Talaan ng mga lansangan sa Kalakhang Maynila

Ang **talaang ito ng mga pangunahing lansangan Kalakhang Maynila** ay nagbubuod ng pangunahing mga lansangang bayan at sistemang pamilang (*numbering system*) na kasalukuyang ipinatutupad sa Kalakhang Maynila, Pilipinas. Ang sistema ng daang arteryal ng Kalakhang Maynila ay binubuo ng mga pambansang daan, ang mga daang palibot, at ang mga daang radyal, gayon din ang ibang mga pangunahing daan na nag-uugnay ng mga lungsod ng Maynila, Lungsod Quezon, Hilaga at Timog Caloocan, Valenzuela, Malabon, Navotas, Pasay, Parañaque, Las Piñas, Taguig, Muntinlupa, Marikina, Pasig, Mandaluyong, Makati, Pateros, at San Juan gayon din mga nakapaligid na lalawigan.

## Sistema ng mga Daang Arteryal ng Kalakhang Maynila
### Kasaysayan
Ang kauna-unahang sistemang pamilang ng mga ruta sa Pilipinas ay isinakatuparan noong 1930, sa ilalim ni dating Pangulong Manuel Quezon. Ang sistemang ito ay halos magkasingtulad ng sistemang pamilang ng mga lansangan sa Estados Unidos. Ang mga bahagi nito ay 70 mga daan na nakatandang *Highway 1* - *Highway 60*. Ilan sa mga bahagi ng sistemang ito ay ang *Highway 1* (o Bulebar Almirante Dewey), *Highway 50* (o Calle Manila), at *Highway 54* (o Avenida 19 de Junio).

Noong 1945, iprinisinta ng mga planner ng Lungsod Quezon na sina Louis Croft at Antonio Kayanan ang *Metropolitan Thoroughfare Plan*, na nagpapanukala ng paglalatag ng sampung (10) mga daang radyal (*radial roads*) at anim (6) na mga daang palibot (*circumferential roads*), nang sa gayon ay bubuo sa isang mala-sapot na sistemang daang arteryal.

### Kasalukuyan
thumb|Pinapayak na mapa ng sistema ng mga daang arteryal ng Kalakhang Maynila. Ang mga daang radyal ay mga linyang iba't-iba ang kulay, habang ang mga daang palibot ay mga linyang kulay gris.
Ang kasalukuyang sistemang pamilang sa mga ruta sa Pilipinas ay ang **sistema ng mga daang arteryal ng Kalakhang Maynila** (), na binubuo ng sampung (10) mga daang radyal at anim (6) na mga daang palibot. Ang mga ***daang radyal*** ay nagbibigay sa mga motorista ng mga rutang palabas ng Maynila, patungo sa mga karatig-lungsod nito (tulad ng Lungsod Quezon) at mga karatig-lalawigan. Naka-numero ang mga ito nang 1-10 sa pamamarang pakaliwang ikot o *counterclockwise* (mula sa bandang timog ng Ilog Pasig hanggang pahilaga). Sa kabilang banda, ang mga ***daang palibot*** ay mga daanang lumilibot ng lungsod ng Maynila; tinumbukan lamang ng mga ito ang bawat isa sa mga daang radyal nang isang beses lamang. Dalawa sa mga ito ay nasa loob ng nasasakupan ng lungsod ng Maynila, habang ang apat na iba pa ay nasa mga karatig-lungsod nito. Hindi maaaring mag-tumbok ang mga daang radyal sa isa't-isa. Hindi rin maaaring magtumbok ng isang daang radyal ang isang daang palibot nang higit sa isang beses.

[thumb|left|Ang Jose Rizal Memorial Monument sa [Liwasang Rizal ay ang Kilometro Sero para sa lahat ng mga daan ng Kalakhang Maynila.]]
Ang pinakatimog na daang radyal ay Daang Radyal Blg. 1, habang ang pinakahilaga ay Daang Radyal Blg. 10. Samantala, ang pinaka-loob na daang palibot ay Daang Palibot Blg. 1, habang ang pinakalabas ay Daang Palibot Blg. 6. Lahat ng mga daang radyal ay nagsisimula sa Kilometro Sero (Km 0); iyan ay ang Jose Rizal Memorial Monument sa Liwasang Rizal.

### Mga daang radyal
### Mga daang palibot
## Mga sistema ng lansangang bayan at mabilisang daanan sa Pilipinas
Ang mga numero ng daang radyal at daang palibot ay kasalukuyang pinapalitan ng bagong sistemang pamilang panlansangang bayan, na inilunsad ng Kagawaran ng Pagawaing Bayan at Lansangan (DPWH) noong 2014. Ang bagong sistema ay naguuri ng mga pambansang daan at lansangan sa *national primary roads*, *national secondary roads*, at *national tertiary roads*. Nakanumero ang mga daang *national primary* nang isa hanggang dalawang *digit*. Ang mga daang *national secondary* ay nakatakda ng mga tatlong-*digit* na numero, ang unang *digit* ay numero ng pangunahing pambansang daan ng rehiyon. Karamihan sa mga daang *national secondary* sa Kamaynilaan ay kumokonekta sa N1 (AH26) at nakanumero sa mga seryeng-100 na bilang.

Ang mga mabilisang daanan ay nakatakda ng mga numerong may unlaping "E", upang maiwasan ang pagkalito sa mga may-bilang na pambansang daan. Ang mga mabilisang daanan ay mga may takdang daan, na nakalimita sa mga daang pang-ibabaw (*overpasses*), daang pang-ilalim (*underpasses*) at palitan (*interchanges*) ang mga bagtasang trapiko. Ang mga nariyan nang mabilisang daanan ay kadalasang bumubuo sa bahagi ng sistemang daang radyal (pakitingnan ang talaan sa itaas).

## Mga pangunahing daan
Ito ay talaan ng mga pangunahin o kilalang daan at lansangan sa Kalakhang Maynila. Lahat ng mga ito ay nasa wikang Ingles, subalit nasa wikang Tagalog ang ugnay/kawing ng mga ito.
[thumb|200px|[Daang Alabang–Zapote]]
[thumb|200px|[Abenida Andrews]]
[thumb|200px|[Kalye Balete]]
[thumb|200px|[Abenida Boni]]
[thumb|200px|[Abenida Chino Roces]]
[thumb|200px|[Abenida Fernando Poe Jr.]]
[thumb|200px|[Daang Hari]]
[thumb|200px|[Kalye Escolta]]
[thumb|200px|[Abenida Lawton]]
[thumb|200px|[Daang McKinley]]
[thumb|200px|[Abenida Maria Orosa]]
[thumb|200px|[NAIA Expressway]]
[thumb|200px|[Paseo de Roxas]]
[thumb|200px|[Kalye Pioneer]]
[thumb|200px|[Kalye Zobel Roxas]]
*5th Avenue, Caloocan
*5th Avenue, Taguig (Bonifacio Global City)
*8th Avenue, Taguig (Bonifacio Global City)
*10th Avenue, Caloocan
*11th Avenue, Taguig (Bonifacio Global City)
*26th Street, Taguig (Bonifacio Global City)
*32nd Street, Taguig (Bonifacio Global City)
*Abad Santos Avenue
*ADB Avenue, Pasig
*Acacia Lane, Mandaluyong
*Adriatico Street
*Aguinaldo Highway
*Alabang - Zapote Road
*Amang Rodriguez Avenue
*Amorsolo Street
*Annapolis Street, San Juan
*Andres Bonifacio Avenue, Marikina
*Andres Bonifacio Avenue, Lungsod Quezon
*Andres Soriano Jr. Street
*Andrews Avenue
*Anonas Street
*Antonio Luna Avenue, Pasig
*Antonio Villegas Street
*Apolinario Mabini Street, Caloocan
*Apolinario Mabini Street, Maynila
*Arca Boulevard, Taguig
*Arlegui Street, Maynila
*Arnaiz Avenue
*Ascencion Avenue, Lungsod Quezon
*Asean Avenue
*Aurora Boulevard
*Ayala Avenue
*Ayala Boulevard
*B. Morcilla Street, Pateros
*Bagong Calzada Street, Taguig
*Bagumbong Road
*Baler Street, Lungsod Quezon
*Balete Drive
*Bambang Street, Maynila
*Banawe Avenue
*Batasan Road
*Batasan-San Mateo Road
*Bayanbayanan Avenue, Marikina
*Bayani Road, Taguig
*Belfast Avenue, Lungsod Quezon
*Betty Go-Belmonte Street
*Bilibid Viejo Street, Maynila
*Blumentritt Avenue, San Juan
*Blumentritt Road
*Boni Avenue
*Bonifacio Drive
*Col. Bonny Serrano Avenue
*Broadway Avenue
*CAA Road, Las Piñas
*Calle Industria, Lungsod Quezon
*Camarin Road
*Carlos P. Garcia Avenue o C-5 Road
*Carriedo Street
*Chino Roces Avenue
*Commonwealth Avenue
*Congressional Avenue
*Connecticut Street, San Juan
*Cordillera Street, Lungsod Quezon
*D. Romualdez Sr. Street, Maynila
*D. Tuazon Avenue
*Daang Hari
*Dapitan Street, Maynila
*Del Monte Avenue
*Dela Rosa Street, Makati
*Deparo Road, Hilagang Caloocan
*Dimasalang Street
*Diosdado Macapagal Boulevard
*Dr. A. Santos Avenue
*Dr. Sixto Antonio Avenue
*Domestic Road
*Don Alejandro Roces Avenue
*Don Jesus Boulevard
*Doña Hemady Avenue
*Doña Julia Vargas Avenue
*Doña Soledad Avenue
*Doroteo Jose Street
*East Avenue
*Echague Street, Maynila
*Epifanio de los Santos Avenue (EDSA)
*Elliptical Road
*Escolta Street
*España Boulevard
*Estrella Street
*Eulogio Rodriguez, Jr. Avenue
*Eulogio Rodriguez, Sr. Avenue
*Evangelista Street, Makati
*F. Ortigas, Jr. Road
*Fernando Poe Jr. Avenue
*Finance Drive
*G. Tuazon Street, Maynila
*General Kalentong Street
*General Luis Street
*General Luna Street, Maynila
*General Luna Street, Taguig
*General Santos Avenue
*Gil Fernando Avenue
*Gil Puyat Avenue
*Gilmore Avenue
*Governor Pascual Avenue
*Granada Street, Lungsod Quezon
*Greenmeadows Avenue, Lungsod Quezon
*Gregorio Araneta Avenue
*H.V. Dela Costa Street, Makati
*Harrison Avenue
*R. Hidalgo Street
*J. Aguilar Avenue, Las Piñas
*J. Bocobo Street, Maynila
*Jose Diokno Boulevard
*Jose Laurel Street
*Jose P. Rizal Avenue, Makati
*Jose P. Rizal Avenue, Marikina
*Juan Luna Street, Maynila
*Juan Ruiz Street
*Julio Nakpil Street, Maynila
*Kalaw Avenue
*Kalayaan Avenue, Makati
*Kalayaan Avenue, Lungsod Quezon
*Kamias Road
*Kamuning Road
*Karuhatan Road
*Katipunan Avenue
*Lacson Avenue
*Langit Road, Hilagang Caloocan
*Lanuza Avenue
*Laon Laan Street, Maynila
*Lawton Avenue
*Le Grande Avenue, Taguig (Bonifacio Global City)
*Legarda Street
*Lerma Street
*Leveriza Street
*Levi B. Mariano Avenue
*Litex Road
*M. Almeda Street, Pateros
*M.L. Quezon Street, Taguig
*MacArthur Highway
*McKinley Parkway
*McKinley Road
*Maceda Street
*Magsaysay Boulevard
*Makati Avenue
*Malaria Road, Hilagang Caloocan
*Manila–Cavite Expressway
*Manila South Road
*Manuel Dela Fuente Street, Maynila
*Marcelo H. Del Pilar Street
*Marcos Alvarez Avenue
*Maria Clara Street
*Maria Orosa Avenue
*Maria Rodriguez Tinga Avenue
*Marikina-Infanta Highway (Marcos Highway)
*Mayon Avenue
*Maysan Road
*Mel Lopez Boulevard
*Mendiola Street
*Meralco Avenue
*Mindanao Avenue
*Multinational Avenue
*Muntinlupa–Cavite Expressway
*Naga Road
*NAIA Expressway
*NAIA Road
*Natividad Almeda-Lopez Street, Maynila
*Nicanor Domingo Street
*Nicanor Garcia Street
*Nicanor Reyes Street
*Ninoy Aquino Avenue
*Norberto S. Amoranto Sr. Avenue
*North Avenue
*North Bay Boulevard
*North Luzon Expressway
*Nueve de Febrero, Mandaluyong
*Ongpin Street
*Ortigas Avenue
*P. Florentino Street, Maynila
*P. Rosales Street
*Pablo Ocampo Street
*Pacific Avenue
*Padre Burgos Avenue
*Padre Diego Cera Avenue
*Padre Faura Street
*Pascual Casal Street
*Paseo de Roxas
*Paterio Aquino Avenue
*Payatas Road
*Pedro Gil Street
*Pinaglabanan Street
*Pioneer Street
*Piy Margal Street, Maynila
*Pureza Street
*Quezon Avenue
*Quezon Boulevard
*Quintin Paredes Street, Maynila
*Quirino Avenue
*Quirino Highway
*Rada Street, Makati
*Raon Street, Maynila
*Recto Avenue
*Reina Regente Street, Maynila
*Regalado Avenue
*Regalado Highway
*Republic Avenue
*Ricardo Papa Street
*Rizal Avenue
*Roxas Boulevard
*Samson Road
*San Marcelino Street, Maynila
*San Miguel Avenue
*Sauyo Road
*Senator Miriam P. Defensor-Santiago Avenue
*Sergio H. Loyola Street, Maynila
*Shaw Boulevard
*Solaire Boulevard
*Soriedad Street, Maynila
*South Avenue, Makati
*South Luzon Expressway at Metro Manila Skyway
*Sumulong Highway
*Susana Avenue, Muntinlupa
*Susano Road
*Taft Avenue
*Tandang Sora Avenue
*Tayuman Street
*Times Street, Lungsod Quezon
*Timog Avenue
*Tomás Claudio Street (Paco–Santa Mesa Road)
*Tomas Mapua Street. maynila
*Tomas Morato Avenue
*Tramo Street
*United Nations Avenue
*University Parkway, Taguig (Bonifacio Global City)
*Upper McKinley Road, Taguig (Bonifacio Global City)
*Valero Street, Makati
*Vicente G. Cruz Street, Maynila
*Victorino Mapa Street
*Villalobos Street, Maynila
*Visayas Avenue
*West Avenue
*White Plains Avenue
*F. Yuseco Street, Maynila
*Zabarte Road
*Zobel Roxas Street

## Tingnan din
*Talaan ng mga lansangan sa Kalakhang Maynila na pinalitan ang pangalan
*Sistema ng lansangang bayan sa Pilipinas
*Sistema ng mabilisang daanan sa Pilipinas
*Transportasyon sa Kalakhang Maynila
*Transportasyon sa Pilipinas

## Mga sanggunian
## Mga ugnay panlabas
*Opisyal na websayt ng DPWH Philippines