open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sinolohiya

Sa pangkalahatan, ang **Araling Intsik**, **Araling Tsino**, o **Sinolohiya** (Ingles: ***Chinese studies***, ***Sinology***) ay ang pag-aaral ng o hinggil sa bansang Tsina at mga bagay-bagay na may kaugnayan sa Tsina, subalit maaari ring tumukoy sa pag-aaral ng wika at panitikang klasiko, at ang pagharap na pilolohikal. Ang pinagmulan nito ay maaaring bakasin sa pagsusuri na isinagawa ng mga iskolar na Intsik hinggil sa kanilang sariling kabihasnan. Sa ibang pananalita, ang Sinolohiya ay ang pag-aaral ng mga wika at kulturang Intsik na kasama ang kaugnayan at paghahambing sa pagitan ng Tsina at iba pang mga kalinangang Asyano. Sa diwang pang-etimolohiya, ang *Sino-* ay hinango magmula sa Panghuling Latin na *Sinae*, na nagmula sa Griyegong salitang *Σίνα* o *Sinae* na may kahulugang Tsina, na nagbuhat naman magmula sa Arabeng *Sin*, na maaaring nahango mula sa *Qin* na tumutukoy sa Dinastiyang Qin. Samantala ang *Sino-* ay dinugtungan ng Griyegong salitang -*lohiya* na nagmula sa *-λογία* na nangangahulugang *tratado*, *pag-aaral*, o *agham*.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Tsina
Kategorya:Kultura ng Tsina
Kategorya:Araling pampook
Sikolohiyang eksperimental

Ang ***sikolohiyang eksperimental**, **sikolohiyang pang-eksperimento**,* o ***sikolohiyang nag-eeksperimento*** (Ingles: ***experimental psychology***) ay ang gawain ng mga tao na naglalapat ng mga paraang pang-eksperimento o pangsubok sa pag-aaral ng ugali at mga proseso na sanhi nito. Ang mga **sikologong nag-eeksperimento** ay gumagamit ng mga kalahok na tao at mga pinag-aaralang hayop upang makapag-aral ng maraming mga paksa, kasama na ang sensasyon (pandama) at persepsiyon (pagwari), memorya (alaala), kognisyon (pagtalos), pagkatuto, motibasyon (kaugnay ng motibo), at emosyon (damdamin), sa piling ng iba pa; pati na ang mga prosesong debelopmental, sikolohiyang panlipunan, at ang  mga substratang neyural.

## Mga sanggunian
Kategorya:Sikolohiya
Montserrat

Ang **Montserrat** ay isang pulo sa Karibe na teritoryong pang-ibayong dagat ng Nagkakaisang Kaharian. Nakuha ng Montserrat ang pangalan nito magmula kay Christopher Columbus noong 1493 nang pangalanan niya ito bilang *Santa Maria de Montserrat*, na hinango naman magmula sa Monasteryo ng Montserrat na nasa Catalonia ng Espanya. Ang gobernador ng Montserrat ay si Deborah Barnes-Jones. Ang opisyal na kabisera nito ay ang  Plymouth, ngunit lumipat ang pamahalaan nito papunta sa Brades pagkaraang mawasak ng bulkang Chances Peak ang Plymouth noong 1995.


Kategorya:Pamayanang Karibe
Kategorya:Britanikong Teritoryo sa Ibayong-dagat
Sachsen Hymne

Ang **Himnong Sachsen** ay ang pambansang awit ng Kaharian ng Sahonya. Ito ay isinulat ni Maximilian Halbauer noong 1890 at nilapatan ng musika ni Ernst Julius Otto. Ito ay base sa pambansang awit ng Reyno Unido, ang *God Save the King*.

## Titik sa wikang Aleman 
:*Preise dein Glücke,
:*gesegnetes Sachsen, 
:*Weil Gott den Thron deines Königs erhält. 
:*Fröhliches Land, 
:*Danke dem Himmel und küsse die Hand, 
:*Die deine Wohlfahrt
:*noch täglich lässt wachsen 
:*Und deine Bürger in Sicherheit stellt.

## Titik sa wikang Tagalog
:Walang kaparis ang iyong kasiyahan,
:O pinagpalang Sahonya, 
:Dahil pinagkaloob sa iyo ng Panginoon ang trono ng iyong hari.
:Maligayang bansa,
:Pasalamatan ang kalangitan at halikan ang kanyang palad,
:Ang kapanan ng iyong mga araw ay nandiyan
:At ang iyong mamamayan ay ligtas.

Kategorya:Saxony
Kategorya:Pambansang awit
Mel Gibson

Si **Mel Gibson** (ipinanganak Enero 3, 1956) ay isang direktor at aktor na Amerikano.  Kilala sa mga pelikulang *Braveheart* at *The Passion of Christ*.

Kategorya:Mga artista
Temptation of Wife

Ang ***Temptation Of Wife*** ay isang drama sa GMA Network. Mapapanood ito tuwing gabi sa GMA Telebabad, tuwing tanghali bago mag Eat Bulaga! sa GMA, at tuwing Gabi sa Heart Of Asia. Ang mga artistang bida dito ay sina Dennis Trillo, Marian Rivera, Rafael Rosell, Antonio Aquitania, Glaiza De Castro, Michelle Madrigal, at Bettina Carlos.

## Tauhan
* Dennis Trillo bilang Marcelito "Marcel" H. Salcedo
* Marian Rivera bilang Angeline S. Salcedo 
* Rafael Rosell bilang Nigel Q. Armada
*Antonio Aquitania bilang Leo F. Santos
* Glaiza De Castro bilang Heidi J. Fernandez
*Michelle Madrigal Bilang Chantal G. Armada
*Bettina Carlos bilang Madel L. Salcedo

## Pamilya Santos
*Rez Cortez bilang Abner T. Santos
*Rio Locsin bilang Minda F. Santos

## Pamilya Salcedo
*Raymond Bagatsing bilang Romeo L. Salcedo
*Cherie Gil bilang Stella H. Salcedo

## Pamilya Armada
*Ayen Munji-Laurel bilang Yolanda Q. Armada

## Iba pang tauhan
*JC Tiuseco bilang Bernard P. Paraiso
* RJ Padilla bilang Norman O. Corona
*Bubbles Paraiso bilang Leslie H. Carolina.
*Angeli Nicole Sanoy bilang batang Angeline 
*Mary Joy Abrea bilang batang Heidi
*Robert Sarmiento bilang Robert A. Monterea
*Mel Martinez bilang Pat G. Escudero
*Diva Montelaba bilang Ella
*Jay Aquitania bilang Binatang Romeo L. Salcedo
*Sheena Halili bilang Dalagang Yolanda Q. Armada
*Thea Tolentino bilang Anna K. Balagtas
*Krystal Reyes bilang Princess P. Medina
* Ara Mina bilang Mariel P. Castro
*Aicelle Santos bilang Katrina P. Sebastian

## Mga suportadong tauhan

Talaksan:Cherie Gil.jpg|Stella Salcedo
Talaksan:Michelle Madrigal at the taping of Temptation of Wifejf.jpg|Chantal Armada

Kategorya:Mga palabas sa telebisyon mula sa Pilipinas
Inhinyeriyang pang-agrikultura

Ang **inhinyeriyang pang-agrikultura** (Ingles: ***agricultural engineering***) ay ang disiplina ng inhinyeriya na naglalapat o gumagamit ng agham ng inhinyeriya at teknolohiya sa produksiyon at prosesong pang-agrikultura. Pinagtatambal-tambal ng inhinyeriyang pang-agrikultura ang mga disiplina ng biyolohiyang panghayop, biyolohiyang panghalaman, at mga prinsipyo ng inhinyeriyang mekanikal, inhinyeriyang sibil (inhinyeriyang pambayan), inhinyeriyang elektrikal (inhinyeriyang pangkuryente) at inhinyeriyang pangkimika, na mayroong kaalaman hinggil sa mga prinsipyong pang-agrikultura.

Kabilang sa mga disiplina at prinsipyong ito ang mga gawaing katulad ng pagdidisenyo ng makinaryang pang-agrikultura, kagamitan, at mga kayariang pang-agrikultura; mga makinang may panloob na kombustiyon ayon sa paggamit sa makinaryang pang-agrikultura; pamamahala ng mga napagkukunang pang-agrikultura (kabilang na ang paggamit ng lupain at paggamit ng tubig; pamamahala, konserbasyon, at pag-iimbak ng tubig para sa irigasyon ng mga pananim at produksiyon ng buhay na mga hayop na gagamitin bilang pagkain; pagsusurbey at paghuhusga ng lupain (*land profiling*); pamamahala at konserbasyon ng lupa na kasama ang erosyon at pagkontrol ng erosyon; pagtatanim ng buto, paglilinang, pag-ani, at [pagpoproseso ng mga pananim; produksiyon ng mga buhay na hayop na maaaring kainin, kabilang na ang [poultry|pag-aalaga ng mga manok, isda, at mga hayop na napagkukunan ng gatas at keso; pamamahala ng mga basura, kasama na ang dumi ng mga hayop, latak o tira na pang-agrikultura, at daloy ng mga abono o pataba; inhinyeriyang pampagkain at ang pagpoproseso ng mga produktong pang-agrikultura; saligang mga prinsipyo ng pagsusuri ng sirkit ayon sa paggamit nito sa mga motor na dekuryente; mga aring katangian na pisikal at kimikal ng mga materyal na ginagamit o nalilikha ng produksiyong pang-agrikultura; inhinyeriya ng napagkukunang buhay na gumagamit ng mga makina na nasa antas pangmolekula upang matulungan ang kapaligiran; at ang disenyo ng mga eksperimento na may kaugnayan sa produksiyon ng mga pananim at mga hayop.

Ang mga karaniwang pinag-aaralan dito ay:

*'''Makinang Lakas na ginagamit sa Sakahan (iba't ibang uri ng mga Makinaryang Agrikultural)**
**makinang may isahang unday (single stroke engine)
**makinang may apatang unday (four stroke engine)
**Lakas galing sa Hangin (wind power)
**Lakas galing sa Araw (solar power)
**Kuliglig (sasakyan)
**traktora
 
***Pangangalaga ng Lupa at Tubig** (Soil & Water Conservation)
***Irigasyon**
***Farm Electrification**
***Animal Husbandry'''

## Mga Paaralan na may kursong Inhinyeriyang Pang-agrikultura 
Maraming mga Pribadong at Pampublikong Pamantasan at dalubhasaan dito sa Pilipinas ang nagbibigay ng ganitong kurso. Halimbawa ng mga paaralang ito ay:

* Pamantasan ng Silangang Pilipinas
* Unibersidad ng Pilipinas, Los Baños
* Visayas State College of Agriculture

## Propesyunal na Samahan 
*Philippine Society of Agricultural Engineers

## Mga sanggunian 
Kategorya:Agrikultura
Kategorya:Agronomiya
Kategorya:Mga disiplina ng inhenyeriya
Kategorya:Inhenyeriya
The King 2 Hearts

Ang ***King 2 Hearts*** (Hangul: 더킹 투하츠) ay isang drama sa Timog Korea.

## Tauhan
*Ha Ji-won bilang Kapitan Kim Hang-ah
*Lee Seung-gi bilang Prinsipe Lee Jae-ha
*Jo Jung-suk bilang Eun shi-kyung
*Yoon Je-moon bilang Kim Bong-gu
*Lee Yoon-ji bilang Lee Jae-shin

Kategorya:Timog Korea
Kategorya:Mga serye sa telebisyon
Kimikang inorganiko

Ang **kimikang inorganiko** o **kimikang hindi organiko** (Ingles: ***inorganic chemistry***) ay isang sangay ng kimika na nag-aaral ng mga elementong pangkimika at mga langkapang inorganiko (kumpuwestong hindi organiko). Sa payak na kahulugan, ang kimikang inorganiko ay ang lahat ng kimika na hindi kimikang organiko (kimikang hindi organiko). Bilang saligan, ang kimikang organiko ay ang pag-aaral ng mga kumpuwesto ng karbon. Samantala, pinag-aaralan naman ng kimikang inorganiko ang mga elemento (kasama ang karbon) at ang lahat ng mga kumpuwesto na bukod pa sa mga kumpuwestong karbon. Mayroong mangilan-ngilang mga hindi kasali sa ganitong patakaran, subalit ang kahulugang ito ay sumasaklaw sa karamihan ng mga kaso. 

## Tingnan din
*Metal
*Kimikang organiko

Kategorya:Kimikang inorganika
Liu Hui

Si **Liu Hui** (ika-3 siglo) ay  isang matematiko ng estado ng Cao Wei ng panahong mga Tatlong Kaharian ng kasaysayan ng Tsina. Noong 263, kanyang inedit at inilimbag ang isang aklat na may mga solusyon sa mga problemang matematikal na itinanghal sa sikat na aklat Tsino ng matematika na kilala bilang 九章算术(*Ang mga Siyam na Kabanata sa Sining Matematikal*). Siya ay inapo ng Marquis ng Zixiang ng dinastiyang Han. Kanyang kinumpleto ang kanyang komentaryo sa aklat na ito noong 263.

Ang kanyang mga pangunahing kontribusyon na naitala sa kanyang komentaryo sa "*Ang mga Siyam na Kabanata sa Sining Matematikal*" ay kinabibilangan ng isang patunay ng teorema ni Pitagoras, mga teorema sa heometriyang solido, isang pagpapabuti sa proksimasyon ni Archimedes ng π, at isang sistematikong paraan ng paglutas ng mga ekwasyong linyar sa ilang mga *unknowns* (literal na Tagalog: hindi tiyak na bagay). Sa kanyang iba pang akda, *Haidao Suanjing* (*The Sea Island Mathematical Manual*), isinulat niya ang tungkol sa mga problemang heometriko at ang kanilang aplikasyon sa pagtilingin. Malamang na binisita niya ang Luoyang, kung saan sinukat niya ang anino ng araw.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga matematiko
Eudoxus

Si **Eudoxus** ng Cnidus (; , *Eúdoxos ho Knídios*;410 o 408 BCE – 355 o 347 BCE) ay isang astronomong Griyego, matematiko, at estudyante ni Plato. Dahil sa ang lahat ng kanyang mga isinulat ay nawala, ang kaalaman sa kanya ay makukuha lamang mula sa mga ikalawang sanggunian. Ang mahalagang akda ni Theodosius ng Bithynia na Sphaerics ay maaaring batay sa akda ni Eudoxus.

Kategorya:Mga matematikong Griyego
Kategorya:Mga astronomo
Zu Chongzhi

Si **Zu Chongzhi** () (429–500), courtesy name **Wenyuan** (文遠) ay isang kilalang Tsinong matematiko at astronomo noong mga dinastiyang Liu Song at Katimugang Qi.

Kategorya:Mga matematiko
Bonaventura Cavalieri

Si **Bonaventura Francesco Cavalieri** (sa Latin, **Cavalerius**) (1598 &ndash; Nobyembre 30, 1647) ay isang Italyanong matematiko. Siya ay kilala sa kanyang paggawa sa mga problema ng optika at mosyon, ang kanyang akda sa mga prekursor ng kalkulong inpinitesimal at ang pagpapakilala ng mga logaritmo sa Italya.

Kategorya:Mga matematiko
Isaac Barrow

Si **Isaac Barrow** (Oktubre 1630 – 4 Mayo 1677) ay isang Ingles na teologong Kristiyano at matematiko na pangkalahatang binibigyan ng kredito sa kanyang maagang papel sa pagpapaunlad ng kalkulong inpinitesimal, sa partikular ay sa pagkakatuklas ng pundamental na teorema ng kalkulo. Ang kanyang akda ay nakasentro sa mga katangian ng tangent. Siya ang unang kumwenta ng mga tangent ng kurbang kappa. Si Isaac Newton ay isang estudyante ni Barrow. Ang krater na pang-buwang Barrow ay ipinangalan sa kanya.

Kategorya:Mga matematikong Ingles
Pisikang pamplasma

Ang **pisikang pangplasma** (Ingles: ***plasma physics***) ay nagsimula sa hangarin ng mga mananaliksik na maunawaan ang masalimuot na ugali ng nakakulong o nakahangga na mga plasma. Dahil sa hangaring ito, nakalikha ang mga mananaliksik ng mga saligan o pundamental na mga ekwasyon ng pisikang pamplasma, na humantong sa mahahalagang mga pagsulong sa mga larangang katulad ng agham na pangkompyuter, pagpapailaw, pangangasiwa ng basura, pisika ng kalawakan, mga suwits (aparatong *switch*, halimbawa na ang pambuhay at pampatay ng mga ilaw o makina) at mga riley (*relay*, sa diwa ng "tagapaghatid" halimbawa na ng kuryente), at mga leyser (*laser*).

Bilang **agham ng plasma**, ang pisikang pangplasma ay nakapagbinhi ng bagong mga kapupuntahan ng saligang agham. Kabilang dito ang nagawa ng mga **pisiko ng plasma** ng agham ng saligutgot (kaguluhan o kaligaligan), dinamiks na hindi lineyar, mga pag-aaral hinggil sa turbulensiya, mga interaksiyon ng leyser, mga pagpapainam ng mga sistema ng pagbibigay ng liwanag, pagmamanupaktura ng mga kompyuter, at iba pang mga uri ng teknolohiya at paggagamitan ng plasma.

## Mga sanggunian
Kategorya:Pisika
Evangelista Torricelli

Si **Evangelista Torricelli** ( ; 15 Oktubre 1608&nbsp;– 25 Oktubre 1647) ay isang Italyanong pisiko at matematiko na kilala sa pagkakatuklas ng barometro.

Kategorya:Mga matematiko
Cielo de Angelina

Ang **Cielo de Angelina** ay isang drama sa Pilipinas.

Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas
One True Love (serye sa telebisyon)

Ang ***One True Love*** ay isang drama sa Pilipinas. Pinagnabibidahan nina Alden Richards, Louise De Los Reyes, Agot Isidro, Jean Garcia at Raymond Bagatsing. Nagsimula ito noong 11 Hunyo 2012 hanggang 5 Oktubre 2012

## Mga tauhan
*Alden Richards bilang Tisoy Bulaong
*Louise de los Reyes bilang Elize Samonte
*Agot Isidro bilang Leila Samonte
*Raymond Bagatsing bilang Carlos Samonte
*Jean Garcia bilang Ellen Balute-Sandoval

Kategorya:Mga programa sa telebisyon mula sa Pilipinas na nagsimula noong 2012
Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas
Kimikang organiko

Ang **kimikang organiko** (Ingles: ***organic chemistry***) ay ang pag-aaral ng mga kumpuwestong pangkimika na naglalabon ng karbon. Ang karbon ay may kakayahang bumuo ng isang ugnayang pangkimika sa piling ng malawak na kasamu't sarian ng mga elementong pangkimika at iba pang mga atomo ng karbon. Nagpapahintulot ito ng isang halos walang hangganang bilang ng mga kumbinasyon. Ang paksa ng mga kumpuwestong kimikal ay tinatawag na kimikang organiko dahil ang lahat ng nakikilalang mga organismo, o mga bagay na may buhay, ay binubuo ng mga kumpuwesto ng tubig at karbon. Malawakang kasangkot sa kimikang organiko ang sintesis, o pormasyon (pagkakabuo), ng mga produktong organiko sa pamamagitan ng reaksiyong pangkimika na ginagamit ang iba't ibang mga reaktante (mga bagay na "tumutugon") at mga reahente, na mga sustansiyang nagagamit habang nagaganap ang isang pagtugon o reaksiyon. Ilang magkakaibang mga pook sa larangan ng kimika ang lumalawig upang masakop ang mga diwa at mga prinsipyo ng kimikang organiko, kabilang na ang biyokimika, mikrobiyolohiya, at medisina.

Bilang karagdagan, ang organikong kimika ay isang disiplina sa loob ng kimika na kinakasangkutan ng makaagham na pag-aaral ng kayarian, katangian, komposisyon, mga reaksiyon, at paghahanda (sa pamamagitan ng sintesis o ibang kaparaanan) ng mga kumpuwestong kimikal na may karbon. Maaaring maglaman ng kahit ilang mga elemento ang mga kumpuwesto, kabilang na ang idroheno, nitroheno, oksiheno, ang mga haloheno at gayon din ang posporo, silisiyo at asupre.

## Kasaysayan 
Ang katagang *organiko* o *organik* ay nagmula kay Jons Jacob Berzelius, isang Suwekong siyentipiko na namuhay noong ika-19 na daantaon, na ginamit ang katawagan upang tukuyin ang mga sustansiyang nasa loob ng mga sistemang may buhay. Noong kapanahunan ni Berzelius, tanyag ang teoriya ng puwersang buhay (panukala hinggil sa puwersang nauukol sa buhay). Isinasaad ng teoriyang ito na ang isang *puwersang buhay* o *puwersa ng buhay* ay kailangan upang makagawa ng mga kumpuwestong organiko na matatagpuan sa mga bagay na may buhay. Nagsimulang mawalan ng suporta ang teoriya ng puwersa ng buhay pagkaraan ng isang eksperimento ginawa ni Friedrich Wöhler noong 1828. Ipinamalas ng gawa ni Wöhler na ang urea, na isang kumpuwestong organiko, ay maaaring malikha magmula sa *ammonium cyanate* (siyanatong amonyo), na isang kumpuwestong inorganiko.

## Mga sanggunian 
## Tingnan din 
Kategorya:Kimikang organiko
Mario Monti

Si **Mario Monti** (ipinanganak 19 Marso 1943) ay isang politiko sa Italya.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga politiko ng Italya
Kategorya:Mga Italyano
Giorgio Napolitano

Si **Giorgio Napolitano** (; 29 Hunyo 1925 - 22 Setyembre 2023) ay isang politikong Italyano. Magmula noong 2006, naglingkod siya bilang ika-11 Pangulong ng Republika ng Italya. Isang matagal nang kasapi ng Partidong Komunista ng Italya at pagdaka ng Mga Demokrata ng Kaliwa, nagsilbi siya bilang Pangulo ng Kapulungan ng mga Deputado mula 1992 hanggang 1994 at bilang Ministrong Panloob mula 1996 hanggang 1998.

Itinalaga bilang Senador habang-buhay noong 2005, lumaon siyang nahalal siya bilang Pangulo ng Italya noong 10 Mayo 2006; nagsimula ang kaniyang panahon ng panunungkulan sa pamamagitan ng seremonya ng panunumpa na isinagawa noong 15 Mayo 2006. Siya ang unang Pangulo ng Italya na naging kasapi sa Partidong Komunista ng Italya at ang unang nahalal para sa ikalawang termino bilang Pangulo.

## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
Napolitano, Giorgio
Napolitano, Giorgio
Kategorya:Mga Italyano
Kategorya:Mga politiko ng Italya
Aktinido

ang ibinaksak sa Nagasaki na mayroong plutonium.]]
Ang **aktinido** o ang seryeng **actinoid** (nomenklaturang IUPAC) ay binubuo ng labinlimang metalikong elementong kemikal na may mga atomikong bilang mula 89 hanggang 103, aktinyo hanggang lawrensyo.

Nagmula ang pangalan ng seryeng aktinido mula sa isang elemento ng ikatlong elementong pangkat, ang aktinyo.  Lahat, maliban sa isa, ng mga lantanido ay mga elementong nasa f-bloke, na sumusunod sa pagpupuno ng talukab ng elektron sa 4f; lawrensyo, isang elementong d-bloke, ay kadalasang isinasama sa pangkat ng aktinido. Kung ihahambing sa mga lantanido, na karamihan din ay mga elementong f-bloke, nagpapakita naman ng mas pabago-bagong balensiya ang mga aktinido.

## Tignan din
*Lantanido

## Talababa
## Bibliyograpiya
*
*
*

## Kawing panlabas
*Lawrence Berkeley Laboratory image of historic periodic table by Seaborg showing actinide series for the first time 
*Lawrence Livermore National Laboratory, *Uncovering the Secrets of the Actinides* 
*Los Alamos National Laboratory, *Actinide Research Quarterly* 

*
Kategorya:Mga pangkat ng kemikal na elemento
Kategorya:Talaang peryodiko
Pisikang pampartikula

[thumb|300px|Ang [Pamantayang Modelo ng Pisika.]]
Ang **pisikang/liknayang pampartikula** (Ingles: ***particle physics***) ay isang sangay ng pisika na nag-aaral sa pag-iral at mga interaksiyon ng mga partikula na bumubuo sa karaniwang tinutukoy bilang *materya* o *radiyasyon*. Sa kasalukuyang pagkakaunawa, ang mga partikulo ay mga eksitasyon o kaguluhan (kapukawan) ng hanay ng kwantum at interaksiyon kasunod ng kanilang dinamika. Karamihan sa pagtuon ng pansin sa pook na ito ay nasa loob ng *kahanayang saligan* o *larangang saligan* (mga *fundamental fields*), na ang bawat isa hindi mailalarawan bilang isang katayuang nakatali (nakatakda o may hangganan) ng iba pang mga kahanayan o larangan. Ang mga larangang saligan na kasalukuyang nakataya at ang kanilang mga dinamika ay nakabuod sa isang teoriyang tinatawag bilang Huwarang Pamantayan o *Standard Model*, kaya't kung gayon ang **pisika ng partikulo**, sa malawakan, ay ang pag-aaral ng nilalaman ng partikulo ng Pamantayang Huwaran (Pamantayang Modelo) at mga maaaring maging mga karugtong nito.

Kategorya:Pisikang pampartikula
Ekonomikang pang-agrikultura

Ang **ekonomiks na pang-agrikultura** (Ingles: ***agricultural economics***) ay orihinal na naglalapat ng mga prinsipyo ng ekonomiks sa produksiyon ng mga pananim at mga hayop na inaalagaan upang mapagkakitaan o maging pagkain, isang disiplinang nakikilala bilang **agronomiks**. Ang agronomiks o agronomika ay isang sangay ng ekonomiks na tiyakang humaharap sa paggamit ng lupa. Nakatuon ito sa labis na pagpapalaki ng dami ng naaaning mga pananim habang napapanatili ang ang isang mabuting sistema ng ekosistema. Sa kabuoan ng ika-20 daantaon, lumawig ang disiplina at ang mas malawak na ang pangkasalukuyang nasasakupan ng disiplina. Sa ngayon, ang ekonomiyang pang-agrikultura ay kinabibilangan ng samu't saring nilalapat o ginagamit na mga larangan, na maraming pagpapatung-patong sa piling ng kumbensiyunal na ekonomiks.

## Mga sanggunian
Kategorya:Ekonomiya
Radiyasyon

Sa pisika, ang **radiyasyon** o **dagilap** ay ang paglabas at paghahatid ng enerhiya sa anyong mga onda (alon o *wave*) o partikula sa pamamagitan ng espasyo o sa pamamagitan ng isang materyal na medyum. Kabilang dito ang:
 
* *radyasyong elektromagnetiko*, tulad ng mga ondang radyo, mga *microwave*, infrared, nakikitang liwanag, *ultraviolet*, x-ray, at radyasyong gamma (γ)
* *radyasyong partikula*, tulad ng radyasyong alpha, radyasyong beta, radyasyong proton, at radyasyong neutron (mga partikula na di-sero ang pahingang enerhiya)
* *radyasyong akustika*, tulad ng *ultrasound*, tunog, at along sismiko (nakadepende sa isang pisikal na medyum na transmisyon)
* *radyasyong grabitasyonal*, na nasa anyong mga along grabitasyonal, o mga onda sa kurbada ng espasyo-oras

Kadalasang inuuri ang radyasyon bilang naa-ionisa o di naa-ionisa, depende sa enerhiya ng mga partikulang naradyasyon. Naghahatid ang radyasyong naa-ionisa ng higit sa 10 eV, na sapat na ionisa ang mga atomo at molekula at wasakin ang mga kimikang buklod. Isang mahalagang kahalagaan ito dahil sa malaking pagkakaiba sa kapinsalaan sa mga organismong nabubuhay. Isang karaniwang napagkukunan ng radyasyong naa-ionisa ang mga materyal na radyoaktibo na naglalabas ng mga radyasyong α, β, o γ, na binubuo ng mga nukleo ng helyo, mga elektron o mga positron, at mga poton, sa ganoong pagkakaayos. Kabilang sa ibang napagkukunan ang mga X-ray mula sa radyograpiyang medikal na pagsusuri at mga muon, mga meson, mga positron, mga neutron at ibang mga partikula na binubuo ng sekondaryang sinag kosmiko na nalilikha pagkatapos ng pangunahing mga sinag kosmiko na may interaksyon sa atmospera ng Daigdig.

Ang mga sinag na gamma, mga X-ray at ibang mga mas mataas na saklaw ng enerhiya ng liwanag na *ultraviolet* na binubuo ng naa-ionisang bahagi ng espektrong elektromagnetiko. Tumutukoy ang salitang "ionisa" sa paghihiwalay ng isa o higit pa na mga elektron palayo mula sa isang atomo, isang aksyon na nangangailangan ng relatibong mas mataas na enerhiya na tinutustos ng mga along elektromagnetikong na ito. Pababa pa sa espektro, hindi naa-ionisa ang mga atomo ng di naa-ionisang mas mababang mga enerhiya ng mas mababang espektrong *ultraviolet*, sa gayon, winawatak-watak ang mga molekula sa halip ang mga atomo; isang mabuting halimbawa dito ang dagandang (o pagkasunog ng balat sa araw) na dulot ng mahabang-haba ng alon ng *solar ultraviolet*. Hindi nawawasak ang buklod ng mga alon ng mas mahaba na haba ng alon kaysa UV sa mga dalasan (o *frequency*) ng liwanag na nakikita, *infrared* at *microwave* subalit maaring magdulot ng mga yanig sa mga buklod na nararamdaman bilang init. Sa pangkalahatan, hindi tinuturing ang mga haba ng alon ng radyo at mas mababa pa dito bilang nakakapinsala sa mga sistemang pangbiyolohiya. Hindi ito mga eksaktong delineasyon ng mga enerhiya; may ilang pagsasanib sa mga epekto ng partikular na mga dalasan.

## Mga sanggunian
Dinamikang pangsasakyan

Ang **dinamika ng behikulo** o **dinamiks ng sasakyan** (Ingles: ***vehicle dynamics***) ay tumutukoy sa dinamika ng mga behikulo o sasakyan, na ipinapalagay dito bilang mga sasakyang panlupa. Ang dinamikang pansasakyan ay isang bahagi ng inhinyeriya na pangunahing nakabatay sa mekanikang klasikal. Ang artikulong ito ay pangunahing mailalapat para sa mga awtomobil. Para sa mga sasakyang pang-isahang bakas, matukoy na ang uring may dadalawang gulong, tingnan ang dinamika ng bisikleta at motorsiklo. Para sa mga sasakyang panghimpapawid, tingnan ang aerodinamika. Para sa mga sasakyang pantubig, tingnan ang hidrodinamika.

Kategorya:Dinamika
Kategorya:Sasakyan
Sistema ng impormasyon

Ang **sistema ng impormasyon** o **sistema ng kabatiran** (Ingles: ***information system***, dinadaglat na **IS**) ay isang kumbinasyon ng teknolohiya ng impormasyon at mga gawain ng tao na sumusuporta sa mga operasyon o pagpapaandar, pamamahala at paggawa ng kapasyahan. Sa malawakang diwa, ang katagang *sistema ng impormasyon* ay kadalasang ginagamit upang tumukoy sa interaksiyon sa pagitan ng mga tao, mga proseso, dato at teknolohiya. Sa ganitong diwa, ang kataga ay ginagamit upang tukuyin hindi lamang ang teknolohiya ng impormasyon at komunikasyon (kilala sa Ingles bilang *information and communication technology* o ICT) na ginagamit ng isang organisasyon, subalit pati na rin sa paraan na ginagamit ng mga tao upang makipag-ugnayan sa ganitong teknolohiya bilang pagsuporta sa mga prosesong pangnegosyo.

## Mga sangkap 
Ang sistema ng impormasyon ay binubuo ng limang saligang napagkukunan:

# Mga tao, na binubuo ng mga espesyalista sa teknolohiya ng impormasyon (katulad ng Tagapangasiwa o Administrador ng Kalipunang Pangdato o Inhinyero ng Network) at mga panghuling tagagamit (mga *end-user*, katulad ng Klerk na Tagapaghuli ng Dato).
# Hardware, na binubuo ng lahat ng mga aspetong pisikal ng isang sistema ng impormasyon, na sumasaklaw sa mga periperal hanggang sa mga bahagi ng kompyuter at mga tagapaghain o mga *server*.
# Software, na binubuo ng mga sistema ng sopwer (*system software*, sistema ng aplikasyon (*application software*) at sopwer ng kagamitan (*utility software*).
# Data, na binubuo ng lahat ng kaalaman at mga *database* o kalipunan ng dato na nasa loob ng sistema ng impormasyon.
# Mga network o "lambat ng gawain", na binubuo ng mga midya ng komunikasyon at suporta na pangnetwork.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga sistema ng impormasyon
Alohino

Ang mga **alohino** (Español: *halógeno*, Ingles: *halogen*) ay isang grupo ng mga elementong di-metal mula sa ika-17 grupo ng talahanayang peryodiko. Ito'y binubuo ng plurina (F), klorina (Cl), bromina (Br), yodina (I), at astatina (At). Isinasama rin ang elementong tenesina (Ts) sa mga alohino. Isang katangi-tanging grupo ang mga alohino sapagka't ang mga elementong napapaloob dito ay matutunghayan sa tatlong himtang ng mga butang, alinsunod sa batayang kainitan at kariinan.

## Kasaysayan
Noong 1826, iniharap ni Baron Jöns Berzelius, isang Suwekong kimiko, ang ngalang *halogen —* mula sa ἅλς (*háls*), "asin," at γενειν (*genein*), "lumikha" — para sa mga elementong plurina, klorina, bromina, at yodina, yamang naglalabas ang mga ito ng mala-tubig-alat na sangkap kapag bumubuo ng halungkap sa mga metal na alkali. Subalit, noong 1811 pa nang inimungkahi ni Johann Schweigger, isang Alemang kimiko, ang naturang salita, bagama't para sa ika-17 elemento, ngayo'y klorina; hindi siya nagwagi.

## Pasimundan
Tulad ng ibang grupo, nagpapakita ng padron ang mga alohino sa dagisikang kompigurasyon, lalo na ang eksteryor na alukaba, kaya't nagreresulta sa grupo ng sumusunod:

Nagpapakita rin ang mga alohino ng padron mula sa itaas paibaba — kada elemento, bumababa ang elektronegatibidad at reaktibidad, at tumataas ang mga punto ng pagkatunaw at pagkulo.
 
 
 **Elemento**
 **Atomikong Bigat (Da)**
 **Punto ng Pagkatunaw(K)**
 **Punto ng Pagkatunaw(°C)**
 **Punto ng Pagkulo(K)**
 **Punto ng Pagkulo(°C)**
 **Elektro-negatibidad (Pauling)**
 
 
 Plurina
 18.998
 53.53
 −219.62
 85.03
 −188.12
 3.98
 
 
 Klorina
 35.453
 171.6
 -101.5
 239.11
 -34.04
 3.16
 
 
 Bromina
 79.904
 265.8
 -7.3
 332.0
 58.8
 2.96
 
 Yodina
 126.904
 386.85
 113.7
 457.4
 184.3
 2.66
 
 
 Astatina
 (210)
 575
 302
 ? 610
 ? 337
 2.2
 
 
 Tenesina
 (294)
 ? 623–823
 ? 350–550
 ? 883
 ? 610
 -
 
 

## Mga diyatomikong molekula
## Tignan din
*Elemento (kimika)
*Talahanayang peryodiko
*Di-metal
*Tila-alohino
*Kawing-alohino
*Sumbo-alohino

## Mga talababa
## Mga sanggunian
* N. N. Greenwood, A. Earnshaw, *Chemistry of the Elements*, 2nd ed., Butterworth-Heinemann, Oxford, UK, 1997.

Kategorya:Elemento (kimika)
Kategorya:Talahanayang peryodiko
Kategorya:Plurina
Kategorya:Klorina
Kategorya:Bromina
Kategorya:Yodina
Kategorya:Astatina
Kategorya:Tenesina
Lantanido

Ang **lantanido** o seryeng **lanthanoid** (nomenklaturang IUPAC) ay binubuo ng labinlimang metal na elementong kemikal na may atomikong bilang na 57 hanggang 71, mula lantano hanggang sa lutesyo. 

Kadalasang tinatawag ang labinlimang elementong lantanido, kasama na ang mga katulad na elementong kemikal na iskandiyo at itriyo, na **bihirang elemento ng lupa.**

Ginagamit ang impormal na kemikal na simbulong **Ln** sa mga pangkalahatang usapan sa lantanido para tukuyin ang kahit anong lantanido. Lahat, maliban sa isa, ng mga lantanido ay mga elementong nasa f-bloke, na sumusunod sa pagpupuno ng talukab ng elektron sa 4f; ang lutesyo, isang elementong d-block, ay kadalasang isinasama sa pangkat ng lantanido dahil sa pagkakapareha niya sa kemikal na karakter sa iba pang lantanido. Nakakabuo ang lahat ng mga elementong lantanido ng *trivalent cations*, Ln3+, na kung saan ang kemika ay malakihang nalalaman sa pamamagitan ng rayos ioniko, na kung saan ay bumababa kahit papaano mula sa lantano hanggang sa lutesyo.

 Sa pagitan ng panimulang [Xe] at sa hulihang 6s2 ng mga talukab ng elektron

Pangkat ng mga elemento ang lantanido na kung saan tumataas ang atomikong bilang mula 57 (lantano) hanggang sa 71 (lutesyo). Ginagamit ang lantanido sapagkat kapareho ng mga magagaan na elemento sa serye ang kemikal na karakter ng lantano. Sa mahigpit na pananalita, parehong makikita ang lantano at tutesyo sa ikatlong elementong pangkat, dahil iisa lamang ang kanilang balensyang elektron sa talukab d. Subalit, parehong isinasama sila sa pangkalahatang usapan sa mga elementong lantanido.

## Tignan din
*Aktinido
*Ikatlong elementong pangkat
*Bihirang elemento ng lupa

## Talababa 
## Kawing panlabas 
*lanthanide Sparkle Model, used in the computational chemistry of lanthanide complexes
*USGS Rare Earths Statistics and Information 
*Ana de Bettencourt-Dias: Chemistry of the lanthanides and lanthanide-containing materials 

Kategorya:Talaang peryodiko
*
Kategorya:Mga pangkat ng kemikal na elemento
Komputasyon

Ang **komputasyon** ay isang uri kalkulasyon o pagkakalkula o paggamit ng teknolohiyang pangkompyut sa pagpoproseso ng impormasyon. Ang komputasyon ay isang proseso na sumusunod na talagang nabigyan ng kahulugan na modelong nauunawaan at naipapahayag na maaari bilang isang algoritmo o kaya isang protokol. Ang pag-aaral ng komputasyon ay kasinghalaga ng disiplina ng agham na pangkompyuter.

## Mga sanggunian
Kategorya:Agham pangkompyuter
Pagkukuwenta

Ang **pagkokompyut** (Ingles: ***computing***, literal na "pagtutuos", "pagkakalkula", "pagkukuwenta", at "pagtataya") ay ang gawain ng paggamit ng hardwer na pangkompyuter at sopwer na pangkompyuter.

## Tingnan din
*Komputasyon

Kategorya:Agham pangkompyuter
Kimikang makateoriya

Ang **kimikang makateoriya** (Ingles: ***theoretical chemistry***) ay naglalayon na makapagbigay ng mga teoriya na makapagpapaliwanag ng mga obserbasyong pangkimika. Sa kadalasan, gumagamit ito ng mga paraang pangmatematika at pangkumputasyon. Ang kimikang pangkuwantum, ang aplikasyon o paglalapat ng mekaniks na pangkabuuan sa pag-unawa ng balensiya, ay isang pangunahing sangkap ng kimikang makateoriya. Ang iba pang mga pangunahing sangkap ay ang dinamikang pangmolekula, termodinamikang pang-estadistika at mga teoriya ng mga solusyong elektrolito, mga network ng reaksiyon, polimerisasyon at katalisis.

## Mga sanggunian

Kategorya:Kimikang pisikal
Kategorya:Kemikal na pisika
Pisikang makakimika

Ang **pisikang makakimika**, **pisikang kimikal**, o **pisikang pangkimika** (Ingles: ***chemical physics***) ay isang kabahaging disiplina o subdisiplina ng kimika at ng pisika na nag-iimbistiga ng mga kababalaghang pisyokimikal na gumagamit ng mga teknik mula sa pisikang pang-atomo, pangmolekula, optikal at pangmateryang kondensada. Ito ay isang sangay ng pisika na nag-aaral ng mga prosesong pangkimika mula sa punto ng pananaw ng larangan ng pisika. Habang nasa ugnayang-mukha ng pisika t kimika, ang pisikang makakimika ay kaiba mula sa kimikang makapisika dahil mas tumutuon ito sa mga pangkatangiang mga elemento at mga teoriya ng pisika. Samantala, ang kimikang makapisika ay nag-aaral naman ng kalikasang pisikal ng kimika. Gayunpaman, ang pagkakaiba sa pagitan ng dalawang larangang ito ay malabo, at ang mga manggagawa ay kadalasang nagsasagawa ng mga gawain sa bawat isang larangan habang nasa kurso ng kanilang mga pananaliksik.
Heometriyang pangsolido

Sa larangan ng matematika, ang **heometriyang pangsolido** ay isang nakaugaliang katawagan para sa heometriya ng espasyong maka-Euclid na may tatlong dimensiyon &mdash; na para sa mga layuning praktikal na pang-espasyo na kinapapamuhayan o kinatitirahan ng mga tao. Napaunlad ito kasunod ng pagkakapaunlad sa heometriyang pangpatag at pantay na kaibabawan (heometriyang panglapya). Ang **Istereometriya** (Ingles: ***stereometry***) ay humaharap sa mga kasukatan ng mga bolyum ng sari-saring mga solidong hugis na kabilang ang silinder, pabilog na balisungsong (kono), konong trunkado, espero, at mga prisma.

Ang mga Pitagoreano ay dati nang humarap sa mga solidong regular, subalit hindi nila pinag-aralan ang mga piramide, prism, cone at cylinder bago ang pagsapit ng mga Platonista. Itinatag ni Eudoxus ang pagsukat sa mga ito.

Nakikilala rin bilang **mensurasyong pangsolido**, ang heometriyang pangsolido ay ang pag-aaral ng sari-saring mga solido o mga bagay na buo, pikpik o masinsin, at matigas.  Ito ang pag-aaral ng sukat ng bolyum, area, taas, haba, at marami pang iba. Ito ay malawakang ginagamit sa larangan ng inhinyeriya at ang kaalaman mula rito ay isang pangangailangan ng mga inhinyero para sa anumang mga proyektong pangkonstruksiyon.

## Mga sanggunian
Kategorya:Heometriya
Kimikang pangkomputasyon

Ang **kimikang pangkomputasyon** o **kimikang komputasyunal** (Ingles: ***computational chemistry***) ay isang sangay ng kimika na gumagamit ng mga prinsipyo ng agham na pangkompyuter upang makatulong sa paglulutas ng mga suliraning pangkimika. Ginagamit nito ang mga resulta ng kimikang teoretikal, na nakalangkap sa loob ng mabisang mga programang pangkompyuter, upang kalkulahin ang mga kayarian at mga katangiang pag-aari ng mga molekula at mga solido. Ang pangangailangan sa kimikang pangkomputasyon ay sa isang nakikilalang katotohanan na bukod sa nauukol na kamakailang mga resulta hinggil sa iyonong molekular ng hidroheno, ang suliranin ng katawang n ng kuwantum ay hindi maaaring lutasin nang inaanalisa, na mas lalong mahina sa anyong nakasara. Habang ang mga resulta nito ay karaniwang pumupuno sa impormasyong nakamit sa pamamagitan ng mga eksperimentong pangkimika, ito maaaring makahula, sa ilang mga pagkakataon, ng kababalaghang pangkimika na magpahanggang sa ngayon ay hindi ba namagmamasdan. Malawakang ginagamit ang kimikang pangkomputasyon sa pagdidisenyo ng bagong mga gamot at mga materyal.

Ang mga halimbawa ng ganiyang mga katangiang pag-aari ay ang kayarian (iyong inaasahang mga puwesto ng kasangkap na mga atomo), mga enerhiyang relatibo (interaksiyon), mga distribusyon ng kargang elektroniko, mga dipolo at mas mataas na mga momentong multipolo, mga prekuwensiyang bibrasyunal, reaktibidad o iba pang mga kantidad na ispektroskopiko, at mga seksiyong pakrus o pasalansang para sa kolisyon sa piling ng iba pang mga partikulo.

## Mga sanggunian
Kategorya:Kimikang pangkomputasyon
Kategorya:Kimikang pangteoriya
Pisikang pangkomputasyon

Ang **pisikang pangkomputasyon** o **pisikang komputasyunal** (Ingles: ***computational physics***) ay ang pag-aaral at implementasyon ng algoritmong numerikal upang lutasin ang mga suliranin sa pisika kung saan ang isang teoriyang kuwantitatibo ay umiiral na. Kadalasan itong itinuturing bilang isang subdisiplina ng pisikang teoretikal subalit may ilang mga tao na isinasaalang-alang ito bilang isang panggitnang sangay na nasa pagitan ng pisikang teoretikal at pisikang eksperimental. 

Sa kadalasan, ang mga pisiko ay mayroong isang napaka tumpak na teoriyang pangmatematika na naglalarawan sa kung paanong mag-aasal ang isang sistema.  Sa kasawiang-palad, kadalasan itong isang pagkakataon na hindi praktikal na lutasin ang mga ekwasyon ng teoriya sa paraang *ab initio* upang makagawa ng isang magagamit na hula o prediksiyon. Ito ay natatanging totoo sa mekanika ng kabuoan (mekanikang kuwantum), kung saan sandakot na payak mga modelo ang nagpapapasok ng mga kalutasan o solusyong analitiko na nasa anyong nakasara. Sa mga kalagayan na ang mga ekwasyon ay maaaring malutas lamang sa pamamagitan ng pagtataya, kadalasang ginagamit ang mga metodong pangkomputasyon.

Kategorya:Pisika
Kategorya:Agham pangkompyuter
Kategorya:Mga algoritmo
Kategorya:Nilalapat na matematika
Sikolohiyang pang-industriya at pang-organisasyon

Ang **sikolohiyang pang-industriya at pang-organisasyon** (Ingles: ***industrial and organizational psychology***, na nakikilala rin bilang ***I/O psychology*** at ***work psychology***) ay isang pag-aaral na pang-agham ng mga empleyado, mga lugar na pinagtatrabahuhan, at mga organisasyon. Nag-aambag ang mga **sikologong pang-industriya at pang-organisasyon** sa tagumpay ng isang organisasyon sa pamamagitan ng pagpapainam ng pook na pinaghahanapbuhayan at ng pagganap, kasiyahan, at kagalingan o kapakanan ng mga tauhan nito. Ang **sikologo ng I/O** (sikologo ng industriya at organisasyon) ay nananaliksik at kumikilala sa kung paanong ang mga ugali at mga kaasalan ng empleyado ay maaaring mapabuti sa pamamagitan ng mga gawain sa paghihirang, mga programa ng pagsasanay, at mga sistema ng tugon (*feedback*) at pamamahala. Tumutulong din ang mga sikologong pang-industriya at pang-organisasyon sa transisyon ng mga organisasyon habang nagaganap ang mga kapanahunan ng pagbabago at pagpapaunlad. Ang sikolohiyang industriyal at organisasyunal ay may kaugnayan sa ugaling pang-organisasyon at puhunang tao.

## Mga sanggunian
Kategorya:Sikolohiya
Sikolohiyang pampakikitungo

:*Huwag ikalito sa sikolohiyang panglipunan.*

Ang **sikolohiyang panlipunan**, **sikolohiyang pampakikitungo**, **sikolohiyang pampakikipagkapuwa**, **sikolohiyang pampakikisalamuha** o **sikolohiya ng pakikipamuhay sa kapuwa** (Ingles: ***social psychology***) ay ang pag-aaral sa kung paano ang interaksiyon o paano nakikipag-ugnayan ang mga tao at mga pangkat ng mga tao. Ang mga iskolar sa ganitong pook na interdisiplinaryo ay karaniwang mga sikologo o kaya mga sosyologo, bagaman ang lahat ng mga sikologong panlipunan ay kapwa gumagamit ng indibiduwal at pangkat bilang mga yunit ng analisis.

Sa kabila ng kanilang pagiging magkahalintulad, ang mga mananaliksik na pangsikolohiya at pangsosyolohiya ay may gawi na pag-ibahin o paghiwalayin ang kanilang mga layunin, mga pagharap, mga paraan, at terminolohiya. Pinapaburan din nila ang magkahiwalay na mga diyaryong pang-akademiya at mga samahang pamprupesyon. Ang pinakadakilang kapanahunan ng pagtutulungan sa pagitan ng mga sosyologo at mga sikologo ay noong mga panahon na pagkatapos na pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Bagaman mayroong tumataas na pagbubukod at espesyalisasyon sa kamakailang mga taon, ilang mga antas ng pagpapatung-patong at impluwensiya ang nananatili sa pagitan ng dalawang mga disiplinang ito.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Sikolohiya
Thea Tolentino

**Thea Tolentino** ay isang artista sa Pilipinas na nakilala bilang isa sa mga nanalo sa *Protégé: The Battle For The Big Artista Break*, kabilang si Jeric Gonzales.

## Pilmograpiya
### Telebisyon
## Telebisyon antolohiya
## Parangal at nominasyon
## Tingnan din
*Jennylyn Mercado
*Ryza Cenon
*Jackie Rice
*Kris Bernal
*Sarah Lahbati

## Mga link na panlabas
*Official Facebook Fan Page
*Thea's *Protégé* Journey

## Sanggunian
## Talababa
* 

Kategorya:Ipinanganak noong 1996
Kategorya:Mga Pilipino
Kategorya:Mga Tagalog
Kategorya:Mga personalidad sa telebisyon
Kategorya:GMA Network
Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas
Nigel Barker

**Nigel Barker** ay isang kilalang potograpo at hurado ng ''America's Next Top Model''. Isa siya sa kaibigan ni Tyra Banks. Ikinasal siya kay Christen Barker at may dalawang anak.

Kategorya:Mga potograpo
Kategorya:Mga Ingles
Laurel, Batangas

Ang **Bayan ng Laurel** ay isang ika-3 klase ng bayan sa lalawigan ng Batangas, Pilipinas. Ang Laurel ay dating sakop ng Talisay at Laurel na dating nakikilala bilang Bayuyungan. Noong 5 Mayo 1961, ang Talisay ay nahati sa dalawang mga bayan at ang isa sa mga bayang ito ay ang Bayan ng Laurel, na pinangalanan mula kay Amando Laurel, ang unang tao na may apelyidong Laurel sa Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
thumb|right|Kapilya ni San Gabriel Arkanghel
Ang bayan ng Laurel ay nahahati sa 21 mga barangay.

* As-Is
* Balakilong
* Berinayan
* Bugaan East
* Bugaan West
* Buso-buso
* Dayap Itaas
* Gulod
* Leviste
* Molinete
* Niyugan

* Paliparan
* Barangay 1 (Pob.)
* Barangay 2 (Pob.)
* Barangay 3 (Pob.)
* Barangay 4 (Pob.)
* Barangay 5 (Pob.)
* San Gabriel
* San Gregorio
* Santa Maria
* Ticub

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 
*2010 Philippine Census Information 

Kategorya:Mga bayan ng Batangas
Araling pangkultura

Ang **araling pangkalinangan** o **araling pangkultura** () ay isang larangang pang-akademiya na itinatag sa teoriyang kritikal at kritisismong pampanitikan. Mayroong katangiang interdisiplinaryo, ang **araling kultural** ay nagbibigay ng isang repleksibong network ng mga intelektuwal na nagtatangkang ilagay ang mga puwersang bumubuo sa mga buhay sa araw-araw. Nakatuon ito sa pampolitikang dinamika ng kulturang kontemporaneo, pati na sa mga pundasyong pangkasaysayan nito, mga salungatan at mga katangiang panlarawan nito. Ikinakaiba ito mula sa antropolohiyang pangkultura at araling etniko na kapwa sa obhektibo at metodolohiya. Nakatuon ang mga mananaliksik ng araling pangkalinangan sa kung paanong ang isang partikular na midyum o mensaheng ay nagkakaroon ng kaugnayan sa ideolohiya, klaseng panlipunan, kabansaan, etnisidad, seksuwalidad, at/o kasarian, sa halip na mag-imbistiga ng isang partikular na kultura o pook ng mundo.

Sa isang maluwag na may kaugnayan ngunit nakahiwalay na paggamit, ang pariralang "araling pangkultura" ay paminsan-minsang nagsisilbi bilang isang magaspang na singkahulugan ng *araling pampook*, bilang isang pangkalatahang kataga na tumutukoy sa pang-akademiyang pag-aaral ng partikular na mga kultura sa loob ng mga kagawaran at mga programang katulad ng araling pang-Islam, araling pang-Asya, araling pang-Aprikanong Amerikano, at iba pa. Subalit, sa mahigpit na pananalita, ang mga programa ng araling pangkultura ay hindi tumutuon sa partikular na mga pook ng mundo at kahit na sa espesipikong mga gawaing pangkultura.

Hinaharap ng araling pangkultura ang mga paksa sa paraang buo, na pinagsasama-sama ang teoriyang peminista, teoriyang panlipunan, teoriyang pampolitika, kasaysayan, pilosopiya, teoriyang literaryo, teoriya ng midya, araling pampelikula/araling pambidyo, araling pangkomunikasyon, ekonomiyang pampolitika, araling pangtranslasyon, araling pangmuseo at kasaysayang pangsining at kritisismo upang pag-aralan ang kababalaghang pangkultura sa loob ng sari-saring mga lipunan. Kung gayon, ang araling pangkultura ay naglalayong umunawa sa mga paraan kung saan ang kahulugan ay nalilikha, naipamumudmod, at nagagawa sa pamamagitan ng samu't saring mga gawain, mga paniniwala at mga panimulaan o institusyon. Pati na ang pampolitika, pang-ekonomiya at kahit na mga kayariang pangpakikipagkapuwa sa loob ng isang ibinigay na kalinangan.


Kategorya:Araling pang-agham at panteknolohiya
Kategorya:Pilosopiyang panlipunan
Kategorya:Mga agham panlipunan
Sosyolohiyang pang-industriya

Ang **sosyolohiyang pang-industriya** (Ingles: ***industrial sociology***) ay isang mahalagang pook na nasa loob ng larangan ng **sosyolohiya ng paggawa** (*sociology of work*) na sumusuri ng direksiyon at mga implikasyon ng mga gawi sa pagbabagong pangteknolohiya, mga merkado ng paggawa, ogranisasyon ng paggawa, mga gawain na pangtagapamahala at ugnayang pangpagpapatrabaho magpahanggang sa kung saan ang mga gawi na ito ay naging malapit na may kaugnayan sa nagbabagong mga padron ng kawalan ng pagkakapantay-pantay sa modernong mga lipunan at sa nagbabagong mga karanasan ng mga indibiduwal at mga mag-anak, na kinasasangkutan ng paghamon, pagtanggi, at pagbibigay ng mga kontribusyon ng mga manggagawa sa pagpapadron ng gawain at paghubog ng mga institusyon ng paggawa.

## Mga sanggunian
Kategorya:Sosyolohiya
Antisikiyatriya

Ang **antisikiyatriya** (Ingles: ***anti-psychiatry*** o "laban sa sikiyatriya", "kontra sa sikiyatriya", "salungat sa sikiyatriya") ay isang bilang ng mga kilusang panlipunan at pampolitika. Ang isang kilusan ay nagsimula sa panahon ng Himagsikang Pranses ng 1789 at naimpluwensiyahan ng mga ideyal na romantiko. Ang isa pang kilusan ay nagsimula sa Alemanya noong dekada ng 1900. Ang pangatlong malaking kilusan ay nagsimula sa Mga Nagkakaisang Estado at Europa noong dekada ng 1960. Inusisa ng kilusang ito ang klasipikasyon ng *schizophrenia* bilang isang karamdamang pang-isipan, ang paglunas ng sakit na ito sa pamamagitan ng sikiyatriya, at ang pagbanggit sa tiyak na mga suliranin na nagaganap sa loob ng mga silid na pangsikatriya (mga *psychiatric ward*).

Isa sa mga tao na nakaimpluwensiya nang malaki sa kilusang nabuo noong dekada ng 1960 ay si Michel Foucault. Ang kaniyang aklat na *Madness and Insanity: History of Madness in the Classical Age* ay patungkol sa tanong hinggil sa kung saang punto o saan nagsimula ang kabaliwan.

Ang sikiyatrikong si David Cooper ng Timog Aprika ang unang gumamit ng salitang *"anti-psychiatry"*. Una niya itong ginamit noong 1967.

## Tingnan din
*Sikiyatriya
*MindFreedom International
*David Oaks

## Mga sanggunian
Kategorya:Sikiyatriya
Sosyolohiyang rural

Ang **sosyolohiyang rural** (Ingles: ***rural sociology***), tinatawag ding **sosyolohiyang pambukid**, **sosyolohiyang pangkabukiran**, **sosyolohiyang pamparang**, **sosyolohiyang pangkaparangan**, o **sosyolohiyang panglalawigan** ay isang larangan sa sosyolohiya na may kaugnayan sa pag-aaral ng buhay na panlipunan na nasa mga pook na hindi metropolitano. Ito ang makaagham na pag-aaral ng kaayusang panlipunan at mga pag-uugali ng mga tao na malayo sa punto ng malaking populasyon o gawain pang-ekonomiya. Katulad ng anumang disiplinang pangsosyolohiya, ang sosyolohiyang rural ay kinasasangkutan ng eksaminasyon ng datong pang-estadistika, mga panayam, teoriyang panlipunan, obserbasyon, pananaliksik na pasurbey, at marami pang ibang mga teknika.

Nakatuon ang sosyolohiyang rural sa anumang aspeto ng sosyolohiya, subalit nagsasagawa ng mga gawain na nasa kontekstong rural. Bilang kabaligtaran ng sosyolohiyang rural, ang sosyolohiyang urbano ay ang pag-aaral ng buhay na panlipunan sa mga lugar na urbano.

Isa sa mga pinagtutuonan ng sosyolohiyang rural ay ang sosyolohiya ng pagkain at agrikultura, at ang karamihan ng larangan ay nakalaan para sa ekonomiks ng produksiyon ng pagbubukid. Kabilang sa iba pang mga pook ng pag-aaral ang migrasyong rural at iba pang mga gawi na pangdemograpiya, sosyolohiyang pangkapaligiran, kaunlaran ng amenidad (pagkakaroon ng "bayang liwaliwan"), mga patakaran sa lupaing pampubliko, pagpapaunlad ng mga tinatawag na *"boomtown"* (bayan na may pagbunsod o paglakas ng negosyo), disrupsiyong panlipunan, ang sosyolohiya ng likas na yaman (kabilang na ang mga kagubatan, pagmimina, pangingisda at iba pang mga pook), mga kultura at pagkakakilanlang rural, pangangalaga ng kalusugang rural at mga patakarang pang-edukasyon.

## Mga sanggunian
Kategorya:Sosyolohiya