Castetpugon

Ang **Castetpugon** (sa Béarnese *Castètpugoû*) ay isang komyun sa Pransiya, na matatagpuan sa departamento ng Pyrénées-Atlantiques sa rehiyon ng Nouvelle-Aquitaine.

Ang pangalan na tinatawag sa kanila ay *Castetpugonais*.

## Heograpiya
Ang commune ng Castetpugon ay matatagpuan sa departamento ng Pyrénées-Atlantiques, sa rehiyon ng Nouvelle-Aquitaine.

Ito ay 40 km sa pamamagitan ng kalsada mula sa Pau, ang prefecture ng departamento, at 29 km mula sa Serres-Castet, ang sentral na opisina para sa canton ng Terres des Luys et Coteaux du Vic-Bilh, kung saan umaasa ang komunidad para sa mga halalan sa departamento mula noong 2015. Ang komunidad ay bahagi din ng Garlin catchment area.

Ang pinakamalapit na mga komunidad ay: Moncla (2.3 km), Mascaraàs-Haron (2.4 km), Baliracq-Maumusson (2.7 km), Garlin (3.3 km), Tadousse-Ussau (3.6 km), Portet (4.0 km), Projan (4.3 km), at Sarron (5.0 km).

Sa kasaysayan at kultura, ang Castetpugon ay bahagi ng lalawigan ng Béarn, na dating isang estado rin at nagpapakita ng pagkakaisang pangkasaysayan at pangkultura na naiiba sa kapansin-pansing pagkakaiba-iba ng mga tanawin na may nakapangingilabot na kaluwagan.

Ang mga kalapit na komunidad ay Baliracq-Maumusson, Garlin, Mascaraàs-Haron, Moncla at Portet.

### Hidrograpiya
Ang komyun ay dinadaluyan ng Léès, Léez, Boulise, Sorbet, Lauret stream, at iba't ibang maliliit na daluyan ng tubig, na bumubuo ng isang hydrographic network na may kabuuang haba na 9 km.

Ang Léès, na may kabuuang haba na 39 km, ay nagmumula sa komyun ng Sedzère at dumadaloy mula timog hanggang hilaga. Ito ay dumadaloy sa kanlurang gilid ng komyun at bumubuo ng hangganan sa Baliracq-Maumusson at Garlin, bago sumama sa Léez sa Lannux, pagkatapos dumaloy sa 21 komyun.

Ang Léez, na may kabuuang haba na 56 km, ay nagmumula sa komyun ng Gardères at dumadaloy mula timog hanggang hilaga. Ito ay dumadaloy sa isang napakaikling bahagi ng hilagang-silangang hangganan ng komyun at dumadaloy patungo sa Adour sa Barcelonne-du-Gers, pagkatapos dumaloy sa 31 komyun.

## Pagpaplano ng lungsod
### Tipolohiya
Noong Enero 1, 2024, ang Castetpugon ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may napakakalat na pabahay, ayon sa bagong pitong antas na iskala ng densidad ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng metropolitan area ng Pau, kung saan ito ay isang peripheral municipality.

### Paggamit ng lupa
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking dami ng lupang pang-agrikultura (72.3% noong 2018), isang proporsyon na kapareho ng noong 1990 (72.3%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: lupang maaaring sakahin (37.3%), damuhan (35%), kagubatan (27.7%), at magkakaibang mga lugar na pang-agrikultura (0.1%).

## Etimolohiya
Ang pangalan ng lugar na *Castetpugon* ay lumilitaw sa mga anyo na *Casteg-Pugoo* (1277, Ossau cartulary), *Castrum Pulgor* (1286, Béarn records), *Casteg-Pugo* (13th century, Béarn charter), *Castrum Pengon* (1340, Gascon rolls), *Castegpungoo* (1376, Béarn Béarn muster repormasyon), at *Nostre-Dame de Castetpugon*;(1776, Castetpugon land register).

Ang *Angaïs*, na binanggit noong 1863 sa topograpikong diksyunaryo ng Béarn-Basque Country, ay binabaybay na *Angays* noong 1776 (Castetpugon census).

## Kasaysayan
Binanggit ni Paul Raymond na ang komyun ay may isang sekular na abbey, at ang fief ng Castetpugon ay isang basalyo ng viscounty ng Béarn. Noong 1385, mayroon itong pitong kabahayan at ang komyun ay nasa ilalim ng hurisdiksyon ng balwarte ng Lembeye.

## Ekonomiya
Ang commune ay bahagi ng controlled designation of origin (AOC) na mga lugar ng Madiran, Pacherenc-du-Vic-Bilh at Béarn.

## Lokal na kultura at pamana

Monument aux morts de Castetpugon sur l'église.JPG|Le monument aux morts.
Eglise de Castetpugon vue de face.JPG|L'église Notre-Dame-de-l'Assomption.

### Pamana sibil
Makikita sa loob ng komyun ang mga labi ng isang pinatibay na complex (kanal, motte, bailey) na mula pa noong sinaunang panahon.

Ang Castetpugon ay may kastilyo na mula pa noong ika-18 at ika-19 na siglo.

Itinatampok ng komyun ang isang koleksyon ng mga sakahan at bahay na mula pa noong ika-17, ika-18, at ika-19 na siglo. Ang presbiteryo ay muling itinayo sa pagitan ng 1862 at 1865.

### Pamana ng relihiyon
Ang Simbahan ng Mahal na Birhen ng Assumption ay nagmula pa noong ika-19 na siglo. Bukod pa sa isang organo noong ika-19 na siglo na ang gumawa ay nananatiling hindi kilala at ang lalagyan nito, naglalaman din ito ng mga muwebles, mga ipinintang larawan, mga estatwa at mga bagay na nakalista sa pangkalahatang imbentaryo ng pamana ng kultura.

Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya