Pamantasang Pampamahalaan ng Gitnang Luzon

Ang **Pamantasang Pampamahalaan ng Gitnang Luzon** (Ingles: *Central Luzon State University*, dinadaglat bilang **CLSU**) ay isang pamantasang estado na may 658-ektaryang nasasakupan sa Lungsod Agham ng Muñoz, Nueva Ecija, Pilipinas. Ito ang pangunahing ahensya ng Muñoz Science Community at ang tahanan ng Regional Research and Development Center sa Gitnang Luzon. Sa ngayon, ang CLSU ay isa sa mga pangunahing institusyon para sa agrikultura ng Pilipinas at sa Timog Silangang Asya na kilala sa pagsasaliksik nito sa aquaculture, ruminants, pananim, halamanan, at pamamahala ng tubig . Naitala din ito sa pagitan ng ikaanim at dalawampu't isang lugar para sa  pinkamahusay sa pang-akademikong  unibersidad sa bansa para sa iba't ibang mga taon, na labis na nakararami sa mga paaralan sa Kalakhang Maynila. Naitala din ito sa 100 pinaka-makabuluhang mga paaralan sa Asya ng maraming beses.  

Ang CLSU ay ang unang komprehensibong unibersidad ng estado na sumailalim sa akreditasyong institusyonal. Ito ay  ipinahayag na Pag- *aari ng Kultura ng Pilipinas na* may code na PH-03-0027 dahil sa mataas na kahalagahang kasaysayan, pang-kultura, pang-akademiko, at kahalagahan ng agrikultura sa bansa.  Ito ay isa sa apat na kilalang unibersidad sa Nueva Ecija at ang pinaka-akademikong-mahusay sa buong Gitnang Luzon. Nakatala din ito bilang isa sa mga may pinakamagagandang kampus na paaralan sa Pilipinas dahil sa malawak at inspirasyong kagubatan at taniman ng bukid at arkitektura, na nakatuon sa pagpapanatili at pagbalanseng ekolohikal kasama ang mga kanayunan at modernong arkitektura.

## Kasaysayan 
Ang Pamantasang Pampamahalaan ng Gitnang Luzon ay nasa Lungsod Agham ng Muñoz, Nueva Ecija, Pilipinas. Nagsimula ito bilang isang paaralan ng agrikultura at noong 1907 ay naging Paaralang pang-Agrikultura ng Gitnang Luzon (Central Luzon Agricultural School o CLAS) na may hangarin na isulong ang agrikultura at mekanika arts. Nang maglaon, kasama nito ang pagsulong ng singing pangbahay ay isa sa mga pangako nito.  

Noong 1954, ang CLAS ay binago bilang Kolehiyong Pang-agrikultura ng Gitnang Luzon (Central Luzon Agricultural College o CLAC) kasama ang misyon ng pagsusulong ng edukasyon sa agrikultura. Noong 1964, naitaas naman ito bilang Pamantasang Pampamahalaan ng Gitnang Luzon o Central Luzon State University - upang magbigay ng makabagong pagtuturo at pagsasanay sa teknikal at propesyonal na pagsasanay sa agrikultura at sining mekanika, at itaguyod ang pananaliksik, panitikan, pilosopiya, agham, teknolohiya at sining. Sa paglipas ng mga taon, ang CLSU ay nakilala bilang isang institusyon na nakatuon sa agrikultura. 

Noong Abril 2007, ipinagdiwang ng CLSU ang sentenaryo nito. 

### Kasalukuyang panahon 
Ngayon, ito ay naging isang komprehensibong pamantasan na nag-aalok ng mga kurso sa pagtatapos at pagdadalubhasa. Kamakailan lamang, ito ay itinalaga bilang isang pamantasan sa Luzon bilang isa sa mga iginagalang na institusyon ng mas mataas na pag-aaral sa Pilipinas. 

Ang unibersidad ay ang nangungunang ahensya ng Muñoz Science Community at ang tahanan ng Regional Research and Development Center sa Central Luzon. Sa ngayon, ang CLSU ay isa sa mga nangungunang institusyon ng agrikultura sa Timog Silangang Asya na kilala sa mga pambihirang tagumpay na pananaliksik sa kulturang pantubig (nanguna sa pagbabago ng kasarian ng tilapia),  ruminant, pananim, halamanan, at pananaliksik sa pamamahala ng tubig. 

## Kampus 
Ang CLSU ay nasa 658 ektaryang pangunaning nasasakupan sa Lungsod Agham ng Muñoz, 150 &nbsp; km hilaga ng Maynila. Mayroon itong higit sa 1000-ektaryang lugar para sa produksyon ng pang-bukid na uri ng kalabaw at pag-linang ng kagubatan hanggang sa mga burol ng bayan ng Carranglan, sa hilagang Nueva Ecija, 40 &nbsp; km mula sa pangunahing kampus. 

### Ang Pangunahing Pasukan 
thumb|350x350px| Pasukan ng ng CLSU
Ipinapakita ang isang magsasaka gamit ang kanyang kalabaw at araro. Ang mga opisyal at estudyante ng paaralan agad na isinasaalang-alang ang CLSU na pinakamalaking lpalatandaan sa Muñoz. Noong unang bahagi ng 1900s, ang CLSU ay gumawa ng isang pangalan sa pamamagitan ng pangunguna sa pagsasakang pang-agham, pag-gamit sa kalahating araw na gawaing pang-akademiko at kalahating araw na praktika, at isinusulong ang pagsasanay sa pagkamamamayan. 

Hanggang sa naging pamantasan ito noong 1964, pinamamahalaan ng gobyerno ng mag-aaral ang mga usapin ng kung ano ang tinawag na "Little Republic." Ang pamamahala nito ay hango ayon sa pambansang pamahalaan at ang taunang halalan ay isang inaasahang kaganapan.  

### Ang Reimer's Hall 
thumb|350x350px| Ang pagpipinta ng Reimer's Hall
Itinayo noong panahon ng superintendente na si William Wade Head (1935-1936), at dinisenyo upang ipalabas ang mga pelikulang nagsasalita, noon ay kauna-unahan sa lalawigan.  

Gawa sa kahoy, balangkas na bakal at kongkreto, na may  bubong na galbanisadong yero, ang gusali kalaunan ay nilagyan ng mga akustika para sa mga pag-gamit sa sinehan at bolingan. Pinangalanan itong Concordia Hall noong panahon ng superintendente na si Christian Reimer at kalaunan ay pinalitan ang pangalan na Reimer's Hall. 

Nilagyan ng isang malaking entablado, ang 500-upuang bulwagan ay ginamit upang gamitin sa mga dula na ginagawa ng mga mag-aaral. Noong 1939, ang unang Pilipinong namuno ng paaralan na si Emeterio Asinas, ay isinaayos ang istraktura nito upang maaari itong humawak ng mga pag-ganap at panlipunang gawain. Ang pinaka makabuluhang pangyayari na ginanap doon ay ang pagpapasinaya ng CLAC noong Enero 6, 1952. Ang Pangulong Elpidio Quirino at ang kanyang kalihim sa pagtatanggol, Ramon Magsaysay, ay ang mga gumanap. Kabilang sa iba pang mga kilalang panauhin ay ang mga senador, kongresista, mga miyembro ng Gabinete, diplomat, opisyal ng paaralan at kinatawan ng mga pangunahing pamantasan at kolehiyo ng bansa. 

Nakabalik sana si Magsaysay sa Reimer's Hall noong Abril 5, 1955, bilang pangulo ng Pilipinas sa panahon ng gintong anibersaryo at  programa sa pagtatapos, ngunit namatay siya sa isang pag-bagsak ng eroplano noong Marso 17, 1955. Bibigyan sana siya ng parangal na antas ng doktor ng edukasyon sa agrikultura, ipinagpatuloy pa din ng CLAC ang programa. Ang dalawang walang laman na upuan, may kulay itim, at panindigan ng tagapagsalita ay pinalamutian ng pang-akademikong regalia, diploma at mga pagsipi para kay Magsaysay ay inilagay sa entablado upang alalahanin ang yumaong pangulo.  

## Maikling kasaysayan 
Ang Pamantasang Pampamahalaan ng Gitnang Luzon (Central Luzon State University o CLSU) ay isa sa mga kilala at prestihiyosong institusyon ng mas mataas na pag-aaral sa Pilipinas. Patuloy itong gumagawa ng mga mahusay na bihasang propesyonal at mga tekniko, na nagbibigay ng mga serbisyo na may markang kahusayan. 

**CLAS** : Noong Abril 12, 1907, nagsimula ito bilang isang paaralan ng pagsasaka, ang Central Luzon Agricultural School (CLAS), sa pamamagitan ng Executive Order No. 10 na inilabas ni Gobernador Heneral James F. Smith, James F. Smith . Ang paunang pagbibigay diin nito ay ang pagbuo ng mga  kasanayan at technician-type na mga nagtapos upang matugunan ang mga  pangangailan ng tao sa pagbubukas at paglilinang ng mga mayamang bukid.  

Bilang isang paaralan, ang CLAS ay nagmarka ng isang klase na sarili nito. Sa natatanging kurikulum nito, isinulong nito ang agrikultura at mekanikong sining na pinagsama ang praktikal at gawaing pang-akademiko. Nang maglaon, naging kilala ang CLAS bilang "ina ng mga paaralang  pang-agrikultura" sa bansa.  

**CLAC** : Ang paaralan ay na-bago bilang Central Luzon Agricultural College (CLAC) noong Disyembre 31, 1950 ayon sa Executive Order No. 393 na inilabas ni Pangulong Elpidio Quirino upang maitaguyod ang edukasyon sa agrikultura. Bilang isang mas mataas na institusyon ng pag-aaral, ang CLAC ay nakilala  bilang  unang kolehiyo ng estado na itinatag ng pamahalaan ng Pilipinas upang maitaguyod ang edukasyon sa agrikultura, inhinyeryang pang-agrikultura at ekonomiyang pangbahay, bukod sa iba pa.  

**CLSU** : Noong Hunyo 18, 1964, ang CLAC ay naitaas bilang Pamantasang Pampamahalaan ng Gitnang Luzon (Central Luzon State University o CLSU) ayon sa Republic Act No. 4067 "upang magbigay ng propesyonal at teknikal na pagsasanay sa agrikultura at mekanikong sining; magbigay ng paunang pagtuturo; magsulong ng pananaliksik, panitikan, pilosopiya, agham, teknolohiya at sining. ”  

Mula sa pagiging pang-agrikultura, ang CLSU ay naging isang komprehensibong institusyon ng mas mataas na edukasyon na nag-aalok ng iba't ibang mga kurso sa pagtatapos at pagdadalubhasa. 

Ang kampus ng CLSU ay isang malawak na lugar na may 658-ektarya sa Muñoz, 150 &nbsp; km hilaga ng Maynila. Noong Oktubre 19, 2001, inilunsad ang CLSU bilang Model Agri-Tourism Site para sa Luzon sa ilalim ng Philippine Agri-Tourism Program, isang pinagsamang proyekto ng Kagawaran ng Agrikultura at Kagawaran ng Turismo.  

## Pamamahala at samahan 
### University Council 
### Lupon ng mga Regent 
### Mga nakaraang pangulo 
;Central Luzon Agricultural School (CLAS) 1907-1954

;Central Luzon Agricultural College (CLAC) 1954-1964

;Central Luzon State University (CLSU)

## Pananaliksik 
Pangunahing nagsimula ang Programang Pananaliksik noong 1976 upang matulungan ang mga mag-aaral na nagtapos sa kanilang mga pananaliksik sa agrikultura. Ang pagkakaroon ng momentum at pagkilala sa kahalagahan ng pananaliksik sa isang pamayanang pang-akademiko, ang pagsulong nito ay lumawak at sumakop sa ilang mga teknikal na pananaliksik sa mga napiling mga kalakal sa agrikultura. Noong 1978, pinagsama ang mga Research and Extension Programs na nagsilang sa Research and Development Center (R& DC). Pinagtibay ng R& DC ang *pipeline approach* bilang diskarte nito upang mapalaganap ang pangkat ng kanayunan para sa pagpapalaganap ng impormasyon at teknolohiya at mag-ambag sa pagsasakatuparan ng mga hangarin sa pag-unlad ng unibersidad. Ito ay nagbigay-daan sa pinakamataas na "pag-unlad na gamit ang pananaliksik". Ang pananaliksik, samakatuwid, ay nangarap na magtatag ng isang pundasyon na magagawa ang isa sa mga tatlong akda ng mga gawa ng pamantasan. 

Ang pagpapatupad sa pangakong ito, ang R& DC ay naging Pananaliksik, Pagpapalawig at Pagsasanay (Research, Extension and Training  o RET) noong 1987 kung saan ang mga naunang programa sa pananaliksik ay mga mahahalagang tampok at nakatuon sa pagpapabuti ng kalidad ng buhay ng mga taong pinaglilingkuran nito. 

Ngayon, ang Research Office ay nakatanggap ng katanyagan at nagtatag ng isang matatag na batayan sa patuloy na walang tigil na pagsisikap tungo sa pag-ambag sa kaunlaran sa bansa. 

## Ranggo 
Ang  pagsisiyasat noong 2010 ay nagraranggo sa Central Luzon State University bilang pang-anim sa siyam na Nangungunang Mga Unibersidad para sa mga sumusunod: Center of Excellence (COE) sa Agrikultura, Inhinyeryang Pang-Agrikultura, Fisheries, Veterinary Medicine,Guro; at bilang Centers of Development (COD) sa Biology at Chemistry.   

Noong 2014 ang ranggo ng unibersidad ay bumaba sa ikapito para sa sumusunod na Center of Excellence (COE): Inhinyeryang Pang-Agrikultura, agrikultura, biology, pangingisda, guro, beterinaryo at sa Centers of Development (COD): kimika.  

Noong 2015, inilabas ng World Ranking Web of Universities ang listahan ng nangungunang 100 mga kolehiyo at pamantasan na kung saan ang Central Luzon State University ay na-ranggo sa ika-39.   

Noong Hunyo 2015, ang Nationwide Ranking of Unibersities batay sa mga nakapasa sa pagususlit, ang Central Luzon State University ay nairanggo sa ika-21. 

## Mga institusyon at sentro 
* University Graduate Program Office
* Information System Institute
* Institute of Sports, Physical Education and Recreation
* Institute for Climate Change and Environmental Management
* Center for Educational Resources and Development Services
* Center for Central Luzon Studies
* Expanded Tertiary Education Equivalency and Accreditation Program
* CLSU Open University

## Akademiko 
Ang CLSU ay binubuo ng mga kolehiyo at paaralan:
* College of Agriculture *(Kolehiyo ng Agrikultura)*
* College of Arts and Social Sciences *(Kolehiyo ng mga Sining at Agham Panlipunan)*
* College of Business and Accountancy
* College of Engineering *(Kolehiyo ng Inhinyeriya)*
* College of Fisheries *(Kolehiyo ng Pangisdaan)* 
* College of Home Science and Industry *(Kolehiyo ng Agham Pantahanan at Industriya)*
* College of Science *(Kolehiyo ng Agham)*
* College of Veterinary Science and Medicine 
* Institute of Graduate Studies
* Agricultural Science and Technology School
* University Science High School
* Elementary School
* Pre-school

Bilang karagdagan, nandito ang pahina ng University Science High School  

### Mga programang pagdadalubhasa 
**Doctor of Philosophy degree major in:**
*Agricultural Engineering; Agricultural Entomology; Animal Science; Aquaculture; Biology; Crop Science; Development Communication; Development Education; Environmental Management; Plant Breeding; Rural Development; Soil Science; and Sustainable Food Systems by Research Program (DOTUni).
'''Master's degree major in:**

* Agribusiness Management; Biology; Business Administration; Chemistry; Environmental Management (DOTUni); and Local Government Management (DOTUni).

**Master of Arts degree major in:**

* Language and Literature

**Master of Science degree major in:**

* Agricultural Economics; Agricultural Engineering; Animal Science; Aquaculture; Biology; Biology Education; Chemistry Education; Crop Protection; Crop Science; Development Communication; Education; Environmental Management; Grain Science; Guidance and Counseling; Renewable Energy Systems (DOTUni); Rural Development; and Soil Science.

**Diploma major in:**

* Land Use Planning; and Local Government Management.

**Certificate major in:'''

* Agricultural Mechanics; Agricultural Research Management; Basic Environmental Impact Assessment; Basic Local Governance; Entrepreneurship; Local Development Planning; Physical Education; Project Feasibility Preparation and Implementation; Teaching; and Training Management.

### Mga programang undergraduate 
#### College of Agriculture (CAg) 
* BS in Agribusiness
* BS in Agriculture

#### College of Arts and Social Sciences (CASS) 
* BA in Filipino
* BA in Literature
* BA in Social Sciences
* BS in Development Communication
* BS in Psychology

#### College of Business and Accountancy (CBA) 
* BS in Accountancy
* BS in Business Administration
* BS in Entrepreneurship
* BS in Management Accounting

#### College of Education (CEd) 
* Bachelor of Culture and Arts Education
* Bachelor of Early Childhood Education
* Bachelor of Elementary Education
* Bachelor of Physical Education
* Bachelor of Secondary Education
* Bachelor of Technology and Livelihood Education

#### College of Engineering (CEn) 
* BS in Agricultural and Biosystems Engineering
* BS in Civil Engineering
* BS in Information Technology

#### College of Fisheries (CF) 
* BS in Fisheries

#### College of Home Science and Industry (CHSI) 
* BS in Fashion and Textile Technology
* BS in Food Technology
* BS in Hospitality Management
* BS in Tourism Management

#### College of Science (CS) 
* BS in Biology
* BS in Chemistry
* BS in Environmental Science
* BS in Mathematics
* BS in Meteorology
* BS in Statistics

#### College of Veterinary Science and Medicine (CVSM) 
* Doctor of Veterinary Medicine

## Ang mga program na akreditado 
Mga programa na kinilala ng Accrediting Agency ng Chartered Colleges at Unibersidad sa Pilipinas 

Pinagmulan: Accrediting Agency ng Chartered Colleges at Unibersidad sa Pilipinas AACCUP 

## Tambalang pamantasan 
Ang Central Luzon State University (CLSU), Wesleyan University - Philippines (WU-P), Nueva Ecija University of Science and Technology (NEUST), at PHINMA - Araullo University (PHINMA-AU) ay "tinagurian" bilang "Eagle Universities" sa Nueva Ecija. Ang apat na unibersidad ay ang pangunahing institusyong pang-edukasyon sa lalawigan na kung saan, lahat ay may iba't ibang mga espesyalisasyon. Dalubhasa ang CLSU sa agrikultura, akwakultura, pangangasiwa ng negosyo at akawntansiya, medisinang pambeterinaryo, biyolohiya, kimika, at inhinyeriya.

## Mga bagong institusyon 
Ang pamantasan ay kasalukuyang gumagalaw  pabor sa posibleng pagtatatag ng isang hiwalay na School of Fine Arts and Architecture at isang hiwalay na School of Literary Arts and Linguistics. Ang rehiyon ng Gitnang Luzon ay walang sapat na mga artista, arkitekto, at manunulat ng panitikan na nagmula sa mga silangang lalawigan. Ang kakulangan ay inilaan na maisakatuparan sa pamamagitan ng pagtatatag ng mga nasabing paaralan sa loob ng Central Luzon State University, isang angkop na tahanan bilang pamantasang pinakatanyag sa rehiyon. Ang pagtatatag ng naturang mga paaralan ay isang pasimula sa hinaharap na pagtatatag ng unang galerya ng sining sa pamantasan.

## Aktibismo ng mag-aaral 
Sa panahon ng 1950s, ang unibersidad ay may isang aktibong kultura ng aktibismo na nakatuon sa reporma sa lupa at mga karapatan ng mga magsasaka. Ang aktibismo ng mag-aaral ay muling tumalop sa pamantasan sa panahon ng People Power Revolution na bumagsak sa diktadurang Marcos sa Maynila. Ang protesta ay isang simbolismo mula sa mga mag-aaral sa unibersidad upang maalis ang pamamahala ng martial at alisin si Marcos sa pagkapangulo. Sa pagdating ng demokrasya, nawala ang aktibismo at kalaunan ay na-ibaba noong 1990s. Sa kasalukuyan ay walang kulturang aktibismo sa unibersidad. Gayunpaman, iminungkahi ng ilang mga organisasyon ng mag-aaral na bumalik ito sa kultura ng kampus upang itaguyod ang pakikilahok ng mag-aaral sa aktibistang antas ng pambansa, dahil ang mga pagpatay sa extrajudicial ay tumaas at isang banta mula sa isang bagong edad na martial rule ay paulit-ulit na inihayag sa pamamagitan ng mga talumpati ng pangulo. Noong 2017, ang kinatawan ng mag-aaral sa pamantasan ay nabigo na lumahok sa pambansang Araw ng Protesta laban sa ekstrahudisyal na pagpatay na lumampas sa 11,000 pagkamatay, banta ng gobyerno na magdeklara ng martial rule, at ang pagdeklara ng mga kabayanihan na pahayag para kay Marcos sa pamamagitan ng pangulo ng Pilipinas na si Duterte. Gayunpaman, ang IMPACT, isang samahan ng mag-aaral, ay lumahok sa Setyembre 21, 2017 Araw ng Protesta sa pamamagitan ng rally ng Alpas, na naging unang samahan ng mag-aaral na lumahok sa naturang kaganapan mula pa noong 1986. Ipinangako ng samahan na simulan ang rally taun-taon upang mapakilos ang pakikilahok ng mag-aaral at positibong aktibismo.  

## Mga sanggunian 
Kategorya:Unibersidad at kolehiyo sa Pilipinas