Pisbol

thumb|Mga pinrosesong lamang-dagat, kabilang dito (mula kaliwa) ang bola-bolang isda, bola-bolang pusit, bola-bolang sugpo at krab istik

Ang **pisbol** (, ) ay bolang gawa sa minasang isda na pinapakuluan o pinipritong-lubog. Katulad ng piskeyk, kadalasang gawa ang pisbol sa tinadtad na isda o surimi, asin, at pampabuo kagaya ng harinang-balinghoy, gawgaw-mais o gawgaw-patatas.

Talamak ang mga pisbol sa Silangang at Timog-silangang Asya, kung saan minemeryenda ito o isinasahog sa mga sabaw o sa shabu-shabu. Karaniwang iniuugnay ang mga ito sa lutuing Tsino at may lahing Tsino ang karamihan ng mga nagpapatakbo ng industriya ng pisbol. Hindi gaanong prosesado ang mga bersiyong Europeo, na gumagamit minsan ng gatas o patatas bilang pampabuo. Mga sari-sariling baryasyon din ang mga bansang Nordiko.

## Produksiyon
Ang Pisbol ay may dalawang uri, bawat isa ay may natatanging mga texture, paraan ng paghahanda, at mga rehiyon kung saan sila ay pangunahing ginawa. 

### Asya 
Habang magkahawig ang mga sangkap at paggawa ng mga bansa, mapapansin ang mga pagkakaiba sa pagkalastiko, kulay at lasa. Karaniwang mas matibay, mas maitim at mas lasang-isda ang mga pisbol sa Hong Kong at Pilipinas kumpara sa mga kauri sa Malasya at Singapura. Mas matalbog at mas mahangin ang mga pisbol sa Taiwan para madaling makasipsip ng sabaw o sarsa.

Ginugutay, ginigiling o pinupukpok ang isda, tapos hinahalo sa asin at dinurog na yelo hanggang makinis ang tekstura. Dinaragdagan ito ng mga ibang sangkap tulad ng asukal, betsin, transglutaminasa, o mga gawgaw, tapos nilalagyan ng tubig para may "malambot at matalbog" na tekstura ang mga bola-bola. Sa ganitong paraan, kinakalas at binabanat ang mga dating nakapulupot at nakaikid na protina ng karne na nagreresulta sa pagkain na may "matalbog" na tekstura. Sa Taiwan, ginagamit ang salitang "Q" upang ilarwan ang ganitong ideyal na teksturang matalbog.

Sa produksiyong komersiyal, hinuhubog ang mga bola-bola ng makinang panghulma, at nilalagay sa tubig mula 30 hanggang 45 C bago ipakulo, ipalamig, at ibalot.

### Europa 
Ang mga pisbol sa Eskandinabya ay gawa sa binayong isda, gatas at harinang-patatas (o gawgaw-patatas) at hinuhubog na ang mga ito nang walang karagdagang proseso, na nakakabuo ng mas malambot na tekstura. Karaniwang nasa loob ito ng de-lata o malinaw na lalagyang plastik na naglalaman ng sabaw o tasik at nangangailangan ding itabi bago idelata.

## Mga baryasyon ayon sa rehiyon 
### Tsina Mayor 
#### Kalupaang Tsina 
thumb|Sinabawang pisbol ng Fuzhou mula sa Lianjiang

Matagal na ang kasaysayan ng pisbol sa Tsina, at kadalasang iniuugnay sa mga Tsinong imigrante ang pagpapakilala ng pisbol sa buong Asya. Maaari ring maglaman ang mga pisbol ng samu't saring uri ng lamang-dagat at iba pang karne gaya ng baka o baboy.

Isa sa mga pinakamalaking pagawaan ng pisbol sa Tsina ang Tengxin Foods sa Fujian, na may 30% kaparte ng merkado. na niluluto sa sarsang kari o kinakain ng walang sarsa. Madaling bilhin ang mga pisbol sa mga pamilihan, tradisyonal man o sa mga supermerkado, at sikat na sangkap din ito sa shabu-shabu.

Aguas () at ubod () ang mga karaniwang baryante ng isda na ginagamit sa pisbol. Dati, nagawa ang mga ito sa paghahalo at pagpiprito ng mga tira-tirang pisbol na Chaozhou (), bagama't kamakailan mas maraming mamamakyaw ang nag-aangkat nito at mas pare-pareho ang tekstura.

Mayroong tatlong uri ng pisbol, kilala bilang  (lit. "mga itlog ng isda") na ibinebenta sa Hong Kong at Macau. Dilaw, puti, at ginto ang mga kulay nila. Karaniwang ibinebenta ang mga dilaw na pisbol sa mga kalye. Mas malaki ang mga puting pisbol at gawa sa puting isda, kagaya ng tanigi, na may pabagubado (matalbog) at mahimulmol na tekstura at may matapang na lasang-isda. Kinakain ang ganitong uri ng pisbol kasama ng pansit sa mga pansiteryang Cháozhōu, at sa ilang mga *cha chaan teng* na nagbebenta rin ng mga bola-bolang baka () at bola-bolang hibya (). Sa mga tradisyonal na pisbolan, ang mga puting pisbol ay gawa sa sariwang isda at karaniwang niyaring-kamay () ng mga may-ari gamit ang mga tradisyonal na paraan. Tungkol naman sa gintong pisbol, isa itong pangmeryenda sa Cheung Chau. Kabilang sa mga natatanging tampok nito ang laki, sarsa at tekstura. Maaaring kasinglaki ng kamao ang mga ito at nilalagayan ng espesyal na sarsang kari, at gawa ang mga ito sa sariwang isda kaya mas makinis ang tekstura nito.

Noong d. 1970 at d. 1980, naging eupemismo ang  "pisbolera" para sa menor de-edad na babaeng bayaran. Tinawag na "Rebolusyong Pisbol" () ng ilan sa midya at hatirang pangmadla ang 2016 na kaguluhang sibil sa Mong Kok, na lumala dahil sa pagsugpo ng gobyerno sa di-lisensyadong magtitinda sa kalsada tuwing Tsinong Bagong Taon. Paminsan-minsan, piniprito rin ito at tinutuhugan. Pangalawa ang pagproseso ng pisbol sa mga produktong isda sa Singapura, halos 10% ng kabuuang napoprodus. at  (sinabawang bolang malasugi) mula sa Pesisir Barat, Lampung. 

#### Malasya
[thumb|[Laksa at pisbol mula sa Johor Bahru, Malasya]]
Sa Malasya, kilala ang mga pisbol sa mga katawagang 鱼丸 (yú wán sa Mandarin, jyu4 jyun2 sa Kantones, o her yi sa Hokkien) o 鱼蛋 (yú dàn sa Mandarin, jyu4 daan3 sa Kantones), at ''* sa Malay. Kabilang sa mga sikat na ulam ang sinabawang pansit at pisbol.

#### Pilipinas
Karaniwan na ang pisbol sa Pilipinas. Kolokyalismo ang terminong *fishballs* na tawag ng mga Pilipino sa naturang pagkain. Kadalasang plat ito at gawa mula sa karne ng pugita. Ito ay mga bilog-bilog na isdang hinalo sa harina. Tinutuhog ito sa isang patpat matpos na iprito. Maaari itong kainin matapos isawsaw sa matamis ngunit medyo maanghang na sawsawan o di kaya ay sa matamis ngunit medyo maasim na sawsawan.

Sa Pilipinas, maraming nagtitinda ng pisbol gamit ang mga itinutulak na kariton na naglalaman ng mga sangkap, sawsawan at pati na rin mga gamit pangluto. Nakatuhog kung ibenta ang pisbol. Mayroong tatlong sawsawang maaaring pagpilian ng mga mamimili. Ang una ay maanghang (kulay dalandan) na pinaghalong suka, tubig, sibuyas at bawang. Ang ikalawa naman ay manamis-namis (kulay kayumanggi) na pinaghalong *corn starch*, ketsap, asukal at asin. Ang ikatlong pagpipilian ay medyo maasim (kulay dalandan ngunit mas matingkad kumpara sa naunang nabanggit) na mayroon namang maraming sili. Ang mga sawsawang mayroong sangkap na toyo ay hindi karaniwan pagkat ito may kamahalan. Kasalukuyang nauuso ang iba’t-iba pang uri ng pisbol: gawa sa manok, gawa sa pugita (*squid balls*) at kikiam. Ang kikiam ay mas mura ngunit hindi nalalayo sa orihinal na kikiam ng Tsina. Ang tatlong uring nabanggit ay may halagang apat na sentimos sa Estados Unidos. Samantala, ang mga ordinaryong pisbol ay nabebenta sa halagang isang sentimo sa Estados Unidos.

#### Taylandiya
Kilala rin ang pisbol sa Thailand. Karaniwan nang ipiniprito o iniihaw ito upang makain. Sa mga kainan sa Thailand na naimpluwensiyahan ng mga Intsik, niluluto ang pisbol nang may sabaw. Maaari ring kainin ito bilang *curry'' tulad ng kaeng khiao wan luk chin pla.

## Mga sanggunian 
## Mga kaugnayang palabas
Kategorya:Lutuing Tsino
Kategorya:Lutuing Indones
Kategorya:Lutuing Malay
Kategorya:Lutuing Pilipino
Kategorya:Lutuing Taylandes
Kategorya:Pagkaing kalye
Kategorya:Bola-bola
Kategorya:Lutuing Singapurense