open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Evangelical Free Church of the Philippines

Ang ***Evangelical Free Church of the Philippines*** (EFCP) ay isang denominasyon ng Kristiyanismo sa Pilipinas.

## Kasaysayan
Noong 1951, dumating sina Rev. Lincoln Clubine kasama ang kayang asawa, at mga misyonero mula sa EFCA, sa Maynila ngunit umalis din sila dahil sa masamang kalusugan. Ang kanilang gawain ay inilipat sa Cebu upang maitatag ang mga unang simbahan ng EFCP. Sa kasalukuyan, mayroong 170 simbahan ang EFCP sa iba't-ibang rehiyon ng Pilipinas. Kasama rito ang Luzon, Cebu, Negros, Bohol, Iloilo, Leyte, Samar, at Mindanao.

## Mga sanggunian
Kategorya:Kristiyanismo
Stairway to Heaven

Ang ***Stairway to Heaven*** () ay isang serye sa telebisyon sa Timog Korea noong 2003 na pinagbibidahan nina Choi Ji-woo, Kwon Sang-woo, [1] Kim Tae-hee, at Shin Hyun-joon. Ipinalabas ito sa SBS mula 3 Disyembre 2003 hanggang 5 Pebrero 2004 tuwing Miyerkules at Huwebes nang 21:55 para sa 20 yugto. [2] Ang pamagat ng palabas ay nagmula sa Led Zeppelin na kanta ng parehong pangalan, na madalas na ginagamit sa underscore.

Ang drama ay ang ikalawang pagpasok ng direktor Lee Jang-soo *Heaven Trilogy* na kasama ang *Beautiful Days* noong 2001 at *Tree of Heaven* noong 2006. Ang drama ay na-hit at nakatanggap ng average na rating ng manonood na 38.8%, at 45.3% para sa finale

## Cast
### Pangunahin
*Kwon Sang-woo as Cha Song-joo
**Baek Sung-hyun as young Song-joo
*Choi Ji-woo as Han Jung-suh / Kim Ji-soo
**Park Shin-hye as young Jung-suh
*Shin Hyun-joon as Han Tae-hwa / Han Chul-soo
**Lee Wan as young Tae-hwa
*Kim Tae-hee as Han Yoo-ri
**Park Ji-mi as young Yoo-ri
### Tauhan
*Ha Jae-young as Han Su-ha (Jung-suh's father)
*Lee Hwi-hyang as Tae Mi-ra (Tae-hwa and Yoo-ri's mother)
*Jung Han-yong as Han Pil-su (Tae-hwa and Yoo-ri's father)
*Lee Charm (Bernhard Quandt) as Director Jang
*Kim Ji-sook as Min Seo-hyun (Song-joo's mother)
*Park Young-ji
*Jung Ha-na
*Lee Tae-sung
*Lee Cham

## Mga sanggunian
## Mga Kawing panlabas
* *Stairway to Heaven* official SBS website 
* 
* 

Kategorya:Seoul Broadcasting System television dramas
Kategorya:2003 South Korean television series debuts
Kategorya:2004 South Korean television series endings
Kategorya:Korean-language television shows
Kategorya:South Korean romance television series
Kategorya:South Korean melodrama television series
Tunog

[thumb|right|upright|Nalilikha ang tunog kapag nayayanig ang membrano o bamban ng [tambol na ito, dahil sa pagpukpok o pagpalo ng mananambol.]]

Ang **tunóg** ay isang naglalakbay na alon o pagaspas, na isang osilasyon o pagpapabalik-balik ng presyong pinadaraan o dumaraan sa isang solido, likido, o gas, at binubuo ng mga frequency o pagpapaulit-ulit sa loob ng nasasakupan ng pandinig at may sapat na antas ng lakas upang marinig, o ang sensasyon o pag-igting na nagpapasigla sa mga organo ng pandinig dahil sa ganitong mga pagyanig o bibrasyon.  Kasingkahulugan o may kaugnayan ito sa mga salitang: **pagukpok**, **haguthot**, **kugkog**, **kaluskos**, **kalatis**, **hagutak** (ang tunog ng paglalakad sa putik), **hagunghong** (tunog ng rumaragasang tubig),  **lagunlong** (tunog ng tagaktak ng isang talon), **ingay**, **dagundong**, at **alingayngay**.

## Longitudinal at transverse waves 
Dumadaloy ang tunog sa gas, plasma at likido bilang longitudinal waves, na tinatawag rin na compression waves. Kinakailangan nito ng isang medyum upang lumaganap. Sa mga solid, ang tunog ay pwedeng dumaloy bilang parehong longitudinal at transverse waves.  Ang mga longitude waves ay epekto ng salitang pwersa galing sa punto ng balanse, na nagdudulot ng mga rehiyon ng compression at rarefaction, habang ang transverse waves (sa mga solid), ay mga wave ng salitang stress sa 90° anggulo sa direksyon ng paglalaganap. Pwedeng makita ang mga sound waves bilang parabolic mirrors o mga bagay na gumagawa ng tunog.

Pabalik balik ang pwersang dala ng sound wave patungo sa potential energy ng extra compression (sa lagay ng longitudinal waves) o later displacement strain (sa lagay ng transverse waves) ng materyal, pabalik sa kinetic energy ng displacement velocity ng bumubuo sa medyum.

ito ay salin mula sa Ingles na pahina sa wikipedia na Longitudinal and transverse waves

## Mga katangian ng sound waves 
PInapaliwanag ang mga sound waves sa paglalarawan ng mga sinusoidal plane waves, na nilalarawan ng mga ito: dalas, haba ng wave (wavelength), bilang ng wave (wave number), lakas o lawak (amplitude), bigat ng tunog (sound pressure), pwersa ng tunog (sound intensity), bilis ng tunog, direksyon.
Ang naaaninaw na tunnog ng isang tao ay may frequency na 20 Hz hanggang 20,000 Hz. 

ito ay salin mula sa Ingels na pahina sa wikipedia na http://en.wikipedia.org/wiki/Sound#Longitudinal_and_transverse_waves(http://en.wikipedia.org/wiki/Sound#Longitudinal_and_transverse_waves)

## Tingnan din 
* Tugtugin

## Mga sanggunian 
http://en.wikipedia.org/wiki/Sound#Longitudinal_and_transverse_waves

Kaurian:Tunog
George Byron, Ika-6 na Barong Byron

Si **George Gordon Byron**, kalaunang naging **George Gordon Noel, ika-6 na Barong Byron ng Rochdale** FRS (22 Enero 1788 – 19 Abril 1824), mas kilala bilang '''Ginoo't-Panginoong Byron** o **Panginoong Byron** (***Lord Byron*'* sa Ingles) ay isang Britanikong makata at nangungunang tao sa Romantisismo.  Kabilang sa higit na kilalang mga gawa ni Byron ang maiikling mga tulang *She Walks in Beauty*, *When We Two Parted*, at *So, we'll go no more a roving*, bilang karagdagan sa naratibong mga tulang *Childe Harold's Pilgrimage* at *Don Juan''.  Itinuturing siya bilang isa sa pinakadakilang mga makatang Britaniko at nananatiling malawakang binabasa at maimpluwensiya kapwa sa mundong nagwiwika ng Ingles at sa labas nito.

Hindi lamang nasa kanyang mga sulatin nakasalalay ang katanyagan ni Byron, kundi dahil sa kanyang buhay, na nagsasangkap ng pamumuhay sa mataas na kaantasan ng lipunan, maraming mga kaugnayang pampag-ibig, mga utang, at paghihiwalayan.  Nilarawan siya ng Kagalang-galang na Babaeng si Caroline Lamb bilang "baliw, masama, at mapanganib na makilala".  Naglingkod si Byron bilang pangrehiyong pinuno sa Italya ng rebolusyonaryong organisasyong Carbonari, sa pakikibaka nito laban sa Austria.  Pagdakang naglakbay siya upang makipaglaban sa Imperyong Otomano sa Griyegong Digmaan ng Kasarinlan, kung saan itinuturing siya ng mga Griyego bilang isang pambansang bayani.  Namatay siya dahil sa isang lagnat na nakuha habang nasa Messolonghi sa Gresya.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga makatang Britaniko
Kategorya:Mga manghihimagsik
Kategorya:Mga bayani
Kategorya:Mga manunulat mula sa United Kingdom
Frank Lloyd Wright

Si **Frank Lloyd Wright** (8 Hunyo 1867 – 9 Abril 1959) ay isang bantog na Amerikanong arkitekto mula sa kaagahan ng dekada ng 1900.  Bukod dito, isa rin siyang disenyador pangloob, manunulat, at edukador, na nagdisenyo ng mahigit sa 1,000 mga proyekto, na nagresulta sa mahigit sa 500 nakumpletong mga gawa.  Nagdisenyo siya ng lahat ng mga uri ng mga gusali, kabilang na ang mga bangko, mga bakasyunang resort, mga gusaling pangtanggapan, mga simbahan, isang sinagoga, isang estasyon ng gasolina, isang halamanang pangserbesa, at isang museo ng sining. Nagsimula siya ng isang estilong Amerikano sa pagdidisenyo ng gusali.  Isa siya sa mga itinuturing na pinakadakilang mga arkitekto sa ika-20 daang taon.

## Arkitektura 
Isa sa pinakatanyag na bahay ang tinawag na Bahay Robie o *Robie House* sa Ingles.  Mayroon itong layout na parang laberinto at heometrikong dungawan o bintanang may nabahirang-salamin..  Isang natatanging bahay ang Bahay Robie na may kakaibang mga hugis, mga kulay, at anyo.  Natapos na gawin ito ni Wright noong 1910, bilang isang bahay para sa mga bata.  Sa katunayan, maraming mga bata ang namuhay at naglaro sa loob ng bahay na ito na kapilin gang kanilang mga mag-anak magpahanggang 1926, ang taon ng pagsasara nito sa pangkalahatang madla.  Sa maraming pagkakataon, pinlanong wasakin ito.  Subalit dalawang ulit na sinagip ni Wright ang bahay mula sa pagwasak dahil sa mga kadahilanang siya ang nagtayo nito at sa lahat ng mga alaala nito.  Kasalukuyan itong muling ibinabalik sa dating kaayusan sa halagang $10 milyon.

## Pundasyong Frank Lloyd Wright 
Noong 1940, sinimulan ni Wright ang Pundasyong Frank Lloyd Wright.  Itinatag ito para sa mga layunang pang-edukasyon.  Pinangangalagaan nito ang dalawang mga gusaling ginawa ni Wright, ang Taliesin sa Wisconsin, at ang Kanlurang Taliesin (*Taliesin West* sa Ingles) sa Arizona.  Mayroong isang aklatan ang pundasyon na may mahigit sa ginuhit na mga larawang gawa ni Wright.  Ito ang tahanan ng Paaralan ng Arkitektura ni Frank Lloyd Wright.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga arkitekto
Kategorya:Mga guro
Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
Harold Godwinson

Si **Harold Godwinson** o **Harold II** (; sirka 1022&nbsp;– 14 Oktubre 1066) ay ang huling Anglo-Saksonong hari ng Inglatera bago ang Normanong Pananakop.  Naghari si Harold mula 5 Enero 1066, hanggang sa kanyang pagkamatay sa Labanan ng Hastings noong 14 Oktubre ng taon ding iyon, habang nakikipaglaban sa mga manlulusob na Normano, na pinamumunuan ni William ang Mananakop.  Isa lamang si Harold sa dalawang mga Hari ng Inglaterang namatay habang nakikipaglaban (si Richard III ang isa pa).

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Ingles
Kategorya:Mga hari ng Inglatera
Williamsburg, Virginia

Ang **Williamsburg** ay isang lungsod sa estado ng Estados Unidos na Virginia. Sang-ayon sa sensus ng Estados Unidos noong 2010, ang populasyon nito ay 14,068. Noong 2019, tinatayang nasa 14,954 ang populasyon nito. Matatagpuan sa Tangway ng Virginia, nasa hilagang bahagi ito ng kalakhang lugar ng Hampton Roads. Nasa hangganan ito ng James City County at York County.

Ang ekonomiyang naka-base sa turismo ng lungsod ay pinaandar ng Kolonyal na Williamsburg, ang pinanumbalik na Makasaysayang Lugar ng lungsod. Kasama ng karatig na Jamestown at Yorktown, bahagi ang Williamsburg sa Makasaysayang Tatsulok, na umaakit sa higit sa apat na milyong turista kada taon.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga lungsod sa Virginia
Enrique VIII ng Inglatera

Si **Enrique VIII** o **Henry VIII** ay naging hari ng Inglatera mula 21 Abril 1509 hanggang sa kanyang kamatayan noong 28 Enero 1547.

## Mga naging asawa
Nakasal si Enrique sa mga sumusunod:
#Katalina ng Aragón- unang asawa ni Enrique. Siya ay ang ina ni Maria I ng Inglatera. Diborsiyo. Nagkasal: 1509 Diborsiyo: 1533 Namatay: 1536
#Anna Bolena- ikalawang asawa ni Enrique. Pinugutan ng ulo. Ina ni Elizabeth I ng Inglatera. Nagkasal: 1533 Pinugutan: 1536
#Juana Seymour- ikatlong asawa ni Enrique. Namatay. Ina ni Eduardo VI ng Inglatera. Nagkasal: 1536 Namatay: 1537
#Ana ng Cleves- ikaapat na asawa ni Enrique. Diborsiyo. Nagkasal: 1540 Diborsiyo: 1540 Namatay: 1557
#Katarina Howard- ikalimang na asawa ni Enrique at pinsan ng kanyang ikalawang asawa, Anna Bolena. Pinugutan ng ulo. Nagkasal: 1540 Pinagutan: 1542
#Catalina Parr- huling at ikaanim na asawa ni Enrique. Naiwang buhay. Nagkasal: 1543 Naiwang buhay: 1547 Namatay: 1548

## Kahalili sa pagkahari 
Ang kaniyang naging kahalili ay si Eduardo VI ng Inglatera.

## Mga Katotohanan 
Dapat kapatid niya, si Arturo, Prinsipe ng Wales, ang naging hari noong namatay si Enrique VII ngunit namatay siya bago ang kanyang ama. Sa dahilang ito, naging hari si Prinsipe Enrique VIII. Nagpakasal siya nang anim na beses hanggang 1543. Dalawa lamang sa kanyang asawa ang naiwang buhay: sina Catalina Parr at Ana ng Cleves. Ang pinakamatandang asawa ni Enrique si Katalina ng Aragón, na mas matanda sa kaniya; ang pinakabata sa lahat ng mga asawa ay si Katarina Howard. Si Juana Seymour (na sa Ingles ay kilala bilang Jane Seymour) ay ang naging paboritong asawa ni Enrique dahil siya lamang ang nagbigay sa kaniya ng isang anak na lalaki—si Eduardo VI.

## Pamilya 
Ang ina ni Enrique ay si Elizabeth ng Yorke at yung ama niya ay si Enrique VII. Ang mga kapatid ni Enrique ay ang mga sumusunod:
# Arturo, Prinsipe ng Wales
# Margareta, Reyna ng Pransiya
# Maria, Reyna ng Eskosya

Kategorya:Mga hari ng Inglatera
Kategorya:Namatay noong 1547
Kategorya:Kabahayan ng mga Tudor
Ana ng Cleveris

thumb|Ana ng Cleveris
Si **Ana ng Cleveris** () ay ang ikaapat na  asawa ni Henry VIII. Laging sinasabi si Catalina Parr  lang maiwang buhay pero mali. Naiwang buhay din si Ana. Namatay si Ana noong 16 Hulyo 1557. Nalibing si Ana sa mahirap na mahanap na libingan sa Westminister Abbey. Siya ay ang tigapagmana ni Juana Seymour bilang reyna ng Inglatera. Nag diborsiyo si Ana noong 1540. Hindi siya bumalik sa Cleveris. Wala siyang anak.

Kategorya:Mga konsorteng hari at mga konsorteng reyna ng Inglatera
Guglielmo Marconi

Si **Guglielmo Marconi** (25 Abril 1874&nbsp;– 20 Hulyo 1937) ay isang Italyanong imbentor, na higit na kilala dahil sa kanyang pagpapaunlad ng sistemang radyo-telegrapo, na nagsilbing pundasyon para sa pagtatatag ng maraming magkakaugnay na mga kompanya sa buong mundo. Nakatanggap siya ng Gantimpalang Nobel para sa Pisika, kasama ni Karl Ferdinand Braun, bilang pagkilala sa kanilang mga naiambag sa pagpapaunlad ng walang-kawad na telegrapiya.  Sa paglaon, naging isang masiglang Italyanong Pasista si Marconi at isang apolohista o humingi ng patawad o paumanhin dahil sa kanilang ideolohiyang Pasismo at mga gawain katulad ng pag-atake ng mga puwersang Italyano sa Etiyopya (kaugnay ng Pangalawang Digmaang Italyano-Abisinyano).

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga imbentor na Italyano
Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika
Kategorya:Mga pisiko mula sa Italya
Marcel Proust

Si **Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust** (10 Hulyo 1871 – 18 Nobyembre 1922) ay isang Pranses na nobelista, mananaysay, at manunuri ng panitikan, na pinakakilala bilang ang may-akda ng *À la recherche du temps perdu* (Ingles: *In Search of Lost Time*, o "*Sa Paghahanap ng Nawala Nang Panahon*", o "*Sa Paghahanap ng Nawala Nang Oras*" sa pagsasalinwika), na isang mabantayog na gawa na pang-ika-20 daang taong kathang-isip na nalatha sa pitong mga bahagi mula 1913 hanggang 1927.

Kategorya:Mga tagapagsanaysay
Kategorya:Mga nobelista
Kategorya:Mga manunulat mula sa Pransiya
Jamestown, Virginia

[thumb|350px|right|Sa [Jamestown Settlement, mg replika ng tatlong barko ni Christopher Newport ay nakatalaga sa harbor.]]
Ang **Jamestown**, na makikita sa pulo ng Jamestown sa Kolonya ng Virginia ay naitatag noong Mayo 14, 1607. Ito ay kadalasang ibinabansag bilang ang kauna-unahang Ingles na tirahan sa ngayon na Estados Unidos, kasunod ng mga ilan pang mga bigong mga tangka, kasama na ang nawawalang kolonya ng Roanoke. Ito ay naitatag ng London Company (sinunod na tinawag bilang Virginia Company), na nakabsa sa lungsod ng London. Ito ay makikita sa James City County nang ito ay nabuo noong 1634 ay isa sa mga orihinal na dambana ng Virginia, ang Jamestown ay ang kabisera ng kolonya ng 83 na taon, mula 1616 hanggang 1698. Sa panahong iyon, ang kabisera ay nailipat sa Middle Plantation, mahigit kumulang 8 milya (13&nbsp;km) ang layo. (Ang maliit na pamayanan na iyon, na nging tahanan sin ng bagong College of William and Mary noong 1693, ay pinalitan ang pangalan papuntang Williamsburg noong 1699).

Ang ay isa sa tatlong lokasyon na binubuo ng mga makasaysayang Triangle ng Colonial Virginia: Jamestown, Yorktown, at Williamsburg. Ang Jamestown ay nag-aalay ng dalawang lugar sa pagbisita. Ang Historic Jamestown , sa Jamestown Island, ay isang matulungin na pagsisikap sa pamamagitan ng National Jamestown Historical Site, ang isang bahagi ng Colonial National Historical Park, na kung saan ay isang yunit ng National Park Service, at ang Association para sa pangangalaga ng Virginia Antiquities. Ang iba pang-akit ay kilala bilang Jamestown Settlement, at matatagpuan 1.25 milya (2.01&nbsp;km) mula sa kolonya. Ito ay isang Living History interpretive site pinamamahalaan ng Jamestown Yorktown Foundation kaugnay ng Komonwelt ng Virginia at ay itinatag para sa pagdiriwang ng ika-350 na anibersaryo sa Jamestown noong 1957.

Sa malapit, ang Jamestown-Scotland Ferry  ay nagbibigay ng serbisyo ng isang link sa kabila ng navigate na bahagi ng James River para sa mga sasakyan at nag-aalok ng mga pasahero ng isang pagtingin sa Jamestown Island mula sa mga ilog, na kung saan ay marahil na hindi lubos na iba mula sa kung ano ang unang colonists nakakita ng 400 taong nakaraan. Sa paglalakbay ng 11 milya (18&nbsp;km) ang East down ang magandang tanawin ng National Park Service na Colonial Parkway ang mga bisita ay puwedeng bumisita sa Colonial Williamsburg na pinamamahalaan ng Colonial Williamsburg Foundation, site ng ikalawang Kapitolyo ng Virginia. Patuloy na isa pang 13 milya (21&nbsp;km) ang East down ang Colonial Parkway nagdadala mga bisita sa Yorktown, na may dalawang iba pang mga lugar sa mga pagbisita. Yorktown Battlefield din ng isang bahagi ng Colonial National Historical Park, ay pinamamahalaan ng National Park Service at ang site na ng aktwal na Battle ng Yorktown. Matatagpuan sa humigit-kumulang sa 1-milya (1.6&nbsp;km) mula sa larangan ng digmaan, ang Yorktown Victory Center ay isa pang living history interpretive site na pinamamahalaan ng Jamestown Yorktown Foundation.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Estados Unidos
Tao (paglilinaw)

Tumutukoy ang **tao** (*Homo sapiens*) sa pinakalaganap na espesye ng mga primado.

Maaari din itong tumukoy sa mga sumusunod:

## Antropolohiya 
* Taoismo o Daoismo, isang pilosopiya mula sa Tsina na nakasentro sa konsepto ng *tao* o *dao*.
* Mga Tao, pangkat-etniko mula sa Taiwan na kilala rin sa tawag na mga Yami.
** Wikang Tao, ang wikang sinasalita ng mga Tao o Yami ng Taiwan.

## Personalidad 
* Tao, dating miyembro ng grupong Exo.
* Tao Tsuchiya, aktres, modelo, at producer.
Rembrandt

thumb|200px|right|Isang larawan ni Rembrandt na siya rin ang nagpinta.
right|thumb|200px|Ang *The Nightwatch* o "Ang Panggabing Pagbabantay," isang bantog na larawang ipininta ni Rembrandt.

Si **Rembrandt Harmenszoon van Rijn** (15 Hulyo 1606 – 4 Oktubre 1669) ay isang bantog na pintor at artista ng sining na Olandes. Ipinanganak siya sa Leiden. Noong 1631, nagpunta at namuhay siya sa Amsterdam, dahil maraming tao roon ang nakarinig na ng tungkol sa kanya at nais na magpapinta sa kanya ng kanilang sariling mga larawan. Nagpakasal siya sa isang babaeng may pangalang Saskia van Uylenberg. Nagkaroon sila ng apat na mga anak, subalit tatlo sa kanila ang namatay habang napakabata pa. Pagkaraang mamatay ni Saskia, namuhay si Rembrandt sa piling ng isang babaeng may pangalang Hendrickje Stoffels na naging dati niyang katulong o tagapaglingkod, at nagkaroon sila ng isang anak na babaeng pinangalanan nilang Cornelia. Namatay si Rembrandt sa Amsterdam noong 1669.

Nagpinta si Rembrandt ng maraming napakabantog na mga larawan. Ilan sa kanila ang napakalaki ang sukat, at ilan sa mga ito ang madilim at malungkot. Dahil sa pagiging isang mahusay na tagapagpinta, marami sa kanyang mga larawan ang nakaradaramang tila nakikiisa sila sa nangyayari sa loob ng tanawin o ipininta sa larawan. Makikita ang mga larawang ipininta ni Rembrandt sa tanyag na mga tanghalang pangsining sa buong mundo.

Kategorya:Mga pintor mula sa Olanda
Henrik Ibsen

Si **Henrik Johan Ibsen** (20 Marso 1828&nbsp;– 23 Mayo 1906) ay isang pangunahing Noruwegong mandudula, direktor ng tanghalan, at makata noong ika-19 daang taon. Kalimitan siyang itinuturing bilang ang "ama ng makabagong dula" o "ama ng modernong drama," at isa sa mga tagapagtatag ng modernismo sa teatro.  Itinturing ang kanyang mga dula bilang eskandaloso sa loob ng marami niyang kapanahunan, noong malaganap ang Biktoryanang mga pagpapahalagang pambuhay na pang-mag-anak at propriyedad sa Europa.  Sinuri ng mga gawa ni Ibsen ang mga katotohanang nasa likod ng mararaming mga anyo, nag-aari ng mapabunyag na kalikasang nakagagambala para sa kanyang mga kasabayan.  Gumamit ang mga ito ng mapunahing mata at malayang paguukilkil sa mga kalagayan ng buhay at mga paksa ng moralidad.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga mandudula
Kategorya:Mga makata
Kategorya:Mga manunulat mula sa Norway
Johann Wolfgang von Goethe

Si ''''*, (; binibigkas na may "*oe*" ang *Goethe* na katulad ng "*eu*" sa salitang Pranses na "*beurre*") (28 Agosto 1749&nbsp;– 22 Marso 1832) ay isang Alemang manunulat.  Isa siya sa pinakadakila sa lahat ng mga manunulat na Aleman.  Isa siyang makata, nobelista, at mandudula, subalit isa rin siyang aktor, tagapangasiwa, siyentipiko, heologo, botaniko, at pilosopo.  Nagkaroon siya ng napakahalagang impluho sa maraming mga manunulat at tagapag-isip noong ika-19 daang taon at maging sa pangkasalukuyang panahon.  Nag-ambag siya sa agham dahil sa kanyang mga nagawa para sa botaniya at kanyang teoriya ng mga kulay.  Maraming mga tao ang sumisipi ng tanyag na mga "linya" o hanay ng mga pananalita mula sa kanyang mga naisulat na aklat at ilan sa kanyang mga parirala ang naging bahagi ng wikang Aleman.  Ang kanyang mga tula ay binigyan ng tugtugin ng mga kompositor na katulad nina Franz Schubert, Robert Schumann, Johannes Brahms, Hugo Wolf at Richard Strauss.  Subalit isang hindi madaling talakaying tao si Goethe.  Hindi nagiging mainam ang tunog ng kanyang mga tula, katulad ng lahat ng dakilang mga panulaan, kapag isinalinwika.  Hindi madalas itanghal ang kanyang mga dula sa labas ng Alemanya at karamihan sa kanyang mga gawang pang-agham ang tila wala na sa panahon o makaluma.  Ngunit walang dudang isa siya sa pinakadakilang mga henyo sa mundo.

Ang mga akda niya ay sumasaklaw sa larangan ng tula, drama, panitikan, teyolohiya, humanismo at agham. Ang kanyang *magnum opus*, na tinuturing na isa sa mga bantayog ng panitikan, ay ang dramang *Faust*. Ilan pa sa mga kilalang akda ni Goethe ay ang mga tulang inakda niya, ang *Bildungsroman* na *Wilhelm Meister's Apprenticeship* at ang nobelang *The Sorrows of Young Werther*.

Isa si Goethe sa mga pangunahing pigura sa panitikan ng Alemanya at ang samahang *Klasisismong Weimar* sa dulo ng ika-18 at simula ng ika-19 na dantaon; ang samahang ito ay nakikipagsabayan sa Pagkamulat, Sentimentalidad, *Sturm und Drang* at Romantisismo. Bilang may-akda ng *Teoriya ng mga Kulay*, naimpluwensiyahan niya si Darwin sa pokus niya sa morpolohiya ng mga halaman. Matagal din siyang naglingkod bilang *Privy Councilor* ("Geheimrat") sa *duchy* ng Weimar.

Si Goethe ang nagpasimuno ng konseptong *Weltliteratur'' ("panitikan ng mundo").

Ang impluwensiya ni Goethe ay kumalat sa buong Europa at sa susunod sa dantaon, ang mga akda niya ay pinaghugutan ng inspirasyon sa musika, drama, tula at pilosopiya. Si Goethe ay kinikilala bilang isa sa pinakamahalagang tao sa kultura ng Kanluran at kinikilala rin ng marami bilang isa sa pinakamahalagang manunulat sa wikang Aleman.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga siyentipiko mula sa Alemanya
Kategorya:Mga makata
Kategorya:Mga mandudula
Kategorya:Mga nobelista mula sa Alemanya
Kategorya:Mga heologo
Kategorya:Mga botaniko
Kategorya:Mga pilosopong Aleman
Kategorya:Mga manunulat mula sa Alemanya
Henry David Thoreau

Si **Henry David Thoreau** (ipinanganak na **David Henry Thoreau**; 12 Hulyo 1817&nbsp;–  6 Mayo 1862) ay isang Amerikanong may-akda, naturalista, at pilosopo.  Higit na kilala siya dahil sa kanyang aklat na *Walden*, isang pagtalakay at pagmumuni-muni sa payak na pamumuhay sa likas na kapaligiran, at kanyang sanaysay na *Civil Disobedience*, isang argumento para sa indibiduwal na pagtanggil sa pamahalaang sibil sa paglabang moral laban sa hindi makatarungang estado.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Amerikanong anarkista‎
Kategorya:Mga makata mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga pilosopong Amerikano
Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
James Clerk Maxwell

Si **James Clerk Maxwell** (ipinananganak noong 13 Hunyo 1831 sa Edinburgo&nbsp;– namatay noong 5 Nobyembre 1879) ay isang Eskoses na matematiko, pisiko at tagatuklas ng mga ekwasyon ni Maxwell kung saan ito ang nagbigay daan para sa teorya ng natatanging relatibidad ni Albert Einstein. Maliban dito, si Maxwell din ay nagbigay ng kanyang obserbasyon tungkol sa kalikasan ng singsing ng planetang Saturno at ang kanyang mga ideya ay nagsilbing pundasyon para sa mekanikang quantum.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga matematikong Britaniko
Kategorya:Mga pisiko mula sa United Kingdom
Kategorya:Mga Eskoses
Edmund Burke

Si **Edmund Burke** (12 Enero 1729 9 Hulyo 1797) ay isang Irlandes ng politiko, may-akda, mananalumpati, teoristang pampolitika, at pilosopong naglingkod sa Bahay ng mga Pangkaraniwan ng Nag-iisang Kaharian, pagkaraang lumipat sa Inglatera, bilang isang kasapi ng partidong Whig.  Pangunahin siyang naaalala dahil sa kanyang pagtanggi sa Rebolusyong Pranses.  Nagbunga ito ng kanyang pagiging pangunahing pigura sa loon ng pangkat na konserbatibo sa partidong Whig, na kanyang pinalayawang ang "Matatandang mga Whig", bilang pagtanggi sa makarebolusyong-Pranses na "Bagong mga Whig" na pinamumunuan ni Charles James Fox.  Pangkalahatan siyang tinatanaw bilang pilosopikal na tagapagtatag ng makabagong konserbatismo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga manunulat mula sa Irlanda
Kategorya:Mga politiko ng Irlanda
Kategorya:Mga mananalumpati
Linus Pauling

Si **Linus Carl Pauling** (28 Pebrero 1901 – 19 Agosto 1994) ay isang Amerikanong *chemist*, *biochemist,* aktibista para sa kapayapaan, manunulat, at tagapagturo. Siya ay naglathala ng mahigit 1200 artikulo at aklat, kung saan humigit- kumulang 850 sa mga ito ay may kinalaman sa mga paksang siyentipiko.  Tinagurian umano siya ng *New Scientist* bilang isa sa 20 dakilang siyentista ng panahon, at noong 2000, siya ay kinilala bilang ika-16 na pinakamahalagang siyentista sa kasaysayan. Si Pauling ay isa mga tagapagtatag ng larangan ng *quantum chemistry* at *molecular biology*. 

Dahil sa kanyang ambag sa agham, si Pauling ay pinagkalooban ng *Nobel Prize* sa Kimika noong 1954. Sa taong 1962, dahil naman sa kanyang pangkapayapaan na aktibismo, siya ay napagkalooban ng *Nobel Peace Prize*. Ito ang nagbigay daan sa kanya bilang ang kaisa-isang taong tumanggap ng dalawang *Nobel Prize* nang walang kahati. Isa siya sa apat lamang na indibidwal na nagtamo ng mahigit sa isang *Nobel Prize* (ang iba ay sina Marie Curie, John Bardeen, at Frederick Sanger). Isa rin siya sa dalawang tao lamang na nakatanggap ng nasabing gantimpala sa iba’t-ibang larangan; ang isa ay si Marie Curie. Pinag-aralan din ni Pauling ang istruktura ng DNA, isang problema na nalutas nina James Watson at Francis Crick.

Sa mga sumunod na taon, itinaguyod niya ang *orthomolecular medicine*, *megavitamin therapy*, *dietary supplements*, at ang pag-inom ng maraming dosis ng bitamina C, ngunit wala sa mga ito ang natanggap sa *mainstream scientific community*.thumb|right|Si Linus Pauling.

## Talambuhay
Si Pauling ay ipinanganak noong Pebrero 28, 1901, sa Portland, Oregon. Ang kanyang ama, si Herman Pauling, ay isang durugista na may lahing Aleman, at ang kanyang ina, si Lucy Pauling, ay may pinagmulang lahing Ingles-Eskoses. Si Linus ay pumasok sa mga paaralan sa Condon at Portland, pagkatapos ay nag-aral sa Oregon State College, nakakuha ng batsilyer ng agham sa inhenyeriyang kemikal noong 1922. Nagturo siya sa kolehiyo at kalaunan ay naging Teaching Fellow sa California Institute of Technology, kung saan nakakuha siya ng Ph. D. sa kemistri noong 1925.

## Mga publikasyon 
### Mga aklat
* 
* 
* 
** Greatly revised and expanded in 1947, 1953, and 1970. Reprinted by Dover Publications in 1988.
* 
** Manuscript notes and typescripts (clear images)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Mga artikulo sa dyornal
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga kimiko mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga guro
Kategorya:Mga aktibista
Kategorya:Mga laureado ng Gantimpalang Nobel
Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
Alfred Nobel

thumb|right|Si Alfred Nobel.

Si  (Stockholm, Suwesya, 21 Oktubre 1833 – Sanremo, Italya, 10 Disyembre 1896) ay isang Suwisong kimiko, inhinyero, inobador, tagagawa ng mga armamento, at ang imbentor ng dinamita.  Siya ang nagmay-ari ng Bofors, isang pangunahing pagawaan ng mga armamento, na muli niyang binago ang dating gampanin nito bilang pabrika ng bakal.  Sa kanyang huling nakasulat na tagubilin, ginamit niya ang kanyang kayamanan upang pasimulan ang mga Gantimpalang Nobel.  Pinangalanan ang sintetikong elementong nobelium para sa kanya.

Kategorya:Mga Suwiso
Kategorya:Mga kimiko
Kategorya:Mga inhenyero
Kategorya:Mga inobador
Kategorya:Mga imbentor
Kategorya:Mga negosyante
Aprikanong Amerikano

Ang mga **Aprikanong Amerikano** o **Amerikanong Itim** ay ang mga mamamayan ng Estados Unidos na may pinagmulan sa mga taong itim ng Aprika. Sa Estados Unidos, ang terminong ito ay kadalasang tumutukoy sa mga Amerikanong na may pinagmanahang Sub-Saharanong Aprikano. Karamihan ng mga African Americans ay ang direktang inapo ng mga hinuling mga Aprikano na nakaligtas sa panahon ng pang-aalipin sa loob ng hangganan ng kasalukuyang Estados Unidos, ngunit ang iba sa kanila ay mula sa mga immigrante mula sa mga bansang Aprikano, Karibeano, Gitnang Amerikano, o Timog Amerikano.

Ang kasaysayang Aprikanong Amerikano ay nagsisimula sa ika-17 siglo sa marahas na pagkaalipin sa mga Amerikong kolonya at sa kasalukuyan sa paghalal ng isang Aprikanong Amerikanong presidente bilang 44 at kasalukuyang Presidente ng Estados Unidos na si Barack Obama. Sa pagitan ng mga pangyayaring iyan ay iba pang mga pangyayari at mga isyu, parehong nalutas at patuloy na namumukhaan ng mga Aprikano-Amerikano. Ang ilan sa mga ito ay: pang-aalipin, rekonstruksiyon, pag-unlad ng mga pamayanang Aprikanong Amerikano, sa ilang mga hidwaan sa laban sa militar ng Estados Unidos, panlahing paghihiwalay o segregasyon, at ang mga Kilusang Pangkarapatang Sibil.

Ang mga Itim na Amerikano ay ang pinakamalaking minorya sa lahi o lipi sa Estados Unidos at ang ikalawang pinakamalaking grupo ng lahi pagkatapos ng mga puti sa Estados Unidos.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mga Aprikanong Amerikano
Panlahing paghihiwalay

Ang **panlahing paghihiwalay** o **segregasyon** ay tumutukoy sa paghihiwalay sa ibang lahi sa mga pampublikong lugar.

## Tingnan din
*Apartheid
*Isolasyonismo

Kaurian:Diskriminasyon
Kategorya:Antisemitismo
Kilusang pangkarapatang sibil

Ang **kilusang pangkarapatang sibil** (Ingles: *civil rights movement*) sa Estados Unidos ay isang pakikibaka ng mga Aprikano-Amerikano at ang mga indibiduwal na pareho ng kanilang pag-iisip na tumagal ng mga dekada upang wakasan ang ininstitusyong diskriminasyon ng lahi, pagkawala ng karapatan at paghihiwalay ayon sa lahi sa Estados Unidos. May pinagmulan ang kilusan sa panahong rekonstruksyon noong huling bahagi ng ika-19 dantaon, bagaman, natamo ng kilusan ang pinakamalaking lehislatibo pagkamit noong kalagitnaan ng dekada 1960 pagkatapos ng direktang aksyon at protesta ng ordinaryong tao. Sa kalaunan, nakuha ng pangunahing di-marahas na paglaban at kampanyang pagsuway ng mamamayan ng kilusang panlipunan ang bagong mga proteksyon sa batas pederal para sa karapatang pantao sa lahat ng mga Amerikano.

Sa kasukdulan ng isang legal na estratehiya na hinabol ng mga Aprikano Amerikano, inalis ng Korte Suprema ng Estados Unidos sa pamumuno ni Earl Warren ang maraming batas na pinahintulot ang paghihiwalay ng lahi at diskriminasyon na maging legal sa Estados Unidos bilang hindi naayon sa konstitusyon. 
## Mga pandanda
## Mga sanggunian
Kaurian:Karapatan
Panahon ng pang-aalipin sa Estados Unidos

thumb|320x320px
Ang **panahon ng pang-aalipin sa sa Estados Unidos** ay nagsimula sa unang Kolonisasyong Ingles ng Hilagang Amerika sa Virginia noong 1607, ngunit mas nauna pa roon, ang mga aliping Aprikanong dinala sa Plorida noong 1560.

## Mga sanggunian
Kaurian:Kasaysayan ng Estados Unidos
Ikalawang Republika ng Pilipinas

Ang **Ikalawang Republika ng Pilipinas**, opisyal bilang **Republika ng Pilipinas** (Hapones: フィリピン共和国, *Firipin kyōwakoku*), o kilala sa Pilipinas bilang **Republika ng Pilipinas na itinataguyod ng mga Hapones**, ay isang papet na estadong itinatag noong ika-14 ng Oktubre, taong 1943, pagkatapos ng pagsakop ng Hapon sa Pilipinas.

Batid ng mga Hapones na matindi ang hangarin ng mga Pilipinong maging malaya. Ang damdaming ito ay kinasangkapan ng mga Hapones upang mahikayat ang mga Pilipinong makiisa sa kanilang layunin. Noong Hulyo 4, 1943 nagdaos ng kumbensyon ang KALIBAPI (Kapisanan sa Paglilingkod sa Bagong Pilipinas) upang piliin ang 20 kasapi na bubuo sa komisyon sa paghahanda sa kalayaan ng Pilipinas. Ang tungkulin ng komisyon ay bumuo ng saligang batas na magiging batayan ng Republika ng Pilipinas. Hinirang na pinuno ng komisyon si Jose P. Laurel.

Ang saligang batas ng 1943 ay pinagtibay ng komisyon noong ika-4&nbsp;ng Setyembre, 1943. Ang saligang batas na ito ay nasusulat sa wikang Filipino at Ingles at binubuo ng panimula at 12 artikulo. Itinatag nito ang Ikalawang Republika ng Pilipinas at nagtatadhana ng pagkakaroon ng Pambansang Kapulungan ay hihirang ng magiging pangulo ng Republika ng Pilipinas. Nasa kamay niya ang kapangyarihang ehekutibo. Walang pangalawang pangulo. Nasa Kataas-taasang Hukuman ang kapangyarihang hudikatura. Itinatadhana rin ang pagtatayo ng isang Konseho ng Estado na magsisilbing tagapayo ng pangulo.

Noong ika-20&nbsp;ng Setyembre, 1943 pinili mula sa mga kasapi ng KALIBAPI ang 108 kinatawan sa Pambansang Kapulungan. Hinirang ng kapulungan bilang Pangulo ng Ikalawang Republika ng Pilipinas si Jose P. Laurel. Noong ika 14&nbsp;ng Oktubre 1943 ay pinasiyahan ang Ikalawang Republika ng Pilipinas. Sa ilalim ni Pangulong Laurel, nalikha ang mga bagong kawanihan, tanggapan at komisyon at binago ang sistema ng hukuman.

Matamlay ang naging pagtanggap ng mga Pilipino sa republikang ito. Batid nila na ang kalayaang ipinagkaloob ng mga Hapones ay huwad at ang republika ay isang pamahalaang papet. Ito ay dahil ang mga Pilipinong opisyal ay tau-tauhan lamang ng mga Hapones. Walang kalayaan si Laurel na mamuno ayon sa mithiin ng mga Pilipino. Ang mga tagapayo ay hindi nagpapayo kundi nag-uutos ng dapat gawin. Ang kanilang mga iniuutos ay pawang pabor sa kagustuhan at layunin ng mga Hapones. Ngunit may mga pagkakataong nangibabaw kay Laurel ang kayang maka-Pilipino. Minsan hindi niya sinusunod ang mga utos ng Hapones kung alam niyang hindi ito makabubuti sa mga Pilipino. Ikinagagalit ito ng mga Hapones sa kanya.

Ang mga pinuno ng republikang papet ay tinaguriang kolaborador ng mga Pilipino dahil tumutulong sila sa mga gawaing pampulitika ng mga Hapones. Bagamat tau-tauhan lamang sila at walang tuwirang pagkakasala sa bayan, nilitis at pinarusahan pa rin sila pagkatapos ng digmaan.

Kategorya:Pilipinas sa ilalim ng Hapon
Kategorya:Mga dating bansa sa kasaysayan ng Pilipinas
Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas (1898–1946)
Pransiyang Vichy

Ang **Pransiyang Vichy** ay tawag sa timog na bahagi ng Pransiya ng sakupin ito ng Alemanya noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Ito ay kolaboreytor ng Alemanya. Ang kapitolyo nito ay nasa Vichy. Nabuwag ito noong sinimulan ang Operasyong Overlord (*Operation Overlord*). Ito ay ang muling pagbawi ng mga kapangyarihang Alyado sa Pransiya'

Kategorya:Kasaysayan ng Pransiya
Operasyong Barbarossa

Ang **Operasyong Barbarossa** (Aleman: *Unternehmen Barbarossa*) ay ang pagsakop sa Unyong Sobyetiko ng Alemanyang Nazi at mga kasamahan nito sa kapangyarihang Aksis noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig na nagsimula noong 22 Hunyo 1941. Ito ang naging pinakamalaking opensiba sa lupa sa kasaysayan, na may humigit-kumulang 10 milyong mandirigma ang nakilahok at halos 8 milyong nasawi sa pagtatapos nito.

Binuksan ng operasyon ang Silangang Hanay, kung saan mas maraming pwersa ang ginawa kaysa sa alinmang teatro ng digmaan sa kasaysayan . Nakita sa lugar ang ilan sa mga pinakamalaking labanan sa kasaysayan, pinakakasuklam-suklam na kalupitan, at pinakamataas na bilang ng nasawi, ny nakaimpluwensya sa kurso ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig at sa kasunod na kasaysayan ng ika-20 siglo.

## Ang Operasyon 
Kahit na may kasunduan ang Alemanya at ang Unyong Sobyet na Non Agression Pact. Nagpaplano na si Hitler na sorpresahin ang Unyong Sobyet ng pag-atake. Kapag nasakop ng Alemanya ang Unyong Sobyet pipilitin nitong gumawa sila ng armas para sa Alemanya. Binalaan sila ng Inglatera na pwede silang atakihin ng Alemanya kahit anong oras ngunit hindi nakinig ang mga Ruso. Noong Hunyo 1941 inatake ng Alemanya ang Unyong Sobyet sa paglulunsad nila ng Operasyong Barbarossa (Aleman na codename para sa pagatake ng Alemanya sa unyong Sobyet).

Dahil sa surpesang pagatake nanalo sila kaagad at paurong sila ng paurong hanggang ilang kilometro nalang sila sa Moscow. Ngunit dahil sa taglamig ay nanigas ang mga gamit at pagkain nila. Kaya't napaatras sila ng mga Ruso. Nagiba ng ruta ang mga Aleman at tinangkang sakupin ang bayang ng Stalingrad. Ngunit, dahil sa opensiba ng mga Ruso sa ilalim ni Heneral Zhukov, napaatras muli sila hanggang sa naiwasan nila ang tangkang pagsakop. Dahil sa dito ang pwersa ng Unyong Sobyet ay patuloy na umuurong patungong Kanluran.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Ikalawang Digmaang Pandaigdig
Bhagavad Gita

Ang ***Bhagavad Gita*** ay isang banal na aklat sa Hinduismong naisulat libu-libong mga taon na ang nakararaan.  Mayroon itong mga pagtuturo o pangangaral na itinuturing na ibinigay ni Krishna, isang inkarnasyon ng diyos na si Vishnu sa anyong tao, ayon sa paniniwala ng mararming mga Hindu.  Sa aklat na ito, nakikipag-usap si Krishna kay Arjuna, isang tagapana, bago magsimula ang digmaang *Kurukshetra*.  Sinabi ni Krishna kay Arjuna na kailangan niyang gawin ang kanyang tungkulin o *dharma* para sa kanyang antas sa lipunan, at sumulong upang makipaglaban.  Nag-alinlangan si Arjuna sapagkat makikipaglaban siya sa kanyang mga kaibigan, ngunit nakinig din siya kay Krishna sa bandang huli.  Walang hanggang hindi na siya mapupunta sa Mundong Ilalim dahil sa kanyang mga kasalanan o pagkukulang sapagkat daraan na siya sa proseso ng reinkarnasyon.

Kategorya:Hinduismo
Kategorya:Panitikang Hindu
Kategorya:Mga tekstong Hindu
Karapatang sibil at pampolitika

Ang **mga karapatang sibil at pampolitika** ay isang uri ng mga karapatan at mga kalayaan na nagsasanggalang o nabibigay ng proteksiyon sa mga indibiduwal mula sa hindi kinakailangang kilos ng pamahalaan at nagbibigay katiyakan o kasiguruhan sa kakayanan ng isang taong makiiisa sa buhay sibil at pampolitika ng estado na walang diskriminasyon o paniniil.  Kabilang din dito ang paniniguro sa pagkakaroon ng proteksiyon ng tao ukol sa kanyang pisikal na integridad, pagiging patas sa pagpapatupad ng proseso ng batas; proteksiyon mula sa diskriminasyon batay sa kasarian, relihiyon, lahi, oryentasyong seksuwal; kabilang pa rin ang kalayaang pampananampalatay o pananalig ng isang tao, sa pagpapahayag ng mga pananalita, ng pakikiisa sa ibang tao, kalayaan sa pamamahayag; at partisipasyong pampolitika.

Sa ibang mga pakahulugan, maaaring tumukoy din ang **karapatang sibil** sa ilang iba't ibang mga bagay-bagay:

* Mga karapatang legal o mga karapatang ibinibigay ng mga nasyon sa mga nasa loob ng kanilang hurisdiksiyon; minsan silang tinatawag na *karapatang sibil* sa mga hurisdiksiyon ng karaniwang batas.  Kaiba ito sa mga karapatang likas o natural o karapatang pangtao, na itinuturing ng maraming mga iskolar o dalubhasa bilang na pinanghahawakan ng mga tao dahil likas nang maipanganak sila.
* Ang mga karapatang sibil, sa mga hurisdiksiyon ng sibil na batas, ay mga karapatan o mga kapangyarihan maisasagawa sa ilalim ng batas na sibil, na kinabibilangan ng mga bagay na tulad ng kakayahan sa pakikipagkasundo o pakikipagkontrata.  Sa mga hurisdiksiyon ng batas na sibil, ang mga pagdedemanda o mga demandahan sa pagitan ng pribadong mga partido para sa mga bagay na katulad ng hindi pagtupad sa kontrata o sinasadyang kamalian o pananakit ay kalimitang ipinadarama sa pamamagitan ng mga termino ng paglabag sa isang karapatang sibil.
* Ang kilusang pangkarapatang sibil, isang kalipunan ng pambuong-mundong mga kampanya para sa pagkakapantay-pantay o ekuwalidad sa harap ng batas.

Kategorya:Karapatang sibil
Kategorya:Diskriminasyon
Kategorya:Batas
Labanan sa Pilipinas (1941-1942)

Ang **Labanan sa Pilipinas (1941-1942)** ay ang pananakop ng Hapon sa Pilipinas sa pamumuno ni Heneral Masaharu Homma, pinuno ng Hapones na hukbong imperyal sa bansa. Ipinagutos ni Heneral Douglas MacArthur na ilipat ang mga puwersa niya sa Corregidor at dineklara nilang bukas na lunsod ang Maynila upang makaligtas ito sa pangbobomba. Bago lisanin ni MacArthur ang Pilipinas, nagiwan siya ng pangako sa mga Pilipinong magbabalik siya.

Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas
Ho Chi Minh

Si **Hồ Chí Minh** (Mayo 19, 1890 – Setyembre 2, 1969), ipinanganak na **Nguyễn Sinh Cung**, ay politiko, manghihimagsik, at estadistang Biyetnames na naglingkod bilang pangulo at punong ministro ng Hilagang Vietnam.

Napanganak siya sa Probinsya ng Nghệ An sa French protectorate ng Annam. Galing siya sa isang mahirap na pamilya. Ang kanyang ama, si Nguyễn Sinh Sắc, ay isang guro at tagapaglingkod at si Hòang Thị Loan, ang kanyang ina, ay namantay naman noong siya ay labing-isang taong gulang. Pagkatapos mag-aral sa Vinh at Quoc College sa Hué, si Ho ay nagturo sa isang pribadong eskwelahan sa Phan Thiet, sa Timog Annam. Ang kanyang pag-iisip ay nag-umpisa noong 1911, noong napagdesisyunan niyang umalis sa French Indo-China (Vietnam). Siya ay pumunta sa Saigon at nagging katukong sa kusina sa isang French passenger liner na Amiral Latouche-Treville. Pagkatapos ay nagtrabaho siya sa London (1915&nbsp;– 1917) at Paris (1917&nbsp;– 1923) bilang kusinero at iba pa. Siya rin ay nagpunta sa United States. Ang kanyang pamphlet, “La Race Noire”, na naipublish sa Moscow noong 1924, ay pinaniniwalaang ito ay base sa kanyang mga karanasan sa pagbyahe noong 1914&nbsp;– 1916. Pinaniniwalaan ding pansamantala siyang tumira sa 

Pinamunuan ni Hồ ang kilusang pangkasarinlang *Viet Minh* mula 1941 pasulong, na naglunsad ng Demokratikong Republik ang Biyetnam na pinamamahalaan ng mga komunista noong 1945 at nakatalo sa Unyong Pranses noong 1954 sa Labanan sa Dien Bien Phu.  Nawalan siya ng kapangyarihang pampolitika sa loob ng Hilagang Biyetnam noong kahulihan ng dekada ng 1950, subalit nanatili bilang pinakanakikitang sinasagisag na pangulo hanggang sa kanyang kamatayan sa Setyembre 2, 1969.  Pagkaraan ng Pagbagsak ng Saigon, binago o muling pinangalanan ang dating kabisera ng Timog Biyetnam, Saigon na naging Lungsod ng Hồ Chí Minh bilang parangal sa kanya.

## Pansariling Buhay
Bukod sa pagiging politiko, si Hồ Chí Minh ay isa ring manunulat, mamamahayag, makata, at poligloto. Bago ang Himagsikang Agosto, madalas siyang nagsulat ng mga tula sa Chữ Hán. Isang tanyag na halimbawa nito ay ang kronikang Mga Tula mula sa Talaarawan sa Bilangguan, na isinulat noong siya ay nakulong ng mga pulis ng Republika ng Tsina. Ginawaran ito bilang Pambansang Kayamanan Blg. 10 at isinalin sa maraming wika.
## Mga kawing panlabas 
* 

Kategorya:Mga politiko ng Vietnam
Kategorya:Mga pangulo
Kategorya:Mga punong ministro
Kategorya:Mga komunista
Napakalaking sunog

thumb|right|300px|Isang sunog sa gubat na naganap noong Setyembre 2003.
Ang **napakalaking sunog** o ***wildfire***  (sa Ingles) ay isang hindi matabanan o makontrol na sunog o apoy na nagaganap sa kanayunan o sa kagubatan at kasukalan.  Batay sa uri ng mga halaman o behetasyon o panggatong, maaari ring gamitin ang mga pangalang **sunog sa palumpungan**, **sunog sa kagubatan**, **sunog sa damuhan**, **sunog sa kaburulan**, **sunog sa kabundukan**, **sunog sa halamanan**, **sunog sa ulingan** (pook na may mga nakabaong halamang nagagawang uling) o **sunog sa kasukalan**, upang ilarawan ang kaparehong kaganapan.  Naiiba ang sunog sa gubat mula sa iba pang mga sunog sa pamamagitan ng sukat nito, ang bilis ng pagkalat nito mula sa talagang pinagmulan o pinanggalingan nito, ang kakayanan nitong magbago ng patutunguhan o pupuntahang hindi inaasahan at tumalon sa mga puwang o lumaktaw, katulad ng pagtalon sa mga lansangan, mga kailugan, at mga pook na walang apoy.  Nilalarawan ang mga sunog sa gubat sa pamamagitan ng kanilang mga katangiang pisikal katulad ng bilis ng pagpaparami, pagkalat, o propagasyon; ang umiiral na materyal na nagdiringas o nag-aapoy; ang epekto ng klima at panahon sa apoy; at ang sanhi ng pagsiklab o ignisyon.

Nangyayari ang mga sunog sa kagubatan sa lahat ng mga kontinente maliban na lamang sa Antartika.  Naglalaman ang mga rekord o tala sa kusilba o posil at kasaysayan ng tao ng mga salaysay ukol sa mga sunog sa gubat, na maaaring paulit-ulit na mga pangyayari.  Nakapagdurulot ang mga sunog sa gubat ng malaki o malawak na kapinsalaan, kapwa sa mga ari-arian at buhay ng tao, ngunit mayroon din silang sari-saring mga epektong nakabubuti sa mga pook na magubat o masukal.  Ilan sa mga uri ng halaman ang nakasalalay o nakadepende sa mga epekto ng sunog upang lumaki, lumago, at makapagparami (reproduksiyon),  Maaaring magpahintulot o maging manghikayat ng mas maliliit na mga sunog sa ilang rehiyon ang pangkasalukuyang mga kaparaanan o mga teknika, upang mapaliit o matanggal ang mga pinagmumulan ng mga materyal na maaaring mag-apoy na maaring umunlad upang maging sunog sa gubat.  Habang nasusunog ang ilang mga sunog sa gubat sa malalayong mga rehiyong magubat, nakasasanhi ang mga ito ng malaki at malawak na pagkasira ng mga tahanan at iba pang mga pag-aaring nakalagay sa hangganan ng kagubatan o kanayunan at kalunsuran: isang sona ng pagpapalit o pagbabago sa pagitan ng mga pook na maunlad at hindi pa napapaunlad na mga kasukalan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga sunog
Kategorya:Apoy
Kategorya:Kalikasan
Silangang Alemanya

Ang **Silangang Alemanya** (), opisyal na **Demokratikong Republikang Aleman**, ay isang estadong sosyalista na umiral sa Gitnang Europa mula 1949 hanggang 1990. Hinangganan nito ang Dagat Baltiko sa hilaga, Polonya sa silangan, Tsekoslobakya sa timog-silangan, at Kanlurang Alemanya sa kanluran. Sumaklaw ito ng lawak na 108,875 km2 at tinahanan ng mahigit 16 milyong tao. Naging estadong satelite ito ng Unyong Sobyetiko bilang bahagi ng mas malaking Silangang Bloke. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay Silangang Berlin.

Sa kabuuan ang gobyernong ito ay Komunista. Kilala rin ito bilang **Silangang Alemanya**.  Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, hinati ang Alemanya, ang Kanlurang Alemanya ay sa mga Kapangyarihang Kanluranin at ang sa Silangan naman ay sa Unyong Sobyet. Nang magawa ang Dingding ng Berlin, tuluyang nahati ang Alemanya. Ang Demokratikong Republika ng Alemanya ay may gobyernong Komunismo, ngunit dahil sa reporma ng bagong pinuno ng Unyong Sobyet nawala ang Komunismo sa Silangang Europa at Silangang Alemanya. Nang gibain ang Dingding ng Berlin ay tuluyang nawala ang Komunismo sa Alemanya at napagisa muli ito.

## Mga pinuno 
* 1949-1960  Wilhelm Pieck
* 1960-1973  Walter Ulbricht
* 1973-1976  Willi Stoph
* 1976-1989  Enrich Honecker
* 1989       Egon Krenz
* 1989-1990  Manfred Gerlarch

## Sanggunian
Kategorya:Silangang Alemanya
Kategorya:Pages with unreviewed translations
No

Ang **no** ay maaaring tumukoy sa:

*Nō o Noh, isang dulang Hapones.
*Salitang Ingles, para sa salitang *hindi*, ang kabaligtaran ng *oo*.
*Sagisag (ang *No*) para sa elementong Nobelyo.
Kalsiyo

Ang **kalsyo** o **kalsyum** (, Ingles: *calcium*, may sagisag na **Ca**, atomikong bilang na 20, atomikong timbang na 40.08, punto ng pagkatunaw na mula 842 hanggang 48&nbsp;°C, punto ng pagkulong 1,487&nbsp;°C, espesipikong grabidad na 1.55, at V na 2) ay isang elementong metalikong kahawig ng pilak at medyo may katigasan. Isa ito sa mahahalagang sangkap sa mga buto, sa mga kabibe, at sa mga dahon. Sangkap din ito sa paggawa ng plaster, apog, at semento. Natuklasan ito noong 1808 ni Humphry Davy.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga elementong kimikal
Mga tauhan ng Naruto

Mga tauhan ng Naruto.

## Akatzuki 
Sa seryeng pantelebisyon na *Naruto Shippuuden*, ang **akatzuki** ay isang mapanganib na grupo.

## Hinata Hyuuga 
Si **Hinata Hyuuga** ay isang tauhan sa seryeng anime na *Naruto*. Napapabilang siya sa isa sa mga pinakamagaling na pamilya ng ninja sa Konoha, ang angkang Hyuuga. Bilang panganay na anak ni Hiashi, na kanyang ama at kasalukuyang pinuno ng angkan, si Hinata ay itinakdang taga-pagmana ng punong pamilya. Pangunahing katangian ni Hinata ay ang pagiging makimi, mahinhin, at kababaan ng tingin sa sarili. Siya rin ay may lihim na nagtingin kay Naruto Uzumaki. Ang kanyang nakababatang kapatid ay si Hanabi at ang kanyang pinsan ay si Neji na napapabilang naman sa sangay na pamilya.

## Maito Gai 
Si **Maito Gai** ay isang tauhan sa seryeng manga at anime na *Naruto*. Siya ang master nina Neji, Tenten at Rock Lee.

Kategorya:Tauhan (panitikan)