Loren Legarda

Si **Loren Legarda** ay isang Pilipinong mamamahayag sa telebisyon, ekolohista, at politiko na naging senador at pangulong pro tempore ng Senado ng Pilipinas mula 2022. Sya ay may lahing Bisaya at kilala bilang ang katangi-tanging babaeng nanguna sa dalawang halalan para sa senado (1998 at 2007). Noong halalan nong 2004, tumakbo siya sa posisyong Pangalawang Pangulo bilang isang Independyente kasama at katambal ng yumaong Fernando Poe, Jr. Noong 2010, siya ay muling tumakbo sa posisyong Pangalawang Pangulo kasama naman ni Manny Villar. Naging House Deputy Speaker din si Legarda sa kanyang tatlong taong panunungkulan bilang kinatawan ng Antique mula 2019 hanggang 2022.

## Karera 
Si Legarda ay kilalang nagsusulong ng Kaalaman sa Pagbabago ng Panahon at mayroon siyang maraming parangal sa mga adhikaing pagpapabuti ng lipunan at pagsulong sa karapatang pantao; kabilang ang mga ito sa mga nagawa niya bilang isang mamamahayag. Bilang isang mamamahayag, nakakuha siya ng maraming parangal. Noong 2008, napili siyang "United Nations International Strategy for Disaster Reduction Asia Pacific Regional Champion for Disaster Risk Reduction and Climate Change Adaptation". Kasama siya sa delegasyon ng Pilipinas noong 2009 Copenhagen Summit.

Ang Maranao Sultanate League ay pinarangalan siya ng titulong "Bai Alabi", o "Prinsesa". mayroon siyang lahing Karay-a at nakakapagsasalita siya ng mga wikang Ingles, Filipino, Ilonggo, Tagalog, at ang katutubo niyang Kinaray-a, ng may katutubong husay. Maliban pa rito, isa rin siya Tinyente Koronel sa Air Force Reserve Corps.

## Kabataan 
Ipinanganak bilang **Lorna Regina Bautista Legarda** noong 28 Enero 1960 sa Malabon, si Legarda ay ang katangi-tanging anak na babae ni Antonio Cabrera Legarda ng San Pablo, Laguna at ni Bessie Gella Bautista ng Malabon, parehong may pinagmulan sa Antique.

## Pangkabuhayan 
### RPN 9 at ABS-CBN (1985-1998) 
Sinimulan ni Legarda ang trabaho niya sa pamamahayag bilang isang reporter para sa RPN-9, kung kailan nagkaroon siya ng pagkakataong matanaw ang pagpunta ni Imelda Marcos sa Kenya pati na ang People Power Revolution. Itinuring itong negatibo ng kanyang mga kritiko aya binansagan siyang isang "politikong paru-paro". Napagdasisyunan ng Korte Suprema na ibasura na lamang ang kaso dahil sa desisyon ni Legardang tumakbo sa senado noong 2007. habang nasa labas ng politika, ipinagpatuloy niya ang kanyang trabaho bilang mamamahayag sa estasyong ABC 5 (ngayon ay TV 5). Doon, naging tagapalabas siya ng palabas na  *Real Stories: Kasama si Loren*, isang programang dokumentaryong hango sa orihinal niyang programang *Kabalikat*.

Noong 18 Enero 2008, sa isang 21 na pahinang resolusyon, na isinulat ni Senior Justice Leonardo Quisumbing, ang Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas, na gumaganap sa papel na *Presidential Electoral Tribunal* (PET), ay ibinasura ang protesta ni Sen. Loren Legarda laban kay Noli de Castro. Tatlong rason ang sumusuporta sa pagbasura: una, pinaburan ng PET ang rekomendasyon ng *Hearing Commissioner* at ng dating *Commission on Elections (Comelec) Chair* na si *retired* SC Justice Bernardo P. Pardo na "*the pilot-tested revision of ballots or re-tabulation of the certificates of canvass would not affect the winning margin of the protestee in the final canvass of the returns, in addition to the ground of abandonment or withdrawal by reason of protestant’s candidacy for, election and assumption of the office Senator of the Philippines* [hindi mababago ng pagbibilang uli ng mga balota ang resulta ng agwat ng dalawa, maliban pa sa pag-aabandona ng taga-protesta ng kanyang protesta ng kanyang pagtakbo sa Senado ng Pilipinas]”; Pangalawa, ang di pagtupad ni Legarda sa pagbabayad ng P 3.9 milyon ($ 1 = P 40) sa pagpapalit ng mga balota (sa 124,404 mga presinto) na bayad pamalit kahit na pinalawig na ang oras sa pagbayad ayon sa *Rule 33 of the PET*; At pangatlo, *jurisprudence* ni Defensor Santiago v. Ramos, na nagsasaad na si Legarda ay "*effectively abandoned or withdrawn her protest when she ran in the Senate, which term coincides with the term of the Vice-Presidency 2004-2010* [tuluyang nang iniwanan ang kanyang protesta sa kanyang pagtakbo sa Senado, na kaugnay ng termino ng Pangalawang Pangulo na 2004-2010]." 

Sa isang pahayag sa telebisyon, sinabi ni Noli De Castro na: "*This is the triumph of truth. The truth that I won fair and square. I thank the Supreme Court for echoing the true voice of the people. From the very beginning I was confident that I received the overwhelming mandate of our people as Vice President* [Ito ay tagumpay ng katotohanan. Ang katotohanan na ako ang nanalo ng patas. Pinapasalamatan ko ang Kataas-taasang Hukuman na naglahad ng totoong boses ng lipunan. Mula pa sa simula, naniniwala na ako na ako ang nakakuha ng di-mapapantayang pagtanggap ng tao sa akin sa posisyong Pangalawang Pangulo]". Maglalabas naman si Legarda ng isang *motion for reconsideration* dahil sa resulta.

### Senado, ika-2 termino at Halalan 2010 (2007-kasalukuyan) 
Noong 2007, napagdesisyunan ni Legarda na tumakbo muli sa Senado sa ilalim ng kowalisyong Genuine Opposition. Nanalo siyang muli, sa umaabot ng 18 milyong na mga boto, ang pinakamataas sa ekeksiyong iyon. Noong 10 Enero 2008, nagsimula naman ang mga haka-hakang tatakbo si Legarda bilang pangulo matapos siya manguna sa isang *survey* sa panahong iyon. Sa buwan ding iyon, nagbigay siya ng 1 milyong piso para sa 4-na-taong gulang na bingi na si Raphael Angelo Provido para sa isang *cochlear implant* sa Ospital Heneral ng Pilipinas. Sa mga sumunod na buwan, magiging mahalaga ang papel na gaganapin niya sa paglaya ng mamamahayag ng ABS-CBN News na si Ces Drilon mula sa Abu Sayyaf. Sa Agosto 15, ang kanyang batas, ang Magna Carta on Women ay naipasa. Sa paglunsad niya sa kanyang proyektong "Lingkod Loren in Luneta" noong 23 Oktubre 2009, pormal na inanunsiyo niya ang pagtakbo bilang bise-presidente sa 2010 sa ilalim ng partidong Nationalist People's Coalition sa platapormang maka-kalikasan. Mapapasa ang dalaw ng pagkakandidato sa 30 Nobyembre 2009. Nauna nang kritiko ni Villar si Legarda dahil sa isang kotrobesya sa pagpapahaba ng isang daanan ngunit ang sumunod ay dinidepensahan niya si Villar.

Sa kanyang kasalukuyang termino, naipasa niya ang mga sumusunod na mga batas:
* *Expanded Senior Citizens Law* - nais nitong taasan ang diskawnt para sa mga nakatatandang mamamayan sa 32% sa mga bagay at serbisyo, magpatol ng mas malubhang parusa sa mga kalakalang hindi tumatanggap ng ''senior citizen's card*, etc.
* *Climate Change Law* - gumagawa ito ng mga pamamaraang makakatulong sa epekto ng pagbabago ng klima gamit ang pagpapatupad ng polisiya [sa pagbabago ng klima], mga planong pagpapaunlad, istratehiya sa pagbabawas sa kahirapan, at iba pang bagay pagpaapunlad sa lahat ng tanggapan ng pamahalaan.
* *Magna Carta for Micro, Small and Medium Enterprises (MSME) Act* - ipinapatupad na ang lahat ng mga institusyon ng pagpapautang ay maglalaan ng 8% kabuuan nilang puhunan sa mga maliliit na mga mangangalakal.
* *Cheaper and Quality Medicines Act* - inaayos nito ang kabuuang presyo ng ilang piling mga gamot sa merkado at itinataas nito ang pagkaatoong makabili ng mumurahing gamot sa bansa.
* *Revised Agri-Agra Law''- iniuutos nito sa mga bangko ang paglalaan ng 25% ng kanilang puhunang maiiutang sa mga proyektong agrikultura at reporma sa sektaryong pang-agrarya.

## Adhikaing pangkalikasan 
Sa kanyang "Luntiang Pilipinas  Foundation", si Legarda ay nakapagtanim na ng mahigit dalawang milyong mga puno sa buong Pilipinas. napili si Legarda ni Gloria Macapagal-Arroyo bilang isang miyembro ng delegasyo ng Pilipinas  noong 2009 Copenhagen Summit.

[thumb|200px|right|Si Loren Legarda sa isang kaganapan sa [Lungsod ng San Juan|San Juan.]]

## Personal na buhay 
Si Legarda ay  kasal sa dating gobernador ng Batangas na si Jose Antonio "Tony" Leviste mula 1989-2003. Mayroon silang dalawang anak na lalaki, si Lorenzo at Leandro. Hiwalay na ang dalawa.

## Telebisyon/Pelikula 
## Pagkakasangkot sa Pork Barrel scam
Si Legarda ay nasangkot sa Pork barrel scam noong 2013 nang siya ay naglipat ng ₱45 milyon sa sa NGO ni Janet Lim-Napoles sa ilalim ng Panalang **Dahon**.

Ayon sa dating empleyado ng JLN Corp. na si Mary Arlene Baltazar, ang ₱500 milyon mula sa Disbursement Acceleration Program (DAP) ng mga mambabatas ay inilaan sa mga NGO ni Napoles. 

## Mga sanggunian 
Kategorya:ABS-CBN
Kategorya:TV5 Network
Kategorya:Ekolohismo
Kategorya:GMA Network
Kategorya:Mga Bisaya
Kategorya:Mga taga-Maynila
Kategorya:Mga taga-Kalakhang Maynila