open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Val di Noto

Ang **Val di Noto** ( )  ay isang makasaysayan at heograpikong lugar na sumasaklaw sa timog-silangang ikatlong bahagi ng Sicilia; ito ay pinangungunahan ng kalisang talampas ng Ibleo. Sa kasaysayan, ito ay isa sa tatlong val ng Sicilia.

## Kasaysayan 
left|thumb|Simbahan ng San Domenico - Noto
Ang pinakamatandang naitalang pamayanan sa Val di Noto ay ang sinaunang bayan ng *Akrai*, malapit sa Palazzolo Acreide, na itinatag noong 664 BK. Ito ang unang kolonya ng pamayanang Corinto sa Siracusa.

Ang mga pamayanan ng Val di Noto ay ganap na nawasak ng napakalaking lindol sa Sicilia noong 1693. Kasunod ng lindol, maraming bayan ang muling itinayo sa mga bagong lugar, tulad ng Noto at Grammichele. Ang mga pinuno noong panahong iyon, ang mga hari ng España, ay nagbigay sa maharlikang si Giuseppe Lanza ng espesyal na awtoridad upang muling idisenyo ang mga nasirang bayan, na nakamit niya sa pamamagitan ng maalalahaning pagdidisenyo ng mga bagong bayan sa estilo ng baroko at renasimyento.

Ang mga bagong tatag na pamayanan ay sumailalim sa muling pagdisenyo, na nagtatampok ng isang sentral na liwasan ng bayan kung saan ang mga kalye ay umaabot palabas sa paraang radial. Ang mga pangunahing estruktura tulad ng mga simbahan, klaustro, at palasyo ay estratehikong itinayo upang magsilbing mga punto focal sa mga bagong balangkas na kalyeng ito, na bumuo ng isang pattern ng parilya. Marami sa mga indibidwal na bayan ang muling itinayo upang magkaroon ng natatanging katangian, tulad ng bayan ng Grammichele na itinayo sa hugis eksagono na may liwasan ng bayan sa gitna, na binubuo ng parokya at bulwagan ng bayan.

Ang mga bayan ay muling itinayo sa dating kilala bilang estilong Barokong Siciliano; ang pinakatanyag dito ay ang bayan mismo ng Noto, na ngayon ay isang sikat na destinasyon ng turista dahil sa magandang arkitekturang Baroko nito.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Turko
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Arabe
Kintsugi

thumb|Pagkukumpuni (kanan) ng mangkok ng tsaa na *Mishima ware*, uri ng *hakeme*, na ginamitan ng  kintsuging gintong laker, ika-16 na siglo
Ang **kintsugi** (/kɪnˈtsuːɡi/, , [kʲint͡sɯɡʲi], literal na "ginintuang pagdurugtong"), na kilala rin bilang , ay ang sining Hapones ng pag-aayos ng mga sirang palayok sa pamamagitan ng pagsasama muli ng mga basag na bahagi gamit ang *urushi* na laker na binubudburan o hinahaluan ng pulbos na ginto, pilak, o platino. Ang pamamaraang ito ay katulad ng teknikang . Bilang pilosopiya,itinuturing nito ang pagkabasag at pagkukumpuni bilang bahagi ng kasaysayan ng isang bagay, sa halip na isang bagay na dapat itago.

## Kasaysayan 
Naging malapit na kaugnay ang kintsugi sa mga sisidlang seramiko na ginagamit sa *chanoyu* (seremonyang tsaa ng Hapon).

Labis na nahumaling ang mga kolektor sa bagong sining kaya’t ang ilan ay naakusahan ng sadyang pagbasag ng mahahalagang palayok upang ito ay maayos gamit ang mga gintong dugtungan ng kintsugi. Posible rin na may mga piraso ng palayok na pinili dahil sa mga depormidad na nakuha nito habang ginagawa, at pagkatapos ay sadyang binasag at inayos, sa halip na itapon.

## Pilosopiya 
Bilang isang pilosopiya, kahalintulad ng pilosopiyang Hapones na *wabi-sabi* ang kintsugi, isang pagyakap sa di-kasakdalan.

Pinahahalagahan ng estetikang Hapones ang mga bakas ng paggamit at pagkasira sa isang bagay. Maaari itong ituring na dahilan upang panatilihin ang isang bagay kahit ito’y nabasag na. Maaari rin itong maunawaan bilang pagbibigay-katwiran sa kintsugi mismo, na nagtatampok sa mga bitak at pagkukumpuni bilang bahagi ng kasaysayan ng isang bagay, sa halip na hayaang matapos ang silbi nito sa sandali ng pagkasira o pagkabasag.

Maaaring makita ang pilosopiya ng kintsugi bilang isang bersiyon ng kasabihang: "Kung walang sayang, walang kulang."

Maiuugnay ang *kintsugi* sa pilosopiyang Hapones na , na sumasaklaw sa kawalan ng pagkakapit, pagtanggap sa pagbabago, at pagtanaw sa kapalaran bilang likas na bahagi ng buhay ng tao.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga artikulong may hAudio microformats
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Hapones
Kategorya:Pagpapalayok
Pepito

Ang **Pepito** ay isang pangalang panlalaki na maaaring tumukoy din sa:

* Mga bagyo
** Bagyong Pepito (2020), isang bagyo na may internasyunal na pangalan na Bagyong Saudel
** Super Bagyong Pepito, isang napakalakas na bagyo na may internasyunal na pangalan na Bagyong Man-yi
* Pepito, isang karakter sa palabas pantelebisyon na *Pepito Manaloto*
* Jose Laurel Jr., isang politiko na may palayaw na Pepito
* Pepito, isang salitang balbal para sa kalbo na nangangahulugang "pipito ang buhok"
Palasyo ng Bise-rey Laserna (Palasyo ng mga Konde ng Andes)

Ang **Palasyo ng Bise-rey Laserna** (Espanyol: *Palacio del Virrey Laserna*), na kilala rin bilang **Palasyo ng mga Konde ng Andes**, ay isang makasaysayang palasyo na matatagpuan sa Jerez de la Frontera, sa rehiyon ng Andalusia, Espanya. Ang gusali ay pangunahing nasa estilong neoklasiko, bagaman naglalaman ito ng mga detalye mula sa mas naunang mga estilong arkitektural.

## Kasaysayan 
Ang palasyo ay itinayo sa ibabaw ng mga pundasyon ng mga gusaling mula sa panahong Arabe. Sa panahon ng mga pagsasaayos sa gusali, natuklasan ang isang dekorasyong tile na mula sa panahong Nasrid noong ika-13 siglo, pati na rin ang iba pang mga elementong arkeolohikal. Ang palasyo ay nanatili sa pagmamay-ari ng iisang pamilya mula pa noong Muling Pagsakop (Reconquista) ng Jerez noong ika-13 siglo. Noong ika-18 siglo, isinagawa ang isang malawakang reporma na nagbigay sa palasyo ng kasalukuyang anyong neoklasiko. Sa parehong siglo ring iyon isinilang sa palasyo si **José de la Serna y Martínez de Hinojosa**, ang unang Konde ng Andes at ang huling Bise-rey ng Peru. Bilang parangal sa kanya, pinangalanan ang gusali bilang Palasyo ng Bise-rey Laserna. Mula noon, ito ang naging karaniwang tirahan ng mga Konde ng Andes.
thumb|Patyo ng pasukan papunta sa Palasyo ng Viceroy Laserna

## Konserbasyon 
Ang palasyo ay nasa napakagandang kalagayan ng konserbasyon, sapagkat ito ay nagsilbing tradisyonal na tirahan ng titulong maharlika ng Konde ng Andes at patuloy na tinitirhan sa paglipas ng panahon.

## Pamana 
Taglay ng palasyo ang isang mayamang pamana ng sining at kasaysayan na binuksan ng pamilya sa publiko para sa mga pagbisita simula Abril 2015. Ayon sa Furniture History Society ng London, naglalaman ito ng isa sa pinakamahusay na koleksiyon ng sining sa Andalusia.

## Karugtong na gusali 
Noong 1925, sa okasyon ng Koronasyong Kanonikal ng Birhen ng Carmen sa Jerez de la Frontera, ipinag-utos ng ika-anim na Konde ng Andes, si **Francisco Moreno Zuleta**, ang pagtatayo ng isang bagong karugtong na gusali sa palasyo upang matuluyan ang buong pamahalaang dumalo sa seremonya. Sa kasalukuyan, ang gusaling ito ay bahagi na ng kompleks ng palasyo.

## Corral de Comedias 
Sa mga hardin ng kasalukuyang palasyo, may umiral noong ika-17 siglo ang isang *corral de comedias*, isang uri ng tanyag na teatro noong Ginintuang Panahon ng Espanya. Ang pasukan nito ay matatagpuan sa Calle Santa Isabel at noong panahong iyon ay nasa kanto ng isang kalye na hindi na umiiral sa kasalukuyan, ang Calle Comedias.

## Mga Sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Video ng gabay na paglilibot
Sergio Pérez

Si **Sergio Michel "Checo" Pérez Mendoza** (ipinanganak noong ika-26 ng Enero 1990) ay isang racing driver ng Mehiko na nakokontrata upang magikapgkumpetensaya sa Formula One para sa Cadillac. Naging runner-up si Pérez sa Formula One World Drivers' Championship noong 2023 kasama ang Red Bull, at nanalo ng anim na Grand Prix sa loob ng 14 na season.

## Maagang buhay 
Si Sergio Michel Pérez Mendoza ay ipinanganak noong ika-26 ng Enero 1990 sa Guadalajara, Jalisco. Siya ang bunsong anak nina Antonio Pérez Garibay at Marilú Mendoza de Pérez. Si Antonio ang nagtulak kay Sergio na sumali sa karting sa edad na anim at ang kislap na iyon ang nagtulak sa kanya upang maging isang full-time na racing driver.

## Karera 
### Sauber (2011-2012) 
Sinimulan ni Pérez ang kompetisyon sa kart racing sa edad na anim. Isang miyembro siya ng Ferrari Driver Academy mula 2010 hanggang 2012 at pumirma si Pérez para sa Sauber noong 2011 upang maging kapareha ni Kamui Kobayashi. Ginawa ni Pérez ang kanyang debut sa Formula One sa Australian Grand Prix, kung saan siya at si Kobayashi nadiskwalipika dahil sa ilegal na rear wing. Mas nagtagumpay si Pérez para sa koponan noong 2012, nang makamit niya ang kanyang unang podium finish sa Malaysia. Nakuha din siya ng podium sa Canada at Italy.

### McLaren (2013) 
Para sa 2013, lumipat siya sa McLaren at pinalit si Lewis Hamilton upang maging kapareha ni Jenson Button. Pagkatapos niya ng walang podium sa McLaren, lumipat naman siya sa Force India noong 2014.

### Force India / Racing Point (2014-2020) 
Nakukuha siya ng limang podium kasama ang koponan bago ang kanilang muling pagpapalit ng pangalan sa Racing Point sa kalagitnaan ng season ng 2018. Pumang-apat si Pérez sa kampeonato kasama ang Racing Point noong 2020, kung saan nakuha niya ang kanyang unang panalo sa Sakhir Grand Prix, matapos mapunta sa huling pwesto sa pagtatapos ng unang lap.

### Red Bull (2021-2024) 
Pagkatapos palitan ni Sebastian Vettel sa binagong pangalan na Aston Martin para sa 2021, lumipat si Pérez sa Red Bull upang makatambal si Max Verstappen; nakuha niya ang kaniyang unang tagumpay para sa koponan sa Azerbaijan Grand Prix. Nagwagi pa si Pérez noong 2022 sa Monaco at Singapore Grands Prix, kabilang sa kanyang unang pole position sa Saudi Arabia, kung saan natapos niya ang season sa ikatlong pwesto sa pangkalahatan. Nagtapos si Pérez bilang runner-up kay Verstappen sa 2023 World Drivers' Championship, pagkatapos ng karagdagang mga tagumpay sa Saudi Arabia at Azerbaijan. 

### Cadillac (2026) 
Pumirma si Pérez ng kontrata para sa Cadillac sa 2026.

## Pansariling buhay 
Ikinasal si Pérez kay Carola Martínez noong Marso 2018. Sila ay mayroong apat na anak.

Si Pérez ay Katoliko.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Nabubuhay na mga tao
Kategorya:Ipinanganak noong 1990
Mga rehiyon ng Estados Unidos

thumb|300px|Ang mga rehiyong ng Estados Unidos ng Amerika.

Ang bansang **Estados Unidos ng Amerika** ay binubuo ng apat na malaking rehiyon kabilang ang mga estado sa labas na hurisdikyson nito kabilang ang estado ng Alaska.

## Mga rehiyon at sentro 
## Tingnan rin
*Estado ng Estados Unidos

Kategorya:Estados Unidos
Mga rehiyon ng Europa

thumb|300px|Ang mga rehiyon sa kontinente ng Europa.

Ang mga bansa sa **Europa** ay binubuo ng anim na rehiyon sa kontinente ng Europa.

## Mga rehiyon at sentro 
## Tingnan rin
*Unyong Europeo

Kategorya:Europa
Makapili

Ang **Makabayang Katipunan ng mga Pilipino** o mas kilala bilang **Makapili**, ay isang militanteng grupo na nabuo sa Pilipinas noong Disyembre 8, 1944, hababang nagaganap ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig upang mabigyan nang tulong militar ang Imperial Japanese Army. Ang grupo ginawa para maging kapantay nang Japanese Army at ng kanyang mga pinuno na ina-*appoint* na merong mga ranggo na kapantay ng kanilang Japanese counterparts.

## Sanggunian
T'nalak

thumb|Iba’t ibang uri ng telang t’nalak, na may mga disenyo gamit ang iisang ikat (mga disenyong pagtitina sa kibal); ang ilan ay gumagamit din ng maraming solidong kulay ng sinulid sa pahabi
Ang '''t'nalak** (binabaybay ding **tenalak''') ay isang tradisyon ng paghahabi ng tela gamit ang mga sinulid na tinina ng mga taong T'boli ng Timog Cotabato, Pilipinas. Hinahabi lamang ang mga telang t'nalak ng mga kababaihang nakatanggap ng mga disenyo para sa paghahabi sa kanilang mga panaginip, na pinaniniwalaan nilang regalo mula kay Fu Dalu, ang diyosa ng abaka ng mga T'boli. Kapag naihanda na ang mga hibla, kinukulayan ang mga ito gamit ang paraan ng panangga sa pagtitina na tinatawag na ikat, batay sa disenyong pinaginipan ng manghahabi; ang babaeng binigyan ni Fu Dalu ng disenyo ang siyang humahabi ng tela gamit ang isang sikad o *backstrap loom*. Dahil dito, ang mga manghahabi ng t’nalak ay kilala bilang mga manghahabing-panaginip (*dreamweavers*).

## Produksiyon at kasaysayan 
 sa Lawa ng Sebu, Timog Cotabato]]Ang paghabi ng t’nalak ay bahagi ng di-materyal na pamanang kultural ng mga T’boli,

### Pinaginipang disenyo mula kay Fu Dalu 
Nagsisimula ang paghahabi ng tradisyonal na telang t’nalak kapag ang isang babaeng T’boli ay nagkaroon ng kena (panaginip) Ang mga hibla, na napakanipis, ay maingat na inaalis mula sa tangkay gamit ang isang nakapirming talim, at pagkatapos ay pinatutuyo sa araw.

Bilang pagkilala sa kahalagahan ng t'nalak sa kultura at pamana ng Pilipinas, makikita ang isang disenyo ng t'nalak sa likod ng isang libong pisong banknote ng seryeng New Generation Currency.

Ang lalawigan ng Timog Cotabato sa Pilipinas, kung saan matatagpuan ang lupang ninuno ng mga T'boli, ay nagdiriwang taun-taon ng Pista ng T'nalak.

## Tingnan din
*Abaka
*Batik
*Inabel
*Lang Dulay
*Piña
*Tapis
*Yakan

## Mga sanggunian
Kategorya:Kultura ng Pilipinas
Zenith Foods Corporation

Ang **Zenith Foods Corporation** o **ZFC** ay isang sentrong komisaryo ng **Jollibee Foods Corporation** na mga pagkain na nakabase sa Canlubang, Calamba, Laguna, Pilipinas na pagmamayari nang kompanyang Jollibee Group sa ilalim ni Tony Tan Caktiong, sa mga taggapang lungsod ng Pasig at Cubao, Lungsod Quezon ika taong Enero 1978.

## Mga komisaryo
### Zenith Foods Corporation: C3
Ang '**Zenith Foods Corporation: C3**' o Jollibee Foods Corporation, ay ang sentrong kompanya ng Jollibee Foods Corporation sa kalye ng Prosperity sa CIP-1, Canlubang, ang sentrong tindahan ng ZFC JFC sa Laguna.

### Zenith Foods Corporation: CBF
Ang '**Zenith Foods Corporation: CBF**' o Canlubang Baking Facility: Red Ribbon ay isa sa mga komisaryo ng Jollibee Foods Corporation na itinatag noong 2017 sa kalye ng Integrity sa CIP-1, Canlubang, ay pagawaan na mga pagkain tinapay at keyk.

## Larawan

File:Jollibee restaurants (Rizal, Nueva Ecija) 02.jpg|Jollibee
File:Redribbonjf.JPG|Red Ribbon Bakeshop
File:Chowkingjf.JPG|Chowking
File:Mang Inasal first store Robinsons Iloilo (De Leon, Iloilo City; 10-22-2022).jpg|Mang Inasal
File:Greenwich at Ayala Center Cebu (04-23-2023).jpg|Greenwich Pizza
File:Coffee Bean Aeon Laketown Kaze 20150909.JPG|Coffee Bean & Tea Leaf
File:A modern Burger King fast food restaurant in Ooltewah, Tennessee.jpg|Burger King
File:Smashburger (8739490082).jpg|Smash Burger

## Tignan ito
* Edward Keller Phils Inc.
* Newly Weds Foods

## Sanggunian
Kategorya:Mga kompanya ng pagkain
Kategorya:Mga kompanya sa Pilipinas
Sage Solitaire

***Ang Sage Solitaire*** ay isang video game na ginawa ni Zach Gage, isang independent developer. Ginawa niya ito para sa iOS noong 2015. Isang laro ng baraha ito na pinagsasama ang mga elemento ng solitaire at klondike, kung saan pinagsasama ng mga manlalaro ang mga baraha mula sa siyam na deck sa pamamagitan ng paggawa ng mga kamay ng poker gamit ang mga baraha sa pinakamataas na bahagi. Isang port papunta sa Android ang inilathala noong Pebrero 2016. A*ng Sage Solitaire* ay nakatanggap ng mga positibong review pagkatapos ito ipalabas, kung saan pinuri ng mga kritiko ang pagiging nakakahumaling at replayable ng laro. Hinirang para sa isang Nuovo Award ang laro na ito at hinirang rin ito sa isang parangal sa Game Developers Choice Awards .
Kanlaon Patera

Ang **Kanlaon Patera** ay isang aktibong bulkan sa Io, ang pinaka-aktibong bulkanikong bagay sa Sistemang Solar, at ikatlong pinakamalaking buwan ng planetang Hupiter. Isa itong kaldera na may lapad na higit-kumulang  at isa itong bulkan na nasa lebel ng lupa at wala itong kono — hindi katulad ng karamihan sa mga bulkan sa Daigdig na madalas ay may mga cono.

## Pagkakapangalan 
Ang Kanlaon Patera ay ipinangalan kay Kan-Laon, ang kataas-taasang diyosa ng paglikha, agrikultura, kalangitan, at banal na katarungan sa animistikong Mitolohiyang Bisaya bago dumating ang mga Español sa Pilipinas.

Ang pangalang Kanlaon ay pinili ng Pandaigdigang Unyong Astronomiko (IAU sa Ingles) alinsunod sa tema na ang lahat ng bulkan sa Io ay dapat bigyan ng pangalan mula sa mga diyos at diyosa na kaugnay ng bulkan, apoy, araw, kidlat, o pagpapanday. Ang diyosang Kan-Laon ay dating pinaniniwalaang nakatira sa tuktok ng Bulkang Kanlaon sa pulo ng Negros, kung kaya't tinanggap ang pangalang ito.

Opisyal na inaprobahan ng Pandaigdigang Unyong Astronomiko ang pangalang Kanlaon Patera noong 10 Abril 2023.

Ang Kanlaon Patera ay napapalibutan ng maraming iba pang mga katulad na bulkan at mga kaldera. Sa kanluran ay matatagpuan ang magkambal na bulkang Menahka Patera at Pautiwa Patera, habang sa hilagang-kanluran naman ay matatagpuan ang Masaya Patera. Sa timog-silangan ay matatagpuan ang isang kapatagan na tinatawag na Iopolis Planum.

Ang kanlurang bahagi ng Kanlaon Patera ay maitim, ngunit ang gitna at silangang bahagi nito ay hindi natatakpan ng maitim na materyal. Dahil madalas pumutok ang mga bulkan sa Io, the itsura ng Kanlaon Patera ay inaasahang magbabago sa loob lamang ng ilang tao.

## Eksplorasyon at Pagsasaliksik 
Ang Kanlaon Patera ay nabisita at nakunan ng larawan ng dalawang sasakyang pangkalawakan: Ang Voyager 1 at Galileo. 

Ang Voyager 1 ang naging kauna-unahang sondang pangkalawakan na naka-kuha ng malinaw na mga larawan ng Io sa maikling paglapit nito sa Hupiter at mga buwan nito noong Marso 1979. Ang Voyager 1 ang naging kauna-unahang sondang pangkalawakan na nakatuklas ng malinaw na ebidensiya na ang Io ay isang mundong may aktibong bulkanismo at kinunan nito ng litrato ang kuwadranggulo ng Creidne Patera.

thumb|Isang larawan ng Io. Ang Kanlaon Patera ang bagay na itinuturo ng pulang panturo. Ang larawang ito ay kinuha ng sondang pangkalawakan Galileo noong 27 Hunyo 1996.
Ang Galileo ang pinakahuling sasakyang pangkalawakan na nakakuha ng mga larawan ng Kanlaon Patera. Sa pag-ikot nito sa Hupiter mula Disyembre 1995 hanggang Setyembre 2003, nakakuha ito ng parehong malalayong larawang may mababang resolusyon at mga larawang may katamtamang resolusyon ng Kanlaon Patera sa ilang paglapit nito.

## Mga Tala 
## Mga sanggunian 
Kategorya:Hupiter (planeta)
Kategorya:Likas na satelayt
Tolman Manufacturing Inc.

Ang **Tolman Manufacturing Inc.**, ay isang kompanya ng mga pagkain na nakabase sa Calamba, Laguna, Pilipinas na pagmamayari nang Actron Industries Inc, sa lungsod ng Makati sa Kalakhang Maynila.

## Kompanya
Ang kompanya ay nagseserbisyo na mga pagkain Sustansiyang kimikal, Katas (inumin), gatas, harina at tsokolate.

## Larawan

File:Nestlé1.jpg|Nestlé
File:Logo Del Monte.svg|Del Monte Foods
File:Sunkist 2013.png|Sunkist
File:Goya Chocolate bars in a Filipino Store.jpg|Delfi

## Tignan ito
* Purechem Corporation
* Newly Weds Foods

## Sanggunian
Kategorya:Mga kompanya ng pagkain
Kategorya:Mga kompanya sa Pilipinas
Di-materyal na pamanang kultural

Ang **di-materyal na pamanang kultural** o ***intangible cultural heritage*** (**ICH**)—na kaiba sa materyal na pamamang kultural ng isang lugar, gaya ng mga ari-ariang pangkultura tulad ng mga makasaysayang pook, monumento, at artepakto —ay binubuo ng mga pagpapahayag ng yamang intelektuwal tulad ng mga kaugalian, paniniwala, tradisyon, kuwentong-bayan, wika, at kaalaman, na naipapahayag lalo na sa pamamagitan ng kasanayan sa paggawa at pagtatanghal.

Bilang tugon sa pinaghihinalaang labis na representasyon ng Kanlurang Europa sa mga Pandaigdigang Pamamang Pook, upang pahalagahan ang pagkakaiba-ibang kultural, at kasunod ng mga naunang kaugnay na hakbang sa Hapon (1950) at sa Timog Korea (1962),  sa mga estado at NGO upang magkasundo sa isang kahulugan. Noong 2003, binuo ang Kombensyon para sa Pangangalaga ng Di-materyal na Pamanang Kultura para sa pangangalaga at pagtataguyod nito.

## Mga sanggunian
Kategorya:Antropolohiyang kultural
Kategorya:Kaugalian
Ilog ng Bunggo

Ang **Ilog ng Brgy. Bunggo** o ang **Huling Ilog ng Calamba** at **Pasong Kalabaw** ay isang makipot na ilog/batis sa **Tulay ng Mabato–Bunggo**, sa dulong/huling baryo na matatagpuan sa mga baryo ng Bunggo at Mabato sa lungsod ng Calamba, Laguna na nasa paanan ng Bundok Sungay, lungsod ng Tagaytay.

## Ilog
Ang ilog ay dumadaloy mula sa baryo ng Calabuso at Sulpoc sa mga bayan ng Tagaytay at Talisay, Batangas hanggang sa batis sa Buntog, Canlubang na kumokonekta sa Ilog San Cristobal at hanggang sa Lawa ng Laguna.

## Tingnan rin
* Matang Tubig

## Sanggunian
Kategorya:Mga ilog ng Pilipinas
Pasalubong

[thumb|Mga panrehiyong delikasiya na ibinebenta bilang pasalubong sa [Tacloban|Lungsod ng Tacloban. Kaliwa pakanan: moron, sagmani, at binagol.]]
Ang **pasalubong** ("[isang bagay] para sa pagsalubong mo sa akin") ay mga regalong inuuwi para sa pamilya, mga kaibigan o mga kapitbahay sa tradisyong Pilipino ng pag-uuwi ng mga regalo mula sa isang pinuntahang lugar. Maaaring maging anumang regalo o subenir ang pasalubong, at karaniwang ibinibigay ito ng manlalakbay pagdating sa bahay.

Iniuugnay rin ang pasalubong sa mga balikbayan, mga Pilipinong naninirahan o nagtatrabaho sa ibang bansa na umuuwi sa Pilipinas, at maaaring tumukoy sa mga regalong dinadala ng mga migranteng manggagawa para sa kanilang pamilya, kaibigan, kamag-anak, o maging sa mga hindi kamag-anak na itinuturing nilang malapit sa kanila.

## Paglalarawan
Ang pasalubong ay salitang Tagalog, isang baryante ng mga salitang pansalubong o pangsalubong. Nagmula ito sa salitang-ugat na salubong, na nangangahulugang "mainit na pagtanggap".

Sa mga wikang Bisaya, tinatawag din ang pasalubong na *tinabuan* sa Sebwano at *sinugatan* sa Hiligaynon. Kapwa may kahulugang katulad ng salitang Tagalog.

Ang pasalubong, sa pangkalahatan, ay isang “regalo para sa kamag-anak o kaibigan na inuuwi ng manlalakbay mula sa biyahe,” at maaari ring tumukoy sa “anumang bagay na ibinibigay bilang regalo habang pauwi sa isang tiyak na lugar.”

Ang pasalubong ay karaniwang binubuo ng mga lokal na pagkain o iba pang katutubong produkto mula sa rehiyon o bansang pinanggalingan ng manlalakbay. Halimbawa, ang isang taong nagbakasyon sa Negros ay maaaring mag-uwi ng piaya para sa kanyang pamilya, habang ang isang galing Hawaii ay maaaring magdala ng maning makadamya. Hindi mahalaga ang tagal ng kanyang pagliban. Maaaring magbigay ng pasalubong pag-uwi mula sa trabaho araw-araw o sa pagbabalik sa sariling bayan matapos ang ilang dekadang paninirahan sa ibang bansa.

Ang pagbibigay ng pasalubong ay nagbibigay-diin sa kagalakan ng muling pagkikita ng mga mahal sa buhay at sa ginhawa ng ligtas na pagbalik sa tahanan. Isa rin itong tanda ng pagiging maalalahanin. Bagama’t hindi sapilitan o inaasahan ang pasalubong, ang hindi pagdadala nito para sa isang tao ay maaaring ituring na negatibo sa ilang pagkakataon.

Sa pamamagitan ng pagdadala ng mga regalong may kahalagahang panrehiyon (hal., mga bagay na hindi makukuha sa lokal na lugar), ang taong umuuwi ay maaari ring magbahagi ng bahagi ng kanyang paglalakbay. Katulad ito ng konsepto ng souvenir sa Kanluran, ngunit hindi ito para sa personal na pag-alala kundi para sa pagbabahagi ng karanasan sa iba, lalo na sapagkat ang iba't ibang isla at rehiyon ng Pilipinas ay may kani-kaniyang wika, lokal na kaugalian, at natatanging lutuin. Ang pasalubong ay nagsisilbing “halimbawa” ng espesyalidad ng ibang rehiyon, na naglalapit sa iba't ibang kulturang Pilipino. Maaari rin itong maging mga regalong tiyak na pahahalagahan.

## Mga sanggunian
Kategorya:Lipunang Pilipino
McFarland, USA

Ang ***McFarland, USA*** (kilala rin bilang ***McFarland*** ) ay isang American sports drama film noong 2015 na idinirek ni Niki Caro, prinodyus nina Mark Ciardi at Gordon Gray, isinulat nina Christopher Cleveland, Bettina Gilois at Grant Thompson kasama ang musikang isinulat ni Antônio Pinto. Ang pelikula ay parehong prinodyus ng Walt Disney Pictures at Mayhem Pictures. Batay sa totoong kwento ng isang cross country team noong 1987 mula sa isang hayskul na karamihan ay Latino sa McFarland, California, pinagbibidahan ni Kevin Costner bilang Jim White, ang coach ng paaralan, na nangunguna sa koponan upang manalo ng isang state championship.  Pinagbibidahan din ng pelikula sina Maria Bello at Morgan Saylor.

Ang *McFarland, USA* ay ipinalabas noong ika-20 ng Pebrero 2015, nakatanggap ng mga positibong review mula sa mga kritiko, at kumita ng mahigit $45 milyon. Ipinalabas ang pelikula sa DVD at Blu-ray noong ika-2 Hunyo 2015 ng Walt Disney Studios Home Entertainment.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pelikula ng 2015
Nagmalitong Yawa

Si **Nagmalitong Yawa Sinagmaling Diwata**, madalas na tinutukoy sa pinasimpleng **Nagalitong Yawa**, ay isang sentral na diyosa at bayani sa mga epikong *Sugidanon* ng mga Panay-Bukidnon sa Gitnang Panay, Pilipinas. Siya ang itinuturing na pinakamahalagang babaeng karakter sa epikong *Humadapnon*, na isa sa mga pangunahing siklo ng mas malawak na tradisyong oral na tinaguriang *Hinilawod*. Bilang isang pigurang may pambihirang kapangyarihan, siya ay inilalarawan bilang isang mahusay na babaylan, binukot, at magandang diyosa (diwata) na isang matapang na mandirigma at nagiging isang lalaki na nagngangalang **Buyung Sunmasakay.** Tinatawag din siyang **Mali** na ginuntuan ang buong katawan.

## Etimolohiya ng pangalan 
Madalas na binibigyan kahulugan sa mga wikang Bisaya ang "Nagmalitong Yawa" bilang "magandang babaeng may husay" o "engkanto ng kadiliman. Ayon sa mga nagnanais na mga polklorista, ang "yawa" sa murang "*Pisting Yawa*" sa Bisaya ay nagmula sa karakter na "Nagmalitong Yawa" na ginawang demonyo sa Kristiyanismo ng mga Kastila. Sa mga talang ito, ang katutubong salita ay tinumbasan sa Kristiyanong konsepto ng Diyablo o Satanas, na nagresulta sa pagbabago ng semantikong kahulugan nito sa paglipas ng mga dantaon. Sa epikong *Hinilawod*, siya ang magandang asawa ng diyos ng araw na si Saragnayan. Sa ibang bersyon, asawa niya si Humadapnon.  Sa kabilang banda, ang kanyang pangalan Yawa ay nagpapahiwatig ng dominasyon sa mga puwersa ng ilalim ng lupa. 

Sa pre-kolonyal na paniniwala, ang mga espiritung yawa ay hindi "masama" sa moral na kahulugan subalit itinuturing na *mariit* (mapanganib o nakatatakot) at may kakayahang magdulot ng sakit o kamatayan kung hindi rerespetuhin. Ipinagpapatuloy ang pag-aaral na ito ni Dr. Alicia Magos, na naglathala ng serye ng mga epikong *Sugidanon*.

### Peministang interpretasyon 
Sa makabagong peministang pananaw, si Nagmalitong Yawa ay tinitingnan bilang isang simbolo ng dekolonisasyon at pagbawi sa ahensya ng kababaihan. Ang paggamit ng terminong "Yawa" sa kanyang pangalan ay hindi tinitingnan bilang isang insulto, kundi bilang isang pagpapakita ng kanyang holistikong kapangyarihan na hindi nahahati sa simpleng kategorya ng "mabuti" o "masama". Sa halip na ikahon sa imahe ng isang pasibong dalaga, binibigyang-diin sa interpretasyong ito na si Nagmalitong Yawa ay nagtataglay ng "kapangyarihang anino", na isang uri ng lakas na kinatatakutan ng mga kolonyal na istruktura dahil ito ay sumisimbolo sa espirituwal na awtoridad ng mga babaylan na hindi kontrolado ng patriyarkal na sistema.

Ang muling pagkilala sa kanya bilang isang "Yawa" ay isang paraan ng pagbaklas sa kolonyal na mantsa na ipinataw sa mga katutubong diyosa. Sa peministang diskurso, siya ay nagsisilbing paalala na ang mga kababaihan sa pre-kolonyal na lipunan ay may kakayahang humawak ng parehong liwanag (*Diwata*) at dilim (*Yawa*), na nagpapakita ng isang mas malawak at mas malayang pag-unawa sa pagkababae na lumalampas sa mga dikta ng relihiyong dinala ng mga mananakop.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga diyosang Pilipino
Asambleang Pilipino

ay nagtatalumpati sa Unang Asamblea ng Pilipinas sa Manila Grand Opera House.]]

Ang **Asambleang Pilipino** (minsan tinatawag na **Pambansang Asamblea ng Pilipinas** ) ay ang mababang kapulungan ng Lehislatura ng Pilipinas mula 1907 hanggang 1916, nang palitan ang pangalan nito bilang Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas . Ang Asambleang Pilipino ang unang pambansang lehislatibong katawan na ganap na pinili sa pamamagitan ng halalan.

Ang Asamblea ay nilikha sa pamamagitan ng 1902 Philippine Organic Act ng Kongreso ng Estados Unidos , na nagtatag ng Pamahalaang Insular ng Pilipinas . Kasama ng isang mataas na kapulungan (ang itinalagang Komisyon ng Pilipinas ), binuo nito ang bicameral na Lehislatura ng Pilipinas noong panahon ng kolonyal na Amerikano . Noong 1916, pinalitan ng Jones Act ang Philippine Organic Act at ang Asamblea ay naging kasalukuyang Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas.

Ang unang halalan sa Asemblea ng Pilipinas ay ginanap noong Hulyo 30, 1907. Ito ang mga unang pambansang halalan na ginanap sa Pilipinas. Ang Asemblea ay pinasinayaan noong Oktubre 16, 1907 kung saan si Sergio Osmeña ang Ispiker ng Asemblea, si Manuel L. Quezon ang pinuno ng mayorya , at si Vicente Singson ang pinuno ng minorya .

Ang pagpapasinaya ng asamblea ay nagmarka ng isang "puntong pagbabago sa kasaysayan ng bansa, dahil ang pagkakatatag nito ay nagmarka ng pagsisimula ng pakikilahok ng mga Pilipino sa pamamahala sa sarili at isang malaking hakbang tungo sa sariling pagpapasya ."

## Mga sanggunian
Rin Chupeco

Si Rin Chupeco ay isang Tsinong Pilipinong manunulat ng kathang-isip para sa mga kabataan, na kilala sa kanyang mga aklat na *The Bone Witch*, *The Girl from the Well*, at *The Never-Tilting World* na serye.

## Personal na Buhay 
Si Chupeco (legal na pangalan: Chupeco, Erin) ay ipinanganak at lumaki sa Maynila, Pilipinas. Ang kanyang pamilya ay may magkahalong lahing Tsino, Malay, Thai, at Pilipino. Ang partikular na petsa ng kapanganakan ng may-akdang si Rin Chupeco ay hindi kanyang ibinubunyag. 

Noong bata pa si Chupeco, nabighani siya sa mga kuwentong multo, at sinasabing naaakit siya sa kawalan ng katarungan ng mga kuwentong Hapones na may tendensiyang pumabor sa mga lalaking mananalakay at hindi kailanman nagtatapos nang positibo para sa mga kababaihan. Kinolekta niya ang mga akda ng mga manunulat na sina Peter Straub, Stephen King, Shirley Jackson, Edgar Allan Poe, at Christopher Pike.  Ang kanyang naging paboritong kuwento ay ang mga tungkol sa *kuchisake-onna*, isang pang-lungsod na alamat sa Japan tungkol sa isang naghihiganting espiritu.

Inilalarawan ni Chupeco ang kanyang sarili bilang isang pansekswal at liberal na ateista. Si Chupeco ay hindi binaryo at gumagamit ng ***kanila/kaniya*** na mga panghalip. Bago siya naging isang awtor, nagtrabaho si Chupeco bilang isang *graphic designer*. Siya ay may-asawa at nakatira kasama ang kanyang kabiyak at dalawang anak sa Maynila.

## Mga Piling Akda 
Ang mga gawa ni Chupeco ay kadalasang kumukuha ng inspirasyon mula sa mga kulturang Asyano.

* **The Girl from the Well Series** (*Ang Babae mula sa Balon Serye*)

* **The Bone Witch Series** (*Ang Seryeng Pangkukulam ng Buto*)

* **Silver Under Nightfall Series** (*Pilak Sa Ilalim sa Paglubog ng Gabi Serye*)

## Mga sanggunian
## Mga Panglabas na Kawing
* *Website ni Rin Chepeco*
* *Rin Chupeco: mga libro, talambuhay, pinakabagong update*
* *Panayam kay Rin Chupeco, May-akda ng The Bone Witch Trilogy*
* *Pinakamahusay na Mga Libro ni Rin Chupeco*

*
Kategorya:Kasarian
Bayanihan Pilipinas Pambansang Sayawing Pambayan na Kumpanya

Ang **Bayanihan Pilipinas Pambansang Sayawing Pambayan na Kumpanya**, salin mula sa pangalang *Bayanihan Philippine National Folk Dance Company*, ay ang pinakamatandang kumpanya ng sayaw sa Pilipinas. Bilang kumpanyang nakatanggap ng maraming gantimpala, kapwa pambansa at pandaigdig, [2] tinawag itong "imbakan ng halos lahat ng sayaw, pananamit at mga awiting Pilipino."

Ang kumpanya ay itinatag noong 1957 ni Helena Benitez at nagsimula noong Mayo 27, 1958 sa ''Brussels World Fair Expo '58'' bilang pagtugon sa kahilingan ng noo'y Pangulong Ramon Magsaysay. Mula noon ay nakagawa na sila ng hindi bababa sa 14 na pangunahing paglilibot sa Africa, Asya, Australia, Europa, US at Gitnang Silangan. Ito ay gumanap sa 6 na kontinente, 66 na bansa at 700 lungsod sa buong mundo. Gumaganap sila ng mga katutubong sayaw mula sa buong Pilipinas at mula sa ibang mga bansa. Hinango ng kumpanya ang pangalan nito mula sa salitang Filipino na katagang *bayanihan* na nangangahulugang pagtutulungan para sa kabutihang panlahat. 

Bilang pagpapahalaga at pagkilala sa kanilang pangunguna sa mga pagsisikap at internasyonal na tagumpay sa larangan ng Sayawing pambayan, ang mga mamamayan ng Pilipinas sa pamamagitan ng ika-10 Kongreso ng Pilipinas ay nagpatibay ng Batas Republika 8626 na nagdedeklara sa *Bayanihan Philippine Dance Company* bilang **The Philippines National Folk Dance Company**.

## Mga sanggunian
## Mga panlabas na kawing
* 
* *Talambuhay ng Bayanihan Folk Arts Center at ng mga Sumusuportang Entidad nito* 
* *Lawphil.net* 

*
Edward Keller Phils Inc.

Ang **Edward Keller Phils Inc.**, ay isang kompanya ng mga pagkain na nakabase sa Manila, Pilipinas na itinatag sa Canlubang, Calamba, Laguna na pagmamayari ng Swiss entrepreneur na si Edward Anton Keller.

## Kompanya
Ang kompanya ay nagseserbisyo na mga pagkain Sustansiyang kimikal, Katas (inumin), harina, cocoa, etc.

## Tignan ito
* Zenith Foods Corporation

## Sanggunian
Kategorya:Mga kompanya ng pagkain
Kategorya:Mga kompanya sa Pilipinas
Kategorya:Mga kompanya sa Aleman
Diyos na May Sungay

Ang Diyosa na may sungay o **Horned God** sa ingles ay isa sa dalawang pangunahing diyos na matatagpuan sa Wicca at ilang kaugnay na anyo ng Neopaganismo. Ang mismong terminong *Horned God* ay mas nauna pa sa Wicca, at isang sinkretikong termino noong unang bahagi ng ika-20 siglo para sa isang diyos na may sungay o may antler na may anyong-tao, na bahagyang nakabatay sa mga makasaysayang diyos na may sungay.

Kinakatawan ng dyos na may sungay ang panlalaking bahagi ng duoteistikong sistemang teolohikal ng relihiyon, bilang kabiyak ng babaeng Tatlong dyosa ng Buwan o iba pang Inang Diyosa. Sa karaniwang paniniwala ng mga Wiccan, siya ay iniuugnay sa kalikasan, ilang, seksuwalidad, pangangaso, at siklo ng buhay. Bagaman nagkakaiba-iba ang mga paglalarawan sa diyos, palagi siyang ipinapakita na may sungay o antler sa ulo, at madalas ilarawan bilang theriocephalic (may ulo ng hayop), sa ganitong paraan ay binibigyang-diin ang “pagkakaisa ng banal at ng hayop,” kung saan kabilang ang sangkatauhan.[    

Sa tradisyunal na Wicca (British Traditional Wicca), karaniwan siyang itinuturing bilang isang dualistikong diyos na may dalawang aspekto: maliwanag at madilim, gabi at araw, tag-init at taglamig, ang Oak King at ang Holly King. Sa ganitong pananaw ng dualismo, ang kanyang dalawang sungay ay sumasagisag, sa bahagi, sa kanyang dobleng kalikasan. (Ang paggamit ng mga sungay bilang simbolo ng dualidad ay makikita rin sa pariralang “on the horns of a dilemma.”)

Ang tatlong aspekto ng Diyosa at ang dalawang aspekto ng diyos na may sungay ay minsang iniuugnay sa limang punto ng Pentagram o Pentacle, bagaman nagkakaiba-iba kung aling punto ang tumutugma sa partikular na aspekto ng diyos o diyosa. Sa ilang iba pang sistema, siya ay inilalarawan bilang isang tatluhang diyos, na nahahati sa tatlong aspekto na sumasalamin sa Triple Goddess: ang Kabataan (Mandirigma), ang Ama, at ang Pantas.

Ang Diyos na May Sungay ay napag-aralan sa loob ng ilang teoryang sikolohikal at naging paulit-ulit na tema sa panitikang pantasya .  
[thumb|Ang pigurang may sungay na tipong " [Cernunnos " sa kawaling Gundestrup]]
right|thumb|Mga estatwa ng altar ng Diyos na May Sungay at Diyosa ng Ina na ginawa ni Bel Bucca at pagmamay-ari ng "Ina ng Wicca", si Doreen Valiente
thumb|Piguritong tanso ng isang "Diyos na may Sungay" mula sa Enkomi, Cyprus
left|thumb|Diyos na may sungay na si Naigamesha ng sub-relihiyong Indian na si Kaumaram . Posibleng mula sa panahon ng Shunga (ika-1–ika-2 siglo BCE), o mas maaga pa.
thumb|Ang imahe ng isang Sabbatic Goat noong ika-19 na siglo, na nilikha ni Eliphas Lévi . Ang Baphomet ay nagsisilbing isang makasaysayang modelo para sa konsepto ni Murray.

## Mga Sanggunian 
Kategorya:Mga diyos ng araw
Kategorya:Mga diyos ng kamatayan
Darhata Sawabi

Si **Darháta Sawábi** (Marso 4, 1943 - Marso 12, 2005) ay isang Pilipinang manghahabi ng *pis syabit* na ginawaran bilang Manlilikha ng Bayan noong 2005.

## Unang yugto ng buhay
Ipinanganak si Darháta Sawábi noong Marso 4, 1943 sa barangay ng Parang sa Jolo, Sulu. Siya ay isang Tausug. Hindi na siya nakapag-asawa.

## Manghahabi
Ang paghahabi lamang ang maaaring pagkakitaan ni Darháta Sawábi dahil siya ay lumaki na ang alam lamang ay ang mga gawaing bahay. Ang mga nagagawa niyang kwadradong *pis syabit* na may sukat na nasa 39 o 40 pulgada ay nagkakahalaga ng humigit-kumulang dalawang libong piso o P2,000 bawat isa. Ang *pis* ay tumutukoy sa disenyo o pattern na heometriko samantalang ang *syabit* ay kumakatawan sa pamamaraan (Inggles: *technique*) at kawit (Inggles: *hook*). Ang isang piraso ng *pis syabit* ay hinahabi ni Sawábi ng tatlong buwan. Ang mga habing ito ay binibili ng mga Tausug. Ginagamit nila ito bilang *headpiece* o *head covering* na inilalagay sa kanilang mga ulo upang ito ay matakpan. Ginagamit din ang *pis syabit* bilang palamuti sa mga katutubong kasuotan ng mga Tausug. Dahil sa kahanga-hangang kasanayan sa sining ng paghahabi ng *pis syabit* at sa kanyang mga masalimuot na mga disenyo, nagawa ni Darháta Sawábi na maging mataas ang halaga ng kanyang mga habi. Maging ang kanyang sariling komunidad ng mga manghahabi ay kinikilala ang kanyang kadalubhasaan sa paghabi ng *pis syabit,* ang kanyang matapang na paggamit ng mga magkakaibang kulay*,* at ang katapatan niya sa pagsunod o paggamit ng mga tradisyunal na disenyo.

Sa kabila ng kaguluhang dulot ng hidwaan sa pagitan ng pamahalaan ng Pilipinas at ng mga Moro noong dekada sitenta ay nanatiling pursigido si Darháta Sawábi sa kanyang paghahabi ng *pis syabit*. Nagpatulong siya sa kanyang paghabi sa mga baguhang manghahabi noong siya ay tumuntong ng apat na walong taong gulang. 

## Kamatayan
Namatay si Darháta Sawábi noong Marso 12, 2005.

## Mga sanggunian
## Panlabas na link
* Itinatampok si Darhata Sawabi sa opisyal na Facebook page ng National Commission for Culture and the Arts

Kategorya:Pilipinong manlilikha
Kategorya:Sining ng Pilipinas
Mahishasura

Si Mahishasura (Sanskrit: महिषासुर, Mahiṣāsura) ay isang asura na may anyong kalabaw sa relihiyong Hinduismo. Sa mga kuwento ng Hindu, inilalarawan siya bilang isang tuso at masamang demonyo na kayang magpalit ng anyo.  Siya ay anak ng asurang si Rambha at kapatid ng babaeng demonyong kalabaw na si Mahishi. Sa huli, napatay siya ng diyosang si Durga gamit ang kanyang trishula (tatlong-tulis na sibat o trident). Dahil dito, tinawag si Durga na Mahishasuramardini, na ibig sabihin ay “Tagapatay ni Mahishasura.” May anak din si Mahishasura na ang pangalan ay Gajasura.  

Ang pistang Navaratri (“Siyam na Gabi”) ay paggunita sa labanan nina Mahishasura at Durga. Nagtatapos ito sa Vijayadashami, na pagdiriwang ng kanyang pagkatalo. Ang kuwentong ito tungkol sa “tagumpay ng kabutihan laban sa kasamaan” ay may malalim na kahulugan sa Hinduismo, lalo na sa Shaktismo. Ikinukuwento at isinasadula rin ito mula sa aklat na Devi Mahatmya sa maraming templong Hindu sa Timog at Timog-Silangang Asya.

Ang Mahishasura Mardini Stotra na isinulat ni Adi Shankara ay ginawa bilang pag-alala sa alamat ni Durga   

## Mga Sanggunian
Henosidyo sa Gaza

Ang **Henosidyong Gaza** ay ang patuloy, sinasadya, at sistematikong pagsira sa mga mamamayang Palestino sa Piraso ng Gaza na isinagawa ng Israel noong digmaan sa Gaza.  Saklaw nito ang malawakang pagpatay, sinasadyang gutom, pagdudulot ng malubhang pinsala sa katawan at isip, at pagpigil sa mga panganganak.  Kabilang sa iba pang mga gawain ang pagharang, pagsira sa mga imprastraktura ng sibilyan, pagsira sa mga pasilidad ng pangangalagang pangkalusugan, pagpatay sa mga manggagawa sa pangangalagang pangkalusugan at mga naghahanap ng tulong, pagdudulot ng malawakang sapilitang pagpapaalis, paggawa ng sekswal na karahasan, at pagsira sa mga lugar na pang-edukasyon, pangrelihiyon, at pangkultura.

## Talababa 
## Mga sanggunian
Rakshasa

thumb|*Rakshasa* gaya ng inilalarawan sa Yakshagana, isang art form ng Uttara Kannada . Artist: Krishna Hasyagar, Karki
Ang **Rakshasa** (Sanskrit: राक्षस; Pali: rakkhasa) ay tumutukoy sa isang lahi ng mga nilalang na kadalasang masama at mapanganib. Madalas silang mabanggit sa mga relihiyong Hinduismo, Budismo, Jainismo, at maging sa ilang kuwentong-bayan ng Islam sa Indonesia.

Sinasabing naninirahan sila sa mundo ng tao, ngunit may taglay silang mga kapangyarihang sobrenatural. Karaniwan nilang ginagamit ang mga kapangyarihang ito para gumawa ng masama, tulad ng paggambala sa mga sagradong ritwal o pananakit at pagkain ng tao.

Ginagamit din ang salitang ito para ilarawan ang mga **asura**, isang grupo ng makapangyarihang nilalang na naghahangad ng kapangyarihan at kalaban ng mabubuting **deva** (mga diyos o banal na nilalang). Sa mga banal na aklat ng Hinduismo, pati na rin sa Budismo at Jainismo, madalas silang ilarawan bilang mga kalaban o kontrabida.

Ang tawag sa babaeng rakshasa ay **rakshasi** (राक्षसी, rākṣasī) 

## Hinduismo 
thumb|Ilustrasyon ng tatlong-ulong rakshasa na si Trisiras na nakaupo sa lalitasana sa isang trono na nakaharap sa isang altar ng apoy kung saan nasusunog ang isang pugot na ulo, 1830
[thumb|Isang ipinintang larawan ni Ravana, ang hari ng mga rākṣasa, na pinuputol ang pakpak ni [Jatayu habang dinudukot si Sita, ni Raja Ravi Varma.]]

Talaksan:Rasetsuten.jpg|alt=Painting of Rakshasa as one of the Twelve Devas of the Vajrayana tradition.Japan, Heian period, 1127 CE.| Pagpipinta ni Rakshasa bilang isa sa Labindalawang Deva ng tradisyong Vajrayana . 
Talaksan:Painting_of_Rakshasa_with_short_explanation,_Japan,_12th_century.jpg|alt=Rakshasa as a single deity, depicted on a page from a folio describing deities from the Diamond Realm and Womb Realm.Japan, Heian period, 12th century.| Si Rakshasa bilang isang iisang diyos, na inilalarawan sa isang pahina mula sa isang folio na naglalarawan sa mga diyos mula sa Diamond Realm at Womb Realm . 
Talaksan:Fugen_Ten_Rasetsunyo_(Nara_National_Museum).jpg|alt=Painting of Samantabhadra accompanied by the Ten Rākṣasīs.Japan, Kamakura period (1185-1333).| Pagpipinta ni Samantabhadra na sinamahan ng Sampung Rākṣasī . 

## Mga Sitasyon
Ricin

Ang **Ricin** (binibigkas na *ray-sin*) ay isang uri ng protina na tinatawag na **lectin** (protina na kumakapit sa asukal) at isang napakalakas na lason. Ito ay nanggagaling sa mga buto ng halamang castor oil na tinatawag na Ricinus communis.

Ang dami ng ricin na kayang makapatay ng kalahati ng mga daga sa eksperimento (tinatawag na LD50) ay humigit-kumulang 22 micrograms bawat kilo ng timbang ng katawan kapag itinurok sa tiyan. Kapag nalunok naman, mas hindi ito gaanong kalason. Tinatayang ang nakamamatay na dami para sa tao kapag nalunok ay mga 1 milligram bawat kilo ng timbang ng katawan.

Ang ricin ay isang uri ng toxalbumin (nakalalasong protina). Una itong inilarawan ng siyentistang si Peter Hermann Stillmark, na kilala bilang tagapagtatag ng pag-aaral tungkol sa lectin (lectinology). Ang ricin ay may pagkakahawig sa kemikal na tinatawag na robin. 

## Biokemistria 
Ang Ricin ay inuuri bilang isang type 2 ribosome-inactivating protein (RIP)[NB]. Samantalang ang type 1 RIPs ay binubuo ng isang chain ng protina na nagtataglay ng catalytic activity, ang type 2 RIPs, na kilala rin bilang holotoxins, ay binubuo ng dalawang magkaibang chain ng protina na bumubuo ng isang heterodimeric complex. Ang Type 2 RIPs ay binubuo ng isang A chain na katumbas ng isang type 1 RIP, na covalently na konektado sa pamamagitan ng isang disulfide bond sa isang B chain na catalytically inactive, ngunit nagsisilbing mamagitan sa transportasyon ng AB protein complex mula sa ibabaw ng cell, sa pamamagitan ng mga vesicle carrier, patungo sa lumen ng endoplasmic reticulum (ER). Ang parehong type 1 at type 2 RIPs ay functionally active laban sa mga ribosome *in vitro* ; gayunpaman, ang type 2 RIPs lamang ang nagpapakita ng cytotoxicity dahil sa mga katangiang parang lectin ng B chain. Upang maipakita ang ribosome-inactivating function nito, ang ricin disulfide bond ay dapat na reductively cleaved. 
alt=|left|thumb|Isang paghahambing ng magkatulad na istruktura ng abrin-a (pula) at ricin (asul)
thumb|Sitaw
thumb|Mga buto ng langis ng castor sa Royal Botanic Gardens, Kew Economic Botany Collection

## Mga Sanggunian 
Kategorya:Toksin
Kategorya:Protina
Gilda Cordero-Fernando

**Gilda Cordero-Fernando** (Hunyo 4, 1930 – Agosto 27, 2020) ay isang Pilipinong manunulat, tagapaglathala, biswal na artista, taga-disenyo ng moda, tagapagbuo sa sining ng teatro, at aktibistang panlipunan. 

Si Gilda ay kilala sa pagsulat at paglalathala ng maraming akda na nagsasaliksik sa kulturang Pilipino; ukol sa kanyang impluwensya bilang tagapayo at tagataguyod ng maraming manggagawang pangkultura sa Pilipinas; at sa kanyang "*makulay na katangian sa eksenang pampanitikan ng Pilipinas.*"

## Talambuhay 
Siya ay ipinanganak sa Maynila, na may B.A. mula sa St. Theresa's Collegesa Maynila, at nagtamo ng M.A. mula sa Pamantasang Ateneo de Manila. Ang kanyang maagang karerang pampanitikan, ay nagsimula noong 1952 at umabot hanggang 1970, na nakatutok sa mga maikling katha. Ang kanyang mga maikling kwento ay regular na kinukuha sa mga klase sa Ingles sa kolehiyo sa Pilipinas, at isinasama sa mga aklat pampanitikan ng Pilipinong manunulat sa Ingles. Ang ilan sa mga ito ay ang dalawang koleksyon ng mga maikling kwento: *The Butcher, The Baker and The Candlestick Maker* (1962) at *A Wilderness of Sweets* (1973). Sa panahong ito, nakakuha din siya ng pagpuri para sa kanyang kolum na "Tempest in a Teapot" sa pahayagang Manila Chronicle, bago isara ito noong Batas Militar.

## Pamanang Pilipino at paglipat sa *non-fiction* 
Matapos ang deklarasyon ng Batas Militar ni Ferdinand Marcos na humantong sa pagsasara ng mga pahayagan, inilipat ni Cordero-Fernando ang kanyang pagtuon sa gawaing non-fiction. Ang kanyang obra sa Filipino Heritage, isang 10-volume na pag-aaral sa kasaysayan at kultura ng Pilipinas na inilathala ng Lahing Pilipino noong 1978, ay pananda ng kanyang pagbabago mula sa kanyang maagang pagtutok sa fiction, at patungo sa mga nonfiction na gawa na tuklasin ang iba't ibang aspeto ng kulturang Pilipino.

## Pagsasakabilang Buhay 
Pumawi si Cordero-Fernando dahil sa matagal na karamdaman noong Agosto 27, 2020, sa edad na 90 sa panahon ng Pandemya ng COVID-19 sa Pilipinas. Ilang ulit pagkalipas na iminungkahi si Cordero-Fernando sa Orden ng mga Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas, ngunit ang kanyang mga nominasyon ay ulit na naisinantabi diumano'y sa dahilang *"pangkakalakal"* na naibibingtang sa loob ng parangal.

## Mga tanyag na aklat *(Ingles)* 

* 1962 - *The Butcher, The Baker and The Candlestick Maker*
* 1973 - *A Wilderness of Sweets*
* 1977 - Streets of Manila (bilang *mananaliksik*)
* 1978 - Filipino Heritage (bilang *kasamang editor*)
* 1978 - *Turn of the Century*
* 1980 - Philippine Ancestral Houses (bilang *tagapaglathala*)
* 1981 - Being Filipino (bilang *patnugot*)
* 1987 - The History of the Burgis (bilang *tagapaglathala*)
* 1989 - Folk Architecture (bilang *patnugot*)
* 1991 - *The Soul Book*
* 1992 - *Philippine Food and Life*
* 2000 - Luna: *An Aswang Romance*
* 2005 - *The Last Full Moon*
* 2012 - *The Magic Circle*

## Mga sanggunian
*
Laab

Ang **laab** (; , ), na binabaybay din bilang **larb**, **laap**, **larp**, o **lahb ,** ay isang ensalada ng giniling na karne sa lutuing Lao. Kilala ito sa matapang at balanseng lasa, at madalas na sinasamahan ng malagkit na kanin at ensalada ng berdeng papaya.

Ang laab ay nagtatampok ng giniling na karne, kadalasang baboy, manok, baka, pato, o isda, na tinimplahan ng katas ng dayap, patis, inihaw at giniling na bigas, at mga sariwang damong pampalasa tulad ng menta, at kadalasang dinaragdagan ng sili para sa anghang.

Nagmula ang laab sa Laos at mahalagang bahagi ng mga pagkaing pangkultura at pangdiriwang ng mga Lao. Malaki ang impluwensiya nito sa mga lutuin ng mga kalapit na rehiyon, lalo na sa hilagang-silangan at hilagang bahagi ng Taylandiya (Isan at Lanna), na may makasaysayang ugnayan sa dating Kaharian ng Lan Xang. Lumilitaw din ang mga baryante ng laab sa mga lutuin ng ibang mga pangkat na nagsasalita ng wikang Tai, tulad ng sa Estado ng Shan sa Myanmar at Lalawigan ng Yunnan sa Tsina. Sa kabila ng mga adaptasyon sa rehiyon, nananatiling malinaw na Lao ang pinagmulan ng laab.

## Mga sanggunian
Kategorya:Ensalada
Kategorya:Mga pambansang lutuin