open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
KALIBAPI

Ang **KALIBAPI** (Kapisanan sa Paglilingkod sa Bagong Pilipinas) ay isang partidong pampolitika na nagsilbing ang nag-iisang umiiral na partido sa Pilipinas noong pananakop ng Hapon. Ito ay nilayong maging bersiyong Pilipino ng partidong Taisei Yokusankai ng pamahalaan ng Hapon. Ito ay binuo ng Komisyong Tagapagpaganap ng Pilipinas sa ilalim ni Jorge Vargas. Ito ay nilikha alinsunod sa Proklamasyon bilang 109&nbsp;ng Komisyong Tagapagpaganap ng Pilipinas noong 8 Disyembre 1942. Ang KALIBAPI ay naging makinarya sa propaganda ng mga Hapones upang makuha ang simpatya at pakikiisa ng mga Pilipino. Nang lumaon ito ay itinatag na isang partido pampolitika. Binuwag ang lahat ng mga lapiang pampolitika at tanging KALIBAPI lamang ang partidong pampolitika na pinahihintulutang umiral ng mga Hapones.

Kategorya:Pilipinas sa ilalim ng Hapon
Kategorya:Mga partidong pampolitika sa Pilipinas
University Belt

[[Talaksan:Pic geo photos - ph=mm=manila=sampaloc=university belt - aerial shot from riverview mansion -philippines--2015-0624--ls-.JPG|thumb|300px|Tanawin ng bahaging Sampaloc ng *University Belt* ("Sinturon ng [mga] Unibersidad) mula sa himpapawid.]]
Ang ***University Belt*** (literal na "pamigkis ng [mga] pamantasan" o "sinturon ng [mga] unibersidad") ay ang pangalan sa Wikang Inggles ng isang hindi opisyal na distrito ng Maynila. Tinutukoy nito ang mga pamantasan at mga paaralan na may magagandang kalidad sa bansa.

Kung susumahin, pagsinabing University Belt, tumutukoy ito sa distrito ng San Miguel. Pero dapat, pagtinukoy ng ganito, isasalo na rin ang mga distrito ng Sampaloc, Quiapo, at Santa Cruz.

Kaurian:Maynila
Kaurian:Pilipinas
Bantayog sa Sangkatauhan

Ang **Bantayog sa Sangkatauhan** (Ingles: *Monument to Humanity*) ay isa sa mga batong may iba't ibang hugis ng mga nilalang ng mundo, na matatagpuan sa mataas na talampas ng Gitnang Peru. Nasa Markawasi (o *Marcahuasi*) ito na nasa 12,500 mga talampakan ng Bulbundukin ng Andes. Si Daniel Ruzo, isang Peruanong manggagalugad o eksplorador, ang nagbigay ng pangalan sa monumentong batong ito na naglalarawan o may mga wangis o itsura ng apat na natatangi at magkakaibang mga lahi o lipi ng sangkatauhan. May taas na 85 talampakan ang batong bantayog at nakalagak sa hilagang bahagi ng nasabing talampas.

## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
*Larawan ng Bantayog para sa Sangkatauhan, iba pang mga istatuwang bato, at nina Daniel at Carola Ruzo, mula sa BCVideo.com

Kaurian:Antropolohiya
Kaurian:Kasaysayan ng Peru
Nobelyo

Ang **nobelyo** o **nobelyum** (, Ingles: *nobelium*, may sagisag na **No**, atomikong bilang na 102, isotopikong mga masang 252, 253, 254, 255, at 256, mga kalahating-buhay na 4.5, 95, 75, 180, at 8 mga segundo) ay isang sintetikong elementong radyoaktibo at trans-uranikong matatagpuan sa mga seryeng aktinido. Unang nakilala ito nang tama ng mga siyentipiko noong 1956 o 1958.  Natuklasan ito nina A Ghiorso, T Sikkeland, J Walton at GT Seaborg.  Natuklasan ito sa Laboratoryo ng mga Reaksiyong Nuklear ng Flerov (*Flerov Laboratory of Nuclear Reactions* sa Ingles) sa Dubna, Rusya.  Kaunti lamang ang nalalaman ang tungkol sa elementong ito ngunit may limitadong bilang mga eksperimentong kimikal ang nagpakitang bumubuo ito ng matatag na dibalenteng iyono (*divalent ion*), maging ng prediktado o inaasahang tribalenteng iyono (*trivalent ion*) na may kaugnayan sa pag-iral nito bilang isa sa mga aktinoyd.  Nagbuhat ang pangalang *nobelyo* at *nobelyum* mula sa Suwisong kimikong si Alfred Nobel.

## Sanggunian
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga elementong kimikal
Federico II ng Prusya

:*Para sa politiko sa Pilipinas, pumunta sa Federico Sandoval II.*

Si **Federico II ng Prusya** (Ingles: *Frederick II of Prussia*, ; 24 Enero 1712 sa Berlin  17 Agosto 1786 sa Potsdam), kilala rin bilang **Federico II** (*Frederick II* sa Ingles) lamang, ay isang hari ng Prusya (1740–1786) mula sa Kabahayan ng Hohenzollern o Dinastiyang Hohenzollern.  Sa kanyang gampanin bilang prinsipeng tagahalal o prinsipe-elektor ng Banal na Imperyong Romano, siya si **Federico IV** (Ingles: *Frederick IV*, Aleman: *Friedrich IV*) ng Brandenburg.  Sa unyong personal, siya ang namumunong prinsipe ng Prinsipalidad ng Neuchâtel.  Nakilala siya bilang **Federico ang Dakila** (Ingles: *Frederick the Great*, Aleman: *Friedrich der Große*) at pinalayawang **Matandang Fritz** (Aleman: *der alte Fritz*, Ingles: "*Old Fritz*").

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga hari
Kategorya:Mga Aleman
Potograpiya

[thumb|right|250px|Isang babaeng retratistang kumukuha ng mga larawan sa pamamagitan ng isang kamera, habang nasa [Seattle, Washington, Estados Unidos.]]

Ang **potograpiya** o **potograpi** (mula sa kastila *fotografía*) ay isang paraan o proseso ng paggawa o paglikha ng isang larawan sa pamamagitan ng isang kamera. Tinatawag na **potograpo**, **potograper**, o **retratista** (mula sa kastila *fotógrafo* at *retratista*) ang isang táong kumukuha ng mga retrato o larawan.  Sa ibang kahulugan, tumutukoy din ang potograpiya sa isang kalipunan ng mga retrato, ang album ng mga larawan.

## Tingnan din 
* Potograpiya at batas
* Mga tagapanimula ng potograpiya sa Pilipinas

## Mga sanggunian 
Kategorya:Sining biswal

Kategorya:Kasaysayan ng sining
Philippine Madrigal Singers

Ang **University of the Philippines Madrigal Singers** (UPMS), kilala rin bilang **Philippine Madrigal Singers** o *Madz*, ay isa sa mga tampok na pangkat pangsining na nakabase sa University of the Philippines, Diliman. Ang kasalukuyang direktor nito ay asi Mark Anthony Carpio. Sila ang pinakaunang koro sa buong daigdig na nagwagi ng dalawang ulit sa European Grand Prix for Choral Singing (noong 1997 at 2007)

## Kasaysayan 
Ang Madz ay isa sa mga koro sa Asya na nagtamo ng maraming gantimpala sa mga malalaking patiimpalak para sa koro sa loob ng ilang taon. Dahil sa kanilang mahusay na paglahok sa mga koponang ito, sila ay itinuturing na isa sa mga pinakamahusay na koro sa buong daigdig.

Sila ay itinatag ni Propesora Andrea Veneracion, bilang *University of the Philippines Madrigal Singers* noong 1963. (Si Prop. Veneracion ay itinanghal na Pambansang Alagad ng Sining para sa Musika noong 1999.) Ang halos lahat ng mga kasapi ng pangkat ay binubuo ng mga mag-aaral, guro at mga nagsipagtapos sa iba-ibang mga sangay na kolehiyo ng University of the Philippines. Ang kasalukuyang direktor ng grupo ay si Mark Anthony Carpio.

## Mga Gantimpala
* Spittal, Austria
* Arezzo at Gorizia sa Italia
* Neuchâtel, Suwisa
* Debrecen, Hungary
* Varna, Bulgaria
* Tolosa, Espanya
* Marktoberdorf, AlemanyaGermany
* Grand Prix European de Chant Choral Competition (1997) - Tours, Pransiya
* *Grand Prix de la Ville de Tours* sa *Florilege de Tours*, Pransiya
** Unang Gantimpala for Category III (mixed vocal ensemble)
** Unang Gantimpala for Category IV (malayang palatuntunan)
** *Prix University François Rabelais* - para sa pinakamahusay na pag-awit ng isang bilang mula sa panahong Renasimiyento.
* Grand Prix European de Chant Choral Competition (Agosto 2007) - Arezzo, Italya 
*UNESCO Artist for Peace (27 Hulyo 2009)

## Diskograpiya
* *Joy: A Choral Celebration of Christmas* (1997)
* *Bayan Ko, Aawitan Kita* (1998)
* *Madz in Love* (1999)
* *Madz Around the World* (2000)
* *Acclamation* (2006)
* *Love, Joy and Inspiration* (2006) - isang espesyal na kumpilasyong binubuo ng mga CD na *Joy*, *Madz in Love* and *Acclamation*

## Mga Tagakumpas
* Tagapagtatag na Tagakumpas - Andrea Veneracion (1963-2001, retirado)
* Kasalukuyang Tagakumpas - Mark Anthony Carpio (2001 - kasalukuyan)

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
* The Philippine Madrigal Singers - Official website 
* Philippine Madrigal Singers  ''- from the Cultural Center of the Philippines website

Kategorya:Mga korong Pilipino
Kapuluang Maluku

thumb|Mapa ng kapuluang Maluku

Ang **Kapuluang Maluku** o **Moluccas** ay isang kapuluang bahagi ng Indonesia.

## Kasaysayan
### Kalakalan at agawan sa lupain ng pampalasa
Ang kapuluan ay nakilala noong ika-16 na siglo sa Europa bilang "kapuluan ng mga pampalasa" (Kastila: La Especiería; Portugés: Ilhas das Especiarias). Kung sa mga Kastila at Portugés, ay Portugés ang nakaaalam noon ng kinaroroonan ng kapuluang ito. Ninais madaig ng kaharian ng Kastila ang Portugal sa kalakalan ng mga pampalasa sa Europa upang ang kalakalan ay mapagmulan nila ng yaman.

Matapos maipagtabuyan ng Portugal ang pakiusap ng manlalayag na si Fernando de Magallanes patungkol sa kapuluan ng Maluku ay iminungkahi niya sa Haring Carlos II ng España na hahanapin niya ang kapuluan at ang babagtasing daan ay pakanluran ng Europa. Nakarating ang kanyang samahan lulan ng mga panlakbay na bangka sa mga kapuluan ng Guam at ng tinatawag ngayong Pilipinas. Siya ay napatay sa labanan sa Mactan at hindi na nakaabot pa sa pagkahanap sa Maluku at, sa makatuwid, sa pagbalik sa España.

### Panahon ng mga pananakop mula Europa
Patungkol sa pananaw ng mga taga-kapuluang Pilipinas sa kapuluang Maluku noong panahon ng pananakop mula Europa ay mapag-aalamang matapos maagaw ng mga Kastila ang ilang mahahalagang bayan sa Luzon ay noong taóng 1610, tinawag ng Tagalog na manunulat na si Tomás Pinpin ang kapuluan na "Maloco" (Maluku) at hindi "Molucas" na katawagan ng mga Kastila. Binanggit niya rin ang pagsama ng ilang Tagalog at Kapampangan sa mga Kastila patungo sa kapuluang iyon. Ito ay isinaysay niya sa kanyang "Librong Pagaaralan nang manga Tagalog nang Uicang Castila".

Kategorya:Mga pulo ng Indonesia
Kategorya:Mga dating kolonya ng Espanya
Kategorya:Mga pulo sa Karagatang Pasipiko
Andres Malong

Si **Andres Malong** ay ang nakaraang maestro de campo ng Binalatongan, ngayon ay Lungsod ng San Carlos, Pangasinan. Isang Bornean na nagngangalang Pedro Ladia ang dumating sa Malolos, Bulacan noong 1643. Pinamunuan niya ang mga katutubo ng Malolos, Bulacan sa pag-aalsa laban sa koloniyal na pamahalaan. Maraming katutubo ang naniwala sa kaniya ngunit hindi nagkaroon ng katuparan ang kaniyang balak dahil nahimok ni Padre Cristobal Enriquez ang mga taong manatili sa relihiyong Katoliko. Dahil dito, pinatay si Pedro Ladia ng mga kastila.

Kategorya:Mga Pilipino
Emelina Masangkay

Si **Emelina Gregorius Masangkay** ay isang relihiyoso at sibikong pinuno.

## Mga sanggunian
**Human Development Sector*. Sulong Pilipina! Sulong Pilipinas! A Compilation of Filipino Women Centennial Awardees. National Centennial Commission -Women's Sector. Taft Avenue, Manila:1999

Kaurian:Mga Pilipino
Melba Padilla Maggay

Si **Melba Padilla Maggay** ay isang Pilipinong manunulat at antropologo.

## Personal na buhay
Nakatapos si Melba Padilla Maggay ng doktorado sa *Philippine Studies* at masteral sa *English literature*.

## Mga gawa
Isinulat ni Melba Padilla Maggay ang "*Global Kingdom, Global People*" na tumatalakay sa kagandahan ng mga kakaibang kultura gaano man kaliit ang nagagawa nitong tatak sa mundo at ang "*Dark Days of Authoritarianism*" na nagsasaad ng pamumuhay sa ilalim ng batas militar noong panahon ni Pangulong Ferdinand Marcos mula 1972 hanggang 1981, at hanggang sa mapayapang pag-aalsa na naganap noong 1986.

Itinatag niya ang *Institute for Studies in Asian Church and Culture* (ISACC) na matatagpuan sa Lungsod ng Quezon sa Pilipinas.

Pinamumunuan niya bilang presidente ang *Micah Global* na isang alyansa ng mahigit sa 700 mga pagpapaunlad na organisasyon sa buong mundo na nakabatay sa pananampalataya.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga manunulat mula sa Pilipinas
Lily Mendoza

Si **Lily S. Mendoza** ay isang propesor sa Kultura at Komunikasyon sa Pamantasan ng Denver sa Denver, Colorado, Estados Unidos.  Naging propesor siya sa Unibesidad ng Pilipinas, Maynila bago pumunta ng Estados Unidos.  Siya ang may-akda ng *Between the Homeland and the Diaspora: The Politics of Theorizing Filipino and Filipino American Identities*.

Kaurian:Mga Pilipino
Vicente del Prado

Si **Vicente del Prado** ay isang rebolusyonaryong Pilipino sa Katipunan.

## Mga sanggunian
* "Northern Luzon and CAR: Vicente del Prado." Unsung Heroes of the Philippines Revolution - MSC Communication Technologies, Inc. http://www.msc.edu.ph/centennial/hero/car/page5.html.
* Quirino, Carlos. ''Who's who in Philippine History''. Maynila: Tahanan Books, 1995.

Kategorya:Katipunan
Tropiko ng Kanser

350px|thumb|Mapa ng mundo na pinapakita ang Tropiko ng Kanser
Ang **Tropiko ng Kanser**, o **Hilagang Tropiko**, ay isa sa limang pangunahing panukat ng digri o pangunahing mga bilog ng latitud na minamarkahan ang mga mapa ng Daigdig. Ito ang pinakahilagang latitud kung saan maaaring magpakita ang Araw ng diretso sa ibabaw sa tanghali.

## Heograpiya
Ito ay nakapaloob sa Hilagang Emisperyo kung saan matatagpuan ang bahaging hilaga-itaas ng mundo ang mga kontinente ng Hilagang Amerika, kalahati ng Mehiko, Europa, Rusya, Kanlurang Asya at Silangang Asya na siyang dahilan mula sa Hilagang Polo sa Arktik. Ito ay kasalungat ng Tropiko ng Kaprikorn mula sa ibaba ng mundo.

Kategorya:Mga guhit ng latitud
Manchukuo

Ang **Manchuko** (伪满) ay isang papet na rehiyon sa Manchuria at silangang Kalooban ng Mongolia. Ang rehiyon ay ang pinakamakasaysayang lugar sa Dinastiyang Qing. Ginawa ng dating opisyal ng dinastiyang Qing sa tulong ng Imperyo ng Hapon noong 1932. Ang rehiyon ay pinamamahalaan ng Imeryo ng Hapon at ni Puyi, ang huling emperador ng dinastiyang Qing bilang nominal regent at emperador. Ang gobyerno ng Manchukuo ay binuwag noong 1945 pagkatapos matalo ng Imperyo ng Hapon pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Ang Manchus ang bumuo ng minorya sa Manchukuo, pinakamalaking tribo ang Han Chinese. Meron ding Koreano, Hapon mga puting Ruson at iba pang mayorya Ang rehiyon sa Mongolia sa Kanlurang Manchuria ay pinamumunuan ng iba't ibang sistema ng tradisyon ng mga Mongol

Pagkatapos masakop ng Tribong Manchu ang Tsina pinalitan nla ang Dinastiyang Ming sa Dinastiyang Qing. Pagkatapos humina ang kapangyarihan ng Krote sa Beijing maraming lugar ang bumagsak sa kamay ng mga Imperyo o naging malaya. Noong 1880's ang Imperyo ng Ruso ay interesado sa mga lupa sa Hilaga sa Imperyong Qing. Noong 1858's, nakuha ng mga Ruso ang kontrol sa mga lupang tinatawag na Outer Manchuria salamat sa Supplementary Treaty of Beijing na nagtapos sa Ikalawang Opium war. Ngunit hindi kuntento dito ang Ruso, at ang Dinastiyang Qing ay patuloy na humihina, gumawa sila ng mga pagkilos upang kuhanin ang natitirang lupa ng Manchuria na naging malakas sa ilalim ng impluwensiya ng mga Ruso noong 1890's sa pagtatayo ng Chinese Eastern Railway patunggong Harbin hanggang Vladiovostok.

## Mga pinagmulan 
Bilang resulta ng Russo- Japanese war ( 1904-1905) pinalitan ng impluwensiya ng Hapon ang Ruso sa Inner Manchuria. Noong 1906, ginawa ng Hapon ang South Manchurian Railway hanggang Port Arthur. Sa pagitan ng Una at Ikalawang digmaang pandaigdig ang Manchuria ay naging pampolitika at militar na Battleground sa pagitan ng Rusya, tsina at Hapon. Umurong ang Hapon sa Outer Manchuria bilang resulta sa Rebolusyon Ruso ng 1917. Ang pinagsamang Tagumpay ng militar ng Sobyet at pressure sa ekonomiya ng Amerika ay nagtulak sa Hapon na umalis sa area, gayunpaman ng Outer Manchuria ay ibinalik sa Sobyet noong 1925

Kategorya:Mongolia
Dear Friend

Ang **Dear Friend** ay isang Weekend Drama ng GMA Network. Ang itinakdang punong-abala ng programa ay si actress at singer Jolina Magdangal at actor Marvin Agustin.

## List of Shows 
## Tingnan din 
* Talaan ng mga palabas ng GMA Network

## Mga sanggunian 
Kategorya:GMA Network
Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas
Leonila Garcia

Si **Leonila Dimataga-Garcia** (Hulyo 17, 1906 – Mayo 17, 1994) ay ang asawa ni Carlos P. Garcia, ang dating Pangulo ng Pilipinas at ang ikawalong Unang Ginang ng Pilipinas pagkatapos mamatay ni Ramon Magsaysay bilang Pangulo na nagdulot sa kanyang asawa na Pangalawang Pangulo noon na maging kahalili sa pagkapangulo.  Kilala siya bilang "Inday", at isang propesyunal na parmasiyutiko.

Tubo sa Opon (Lungsod ng Lapu-Lapu ngayon), Cebu, naging aktibo siya sa pang-kultura at panlipunan mga aktibidad noong Unang Ginang pa siyang na bahagi ng Polisya ng Una ang Pilipino ng kanyang asawa.

Kategorya:Mga Pilipino
Kategorya:Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas
Kategorya:Mga asawa ng mga pangulo ng Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1906
Kategorya:Namatay noong 1994
Carlo J. Caparas

Si **Carlo Magno Jose Caparas** (Marso 12, 1944 sa Pampanga – Mayo 25, 2024), mas kilala bilang **Carlo J. Caparas**, ay isang manlilikha/manunulat ng komiks na naging direktor at prodyuser ng pelikula, na karaniwang kilala sa paglikha ng mga kathang-isip na mga tauhan sa komiks tulad nina Panday, Bakekang, Totoy Bato, Joaquin Bordado, Kamandag, atbp.

## Mga Gawa
Kategorya:Mga direktor ng pelikula mula sa Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1944
Kategorya:Namatay noong 2024
Pamantasang Macquarie

Ang **Pamantasang Macquarie** ay isang institusyon ng mas mataas na edukasyon sa Australia, na matatagpuan sa Sydney. Itinatag noong 1964 bilang ang ikatlong kampus ng Unibersidad ng Sydney, ay patuloy sa ranking kabilang sa mga pinakamahusay na unibersidad sa Australia. Campus ay 126 hectares at ito ay matatagpuan sa isang high-tech na pasilidad sa labas ng lungsod ng Macquarie Park / North Ryde. Ang kampus ng unibersidad ay kilala sa likas na kagandahan at mababang lupain nito.
 
Ang Unibersidad ay nag-aalok ng isang malawak na hanay ng mga digri at may matibay na reputasyon sa kayropraktik, negosyo, pananalapi at wika. Ang Pamantasang Macquarie ang bumuo sa Australian National Dictionary - The Macquarie Dictionary.

Ang Unibersidad din ay may sariling estasyon ng tren, ospital, commercial park, at sports center.

## Mga fakultad 
Ang Unibersidad ay may apat na fakultad:
* Fakultad ng Sining
* Fakultad ng Negosyo at Ekonomiks
* Fakultad ng Agham 
* Fakultad ng Humanidades

## Panlabas na link 
Macquarie University

Kategorya:Mga pamantasan sa Australia
Gangwon

Ang **Gangwon** o **Kangwon** ay maaaring tumukoy sa:

*Gangwon (pangkasaysayan), ang lalawigan noong panahon ng Goryeo at Joseon
*Gangwon (Hilagang Korea), lalawigan ng Hilagang Korea
*Gangwon (Timog Korea), lalawigan ng Timog Korea
Museo ng Orsay

right|thumb|300px|Ang Museo ng Orsay

Ang **Museo ng Orsay** (Pranses: ''Musée d'Orsay'') sa Paris, Pransiya ay isa sa mga mahahalagang mga museo sa mundo. Itinatag ito noong 1986, may sukat na 57,400 m² at binisita ng may 3,200,000 katao noong 2007.

## Panlabas na ugnay 
* Opisyal na sayt

Kategorya:Paris
Kategorya:Mga museo
Dominique Peyramale

Isang statua ni Dominique sa labas ng parish na simbahan ng Lourdes|thumb|200px
Si** Abbé Dominique Peyramale** (1811 – 1877) ay isang Katolikong pari sa bayan ng Lourdes sa Pransiya habang nagaganap ang mga pagpapakita ng Birheng Maria sa isang mahirap na babaeng nagngangalang Bernadette Soubirous noong 1858.
Yamang tao

Ang mga **yamang tao** o **nakukuhang mga tauhan** (Ingles: *human resources*) ay isang mabilisang lumalawak na katawagang tumutukoy sa pamamahala o pangangasiwa ng "puhunang mga tauhan" o "pondong mga tao," ang mga tao ng isang samahan o organisasyon.  Umusod ang larangan mula sa isang tradisyunal na tungkuling pampangangasiwa papunta sa isang mayroong estratehiyang kumikilala sa ugnayan sa pagitan ng may talentong at nakatutok na mga tao at sa tagumpay na pang-organisasyon.  Kumukuha ang larangan mula sa mga konseptong pinaunlad sa Sikolohiyang Industriyal/Organisasyonal at Teoriya ng Sistema.  Lumabis-kumulang, may dalawang interpretatsyon o pagpapaliwanag ang yamang tao batay sa konteksto.  Hinango ang pinagmulan o orihinal na konsepto mula sa ekonomiyang pampolitika at ekonomiya, na nakaugaliang tinatawag na ekonomiya ng paggawa o payak na bilang "paggawa" lamang, isa sa apat na mga sangkap ng produksiyon bagaman ang ganitong pananaw ay nagbabago ayon sa tungkulin ng bago at umiiral na pananaliksik papunta sa mas estratehikong mga pagharap sa mga antas na pambansa.  Mas ginagamit ang ganitong paggamit batay sa 'pagpapaunlad ng mga yamang tao', at maaaring lumampas sa mga organisasyon lamang hanggang sa antas ng mga bansa o mga nasyon..  Sa mga korporasyon at mga negosyo, mas tumutukoy ang tradisyonal na paggamit sa mga indibidwal na nasa isang kompanya o ahensiya, at sa bahagi ng organisasyon na namamahala sa pagkuha ng mga tauhan, pagtatanggal ng mga tauhan, pagsasanay ng mga tauhan, at iba pang mga paksang pangtauhan, na karaniwang tinutukoy bilang "pamamahala ng mga yamang tao'.  Kapwa tinatalakay sa lathalaing ito ang dalawang mga paglalarawan o pagbibigay-kahulugang ito.

## Mga sanggunian
Kategorya:Politika
Kategorya:Ekonomiya
Kategorya:Negosyo
Kategorya:Tao
Lourdes

Ang **Lourdes** ay isang bayan ng pamilihan na matatagpuan sa Pyrenees. Ito ay bahagi ng departamento ng Hautes-Pyrénées sa rehiyon ng Occitanie sa timog-kanlurang Pransya. Bago ang kalagitnaan ng ika-19 na siglo, ang bayan ay pinakakilala dahil sa kuta ng Château nito, isang pinatibay na kastilyo na tumataas mula sa isang mabatong bangin sa gitna nito.

Noong 1858, sumikat ang Lourdes sa Pransya at sa ibang bansa dahil sa mga aparisyon ni Maria sa babaeng magsasaka na si Bernadette Soubirous (kalaunan ay idineklarang santo ng Simbahang Katoliko dahil sa kanyang mabuting pamumuhay). Di-nagtagal pagkatapos nito, ang lungsod at ang Santuwaryo nito ng Our Lady of Lourdes ay naging kabilang sa pinakamahalagang lugar sa mundo para sa peregrinasyon at turismo sa relihiyon.

## Heograpiya 
Ang Lourdes ay matatagpuan sa katimugang France sa paanan ng mga bundok ng Pyrenees malapit sa prime meridian. Natatanaw ito mula sa timog ng mga taluktok ng Pyrenean na Aneto, Montaigu, at Vignemale (3,298 m o 10,820 ft), habang sa paligid ng bayan ay may tatlong tuktok na umaabot hanggang 1,000 m (3,281 ft) na kilala bilang Béout, Petit Jer (kasama ang tatlong krus nito) at Grand Jer (kasama ang nag-iisang krus nito). Mapupuntahan ang Grand Jer sa pamamagitan ng funicular railway ng Pic du Jer. Ang Béout ay dating mapupuntahan sa pamamagitan ng cable car, bagama't ito ay nasira na. Makikita pa rin ang isang pavilion sa tuktok.

Ang Lourdes ay nasa taas na 420 m (1,380 ft) at nasa gitnang posisyon kung saan dumadaloy ang mabilis na agos ng ilog Gave de Pau mula sa timog, na nagmumula sa pinagmumulan nito sa Gavarnie; dito dumadaloy ang ilang maliliit na ilog mula sa Barèges at Cauterets. Pagkatapos ay sanga ang Gave pakanluran patungo sa Béarn, dumadaan sa mga pampang ng Grotto at pababa sa Pau at pagkatapos ay sa Biarritz.

Sa lupang napapaligiran ng isang silo ng Gave de Pau ay isang nakausling bato na tinatawag na Massabielle (mula sa *masse vieille*: "lumang masa"). Sa hilagang aspeto ng batong ito, malapit sa pampang ng ilog, ay isang natural na lumilitaw, hindi regular ang hugis, mababaw na kuweba o grotto, kung saan naganap ang mga aparisyon noong 1858.

## Tingnan din 
* Santuwaryo ng Mahal na Inang Lourdes

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya
Eduardo Hontiveros

Si **Padre Eduardo Pardo Hontiveros, S.J.** (20 Disyembre 1923 - 15 Enero 2008), kilala rin bilang **Fr. Honti**, ay isang Pilipinong Heswitang manlilikha ng awit at musikero, mas kilala sa kanyang mga ambag sa larangan ng musikang liturhikal (pansimbahan) sa Pilipinas.

Isinilang siya sa Molo, Lungsod ng Iloilo, ang panganay sa walong magkakapatid. Ang mga magulang niya ay sina Jose Hontiveros at Vicenta Pardo. Nag-aral siya sa Mababang Paaralan ng Capiz at lumipat sa Mataas na Paaralang Ateneo de Manila, kung saan nagtapos siya noong 1939. Pumasok siya sa Seminaryo ng San Carlos mula 1939 hanggang 1945, at tinanggap sa Orden ng mga Heswita *(Society of Jesus)* noong 1945; una siyang nanumpa bilang isang nobisyo noong 1947. Nag-aral siya ng teolohiya sa Estados Unidos noong 1951, at inordenahan ni Kardinal Francis Spellman noong 1954.

Alinsunod sa atas ng Ikalawang Konseho ng Batikano *(Vatican II)* sa pag-aangkop ng banal na misa sa bawat wika at bayan, sinimulang lumikha ni Fr. Honti ng mga awiting pangliturhiya noong Dekada Sisenta, kung saan nilayon niyang gumawa ng mga awiting matutunan kaagad ng mga tagapagsimba sa parokyang pinamamahalaan ng mga Heswita sa Barangka, Marikina. Ito ang simula sa kilusang nagbunsod sa ngayo'y itinuturing na "musikang Heswita" o *"Jesuit Music"*.

Ilan sa kanyang mga likha ay ang *Papuri sa Diyos*, ''Ang Puso Ko'y Nagpupuri* (hango sa Magnificat), *Maria, Bukang-liwayway*, *Pananagutan* at marami pang iba. Nalimbag, ipinakalat at inawit ang kanyang mga kanta sa maraming mga parokya sa Pilipinas at maging sa ibayong dagat; ang kanyang *Papuri sa Diyos* ay minsang inawit sa Basikila ni San Pedro sa Roma.. Ang kanyang patnugutan ay ang Jesuit Music Ministry na nakabatay sa Pamantasang Ateneo de Manila.

Nagkaroon ng *stroke* si P. Hontiveros noong 1991, at dahil dito ay nagkaroon siya ng kapansanan sa pagkilos at pananalita. Noong ika-apat ng Enero, 2008, natagpuan siyang nakahandusay at walang-malay sa mga pasilyo ng *Loyola House of Studies* sa Ateneo; dahil dito ay natuklasang siya ay nagkaroon ng isa pang *stroke*.. Ipinahayag ng mga doktor ang kanyang kamatayan noong ika-15 ng Enero, 2008. Ang kanyang libing ay iinaos noong ika-19 ng Enero. Dumalo si Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo sa kanyang libing, at inihandog sa pamilya Hontiveros ang isang natatanging pagkilala ng pamahalaan ng Pilipinas sa kanyang mga kontribusyon.

## Mga Parangal
*1976 - Gawad *Tanglaw ng Lahi* (Pamantasang Ateneo de Manila)
*1992 - Gawad Natatanging Katolikong May-akda, Asian Catholic Publisher
*2000 - Pro Ecclesia et Pontifice
*2008 - Presidential Medal of Merit *(posthumous)'' 

## Mga Sanggunian
* Eduardo Hontiveros (1923-2008) - talambuhay ni, at pagkilala kay Fr. Hontiveros. Mula sa opisyal na website ng Philippine Province of the Society of Jesus 
* President Arroyo pays tribute to Fr. Hontiveros - mula sa ABS-CBN Interactive
* Message of Condolence  - talumpating parangal ni President Gloria Macapagal-Arroyo sa misa ng libing ni Fr. Hontiveros

Kaurian:Mga paring Heswita
Mermaid Saga

Ang ***Mermaid Saga*** (人魚シリーズ, Ningyo Shirīzu?) ay isang serye ng mga grapikong nobelang manga na nasa tatlong bolyum na ginawa ng Hapones na si Rumiko Takahashi. Dalawang kuwento mula sa serye, ang '''''Mermaid's Forest*** at ***Mermaid's Scar'''*, ay nagkaroon ng adaptasyon sa anime na OVA, at lahat ng kuwento, ay nagawa sa kalaunan bilang seryeng pantelebisyon na anime.

## Buod
Sang-ayon sa sinaunang alamat na Hapon, ang laman ng isang sirena ay maaring makapagbigay ng imortalidad kung kakainin. Bagaman, may mas mataas na probabilidad na ang pagkain nito ay magdulot ng kamatayan o ng pagbabagong-anyo sa isang sinumpang nilalang na kilala sa tawag na Nawawalang Kaluluwa (o *Deformed Ones* sa Ingles na *dub*). Kinukuwento ng *Mermaid Saga'' ang istorya ni Yuta, isang imortal na nabubuhay na ng limang daang taon. Sa buong serye, lumilibot siya sa buong Hapon upang hanapin ang lunas at nakilala ang iba pa na ang buhay ay sinira din ng laman ng sirena.

## Mga nagboses
### Mga nagboses ng Mermaid Saga sa wikang Hapon
*Kouichi Yamadera bilang Yuuta
*Minami Takayama bilang Mana
*Ai Orikasa bilang Isago
*Daisuke Gouri bilang Oomanako [Big Eyes]
*Hisako Kyouda bilang Sawa
*Houko Kuwashima bilang Rin
*Kazuko Sugiyama bilang Natsume
*Masako Katsuki bilang ina (kabanata 8,9)
*Roko Takizawa bilang Baba
*Sumi Shimamoto bilang Towa
*Toshiko Fujita bilang Nanao
*Yukari Honma bilang Ayu
*Yuri Amano bilang Nae
*Asako Dodo bilang Sayori
*Chieko Honda bilang Yukie
*Eisuke Yoda bilang Dr. Shiina
*Haruna Ikezawa bilang Sawa (young)
*Hisao Egawa bilang mangingisda
*Junko Hori bilang matanda ng nayon
*Kinryuu Arimoto bilang Rin's father
*Kôichi Kitamura bilang Natsume's pa
*Kouzou Mito bilang Shiina
*Kyouko Tonguu bilangs Soukichi (60 taon gulang)
*Machiko Toyoshima bilang Toukichi
*Makiko Ohmoto bilang Masato
*Masashi Hirose bilang pinuno ng mga piratang Sakagami
*Megumi Urawa bilang jochuu (kabanata 5)
*Minoru Inaba bilang Soukichi
*Rei Sakuma bilang ina ni Masato
*Seiko Tomoe bilang lola (kabanata 8,9)
*Seizo Katou bilang monnghe (kabanata 7)
*Tamio Ohki bilang Eijiro
*Tomie Kataoka bilang Oba-chan
*Yasunori Matsumoto bilang Eijiro (60 taon gulang) mangingisda
*Yuuji Takada bilang taong lalaki (kabanata 8,9)
*Yuzuru Fujimoto bilang mangangaso (kabanata 6)

### Mga nagboses ng  Mermaid Saga Sa wikang Tagalog
## Mga sanggunian
Kategorya:Anime
Daniel Ruzo

Si **Daniel Ruzo** (19001991) ay isang Peruanong manggagalugad o eksplorador na nagbigay ng pangalan sa monumentong batong kilala bilang Bantayog sa Sangkatauhan at naglalarawan o may mga wangis o itsura ng apat na natatangi at magkakaibang mga lahi o lipi ng sangkatauhan. Asawa niya si Carola Ruzo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Peruano
Maison Ikkoku

Ang ay isang Japanese seinen manga at anime na isinulat at may larawan ni Rumiko Takahashi at serialized sa *Big Comic Spirits* mula 1980 hanggang 1992 at may habang 15 sa manga at 96 na bilang sa anime.

## Plot
Kapag ang dating may-ari ng Maison Ikkoku magpasiyang retire, siya ay nagpapadala ng Kyoko na ang bagong may-ari. Yusaku kaagad babagsak sa pag-ibig sa kanya, ngunit dahil sa himasok ng iba pang mga boarders sa gusali, siya ay may problema sa pagpapahayag na ito sa kanya. Siya ay sumusubok ng maraming oras sa buong serye, ngunit ay halos palaging interrupted ng iba o gusot sa pamamagitan ng Kyoko, nagiging sanhi ng madalas at bahagyang fights. Kapag Kyoko nagdurugtong sa isang babae tennis team, Yusaku at pagkatapos ay upang makipagkumpetensiya sa kanyang magandang kotse, lumayo Mitaka, para sa kanyang pagmamahal. Lumayo insists on marrying Kyoko at sumusubok para kumbinsihin ang kanyang hindi-asawa Yusaku dahil sa umiwas ay may mas maraming pera at isang mas mahusay na kalagayan sa trabaho. Sa kabila ng ito, nananatiling Kyoko walang katiyakan tungkol sa mga isyu para sa ilang oras. Partway sa pamamagitan ng serye, isang bagong nangungupahan dumating sa Maison Ikkoku, Nozomu Nikaido. Siya ay 18, mas bata pa sa Yusaku at ito ay lubhang nagsisikip, kahit na interesado sa Yusaku at Kyoko's relasyon, bilang isang bahagi ng mga pangyayari sa kuwento's. Yusaku at Kyoko's relasyon unti-unti ay nagpapabuti sa kuwento sa point na kung saan ay Kyoko seriyosong umaasa para sa pag-aasawa ng isang panukala mula sa Yusaku malapit sa dulo. Yusaku katapusan ay nagmumungkahi na Kyoko. Siya ay tinanggap, at ilang mga dulo hanggang sa pagkuha ng asawa na may bendisyon ng kani-kanilang mga pamilya.

Kategorya:Komedya
Kategorya:Anime ng 1986
Kategorya:Anime ng 1988
Kategorya:Anime ng 1990
Kategorya:Anime ng 1992
Kategorya:Manga ng 1980
Kategorya:Romantikong komedyang anime at manga

Kategorya:Viz Media manga
Kategorya:Seinen manga
Kategorya:1986 television series debuts
Kategorya:Mga dramang pantelebisyon mula sa Hapon
Mga anyaya ng pag-aalok para sa Palarong Olimpiko sa Tag-init ng 2008

10 lungsod mula sa iba't ibang panig ng daigdig ang nagpakita ng interes at nakilahok sa **pag-anyaya ng pag-aalok para sa Palarong Olimpiko sa Tag-Init ng 2008**. Noong 13 Hulyo 2001 matagumpay na nakuha ng Beijing,Tsina ang titulo bilang siyudad na maglulunsad ng Palarong Olimpiko 2008.

## Mga siyudad na pinili bilang aplikante 
Sampung siyudad ang pinili ng IOC para sa proseso. Ito ang:

* Bangkok,Thailand
* Beijing,China
* Cairo,Egypt
* Havana,Jamaica 
* Istanbul,Turkey
* Kuala Lumpur,Malaysia
* Osaka,Japan
* Paris,France
* Seville,Spain
* Toronto,Canada

## Kandidatong Siyudad 
* Beijing,China
* Istanbul,Turkey
* Osaka,Japan
* Paris,France
* Toronto,Canada

Ito ang resulta na ginawa noong 13 Hulyo 2001 sa Moscow,Russia,sa ilalim ng IOC.

Kategorya:Palarong Olimpiko
Opera Mini

Ang **Opera Mini** ay isang lumang *mobile browser* na nilikha ng Opera Software para sa Android, Blackberry OS, iOS, Java ME, Symbian, Windows Mobile, at Windows Phone. Nagsimula ito noong Agosto 11, 2005.

## Mga kawing panlabas 
* Mobile browsers from Opera Software
* Mobile apps & tools from Opera Software

Kategorya:Web browser
Kilusang Mayo Uno

Ang **Kilusang Mayo Uno** (**KMU**) ay isang pambansang sentrong unyon ng kalakalan sa Pilipinas.  Ito ang alyansa ng mga daan-daang mga progresibong samahan sa paggawa sa ilalim nito.  Nilikha ito noong Mayo 1, 1980 noong panahon ni Pangulong Ferdinand Marcos upang katawanin ang mga samahan ng mga progresibong manggagawa sa Pilipinas na sinusulong ang Pambansang Demokratikong pakikibaka - partikular ang pagtanggal sa nakikitang Imperyalismo ng Estados Unidos.

## Mga kampanya 
Nanawagan ang KMU noong 1999 para sa isang kabuuan ng pagtaas ng sahod na ₱125. Noong Disyembre 2006, inaprubahan ng Mababang Kapulungan ang House Bill 435 na nagpapataas ng ₱125 sa sahod.

Nanguna rin ang KMU sa isang kampanya laban sa mga pagpatay sa labas ng batas. Mula pa noong 2001, higit sa 70 unyonista at aktibista sa paggawa ang napatay ng mga mamamatay na pangkat. Ang pangulo ng unyon ng Nestlé Philippines at Tagapangulo ng PAMANTIK na si Diosdado Fortuna ay kabilang sa mga napatay. Naglunsad din sila ng isang pandaigdigang kampanya laban sa pulitikal na pagpatay at nagsampa ng reklamo sa International Labour Organization laban sa pamahalaan ni dating Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo.

Mayroon din silang isang patuloy na kampanya upang i-boykot ang Nestlé, na inaakusahan nila ng paglabag sa mga karapatan sa paggawa sa mga pasilidad ng kumpanya sa lalawigan ng Laguna.

Kasama sa mga naunang kampanya ay ang welga sa transportasyon noong 2004 upang iprotesta ang pagtaas ng presyo sa langis, at isang kampanya upang palayain ang yumaong kongresistang si Crispin Beltran mula sa pagkakulong ng Pambansang Pulisya ng Pilipinas.

## Mga ibang panawagan 
Tulad ng ibang mga militanteng grupo, nananawagan din ang kilusan ng wastong pagpopondo sa mga pangunahing serbisyong panlipunan na magpapagaan sa mga pasakit ng isang pangkaraniwang manggagawa at mga Pilipino sa pangkalahatan. Bukod sa pakikibaka para sa mga karapatan ng mga manggagawa, ang KMU ay naging aktibong kritiko rin ng Palasyo, na binabanggit ang gobyernong Aquino bilang isang papet ng mga imperyalistang Estados Unidos. Tinukoy nila ang pagpapakalinga ng gobyerno sa mga korporasyon para sa rehabilitasyon ng mga lugar na sinalanta ng Bagyong Yolanda, isang pamamaraan upang kunin ang murang paggawa mula sa mga biktima ng mga natural na kalamidad.

## Mga Sanggunian 
*

## Mga kawing panlabas 
*Opisyal na pook-sapot ng KMU

Kategorya:Bagong Alyansang Makabayan
Wikang Istriyano

Ang **Istriyano** (Ingles: *Istriot*, Italyano: *Istriota*) ay isang Wikang Romanse sa bandang baybayin ng tangway ng Istriya, partikular sa mga nayon ng Rovinj (Italyano: *Rovigno*) at Vodnjan (Italyano: *Dignano*), sa itaas na hilagang bahagi ng Dagat Adriatiko sa Kroasya.

Nananatili pa ring hindi malinaw ang kaurian ng naturang wika, dahil sa mga patitiyak ng wika, na kung saan mangilan-ngilan na lamang ang mga tagapagsalita nito. Natatanaw ang wika bilang:

* independiyenteng wikaing Hilagang Italyano, at hindi nabibilang maging sa pangkat ng Wikaing Benesyano ni sa Galyo-Italiko (isang pananaw na ipinabatid ng mga dalubwikang sina Tullio De Mauro at Maurizio Dardano);
* isang naiibang transisyon sa pagitan ng Hilagang Italyanong Wikaing Benesyano at ng nalipol na Wikang Dalmatiko;
* isang independiyenteng wikang ng pangkat na Italo-Dalmatiko;
* isang independiyenteng Wikang Romanse

Hindi kailan man tinawag ng mga tagagamit ng wika na "Istriot" ang naturang wika. Ayon sa nakagisnan, mayroon itong anim na pangalan kung saan ito ginagamit. Sa Vodnjan pinangalanan itong "Bumbaro", sa Bale ay "Vallese", sa Rovinj ay "Rovignese", sa Šišan ay "Sissanese", sa Fažana "Fasanese" at sa Galižana ay "Gallesanese". Ang katagang "Istriota" ay nilikha noong ika-19 siglo ng Italyanong dalubwikang si Graziadio Isaia Ascoli.

Sa kasalukuyan, mayroon na lamang higit-kumulang na 1,000 tagapagsalita na kung saan ito ngayon ay papalipol na wika.

## Halimbawa 
## Kawing panlabas 
* Ethnologue report for Istriot
* Istria on the Internet — Linguistics
* Istriot Language Map (distribution)

Kategorya:Mga wikang Romanse
Walingwaling

Ang ***Euanthe  sanderiana*** ay isang bulaklak sa pamilya ng orkidya.  Karaniwan itong kilala bilang **Walingwaling** sa Pilipinas at tinatawag ding **Euanthe ni Sander** (''Sander's Euanthe* sa Ingles),  na hinango mula sa pangalan ni Henry Frederick Conrad Sander, isang natatanging orkidolohista.  Itinuturing ang orkidya bilang "Reyna ng mga bulaklak ng Pilipinas" at sinasamba bilang isang diwata ng mga katutubong taong Bagobo.  Para sa mga layunin ng pagpaparami at pagpapatala ng *Royal Horticultural Society*, itinuturing pa rin ito bilang isang Vanda.

Endemiko ang *Euanthe sanderiana*  sa Mindanao sa mga lalawigan ng Davao, Cotabato, at Zamboanga kung saan natatagpuan ito sa mga katawan ng dipterokarpang mga puno sa mga elebasyong nasa ibaba ng 500 mga metro.  Dahil sa sobrang pagkukulekta, itinuturing na bihira sa kalikasan ang halaman.

Ipinakita ng mga pag-aaral na kapag iniangat sa mataas na altura, maagang namumulaklak ang halaman.

Noong 2004, nagkaroon ng pagkilos sa Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas na ideklara ang "Walingwaling" bilang pambansang bulaklak ng bansa, na magiging kapalit para sa Sampagita.

## Ibang mga binhi
Ayon sa *Philippine Orchid Society*, isang samahang maka-orkidya sa Pilipinas na naglalaman ng larawan ng walingwaling sa kanilang logo, na may tatlong binhi o lahi ang uri:

**Vanda sanderiana var. albata Reichb. f.* sa *Gard. Chron. ser. 3.2* (1887) 9. *Esmeralda Sanderiana var. albata Will*

**Vanda sanderiana var. froebeliana cogn.* sa *Dict. Icon. des. Orch.Vanda t. 12 a* (1903)

**Vanda sanderiana var. labello-viridi Linden & Rodigas* sa *Lindenia 1:85, t* (1885) 40. *Esmeralda sanderiana var. labello-viridi Will''

## Tingnan din
*Vanda

  

## Mga sanggunian
Kaurian:Vanda
Kategorya:Dapo
Kategorya:Orchidaceae
Eddie Boy

Ang **Eddie Boy** ay maaaring tumukoy sa:

*Kay Eduardo V. Manalo, pinuno ng Iglesya ni Kristo.
*Kay Eddie Boy Mendoza, Pilipinong basketbolista.
Eraño Manalo

thumb|Eraño Manalo 2010 selyo ng Pilipinas
Si **Eraño de Guzman Manalo** (Enero 2, 1925 - Agosto 31, 2009), kilala din bilang **Ka Erdy**, ay ang Tagapamahalang Pangkalahatan ng Iglesia ni Cristo, na nagsimula 1963 hanggang sa kanyang kamatayan.  Naging tagapamahala siya ng iglesia pagkatapos pumanaw ang kanyang amang si Felix Manalo noong 1963.  Siya ang naging instrumento sa pagpalaganap ng iglesia sa buong mundo.  Bago siya naging Tagapahamahalang Pangkalahatan, siya ang Pangkalahatang Ingat-Yaman ng iglesia, at Tagapamahala ng Distrito ng Maynila.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga Pilipino
Pederasyon

Ang **estadong pederal** o **pederasyon** ay nahahati sa dalawang kapangyarihan pamabansa at lokal. Ang bawat isa ay nakahihigit ng kapangyarihan sa mga saklaw nilang pook. Ang halimbawa nito ay ang Pamahalaang Pederal ng United States kung saan ang bawat estado ay may kapangyarihang hindi saklaw ng pamahalaang nasyonal. Ganito rin ang uri ng pamahalaan ng Germany at Malaysia. 

## Tingnan din 
* Pederalismo

Kaurian:Pamahalaan
*
XXX: Exklusibong, Explosibong, Exposé

Ang Triple X (Exklusibong, Explosibong, Exposé) ay isang programa ng ABS-CBN. Ito ay pinangungunahan ni Julius Babao, Pinky Webb at Anthony Taberna. mga dating host sina Karen Davila, Henry Omaga-Diaz at Alex Santos.

Kategorya:ABS-CBN
Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas
Arseniko

Ang **arseniko** o **arsenik** (, Ingles: *arsenic*) ay isang uri ng elementong kimikal at lasong metaliko.  Mayroon itong atomikong bilang na 33, atomikong timbang na 74.992, balensiyang 3 o 5, at sagisag na **As**.  Natutunaw ang abuhing arseniko sa temperaturang 817&nbsp;°C (habang nasa 28 na presyong atmosperiko, sagisag *atm*), sumisingaw (sublima) sa temperaturang 613&nbsp;°C, at may espesipikong grabidad na 5.73.  Mayroon itong tatlong anyong alotropiko, na nasa anyong may kulay na dilaw, itim, at abuhing kristalina.  Ginagamit ang arseniko bilang insektisidyo o pamatay ng pesteng mga kulisap, pamatay ng mapinsalang mga damo, at inihahalo rin sa mga aloy.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga elementong kimikal
As

Ang **as** ay maaaring tumukoy sa:

*As, isang uri ng salaping Romano.
*Sagisag ng Arseniko, binabaybay na *As*.
Astato

Ang **astato** (, Ingles: *astatine*) ay isang uri ng elementong kimikal na radyoaktibo at may sagisag na **At** at atomikong bilang na 85.  Ito ang pinakamabigat sa natuklasan nang mga halogeno.  Bagaman nalilikha ito sa pamamagitan ng pagkabulok na radyoaktibo sa kalikasan, natatagpuan lamang itong may kakaunting bilang dahil sa maiksi nitong kalahating buhay.  Unang nakagawa ng astatino sina Dale R. Corson, Kenneth Ross MacKenzie, at Emilio Segrè noong 1940.  Tatlong taon ang nakalipas bago natagpuan ang mga bakas ng astatino sa loob ng likas na mga mineral.  Hanggang sa kamakailan lamang, karamihan sa mga katangiang pisikal at kimikal ng astatino ay nababatay lamang mula sa paghahambing sa iba pang mga elemento.  Ilan sa mga isotopo ng astatino ang ginagamit bilang mga tagapaglabas o "emiter" ng mga partikulong alpa sa mga paggamit na makaagham at nasubukan na rin ang paggamit na pangmedisina ng astatino bilang 211 (*astatine 211* sa Ingles).  Sa kasalukuyan, ang astatino ang pinakabihirang likas na lumilitaw o likas na nalilikhang elemento, na may mas mababa sa isang onsa sa loob ng buong balat o kapatagan ng mundo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga elementong kimikal
Bk

Ang *bk* ay maaaring tumukoy sa:

*BK, kapwa malaking mga titik, isang daglat ng "Bago si Kristo" o "Bago Karaniwan", ginagamit para itakda ang mga taong bago ang taong 1 AD.
*Bk, may malaking titik na "B" at may maliit na titik na "K", ang sagisag para sa elementong kimikal na berkelyo.
Baryo

Ang **baryo** ay maaaring tumukoy sa:

*Ibang tawag para sa barangay.
*Ibang baybay para sa elementong kimikal na baryo.
Tago

Ang **tago** ay maaaring tumukoy sa:

*Pagsasarilinan, ibang tawag para sa pribasya.
*Tago, Surigao del Sur, isang bayan sa Pilipinas. 
*Reham Snow Tago, isang Pilipinang nanalo sa isang patimpalak bilang Reyna ng Kagandahan sa Pilipinas.
Pribado (paglilinaw)

Ang **pribado** ay maaaring tumukoy sa:

*Pagsasarilinan o pribasya.
*Isang uri ng kawal, *private* sa Ingles.
Lihim (paglilinaw)

Ang **lihim** ay maaaring tumukoy sa:

*Lihim o sikreto.
*Pagsasarilinan

## Tingnan din
*Sekreta o detektib.
*Kalihim o sekretarya.
Pagsasarilinan

:*Huwag itong ikalito sa Kasarinlan.*

Ang **pribasya**, **pagsasarilinan** **lihim** o **sekreto**, **lingid**, at **bukod**. Kabaligtaran ito ng pagiging publiko o pangmadla.  Itinuturing na dayuhan o hindi bahagi ng publikong parte ng pamahalaan ang pagsasarilinan, sapagkat isa sa pinakamahalagang karapatan ng tao ang pagkakaroon ng pribasya o ang karapatang "bayaan o hayaang mag-isa".

## Tingnan din 
*Indibiduwal
*Indibiduwalismo
*Isolasyonismo

## Mga sanggunian
Kategorya:Pansariling buhay
Kategorya:Etika
Kategorya:Karapatan
Kategorya:Batas
Kategorya:Lipunan
Kategorya:Katauhan
Robert A. Heinlein

Si **Robert Anson Heinlein** (7 Hulyo 1907&nbsp;– 8 Mayo 1988) ay isang Amerikanong manunulat ng kathang-isip na salaysaying pang-agham. Kalimitang tinatawag na "ang dekano ng mga manunulat ng siyensiyang piksiyon", isa siya sa pinakabantog, maimpluho, at kontrobersiyal na mga akda sa henerong ito. Naglagay siya ng mataas na pamantayan para sa pang-agham at pang-inihinyeriyang kapanipaniwala at tumulong sa pag-angat ng mga pamantayan sa kalidad na pampanitikan ng henero. Isa siya sa unang mga manunulat na nakapasok sa pangunahing daloy ng mga mambabasa, pangkalahatang mga magasing katulad ng *The Saturday Evening Post*, noong kahulihan ng dekada ng 1940, na may walang bahid-dungis na kathang-isip na salaysaying makaagham. Kabilang siya sa unang mga may-akda ng pinakamabili at kasing-haba ng nobelang piksiyong pangsiyensiya sa panahon ng modernong pangmaramihang bentahan. Sa loob ng maraming mga taon, nakilala sina Heinlein, Isaac Asimov at Arthur C. Clarke bilang ang "Tatlong Malalaki" sa kathang-isip na pang-agham.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
Arthur C. Clarke

Talaksan:Arthur C. Clarke 1965.jpg|Arthur C. Clarke, 1965
Talaksan:If 195305.jpg|*If*, 1953

Si Sri Lankabhimanya Sir **Arthur Charles Clarke**, CBE, FRAS  (16 Disyembre 1917&nbsp;– 19 Marso 2008) ay isang Britanikong may-akda ng kathang-isip na salaysaying pang-agham (siyensiyang piksiyon), imbentor, at puturista o makahinaharap, na pinakabantog dahil sa nobelang *2001: A Space Odyssey*, na isinulat kasama ang direktor na si Stanley Kubrick, isang pagtutulungang nagbunsod din ng pelikulang may ganito ring pangalan; naging tagapagpasinaya at mamumuna o komentador din siya sa Britanikong seryeng pangtelebisyong ''Arthur C. Clarke's Mysterious World*.  Kasama sina Robert A. Heinlein at Isaac Asimov, kinilala siya bilang isa sa "*Big Three*" o Malalaking Tatlo ng piksiyong pangsiyensiya.  Tumira si Clarke sa Sri Lanka mula noong 1956 hanggang sa kamatayan niya noong 2008.  Isang nobela niyang *The Fountains of Paradise'' (1979) tungkol sa elebador na pang-espasyo ay alusyon sa Sri Lanka.

## Mga sanggunian 
## Kawingan 
Pook-sapot ni Arthur C. Clarke 

Kategorya:Mga manunulat mula sa United Kingdom
Kategorya:Mga manunulat mula sa Sri Lanka
Antimonyo

:*Huwag itong ikalito sa antinomya, isang uri ng kabalintunaan.*

Ang **antimony** o **antimonyo** (baryant: **antimonya**; ) ay isang uri ng elementong kimikal na may sagisag na **Sb** (, may kahulugang "marka") at atomikong bilang na 51.  Bilang isang metaloyd, mayroon itong apat na alotropikong mga anyo o porma.  Isang matatag na anyo nito ang metaloyd na kulay asul-puti.  Hindi matatatag na mga hindi-metal ang dilaw at itim na mga antimonya.  Ginagamit ang antimonya sa hindi-pagtalab ng apoy sa isang bagay, sa mga pintura, sa mga seramika, sa mga enamel, sa malawak na mga sari ng mga aloy, sa elektroniks, at sa goma.

## Talababa 
## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga elementong kimikal
Popeye

Si **Popeye the Sailor** (literal sa Tagalog: "Popeye, ang mandaragat") ay isang kathang-isip na karakter sa kartun na nilikha ni Elzie Crisler Segar. Unang lumabas ang karakter sa pang-araw-araw na istrip ng komiks na ***Thimble Theatre*** noong Enero 17, 1929, at naging isang titulong istrip na ***Popeye*** noong mga taon na naglaon. Lumabas din si Popeye sa pelikula at animasyong pantelebisyon.

Unang lumabas si Popeye sa istrip na *Thimble Theatre* ni Segar noong ikasampung taon nito, ngunit ang isang-matang (kaliwa) mandaragat ay naging pangunahing tuon ng isa sa mga sikat na pagmamay-ari ng King Features noong dekada 1930. Pagkatapos mamatay ni Segar noong 1938, ipinagpatuloy ng ilang manunulat at tagaguhit ang *Thimble Theatre*, isa na dito ang katulong ni Segar na si Bud Sagendorf. Patuloy na lumabas ang istrip sa unang-takbong yugto sa edisyon nito tuwing Linggo, na sinulat at ginuhit ni Hy Eisman. Ang mga pang-araw-araw na istrip ay muling paglilimbag ng lumang kuwento ni Sagendorf.
## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga karakter sa komiks mula sa Estados Unidos
Pag-iral

Ang **pag-iral**, **pamamarati**, **pamamalagi**,  o **eksistensiya** (mula sa Ingles na *existence*) ay kalimitang nangangahulugang "ang katayuan o kalagayan o katotohanan ng pagiging", ngunit maraming iba't ibang mga pananaw ukol sa kahulugan ng salitang ito, at kung paano ang **umiral**.  May kaugnayan ito sa salitang pagkabuhay, "pagiging buhay", o "pagiging may buhay".  Kalimitan itong nakaugnay sa pandiwa o berbong "maging" katulad ng diwang ipinababatid sa sumusunod na mga pangungusap na ginagamit ng salitang *ay*:

# Ako *ay* isang tao.
# Ito *ay* isang panulat.
# Ang langit *ay* bughaw.
# Ang apat na dinagdagan ng tatlo *ay* pito.

Mauunawaan ang unang pangungusap bilang "Ako ay *umiiral* bilang isang tao", at sa payak na pagsasalita, maaaring totoo ito.  Mas mahirap intindihin ang ikaapat na pangungusap, dahil maaari itong maunawaan bilang "*umiiral* ang pito bilang pagsasama ng apat at tatlo", subalit ang "pito" ay hindi isang bagay na maaaring makita o mahawakan katulad ng langit, panulat, o ng tao.

Napakahalaga ng katanungang "Ano ang pag-iral?" para sa mga pilosopo sa larangan ng pilosopiya, at maraming mga tao ang nag-iisip na si Aristoteles ang unang nilalang na taong seryosong nakapag-isip ng hinggil sa tanong na ito. Ito ay halimbawa ng isa sa mga katanungang na wala pang kasagutan.

## Tingnan din 
* Pagkakaroon
* Eksistensiyalismo

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pilosopiya
Kategorya:Ontolohiya