open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sylvia Engdahl

Si **Sylvia Louise Engdahl** (ipinanganak noong 1933) ay isang Amerikanang manunulat ng kathang-isip na salaysaying pang-agham.  Nakapaglathala siya ng labintatlong mga aklat, kabilang ang pitong mga nobelang kathang-isip na salaysaying pang-agham, dalawang antolohiya ng kathang-isip na salaysaying pang-agham, tatlong hindi kathang-isip na mga aklat, at isang pambatang aklat ng mga larawan.  Kilalang-kilala si Engdahl dahil sa kanyang nobelang *Enchantress from the Stars* ("Babaeng Mapang-akit [o Mangkukulam] mula sa mga Bituin") na isang aklat na nagkamit ng gantimpalang *Newbery Honor* ("Karangalang Newbery") noong 1971.  Nagturo siya ng mga kursong pangnagtapos na sa Web para sa *Connected Education* o Kunektadong Edukasyon, isang tagapanimula sa edukasyon sa internet, magmula 1985 hanggang 1995.  Naninirahan siya sa Oregon, sa piling ng kanyang dalawang mga pusa.  Noong Agosto 2007, naglathala si Engdahl ng isang bagong nobelang siyensiyang piksiyon/piksiyong bisyonaryo o kathang-isip na mapanagimpan na para sa mga taong nasa hustong gulang, na pinamagatang *Stewards of the Flame* ("Bandahali ng Ningas" o "Tagapag-asikaso ng Alab").  Siya rin ang nagsulat ng nobelang *The Far Side of Evil* ("Ang Malayong Ibayo [o Gilid] ng Kasamaan"), isang akdang kasunod ng *Enchantress from the Stars*.

## Mga kawing panlabas
*Sylvia Engdahl - Opisyal na Websayt ng May-akda
**Stewards of the Flame*  - bagong nobelan ng kathang-isip na salaysaying pang-agham para sa mga taong nasa wastong edad
*
*Panayam kay Sylvia Engdahl sa SFFWorld.com

Kategorya:Mga nobelista
Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
Kategorya:Kathang-isip na salaysaying pang-agham
Štrukli

Ang **Štrukli**, **Štruklji**, o *Zagorski štrukli* (Ingles: **Strukli**), o **Istrukli** sa pagsasalin, ay isang tradisyunal na lutuin sa Hilagang Kroasya. 

## Mga uri 
Mayroong dalawang mga uri ng Štrukli. Isa ang tinatawag na *Kuhani Štrukli* (pinakuluang Štrukli). Ang isa pa ay ang tinatawag na *Peceni Štrukli* (itinapay o hinurnong Štrukli) o payak na Štrukli lamang.

## Paggawa ng Štrukli 
Magkakatulad ang pagluluto ng anumang uri ng Štrukli. Iginugulong ng palapad ang hinurno o niluto sa pugon na masa ng harina (tinatawag na "empanada" o "pastelerya" ang produktong ito) at pinaninipis upang matakpan ang ibabaw ng hapag o mesa. Ikinakalat ng manipis sa kahabaan ng pastelerya ang pinaghalo nang kesong puti (kilala rin bilang kusilyo; *curd cheese* o *cottage cheese* sa Ingles) na may itlog, krema maasim, at asin. Pagkatapos nito, binabalumbong pahaba sa magkabilang gilid ang pastelerya upang maging pinagdugtong na mga pagulong, at sa huli ay hinahating may habang 10 hanggang 20 mga sentimetro.

Para sa *Peceni Štrukli*, inilalagay ang mahahabang mga pagulong na ito sa isang hurnuhang bandehado, na walang pakundangang tinakpan ng buu-buo o pinamuong krema, at hinuhurno sa tagal na nasa bandang 45 mga minuto hanggang sa maging bahagyang kayumanggi sa ibabaw.

Para sa *Kuhani Štrukli*, nagpapakulo ng tubig at inilalagay ang mga piraso ng Štrukli sa banga o lutuan. Piniprito ang sibuyas at perehil (kilala rin bilang petroselino) hanggang sa maging bahagyang kayumanggi, at ibinubuhos sa *Kuhani Štrukli*. Pagkaraan nito, pinakukuluan ang Štrukli ng umaabot sa bandang 20 mga minuto.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Lutuing Kroato
Pangulo ng Afghanistan

Naging republika lang ang Afghanistan noong 1973 hanggang 1992 at mula 2001 hanggang 2021. Bago ang taong 1973 ang estado ay palaging pinamumunuan ng alin man sa mga hari, emir o shah. Nasa pamamahala ito ng mujahideen at rehimeng Taliban mula 1992 hanggang sa huling bahagi ng 2001. 

Si Mohammed Daoud Khan ang naging unang pangulo ng Afghanistan noong 1973, matapos niyang wakasan ang kaharian ng kanyang pinsan na si Mohammed Zahir Shah sa isang hindi bayolenteng kudeta. Pinatay siya noong 1978 ng mga kasapi ng Demokratikong Partido ng mga Tao ng Afghanistan na pumili kay Nur Muhammad Taraki bilang kanilang pangulo. Sa kasagsagan ng dekada 1980 at 90 pinamunuan ang bansa ng iba't-ibang mga pangulo, kasama na sina Hafizullah Amin, Babrak Karmal, Mohammad Najibullah, at Burhanuddin Rabbani. Simula noong Disyembre 22, 2001, pinamumunuan na ang Afghanistan ng Pamamahalan ni Karzai sa ilalim ni Pangulong Hamid Karzai. 

Binibigyan ng Saligang-Batas ng Afghanistan ang pangulo ng malawak na kapangyarihan sa usaping militar at lehislatibo, at may mahinang hawak sa pambansang parlamento. Ito ang ilan sa mga paksang pinagtalunan sa loya jirga ng bansa noong Disyembre 2003. Subalit, nakita ito ng pansamantalang pamamahala at ng mga sumusuportang kanluranin na mahalaga sa katatagan ng Afghanistan.

Noong 15 Agosto 2021, tumakas si Pangulong Ashraf Ghani papuntang United Arab Emirates habang sinasalakay ng Taliban ang Kabul. Sa kasalukuyan, ang posisyong pagkapangulo ng Afghanistan ay nabuwag.

## Tingnan rin
*Talaan ng mga Pangulo ng Afghanistan
*Talaan ng mga Hari ng Afghanistan
*Punong Ministro ng Afghanistan

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
*Presidency of Afghanistan - Opisyal na wesbite ng Tanggapan ng Pangulo ng Afghanistan.

Kaurian:Pangulo
Kaurian:Mga pangulo ng Afghanistan
Digmaan sa Golpo

Ang '*Digmaan sa Golpong Persiko *(Persian Gulf War)*** (2 Agosto 1990&nbsp;– 28 Pebrero 1991), karaniwang tinutukoy bilang ang **Digmaan sa Golpo*' o ang *Gulf War* sa Ingles, na kilala rin bilang ang **Unang Digmaan sa Golpo** (*First Gulf War*),
ang **Ikalawang Digmaan sa Golpo** (*Second Gulf War*),, at bilang **Ang Ina ng Lahat ng mga Labanan** (*The Mother of all Battles*) batay sa pananaw ng Iraking pinuno na si Saddam Hussein, at kadalasang tinatawag namang **Bagyo sa Ilang** o **Unos sa Disyerto** (*Desert Storm*) para sa katugunang militar, ay ang huling hidwaan sa pagitan ng puwersang koalisyon mula 34 na mga bansa laban sa Irak, na sinimulan na may pagpapahintulot ng Nagkakaisang mga Bansa, na may ipinadamang layunin ng pagpapaalis ng mga lakas-militar mula sa Kuwait pagkaraan ng paglusob at pananakop dito noong 2 Agosto 1990.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Digmaan
Kategorya:Iraq
Kategorya:Mga Nagkakaisang Bansa
Pambansang Palasyo (Hayti)

Ang **Pambansang Palasyo** o **Palasyo ng Pangulo** (Ingles: *National Palace*) ay matatagpuan sa Port-au-Prince, Hayti at ang tirahan ng Pangulo ng Haiti. Malubha itong napinsala sa Lindol sa Hayti noong 2010.

## Mga sanggunian
Kategorya:Pamahalaan ng Haiti
Kategorya:Port-au-Prince
Tsutomu Yamaguchi

Si **Tsutomu Yamaguchi** (山口 彊 Yamaguchi Tsutomu?) (16 Marso 1916 – 4 Enero 2010) ay isang Hapones na nakaligtas sa pagpapasabog sa Hiroshima at Nagasaki noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Siya lamang ang kinakilala ng Gobyernong Hapones bilang ang katangi-tanging nakaligtas kahit sa dalawang pagsasabog kahit mayroong mga ibang 100 pa ang nakaligtas. Siya'y naging isang mangagawa ng Mitsubishi, inutusan siyang pumunta sa Hiroshima para sa negosyo kung saan sa kasamaang palad ay pinasabog ang Hiroshima noong 6 Agosto 1945. Subalit sa mga sugat, siya'y nagporsige para bumalik sa trabaho, bumalik siya sa Nagasaki noong 9 Agosto, kung saan naganap ang ikalawang pagsabog at ulit siya'y naging biktima. Noong 1957 kinilala siya bilang isang *Hibakusha*; isang salita sa Hapones na ibig sabihin isang tao naapektuhan ng pagsasabog, ng Gobyernong Hapones para sa pagsasabog sa Nagasaki pero noong Marso 2009 kinilala rin ang kanyang pagkaligtas sa Hiroshima. Sumakabilang buhay na siya noong 4 Enero 2010 sa sakit na kanser; resulta ng nuklear na pagsasabog.

Kategorya:Ipinanganak noong 1916
Kategorya:Namatay noong 2010
Naoto Kan

Si **Naoto Kan** (菅 直人 *Kan Naoto*, ipinanganak noong Oktubre 10, 1946) ang dating Punong Ministro. Siya rin ang pinuno ng Partido Demokratiko ng Hapon (DPJ), ang pinakamalaking partidong oposisyon sa Diet, mula 2002 hanggang 2004. Ministro rin si Kan para sa Kalusugan at Kagalingan noong 1996 at Ministro ng Pananalapi noong 2009.

|-

|-

|-

|-

|-

## Mga sanggunian 
* BBC NEWS - Profile: Naoto Kan

## Mga kawing panlabas 
* Official Website
* Democratic Party of Japan

Kategorya:Mga Punong Ministro ng Hapon
Kategorya:Mga ministro ng pamahalaan ng Hapon
Kategorya:Kasapi ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Hapon
Kategorya:Kasapi ng Kapulungan ng mga Konsehal
René Préval

Si **René Garcia Préval** (;17 Enero 19433 Marso 2017) ay isang politiko at agronomistang Haytian na naging Pangulo ng Republika ng Hayti simula Mayo 2006. Nauna na siyang nagsilbi bilang Pangulo mula Pebrero 7, 1996 hanggang Pebrero 7, 2001 at bilang Punong Ministro mula Pebrero 1991 hanggang Oktubre 11, 1991.

## Tingnan rin
*Talaan ng mga pinuno ng estado ng Hayti
*Talaan ng mga Punong Ministro ng Hayti

## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
*Rene Preval 2005 Elections Archives 
*Rene Preval entry at Cooperative Research.org 
*United States Central Intelligence Agency World Factbook (2000)
*Profile of H.E. Mr. Réné Garcia Preval 
*St. Petersburg times - Ex-leader still enigma as Haitians cast ballots
*Brief analysis of Préval's rise to Head of State 2006
*Rene Preval Haiti May Get One Last Chance in Spite of Washington's Best Efforts  Council on Hemispheric Affairs
*Prensa Latina February 2006 "No Match for Rene Preval in Haiti"
*Profile Rene Preval" 
*Preval supporters protest Haiti election results 

|-

|-

Kategorya:Mga pangulo ng Haiti
Kaurian:Mga Punong Ministro ng Hayti
Pangulo ng Haiti

Ang **Pangulo ng Hayti** ang pinuno ng estado ng Republika ng Hayti. Ang mga pangulo ay inihahalal sa pamamagitan ng botong popular para sa limang taong termino at maaaring magsilbi ng dalawang termino. Ang bawat termino ay nagsisimula at nagtatapos sa unang Pebrero 7 pagkatapos ng halalan sa pagkapangulo. Ang kasalukuyang umaaktong pangulo ay si punong ministro Ariel Henry magmula noong 2021. Nangyari ito matapos ang biglaang pagpatay kay dating pangulong Jovenel Moïse noong 7 Hulyo 2021.

## Pinakahuling halalan
## Tingnan rin
*Talaan ng mga pinuno ng estado ng Hayti
*Talaan ng mga Punong Ministro ng Hayti

## Mga sanggunian
*

Kategorya:Pangulo
Kategorya:Pamahalaan ng Haiti
*
Taoiseach

Ang **Taoiseach** (; ), plural *Taoisigh* ( o ), tinatawag ring **An Taoiseach** (), ang pinuno ng pamahalaan ng Irlanda.

Ang Taoiseach ay itinatalaga ng Pangulo matapos ang pagmumungkahi ng Dáil Éireann (ang mababang kapulungan ng Oireachtas), at kailangang, makuha ang suporta ng mayorya sa Dáil habang siya ay nanunungkulan.  Ang gampanin ng Taoiseach ay ang katulad nang sa isang punong ministro.

Ang kasalukuyang Taoiseach ay si Brian Cowen, TD, pinuno ng partidong Fianna Fáil.

## Tingnan rin 
* Kagawaran ng Taoiseach
* Politika ng Republika ng Irlanda

## Mga sanggunian at mga tala 
## Mga kawing panlabas 
* Official site

Kategorya:Mga punong ministro
Kategorya:Pinuno ng pamahalaan
Kategorya:Pamahalaan ng Irlanda
Kategorya:Politika ng Irlanda
Saddam Hussein

Si **Saddam Hussein Abd al-Majid al-Tikriti** (28 Abril 1937  - 30 Disyembre 2006), ay isang dati  at ikalimang Pangulo ng Irak, mula 16 Hulyo 1979 hanggang 9 Abril 2003 nang siya ay patalsikin sa kapangyarihan sa  Digmaan sa Irak na pinamunuan ng Estados Unidos. Isang pangunahing miyembro ng rebolusyonaryong Partidong Ba'ath na nagtataguyod ng halong nasyonalismong Arabo at Arabong sosyalismo, si Saddam ay gumanap ng isang mahalagang papel sa kudeta noong 1968 na naglagay sa partidong ito sa kapangyarihan sa matagal na panahon sa Irak.

Bilang bise presidente sa ilalim ng may sakit na si Heneral Ahmed Hassan al-Bakr na sa mga panahong ito ay maraming mga pangkat ang itinuturing na may kakayahang patalsikin ang kasalukuyang gobyerno, si Saddam ay lumikha ng puwersang seguridad kung saan kanyang mahigpit na kinontrol ang alitan sa pagitan ng gobyerno at puwersang sandatahan(armed forces). Nang simula nang 1970, ginawa ni Saddam na pambansa ang langis at ibang mga industriya. Ang mga pag-aari ng estadong bangko ay kanyang iniligay sa kanyang pangangasiwa  upang ang sistemang ito ay hindi bumagsak. Sa dekada 1970, kanyang pinagtibay ang kanyang kapangyarihan sa mga kasangkapan ng gobyerno habang ang mga kita sa langis ay tumulong upang mapalago ng mabilis ang ekonomiya ng Irak. Si Saddam ay isang tagasunod ng sektang Sunni ng Islam at sa mga panahong ito, ang mga posisyon sa gobyerno ay pinuno ng mga Sunni na bumubuo lamang sa isa sa lima(1/5) ng populasyon ng Irak. Kanya ring sinugpo ang maraming mga kilusan partikular na ang Shia at Kurdish na nagnanais patalsikin ang gobyerno o magkamit ng independensiya. Napanatili ni Saddam ang kanyang kapangyarihan noong digmaang Iran-Irak noong 1980 hanggang 1988. Noong 1990, kanyang sinakop ang Kuwait at dahil dito, ang isang internasyonal na koalisyon ay nanghimasok upang palayain ang Kuwait sa digmaan ng Golpo noong 1991 ngunit hindi nito napatalsik si Saddam sa kapangyarihan. Habang ang iba ay pinupuri si Saddam sa kanyang matibay na panindigan laban sa Israel kabilang na ang pagpapaputok ng misayl(missile) sa mga pinatatamaang lugar sa Israel, marami naman ang kumondena sa kanya dahil sa brutalidad ng kanyang diktadurya.

Noong Marso 2003, isang koalisyon ng mga bansa na pinamunuan ng Estados Unidos at Nagkakaisang Kaharian ay sumakop sa Irak upang patalsikin si Saddam dahil sa paniniwalang si Saddam ay nagtatago ng mga sandatang pangwasak ng masa at may kaugnayan sa mga terorista. Ang partidong Ba'ath ay nabuwag at ang Irak ay lumipat sa isang sistemang demokratiko. Pagkatapos ng pagkakadakip kay Saddam noong Disyember 13, 2003, siya ay nilitis sa ilalim ng pansamantalang gobyerno hinggil sa pagpatay noong 1982 sa 148 mga Shiite na Iraki. Siya ay napatunayang may sala at nahatulang mamatay sa pamamagitan ng pagbibigti na naganap noong 30 Disyembre 2006.

## Tingnan din 
* Paglilitis kay Saddam Hussein

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Iraqui
Kategorya:Kasaysayan ng Irak
Kategorya:Mga Pangulo ng Irak
Kategorya:Mga Muslim
Suplemento sa paghuhubog ng katawan

thumb|Mga naiinom na "naaalog na protina" (*protein shake* sa Ingles), na gawa mula sa pulbos na protina (nasa gitna) at tubig o gatas (nasa kaliwa), ay mga karaniwang suplemento sa paghuhubog ng katawan.

Ang mga **pandagdag** o **suplemento sa paghuhubog ng katawan** (Ingles: mga *bodybuilding supplement*) ay tumutukoy sa mga sustansiyang kinakain o iniinom ng mga atleta o mga taong nagsasagawa ng pagsasanay sa pamamagitan ng mga bigat o iba pang mga gawaing pangkatawan o pisikal upang makatulong sa pagbubuo ng katawang malaman (may masel) at  balingkinitan o "walang taba" o upang mawala ang taba mula sa katawan.  Maaari ring gamitin ang mga pandagdag sa paghuhubog ng katawan upang mapainam ang pagganap sa palakasan o isports at upang mapainam ang panunumbalik sa normal na kalagayan ang katawan pagkaraan ng mga kaganapang pampalakasan o pagsasanay.  Subalit nananatiling kontrobersiyal ang mga nakaamba o potensiyal na mga epekto ng mga ito.

## Mga kawing panlabas
*Roosevelt, Max. *When the Gym Isn’t Enough*, pahina 1 at pahina 2, *Fitness*, artikulo mula sa nytimes.com hinggil sa paggamit ng mga suplemento sa paghuhubog ng katawan, 13 Enero 2010.

Kategorya:Pagkain
Dicaeum dayakorum

Ang ***Dicaeum dayakorum*** () ay isang bagong uri ng ibong natagpuan ng mga siyentipiko sa mga kagubatan ng Borneo noong Hunyo 2009.  Natagpuan itong namumupog o tumutuka (nanginginain) ng mga namumulaklak na miseltow sa bahaging Malaysia ng Borneo.  Nasaksihan ito ng isang pangkat ng mga biyologo, kasama ang mga biyologong mula sa Pamantasan ng Leeds ng Inglaterang si David Edwards at isang ekologong tropikal na si Richard Webster.  Wala pa itong pangalang pang-agham o siyentipikong pangalan dahil kakaunti pa lamang ang nalalaman hinggil sa ibong ito.

## Mga katangian
Isa itong maliit na ibong namumupog ng bulaklak, na abo ang kulay at may puting mga guhit.  Kasinlaki ito ng isang ibong nasa pamilyang Troglodytidae, na kilala sa Ingles bilang *wren* at sa Kastila bilang *chochín* (*chochines* kapag maramihan).  Tinawag na "nasasalaminan" o *spectacled* (sa diwang "tila may suot na salamin") ang ibon dahil mayroon itong mga puting marka sa paligid ng mga mata, pati na sa tiyan at sa dibdib.

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
* Larawan ng nasasalaminang ibong namumupog ng bulaklak, mula sa newsimg.bbc.co.uk

Kategorya:Borneo
Kategorya:Malaysia
Kategorya:Dicaeidae
Stanley Kubrick

Si **Stanley Kubrick** (26 Hulyo 1928 - 7 Marso 1999) ay isang Amerikanong direktor ng pelikula. Itinuturing si Kubrick bilang isa sa pinakamagigiting mga direktor ng ika-21 daang taon.

Ipinanganak siya sa Lungsod ng Bagong York ngunit higit na namuhay sa Britanya. Iginagalang ang kanyang mga pelikula dahil sa maraming laman nitong mga detalye at simbolismo. Marami sa kanyang mga pelikula ang napakakontrobersiyal kapag una silang ipinapalabas. Isang halimbawa ay ang pagtatalik at karahasan sa kanyang pelikulang *A Clockwork Orange* na nakabagabag sa maraming mga tao noong una itong ilabas noong 1971. Naging napakalaki ng reaksiyon ng pelikula sa Nagkakaisang Kaharian kaya't inihinto ni Kubrick ang pagpapalabas ng pelikula roon sa loob ng mahigit sa 25 mga taon. Namatay si Kubrick dahil sa atake sa puso noong 7 Marso 1999.

## Listahan ng mga pelikula 
* *Fear and Desire* (1953)
* ''Killer's Kiss* (1955)
* *The Killing* (1956)
* *Paths of Glory* (1957)
* *Spartacus* (1960)
* *Lolita* (1962)
* *Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb* (1964)
* *2001: A Space Odyssey* (1968)
* *A Clockwork Orange* (1971)
* *Barry Lyndon* (1975)
* *The Shining* (1980)
* *Full Metal Jacket* (1987)
* *Eyes Wide Shut'' (1999)

Kategorya:Mga direktor
Kategorya:Mga Amerikano
Brandi Carlile

Si **Brandi Carlile** (ipinanganak noong 1 Hunyo 1981 sa Ravensdale, Washington) ay isang Amerikanang mang-aawit at manunulat ng awitin.  Nakauri ang tugtugin ni Carlile sa ilang mga henero o kasarian, kabilang na ang pop, *rock*, alternatibong pangnayon, *indie*, at *rock* na tugtuging-bayan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga kompositor mula sa Estados Unidos
Organisasyon ng Tratado ng Hilagang Atlantiko

Ang **Organisasyon ng Tratado ng Hilagang Atlantiko**, kilala sa Ingles bilang ***North Atlantic Treaty Organisation*** (**NATO**, binibigkas sa Ingles bilang /ney-tow/)), at kilala rin bilang **Alyansang Atlantiko** (o ***Atlantic Alliance*** sa Ingles), o **Alyansang Kanluranin** (***Western Alliance*** sa Ingles), ay isang organisasyong internasyunal o samahang pandaigdigan (kapisanang pandaigdigan) para sa kapayapaan at pagtatanggol na nalunsad noong 1949, mula sa Tratado ng Hilagang Atlantiko (*North Atlantic Treaty*) na nilagdaan sa Washington, D.C., Estados Unidos noong 4 Abril 1949. Nasa Bruselas, Belhika ang punong-tanggapan nito. Isa pang pangalang opisyal nito ay ang kaparehong pangalan nitong nasa Pranses, ang '''''Organisation du traité de l'Atlantique nord*** (**OTAN*').

## Mga bansang kasapi ng NATO (North Atlantic Treaty Organization)
|}

 and the end of the Cold War.|alt=A map of Europe with countries labelled in shades of blue, green, and yellow based on when they joined NATO.]]

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga kapisanang militar
Kategorya:Mga pandaigdigang organisasyon
Panitikang Amerikano

Ang **Panitikang Amerikano** ay ang naisulat o gawang pampanitikang nagawa sa pook ng Estados Unidos at Amerikang Kolonyal. Para sa mas espesipikong mga pagtalakay sa panulaan at teatro, tingnan ang Panulaan ng Estados Unidos at Teatro sa Estados Unidos. Sa kapanahunan ng maagang kasaysayan nito, isang serye ng mga kolonyang Britaniko ang Amerika sa silanganing dalampasigan ng pangkasalukuyang panahong Estados Unidos. Kaya't ang tradisyong pampanitikan nito ay nag-uumpisa bilang nakakawing sa mas malawak na tradisyon ng panitikang Ingles. Subalit ang natatanging mga katangiang Amerikano at ang lawak ng produksiyon nito ang karaniwang nakapagsasanhi upang ituring ito bilang isang nakahiwalay na daan at tradisyon

## Panitikang kolonyal 
Ilan sa pinakamaagang mga anyo ng panitikang Amerikano ay mga pampleto o mga sulating pumupuri sa benepisyo ng mga kolonya kapwa sa madlang Europeo at kolonista. Maituturing si Kapitan John Smith bilang unang may-akdang Amerikano dahil sa kanyang mga gawang: *A True Relation of ... Virginia ...* (1608) at *The General Historie of Virginia, New England, and the Summer Isles* (1624). Kabilang sa ganitong mga uri ng manunulat sina Daniel Denton, Thomas Ashe, William Penn, George Percy, William Strachey, Daniel Coxe, Gabriel Thomas, at John Lawson.

Naging paksa din ng maagang mga pagsusulat ang mga alitang pampananampalataya na naging nagbigay ng dahilan sa pagkakaroon ng maliliit na mga pamayanan sa Amerika. May isang aklat-talaan o talaarawan isinulat si John Winthrop na tumalakay sa pundasyong relihiyoso ng Massachusetts Bay Colony. Nagtala rin si Edward Winslow sa kanyang talaarawan ng hinggil sa unang mga taon pagkalipas ng pagdating ng *Mayflower*. Kasama sa iba pang mga manunulat na naimpluwensiyahan ng relihiyon sina Increase Mather at William Bradford, may-akda ng talaarawang nalathala bilang Kasaysayan ng Taniman sa Plymouth, 1620–47. May ibang katulad nina Roger Williams at Nathaniel Ward na mas mabalasik na tumalakay sa paghihiwalay ng estado at ng simbahan.

Kategorya:Estados Unidos
Kategorya:Panitikan
Panitikang Irlandes

Para sa isang maliit na pulo, ang Irlanda ay may malaking ambag sa panitikan ng daigdig. Lumalagom ang **panitikang Irlandes** sa mga wikang Irlandes at Ingles.

## Ang simula nang pagsusulat sa wikang Irlandes
Ang wikang Irlandes ay isa sa matatandang panitikang bernakular sa kanlurang Europa sunod sa wikang Griyego at wikang Latin. 

Naging ganap na muwang mga mga Irlandes nang dumating ang Kristiyanismo noong ikalimang dantaon. Bago dumating ang panahon na iyon, isang payak na sistemang panulat na kilala bilang "ogham" ang ginagamit na panulat. Ang pagpapakilala ng Latin ang nagpasimula nang paggamit ng alpabetong Latin sa wikang Irlandes at ang pagkakaroon ng mga maliliit na klaseng pampanitikan, na parehong pinamumunuan ng mga pari.

## Mga sanggunian
## Tingnan din 
* Panitikan ng Hilagang Irlanda

Kaurian:Panitikan
Kaurian:Irlanda
Panitikan ng daigdig

Ang **panitikang ng daigdig**, **panitikan ng mundo**, **panitikang pandaigdig**, o **panitikang pandaigdigan** (Ingles: *World literature*) ay tumutukoy sa panitikan mula sa lahat ng bahagi ng mundo o daigdig, kabilang ang panitikang Aprikano, panitikang Arabe, panitikang Amerikano, panitikang Latino-Amerikano, panitikang Karibe, panitikang Asyano, panitikang Europeo, at panitikang Australasyano.

Kategorya:Panitikan ayon sa bansa
Panitikan ng Hilagang Irlanda

[thumb|320px|Panulaan ni [Robert McAdam (1808-1895), nasa semento sa ''Writers' Square'' (Liwasan ng mga Manunulat) ng Belfast.]]

Ang **panitikan ng Hilagang Irlanda** o **panitikan sa Hilagang Irlanda** ay tumutukoy sa panitikang nalikha mula sa Hilagang Irlanda.  Datapuwa't may maliit na sukat na pangheograpiya, nakagawa ang Hilagang Irlanda ng kilalang pandaigdigang mga manunulat at mga makata mula sa isang malawak na kasamu't sarian ng mga disiplina.  Ang panitikan sa wikang Irlandes ang nangingibabaw na panitikan sa kapanahunang bago dumating ang panahon ng Taniman (Plantasyon).  Naaangkop ang Siklong Ulster o Panahunang Ulster sa kasaysayan ng panitikan sa teritoryo ng pangkasalukuyang panahong Hilagang Irland.  Unang sumunod sa mga huwaran mula sa Eskosya ang panitikang Ulster-Eskoses, kung kailan humabi ng mga rima o pantig ang mga katulad ni James Orr, na nakagawa at nakapagpaunlad ng isang katutubo o indihenang tradisyon ng panitikang bernakular.  Nakilahok sa Pagbuhay na Gaeliko ang mga manunulat na nasa mga kondehan o kawnting bumubuo ngayon sa Hilagang Irlanda.

Narito ang ilan sa mga may-akda sa Hilagang Irlanda:

*Ciarán Carson
*Mairtín Crawford
*Ian McDonald
*Brian Friel
*Seamus Heaney
*John Hewitt
*C. S. Lewis
*Louis MacNeice
*Medbh McGuckian
*Gerard McKeown
*Paul Muldoon
*Flann O'Brien
*Frank Ormsby
*Tom Paulin
*Richard Rowley
*Bob Shaw
*Bernard MacLaverty
*John Brown
*David Park

## Tingnan din
*Panitikang Irlandes

Kategorya:Panitikan
Kategorya:Hilagang Irlanda
Jewel

:*Para sa mang-aawit ng R&B na si Jewell Caples na kilala rin bilang Jewell Peyton, pumunta sa Jewell. Para sa palamuti, pumunta sa alahas.*

Si **Jewel Kilcher** (ipinanganak noong 23 Mayo 1974), na mas kilala sa larangan ng musika bilang **Jewel**, ay isang Amerikanang mang-aawit at manunulat ng awitin, gitarista, aktres, at makata.  Nakatanggap siya ng tatlong nominasyon mula sa gantimapalang Grammy at nakapagbili ng 27 milyong mga album sa buong mundo, at halos 23 milyon sa Estados Unidos lamang.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga manunulat ng awit
Kategorya:Mga kompositor mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
Organisasyon ng mga Bansang Nagluluwas ng Langis

Ang **Organisasyon ng mga Bansang Nagluluwas ng Langis** o **Organisasyon ng mga Bansang Nagluluwas ng Petrolyo**, kilala sa Ingles bilang ***Organization of Petroleum Exporting Countries*** (**OPEC**) ay isang organisasyong pandaigdig. Magmula pa noong 1965, nasa Vienna, Austria ang punong-tanggapan nito.

## Mga kasapi 
12 mga bansa ang kasapi sa OPEC. Ang mga pangalan ng bansang ito ay:

# Alherya
# Iran
# Irak
# Kuwait
# Libya
# Nigeria
# Qatar
# Arabyang Saudi
# Ang Mga Pinag-isang Arabong Emirado
# Beneswela
# Pilipinas

## Mga kawing panlabas 
* Opisyal na websayt ng OPEC 

Kategorya:Mga pandaigdigang organisasyon
Libbie Schrader

Si **Elizabeth Brooke Schrader**, na mas kilala bilang **Libbie Schrader**, ay isang Amerikanang nagantimpalang mang-aawit at manunulat ng awitin na nakabase sa Los Angeles, California, California Kahawig ang kanyang tugtugin bilang pinagsamang musika ng U2 at Dido.

## Talambuhay
Unang nakilala si Schrader at ang kanyang dating kinaaanibang bandang *Think of England*  Noong tag-init ng 2002, nakilahok din ang kanyang banda sa programang "*Soul City Cafe*" ni Jewel para sa mga artistang nagsasarili.  Dahil dito nagbukas din si Schrader ng tatlong paglabas sa paglalakbay pangmusika ni Jewel.  Sa paglaon ng taon din ng 2002, nagwagi rin ang banda ni Schrader sa *Volkswagen/Clear Channel Battle of the Bands*.

Sa kasalukuyan, isa nang artistang nagsosolo si Schrader na may estilong alternatibong pop.

## Diskograpiya
### Mga album 
* *Letters to Boys* (2004, sariling paglalabas)
* *Taking the Fall* (2005, sariling paglalabas)
* *Libbie Schrader* (2007, sariling paglalabas)

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga kompositor mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga manunulat ng awit
Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
Purdah

Ang **Purdah** o **Pardaa** (, , literal na nangangahulugang "kurtina" o "tabing") ay ang pagsasagawa ng pag-iiwas na makita ng mga kalalakihan ang mga kababaihan.  Mayroon itong dalawang anyo: pisikal ng segrasyon ng mga kasarian, at ang pagbibigay ng obligasyon sa mga babaeng takpan nila ang kanilang mga katawan at itago ang kanilang hubog.  Umiiral ang Purdah sa sari-saring mga anyo sa mundong Islamiko. and among Hindu women in parts of India.

Sa mundong Muslim, ang pagpigil na makita ng mga lalaki ang mga babae ay may napakalapit na kaugnayan sa konsepto o diwa ng Namus.  Isang kaurian o kategoryang etikal ang Namus, isang pagpapahalaga, sa katangiang patriyarkal ng mga Muslim sa Gitnang Silangan.  Isa itong malakas na kategoryang espesipiko sa kasarian ng relasyon o ugnayan sa loob ng mag-anak na nilalarawan ayon sa katakdaan ng karangalan, pagpansin, paggalang o pagiging kagalang-galang, at kahinhinan.  Karaniwang isinasalinwika ang salitang ito bilang "karangalan".

## Mga sanggunian
Kategorya:Kasuotan
Kategorya:Islam
Kategorya:India
Kategorya:Pakistan
Suntok

thumb|right|350px|Ang pagtuturo at pagsasanay ng tamang paraan ng pagbuntal o pagsuntok.
[thumb|right|320px|Ang suntok na parang [tigre ay isang uri ng buntal sa larangan ng sining ng pakikipaglaban, katulad ng sa *kung fu*.]]

A **buntal** (Ingles: *punch*) ay ang hampas o patama ng kamao.  Tinatawag din ang ganitong paghataw, pagbira, pagbanat, o pag-upak na ginagamitan ng kamao (anyo ng kamay habang nakatikom ang mga daliri at palad) bilang **sapok**, **suntok**, **bigwas**,  Ayon sa tinatamaang bahagi ng katawan kapag nanununtok ng katunggali, tinatawag na **sungalngal** ang pagsuntok sa ilong at **sunganga** ang pagsuntok sa panga.

### Dunggol
Ibinibira ang suntok na padunggol o **suntok-dunggol** sa pamamagitan ng pangunahing kamay.  Sinisimulan ito ng nakabaluktot ng bahagya ang mga tuhod, nakasuray ang mga paa, nakababa ang baba, at nakataas ang mga kamay na nasa may tagiliran ng mukha.  Sinisimulan din ito mula sa payak na posisyong pampakikipaglaban bago magbitiw ng anumang suntok.  Itinutulak ang panlikod na paa at mabilis na ipinipitik ang suntok na padunggol.  Bahagyang umuusad ang pangunahing paa papunta sa harapan bago tumama ang suntok sa pinatatamaang bagay.  Upang magkaroon ng pinakamalakas na puwersa, ipinipilipit ang bisig sa kilos na parang tribuson (pantanggal ng tapon ng botelya) o kahugis ng tulis ng kabibe ng suso o kuhol bago tumama.

## Tingnan din
*Hampas
*Suntukan

## Mga sanggunian
## Mga panlabas na link
*Mga iginuhit na larawan na nagpapakita ng mga tamang pagsuntok (dunggol, pabagtas, pakalawit, at pasakyod), mensfitness.com

Kaurian:Boksing
Kaurian:Sining ng pakikipaglaban
Panitikang Australyano

Nagsimula ang **panitikang Australyano** pagkaraan ng pagkakaroon ng maliliit na mga pamayanang Europeo sa bansang Australya. Kabilang sa pangkaraniwang mga tema o paksa ang katauhang indihena o katutubo at taong dayo na namirmihan sa lugar na ito, alyenasyon o pagkakahiwalay o paglayo ng sarili, pagkakapalayas at kaugnayan o relasyon sa lugar na ito.

## Maagang mga gawa 
thumb|200px|Si Joseph Furphy.

Ang maagang mga tanyag na gawa ay mabaling sa saring "mapigtal na sinulid", na naglalahad ng mga kuwentong "*derring-do*" laban sa bagong prontera o "bungad" ng mga liblib na pook sa Australya (ang *outback* sa Australya). Inilangkap ng mga manunulat na katulad nina Rolf Boldrewood, Marcus Clarke, at Joseph Furphy ang ganitong nakakakalikaw na mga prinsipyo sa kanilang mga salaysayin at, partikular na si Furphy, ang sumubok na tumpak na maitala ang wikang bernakular ng isang pangkaraniwang Australyano. Nagbigay rin ang mga nobelistang ito ng mahahalagang mga lalim ng pagwawari o nakapaglilinaw na tanaw mga kolonyang penal na tumulong sa pagbubuo ng bansa at pati na ang maagang mga maliliit na pamayanang rural.

Nasulat at nalathala ang unang nobelang Australyanong *Quintus Servinton: A Tale founded upon Incidents of Real Occurrence* sa Tasmania noong 1831. Isinulat ito ng isang nahatulang manghuhuwad na si Henry Savery at nalathalang hindi nagpapakilala ang may-akda bagaman naging isang lihim ng madla ang pagkakaakda nito. Itinuturing ito bilang isang manipis na nakukubling autobiyograpiyang idinisenyo upang maipakita kung paanong ang kanyang katumbas na kathang-isip ay kakaiba mula sa pangkalahatang populasyon ng mga nahatulan o nasentensiyahan.

Noong 1838, nalathala ang *The Guardian: a tale* ni Anna Maria Bunn sa Sydney. Ito ang unang nobelang Australyanog nalimbag at nalathala sa punong-lupain ng Australya at ang unang nobelang Australynong naisulat ng isang babae. Isa itong romansang Gotiko.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Australia
Kategorya:Panitikan
Jason Derülo

Si **Jason Derülo** (ipinanganak 21 Setyembre 1989) ay isang Amerikanong mang-aawit at aktor. Pagkatapos niyang gumawa ng ilang produksiyon para sa ilang mga artista at sa pagsulat ng mga awit para kay Birdman, ang isa sa mga nagtatag ng Cash Money Records, kay Lil Wayne na may-ari ng Young Money Entertainment, at sa rapper na si Diddy, siya ay lumagda sa isang maliit na *recording label*, ang Beluga Heights. Nang maging bahagi ng Warner Music Group ang Beluga Heights, nilabas ni Derulo ang kanyang unang *single*, ang *Watcha Say*. Ang awit ay naging isang malaking tagumpay, na nakabenta ng mahigit sa 2 milyong kopya, upang makakuha ito ng 2x platinum na sertipikasyon mula sa RIAA, at naabot nito ang #1 sa Estados Unidos, Nagkakaisang Kaharian, at sa ilang pang mga bansa. Sinundan ito ni Derulo ng "In My Head".

## Mga Sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
* Official Jason Derülo website
* Jason Derülo MySpace site

Kategorya:Mga mang-aawit
Kategorya:Mga kompositor mula sa Estados Unidos
UNESCO

thumb|right|Watawat ng UNESCO
Ang **United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization o UNESCO** ay isang ahensiya ng Mga Nagkakaisang Bansa na nangangalaga sa:
*Edukasyon: Pagkatuto at paraan ng pagkatuto ng mga tao.
*Kalinangan: Kung ano ang ginagawa ng mga taong nasa iba't ibang mga bansa, at kung ano ang mahahalaga para sa iba't ibang mga tao.
*Agham: Kung ano ang nalalaman ng mga tao tungkol sa daigdig.

Isa sa mga bagay na ginagawa ng UNESCO ang gumawa ng isang talaan ng lahat ng pinakamahalaga, natatangi, at nakapagbibigay-pansin o magagandang mga pook sa mundo. Tinatawag itong "*UNESCO World Heritage Sites*" sa Ingles o Pandaigdig na Pamanang mga Pook ng UNESCO. Hindi dapat guhuin ang mga pook o mga gusaling ito, dahil mahalaga sila at maganda na maaaring kasiyahan ng mga tao sa hinaharap. Nagsasabi ang mga lugar na ito ng ukol sa nakaraan. Halimbawa, naglalahad ang Uluru ng tungkol sa kultura ng mga Aboriheno. Karamihan sa mga bansa ang mayroong kahit na isang lugar sa listahang ito, ngunti may ilang mga bansang may marami. Kasama rito ang makasaysayang mga gusali o sityo, magagandang tanawing panlupa, mga pook na may kahalagang pang-agham (katulad ng heolohiya), o mga pook na napakahalaga sa isang kalinangan (katulad ng Uluru).

## Mga kawing panlabas
*UNESCO opisyal na websayt 
*UNESCO Français 
*UNESCO Español 
*ЮНЕСКО Русский 
*يونسكو العربية 
*联合国教科文组织 中文 
*Philippine National Commission for UNESCO 


Kategorya:UNESCO
Panitikang Gales

Ang **panitikang Wales** o **panitikang Gales** (Ingles: *Welsh literature*), na tinatawag ding **panitikan ng Gales** o **panitikan ng Wales**, ay maaaring tumukoy sa anumang panitikan na nagmula sa Gales o Wales, kaya ayon sa mga manunulat ng Gales:

*Tingnan ang Panitikan ng Gales (wikang Gales) para sa panitikang nasa wikang Gales o wikang Welsh.
*Tingnan ang Panitikan ng Gales (wikang Ingles) para sa panitikang nasa wikang Ingles.

Kategorya:Kultura ng Wales
Panitikang Ingles

]]

Ang **panitikang Ingles** (Ingles: *English literature*) ay ang katawagan para sa panitikang nasusulat sa wikang Ingles, pati na ang panitikang nasa Ingles na gawa ng mga manunulat na hindi nanggaling sa Inglatera. Ang *Beowulf* ang isa sa pinakaunang mga aklat na nasa Ingles. Kabilang sa mahahalagang mga manunulat sa Ingles sina Geoffrey Chaucer, Shakespeare, John Milton, William Wordsworth, Jane Austen, George Eliot, Thomas Hardy, D.H. Lawrence, Virginia Woolf, at Ted Hughes.

Kabilang sa mga manunulat sa wikang Ingles na hindi galing sa Inglatera sina Joseph Conrad na isang Polako, Robert Burns na isang Eskoses, James Joyce na isang Irlandes, Dylan Thomas na isang Welsh, Edgar Allan Poe na isang Amerikano, Salman Rushdie na isang Indiyano, V. S. Naipaul na isang Trinidadyano, Derek Walcott na isang St. Lucia, Giannina Braschi na isang Puerto Rico, at Vladimir Nabokov na isang Ruso. Sa madaling sabi, kasama sa **panitikan sa Ingles** ang mga samu't sari at mga diyalekto ng wikang Ingles na sinasambit o winiwika sa buong mundo.

## Tingnan din 
* Panitikang Britaniko

Kategorya:Panitikan sa wikang Ingles
Kategorya:Kultura sa wikang Ingles
Juken Sentai Gekiranger

Ang , na ***Beast-Fist Squadron Gekiranger*** sa Ingles, ay ang ika-31 sa Super Sentai series. Produksiyon ng Toei Company, pinalabas sa TV Asahi noong 18 Pebrero 2007 hanggang 10 Pebrero 2008, na may 49 na kabanata. Ang ilang sa mga eksena ng naturang serye ay ginamit sa Power Rangers: Jungle Fury. Naipalabas din sa bansang Timog Korea sa pamagat na *Power Rangers: Wild Spirits* (Koreano: 파워레인저 와일드스피릿).

## Mga Karakter
### Gekiranger
* / 
****Edad:** 23 years old
* / 
****Edad:** 22 years old
* / 
****Edad:** 21 years old
* / 
****Edad:** 23 years old
* / 
****Edad:** 21 years old

### Mga Kasangga
* 
* :
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* 
* 
* 
* 
* 

### Brusa Ee
* 

### Mga Arsenal
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Tauhan
### Pangunahing Tauhan
* Jan Kandou / GekiRed: 
** Jan Kandou / GekiRed (Young; 15, 46-47): 
* Ran Uzaki / GekiYellow: 
* Retsu Fukami / GekiBlue: 
* Fake Retsu: 
* Gou Fukami / GekiViolet: 
* Ken Hisatsu / GekiChopper: 
* Rio / Singa Hitam Rio / Phantom Beast King Rio: 
** Rio (Young; 1, 12, 46-47), Jan's Hong Kong Student (49): 
* Mele: 
* Long: 
* Miki Masaki: 
* Natsume Masaki: 
* Kentaro Hisatsu: 
* Sachiko Hisatsu: 
* Dan: 

### Mga Nagboboses
* Master Xia Fu: 
* Elehung Gambou: 
* Bat Li: 
* Sharkie Chan: 
* Gorie Yen: 
* Michelle Peng: 
* Bion Biao: 
* Bae: 
* Kata: 
* Rageku: 
* Maku: 
* Sanyo: 

## Awit
;Pambungad na Awit
* ni Takayoshi Tanimoto at Young Fresh

;Pangwakas na Awit
* ni Ichiro Mizuki at Young Fresh

;Awiting Karakter (Lesson 39 - 45)
* ni  
*"Run" ni 
*"Just make it out!" ni 
*"Wandering Wolf" ni 
* ni 
* ni 
* ni 

;Ibang Awit
* ni 
* ni Sister MAYO
* ni 
* ni 
* ni Master Sha-Fu (Ichirō Nagai)
* ni Takayoshi Tanimoto
* ni MIQ
* ni Young Fresh
* ni Ichiro Mizuki at Takayoshi Tanimoto
* ni 
* ni 
* ni Ichiro Mizuki

## Mga sanggunian
## Tignan din
* Power Rangers: Jungle Fury

## Ugnayang Panlabas
* *Juken Sentai Gekiranger*  sa Super-Sentai.net **(Hapones)**
* *Juken Sentai Gekiranger* sa Columbia Music Entertainment **(Hapones)**
* *Juken Sentai Gekiranger* sa TV Asahi **(Hapones)**
* *Juken Sentai Gekiranger* sa Toei **(Hapones)**
* Mga DVD ng *Juken Sentai Gekiranger*  sa Toei Video **(Hapones)**
* *Juken Sentai Gekiranger: Nei-Nei! Hou-Hou! Hong Kong Decisive Battle* Official website  **(Hapones)**
* Gekiwaza.com  sa Bandai Entertainment **(Hapones)**
* *Juken Sentai Gekiranger*  sa SuperSentai.com **(Ingles)**
*  **(Ingles)**
*  **(Ingles)**
*  **(Ingles)**

Kategorya:Martial arts television series
Kategorya:Mga serye sa telebisyon mula sa Hapon
Ehersisyong nagpapatigas ng masel

Ang mga **ehersisyong nagpapatigas ng masel**, **ehersisyong nagpapalusog ng kalamnan**, o mga **pagsasanay na nagtotono ng masel** (Ingles: mga *toning exercise*) ay mga ehersisyong pangkatawan o ehersisyong pisikal na may layunin magpaunlad ng pangangatawan na may malawikang pagbibigay ng diin sa kamaselan o muskulatura.  Walang nag-iisang ehersisyong nakapagtotono ng mga masel.  Pinakamainam na paraan sa pagpapatigas ng mga masel ang paggamit ng mga ehersisyong aerobiko upang mabawasan ang taba sa katawan at ang pagsasagawa ng mga ehersisyong may resistensiya upang makabuo ng mga masel.  Maaaring tukuyin bilang **pagtotono** ng mga masel ang kombinasyon ng ganitong mga ehersisyo.  Sa ganitong diwa, nagpapahiwatig ang masel na **nakatono** sa pagiging balingkinitan ng katawan, may mababang kaantasan ng taba ng katawan, at kapansin-pansing depinisyon ng masel, o nakaguhit ng malinaw, o malinaw o malinawanag ang pagkakalarawan ng mga masel (nakalarawan ang mga masel) at pati na ang hugis ng masel.  Maaaring tumukoy ang diwa ng *pagbubuo ng masel* sa inaasahang mga epekto ng ganitong mga ehersisyo.  Kabilang sa pagbubuo ng mga masel ang pagbubuhat ng mga pabigat at pagsasagawa ng mga pag-iinat, paghihila, o pagbibinat ng puson. 

## Panunuri
Maraming mga naghuhubog ng katawan at mga dalubhasa na bumabatikos at nagsasabing wala talagang masasabing ehersisyong nagpapatigas o nagtotono.  Na ang tinutukoy na pagtotono ay binubuo talaga ng dalawang mga epekto o resulta: paglaki ng sukat ng masel sa pamamagitan ng hipertropiya at pagkabawas ng bahagdan ng taba ng katawan..  Kapag pinagsama, nakalilikha ito ng hitsura na tumitigas o tumatatag (nagiging solido) ang masel, na sa katunayan ay karaniwan namang hapit o masinsin ang masel ng tao, dahil sa *tonus* o tono ng masel.

## Mga sanggunian
Kaurian:Ehersisyo
Panitikang Britaniko

Sa kabuoan, pinakamalaking bahagi ng **panitikang Britaniko** (Ingles: *British literature*) ang nasusulat sa wikang Ingles, subalit mayroon ding mga katawan ng mga nakasulat na mga gawang nasa Latin, Welsh, Gaelikong Eskoses, Eskoses, Kornis, Mangks, Jèrriais, Guernésiais, at iba pang mga wika. Mayroong tradisyong pampanitikan na nasa Ingles ang Hilagang Irlanda, pati sa na Ulster-Eskoses at Irlandes.  Nagkaroon din ng malaking pagganap ang mga manunulat na Irlandes sa pag-unlad ng panitikang nasa wikang Ingles.

Ang panitikang nasa mga wikang Seltiko ng mga pulo ang siyang pinakamatandang umiiral o nakaligtas na panitikang bernakular sa Europa.  Umuunat mula sa ika-6 na daang taon hanggang ika-21 daang taon ang tradisyon ng panitikang Welsh.  Hindi kabilang sa teritoryo ng nakikilalang Wales sa kasalukuyan ang pinakamatandang panitikang Welsh, sa halip ay sa Yr Hen Ogledd o hilagang Inglatera at timog Eskosya.   Subalit, bagaman may petsa itong mula ika-6, ika-7, at ika-8 na mga daang taon, nakaligtas lamang ito sa anyo ng mga kopya ng manuskrito mula sa ika-13 at ika-14 na mga daang taon.

Kategorya:Panitikang Britaniko
Kategorya:Panitikang Europeo
Kategorya:Kasaysayan ng panitikan sa Nagkakaisang Kaharian
Kategorya:Panitikan sa Nagkakaisang Kaharian
Pamamatnugot

Ang **pamamatnugot** ay ang proseso ng pagpili at paghahanda ng wika, mga larawan o imahen, tunog, bidyo, o pelikula sa pamamagitan ng mga proseso ng pagtatama o pagwawasto, organisasyon, at iba pang mga modipikasyon o pagbabago sa sari-saring mga midya.  Tinatawag na **patnugot** o **editor** ang isang taong namamatnugot.  Sa isang diwa, nagmumula ang proseso ng pamamatnugot sa ideya para sa mismong akda at nagpapatuloy sa ugnayang nasa pagitan ng may-akda at ng patnugot.  Sa gayon, isa ring pagsasagawa ang pamamatnugot na kinabibilangan ng malikhaing mga kasanayan, ugnayang pantao, at isang malinaw o tumpak na pangkat ng mga metodo o kaparaanan.  Sa larangan ng pamamahayag, ang patnugot ay isang tagasulat ng pangulong tudling o editoryal.  Maaari rin itong tumukoy sa isang kasangkapang pamutol o pang-edit ng pelikula.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga trabaho
Kategorya:Pahayagan
Kategorya:Pelikula
Kategorya:Pamamahayag
Kategorya:Magasin
Kategorya:Midyang panlahat
Kategorya:Publikasyon ng komiks
A Series of Unfortunate Events

Ang ***A Series of Unfortunate Events*** ay isang serye ng pambatang aklat na sinulat ni Daniel Handler sa aliyas na Lemony Snicket, at ginuhit ni Brett Helquist. Tungkol ito sa pakikipagsapalaran ng tatlong batang magkakapatid - si Violet Baudelaire, isang imbentor, si Klaus Baudelaire, isang tagapagsaliksik, at si Sunny Baudelaire, ang bunso sa kanilang magkakapatid at isang *chef*, matapos ang pagkamatay ng kanilang mga magulang sa isang sunog na tumupok sa kanilang tirahan. Tungkol rin ito sa mga masasamang balak ni Count Olaf, ang kanilang malayong kamaganak, para makuha ang kanilang mga pamana na naiwan ng kanilang mga magulang, at ang pakakaugnay nila sa isang lihim na samahan. Naglalaman ng 13 na mga libro ang *A Series of Unfortunate Events* mula sa *The Bad Beginning* hanggang sa kahuli-hulihan na *The End*.

## Mga libro
# *The Bad Beginning* (1999)
# *The Reptile Room* (1999)
# *The Wide Window* (1999)
# *The Miserable Mill* (2000)
# *The Austere Academy* (2000)
# *The Ersatz Elevator* (2001)
# *The Vile Village* (2001)
# *The Hostile Hospital* (2002)
# *The Carnivorous Carnival* (2002)
# *The Slippery Slope* (2003)
# *The Grim Grotto* (2004)
# *The Penultimate Peril* (2005)
# *The End* (2006)

Kategorya:Mga nobela
Pautang

, nakapetsa noong 1936]]

Ang **pautang** (Ingles: *loan*) ay isang uri ng utang. Gaya ng lahat ng mga instrumentong utang, ang isang pautang ay nagtatakda ng redistribusyon ng mga ari-ariang pinansiyal sa paglipas ng panahon sa pagitan ng umuutang at nagpapautang.

Ang dokumento na nagpapatunay sa utang (halimbawa, kasulatan ng pangako o *promissory note*) ay kadalasang naglalaman ng mga detalye tulad ng halaga ng perang hiniram (tinatawag na *principal*), ang porsyento ng interes na sinisingil ng nagpapautang, at ang petsa kung kailan kailangang bayaran ang utang. Ang pagpapautang ay proseso ng pamamahagi o pagpapahiram ng isang ari-arian sa loob ng isang takdang panahon, sa pagitan ng nagpapautang (*lender*) at nanghihiram (*borrower*).

Ang interes ay nagsisilbing insentibo para sa nagpapautang upang pumayag sa pagpapautang. Sa isang legal na utang, ang mga obligasyon at limitasyon ay nakasaad sa kontrata, at kadalasan mayroon ding karagdagang kondisyon na ipinapataw sa nanghihiram na tinatawag na *loan covenants*. Bagama't nabanggit dito ang tungkol sa pautang na pera, sa praktikal na sitwasyon, anumang materyal na bagay ay maaari ring ipahiram.

Ang pagpapautang ay isa sa pangunahing gawain ng mga institusyong pampinansyal tulad ng mga bangko at mga kompanya ng credit card. Para sa ibang mga institusyon, ang paggawa ng mga kontrata sa utang tulad ng mga *bond* ay karaniwang ginagamit bilang paraan ng pagkakaroon ng pondo.

Kategorya:Utang
Panitikang Kanadyano

Ang pagsusuri ng **panitikang Kanadyano** o **panitikang Kanadyense** (Ingles: *Canadian literature*) ay nakatuon sa mga temang nasyonalistiko o pagkamakabansa at rehiyonal. Ipinakikipagtalo ng mga manunuring laban sa ganitong pagsusuri o kritisismong pangtema o tematiko ng panitikang Kanadyano, katulad ni Frank Davey, na ang pagtuon sa tema ay nakapagpapabawas sa pagpapahalaga, paghanga, at pagpuri ng kasaligutgutan o kasalimuutan (kompleksidad) ng literaturang nagawa sa isang bansa, at nakalilikha ng kakintalan o impresyong nakaharap o nakabagay ito sa sosyolohikal na aspeto.

Bagaman ang panitikang Kanadyano, katulad ng panitikan ng bawat estadong bansa o nasyon, ay naimpluwensiyahan ng sarili nitong konteksto o diwang sosyo-pampolitika, nakagawa ang mga manunulat na Kanadyano ng samu't saring mga anyo. Malawak ang mga impluho sa mga Kanadyanong manunulat, kapwa sa heograpiko at pangkasaysayan.

Orihinal na Britaniko at Pranses ang nangingibabaw na kalinangan o kultura ng Canada, pati na aborihinal. Pagkalipas ng "*Announcement of Implementation of Policy of Multiculturalism within Bilingual Framework*" o Pagpapahayag ng Pagpapatupad ng Patakaran ng Multikulturalismo sa loob ng Balangkas na Bilingguwal ni Punong Ministrong Trudeau noong 1971, dahan-dahang naging tahanan ang Canada para sa mas sari-saring populasyon ng mga mambabasa at mga manunulat. Malakas na naimpluwensiyahan ng imigrasyong pandaigdig ang panitikan ng bansa, partikular na sa loob ng kamakailang mga dekada.

Sa Ingles, palansak o kolektibong tinatawag o dinadaglat na *CanLit* o *Canlit* ang panitikang Kanadyano, mula sa katawagan dito sa Ingles na *Canadian literature*.

Kategorya:Panitikan
Kategorya:Canada
Panitikan ng Bagong Selanda

Tunay lamang na panitikang Ingles ang anyo ng **panitikan ng Bagong Selanda** (Ingles: *Literature of New Zealand*), na isinulat ng mga taga-Bagong Selanda (mga Bagong Selandero), o mga mandarayuhan o migrante, na tumatalakay sa mga tema o pook na may kaugnayan sa Bagong Selanda. Ang Maori ay isang kulturang umiiral bago pa sumapit ang edukasyon at isang kalinangang nabubuhay sa panahon ng bato, hanggang sa makatagpo nila ang mga Europeo noong kaagahan ng ika-19 daang taon.

Sa loob ng kaagahan ng ika-19 daang taon, nagpaunlad ang mga misyonerong Kristiyano ng mga nasusulat na anyo ng mga wikang Polinesyo upang makatulong sa kanilang mga gawaing pang-ebanghelyo. Nakaligtas at umiiral pa ang mga tradisyong pasabi ng pagkukuwento at kuwentong-bayan, at nag-ipon ang maaagang mga misyonero ng mga kuwentong-bayan. Sa panahon ng bago sumapit ang pananakop o pangungoloniya, walang panitikan; pagkaraan ng pagtatagpo ng mga Maori at mga Europeo at pagkalipas din ng pagpapakilala o introduksiyon ng literasiya o kakayahan at kalaamang bumasa at sumulat, nagkaroon ng mga lathalaing nasa wikang Maori.

Walang mga akdang pampanitikang nasa wikang Maori ang naisalinwika at naging malawakang nabasa. Umiiral hanggang sa kasalukuyang panahon ang wikang Maori, at bagaman hindi malawakang sinasalita, ginagamit ito bilang midyum o tagapaghatid ng pagtuturo sa edukasyon sa isang maliit na bilang ng mga paaralan. Sa kahinatnan ng **panitikang Maori** bilang umiiral na panitikan, pangunahin itong isang panitikang nasa wikang Ingles na tumatalakay sa mga temang Maori.

Kategorya:Panitikan
Kategorya:New Zealand‎
Kategorya:Panitikan sa wikang Ingles