2025

Ang **2025** (MMXXV) ay ang isang karaniwang taon na magsisimula sa Miyerkules sa kalendaryong Gregoryano, ang ika-2025 taon ng mga pagtatalagang Karaniwang Panahon at Anno Domini (AD), ang ika-25 taon ng ika-3 milenyo, ang ika-25 taon ng ika-21 dantaon, at ang ika-6 na taon ng dekada 2020.

## Mga panyayari 
### Enero 
* Enero 1
** Nakumpleto ng Bulgarya at Rumanya ang proseseo sa pagsali sa Lugar na Schengen, na tinanggal ang mga kontrol sa lupang hangganan.
** Naging ika-37 bansa ang Liechtenstein na gawing legal ang kasalan ng magkaparehong kasarian.
** Tinigil ng Ukranya ang transportasyon ng panustos na gas na Ruso sa boung bansa, kasunod ng pagpaso ng isang limang-taong kasunduan ng paghahatid at naging isang partidong estado sa Internasyunal na Korteng Pangkrimen.
**Pumasok na pampublikong dominyo sa Estados Unidos ang nobelang *A Farewell to Arms* at ang mga karakter sa kartun na sina Popeye at Tintin.
* Enero 4 – Simula ng pang-estadong paglilibing kayng dating Pangulo ng Estados Unidos na si Jimmy Carter na nagtagal hanggang Enero 9.
* Enero 20 – Nanumpa si Donald Trump bilang ika-47 Pangulo ng Estados Unidos sa ikalawang pagkakataon at si JD Vance bilang ika-50 Pangalawang Pangulo ng Estados Unidos.

### Pebrero 
* Pebrero 15 – Si Mahamoud Ali Youssouf ay nahalal bilang tagapangulo ng Komisyon ng Unyong Aprikano.
* Pebrero 17 – Ang mga protesta sa Indonesya noong 2025: Isang serye ng nagpapatuloy na mga demonstrasyon sa buong bansa ang isinagawa kasunod ng pagpapatupad ng isang batas na nagpapalawak ng paglahok ng militar sa mga tungkulin sa sibilyang pamahalaan.

### Marso 
* Marso 2 – Dinaos ang ika-97 na *Academy Awards* o *Oscars* sa Hollywood, Los Angeles. 
* Marso 11 – Naaresto ang dating pangulo ng Pilipinas na si Rodrigo Duterte ng Pambansang Pulisya ng Pilipinas sa pamamagitan ng Interpol sa Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino sa Kalakhang Maynila pagkatapos hainan ng mandamyento ng pag-aresto mula sa Internasyunal na Korteng Pangkrimen pagdating galing Hong Kong. Inilipat kalaunan si Duterte at ini-ekstradisyon sa Ang Haya, Olanda sa isang lipad na naka-tsarter na inareglo ng pamahalaang Pilipinas.

### Abril 
* Abril 2 – Si Pangulo Donald Trump ng Estados Unidos ay nagpatupad ng malawakang mga taripa sa kalakalan laban sa maraming bansa, kabilang ang batayang taripa na 10% para sa lahat ng inaangkat.
* Abril 4 – Ang pagsasakdal kay Yoon Suk Yeol: Nagkaisang pinagtibay ng Korte Konstitusyonal ng Korea ang impeachment ni Yoon sa botong 8–0, na opisyal na nag-alis sa kanya sa tungkulin.
* Abril 21 – Si Papa Francisco, ang pinuno ng Simbahang Katolika mula pa noong 2013, ay pumanaw sa edad na 88. Nagbigay-pugay ang mga pinuno ng mundo. Maraming bansa ang nagdeklara ng pambansang pagluluksa.

### Mayo 
* Mayo 7–8 – Kongklabe 2025: Pinili ng 133 kardinal na elektor si Robert Francis Prevost bilang kahalili ni Papa Francisco sa ikaapat na balota. Kinuha niya ang pangalang Leon XIV, at naging unang papa mula sa Hilagang Amerika, ang una na may pagkamamamayang Peruano o Amerikano, at ang una mula sa Orden ni Agustin ng Hipona.
* Mayo 12 – Pangkalahatang halalan sa Pilipinas ng 2025: Ang namamyaning alyansa na Alyansa para sa Bagong Pilipinas ay nanalo ng makitid na mayorya ng mga puwesto sa Senado, habang ang isa sa mga kasaping partido nito, ang Lakas–CMD, ay nakakuha ng pinakamaraming puwesto sa Kapulungan ng mga Kinatawan.

### Hunyo 
* Hunyo 3 – Halalang pampanguluhan sa Timog Korea ng 2025: Matapos isulong nang mas maaga bunga ng pagsasakdal kay Yoon Suk Yeol, nanalo sa halalan si Lee Jae Myung at tinalo si Kim Moon-soo.
* Hunyo 6 – Mga protesta sa Los Angeles noong Hunyo 2025: Sumiklab ang mga demonstrasyon sa Los Angeles bilang tugon sa mga pag-aresto at deportasyon ng *Immigration and Customs Enforcement* (ICE, literal bilang Pagpapatupad ng Batas sa Imigrasyon at Adwana) laban sa mga ilegal na imigrante.
* Hunyo 14 – Ang mga protestang "*No Kings*" (Walang Hari) ay naganap sa maraming lungsod sa Estados Unidos, gayundin sa Kanada, Europa, Hapon, at Mehiko, laban kay Donald Trump.
* Hunyo 16–17 – Idinaos ang ika-51 na pulong ng G7 sa Kananaskis, Kanada.

### Hulyo 
* Hulyo 1 – Krisis pampolitika sa Taylandiya ng 2025: Sinuspinde ng Korte Konstitusyonal ng Taylandiya si Punong Ministro Paetongtarn Shinawatra mula sa tungkulin habang nakabinbin ang kasong naglalayong patalsikin siya.
* Hulyo 28 – Sa kanyang ikaapat na Talumpati sa Kalagayan ng Bansa, inihayag ni Pangulong Bongbong Marcos ng Pilipinas ang korapsyon sa mga proyektong pagpigil sa baha.
* Hulyo 30 – Isang lindol na may lakas na Mw 8.8 ang tumama sa may baybayin ng Tangway ng Kamchatka ng Rusya, na nagbunsod ng mga babala ng tsunami sa Hapon at Hawaii.

### Agosto 
* Agosto 7 – Nailabas ng OpenAI ang GPT-5 na modelo nito.
* Agosto 11 – Inihayag ng Alkalde ng Pasig na si Vico Sotto na konektado ang pamilyang Discaya sa mga anomalayang proyektong pampagil sa baha sa Pilipinas. Si Sarah Discaya ay tumakbong laban kay Sotto noong eleksyong lokal ng 2025 subalit natalo.
* Agosto 21 – Inihayag ni Alkalde Vico Sotto ng Pasig sa kanyang Facebook na diumano’y binayaran ang mga panayam kay Discaya. Bagaman hindi niya direktang binanggit ang pangalan ng mga mamamahayag, naglagay si Sotto ng larawan sa kanyang paskil na makikita ang mag-asawang Discaya kasama sina Julius Babao at Korina Sanchez. Itinanggi ng mga mamamahayag ang paratang.
* Agosto 30 – Krisis pampolitika sa Taylandiya ng 2025: Inalis ng Korte Konstitusyonal ng Taylandiya si Punong Ministro Paetongtarn Shinawatra sa tungkulin dahil sa paglabag sa etika kaugnay ng mga na-*leak* o nailabas na tawag sa telepono niya kay dating Punong Ministro Hun Sen ng Kambodya.

### Setyembre 
* Setyembre 8 – Sumiklab ang malawakang mga protesta laban sa pamahalaan sa Nepal, na nagresulta sa hindi bababa sa 22 na nasawi at daan-daang sugatan. Nagbitiw sa puwesto si Punong Ministro K. P. Sharma Oli kinabukasan sa gitna ng mga demonstrasyon.
* Setyembre 9
** Binuksan ang ika-80 sesyon ng Pangkalahatang Asemblea ng Mga Nagkakaisang Bansa sa Lungsod ng New York, Estados Unidos.
** Inatake ng Israel ang pamunuan ng Hamas sa Doha, Qatar.
* Setyembre 21
** Inihayag ng Reyno Unido, Kanada, at Australya ang kanilang pormal na pagkilala sa Palestina bilang isang soberanong estado, at ginawa rin ito ng Pransya kinabukasan.
** Libu-libong mga nagpoprotesta sa buong Pilipinas ang nagtipon sa Dambanang EDSA sa Lungsod Quezon para sa *Trillion Peso March* (Martsang Trilyong Piso) at sa Liwasang Luneta sa Maynila para sa mga demonstrasyon ng "Baha sa Luneta", upang manawagan ng pananagutan mula sa gobyerno hinggil sa sinasabing katiwalian sa mga proyektong pang-imprastraktura at pampigil sa baha.
* Setyembre 30 – Isang lindol na may magnitud na  6.9 ang yumanig sa pulo ng Cebu sa Pilipinas, na nag-iwan ng 71 patay at 559 na sugatan.

### Oktubre 
* Oktubre 10 
** Si Dina Boluarte, Pangulo ng Peru, ay nasakdal nang walang tutol mula sa Kongreso ng Republika.
** Isang kambal na lindol na binubuo ng dalawang kaganapang may lakas na  7.4 at 6.7–6.8 ang tumama sa silangang bahagi ng Mindanao sa Pilipinas.
* Oktubre 14 – Itinigil ng Microsoft ang suporta para sa Windows 10, na inilunsad noong 2015.
* Oktubre 21 – Naging kauna-unahang babaeng Punong Ministro ng Hapon si Sanae Takaichi.
* Oktubre 26 – Naging ika-11 na kasaping estado ng ASEAN ang Timor-Leste, na siyang kauna-unahang pagpapalawak ng ASEAN mula noong pagsali ng Kambodya noong 1999 at kumpleto na ang lahat ng bansa sa Timog-silangang Asya.
* Oktubre 28 – Opisyal na ipinasa ng Malaysia ang pamumuno sa ASEAN sa Pilipinas sa susunod na taon, kung saan tinanggap ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang simbolikong martilyo mula kay Punong Ministro ng Malaysia na si Anwar Ibrahim habang naghahanda ang Maynila na pangunahan ang samahang panrehiyon sa 2026.

### Nobyembre 
* Nobyembre 4 – Ang Bagyong Tino (internasyunal na pangalan: Kalmaegi) ay nag-iwan ng mahigit 288 katao na nasawi sa Pilipinas, Biyetnam, at Taylandiya.
* Nobyembre 13 – Namatay ang dating Pangulo ng Senado ng Pilipinas at Punong Tagapayo sa Batas ng Pangulo na si Juan Ponce Enrile sa edad na 101.
* Nobyembre 25 – Ipinapakita sa isang ulat ng Mga Nagkakaisang Bansa na nalampasan na ng kabisera ng Indonesya na Jakarta ang kabisera ng Hapon na Tokyo bilang pinakamalaking lungsod sa mundo, na may populasyon na 42 milyong tao.
* Nobyembre 27–30 – Idinaos ang isang ekumenikal na pagpupulong ng Simbahang Silangang Ortodokso at Simbahang Katolika sa Nicea upang gunitain ang ika-1,700 anibersaryo ng Unang Konsilyo ng Nicea.

### Disyembre 
* Disyembre 8 – Isang lindol na may lakas na  7.6 ang tumama sa Karagatang Pasipiko sa baybayin ng Prepektura ng Aomori sa Hapon, na nagbunsod ng tsunami na umabot sa taas na 70 sentimetro.
* Disyembre 14 – Hindi bababa sa 16 na katao ang napatay at 43 ang nasugatan sa isang pamamaril nang maramihan, na ikinategorya bilang isang pag-atakeng terorista, na isinagawa ng dalawang armadong lalaki sa Aplayang Bondi sa Sydney, Australya habang may pagdiriwang para sa pagsisimula ng pistang Hudyo na Hanukkah.
* Disyembre 20 – Naging kauna-unahang gumagamit ng *wheelchair* o silyang de-gulong na nakapaglakbay sa kalawakan ang inhinyerong Aleman na si Michaela Benthaus, sakay ng Blue Origin NS-37.
* Disyembre 26 – Naging unang bansa ang Israel na kumilala sa Somaliland.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Taon
Kategorya:2025