (CFA)** ay ang pinakamatandang institusyon sa Pilipinas na nagtuturo ng sining at disenyo. Ito rin ay isa sa mga unang yunit ng Unibersidad ng Pilipinas na nagsimula pa mula noong unang parte ng ika-labingsiyam na siglo. Ang Kolehiyo ng Pinong Sining ay unang kinilala bilang Academia de Dibujo noong 1823, tapos ay naging Escuela Superior de Pintura, at noong 1891 naman ay binantog na Escultura y Grabado. Noong naisakatuparan ang Act No. 1870 sa pamamagitan ng Asembliya ng Pilipinas na nagtatag ng Unibersidad ng Pilipinas noong 1908, ang Escuela, na napalitan sa bantog na Paaralang ng Pinong Sining, ay nabilang bilang isa sa yunit ng Unibersidad ng Pilipinas.

Sa kasalukuyan, ang CFA ay produkto ng mga pinagsama-samang pananaw ng mga kilala sa sining na nagpalago sa buhay ng institusyon hanggang sa kinilala na ito bilang isa sa pinakamagaling sa bansa. Ang kolehiyo ay pinanggalingan na ng siyam sa mga Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas pati na rin ng marami pang iba na mga magagaling at kilalang mga alagad ng sining.

Ang Kolehiyo ng Pinong Sining ay nananatiling matatag sa kanyang pananaw na maging bantog na aralang institusyon para sa sining at disenyo, na may malalim na kahulugan ng sangkatauhan na binibigyang inspirasyon ng mga Pilipino upang magsikap para sa kahusayan. Ang UPCFA ay nanunumpa mismo sa gawain na pangalagaan ang mga mag-aaral nito at iukol sila sa pagpapabuti sa kanilang mga talento at sining at sa pagpapayabong pa sa lipunan ng Pilipinas.

Ang Kolehiyo ng Pinong Sining ay nag-aalok ng mga sumusunod na mga kurso: Para sa mga undergraduate, mayroong kursong Sertipiko sa Pinong Sining na maaaring espesyalista sa Pang-Industriyang Disenyo, Pagpinta, Iskultura o Biswal na Komunikasyon. Para naman sa Batsilyer sa Pinong Sining, ang kolehiyo ay nag-aalok ng pagpapadalubhasa sa larangan ng Edukasyon sa Sining, Kasaysayan ng Sining, Pang-Industriyang Disenyo, Pagpinta, Iskultura at Biswal na Komunikasyon. Nag-aalok din ng kurso para sa mga nagtapos ang kolehiyo kung saan maaaring kumuha ng antas ng pagkakadalubhasa (*masters degree*) sa Pinong Sining.

Bago makapag-aral ang kahit sino sa kursong naisin ninuman sa Kolehiyong ito, dapat ay makapasa siya sa ilang serye ng mga pagsusulit. May pakikipanayam, pagsusulit sa mental na abilidad at pagsisiyasat sa talento ng mga nais pumasok sa kolehiyong ito. 

Kaurian:Unibersidad ng Pilipinas
RxBox

Sa kabila ng kaunlaran sa larangan ng medisina, ang kalagayan ng **kalusugan sa Pilipinas** ay masama dahil sa kakulangan ng mga pagkalusugang manggagawa. Anim sa bawat sampung Pilipino ang nagdurusa at namamatay sa sakit ng hindi man lamang nakakakita ng doktor . Noong 2008, ang bilang sa pagitan ng doctor at pasyente ay umabot na sa 1:26000 laban na ideyal na 1:6000 . Isang solusyon para maresolba ang problemang ito ay ang paggamit ng lokal na sistema ng "Telehealth". Para harapin ang problemang ito, itinatag ang "National Telehealth Service Program (NTSP)".

Ang NTSP ay magpapalaganap ng sistemang "Telehealth" sa mga komunidad na kulang sa mga doctor o nurse . Nais nitong iresolba ang tatlo sa mga pangunahing problemang pangkalusugan ng Pilipinas ngaun: 
• mababang ratio sa pagitan ng doktor at pasyente
• pagkukumpol ng mga dalubhayang manggagawang pangmedical sa mga syudad
• ang mga makagabo at magagandang centro ng pangkalusugan ay mahirap dalhin o gayahin sa mga liblib na lugar sa Pilipinas dahil nangangailangan ito ng maraming pera para itayo at imaintain.

Ang NTSP ng "Ospital Heneral ng Pilipinas (PGH)", kasama ng "Electrical and Electronics Institute (EEEI)" at "National Institute of Physics (NIP)" galing sa Unibersidad ng Pilipinas Diliman ay nakaisip sa ideyang "Project Lifelink". Ang layon ng proyektong ito ay gumawa ng isang kagamitang pagkalusugan na madaling dalhin kung san-san at base sa linux ang software. Ang kagamitang ito ay maglalaman ng mga sensor pangmedical upang sumukat ng mahahalagang datus ukol sa katawan at kalusugan ng tao, tapos ay ipapadala ang datos na ito sa isang sentrong opisina nagngangalang "Emergency Care and Coordination System (ECCS)" sa PGH. Ang pangalan ng kagamitang ito ay "Rxbox".

## RxBox
Sa kasalukuyan, ang Rxbox ay nakagawa na ng apat na prototype na naipapadala na sa mga iba't ibang lugar sa Pilipinas kabilang ang Baler, Aurora; Cagayan; Quezon, Quezon; at Saranggani. Mayroon na itong tatlong pagkalusugang kagamitan: Electrocardiogram, Pulse Oximeter, at Blood Pressure. Mayroon din itong webcam para kumuha ng imahe sa kalagayan ng pasyente, voice over internet protocol (VoIP), instant messaging (IM), at kakayahang ipadala ang mga medical na datos sa email gamit ang internet.

## Sanggunian 
Kaurian:Kalusugan
Mga wikang Ingles sa mundo

Ang **mga wikang Ingles sa daigdig** o **mga wikang Ingles sa mundo** (Ingles: *World Englishes*) ay isang natatanging pagpapalagay tungkol sa paggalaw at paggamit ng wikang Ingles sa iba’t ibang kultura at bahagi ng mundo. Ang paradigmong ito ay ipinresenta ni Braj A. Kachru, isang propesor ng linggwistika sa Unibersidad ng Illinois, upang ipaliwanag ang pagbabagong nagaganap sa wikang Ingles bilang isang wika ng globalisasyon.

Ipinagpapalagay ng paradigmong ito na mayroong paglilipat ng sentro ng wikang Ingles mula sa mga bansa kung saan umusbong ang Ingles patungo sa mga bansang nasa proseso ng paggamit nito. Inilarawan ni Kachru ang ideyang ito sa pamamagitan ng konsepto ng plurisentrisidad, kung saan ang wikang tinututunan ay yumayabong hindi lamang sa demograpikal na lebel, kundi sumasalamin din sa kultura, literatura, at wika ng natututo nito.

Ibinase ni Kachru sa diaspora ng mga tagapagsalita ng Ingles ang pagkalat ng wikang Ingles sa buong mundo. Ang unang yugto ay ipinalagay na naganap noong lumalaki ang teritoryo ng mga Ingles sa Britanya. Ang ikalawang yugto naman ay noong nagpatungong Amerika, Australya at iba pang mga bansa ang mga Ingles. Ang ikatlong yugto o Raj phase naman ay ang pagkalat ng mga bagong anyo ng Ingles mula sa mga naunang mga yugto na. Ikinategorya rin ni Kachru ang mga bansang gumagamit ng Ingles at tagapagsalita ng Ingles sa tatlong magkakasentrong bilog: sa nakapaloob na bilog kabilang ang mga katutubong tagapagsalita ng Ingles katulad ng Estados Unidos, Nagkakasiang Kaharian, Canada, Australia, atbp. Kabilang naman sa panglabas na bilog ang mga bansang tagapagsalita ng Ingles bilang pangalawang lenggwahe (*English as a Second Language speakers*) katulad ng India, Singapore, Timog Aprika, Pilipinas, atbp. Sa lumalaking bilog naman kabilang ang mga bansang tagapagsalita ng Ingles bilang banyagang lenggwahe (*English as a Foreign Language speakers*) katulad ng Tsina, Hapon, Korea, Saudi Arabia, atbp.

May dalawang proseso ng pagbabago na nagaganap sa wikang Ingles ayon sa paradigmong ito. Ang una ay tinatawag na *Englishization* na naglalarawan sa pagbabagong pinasisimulan ng wikang Ingles sa iba pang mga wika ng mundo. Ang pangalawa ay ang pinagsamang proseso ng *nativization* (natibisasyon o pagsasakatutubo) at *acculturation* (akulturasyon), kung saan inilalarawan ang pagbabagong anyo ng mga lokalisadong uri ng Ingles na bunga ng paggamit ng kulturang lokal sa wikang ito.

## Mga sanggunian
*Kachru, Braj A. "World Englishes: Agony and Ecstacy." *Journal of Aesthetic Edition* 30. 2 (1996): 135-155.

Kategorya:Wikang Ingles
Direct current

Ang ***direct current*** (**DC**) o **tuwirang kuryente** ay ang isahang direksyon ng daloy ng pangkuryenteng *charge*.  Nalilikha ang tuwirang kuryente sa pamamagitan ng isang pinagmulan katulad ng baterya, *power supplies*, mga *thermocouple*, mga *solar cell*, o mga *dynamo*.  Maaring dumaloy ang tuwirang kuryente sa isang konduktor katulad ng kawad, ngunit maari rin na dumaloy sa pamamagitan ng semikonduktor, at insulador, o kahit sa vacuum katulad ng sa katodong sinag.  Dumadaloy ang kuryente sa isang direksyong hindi nagbabago para maiba ito sa alternating current (AC) o pasalit-salit na kuryente. Ang lumang katawagan sa uri ng kuryenteng ito ay **galvanic current**.

## Mga makinang direct current
Ang mga makinang direct current ay mga tagasalin ng enerhiyang mekanikal mula sa isang DC na source. And isang makinang DC ay maaaring gumana o gamitin bilang isang motor o bilang isang *generator*.

Sa isang motor na DC ay mayroong kondoktor na may kuryente ang gumagawa ng isang *magnetic field* na kung inilagay sa isang panlabas na *magnetic field*, ito ay makakaranas ng isang puwersang proporsyonal sa kuryente sa kondoktor at sa lakas ng *magnetic field*. At ang interaksyong ito ay ginagamit upang matagumpay na makagawa ng mosyong paikot. 

Sa isang DC generator naman ay kabaliktaran ng motor na DC. Kung saan ang magiging umpisa ay ang mekanikal na pag-ikot at ang kinalabasan ay ang pagkakalikha ng elektrisidad.

Sa isang *self-excited* na makinang DC, ang *field winding* ay konektado nang nakahilera sa *armature winding* upang ang boltahe ay naibibigay patungo dito. Ang *shunt field winding* ay mayroong maraming turno o paikot na mga malilite na kable o kawad na mayroong katangian ng mataas na resistensiya. At bahagi lamang ng *armature* na kuryente ang dumadaloy sa *shunt field winding*.

Halos lahat ng DC na *generator* na uring *shunt* ay *self-excited*. Tinatawag itong shunt generator kapag ang *field current* nito ay konektado ng nakahilerang sa *armature* at sa dinadala nito. Ang *field circuit* ay *four-pole winding* na pwedeng nakakonekta ng serye, nakahilrea o nakaserye-nakahilera.

Ang mga sumusunod ay mga equation na naglalarawan sa motor na DC at DC generator: 

**Motor:**
:Vf = Rf If = Vt
:Vt = Ra Ia + Eb
:IL = If + Ia
:Eb =  Laf If
:T = Laf If Ia

**Generator:**
:Eg = Ra Ia + Vt = Ra Ia + Vf
:Vf = Rf If
:Ia = IL + If

:**V** = boltahe,
:**Rf** = resistensya ng field,
:**If** = kuryente sa field,
:**Ra** = resistensya ng armature,
:**Ia** = kuryente sa armature,
:**Eb** = back emf,
:**Eg** = nagenerate na boltahe

## Mga sanggunian
Kaurian:Elektronika
Ionophores

Ang mga metal ay isinasaalang-alang bilang environmental pollutants dahil sa ang patuloy na pagtaas ng mga metal na nagbabanta sa ating kalikasan at sa mga kalusugan ng mga tao. Iba't ibang pagaaral ang isinasagawa sa mga metal at ang pagkontrol sa mga metal na nakikita sa natural waterways, portable na tubig, at lupa ay puspusan na dinedevelop. Pamamaraan tulad ng inductively coupled plasma mass spectrometry (ICP-MS) at polarographic sensors ay ginagamit sa pagdedetect ng mga metal, ngunit tulad ng mga nasabing pamamaraan ay mahal. Sa kasalukuyan, mayroong isang patuloy na pag-unlad sa paggawa ng mga simple, mura, mabilis at mas tumpak na mga instrumento na kilala bilang ion-selective electrodes (Ise) na maaaring makilala at makipag-ugnayan sa iba't-ibang uri ng metal na mayroon sa isang partikular na solusyon o organelle. Kumpara sa iba pang sensors, ang mga ISE ay may isang gilid sa pamamagitan ng pagkakaroon ng isang malawak na hanay ng liner, ang isang mabilis na tugon at ang isang mataas selectivity sa ions metal. Ang mga ISEs ay kilala rin na maging sensitibo, tiyak, mura, at madaling gamitin. Aplikasyon ng ISEs ay matatagpuan hindi lamang sa kapaligiran, ngunit din sa agrikultura industriya, at sa gamot.

Ang tiyak na metal-ligand binding ay mahalaga sa potentiometic sensors at ito ay ginagamit sa pagpapaunlad ng ion-pumipili electrodes batay sa iba't ibang ionophores. Ang isang ion-selective electrode ay karaniwang ginagawa sa pamamagitan ng paghahalo ng isang ionophore may polyvinylchloride (PVC) at isang plasticizer. Ang uri ng elektrod gawang bilang isang carrier at ion ay karaniwang uri bilang isang walang kinikilingan elektrod. Crown ethers, acyclic amides at diamides, pati na rin macrocyclic maaaring gamitin bilang isang ionophores o ion carrier.

Kategorya:Mga biyomolekula
Media theories on audience effect

Isang aspekto ng pag-aaral tungkol sa midya ay ang epekto nito sa mga tagatangkilik nito. Pinag-aaralan dito kung paano nakakaapekto ang panonood at pakikinig sa midya sa pang araw-araw na kabuhayan ng mga audience.

Ang sumusunod ay mga teoryang binuo ng mga iskolar ng midya ukol sa epekto ng midya sa lipunan:

## Hypodermic Needle Theory
Sinasabi nito na ang lahat ng naririnig at nakikita ng audience sa midya ay tinatanggap nito nang buong-buo.

## Two-step flow of media
Sinasabi nito na ang mga audience na may direktang access sa midya ang siyang nagpapalaganap ng mga bagay na pinapahayag ng midya, ayon sa kanyang sariling pagkaunawa dito.

## Uses and Gratifications Theory
Kinukuha lamang ng audience ang mga bagay na makakatulong sa kanya habang siya ay nanonood o nakikinig sa midya. Ang mga bagay na nakikitang niyang walang maaaring itulong sa kanya ay hindi niya binibigyan ng halaga.

## Reception Theory
Ini-interpret ng audience ang nakikita at naririnig nila sa midya ayon sa kanilang mga pinagdaanan at kulturang kinalakhan.

### Mga Sanggunian
*http://www.mediaed.org.uk/posted_documents/Audience.html 
*http://www.mediaknowall.com/as_alevel/alevkeyconcepts/alevelkeycon.php?pageID=audience

Kategorya:Mga midya
Biyosensor

Ang **biyosensor** (*biosensor*) ay isang analytikal na aparato na may kakayahang palitan ang mga response na nakukuha nito mula biological at chemical na species present sa nababasang signal. Ito ay gumagana sa pamamagitan ng paglagay ng isang biological component sa ibabaw ng isang solid upang magkaroon ng  biospecific ugnayan sa analyte at ang signal transduser. Ang isang tipikal biosensor ay binubuo ng 3 bahagi, ang biological sample, ang transduser o detektor, at ang mga signal processor. Ang biological sample ay maaaring maging anumang biological materyales. Habang ang transduser ay responsable sa pag-convert ng mga signal na nagreresulta mula sa biomolecular interaction  sa isang mas madaling quantifiable signal. A signal processor ay ipinapakita ang mga resulta sa isang user-friendly na paraan. Ang mga analytical aparato ay maaaring maging karagdagang applications ayon sa kanilang mga prinsipyo ng detection. Ang ilan sa mga kategoryang ito ay salamin sa mata, electrochemical, piezoelectric, at thermometric.

Ang optical biosensor  ay gumagamit ng diffraction techniques. Isa na dito ang  diffractive optika teknolohiya (dot). Ang teknolohiyang ito ay batay sa mga konsepto ng grating-based lght diffraction at immobilized capture surfaces.  
Ang pagdidiffract ay isang phenomen na dulot ng mga light waves kapag ito ay tumatama sa mga bagay at result ay angpagbuo ng constructive at destructive interferences na nagproproduce ng diffraction image. 
Capture o probe molecules ay inii-immobilized sa isang solid support upang makabuo ng isang biological grating  na kapag iapplyan ng illumination, magkakaroon ng diffraction pattern. Pagkatapos, ang analyte solusyon ay ilalagay sa surface para magbind ang mga biomolecuse upang macapture ang mga molecules na nagcacause ng change sa diffraction efficiency ng pattern. Ang pagbinding ay tinataasan ang intensity ng diffraction signal habang ang digestion ay pinapaliit ito. Ang signal intesnity ay maaaring magbigay ng quantitative measure ng analyte konsentrasyon.

Ang bromelain ay isang protease enzyme nakuha mula sa pamilya ng Bromeliaceae planta. Ito ay binubuo ng sa pagsasama ng mga protein-digesting enzymes, thiol-endopeptidases, at maraming iba pang mga sangkap. Ang enzymatic activity ng bromelain ay pwedeng iapply sa iba't ibang substrates tulad ng bovince serum albumin, casein, and gelatine.

Kategorya:Biyoteknolohiya
Structural health monitoring

Ang ***structural health monitoring*** (**SHM**) (Ingles para sa "pagmamanman ng kalusugan pang-estruktura") ay ang proseso ng pagpapatupad ng pagtuklas ng pinsala at estratehiya sa paglalarawan para sa estrukturang pang-inhinyeriya.

Kategorya:Inhenyeriya
Komunikasyong interpersonal

Ang **komunikasyong interpersonal** ay isang uri ng komunikasyon dahil nagaganap sa pagitan ng dalawa o higit pang tao. Isa ito sa mga pangunahing sangay ng pasalitang komunikasyon. Ang simpleng pakikipag-usap sa karaniwang tao at mag-anak ay mga halimbawa na ng komunikasyong interpersonal. Maaaring pasalita, di-pasalita, pasulat o pakikinig ang interpersonal na komunikasyon.

Maaaring sa pagitan ito ng dalawang tao o isang grupo. Sa interpersonal na komunikasyon, mayroong mananalita at tagapakinig at maaring parehong gampanan ito ng bawat kalahok o kasapi ng usapan. Ang interpersonal na komunikasyon ay pwedeng maganap ng harapan (*face to face*) o sa pagitan ng isang midyum o paraan (sa harap ng kompyuter at iba pa).

## Mga halimbawa ng Talinong lnterpersonal o pakikipagkapwa 
### Komunikasyon ng dalawang tao 
Ito marahil ang pinakapayak ngunit pinakamadalas na komunikasyong interpersonal na kinalalahukan ng mga tao. Maaaring usapan ito sa pagitan ng magkaibigan, o kahit ang pagtatanong ng direksiyon ng isang tao ay isa na rin interpersonal na komunikasyon.

#### Panayam 
Ang panayam ay isang usapang pagtatanong sa pagitan ng dalawang tao. Maaaring ito ay malayang panayam kung saan nagtatanong at may sumasagot ng mga katanungang ito. Maaari ring ang dalawang panig ay walang binabasang kung ano man o may iskrip. Kadalasang ginagawa ng mga mamamahayag ito para sa isang palabas o pahayagan upang mailathala.

### Komunikasyon ng munting grupo 
Maaaring maganap ito sa pagitan ng isang grupo. Maari itong maging isang simpleng kuwentuhan lamang ng isang grupo ng magkakaibigan o isang pormal na talakayan sa pagitan ng mga mag-aaral o maging lider ng mga bansa. Sinasabing mas kumplikado ang komunikasyong ito lalo na kapag pormal sa pagitan ng maraming tao dahil nangangailangan ito ng kooperasyon ng bawat miyembro. At dahil dito ay baka mas matagalan ang pagreresolba ng mga isyu at usaping tinatalakay.

Kaurian:Komunikasyon
Doxorubicin

Ang **doxorubicin** ay isang gamot laban sa kanser. Itong gamot na ito ay binebenta sa mga pangalan na Adriamycin at Rubex. Ito ay karaniwan ginagamit sa kimoterapya dahil sa husay nito sa pagpuksa ng mga mapagpahamak na tumor.

Ang abilidad ng gamot pang kimoterapya na pumatay ng mga selula ay nakabase sa kakayahan nito pahintuin ang pagpapalaganap ng mga selula. Ang karaniwan na aksiyon ng mga gamot ay ang ng pagsira sa mga DNA at RNA ng mga selula dahil itong dalawa na ito ay ang namamahala sa pagpapalaganap ng selula. Kung ang selula ay hindi na makapagpalaganap ito ay namamatay, at kung sobrang bilis ng pagpapalaganap ng selula, mas mabilis rin ito mapapatay ng mga kimoterapyang gamot.

Ang mga parte ng katawan na tinatamaan kanser na ginagamitan ng doxorubicin ay ang mga sumusunod: pantog, dibdib, ulo at leeg, lukemya, atay, baga, lymphomas, mesothelioma, maramihang myeloma, neuroblastoma, obaryo, pancreas, prostate, sarcomas, tiyan, bayag, teroydeo, at matris.

Binibigay ang doxorubicin sa mga tao sa pamamagitan ng pagturok ng gamot sa ugat ng tao. Maaari rin ibigay ang doxorubicin sa pamamagitan ng tuloy-tuloy na paghalo ng tao sa sistema ng tao. Ang doxorubicin ay isang vesicant, matinding pagiingat ang kailangan tuwing nagtuturok ng gamot na ito sa mga ugat. Pag kumawala ang doxorubicin sa ugat at tumungo sa laman ng tao, maaring magdulot ng matinding sira at sakit sa mga pumapalubot na kalamnan. Ang wastong dami ng doxorubicin na ibibigay sa mga pasyente ay dumidepende sa mga sumusunod: tangkad, bigat, pangkalahatang kalusugan, tipo ng kanser, o ibang problema sa kalusugan.

Ang mga karaniwan nauunang pangalawang epekto ng doxorubicin ay ang sakit sa parte ng katawan kung saan tinurok ang gamot, pagkahilo, at pagsusuka. Sa kabilang dako, ang mga karaniwan na nahuhuling pangalawang epekto ay ang pagkakaroon ng mababang bilang ng dugo, pigsa sa bibig, at pagkawala ng buhok.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga droga sa paggamot ng kanser
Kategorya:Mga kompuwestong kimikal
Queue (agham pangkompyuter)

Ang **queue** ay isang abstract data type kung saan ginagamit ang kaisipan na "first-in, first-out". Maari itong maihahalintulad sa isang pila sa pagbili ng pagkain - ang nasa unahan ng pila ang unang makakakuha ng pagkain. Katulad ng stack, maari rin itong gamitin upang maayos ang pagkakasunod-sunod ng gawain na dapat gawin ng isang kompyuter.

Sa stack, importante na malaman ang "top" nito. Sa queue, dalawa ang tinitignan: ang "front" at and "rear". Sa "rear" naglalagay ng bagong elemeto, habang sa "front" naman nagaalis. Hindi maaring maalis ng elemento kapag walang laman ang queue, o kaya naman ay magdagdag kapag puno na ito. Ngunit, gaya ng sa stack, hindi talaga napupuno ang isang queue. Ito lamang ay dahil limitado ang memory ng isang kompyuter.

Kapag nagdadagdag ng elemento, gumagalaw ang "rear" ng isang hakbang pakanan. Kapag naman nagbabawas, gumagalaw ang "front" ng isang hakbang pakanan din. Dahil ito, posibleng mahabol ng front ang rear, na ang ibig sabihin ay wala nang laman ang queue. Maaring malimitahan ang space na magagamit dahil dito. Halimbawa, sa isang full queue, nasa dulong kanan ang "rear" habang nasa dulong kaliwa ang "front". Kapag inalis isa-isa ang laman ng queue hanggang sa maubos ito, maabutan ng "front" ang "rear", na ang ibig sabihin ay wala nang laman. Ngunit, dahil nasa dulong kanan ang "rear", hindi maaring magdagdag pa ng elemento. Dahil dito, dapat sigguraduhing wala or onti lamang ang free space na nasa bandang kaliwa, lalo na kapag nagaalis ng elemento.

Kategorya:Agham pangkompyuter
Modelong Tiebout

Ang **modelong Tiebout** ay isang modelo o kaya'y teorya sa pag-aaral ng ekonomika na nilikha ng bantog na ekonomistang si Charles Tiebout sa kanyang artikulong pinamagatang "*A Pure Theory of Local Expenditures*" (Isang Purong Teorya ng mga Lokal na mga Gastos) noong taong 1956. Isinasaad ng kaisipang ito na ang mga mamamayan ay may kakayanan bumoto para sa nais nilang uri ng pamahalaan sa dalawang paraan - ang una bilang pagboto tuwing nagkakaroon ng halalan at ang pangalawa bilang paggamit ng kanilang paa. Ang ikalawang paraan ang siyang diwa ng teorya ni Tiebout.

Sa normal na lipunan, iniisip na ang mga tao ay titira sa isang lugar at siyang pipili ng gobyernong mamamahala dito. Sa modelong Tiebout model ay baliktad ito. Ang mga tao daw ay susuriin muna ang mga gobyerno ng iba't-ibang local na pamayanan, ang kanilang mga kakayanan at ang kanilang mga proyekto at doon magdedesisyon kung saan maninirahan. Ang kanilang titirhang pamayanan ay iyong tumutugma sa kanilang kagustuhan. Kung sakaling sila ay nakatira na sa isang lugar na hindi tugma sa kanilang kursunadang mga bagay ay doon lilipat at maghahanap ng angkop na pamayanan at gobyerno.

Nakasaad sa teorya ni Tiebout na dahilan sa pangyayaring ito ay nagbibigay-daan para mapababa ang gastos ng gobyerno sa mga proyekto nila dahil lahat ng mamamayan ay handa magbigay ng kani-kanilang ambag, kahit pa ito'y sa pamamagitan ng mataas na antas ng buwis, para lang matamo ang kanilang mga kagustuhan. Ang sino mang hindi pumapayag sa halaga ng kanilang babayaran ay pwedeng-pwede umalis patungo sa mas angkop na pamayanan.

Ang modelong ito ay nilikha sa ilalim ng mga palagay na ang sumusunod ay totoo:
# Maraming pamayanan na puwedeng pagpilian.
# Ang lahat ng pangkat ng kagustuhan ng mamamayan ay may katumbas na isang gobyernong kaya magbigay nito.
# Lahat ng impormasyon ukol sa paktora sa pagpili ng komunidad ay ganap at alam ng mga tao.
# Walang gastos na dala ng paglilipat ng tahanan; kaya ng lahat ng tao lumipat kahit kailan nila gustuhin.

Ang kaisipang ito ay paminsan-minsan tinatawag din na palagay ni Tiebout hypothesis at paglipat na Tiebout. Ito ay madalas din inihahalintulad sa konseptong paboto sa paa o *foot voting*.

Kategorya:Ekonomiyang pampolitika
Kasukatan

Ang **kasukatan** (Ingles: *measurement*, *mensuration*) ay isang mahalagang aspeto ng estadistika. Ang pagsusukat ay ginagamit upang malaman ang iba't-ibang halaga ng mga katangian ng mga bagay na nasasailalim sa pananaliksik. Ang mga halagang ito ang nagiging datos na sinusuri upang makagawa ng mga konklusyon.

Mayroong apat na antas ng pagsusukat. Mahalagang malaman ang apat na antas at kung ano ang mas nararapat na gamitin sa pagsusukat sa mga katangian ng bagay. Ang mga antas na ito rin ay ang makakatulong sa atin sa pagpili ng mga nararapat na pamamaraang estadistika na gagamitin sa pagsusuri.

## Mga antas ng pagsusukat 
### Nominal
Ginamit ang antas na ito upang ibukod ang mga tao o bagay sa iba-iba, eksklusibo at kumpletong mga kategorya. Ang mga kategorya nito ay dapat na hindi magkakapereho. Ang bawat bagay ay dapat nabibilang lamang sa nag-iisang kategorya at dapat ay lahat ng mga bagay ay may kaugnay na kategorya. Ito ang pinakamahinang antas ng pagsusukat dahil walang kahulugan ang mga halaga at ang diperensiya ng iba't-ibang numerong ginagamit para sa mga kategorya. Walang absolute zero ang antas ng panukat na ito. Mga bilang, parte at bahagdan lamang ang maaaring kwentahin para sa antas na ito. Ilang halimbawa ng mga baryable na may nominal na antas ng pagsusukat ay ang kasarian (1 para sa babae, 2 para sa lalaki) at katayuang sibil (1 para sa walang asawa, 2 para sa may asawa, 3 para sa hiwalay sa asawa, 4 para sa nabalo).

### Ordinal
Ang ordinal na antas ay tulad sa nominal na antas. Ang natatanging pagkakaiba lamang nila ay ang likas na ayos ng pagkakasunud-sunod ng mga kategorya sa ordinal na antas. Ilang halimbawa ng mga baryable na may ordinal na antas ay ang laki (1 para sa maliit, 2 para sa midyum, 3 para sa malaki) at parangal (1 para sa unang gantimpala, 2 para sa ikalawang gantimpala, 3 para sa ikatlong gantimpala).

### Interbal
Sa antas na ito, mayroon nang kahulugan ang mga halaga ng mga numero at may permanente na itong puwesto sa isang sistemang nakaayos ayon sa halaga. May kahulugan na ang diperensiya ng iba't ibang kategorya. Wala pa rin itong absolutong sero. Ibig sabihin, ang sukat na sero ay hindi nangangahulugang walang ganitong katangian ang bagay na kinukuhanan ng sukat. Isang halimbawa ng katangiang nasusukat ng interbal na antas ay ang temperatura.

### Ratio
Ang ratio o rasyong antas ay tulad din sa interbal na antas ngunit ito ay mayroon nang absolutong sero. Ito ang pinakamataas na antas ng pagsukat sapagkat karamihan ng mga aritmetikong operasyon ay pwedeng gamitin sa mga baryable na may interbal na antas. Ilang halimbawa ng mga katangiang may interbal na antas ay ang bilis ng takbo ng isang sasakyan at bigat ng isang tao.

## Tingnan din
* Panukat
* Sukat (matematika)

Kategorya:Sukat
Prinsipyo ni Le Chatelier

Ang **prinsipyo ni Le Chatelier** ay isang teoryang nabuo sa pag-aaral ni Henry Louis Le Chatelier na maaring gamiting basehan upang malaman ang magiging epekto ng paglalagay ng "tensiyon" sa isang sistemang nasa ekwilibriyo. Isinasaad ng prinsipyong ito na ang isang sistemang nasa ekwilibriyo na nilapatan ng isang tensiyon na panglabas ay kikilos patungo sa direksiyon na magpapabawas ng tensiyong iyon. Ang tensiyong isinasaad dito ay maaring ang pagbabago sa mga konsentrasyon ng mga reaktant o produkto ng isang reaksiyong kemikal, pagbabago sa presyon o volyum ng sistema, o pagbabago sa temperatura ng sistema. Ang prinsipyong ito ay maari lamang gamitin sa mga sistemang rebersibol.

## Pagbabago sa Konsentrasyon
Sumangguni sa reaksiyong ito: A + B ↔ K + D
f
Ang pagdagdag ng substansyang A o B sa sistemang ito ay magdudulot sa sistemang ito na kumilos papunta sa paggawa ng mas maraming substansyang K at D sa pagkonsumo ng substansyang A at B hanggang makuha muli ng sistemang ito ang isang panibagong ekwilibriyo. Ang kabaligtaran nito ay maari ring mangyari.

## Pagbabago sa Presyon at "Volume"
Sumangguni sa reaksiyong ito: A ↔ 2B

Ang pagbabago sa presyon at volume ay maari lamang maramdaman sa mga reaksiyon sa hangin (gaseous reactants). Sa reaksiyong nakasulat sa itaas, makikitang mas malaki ang magiging epekto sa pagbabago sa presyon o vlomue sa substansyang B kaysa sa substansyang A. Ang pagtaas ng presyon o pagbaba ng volume ng sistemang ito ay magdudulot sa pagkilos nito patungo sa produksiyon ng substansyang A at pagkonsumo ng substansyang B dahil mas tumaas ng konsentration ng B kaysa sa A. Ang kabaligtaran nito ay maari ring mangyari.

## Pagbabago sa Temperatura
Sumangguni sa reaksiyong ito: A + B ↔ K + D         ΔH = -36 KJ/mol (kung eksotermiko) at ΔH = +6 KJ/mol  (kung endotermiko)

Ang reaksiyong nasa itaas ay isang halimbawa ng reaksiyong eksotermiko (exothermic reaction) na kung saan ang init ay inilalabas ng sistema sa pagdaos ng reaksiyong ito. Ang pagtaas ng temperatura sa sistemang ito ay magdudulot sa pagtaas sa init sa loob ng sistemang ito na magdudulot sa pagkonsumo ng substansyang K at D at pagbuo ng substansyang A at B upang mabawasan ang sobrang init sa loob ng sistema. Ang kabaligtaran nito ay maari ring mangyari.

At para sa isang reaksiyong endotermiko (endothermic reaction), kabaligtaran ng reaksiyong eksotermiko, ang pagtaas ng temperatura ay magdudulot sa pagkonsumo ng substansyang A at B at pagbuo ng substansyang K at D upang mabawasan ang sobrang init sa loob ng sistemang ito.

Kategorya:Kimika ng ekilibriyo
Kategorya:Teoriya ng mga sistema
Kategorya:Mga prinsipyo