open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Al Capone

thumb|right|Larawan ni Al Capone noong 17 Hunyo 1931.
Si **Alphonse Gabriel "Al" Capone** (Enero 17, 1899&nbsp;– Enero 25, 1947) ay isang Amerikanong gangster na namuno ng isang sindikato ng krimen noong panahon ng Prohibisyon sa Estados Unidos. Ang *Chicago Outfit*, na pagdaka ay nakilala bilang *"Capones"* (mga Capone), ay nakatuon sa pagpupuslit ng mga kontrabando at mga  kontrabandong alak, at iba pang mga gawaing hindi makabatas na katulad ng prostitusyon, sa Chicago magmula kaagahan ng dekada ng 1920 at dekada ng 1931.

Si Capone ay ipinanganak sa borough ng Brooklyn ng Lungsod ng New York sa mga imigranteng mga Italyano. Nasangkot si Capone sa mga gawain ng masasamang mga barkada habang nasa kaniyang kabataan pagkaraang mapatalsik mula sa paaralan sa gulang na 14. Sa kaagahan ng kaniyang edad na humigit-kumulang sa dalawampung taong gulang, lumipat siya sa Chicago upang makinabang sa isang bagong pagkakataon na kumita ng salapi sa pamamagitan ng pagpupuslit ng mga kontrabandong alak papasok sa lungsod noong panahon ng Prohibisyon (Pagbabawal). Noong panahon ng Prohibisyon, mula 1920 hanggang 1933, ipinagbawal ng Pamahalaan ng Estados Unidos ang pagbebenta ng mga alak, na nagresulta sa pagkakaroon ng mga ilegal na pagawaan ng alak at ng ilegal na mga bahay-inuman. Nakilahok din siya sa sari-saring mga gawaing ilegal, katulad ng panunuhol ng mga tao sa pamahalaan at prostitusyon.

Sa kabila ng kaniyang hanapbuhay na masama, si Capone ay naging isang talagang napagmamasdang tao sa publiko. Nagbigay siya ng mga abuloy sa sari-saring mga gawaing pangpakikipagkapwa-tao na ginagamit ang perang kinita niya mula sa kaniyang mga gawain, at tinanaw ng maraming mga tao bilang isang Robin Hood ng makabagong panahon. Nadungisan ang reputasyong pangmadla ni Capone dahil sa kaniyang sinasapantahang pakikisangkot sa Pamamaslang sa Araw ng mga Puso noong 1929, nang mayroong pitong mga kasapi ng kalaban niyang *gang* ang napaslang.

Nahatulan si Capone kaugnay ng mga pagsasakdal na pederal dahil sa pag-iwas sa pagbabayad ng buwis noong 1931 at naipakulong sa bilangguang pederal; nakalabas siya sa pamamagitan ng paglayang may pasubali noong 1939. Ang kaniyang pagkakakulong ay kinabibilangan ng isang panahon sa noon ay bago pa lamang na bilangguang pederal ng Alcatraz. Sa panghuling mga taon ng buhay ni Capone, nakaranas siya ng panghihina ng isipan at katawan dahil sa *neurosyphilis* na nasa huling yugto na ng proseso ng nasabing karamdaman. Nakuha niya ang sakit na ito habang si Capone ay nasa kaniyang kabataan pa lamang. Namatay si Capone noong Enero 25, 1947 dahil sa atake sa puso pagkaraang makaranas ng isang atake sa utak.

## Mga sanggunian
Kategorya:Ipinanganak noong 1899
Kategorya:Namatay noong 1947
Kategorya:Mga kriminal mula sa Chicago
Kategorya:Mga Amerikanong Katoliko
Kategorya:Mga namatay dahil sa atake sa puso
Kategorya:Mga sanggano
Kategorya:Mga Amerikanong liping-Italyano
Kategorya:Mga kasapi sa sindikatong pangkrimen
Kategorya:Mga tao mula sa Lungsod ng New York
Frederick Cook

Si **Frederick Albert Cook** (10 Hunyo 1865&nbsp;– 5 Agosto 1940) ay isang Amerikanong eksplorador at manggagamot, na nakilala dahil sa kaniyang pag-angkin na narating niya ang Hilagang Polo noong 21 Abril 1908.  Ang petsang ito ay isang taon bago ang 6 Abril 1909, na petsang inaangkin ni Robert Peary nang marating niya ang Hilagang Polo.

## Talambuhay
Si Cook ay ipinanganak sa Callicoon, Sullivan County, New York. Ang mga magulang niya ay sina Dr. Theodore A. Koch at Magdalena Long, kamakailang mga imigranteng Aleman sa Estados Unidos noong mga panahong iyon. Nag-aral siya sa Pamantasan ng Columbia, kung saan natanggap niya ang kaniyang Pagkaduktor sa Medisina noong 1890. Noong 1889, pinakasalan niya si Libby Forbes, na namatay noong 1890. Sa kaniyang ika-37 kaarawan, pinakasalan niya si Marie Fidele Hunt; nagkaroon sila ng isang anak na babae, na pinangalanang Helene. Noong 1923, nagdiborsiyo sila, na maaaring dahil sa mga kadahilanang pampananalapi na may kaugnayan sa isang pasapit na paglilitis hinggil sa panloloko.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga eksplorador mula sa Estados Unidos
Mary Kingsley

Si **Mary Henrietta Kingsley** (13 Oktubre 1862 &ndash; 3 Hunyo 1900) ay Inglesang manunulat na etnograpiko at makaagham at isa ring eksploradora. Ang kaniyang mga paglalakbay sa Hilagang Aprika at ang nagresultang mga gawain na may kaugnayan sa mga paglalakbay na ito ay nakatulong sa paghuhubog ng mga pananaw ng mga Europeo hinggil sa mga kulturang Aprikano at imperyalismong Britaniko.

Kategorya:Mga suprahista mula sa Inglatera
Kategorya:Mga tao mula sa Islington
Kategorya:Mga nars mula sa Inglatera
Kategorya:Mga manlalakbay
Kategorya:Mga eksplorador mula sa Inglatera
Kategorya:Mga eksplorador mula sa Britanya
Kategorya:Mga manggagalugad ng Aprika
Kategorya:Mga manunulat ukol sa paglalakbay mula sa Inglatera
Kategorya:Mga manunulat mula sa Inglatera
Kategorya:Kababaihan noong panahong Victoriana
Kategorya:Mga nars
Kaiser

Ang ***Kaiser*** ay ang pamagat o titulo sa wikang Aleman na may kahulugang "Emperador". Katulad ng Rusong Tsar (*Czar*), tuwiran itong hinango magmula sa pamagat ni Caesar ng mga Emperador ng Roma, na hinango naman magmula sa pangalang personal ng isang sangay ng *gens* (angkan) na *Julia*, kung saan nakaanib si Gaius Julius Caesar, ang ninuno ng unang mag-anak na pang-imperyo. Bagaman ang mga monarka ng Britanya na inestiluhan bilang "Emperador ng India" ay tinatawag ding "Kaisar-i-Hind" sa Hindi at sa Urdu, ang salitang ito, na bagaman lubos na may pinagsasaluhang magkatulad na simulaing Latin, ay hinango magmula sa Griyegong *Kaisar*, hindi mula sa Alemang *Kaiser*.

Ang katagang *ang Kaiser* ay karaniwang nakalaan para sa mga emperador ng Imperyong Aleman, para sa mga emperador ng Imperyo ng Austria, at sa mga emperador ng Imperyong Austro-Unggaryo. Noong panahon ng Unang Digmaang Pandaigdig, ang katagang *ang Kaiser* - natatangi na ang paglalapat sa kay Wilhelm II ng Alemanya — ay nagkamit ng kaukulang mga pahiwatig na paninira ng dangal, partikular na sa mga bansang nagsasalita ng wikang Ingles: kung saan ang pariralang *ang Kaiser* ay katumbas ng Ingles na pariralang *the Kaiser*.

## Mga sanggunian
## Mga kawing na panlabas
* 

*
Kategorya:Imperyong Aleman
Kategorya:Mga salitang hiniram mula sa wikang Aleman
Kategorya:Mga pinuno ng estado ng Alemanya
Kategorya:Kasaysayan ng Alemanya
Kategorya:Mga pamagat na maharlika
Kategorya:Mga pamagat ng maharlika sa Alemanya
Gangster

Ang **gangster** (kasapi sa *gang*; *mobster* [kasapi sa mga mapanggulo]) ay isang kriminal na kasapi sa isang organisasyon na pangkrimen, katulad ng isang *gang* (masamang barkada). Sa kasaysayan ng Estados Unidos, ang mga salitang *gangster* at *mobster* ay mga katagang malawakng ginamit upang tukuyin ang mga miyembro ng mga gang na may kaugnayan sa panahon ng Prohibisyong Amerikano at sa bersiyon ng Mafia sa Estados Unidos, katulad ng mga sindikatong tinatawag bilang Chicago Outfit o kaya ang Five Families. Ang *mobster* ay isang salitang hinango magmula sa Latin at Aramaiko. Ang isang *gang* ay isang pangkat na binubuo ng tatlo o mas marami pang mga tao na, sa pamamagitan ng samahan, organisasyon, pagbubuo, at paglulunsad ng kapulungan, ay nagsasalo ng isang karaniwang katauhan o pagkakakilanlan at mga katangian. Sa mas maagang paggamit ng salitang *gang*, ang salitang ito ay tumutukoy dati sa isang pangkat ng mga taong manggagawa. Madalas pa ring ginagamit sa Nagkakaisang Kaharian ang salitang "gang" sa ganitong diwa.

Kategorya:Hanapbuhay
Kategorya:Tao
Kategorya:Krimen
Kategorya:Mga kriminal
Kategorya:Mga kriminal mula sa Chicago
Kategorya:Mga kriminal mula sa Estados Unidos
Produktong pangkarangyaan

[thumb|[Bino at *foie gras* ]]

Ang **produktong panluho**, **produktong pangkarangyaan**, **kalakal na pangkarayaan**, o **kalakal na pangluho** (Ingles: *luxury product*, *luxury goods*) ay mga produkto at mga serbisyong hindi itinuturing na talagang kinakailangan o mahalaga at may kaugnayan sa kasaganaan. Ang diwa ng karangyaan ay umiiral sa sari-saring mga anyo magmula sa pagsisimula ng kabihasnan. Ang gampanin nito ay magkasinghalaga sa kapanahunan ng sinaunang mga imperyo ng kanluran at ng silangan at sa mga lipunan ng makabagong panahon. Dahil sa mapagmamasdang malinaw na pagkakaiba sa pagitan ng mga uring panlipunan sa sinaunang mga sibilisasyon, ang pagkonsumo o paggamit ng karangyaan ay nakahangga lamang sa mga uri ng mga taong nakaaangat ang katayuan o ang mga taong maituturing na "napili".

## Mga sanggunian
Kategorya:Pansariling buhay
Kategorya:Kalakalan
Kategorya:Negosyo
Eksperimento sa saranggola

. Ang larawang ito ay ipininta ni Benjamin West.]]
Ang **eksperimento sa saranggola** ay isang eksperimentong siyentipiko na iminungkahi at pagdaka ay isinakatuparan ni Benjamin Franklin na may pagtulong ng kaniyang anak na lalaking si William Franklin. Ang layunin ng eksperimento ay ang malaman ang noon ay hindi pa nalalamang mga katangian ng kidlat at ng kuryente.

## Ang eksperimento
Noong 1752, nagsagawa si Benjamin Franklin, isang dalub-agham at politiko sa Estados Unidos, ng isa sa pinakamapanganib na mga eksperimentong naisakatuparan, sapagkat ang ibang nagsagawa nito ay namatay habang ginagawa ang pag-eeksperimento. Nagpalipad siya ng isang saranggola habang nagaganap ang isang bagyo. Layunin ng eksperimentong ito ang maipakita na ang kidlat ay isang uri ng kuryente (elektrisidad). Nais patunayan ni Franklin na ang mga ulap ng bagyo ay naglalaman ng matataas na mga karga ng kuryente, na isang katotohanan na napatunayan niya sa pamamagitan ng paglikha ng dagitab (diklap o kisap) magmula sa dulo ng tali na nakakabit sa saranggola. Dahil sa eksperimentong ito, naunawaan ni Franklin kung paano nagkakakidlat. Kung kaya't pagkatapos ng eksperimentong ito ay naimbento niya ang konduktor ng kidlat at nalaman din niya na ang isang karga ng kuryente ay maaaring maging positibo o kaya ay negatibo.

## Mga sanggunian
Kategorya:Saranggola
Kategorya:Kasaysayan ng pisika
Kategorya:Mga eksperimento sa pisika
Kategorya:Elektrisidad
Kategorya:Kidlat
Ned Kelly

Si **Edward "Ned" Kelly** (Hunyo 1855– 11 Nobyembre 1880) ay ang pinakabantog na *bushranger* ng Australia. Siya ay naging isang pigurang simboliko sa kasaysayan, kuwentong-bayan, mga aklat, sining at pelikula ng Australia. Bilang isang huwarang pangkultura, ang kaniyang imahe ay ginamit noong seremonya ng pagbubukas ng Olimpiks ng Tag-init noong 2000 sa Sydney.

Habang lumalaki si Kelly noong kaniyang kabataan, ang kaniyang mag-anak ay madalas na napapasubo sa gulo na kasangkot ang pulisya. Pagkaraang makipag-away sa isang pulis sa kaniyang tahanan noong 1878, nagpunta si Kelly sa isang lugar na matalahib at magubat upang magtago. Pinaslang niya ang tatlong mga pulis na humahanap sa kaniya. Ginawa ng pamahalaan na sina Ned, ang kaniyang kapatid na lalaki, at dalawa pang mga kaibigan bilang mga manlalabag ng batas. Nakilala ang pangkat nila bilang ang *Kelly Gang* (literal na "Masamang Barkadahan ni Kelly"). Pinamunuan ni Kelly ang gang na nakawan ang ilang mga bangko, at pati na ang paglusob sa isang buong bayan. Naganap ang isang panghuling magulong pakikipaglaban sa pulisya na nangyari sa Glenrowan. Si Kelly, na nakasuot ng ginawa niyang baluti at helmet na metal, ay nadakip at nilitis. Dahil sa pagkakatagpong siya ay nagkasala ng pagpaslang, binitay siya sa Melbourne Gaol noong 1880. 

Isang larawan ni Kelly na ipininta ng Australyanong alagad ng sining na si Sidney Nolan ang naibenta noong 2010 sa halagang AU$5.4 na mga milyon, ang pinakamataas na presyong ibinayad para sa isang dibuhong Australyano.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga bilanggo mula sa Australia
Kategorya:Mga mamamatay-tao mula sa Australia
Kategorya:Mga taong namatay dahil sa pagbitay
Kategorya:Ipinanganak noong 1855
Kategorya:Mga tao mula sa Victoria (Australia)
Kategorya:Namatay noong 1880
Buhong

Ang **buhong** o **bandido** (Ingles: *outlaw*, *bandit*, *fugitive*, *runaway*) ay isang tao na "nasa labas ng batas" na sa pangkaraniwan ay dahil sa siya ay nakagawa ng seryosong mga krimen. Ang buhong ay maaaring maging katumbas ng mga salitang **tulisan**, **manliligalig**,  **kriminal**, **manlalabag ng batas**,**terrorista o rebelde**, o **manghaharang**. Ang isang matagal nang kriminal ay maaaring ipahayag na isang **buhong**, na ang ibig sabihin ay ang taong lumabag ng batas ay hindi makakagamit ng sistemang legal o sistema ng batas upang pruteksiyunan ang kaniyang sarili kapag kailangan.

## Tingnan din 
* Pandarambong sa Pilipinas

Kategorya:Kriminolohiya
Kategorya:Mga kriminal
Ximena Navarrete

Si **Jimena** "**Ximena**" **Navarrete Rosete** (ipinanganak Pebrero 22, 1988) ay isang artista, personalidad sa telebisyon, modelo at reyna ng kagandahan na mula sa Mehiko. Nanalo siya sa Miss Universe noong 2010, na naging ikalawang Mehikano na nanalo sa patimpalak. Dati siyang nakatitulo bilang Nuestra Belleza México 2009.
## Mga telenobela 
* *La tempestad* (2013)
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga artista mula sa Mehiko
Mesang Bilog

thumb|Ang pamumuno ni Haring Arturo sa Mesang Bilog.

Ang **Bilog na Mesa** ay isang mesa na ginamit ni Haring Arturo at kaniyang mga kabalyero sa mga alamat na patungkol sa kaniya.  Ang **Mesang Bilog** ay nasa Camelot, sa loob ng kastilyong pinaninirahan ni Haring Arturo at ng kaniyang mga kabalyero.  Ayon sa mga alamat, nagpupulong sila sa harap ng mesa upang talakayin ang katayuan ng kaligtasan ng Camelot at ng kaharian, at ukol na rin sa maisasagawa nilang mga pakikipagsapalaran at mga paglalakbay. Ang mesang ito ang dahilan kung bakit nakuha nila ang pangalang **Ang mga Kabalyero ng Mesang Bilog**.

## Hugis 
Ang husig ng mesa ay napakahalaga. Ang karamihan ng mga messa ay parisukat, at mayroong isang lugar na tinatawag bilang "ulo ng mesa". Ito ang makitid na bahaging nasa tuktok, kung saan karaniwang nauupo ang pinuno. Dahil sa bilog ang mesa, nangangahulugan na ang mga tao na nakaupo sa paligid nito ay tinatanaw bilang magkakapantay. 

## Mga tauhan 
Ang mesa ay ginamit ni Haring Arturo at ng kaniyang mga kabalyero. Ang asawa ni Haring Arturo na si Guinevere ay walang upuan sa mesa, subalit kinukuha ni Haring Arturo ang payo ni Guinevere paminsan-minsan. Sa ilang mga bersiyon ng alamat, ang salamangkerong naninirahan sa Camelot na si Merlin ay mayroong ding isang upuan sa mesa. Tinatanaw si Merlin ni Haring Arturo bilang isang mabuting kaibigan at tagapayo.

## Upuang Mapanganib 
Mayroon ding ilang mga alamat na mayroong isang natatanging upuan sa Mesang Bilog na tinatawag bilang *Siege Perilous* o "Mapanganib na Upuan". Ayon sa mga bersiyon na ito ng alamat ni Haring Arturo, ang silya ay maaari lamang gamitin ng isang kabalyerong mayroong isang dalisay na puso. Ang isang taong may pusong wagas ay tinatanaw bilang isang tao na hindi nakagawa ng anumang krimen o hindi nakaga ng anumang kamalian. Sa salaysay, ang sinumang umupo sa upuan na walang pusong puro ay kaagad na mamamatay. Inilalalaan ni Merlin ang upuang ito sa tao na balang araw ay mahahanap ang bagay na kung tawagin ay Banal na Kopita (ang *Holy Grail*). Isa itong kopa na ipinapalagay na pinag-inuman ni Hesus habang nagaganap ang Huling Hapunan. Sa kuwento, ang taong makakaupo sa upuan ay maaaring si Sir Gallahad o kaya ay si Sir Perceval, na nakasalalay sa bersiyon ng kuwentong isinasalaysay.

## Tingnan din
* Haring Arturo
* Camelot
* Banal na Kopita

Kategorya:Alamat ni Haring Arturo
Kategorya:Mesa
Hayop sa kalawakan

" ay sumakay sa Jupiter IRBM papunta sa kalawakan noong 1959.]]

Sa panimula, ang **mga hayop na ipinadala sa kalawakan** ay nagsisilbing mga pansubok lamang ng kakayahang pangkaligtasan o pagiging maging matagumpay ng paglipad sa kalawakan, bago isagawa at tangkain ang mga misyong pangkalawakan na mayroong lulan na mga tao. Sa paglaon, ang mga hayop ay ipinadala rin upang siyasatin ang sari-saring mga prosesong pambiyolohiya at ang mga epekto sa mga ito ng mikrograbidad at ng paglipad sa kalawakan. Anim na mga pambansang programang pangkalawakan ang sumakalawakan: na kinabibilangan ng mga programa isinakatuparan ng Unyong Sobyet, ng Estados Unidos, ng Pransiya, ng Tsina, ng Hapon, at ng Iran.

## Kasaysayan
Ang mga hayop ay ginamit na sa mga panggagalugad na aeronotiko magmula pa noong 1783, nang magpadala ang magkapatid na Montgolfier ng isang tupa, isang bibi, at isang manok na nakasakay sa isang lobong pinapalipad ng mainit na hangin; na ang bibi ay nagsisilbing pangkontrol ng eksperimento. Ang limitadong dami ng nadakip na mga kwitis na V-2 ng Alemanya ay humantong sa paggamit ng Estados Unidos ng isang lobong pangmataas na altitud upang magdala ng mga langaw ng prutas, mga bubwit, mga hamster, mga kunehilyo (mga *guinea-pig*), mga pusa, mga palaka, mga isdang-ginto, at mga unggoy sa taas na umaabot magpahanggang sa . Ang mga lobong ito na napapalipad sa matataas na mga altitud magmula 1947 hanggang 1960 ay sumubok sa mga pagkakalantad sa radyasyon, mga pagtugong pangsikolohiya, pangsuporta ng buhay, at mga sistemang pambawi (mga *recovery system*). Naganap ang pagpapasakay ng tao sa pagpapalipad ng mga lobong pangmataas na mga altitud sa Estados Unidos sa loob ng kaparehong kapanahunan, na ang isa ay nagdadala rin ng mga langaw ng prutas.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga hayop
Kategorya:Paglalakbay sa kalawakan
Bodhisattva

Sa Budismo, ang isang **bodhisattva** ( *bodhisattva*;  *bodhisatta*) ay isang naliwanagan (*bodhi*) na pag-iral (*sattva*) o o isang nilalang ng kaliwanagan na may anyong Sanskrit na baybay na *satva* sa halip na *sattva,* "isang may isipang bayani (*satva*) para sa kaliwanagan (*bodhi*)."  Ang terminong Pali ay minsang isinasalin na "nilalang-karunungan" bagaman sa mga modernong publikasyon at lalo na sa mga kasulatang tantriko, ito ay masa karaniwang inilalaan para sa terminong *jñānasattva* ("kamalayan-nilalang"; Tib. ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་་, Wyl. ye shes sems dpa’). Sa tradisyon, ang isang bodhisattva ay sinuman na inudyokan ng malaking kahabagan ay lumikha ng  *bodhicitta* na isang kusang loob na kahilingan na makamit ang pagka-Buddha para sa kapakinabangan ng lahat ng mga may kamalayang nilalang.

Ang bodhisattva ay isang sikat na paksa sa sining na Budismo. Ang paggamit ng terminong bodhisattva ay nagbago sa paglipas ng panahon. Sa maagang Budismong Indiano, halimbawa, ang terminong bodhisattva ay pangunahing ginagamit upang spesipikong tumukoy kay Buddha Shakyamuni sa kanyang mga dating naging buhay. Ang mga Jataka na mga kuwento ng mga buhay ni Gautama Buddha ay nagpapakita ng iba't ibang mga pagtatangka ng bodhisattva na yakapin ang mga kalidad tulad ng sakripisyo sa sarili at moralidad.
## Mga sanggunian
Kategorya:Budismo
Pang-angkop

Ang **pang-angkop** o **ligatura** (Ingles: *ligature*) ay ang mga kataga, na bahagi ng pananalita, na nag-uugnay sa panuring (*modifier*, katulad ng pang-uri at ng pang-abay) at salitang tinuturingan.

Sa ibang salita, ginagamit ang mga ito sa pag-uugnay ng mga salitang naglalarawan at inilalarawan. Halimbawa nito sa pangungusap ay; "Nasira ang tulay ***na*** kawayan.", "May maraming dahon***g*** luntian dito.", "Malaya***ng*** nakakalipad ang Ibon."

## Uri ng Pang-angkop 
### *na* 
Ito ay ginagamit kapag ang unang salita ay nagtatapos sa katinig maliban sa *n*. Hindi ito isinusulat nang nakadikit sa unang salita. Inihihiwalay ito. Nagigitnaan ito ng salita at ng panuring.

Halimbawa: mapagmahal *na* tao

### *-ng* 
Ito ay ginagamit kung ang unang salita ay nagtatapos sa mga patinig. Ikinakabit ito sa unang salita.

Halimbawa: mabuti*ng* nilalang

### *-g* 
Ito ay ginagamit kung ang unang salita ay nagtatapos sa *n*. Ikinakabit ito sa unang salita.

Halimbawa: huwaran*g* mamamayan

## Mga Sanggunian 
### Mga Pinagkukunan 
* *Pinagyamang Pluma 9,* by Ailene G. Baisa-Julian, Mary Grace G. del Rosario, Nestor S. Lontoc ISBN 978-971-06-3652-6, p. 86
* *Bagong Likha: Wika at Pagbasa 4*, by Ester V. Raflores ISBN 978-971-655-331-4, p. 414

Kategorya:Balarila
Kategorya:Wikang Tagalog
Kategorya:Wikang Filipino
Kategorya:Wika
Kategorya:Mga bahagi ng pananalita
Khawarij

Ang **Khawarij**, na nagiging **Khariji** kapag isahan (Ingles: mga *Kharijite*,  '**, literal na "ang mga lumabas";, na nagiging **' kung isahan)  ay isang kilusan noong panahon ng unang mga taon ng Islam. Wala na itong mga tagasunod sa kasalukuyan. Noong una, tinanggap ng mga Kharijite ang pamumuno ni Ali, subalit tumanggi pagdaka sa pamumuno nito upang suportahan ang pananaw na si Abu Bakr at ang kaniyang mga naging kahalili ang tunay na mga Caliph. Ang tanging pangkat ng masasabing mga "Kharijite" na umiiral pa sa ngayon ay ang mga Ibadi; subalit hindi itinuturing ng mga Ibadi na silay ay mga Kharijite. Ang karamihan ng mga Ibadi ay naninirahan sa Oman. Mayroong mas maliit na bilang nila ang naninirahan sa Alherya, sa Tunisia, sa Libya at sa Zanzibar. Sa kung minsan, ang katagang *Kharijite* (o *Neo-Kharijite*) ay ginagamit upang pantawag sa ilang mga pangkat ng mga teroristang Islamiko. Ang ilan sa mga  halimbawa ng mga ito ay ang Groupe islamique armé sa Alherya, o ang Takfir wal-Hijra sa Ehipto.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga denominasyon sa Islam
Pambansang Awit ng Mehiko

Ang **Pambansang Awit ng Mehiko** (Espanyol: **"Himno Nacional Mexicano"**), o kilala rin sa unang taludtod nito, *Mga Mehikano, sa sigaw ng digmaan* (Espanyol: *"Mexicanos, al Grito de Guerra"*), ay ang pambansang awit ng Mehiko. Unang ginamit ang himnong ito noong 1854, bagamat hindi pa opisyal na pinagtibay hanggang 1943. Ang titik ng pambansang awit, na nagpapahiwatig sa mga makasaysayang pagtatagumpay ng mga hukbong Mehikano sa gitna ng pakikipaglaban at kabilang ang mga sigaw ng pagtatanggol sa lupang kanilang sinilangan, ay nilikha ng isang makatang si Francisco González Bocanegra noong 1853. Noong 1854, nilikha ni Jaime Nunó ang musikang kasama na sa tula ni González. Ang pambansang awit na ito ay kinabibilangan ng sampung saknong at isang koro, na mabisang ginagamit noong ika-16 ng Setyembre, 1854.

## Titik
Noong 1943, ang opisyal na mga titik na ginagamit sa pag-awit ay ang koro, unang saknong, ikalimang saknong, ikaanim na saknong at ika-10 saknong. Iniutos ng Pangulong Manuel Ávila Camacho ang pagsasaayos ng mga titik sa isang atas na nailathala sa *Diario Oficial de la Federación* (*Opisyal na Pahayagan ng Pederasyon*). Nang tinugtog ang pambansang awit sa mga paligsahan gaya ng Palarong Olimpiko, ang mga tutugtuging titik na maikakanta ay ang koro, unang saknong at muli ang koro. Ginagamit ang koro, una, at ika-10 saknong sa pagtugtog ng pambansang awit sa tuwing pagsisimula o pagtatapos ng pagsasahimpapawid sa radyo at telebisyon.

## Mga kawing na panlabas
* Mga pambansang awit mula kay David Kendall

Kategorya:Pambansang awit
Kategorya:Musika ng Mehiko
Bushranger

:*Huwag itong ikalito sa tanod-gubat.*
Ang ***bushranger*** o ***bush ranger*** (literal na may kahulugang "tanod ng talahiban" o "tanod ng palumpungan") ay isang salitang Ingles na tumutukoy sa isang magnanakaw na naninirahan sa *the bush* (literal na "ang palumpungan") ng Australia. Karaniwang nagnanakaw ang mga bushranger ng mga mamamahaling mga bagay magmula sa mga bangko o sa mga karwahe. Mayroong mahigit sa 2,000 mga bushranger sa nakaraang kasaysayan ng Australia. Ang karamihan sa kanila ay payak na mga kriminal at mga magnanakaw lamang. Ang ilan sa mga bushranger ay naging bantog at tinanaw bilang mga bayani. Bahagi sila ng isang mahabang kasaysayan na may pagkaka-ugnay kina Robin Hood at Dick Turpin sa Inglatera, o Jesse James at Billy the Kid sa Estados Unidos.

Sa malawak na kahulugang orihinal ang mga bushranger ay mga preso o salaring nakatakas mula sa mga bilangguan noong maaagang mga taon sa Britanikong pamayanan ng Australia na mayroong mga kasanayang makaligtas na kailangang gamitin sa palumpungan ng Australia bilang isang kanlungan at kublihan upang makapagtago magmula sa mga may kapangyarihan. Ang katagang "bushranger" ay umunlad upang tumukoy sa mga tumalikod sa mga karapatan at mga pribilehiyong panlipunan upang gumamit ng mga sandata sa gawaing pagnanakaw bilang isang paraan ng pamumuhay, na ginagamit ang "palumpungan" bilang himpilan nila.  Ang ganitong mga "bushranger" ay magaspang na kahawig ng Britanikong mga "highwayman" at ng mga "road agent" ng Sinaunang Kanluran ng Amerika at ang kanilang mga krimen ay madalas na kinabibilangan ng pagnanakaw mula sa mga bangko ng maliliit na mga bayan o mga karwaheng pangserbisyo.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga kriminal mula sa Australia
Kategorya:Kasaysayan ng Australia
Hazel Recheta

Si **Hazel Recheta-Calimag** (ipinanganak noong 27 Marso 1969 - namatay noong 14 Agosto 2006) ay isang dating tagapamahayag at tagapag-ulat na pantelebisyon ng News5

Kategorya:Mga tagapagbalita mula sa Pilipinas
Rodrigo

Si **Rodrigo** (Ingles: **Ruderic**, **Roderic**, **Roderik**, **Roderich**, o **Roderick**,  ; namatay noong 711 o 712) ay ang naging Haring Bisigotiko ng Hispania sa loob ng maiksing kapanahunan na nasa pagitan ng 710 at ng 712. Tanyag siya sa alamat bilang "ang huling hari ng mga Goth." Sa kasaysayan, siya ay talagang isang napaka may kalabuang pigura na ang patungkol sa kaniya ay kaunti lamang ang masasabi na mayroong katiyakan, maliban na lamang sa na pinamunuan niya ang isang bahagi ng Iber na ang mga kalaban niya ay namumuno sa natitira pang mga kabahagian, at na siya ay natalo at napatay ng lumusob na mga Muslim na sa paglaon ay sumakop sa kabuoan ng tangway. Ang kaniyang balo na si Egilona ay pinapaniwalaang nagpakasal kay Abd al-Aziz ibn Musa, na sa dakong huli ay namatay dahil sa asasinasyon.

Ang mga pangyayaring nasa itaas ang nagdulot na ang pangalang "Roderic" at mga hinlog nito ay nananatiling ginagamit pa rin magpa sa kasalukuyan, hindi katulad ng marami pang ibang mga pangalang Hermaniko ng kapanahunang iyon na naglaho na sa limot.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kasaysayan ng Espanya
Kategorya:Mga apelyido
Kategorya:Mga ibinigay na pangalan
Kategorya:Mga hari
Kategorya:Mga pangalang panlalaki sa wikang Kastila
Batumbakal

[thumb|right|Isang batumbakal na nasa [Hall of Gems|Bulwagan ng mga Hiyas (mahahalagang bato) ng Smithsonian.]]
Ang **batumbakal** o **batong-bakal** (Ingles: *lodestone*, *loadstone*) ay isang likas na mabalaning piraso ng mineral na *magnetite*. Ang mga ito ay likas na lumilitaw na mga batubalani na nakakaakit ng mga pirason ng bakal. Unang natuklasan ng sinaunang mga tao ang katangiang-ari ng magnetismo mula sa batumbakal. Ang mga piraso ng batumbakal, na nakabitin upang makaikot ang mga ito, ay ang unang mga aguhon (kompas, kumpas) na magnetiko, at ang kahalagahan nila sa sinaunang nabigasyon ay ipinapahiwatig ng kanilang pangalan sa Ingles na *lodestone*, na sa Panggitnang Ingles ay may kahulugang 'bato ng kurso' o 'batong nauuna'. Ang batumbakal ay isa sa dadalawa lamang na mga mineral na natatagpuang likas na mabalani o magnetisado; ang isa pa ay ang *pyrrhotite* na mahina lamang ang pagiging mabalani. Ang *magnetite* ay itim o itim na makayumanggi na mayroong kintab na metaliko, mayroong katigasan sa Mohs na 5.5-6.5 at maitim na bahid.

## Pinagmulan
Ang proseso ng paglikha ng batumbakal ay isang matagal nang katanungan sa larangan ng heolohiya. Kakaunting dami lamang ng *magnetite* sa Daigdig ang natagpuang namagnetisado bilang batumbakal. Ang karaniwang *magnetite* ay naaakit sa isang hanay na mabalani katulad ng bakal at asero, subalit walang gawi na maging magnetisado ang sarili nito. Sa kamakailang mga  pananaliksik natagpuan na tanging isang kasamu't sarian lamang ng *magnetite* na mayroong isang partikular na kayariang kristalina, na kahaluan ng *magnetite* at ng *maghemite*, ang mayroong sapat na koersibidad (pagiging mapilit) upang manatiling magnetisado at nang sa gayon ay maging isang permanenteng magnet. Isang teoriya ang nagpapanukala na ang mga batumbakal ay namagnetisado ng malalakas na mga hanay na magnetiko (mga *magnetic field*) na nakapaligid sa mga kidlat. Ito ay nasusuportahan ng pagmamasid na ang mga ito ay karamihang natatagpuan sa ibabaw ng Daigdig; at hindi nakabaon nang malalim.

## Tingnan din
*Magneto
*Batubalani

## Mga sanggunian
Kategorya:Mineral
Kategorya:Magnetismo
Kategorya:Mga bato
Alice Liddell

Si **Alice Pleasance Liddell** (; 4 Mayo 1852 – 16 Nobyembre 1934), na nakikilala sa halos kabuoan ng kaniyang buhay bilang adulto sa pamamagitan ng kaniyang pangalang pagkaraang makasal na **Alice Hargreaves**, ay nakapagbigay ng inspirasyon sa klasikong ng panitikang pambata na ''Alice's Adventures in Wonderland'' na isinulat ni Lewis Carroll, na ang protagonista o ang bidang si Alice ay pinaniniwalaang ipinangalan magmula sa kaniya.

Kategorya:Mga modelo ng mga alagad ng sining sa Inglatera
Kategorya:Kababaihan noong panahong Victoriana
Kategorya:Mga batang babae mula sa Inglatera
Kategorya:Alice in Wonderland
Bodh Gaya

Ang **Bodh Gaya** ay isang lugar na relihiyoso at lugar ng peregrinasyon na nauugnay sa  Mahabodhi Temple Complex sa distritong Gaya estadong Indian ng Bihar. Ito ay sikat sa pagiging lugar kung saan si Gautama Buddha ay sinasabing nagkamit ng Kaliwanagan(Bodhimandala).
Kategorya:Mga peregrinasyong Budista
Abu Bakr

Si **Abū Bakr** (c. 573–Agosto 23 634/13 AH), na nakikilala rin bilang **Abu Bakr (Abdullah ibn Abi Quhafa)** o **Abū Bakr as-Șiddīq**, ay ang unang pinunong Muslim pagkaraan ni Propeta Muhammad (632–634). Habang itinuturing siya ng mga Sunni bilang tunay na kahalili (kalipa) ni Muhammad, na pinili ng mga tao, iginigiit ng mga Shiite na nilabag niya ang tuwirang mga kaatasan ni Muhammad at nagsagawa ng isang ''coup d'état''. Sa mga talaang pandaigdigan, nakalista siya bilang ang unang Kalipang Muslim.

## Mga kawing na panlabas 
* Abu Bakr

Kategorya:Ipinanganak noong 573
Kategorya:Namatay noong 634
Kategorya:Mga kalipa
Kategorya:Sahabah
Kategorya:Rashidun
Kipot ng Singgapura

Ang **Kipot ng Singgapura** ay isang kipot na matatagpuan sa silangan ng Kipot ng Malaka at ang Dagat ng Timog Tsina sa  kanluran. Ang haba ng kagipitan ay 114 km at isang lapad ng 16 km. Ang Singgapura ay matatagpuan sa hilaga, habang ang Kapuluan ng Riau sa timog.

Kategorya:Mga kipot sa Indonesia
Kategorya:Mga kipot sa Singgapura
Evo Morales

.]]
Si **Juan Evo Morales Ayma** (born 26 Oktubre 1959), na nakikilala rin bilang **Evo Morales Ayma**, **Evo Morales**, o kaya **Evo** lamang, ay ang Pangulo ng Bolivia. Isa siyang Katutubong Amerikanong Aymara, isang makakaliwang politiko. Siya ang tagapagtatag at pinuno ng partidong pampolitika na *Movimiento al Socialismo* (Kilusang patungo sa Sosyalismo, *Movement toward Socialism*) o MAS. Noong 22 Enero 2006, naging Pangulo siya ng Bolivia. Ipinahayag ng kaniyang partikdo na siya unang indihenang tao na maging pangulo ng Bolivia. Hindi ito pinaniniwalaan ng ilan dahil sa kaniyang pagiging isang mestiso at kahalintulad na mga katangian ng ilang mga naging pangulong Boliviano. Gayon pa man, malamang na siya ang unang "pangkultura" o "makakultura" na indihenang pangulo ng Bolivia.

Kategorya:Mga politiko ng Bolivia
Kategorya:Mga katutubong Amerikano
Kategorya:Mga Pangulo ng Bulibya
Antonio Villaraigosa

Si **Antonio Ramón Villaraigosa** ay isang alkalde ng lungsod ng Los Angeles, California.

Kategorya:California
Kategorya:Mga alkalde mula sa Estados Unidos
Ilog Kampar

Ang **Ilog Kampar** sa isla ng Sumatra sa Indonesia ay nagmula sa ang mountaineous Bukit Barisan ng West Sumatra, at walang lamang sasakyan sa Malacca Strait sa silangang baybayin ng isla. Ito ay isang kilalang ilog surfing destination dahil sa nito ng taib-tabsing pamagod kilala bilang Bono, sanhi ng tubig dagat mula sa isang mataas ang tubig upstream na dumadaloy sa isang malawak, mababaw, at mabilis narrowing channel laban sa mga normal na daloy ng tubig sa ilog.

Kategorya:Mga ilog ng Indonesia
Ali ibn Abi Talib

Si **Ali ibn Abi Talib** ('***, **‘Alī ibn Abī Tālib**)‎ (Humigit-kumulang sa: Marso 17, 599 - Pebrero 28, 661), na higit na nakikilala bilang **Ali*' lamang, ay isang sinaunang pinuno sa Islam. Itinuturing ng mga Sunni si Ali bilang ang ikaapat at huling Rashidun o "Mga Karapatdapat na Ginagabayang Kalipa" samantalang itinuturing ng mga Shia si Ali bilang ang unang Imam at ang karapatdapat na kahalili ni Muhammad kabilang ang kanyang mga inapo na kasapi ng Ahl al-Bayt. 

Si Ali ay pinaniniwalaan na ang tanging tao na ipinanganak sa santuwaryogn Kaaba sa Mecca na pinakabanal na lugar sa Islam. Ang kanyang ama ay si Abu Talib at ang kanyang ina ay si Fatima bint Asad ngunit siya ay pinalaki sa sambahayan ni Muhammad na mismong pinalaki ni Abu Talbi na tiyuhin ni Muhammad at ama ni Ali. Nang matanggap ni Muhammad ang unang pahayag ng diyos, si Ali ang iniulat na unang lalakeng tumanggap ng mensaheng ito. Si Ali ay lumipat sa Medina pagkatapos ni Muhammad. Nang makarating na sa Medina, sinabi ni Muhammad kay Ali na inutos sa kanya ng diyos na ibigay ang kanyang anak na babaeng si Fatimah upang ikasal kay Ali. Si Ali ay aktibo sa paglilingkod kay Muhammad sa mga pakikidigma at paghahatid ng mga mensahe at kautusan ni Muhammad. 

## Mga sanggunian 
Kategorya:Ipinanganak noong 599
Kategorya:Namatay noong 661
Kategorya:Mga kalipa
Kategorya:Mga pinuno ng Islam
Kategorya:Mga imam
Kategorya:Rashidun
Kategorya:Sahabah
Moro-moro

Ang **moro-moro** ay isang uri ng "komedya" sa Pilipinas na isang adaptasyon mula sa dula sa Europa na *comedia de capa y espada*. Ang moro-moro, ay natatangi sapagkat walang ibang bansa na nakaisip at nakapagsagawa ng nasabing palabas na katulad nang sa Pilipinas. Ang Pilipinas lamang ang nawili sa paggawa ng moro-moro na ang obrang ito ay tuluyan nang itinuring na kasama sa buhay ng mga Pilipino sa halos dalawang siglo. Ang moro-moro ay pinaniniwalaang nag-ugat mula sa sagupaan sa pagitan ng mga Kristiyano at Pilipinong Muslim. Ang makasaysayang laban na ito ay nagsimula noong ika-16 na siglo nang ang mga Kristiyanong Malay, mga Pilipino sa Luzon at Visayas ay sumama sa pakikidigma ng mga Kastila laban sa mga Pilipinong Muslim na nasa Timog ng Pilipinas. 

Ang orihinal na mga teksto ay nagmula sa mga komedya ng Moors (Moro) at Kristiyano ng Espanya, na tumatalakay sa mga pakikibaka sa pagitan ng mga kaharian ng Muslim at mga kaharian ng Kristiyano sa Espanya sa panahon ng Reconquest. Sa ngayon, ang mga tekstong ito ay kinakatawan pa rin sa mga pagdiriwang ng mga Moro at Kristiyano sa Espanya at sa mga kolonya ng dating imperyong Espanyol, tulad ng Mexico o Pilipinas, kung saan nagmula ang Moro-Moro.  

Kategorya:Panitikan ng Pilipinas
Kategorya:Moro
Kategorya:Komedya
Kategorya:Dula
Zendee Rose Tenerefe

Si Zendee Rose Tenerefe o mas kilala bilang si **Zendee** (ipinanganak noong 21 Hunyo 1991) ay isang Pilipinong mang-aawit. Siya ay nakilala sa YouTube at Tiktok.

Napapanood din si Zendee sa *Sing Galing Now Zending* tuwing 6:00 ng gabi (Lunes, Martes at Huwebes) sa Facebook Live at YouTube Live.
Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Pilipinas
Hilaria Aguinaldo

Si **Hilaria del Rosario de Aguinaldo** (1877&nbsp;– 6 Marso 1921) ay ang unang asawa ni Heneral Emilio Aguinaldo, na nagsilbi bilang unang Pangulo ng Pilipinas.

Kategorya:Mga Pilipino
Kategorya:Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas
Kategorya:Mga asawa ng mga pangulo ng Pilipinas
Ryzza Mae Dizon

Si **Ryzza Mae Dizon** (ipananganak noong 12 Hunyo 2005) ay isang artista mula sa Pilipinas na nakilala sa pagkapanalo sa Little Miss Philippines ng *Eat Bulaga!*.  Lumalabas siya sa *Eat Bulaga!* at sa *The Ryzza Mae Show*.

## Pilmograpiya
### Telebisyon
### Pelikula
## Mga link na panlabas 
*

Kategorya:Mga batang artista mula sa Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 2005
Bakuna sa tigdas

**Bakuna sa tigdas** ay isang bakuna na napakabisa sa pag-iwas ng  tigdas.

*Tingnan din: Bakunang MMRV*
## Kaligtasan 
Sa pangkalahatan,ang bakuna ay ligtas pati na sa mga may impeksiyon sa HIVs. Ang mga di inaasahan at di kanais-nais na epekto ng gamot ay bahagya at panandalian lamang. Maaaring kasama na dito ang pananakit sa pinagturukan o bahagyang  lagnat. Anaphylaxis na nadokumento na mga isa sa bawat isang daang libong tao. Mga Bilang ng  Guillian-Barre syndrome, autism at sakit na pamamaga sa pagdumi ay hindi lumilitaw na tumaas. Noong 2008, di bababa sa 192 na bansa ang nag-alok ng dalawang dosis. Ang bakunang kumbinasyon ng tigdas-beke-tigdas(rubella) (MMR) ay unang nagamit noong 1971. Ang bakuna laban sa bulutong-tubig ay idinagdag sa tatlong ito noong 2005 na nagresulta ng  MMRV na bakuna. Ito ay nasa  Listahang ng Mahahalagang Gamot (List of Essential Medicines)ng World Health Organization, ang mga mahahalagang medikasyong kailangang sa pangunahing  sistemang pangkalusugan. The vaccine is not very expensive.

## Mga Sanggunian
Pralina

Ang **pralina** (Ingles: *praline*) ay isang kumpeksiyon na gawa magmula sa mga mani at sirup ng asukal (arnibal). Maaaring ang mga ito ay mga pirasong buo o giniling na pulbos. Ang pulbos ay karaniwang tinatawag bilang **pralin**. Kaiba ang mga pralinang mula sa Belhika. Mayroong silang matigas na balot na tsokolate na mayroong mas malambot ngunit kung minsan ay likidong palaman. Ang mga pralinang mula sa Pransiya ay isang kumbinasyon ng mga almond at karamelisadong asukal. Ang mga pralinang nagmumula sa Estados Unidos ay mayroong gatas o krema. Kung gayon, mas malalambot ang mga ito at mas makrema, katulad ng *fudge*.

## Mga sanggunian
Kategorya:Panghimagas
Kategorya:Lutuing Pranses
Bopomofo

thumb|Ang *bopomofo* o Zhuyin Fuhao.

Ang ***Zhuyin Fuhao***, na karaniwang dinadaglat bilang ***zhuyin*** at kolokyal na tinatawag bilang ***bopomofo***, ay ang sistemang ponetiko sa wikang Intsik. Ang "bo", "po", "mo" at "fo" ay hinango magmula sa kumbensiyunal na pagkakasunud-sunod ng makukuhang mga pantig, na nagresulta sa pagpapahiwatig ng sari-saring mga sistemang ponetiko. Para sa mga nagsasalita ng wikang Intsik na unang pinagpakilalahanan ng sistemang Zhuyin, ang "bopomofo" ay nangangahulugang *zhuyin fuhao*.

## Mga sanggunian
Kategorya:Wikang Tsino
Kepler-37b

Ang **Kepler-37b** ay isang eksoplanetang umoorbit sa Kepler-37 na nasa loob ng konstelasyon ng Lyra. Sa kasalukuyan, ito ang pinakamaliit na eksoplanetang natuklasan na, na mayroong isang masang bahagyang mas malaki kaysa sa Buwan ng Daigdig.

## Pisikal na kaanyuan
Ang planeta, na mayroong 210 sinag-taon ang layo sa Mundo, ay bahagyang mas malaki kaysa sa Buwan ng Daigdig, na may dayametrong . Sinabi ng NASA na maaaring walang atmospera ang planetang ito at hindi kayang suportahan ang buhay. Sinasabi rin na binubuo ito ng mabatong lupain. Dahil sa maikling distansiya nito sa kanyang bituin, ang temperatura ng planeta ay maaaring umabot sa 425&nbsp;°C (800&nbsp;°F).

## Pagkatuklas
Ang Kepler-37b, na kasama ang dalawa pang ibang mga planeta, ang Kepler-37c at ang Kepler-37d, ay natuklasan ng teleskopyong pangkalawakang Kepler, na nagmamasid ng mga pagdaan ng mga bituin. Upang makakuha ng tumpak na sukat ng planeta, kailangang ihambing ito ng mga astronomo sa sukat ng magulang na bituin, na ginawa nila sa pamamagitan ng mga alon ng tunog. Ang prosesong ito ay tinatawag na astroseismolohiya, at ang Kepler-37 ay pinakamaliit na bituin na pinag-aralan sa pamamagitan ng prosesong ito. Ang mga pag-aaral na ito ay nakapagpahintulot na makuha ang sukat ng planeta na mayroong "lubos na katumpakan". Sa kasalukuyan, ang planetang ito ang pinakamaliit na natuklasan na nasa labas ng sistemang solar (sistema ng araw). 
Ang katotohanan na natuklasan ang planetang katulad ng Kepler-37b ay nagmumungkahi, ayon kay Jack Lissauer, isang siyentipiko na nasa AMES Research Center (Sentro ng Pananaliksik ng AMES) ng NASA, na ang ganitong mga planeta ay pangkaraniwan.

## Mga katangian
Ang planeta, na may layo na humigit-kumulang sa 210 mga taon ng liwanag magmula sa Daigdig, ay bahagyang mas malaki kaysa sa buwan ng Daigdig, na mayroong diyametrong humigit-kumulang sa 2400 mga milya. Sinabi ng NASA na pinakamarahil na ang planeta ay walang atmospero at hindi maaaring makapagsuporta ng buhay. Bilang karagdagan pa, ang planeta ay malamang na binubuo ng mga materyal na mabato. Dahil sa pagiging pinakamalapit ng planetang ito sa kaniyang bituing magulang, ang Kepler-37b ay mayroong orbito na humigit-kumulang sa 13 mga araw. Gayon din, dahil sa layo nito mula sa bituin nito, ang karaniwang temperatura ng bituin ay tinatayang nasa humigit-kumulang sa 800 degring Fahrenheit, o humigit-kumulang sa 700 Kelvin.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga eksoplanetang natuklasan noong 2013
Kategorya:Astronomiya
Kategorya:Mga planeta
Kategorya:Mga planetang ekstrasolar
Shotaro Ishinomori

Si  ay isang Hapones na tagagawa ng manga na naging maimpluwensiya *(influential)* na tao sa manga, anime, at tokusatsu. Gumawa siya ng ilang popular na mahahabang serye tulad na lamang ng *Cyborg 009* at *Himitsu Sentai Gorenger*, kung ano ang mangyayari sa unang bahagi ng seryeng Super Sentai, at ang Kamen Rider Series. Dalawang beses siyang pinarangalan ng Gantimpalang Manga ng Shogakukan, noong 1968 para sa *Sabu to Ichi Torimono Hikae* at noong 1988 para sa *Hotel* at *Manga Nihon Keizai Nyumon*. Ipinanganak siyang may pangalang  sa Tome, Miyagi, at nakilala rin bilang  bago mag 1986, nang palitan niya ang kanyang pangalang pampamilyang Ishinomori sa "".

## Talababa
## Mga kawing na panlabas
*Ishimori Production Inc.  - Opisyal na websayt 
*Ishimori Production Inc.  - Opisyal na websayt
*Ishimori Production Inc.  - Opisyal na websayt 
*Websayt ng Museyong Mangattan 
*Kumpletong Gawang Komiks ni Shotaro Ishinomori  
*Memoryal na Museyo ni Shotaro Ishinomori  - Opisyal na websayt 
*Si Shotaro sa Ensiklopedya ng Kathang-isip na salaysaying pang-agham

*
Kategorya:Mamamayan ng Prepektura ng Miyagi
Kategorya:Manga
Kategorya:Mga manunulat mula sa Hapon
Kateri Tekakwitha

Si **Santa Kateri Tekakwitha**, na bininyagan bilang **Catherine Tekakwitha** at impormal na nakikilala bilang **Liryo ng mga Mohawk** (1656 – Abril 17, 1680), ay isang santong Katoliko Romano, na isang Algonquino-Mohawk na  pangkaraniwang babaeng birhen at makapananampalataya. Siya ay ipinanganak sa kinaroroonan ng pangkasalukuyang New York, nakaligtas siya mula sa bulutong at naulila habang bata pa lamang, at pagkaraan ay nabinyagan bilang isang Katoliko Romano at sa mga huling taon ay humintil sa misyong Heswita na nasa nayon ng Kahnawake, na nasa timog ng Montréal ng Bagong Pransiya, na pangkasalukuyang Canada.

Naging tapat si Tekakwitha sa kaniyang pangako na manatiling birhen hanggang sa kaniyang kamatayan sa edad na 24. Nakikilala dahil sa kaniyang  pagpapahalaga sa kalinisang-puri at pangkatawan na pagpapakasakit ng kalamnan, pati na ang pagiging pinangingilagan (iniilagan) ng kaniyang tribo dahil sa kaniyang paglipat ng pananampalataya upang maging isang Katoliko. Siya ang ikaapat na Katutubong Amerikano na pinipintuho sa Simbahang Katoliko Romano (pagkaraan ni Juan Diego, ang Indiyanong Mehikano ng mga paglitaw ng Birhen ng Guadalupe, at ng dalawang iba pang mga Indiyanong Oaxacano). Sari-saring mga himala at mga kaganapang sobrenatural ang ipinapalagay na dulot ng kaniyang pamamagitan.

## Mga sanggunian
Kategorya:Ipinanganak noong 1656
Kategorya:Namatay noong 1680
Kategorya:Mga santo ng Simbahang Romano Katoliko
Kategorya:Mga taong sumailalim sa beatipikasyon
Kategorya:Mga Amerikanong Mohawk
Kategorya:Mga taong pagano na naging Katoliko Romano
Kategorya:Mga Katoliko
Kategorya:Mga Katutubong Amerikanong Katoliko Romano
Kategorya:Mga santo
Kategorya:Mga santong Kristiyano mula sa ika-17 daantaon
Kategorya:Mga tao mula sa Montgomery County, New York
American Idol

Ang ***American Idol*** ay isang palabas na *reality/talent search* sa Estados Unidos. Nilikha ito ni Simon Fuller at sa produksiyon ng 19 Entertainment, at pinamahagi ng FremantleMedia North America.  Unang sumahimpapawid noong 11 Hunyo 2012, bilang karadagan sa pormang Idol na batay sa seryeng Briton na *Pop Idol* at simula noong naging isa sa mga pinakamatagumpay na palabas sa kasaysayan ng telebisyon sa Amerika. Para sa wala pang nakakagawa sa walong sunud-sunod na mga taon, mula 2003–04 na *season* pantelebisyon hanggang 2010–11 na *season*, ang resulta o ang pagpapalabas nito ang naging numero uno sa marka (*rating*) sa Estados Unidos.

Ito ay kasalukuyang ipinapalabas sa ABC, mula pa noong 2018.

## Tingnan din
* Philippine Idol
* Pinoy Idol

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Amerikanong serye sa telebisyon
Kategorya:Palatuntunan ng Fox Broadcasting Company
Kategorya:Palatuntunan ng American Broadcasting Company
Jean Lafitte

Si **Jean Lafitte** (&nbsp;– ) ay isang pirata at pribaterong (korsaryo) Pranses sa Tangway ng Mehiko noong kaagahan ng ika-19 daantaon. Siya at ang kaniyang mas nakatatandang kapatid na lalaking si Pierre ay nagbabaybay ng kanilang apelyido bilang **Laffite**, subalit ang mga kasulatang nasa wikang Ingles noong kanilang kapanahunan ay gumagamit ng baybay na "Lafitte", isang naging pangkaraniwang pagbabaybay sa Estados Unidos, kabilang na ang mga pook na pinangalanan para sa kaniya.

Pinaniniwalaang si Lafitte ay maaaring ipinanganak sa Pransiya o sa kolonyang Pranses ng Saint-Domingue. Pagsapit ng 1805, nagpatakbo siya ng isang bodega sa New Orleans upang makatulong sa pagpapakalat ng mga kontrabandong kalakal ng kaniyang kapatid na lalaking si  Pierre Lafitte. Pagkaraang ipasa ng pamahalaan ng Estados Unidos ang Batas sa Embargo ng 1807, inilipat ng mga Lafitte ang kanilang mga gawain sa isang pulo na nasa  Look ng Barataria, Louisiana. Pagsapit ng 1810, ang kanilang bagong puwerto ay naging napaka matagumpay; ipnagpatuloy ang mga Lafitte ang kanilang matagumpay na pangangalakal ng mga kontrabando at nagsimula ring lumahok sa pandarambong.

Bagaman sinubok ni Lafitte na bigyan ng babala ang Barataria hinggil sa isang paglusob ng mga Britaniko, matagumpay na nakalusob ang mga may-kapangyarihang Amerikano noong 1814 at nadakip ng mga ito ang karamihan sa mga pulutong na barko ni Lafitte. Bilang kapalit ng pagpapaumanhin, tinulungan ni Lafitte si Heneral Andrew Jackson na ipagtanggol ang New Orleans laban sa mga Britaniko noong 1815. Ang mga Lafitte ay naging mga espiya para sa mga Kastila noong panahon ng Mehikanong Digmaan ng Kalayaan at lumipat sa Pulo ng Galveston, Texas, kung saan nakapagpaunlad sila ng isang kolonya ng mga tulisan na tinawag bilang *Campeche*.

Nagpatuloy si Lafitte sa pag-atake ng mga barkong pangkalakalan bilang isang pirata sa paligid ng mga daungan ng Gitnang Amerika hanggang sa mamatay siya noong humigit-kumulang sa 1823, habang tinatangkang dumakip ng mga sasakyang-dagat na Kastila. Nagpapatuloy pa rin ang mga haka-haka ng mga manunulat ng kasaysayan hinggil sa kaniyang buhay at kamatayan.

Kategorya:Mga pirata mula sa Pransiya
Kategorya:Mga Pranses
Panunulisan

Ang **pamimirata**, **panunulisan**, o **pandarambong** ay karaniwang isang gawain ng pagnanakaw o panliligalig na kriminal (labag sa batas) na nagaganap sa karagatan, kaya't tinatawag ding **panunulisan sa dagat** o **pandarambong sa dagat**. Maaaring isama sa kataga ang mga gawain na ginagawa habang nasa lupa, nasa himpapawid, o sa iba pang pangunahing mga katawan ng tubig o habang nasa dalampasigan o baybayin. Hindi karaniwang kasali rito ang mga krimen na ginagawa laban sa mga tao na naglalakbay at nakasakay din sa mismong sasakyan ng mga tulisan (katulad ng isang pasahero na nagnakaw mula sa kaniyang mga kasamahang pirata na nakalulan sa iisang sasakyan). Ang kataga ay ginamit sa kahabaan ng kasaysayan upang tukuyin ang mga pagsalakay sa kahabaan ng mga hangganang lupain na isinagawa ng mga ahenteng walang estado.

Ang pamimirata ay ang pangalan ng isang tiyak na krimen na nasa ilalim ng karaniwang batas na pandaigdigan at pangalan din ng ilang mga krimen na nasa ilalim ng batas na munisipal ng ilang mga Estado. Ipinagkakaiba ito mula sa pagpipribadero, na pinahihintulutan o binigyang kapangyarihan (pinayagan) ng mga may-kapangyarihan ng isang bansa at sa kung gayon ay isang lehitimong anyo ng gawaing parang pakikidigma na isinasagawa ng mga gumaganap na walang kaugnayan sa estado. Ang pagpipribadero (*privateering*) ay itinuturing na isang paglusob na pangkalakalan, at ginawang labag sa batas sa pamamagitan ng Kapayapaan ng Westphalia (1648) para sa mga lumagda sa mga kasunduang ito.

Ang mga lumalahok sa mga gawain ng pamimirata ay tinatawag na mga **tulisang-dagat**, **pirata**, o **mandarambong sa dagat**. Kaugnay ng kasaysayan, ang mga lumalabag sa batas dahil sa pamimirata ay karaniwang hinuhuli ng mga tauhang militar at nililitis ng mga tribunal na pangmilitar.

Sa ika-21 daantaon, ang pamayanang internasyunal ay humaharap sa maraming mga suliranin upang maiharap sa hukuman ng batas ang mga pirata.

## Tingnan din 
* Pandarambong sa Pilipinas

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pandarambong
Kategorya:Krimen