Nasi goreng

Ang ***nasi goreng*** ay sinangag mula sa Timog-silangang Asya na karaniwang niluluto kasama ng mga pira-piraso ng karne at gulay. Isa sa mga pambansang pagkain ng Indonesya, kinakain din ito ng mga komunidad ng nagsasalita ng Malay sa mga bansa kagaya ng Malasya, Singapura at Brunei, at sumikat din sa Sri Lanka dahil sa mga migrasyon mula sa kapuluang Malay, sa mga bansa kagaya ng Suriname dahil sa mga komunidad ng imigranteng Indones, at sa Olanda dahil sa ugnayang kolonyal nito sa Indonesya. Naiiba ang  sa mga ibang sinangag sa Asya dahil sa kakaibang mausok na aroma nito, at lasang karamelisado at maalinamnam din. Walang iisang resipi para sa , at naiiba ang komposisyon at paghahanda nito sa bawat sambahayan. 

Matagal nang nakonsiderang mahalagang bahagi ng lutuing Indones ang . Noong 2018, kinilala ito ng pamahalaang Indones bilang isa sa limang pambansang pagkain ng bayan. Mabibili ang panimpla para sa  kahit saan, at masusumpungan sa mga konbi sa buong Indonesya ang  na elado at pinapainit sa mikrolon.

## Etimolohiya 
"Sinangag" ang kahulugan ng  sa wikang Indones at wikang Malay. Inilalarawan ng Cambridge English Dictionary ang  bilang "Indones na kanin na dinagdagan ng mga pira-piraso ng kanin at gulay", ngunit halos kasingkaraniwan lang ang pagkaing ito sa Malasya at Singapura, mga karatig na bansa, bilang isteypol sa kultura.

## Kasaysayan 
alt=Isang babaeng nagluluto ng nasi goreng sa Indonesya.|thumb|upright|Isang babaeng nagluluto ng *nasi goreng* sa Indonesya.
Kagaya ng mga ibang resipi ng sinangag sa Asya, iminugkahi ng ilang komentarista na matutunton ang pinagmulan ng  ng mga Indones sa sinangag ng Timugang Tsina, at ipinapalagay na binuo ito para hindi masayang ang kanin. Makikita ang impluwensiya ng Tsina sa lutuing Indones sa *mie goreng* na lumitaw kasabay ng pagpapakilala ng pagsangag na nangailangan ng paggamit ng Tsinong wok. Sa Tsina, sumikat nang sumikat ang pagsangag sa dinastiyang Ming (1368–1644 PK). Nagmula ang karaniwang toyo sa Tsina noong ika-2 siglo PK, ngunit, nilinang ang  (toyong matamis) sa Indonesya na nilagyan ng maraming lokal na asukal sa palma.

Gayunpaman, hindi malinaw kung kailan nagsimula ang mga tao ng kasalukuyang-panahong Indonesya na magsangag ng kanin. Yumabong ang kalakalan ng Tsina at kapuluang Indones mula panahon ng Srivijaya noong mga ika-10 siglo at tumindi ito sa panahong Majapahit noong ika-15 siglo. Noong panahong iyon, nagsimulang manirahan ang mga imigranteng Tsino sa kapuluan, at dinala nila ang kanilang kultura at lutuin. Karaniwang gusto ng mga Tsino ang mga mainit at bagong-luto, at sa kanilang kultura, bawal itapon ang mga tira-tirang pagkain.

Inaangkin ni Fadly Rahman, isang manunulat mula sa Unibersidad ng Padjajaran na walang makasaysayang ebidensya na nagpapatunay na katutubo sa Indonesya ang , at iminungkahi ng isa pang teorya bukod sa impluwensiyang Tsino: ang  ay hango sa Gitnang Silanganing putahe na tinatawag na *pilaf*, kanin na niluto sa tinimplahang sabaw. Gumagamit ang isang baryante, ang  (sinangag ng kambing) ng mga karne ng tupa o kambing (pinapaboran ng mga Arabeng Indones), espesyang malasa at  (ghee), na pawang mga tipikal na sangkap na ginagamit sa paghahanda ng pilaf sa Gitnang Silangan.
thumb|upright|Ika-19 siglong resipi para sa nasi goreng, mula sa isang Album amicorum ng *Koninklijke Bibliotheek* (Maharlikang Aklatan ng Olanda)
Itinuturing ang  bilang bahagi ng kulturang Indiyo noong panahong kolonyal. Lumilitaw ang pagbanggit ng  sa panitikang kolonyal ng Silangang Indiyas ng Olanda, katulad sa  ni Marco Kartodikoromo, isang kuwentong de-serye na inilathala sa diyaryong Sinar Hindia noong 1918. Sumikat ang  sa buong mundo dahil sa kalakalan ng Olanda at Silangang Indiyas ng Olanda noong panahong iyon.

Noong naging malaya ang Indonesya, sikat na kinonsidera ang  bilang pambansang putahe, ngunit hindi ito opisyal. Nakatulong ang kasimplihan at bersatilidad nito sa pagsikat nito at naging isteypol ito sa mga sambahayang Indones—kolokyal na itinuring bilang "pinakademokratikong" pagkain dahil wala itong eksakto at mahigpit na resipi, at magagawa ng mga tao ang anumang gusto nilang gawin dito. Kinonsidera ang  na karaniwang kinakain sa mga sambahayang Indones bilang pagkaing huwaran na kumakatawan sa pamilyang Indones. Ito ay naging bahagi ng menu, ipinakilala, inalok at inihain sa loob ng *Indonesian Theater Restaurant* sa pabilyong Indones noong ''New York World's Fair* (Tanghalan ng Mundo sa New York) ng 1964. Sinabi ni Howard Palfrey Jones, ang Amerikanong embahador sa Indonesya noong mga huling taon ng pamamahala ni Sukarno sa gitna ng 1960s, sa kanyang talambuhay *"Indonesia: The Possible Dream"* (Indonesya: Ang Posibleng Pangarap), na gusto niya ang . Inilarawan niya ang kanyang kagustuhan sa  na iniluto ni Hartini, isa sa mga asawa ni Sukarno, at pinuri ito bilang isa sa mga pinakamasarap na  na natikman niya.

Noong 2018, opisyal na kinilala ang  ng pamahlaang Indones bilang isa sa mga pambansang putahe kasama ang apat pa: soto, sate, rendang, at gado-gado.

## Galerya 

Talaksan:Nasi Goreng Udang Istimewa.JPG| Nasi goreng, hipon at itlog. Kinaugaliang almusal na Indones
Talaksan:Nasi Goreng Ayam in Bali.jpg| Nasi goreng, manok at itlog sa Bali
Talaksan:Nasi Goreng Ikan Asin.jpg| Nasi goreng, inasnang isda at itlog
Talaksan:Nasi goreng di Rantepao.JPG|Pulang nasi goreng sa Rantepao, Timog Sulawesi
Talaksan:Indonesian Food.png|Combo ng *nasi goreng'' at inihaw na manok, pangunahing putaheng Indones sa mga dayuhan
Talaksan:Nasi goreng Chinese style.JPG| "Istilong-Tsino" na Nasi goreng sa Jakarta
Talaksan:Nasi goreng Hong Kong Mataram.JPG| "Istilong-Hong Kong" na Nasi goreng sa Mataram, Lombok
Talaksan:Mushroom fried rice, Loving Hut, Yogyakarta.jpg|Kabuteng nasi goreng sa Yogyakarta
Talaksan:Very mediocre Nasi Goreng Seafood.jpg| Pagkaing-dagat na nasi goreng sa Sandakan, Sabah, Silangang Malasya

## Mga sanggunian 
Kategorya:Lutuing Indones
Kategorya:Lutuing Malayo
Kategorya:Mga pambansang lutuin
Kategorya:Lutuing Singapurense