Posporo (elemento)

{{infobox element
|engvar={}
|name=phosphorus
|number=15
|symbol=P
|abundance=
|abundance in earth's crust=5.2 (taking silicon as 100)
|abundance in oceans=
|abundance in solar system=
|left=silicon
|right=sulfur
|above=N
|below=As
|category=reactive nonmetal
|category comment=
|group=15
|period=3
|block=p
|appearance=Colourless, waxy white, yellow, scarlet, red, violet, black
|image name=PhosphComby.jpg
|electron configuration=&#91;Ne&#93; 3s2 3p3
|electrons per shell=2, 8, 5
|phase=solid
|phase comment=
|density gplstp=
|density gpcm3nrt=white:&nbsp;1.823 g·cm−3red:&nbsp;≈&nbsp;2.2–2.34 g·cm−3violet:&nbsp;2.36 g·cm−3black:&nbsp;2.69
|density gpcm3nrt 2=
|density gpcm3mp=
|melting point K=
|melting point C=white:&nbsp;44.2&nbsp;°Cblack:&nbsp;610
|melting point F=
|sublimation point K=
|sublimation point C=red: ≈&nbsp;416–590&nbsp;°Cviolet: 620
|sublimation point F=
|boiling point K=
|boiling point C=white:&nbsp;280.5
|boiling point F=
|triple point K=
|triple point kPa=

|critical point K=
|critical point MPa=
|heat fusion=white: 0.66
|heat fusion 2=
|heat vaporization=white: 51.9
|heat capacity=white: 23.824
|vapor pressure 1=279
|vapor pressure 10=307
|vapor pressure 100=342
|vapor pressure 1 k=388
|vapor pressure 10 k=453
|vapor pressure 100 k=549
|vapor pressure comment=(white)
|vapor pressure 1 2=455
|vapor pressure 10 2=489
|vapor pressure 100 2=529
|vapor pressure 1 k 2=576
|vapor pressure 10 k 2=635
|vapor pressure 100 k 2=704
|vapor pressure 2 comment=(red, b.p.&nbsp;431&nbsp;°C)
|crystal structure=bodycentredcubic
|oxidation states=**5**, 4, **3**, 2, 1, −1, −2, **−3**
|oxidation states comment=(a mildly acidic oxide)
|electronegativity=2.19
|number of ionization energies=4
|ionization energy 1=1011.8
|ionization energy 2=1907
|ionization energy 3=2914.1
|atomic radius=
|atomic radius calculated=
|covalent radius=107±3
|Van der Waals radius=180
|magnetic ordering=white, red, violet, black: diamagnetic
|electrical resistivity=
|electrical resistivity at 0=
|electrical resistivity at 20=
|thermal conductivity=white: 0.236
|thermal conductivity 2=black: 12.1
|thermal diffusivity=
|thermal expansion=
|thermal expansion at 25=
|speed of sound=
|speed of sound rod at 20=
|speed of sound rod at r.t.=
|magnetic susceptibility= &minus;20.8·10−6
|magnetic susceptibility ref= &#x20;(293&nbsp;K)
|Young's modulus=
|Shear modulus=
|Bulk modulus=white: 5 GPared: 11
|Poisson ratio=
|Mohs hardness=
|Vickers hardness=
|Brinell hardness=
|CAS number=7723-14-0
|CAS number comment= (red)12185-10-3 (white)
|isotopes=

|isotopes comment=
|predicted by=
|prediction date=
|discovered by=Hennig Brand
|discovery date=1669
|first isolation by=
|first isolation date=
|named by=
|named date=
|history comment label=Recognised as an element by
|history comment= Antoine Lavoisier (1777)
|QID=Q674
}}
Ang **posporo** () ay isang elementong kimikal sa talahanayang peryodiko na sinasagisag ng simbolong **P** at nagtataglay ng atomikong bilang **15**.

Isang *multivalent* na hindi metal na kabilang sa grupo ng nitroheno, ang posporo ay kadalasang matatagpuan sa mga di-organikong batong phosphate. Ang Elementong posporo ay may dalawang uring laganap - puting posporo at pulang posporo. Bagamat ang ibig-sanihin ng salitang "*phosphorescence*" ay lumiwanag matapos ang pag-ilaw, mula sa salitang posporo, ang ilaw ng posporo ay nagmumula sa pag-o-oksihena ng puti-(ngunit di pula)-ng posporo at dapat tinatawag na *chemiluminescence*.

Dahil sa mataas nitong reaktibidad, ang posporo ay hindi kailanman nahahanap bilang malayang elemento sa kalikasan ng Daigdig. Ang kaunaunahang uri ng posporo (puting posporo, noong 1669) ay naglabas ng mahinang ilaw matapos matamaan ng oksiheno— kaya't binansagan itong (mula sa mitolohiyang Griyego) Φωσφόρος, na ang ibig-sabihin ay "tagadala ng liwanag" (wikang Latin: *Lucifer*), na sinasagisag ang "Tala ng Umaga", ang planetang Venus.

Ang posporo ay bahagi ng DNA, RNA, ATP, pati na ang lipidong-posporo na bahagi ng mga *cell membranes*. Ito ay isang esensyal na elemento para sa lahat ng buhay na *cell*. Karaniwan din itong makikita sa mga pataba, pulbura, kremang pansipilyo, *pestecide*, mga sabon panglaba, at siyempre, sa mga posporo mismo.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga elementong kimikal