open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Birria

Ang **birria** ay isang rehiyonal na baryasyon ng *barbacoa* mula sa kanlurang bahagi ng Mehiko, na karaniwang gawa sa karne ng kambing, baka o tupa. Ang karne ay ibinababad sa *adobo* na gawa sa suka, pinatuyong sili, bawang, at yerba at pampalasa (kabilang ang komino, dahon ng laurel, at tomilyo) bago lutuin sa sabaw na tinatawag na *consomé*. Sa simula, *ang birria* ay isang panrehiyong katawagan sa sa estado ng Jalisco at mga karatig-lugar para sa mga karneng niluto o inihaw sa isang hukay o hurnong nakabaon sa lupa, na tinatawag namang *barbacoa* sa ibang bahagi ng Mehiko. Ngunit para sa maraming tao ngayon, lalo na sa Estados Unidos, *ang birria* ay itinuturing nang isang natatanging ulam.

Kadalasan itong inihahain sa mga okasyong panselebrasyon tulad ng kasalan, binyagan, at mga pista gaya ng Pasko at Paskuwa, maging sa mga burol. Nagkakaiba-iba ang paraan ng paghahanda, ngunit karaniwang sinasabay ito sa tortilyang mais, sibuyas, unsoy, at dayap. Inihahain din ang birria bilang palaman ng tako.

Ang mga restoran o kariton sa kalye na naghahain ng birria ay kilala bilang mga *birrierías* at matatagpuan sa buong Mehiko, lalo na sa Michoacán at Jalisco. Gayunpaman, may kani-kaniyang baryasyon ng putahe ang mga karatig na estado gaya ng Aguascalientes, Zacatecas, at Colima.

## Mga sanggunian
Kategorya:Lutuing Mehikano
Nag-iisang Ikaw

***Nag-iisang Ikaw** pelikula noong* 1996 Philippine drama film akda at direksyon ni Jose Javier Reyes . Ang pelikula ay pinagbibidahan nina Mikee Cojuangco, Keempee de Leon at Matthew Mendoza.     

## Cast 
* Mikee Cojuangco bilang Cissy Alejo
* Keempee de Leon bilang Aaron Buenaventura
* Matthew Mendoza bilang Albert Corrales
* Kate Fernandez bilang Lisa
* Noel Trinidad bilang Noel Alejo
* Marita Zobel bilang Martha Alejo
* Cherry Pie Picache bilang Kellu Alejo
* Lee Robin Salazar bilang Mark Alejo
* Lui Villaruz bilang Louie Alejo
* Marissa Delgado bilang Janet Corrales
* Archie Ventosa bilang Pepito Corrales
* Manny Castañeda bilang Ben
* Menggie Cobarrubias bilang Tony
* Terry Baylosis bilang Nonito
* Blaise Gacoscos bilang Tirso
* Ed Murillo bilang Andy
* Raquel Villavicencio bilang Gigi Pilapil
* Malou Crisologo bilang Elliene Montinola
* Maligayang Lopez bilang Maligayang Lopez
* Alvin de Gamo bilang Ritchie
* Jackie Castillejos bilang Madeline
* Ava Grande bilang Kimberly
* Malou O'Connor bilang Debbie
* Ferdie Lagman bilang Real Estate Broker
* Ogie Diaz as Ato
* Mel Kimura bilang Cheche

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pelikula ng 1996
Matthew Mendoza

Matthew Mendoza ay isang Filipino actor o artista na pinanganak noong 16th January, 1971 sa Pilipinas, kilala bilang Fredo sa Dyesebel kasama si Charlene Gonzales. kasama rin sya sa pelikulang  ***Nag-iisang Ikaw***Naging isang modelo sa dyaryo, magazine at telebisyon at artista siya mula 1994 hanggang 2012, ngunit pansamantalang huminto nang pumasok siya sa paglilingkod-bayan. Una siyang nahalal bilang Konsehal ng Lungsod ng Puerto Princesa noong 2013, muling nahalal noong 2016, at nagsilbi para sa ikatlong termino noong 2019. Muli siyang bumalik sa palabas na Padyak Princess noonung taong 2024 Siya rin ang may ari ng Casa Linda, isang tourist hotel sa Puerto Prinsesa, Palawan

 
## Mga Palabas sa Telibisyon 
## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pelikula ng 1996
Kehlani

Si **Kehlani Ashley Parrish** (ipinanganak noong Abril 24, 1995) ay isang Amerikanong mang-aawit, manunulat ng kanta at mananayaw. Tubong Oakland, California, unang nakilala si Kehlani bilang kasapi ng teen pop group na PopLyfe noong 2011.

Ang unang mixtape ni Kehlani na *Cloud 19* (2014) ay napabilang sa “50 Pinakamahusay na Album ng 2014” ng *Complex.* Ang kasunod nito na *You Should Be Here* (2015), ay nakapasok sa *Billboard* 200, ginawaran ng gintong sertipikasyon mula sa Recording Industry Association of America (RIAA), at nanomina para sa Pinakamahusay na Urban Contemporary Album sa Ika-58 Taunang Gawad Grammy. Pumirma si Kehlani sa Atlantic Records upang ilabas ang kanilang unang album sa estudyo, *SweetSexySavage* (2017), na umabot sa ikatlong puwesto sa *Billboard* 200; habang ang kanilang ikalawa, ''It Was Good Until It Wasn't* (2020), ay umabot naman sa ikalawang puwesto. Ang kanilang ikatlong album na *Blue Water Road* (2022), ay umabot sa ika-13 puwesto sa tsart at pinuro ng mga kritiko, habang ang kanilang ikaapat naman na *Crash* (2024) ay umabot sa ika-25 puwesto. Ang kanilang ikatlong album, *Blue Water Road* (2022), ay umabot sa ika-13 puwesto sa tsart at pinuri ng mga kritiko, habang ang ikaapat nilang album na *Crash'' (2024) ay umabot naman sa ika-25 puwesto.

## Mga sanggunian
Kategorya:Nabubuhay na mga tao
Kategorya:Ipinanganak noong 1995
IShowSpeed

Sa pagrehistro niya ng kanyang channel sa YouTube noong 2016, unang nag-post si Watkins ng gaming content. Nagsimula siyang makakuha ng atensyon online noong 2021, dahil sa kanyang mapaglaro at masiglang pag-uugali tulad ng pagtahol at pagkagalit habang naglalaro. Siya ay naging isang milyonaryo sa edad na 16 at ang kanyang unang pangunahing pagbili ay isang bahay para sa kanyang magulang.  Noong 2022, nagsimula siyang maglipat ng pagtuon sa nilalamang nauugnay sa soccer, naging masugid na tagasuporta ni Cristiano Ronaldo, na karaniwang iniikot ang kanyang nilalaman sa kanyang suporta para sa manlalaro.  

Hinabol din ni Watkins ang karera sa pagkanta at gumawa ng mga music videos. Pumirma siya sa Warner Records para ilabas ang kanyang 2022 single na " World Cup ", na naka-chart sa ilang bansa. Tinanghal siyang Breakout Streamer of the Year sa 12th Streamy Awards noong 2022,   at Streamer of the Year sa 2024 Streamer Awards .   Si Watkins ay itinuturing na isa sa mga pinakasikat na online streamer at personalidad sa Internet sa mundo.   

## Tingnan rin
*Kai Cenat
*Adin Ross
*Cong TV
*Manny Pacquiao
*KSI
*Sidemen

## Mga sanggunian
Callisto (buwan)

.]]

Ang **Callisto** o **Kalisto** (mula sa Kastila: Calisto) ay isang likas na satelayt ng planetang Hupiter at ang pinakamalayong mga *buwang Gallilean* na may layo ng 1882700 kilometro. Ito rin ang pangalawang pinakamalaking likas na satelayt ng Hupiter na may laki ng 2410.3 kilometro, iniikutan ito sa loob ng 16.69 na araw kung saan ang ligiran nito ay nakatagilid ng mga 0.3° at may eksentrisidad ng 0.007.

Ito ay natuklasan noong Enero ng 1610 ni Galileo Galilei gamit ang kanyang inayos na teleskopyo na nakatapat sa Hupiter. Natuklasan niya ito kasama ang Ganymede at ang kasamang ilaw ng Io at Europa. Noong natuklasan niya ito, inakala niya na ito ay isang bituin, pero pag lipas ng ika-13 ng Enero naobserbahan niya ang mga *buwang Gallilean* ulit na napansin niya na gumagalaw ang mga ito, at pag lipas ng ika-15 ng Enero sinabi niya na ang mga bituin na nakita niya noong ika-7 at ika-8 ng Enero ay likas na satelayt ng Hupiter. Tuluyang inobserbahan niya ito hanggang ika-2 ng Marso ng 1610.

## Mga sanggunian
Kategorya:Hupiter (planeta)
Kategorya:Likas na satelayt
Bagyong Urduja (2013)

Ang **Super Bagyong Urduja**, (Pagtatalagang pandaigdig: **Bagyong Francisco**), ay isang napakalakas na bagyo na nasa kategoryang 5 (lima), ay nanalasa sa isla sa Guam noong Oktubre 19, 2013.

thumb|Ang track ni Bagyong Urduja (Francisco) sa Karagatang Pasipiko.

## Tingnan rin 
* Bagyong Mina
* Bagyong Pablo
* Bagyong Juan

Kategorya:Super Bagyo sa Pilipinas
Kategorya:Bagyo sa Pasipiko
Kategorya:2013 sa Pilipinas
Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2013
Kategorya:Mga kalamidad sa Pilipinas ng 2013
Goldfish (kraker)

Ang **Goldfish** ay isang tatak ng kraker na hugis-isda na may nakaimprintang mata at isang nakangiting bibig, na ginawa ng Peperidge Farm, isang dibisyon ng Campbell Soup Company. Kasama sa kasalukuyang marketing at packaging ng kraker ang sikat na litanyang "The Snack That Smiles Back! Goldfish!", na mas pinalakas ng isang nakangiting maskot na goldfish na nakasuot ng sunglasses, si Finn. Ibinebenta ang mga ito bilang isang "baked snack cracker," at may samu't saring mga lasa.
Isla ng Guafo

Ang **Isla ng Guafo** ay isang isla sa Chile na matatagpuan sa timog-kanluran ng Isla ng Chiloé at sa hilagang-kanluran ng Kapuluan ng Chonos. Nagdadala ng madalas na pag-ulan sa pulo ang lugar at ang hanging umiiral pakanluran. Nagdadala ng maraming isda ang mga agos ng katubigang nakapaligid dito, kaya binansag ang pulo bilang isa sa mga pinaka-produktibong mga lugar-dagat sa katimugan ng Dagat Pasipiko. Dahil dito, maraming vertebrate, tulad ng fur seal, sea lion at penguin, ang pumupunta sa isla upang maghanap ng pagkain at magparami. Binili lamang ang isla noong Hunyo 2025 ng Rewild Organization, gaya ng iniulat din ng aktor na si Leonardo DiCaprio, upang mapangalagaan ang pulo mula sa pagmimina at pagtotroso at upang matiyak ang pangangalaga ng kapaligiran nito.
George Curry

Si **George Curry** (3 Abril 1861 - 27 Nob. 1947) ay ang pinakaunang Gobernador ng Ambos Camarines, sa panahon ng pumasok ang mga Amerikano sa Pilipinas. Siya'y umu8po sa  sa pwesto ng sobrang lang ng isang taon, mulang Desyembre 16, 1899 hanggang Marso 20, 1901. 

## Buhay-buhay
Ipinanganak si Curry sa Greenwood Plantation sa West Feliciana Parish, Louisiana. Sa edad na siyam, nailo siya sa ama niya, na isang kapitan sa Hokbo ng Confederate. Nang tagbulaklakan ng taon 1873, ang kanilang pataniman ay naabot ng  matinding baha kaya ang ina niya dinala ang apat niyang lalaking mga anak (na panganay si George) sa Dodge City kung saan meron silang mga kapinsanan matutuloyan.

Sa Dodge City naging siyang parang alipin, at siya ang katulong ng ina niya sa mga gawaing-bahay. Anomang aral niya ay nakuha niya sa ina pero yong tatlo niyang kapatid nakapag'aral sa pampublikong paaralan. Nang mamatay ang ina niya, pilit siyang bumyahe sa Lincoln, New Mexico at doon nakakuha siyang trabaho sa $10 na dolyar ang buwan sa isang rantso ng obeho, at sa iba-iba pang pwesto bilang kawani sa kung ano-anong mga tindahan sa mga lugar doon.

Nang pumasok ang 1884, siya ay sumali sa pinakauna niyang kumbensyong pulitikal at isang taon makalipas, siya'y nanombrahan bilang *bailiff* sa First Judicial District Court.

Noong Nobyembre 30, 1888, napangasawa niya si Rebecca Hughes, anak nang isang  maykayang rantsero sa Lincoln County. Pero mas maaga pa rito, siya ay napili sa dalawang-termino bilang county clerk. Um,pisa nuon, sunodsunod na an mga pwesto niya sa County, bilang assessor (1890-1892), bilang sheriff (1892-1894).  Pag'eleksyon nang taon 1894, naging siyang Senador sa Territorial Legislature, at representado niya ang  limang mga county sa New Mexico. Sabay pa rito, nagtatrabaho pa siya komo escribiente sa District Court at bilang *right-of-way agent* para sa El Paso-White Oaks Railway.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Gobernador ng Hispanikong Filipinas
Triton (buwan)

na Triton mula kay Voyager 2.]]

Ang **Triton** (Kastila: Tritón) ay isang likas na satelayt ng planetang Neptuno at ang pinakamalaking buwan nito. Mayroon itong laki ng 2705 na may layo kay Neptuno ng 354800 na kilometro na nakatagilid ng 157.3° na may eksentrisidad na malapit sa 0, sa loob ng 5.88 na araw.

Nagkaroon ng kaguluhan nang inoobserbahan ng maigi ito dahil mayroon itong umuurong na ligiran, iba sa mga buwang natuklasan bago dito na mga regular na buwan. Mayroon itong ligirang napakalapit sa isang bilog sapagkat may napakataas na kiling sa ekwador ng planeta nito. Dahil dito, nagkaroon ng *hypothesis* para maayos ang mga naiibang katangian na nagsasabi na hinuli ito ni Neptuno habang dumadaloy si Triton sa Sinturon ng Kuiper.

## Kasaysayan at pagpangalan 
Noong ika-1 ng Oktubre, may binigay si John Herschel sa kaniyang kasama na si William Lassell ng isang sulat sinasabi sa kaniya na itapat ang teleskopyo niya sa bagong planetang Neptuno para maghanap ng mga buwan. Pagdating ng ika-10 ng Oktubre, siyam na araw nang binigay ang sulat sa kaniya at labing-pitong araw pagkatapos natuklasan ang planeta nito, nakita ni Lassell ang buwang Triton.

Pinangalanan ito sa minungkahi ng isang Pranses na astronomo na si Camille Flammarion at ginamit ito para pang pansamantalang pagtukoy dito. Hindi ito naging totoong pangalan para dito hanggang sa pagtuklas ng  buwang Nereid. Ang pangalan nito ay nagmula sa mitolohiyang Griyego na si Triton, anak ng isang Griyegong diyos na si Poseidon o Neptune.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Likas na satelayt
Kategorya:Neptuno (planeta)
Respondente

Ang isang **Respondente** ay isang tao na tinawag na magbigay ng tugon sa isang komunikasyon na ginawa ng iba. Ginagamit ang termino sa mga legal na konteksto, sa pamamaraan ng survey, at sa psychological conditioning.

## Legal na paggamit 
Sa legal na paggamit, ang terminong ito ay partikular na tumutukoy sa nasasakdal sa isang legal na paglilitis na sinimulan ng isang petitioner, at gayundin sa isang apela, o ang kalabang partido, sa isang apela mula sa isang desisyon ng isang paunang fact-finder o tribunal. Halimbawa sa isang kaso ng Court of Appeal, ang mga sumasagot ay ang partidong kinakaharap ng nag-apela, na hinahamon ang desisyon ng mababang hukuman o ilang aspeto nito. Maaaring ang respondent ay ang "claimant" o ang "defendant" sa mababang hukuman. 

Sa Senado ng Estados Unidos, ang dalawang panig sa isang impeachment trial ay tinatawag na *managment* at ang *respondent.*

## Paggamit ng sikolohiya 
Sa sikolohiya, ang respondent conditioning ay kasingkahulugan ng classical conditioning o Pavolvian conditioning. Ang pag-uugali ng tumutugon ay partikular na tumutukoy sa hinihimok ng isang reflexive o klasikal na kondisyon pampasigla.

## Paggamit ng survey 
Sa survey ng populasyon at paunang pagsusuri ng talatanungan, ang isang respondent ay isang kalahok sa pananaliksik na tumutugon ng mga sagot o feedback sa isang survey.   Depende sa mga tanong sa survey at konteksto, ang mga sagot ng respondent ay maaaring kumatawan sa kanilang sarili bilang mga indibidwal, isang sambahayan o organisasyon kung saan sila ay bahagi, o bilang isang proxy sa ibang indibidwal.

## Iba pang gamit 
Sa di-legal o impormal na paggamit, ang termino ay tumutukoy sa isa na tumanggi o tumugon sa isang thesis o isang argumento. Sa cross-cultural na komunikasyon, ang pangalawang tao na tumutugon sa kahulugan o mensahe mula sa isang orihinal na pinagmulan na na-contextualize o na-decode para sa pag-unawa ng mga respondente bilang *mga tatanggap o tagapakinig* ng mensahe na nagaganap mula sa ibang kultural na konteksto.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Batas na sibil (sistemang pambatas)
Rhea (buwan)

Ang **Rhea** o **Rea** (mula sa Kastila: Rea) ay isang likas na satelayt ni Saturno at isa sa mga pangunahing buwan nito. Mayroon itong laki ng mga 1528 na kilometro na may layo kay Saturno ng 527200 km sa loob ng 4.518 na araw na may kiling at eksentrisidad ng 0.3° at 0.001.

Habang inoobserbahan nito ng space probe Cassini sa 2008, napansin ng mga tao sa pag-obserba ng nakuha ni Cassini na may mga elektron sa kontrol ng planetang Saturno na gumagaling sa buwang Rhea. Upang malinawan ito, sinasabi na ang buwang ito ay may mga bato-bato sa kaniyang paligid na ginugulo ang pagdaloy ng mga elektron patungo kay Saturno.

## Kasaysayan at pagpangalan
Natuklasan ito noong ika-23 ng Disyembre sa 1672 ni Giovanni Domenico Cassini at isa sa apat na *Sidera Lodoicea*, ukol sa apat na likas na satelayt ni Saturno natuklasan ni G. Cassini, kasama ng mga buwang Iapetus, **Rhea**, Tethys, at Dione.

Pinangalanan ito ukol sa isang Titan sa mitolohiyang Griyego na si Rea na itinuturing "Ina ng mga Diyos".

## Mga Sangguniang 
Kategorya:Saturno (planeta)
Kategorya:Likas na satelayt
Grow a Garden

Ang **Grow a Garden** ay isang free-to-play na multiplayer idle farming simulator na video game na inilabas sa Roblox noong Marso 26, 2025. Ang laro ay kilala sa pagsira sa maramihang kasabay na mga rekord ng user (CCU), na may hindi bababa sa 21.9 milyong manlalaro na mga bata na naka-online noong Hulyo 19, 2025.  Kasama sa mga nakaraang peak ng CCU ang 21.3 milyon noong Hunyo 21, ang araw ng "Summer Update" nito, at mahigit 5 milyon noong Mayo 17, na sinira ang nakaraang record para sa isang laro sa Roblox na Blox Fruits.   Ang figure, kung tumpak, ay ang pinakamataas na CCU na naitala sa kasaysayan ng video game, na hihigit sa 15.3 milyon ng *Fortnite* .  '''''' Ang laro ay kapwa pagmamay-ari ng orihinal nitong developer at Splitting Point Studios, isang development team na pinamumunuan ni Janzen Madsen (kilala online bilang Jandel), kasama ang Do Big Studios na may hawak na minority share.  

## Mga sanggunian
Kategorya:Larong bidyo noong 2025
Kategorya:Mga laro ng Windows
Kategorya:Roblox
Manikang papel

Ang mga **manikang papel** o **paper doll** ay mga pigura na ginugupit mula sa papel o manipis na karton na may hiwalay na mga kasuotan, na gawa rin sa papel, at karaniwang ikinakabit sa mga manika gamit ang mga tiklop na papel na tab**.** Maaari itong kumatawan sa isang tao, hayop, o bagay na walang buhay.  

Ginamit ang mga paper doll para sa iba’t ibang layunin tulad ng patalastas, lumabas sa mga magasin at pahayagan, at sumaklaw sa iba’t ibang paksa at panahon. Sa paglipas ng mga taon, ginamit din ang mga ito upang palakasin ang mga paniniwala ng lipunan hinggil sa kung ano ang itinuturing na “perpektong anyo” ng kababaihan.

May ilang patag na plastik na pigura na kahawig ng mga papel na manika o paper doll, gaya ng mga *Colorforms figures* at *Flatsy dolls*, ngunit itinuturing lamang itong mga panggagaya at hindi kabilang sa tunay na anyo ng sining ng paper doll. 

## Mga sanggunian 
Kategorya:Manika
Mayari

Si **Mayari** ay isa sa mga maraming diyos at diyosa ng buwan sa mitolohiyang Pilipino. Pinakakilalang diyosa ng buwan; Maraming diyos at diyosa ng buwan sa Pilipinas dahil sa pagkakaiba-iba ng mga pangkat etnolingguwistiko at sa mayamang pinagsasaluhang paniniwala bago dumating ang mga kolonisador. Sa mitolohiyang Kapampangan, si Mayari ang diyosa ng buwan at tagapamahala ng mundo tuwing gabi.  
minsan inilalarawan na may isang mata lamang; pinuno ng mundo tuwing gabi at anak ni Bathala

## Sa Mitolohiya ng mga Kapangpangan 
Sa mitolohiyang Kapampangan, si Bathalaang lumikha ng daigdig ay namatay nang hindi nag-iwan ng habilin. Ang kaniyang mga anak na sina Apolaki at Mayari ay nagkaroon ng pagtatalo, dahil kapwa nila nais na pamunuan ang mundo nang nag-iisa. Nakipaglaban sila gamit ang kawayan (Zabbors), palitan ng hampas hanggang sa tuluyang tamaan ni Apolaki si Mayari sa mukha, dahilan upang mabulag siya sa isang mata. Nang makita ni Apolaki ang sinapit ng kaniyang kapatid, naawa siya rito at pumayag na pamunuan nilang dalawa ang daigdig ngunit sa magkaibang oras. Gayunman, mas mahina ang liwanag ni Mayari kaysa kay Apolaki dahil sa pagkawala ng isa niyang mata. 

## Sa Mitolohiya ng Zambales 
Sa mitolohiyang Sambal, si Malayari na kapangalan at madalas iugnay kay Mayari ang pangunahing diyos ng mga Sambal na nakatira sa Zambales. Siya ang lumikha ng lahat ng bagay at makapangyarihang tagapamahala ng buhay at kamatayan. Si Malayari ay maawain at mapagmahal na diyos nagpapadala ng ulan, kalusugan, kayamanan, at kasaganaan sa mga karapat-dapat, ngunit nagpaparusa naman sa mga lumalabag at hindi sumusunod sa kaniyang mga utos.

## Sa mitolohiya ng Sambal 
* Mga diyos ng mitolohiya ng Pilipinas
* Listahan ng mga diyos sa buwan

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Manlilikhang diyos
Ruth Handler

Si **Ruth Marianna Handler** (ipinanganak na Mosko; Nobyembre 4, 1916 – Abril 27, 2002) ay isang Amerikanang negosyante at imbentor**.** Pinakakilala siya bilang lumikha ng manikang *Barbie* noong 1959 at bilang isa sa mga nagtatag ng kumpanyang gumagawa ng laruan na *Mattel* kasama ng kaniyang asawang si Elliot. Nagsilbi rin siyang unang presidente ng kompanya mula 1945 hanggang 1975.  

Napilitan ang mag-asawang Handler na magbitiw sa Mattel noong 1975 matapos imbestigahan ng *Securities and Exchange Commission* ang kompanya dahil sa pekeng dokumentong pinansyal.

Muling nabigyang-diin ang kaniyang pagkatao sa pelikulang *Barbie* noong 2023..

## Kabataan at Maagang buhay 
Si Ruth Marianna Mosko ay ipinanganak noong Nobyembre 4, 1916 sa Denver, Colorado, mula sa mga Hundyo na Polish-Jewish na imigrante na sina Jacob Moskowicz, isang panday, at Ida Moskowicz (ipinanganak na Rubenstein). Siya ang bunso sa sampung magkakapatid. Noong siya’y anim na buwang gulang, ipinadala siya ng kaniyang mga magulang upang manirahan sa kaniyang nakatatandang kapatid na si Sarah. Nanatili siya kay Sarah hanggang siya ay labing-siyam na taong gulang, at doon niya nadebelop ang interes sa negosyo sa pamamagitan ng pagtatrabaho sa drugstore/soda fountain ni Sarah.      

Noong 1932, umibig si Ruth kay Izzy Handler, isang estudyanteng artista. Sa tag-init ng kaniyang ikalawang taon sa *University of Denver*, pumunta siya sa Los Angeles at nakahanap ng trabaho sa *Paramount Studio*. Ikinasal sina Ruth at Izzy noong 1938 sa Denver. Nang bumalik sila sa California, hinikayat ni Ruth ang kaniyang asawa na gamitin ang kaniyang gitnang pangalan, Elliot. Nagbalik si Ruth sa trabaho sa Paramount at si Elliot naman ay nagtrabaho bilang taga-disenyo ng mga ilaw . 

## Mga sanggunian 
Kategorya:Namatay noong 2002
Kategorya:Ipinanganak noong 1916
Takot Ka Ba Sa Dilim

Ang Takot Ka Ba sa Dilim? ay isang pelikulang Pilipinong katatakutan na ipinalabas noong 1996, sa direksyon ni Don Escudero, isinulat ni Jose Javier Reyes, at iprinodyus ng Viva Films.

=buod=
Isang grupo ng magkakaibigan ang naglakbay para sa isang isang-linggong bakasyon sa isang liblib na Probinsya. Subalit ang kanilang inaasahang masayang pagtitipon ay nauwi sa bangungot nang magsimula silang makaranas ng mga kakaibang pangyayari. Unti-unti nilang nadidiskubre na sila ay nasa gitna ng mga puwersang hindi nila maipaliwanag na posibleng galing sa mga nilalang ng kababalaghan.

## Mga gumanapa at tauhan
Angelu de Leon -bilang Carly

Rica Peralejo - bilang Mariel

Bobby Andrews - bilang Jude

Onemig Bondoc - bilang Eddie Boy

Red Sternberg - bilang Rico

Denis Padilla - bilang Puting duwende

Amanda Page - bilang Dalisay Diwata ng mga lambana

Jessa Saragoza - bilang Engkantada

Marjorie Barretto – bilang Mananagal

### Pagpapalabas at Pagtanggap 
Isa itong pelikulang katatakutan na nakatuon sa kabataan at malapit na kaugnay ng sikat na cast ng *T.G.I.S.* (isang estratehiya sa mid-1990s Philippine cinema na pagsasanib ng telebisyon at pelikula). Limitado ang kritikal na pagsusuri sa pelikula sa mga pangunahing publikasyong Ingles, subalit binanggit ito ng mga historyador ng pelikula at ilang antolohiya ng horror cinema sa buong mundo bilang halimbawa ng hilig ng pelikulang Pilipino noong dekada 1990 sa mga halimaw ng alamat at sa paggamit ng bagong teknik sa visual effects. 

### Konteksto at Komentaryong Pangkademiko 
Itinuturing ng mga iskolar ng pelikulang Pilipino sa horror na kabilang ang pelikula sa mas malawak na trend noong dekada 1990: ang pagsasanib ng mga halimaw sa alamat (tulad ng manananggal at iba pang uri ng aswang) sa mga pelikulang tampok ang kabataang artista, gamit ang mga digital at optical effects. Pinapakita nito ang pagpapatuloy ng interes sa mga halimaw ng alamat at ang eksperimento sa mga bagong teknikal na paraan ng paglalarawan sa kanila sa pelikula. 

### Tingnan din 
* Mga pelikulang Pilipinong katatakutan
* T.G.I.S. (programang pantelebisyon)

=sangunian=
Bagyong Lannie

Ang pangalang **Lannie** ay nagamit sa Pilipinas sa mga nagdaang taon ayon sa PAGASA sa Kanlurang Pasipiko.

* Bagyong Lannie (2017) - ang bagyong *Talim* ay isang malakas na bagyo sa Silangang Dagat Tsina.
* Bagyong Lannie (2021) - ang bagyong *Lionrock* ay isang bagyo sa Dagat Timog Tsina.
* Bagyong Lannie (2025) - ang bagyong *Tapah* ay isang bagyo sa Dagat Timog Tsina.
Sona ng Sariling Pangangasiwa ng Naga

Ang **Sona ng Sariling Pangangasiwa ng Naga** (Birmano: နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ), ay isang sona ng sariling pangangasiwa sa Mga Burol ng Naga ng Rehiyon ng Sagaing ng Myanmar . Ang kabisera nito ay ang bayan ng Lahe. 

## Kasaysayan 
Ang Sona ng Sariling Pangangasiwa ng Naga ay nilikha sa ilalim ng mga tuntunin ng Konstitusyon ng Myanmar ng 2008.  Ang opisyal na pangalan nito ay inihayag sa pamamagitan ng atas noong 20 Agosto 2010.  

Noong Agosto 2016, isang outbreak ng tigdas ang sanhi ng pagkamatay ng 44 na bata.   Ang pagsiklab ay maaaring sanhi ng kakulangan ng pagbabakuna sa tigdas dahil sa hindi magandang imprastraktura sa kalusugan. 

## Pamahalaan at pulitika 
Ang Sona ng Sariling Pangangasiwa ng Naga ay pinangangasiwaan ng isang Namumunong Lupon, na binubuo ng hindi bababa sa sampung miyembro at kinabibilangan ng mga miyembro ng Panrehiyong Hluttaw (Assembly) na inihalal mula sa Zone at mga miyembrong hinirang ng Sandatahang Lakas. Ang Namumunong Katawan ay gumaganap ng parehong ehekutibo at lehislatibong gampanin at pinamumunuan ng isang Tagapangulo, na kasalukuyang Kay Hsai.  Ang Namumunong Lupon ay may kakayahan sa sampung larangan ng patakaran, kabilang ang pag-unlad sa lungsod at kanayunan, paggawa at pagpapanatili ng kalsada, at kalusugan ng publiko.  Kahit na ang rehiyon ay walang kakulangan sa medikal na imprastraktura, mayroon lamang itong dalawang medikal na doktor para sa humigit-kumulang 130,000 residente noong Mayo 2020. 

## Mga dibisyong administratibo 
thumb|Mga bayan ng Naga SAZ
Ang sona ng   ay binubuo ng tatlong kabayanan: 

* Lahe    
* Leshi    

## Demograpiko 
Ang sona ay nilikha upang pangasiwaan ang sarili ng mga taga Naga . Dalawang-katlo ng mga taga-Naga sa Myanmar ay Kristiyano at isang-ikatlong pagsasagawa ng Budismong Theravada. 

Sa kabuuan, halos isang milyong Naga na nahahati sa 10 tribo ang nakatira sa Burma. Ngunit karamihan sa kanila ay nakatira sa labas ng Sona ng Sariling Pangangasiwa ng Naga (karamihan sa Kanluran Rehiyon ng Sagaing). Ang Sona ng Sariling Pangangasiwa ng Naga ay binubuo ng kabuuang 270 na mga nayon. Ayon sa Senso ng 2014, ang kabuuang populasyon sa loob ng Sona ay 62,766. Gayunpaman, ayon sa pangangasiwa ng SAZ, ang kabuuang populasyon noong 2018 ay 127,439. 

Sa usapin ng etnisidad, sa kabuuang populasyon na 127,439, ang karamihan ay Naga (122,239 o 95.9%), ang Chin (2,893) at Bamar (2,156) ay naroroon din sa Naga SAZ. Kung tungkol sa relihiyon, mayroong 93,188 Kristiyano (73.1%) at 31,969 na Budista (25.1%). Mayroong maliit na populasyon na 2,070 (1.6%) na sumusunod sa tradisyonal na relihiyon, karamihan sa Lahe. 

## Tingnan din 
* Mga Naga
* Mga Burol ng Naga
* Nagaland, isang mayoryang estado ng Naga sa Indiya

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na kawing 
* Naga Self-Administered Zone

Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Birmano
Talumpati sa Kalagayan ng Bansa, 2024

Ang **Talumpati sa Kalagayan ng Bansa, 2024** ay ang ikatlong Talumpati sa Kalagayan ng Bansa (SONA) na ibinigkas ni Pangulong Bongbong Marcos noong Hulyo 22, 2024, sa Hugnayan ng Batasang Pambansa.

## Paghahanda
Humigit-kumulang  ang inilaan para sa mga gastusing may kaugnayan sa SONA, kabilang ang mga kagamitan, lohistika, pagpupulong at pagkain. Magtatalaga ang Pambansang Pulisya ng Pilipinas ng 22,000 tauhan sa paligid ng Kalakhang Maynila para tiyakin ang seguridad sa talumpati.

## Talumpati
thumb|Ang talumpati
Ang talumpati ay isinahimpapawid ng Radio Television Malacañang, medyang pag-aari ng estado. Bago sinimulan ni Pangulong Bongbong Marcos ang kanyang talumpati, itinanghal muna ni Blessie Abagat ang pambansang awit na "Lupang Hinirang". Sinundan ito ng ekumenikal na panalangin na pinangunahan ng mga kinatawan mula sa iba't ibang relihiyosong pangkat. Sinimulan ni Marcos ang kanyang talumpati noong alas-4:05 n.h. at natapos ng 5:27 n.h, PHT, tumatagal ng 1 oras at 22 minuto. Kasama niya sa entablado sina Pangulo ng Senado Francis Escudero at ang kanyang pinsan, Tagapagsalita ng Kapulungan, Martin Romualdez.

Binigyang-diin ni Marcos ang mga nagawa ng kanyang administrasyon, kung saan binanggit ng mga tagamasid sa pulitika na ang pinaka-kapuna-punang mga pahayag niya ay tatlong anunsyong maaaring ituring bilang pagtalikod sa mga patakaran ng nakaraang administrasyong Duterte: ang pagpapatuloy ng isang "walang dugong" kampanya laban sa ilegal na droga, ang pagtindig ng bansa laban sa Tsina kaugnay ng sarili nitong mga pag-angkin sa soberanya sa Dagat Timog Tsina, at ang agarang pagbabawal sa mga Philippine Offshore Gaming Operator (POGO).

## Galeriya

Talaksan:2024 State of the Nation Address (SONA) of Ferdinand Romualdez Bongbong Marcos Jr., 17th President of the Republic of the Philippines.webm | Nairekord na bidyo

## Mga sanggunian
Kategorya:2024 sa Pilipinas
Platymantis hazelae

Ang '''Hazel's forest frog** ( ***Platymantis hazelae*''' ) ay isang uri ng palaka sa pamilyang Ceratobatrachidae . Ito ay katutubo sa Pilipinas, kung saan ito ay matatagpuan sa kabundukan ng Negros at posibleng maging sa Masbate.

Ang mga likas na tirahan nito ay subtropiko o tropikal na basang mababang kagubatan at subtropikal o tropikal na basang montane na kagubatan . Ito ay naobserbahan sa pagitan ng 600 at 1700 metro sa ibabaw ng antas ng dagat.

Ito ay nanganganib sa pagkawala ng tirahan.

## Mga sanggunian
Tethys (buwan)

Ang **Tethys** o **Tetis** (mula sa Kastila: Tetis) ay isang likas na satelayt ng Saturno at isa sa mga pangunahing buwan nito. Mayroon itong laki ng mga 1080 na kilometro na may layo kay Saturno ng mga 295000 km sa loob ng 1.888 na araw na nakatagilid ng mga 1.1 digri at may eksentrisidad na 0.001.

## Kasaysayan at pagpangalan 
Natuklasan ito noong 1684 sa ika-21 ng Marso ni Giovanni Cassini kasama ni Dione at ang huling natuklasan ng astronomo nito. Ang mga buwang ito ay binigyan ng pangalang *Sidera Lodoicea*, "Mga bituin ni Louis" sa wikang Latin. Mayroong apat na buwan na kasapi sa pangalang ito, ang buwan na ito ay Iapetus, Rhea, Dione at Tethys. Binigyan rin ito ng Romanong numerong **Saturno III** dahil ito ang pangatlong pinakamalapit na malaking buwan mula sa Saturno.

Sa pagdami ng natuklasang buwan, dumami rin ang mga pagtatalaga nito. Nagbigay-daan ito ng bagong pagpangalan sa mga buwan na minungkahi ni John Herschel, inisip niya na ang mga buwan ng planetang Saturno ay dapat ipangalan ukol sa mga Titan, ang mga kapatid ni Saturno. Pinangalanan ang buwang ito ukol kay Tetis, isang diyosa sa tubig at nanganak sa mga Oceanids.

## Mga buwang troyano
Ang Tethys ay isa sa dalawang likas na satelayt na may buwang Troyano, ang isa ay ang Dione. Ang Tethys ay mayroong dalawang buwang troyano, ang Telesto at Calypso, ang Telesto ay nasa L4 at si Calypso ay nasa L5.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Saturno (planeta)
Kategorya:Likas na satelayt
1960 ABC Championship

Ang **Kampeonato ng Samahan ng Asyano sa Basketbol 1960** ay ang unang edisyon ng ABC Championship, isang paligsahan na inorganisa ng FIBA Asia. Ang torneo ay idinaos sa Maynila, Pilipinas noong ika-16 hanggang ika-28 ng Enero, 1960, at nilahukan ng pitong koponan mula sa iba't ibang panig ng Asya. Ang apat na nangungunang mga koponan sa pagtatapos ng eliminasyon ang umusad sa huling yugto kung saan nila kakalabanin muli ang isa't isa para sa kampeonato. Idinaos sa Rizal Memorial Coliseum ang lahat ng mga laban sa buong torneo.

Matapos ang huling yugto, napagwagian ng Pilipinas ang kauna-unahan nitong kampeonato matapos maipanalo ang lahat ng kanilang mga laban. Ang Taiwan, na nanalo ng pito sa kanilang siyam na laro, ang pumangalawa, habang ang bansang Hapon, na may limang panalo ang nagtapos sa ikatlong puwesto.

## Preliminary round 
## Final round 
*Ang mga resulta at mga puntos ng Preliminary round ay isinaalang-alang para sa huling round.*

## Final standings
Pamilihang Sapi ng New York

Ang **Pamilihang Sapi ng New York** (**NYSE**, kilala rin bilang "**The Big Board**") ay isang pamilihan ng sapi sa Estados Unidos na matatagpuan sa Distritong Pinansyal ng Lower Manhattan sa Lungsod New York. Ito ang pinakamalaking pamilihan ng sapi sa mundo batay sa kapitalisasyong pampamilihan, na lumampas sa $25 trilyon noong Hulyo 2024. Ang NYSE ay pagmamay-ari ng Intercontinental Exchange, isang Amerikanong kompanyang panghawak na nakalista rin dito (simbolong tiker: ICE). Noong una, bahagi rin ito ng NYSE Euronext (NYX), na nabuo sa pamamagitan ng pagsasanib ng NYSE at Euronext noong 2007. Ayon sa isang sarbey ng Gallup na isinagawa noong 2022, tinatayang 58% ng mga Amerikanong nasa hustong gulang ang nag-ulat na may pera silang namuhunan sa pamilihan ng sapi, alinman sa pamamagitan ng indibidwal na sapi, pondong tulungan, o mga kuwenta sa pagreretiro.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Pamilihan ng sapi
Praveenar Singh

Si **Praveenar Singh** (ipinanganak noong 16 Abril 1996) ay isang modelo at *beauty pageant titleholder* na naturalisadong Taylandes na may lahing Indiyano na kinoronahan bilang Miss Universe Thailand 2025. Kakatawanin niya ang Taylandiya sa Miss Universe 2025 na gaganapin sa 21 Nobyembre 2025 sa Pak Kret, Taylandiya.''''*

Dati na ring siyang nagtapos bilang *2nd runner-up* sa Miss Universe Thailand 2018 at Miss Universe Thailand 2023, at *1st runner-up* sa Miss Universe Thailand 2020. Sa kaniyang ikaapat na beses na sumali, napanalunan ni Singh ang titulo bilang Miss Universe Thailand 2025.

## Buhay at pag-aaral 
Ipinanganak si Praveenar Singh noong 16 Abril 1996 sa Chiang Mai, Taylandiya sa mga Indiyanong magulang. Tinapos niya ang kaniyang pag-aaral sa Satree Yala School sa Mueang Yala, Yala. Natamo ni Singh ang kaniyang *bachelor's degree* sa *liberal studies* sa Thammasat University sa Bangkok.

## Mga patimpalak ng kagandahan 
### Miss Universe Thailand 2018 
Nagsimula ang karera ni Singh sa mga patimpalak ng kagandahan noong 2018 nang lumahok siya sa Miss Universe Thailand 2018 bilang kinatawan ng Chiang Mai. Sa pagtatapos ng kaganapan, hinirang siya bilang *second runner-up'' sa kalaunang nagwagi na si Sophida Kanchanarin ng Bangkok.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Nabubuhay na mga tao
Kategorya:Ipinanganak noong 1996
Kategorya:Articles with hCards
Telesto (buwan)

Ang **Telesto** ay isang likas na satelayt ni Saturno, kinikilalang rin ito sa pangalang **S/1980 S 13** at **Tethys B**. Ito ay kinalalaman sa isa sa apat na buwang Troyano ni Tethys sa L4 point o *trailing orbit*, ang iba pa ay si Calypso sa L5 point o *leading orbit* at sina Helene at Polydeuces mga Troyano ni Dione.

.]]

Natuklasan si Telesto noong 1980 nina Bradford A. Smith, Harold Reitsema, Stephen M. Larson, at John W. Fountain gamit ang *ground-based observations* kaso hindi alam kung saan natuklasan ito.

Si Telesto ay isa sa dalawang buwang Troyano ni Tethys at nasa *trailing orbit* niya , ang isa pang kasama niyang buwang troyano ay si Calypso na nasa *leading orbit*.

## Mga Sangguniang 
Kategorya:Saturno (planeta)
Kategorya:Likas na satelayt
Titania

thumb|Isang larawan ng buwang Titania inilarawan ng Voyager 2 noong 1986 habang dumadaloy ito.

Ang **Titania** ay isang likas na satelayt ng Urano at ang pinakamalaking buwan nito. Mayroon itong laki ng mga 3156 kilometro na may layo sa planetang Urano ng 436298 km sa loob ng 8.7 na araw na nakatagilid ng 0.1 na digri at may eksentrisidad ng 0.002.

Natuklasan ito noong Enero ng 1777 William Herschel gamit ang malakas niyang teleskopyo habang inoobserbahan niya ang planetang Urano. Noong inoobserbahan niya ang Urano, nakita niya ang mga likas na satelayt na Titania at Oberon, sapagkat alam niya ito ay isang likas na satelayt ni Urano at hindi mga bituin, ang mga likas na satelayt na natuklasan sa Daigdig ay ginagamit ang makabagong mataas na uri ng teleskopyo ng mga *amateur astronomer* at mga *space probe* tulad ng Voyager 1 at ang JWST.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Urano
Kategorya:Likas na satelayt
Pulo ng Ligaw

Ang **Pulo ng Ligaw** o **Ligao Island**, na kilala rin bilang **Pulo ng Taiping** (), **Itu Aba** at iba pang mga pangalan, ay ang pinakamalaki sa mga natural na nabuo na bahagi ng Kapuluan ng Kalayaan sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas. Ang pulo ay hugis-elliptikal, may habang 1.4 kilometro (0.87 mi) at lapad na 0.4 kilometro (0.25 mi), na may kabuuang sukat na 46 ektarya (110 ektarya). Ito ay matatagpuan sa hilagang gilid ng Tizard Bank (Zheng He Reefs; 鄭和群礁). Ang paliparan ng Pulo ng Taiping ang pinakamahalagang tampok ng pulo, na sumasaklaw sa kabuuang haba nito.

Ang pulo ay pinamamahalaan ng Republika ng Tsina (Taiwan) bilang bahagi ng Cijin, Kaohsiung. Ito rin ay inaangkin ng Republikang Bayan ng Tsina (Tsina), ng Pilipinas, at ng Vietnam.

Noong 2016, sa pasya ng isang arbitral tribunal ng intergovernmental Permanent Court of Arbitration, sa kasong isinampa ng Pilipinas laban sa Tsina, inuri ng tribunal ang Itu Aba bilang isang “bato” alinsunod sa United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) (at samakatuwid ay hindi karapat-dapat sa 200-nautical mile na eksklusibong ekonomikong sona at kontinental na palapag). Tinanggihan ang pasyang ito ng parehong Republika ng Tsina (Taiwan) at ng Republikang Bayan ng Tsina.

## Tingnan din 
* Pulo ng Pag-asa
* Kapuluan ng Kalayaan

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina
Kaurian:Mga pulo ng Pilipinas
Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas
Oberon

noong 1986.]]

Ang **Oberon** ay isang likas na satelayt ng Urano at ang pinakamalayong pangunahing likas na satelayt ng Urano na may layo na 583,520.

Natuklasan ito noong Enero ng 1787 ni William Herschel gamit ang malakas niyang teleskopyo habang siya'y nag-oobserba sa Urano, isang planeta natuklasan niya 6 na taon bago noon. Habang inoobserbahan niya ito, nakita niya ang dalawang likas na satelayt, ang Titania at Oberon. Natuklasan ang Oberon kasabay ang Titania.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Likas na satelayt
Kategorya:Urano
Pulo ng Likas

Ang **Pulo ng Likas**,'*** na kilala rin bilang **Likas Island** (literal na kahulugan: "Pulo ng Kalikasan"; Ingles: **West York Island*'; Mandarin Chinese: 西月島/西月岛; pinyin: *Xīyuè Dǎo*; Vietnamese: *đảo Bến Lạc*), at iba’t ibang pangalan, ay may lawak na 18.6 ektarya (46 acre). Ito ang ikatlong pinakamalaki sa mga likas na pulo ng Kapuluan ng Kalayaan, at ang ikalawang pinakamalaki (kasunod ng Pulo ng Pag-asa) sa mga inookupa ng Pilipinas. May lapad itong 530 yarda (485 m), habang 330 yarda (302 m) naman ang haba, at may pinakamataas na bahaging umaabot sa 30 talampakan (9 m).

Ang pulo ay pinamamahalaan ng Pilipinas bilang bahagi ng Kalayaan, Palawan; ito ay matatagpuan 47 milya (76 km) hilagang-silangan ng Pulo ng Pag-asa (*Thitu Island*), na siyang kinaroroonan ng pangunahing bayan ng Kalayaan ayon sa depinisyon ng Pilipinas. May nakatalagang mga sundalong Pilipino sa pulo.

Inaangkin din ang pulo ng Republika ng Bayan ng Tsina (Tsina), Republika ng Tsina (Taiwan), at Vietnam.

## Silipin din
* Kapuluan ng Kalayaan
* Kalayaan, Palawan

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina
Kaurian:Mga pulo ng Pilipinas
Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas
Umbriel (buwan)

Ang **Umbriel** ay isang likas na satelayt ng Urano at ang pangatlong pinakamaliit at pinakamalaking buwan sa pangunahing likas na satelayt ng Urano na may laki na 1,169.

Natuklasan ito noong Oktubre ng 1851 ni William Lassell gamit ang *20-foot reflector telescope* niya, kasama niyang natuklasan ang Ariel; isang likas na satelayt ng Urano, kung saan ito'y magkasing laki ng Umbriel. Siya rin ang tumuklas sa Triton at Hyperion noong ika-10 ng Oktubre ng 1846 at ika-16 ng Setyembre ng 1846.

## Mga Sanggunian 
Kategorya:Urano
Kategorya:Likas na satelayt
Bahura ng Zamora

Ang **Bahura ng Zamora**, (Ingles: **Zamora Reef**; na kilala rin bilang **Subi Reef** o **Xu Bi Reef**; Biyetnames: *Đá Xu Bi*), o **Zhubi Reef** (Chinese: *渚碧礁*; pinyin: *Zhǔbì Jiāo*) ay isang atoll sa Kapuluan ng Kalayaan sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas na matatagpuan 26 km (16 mi) timog-kanluran ng Pulo ng Pag-asa (Thitu Island).  Kasalukuyang sinasakupan ito ng Tsina. Inaangkin ito ng Pilipinas, Taiwan, at Vietnam.

## Topograpiya at mga features 
Ang atoll ay may sukat na 5.7 kilometro (3.5 mi) sa kahabaan ng mas mahabang axis nito na timog-kanluran–hilagang-silangan, at umaabot hanggang 3.5 kilometro (2.2 mi) ang lapad. Ang kabuuang lawak nito, kabilang ang laguna at gilid ng atoll, ay 16 kilometro kuwadrado (6.2 mi kuw), at ang laguna ay may lalim na hanggang 22 metro (72 ft).

Likas na tumataas sa ibabaw ng tubig lamang tuwing mababang tide, ang atoll ay nakapalibot sa isang laguna. Ang Republikang Bayan ng Tsina ay nagtayo ng isang apat na palapag na gusali, isang istasyon para sa pagmamasid ng panahon na may Doppler weather radar, mga pantalan, at isang paliparan sa lugar. Isang channel na may buoy ang gumagabay sa mga barko papunta sa loob ng laguna, na may diametro na 3.7 kilometro (2.3 mi).

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina
Kaurian:Mga pulo ng Pilipinas
Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas
Miranda (buwan)

noong ika-24 ng Enero sa 1986, kasama ang *Inverness Corona* na nasa gitna.]]

Ang **Miranda** ay isang likas na satelayt ng Urano at ang pinakamaliit at pinakamalapit na pangunahing likas na satelayt ng planeta na mayroong laki at layo na 471 at 129,390 kilometro. Kinikilala ito sa malalaking at malalalim heolohiyang tampok nito katulad ng Inverness Corona at ang Verona Rupes.

Ito ay natuklasan noong Pebrero ng 1848 ni Gerard Kuiper, ang parehong na naggawa ng modelo ng Sinturon ng Kuiper. Natuklasan niya ito gamit ang 82-inch na Teleskopyo sa McDonald Observatory. Ang galaw nito sa Urano ay nakumpirma noong Marso, 1 buwan na lumipas noong natuklasan ito.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Urano
Kategorya:Likas na satelayt
Puck

.]]

Ang **Puck** ay Isang likas na  satelayt ni Urano at ang pinakamalaki sa buwang panloob niya na may laki ng mga 161.

Natuklasan ito noong Disyembre ng 1985 ni Voyager 2 at ang unang buwan na natuklasan sa pagitan ng mga space probe at binigyan ng pasamantalang pangalan na **S/1985 S 1**

## Mga sanggunian 
Kategorya:Urano
Kategorya:Likas na satelayt
Hanfu

Ang **Hanfu** ay sinauna at makabagong kasuotan ng mga Stino**.** Mayroon itong malalim na ugat sa kasaysayan ngunit bahagi din ng kasalukuyang moda at kultura.**Ang Hanfu** (Pinapayak na Tsino: 汉服; Tradisyunal na Tsino: 漢服; pinyin: Hànfú, lit. “Kasuutang Han”), na kilala rin bilang **Hanzhuang** (Pinapayak na Tsino: 汉装; Tradisyunal na Tsino: 漢裝; pinyin: Hànzhuāng), ay ang tradisyonal na anyo ng pananamit ng mga Han Chinese mula pa noong ika-2 milenyo BCE. May ilang kinikilalang estilo ng Hanfu tulad ng **ruqun** (pang-itaas na kasuotan na may mahabang palda), **aoqun** (pang-itaas na kasuotan na may mahabang paldang panloob), **beizi**, **shenyi**, at **shanku** (pang-itaas na kasuotan na may ku pantalon). Una itong lumitaw mahigit 2,000 taon na ang nakalilipas noong Dinastiyang Han at isinusuot ng mga Han Chinese sa loob ng maraming siglo. Ang maluluwag na kasuotan, malapad na manggas, at patong-patong na disenyo ay nagpapakita ng kagandahan at tradisyon ng sinaunang Tsina. Bawat dinastiya ay may sariling estilo ng Hanfu. Sa makabagong panahon, muling sumikat ang Hanfu. Maraming kabataan ang nagsusuot nito tuwing pista, pictorial, at maging sa araw-araw  

Sa tradisyon, ang Hanfu ay karaniwang binubuo ng **paofu** (mahabang damit), o **ru** (dyaket) bilang pang-itaas na isinusuot kasama ng **qun** (palda) bilang pang-ibaba. Bukod sa kasuotan, kabilang din sa Hanfu ang iba’t ibang aksesorya gaya ng panakip-ulo, sapatos, sinturon, alahas, **yupei** (palamuti sa sinturon), at pamaypay na hawak. Sa kasalukuyan, nakikilala na ang Hanfu bilang tradisyonal na kasuotan ng etnikong Han at muling umuusbong bilang bahagi ng moda, lalo na sa mga kabataang Han Chinese sa Tsina at maging sa diaspora ng mga Tsino sa iba’t ibang bansa   

Pagkatapos ng Dinastiyang Han, nagkaroon ng iba’t ibang estilo ang Hanfu gamit ang sari-saring tela at masalimuot na teknik sa paggawa ng tela, lalo na sa mabilis na pag-unlad ng sericulture (pag-aalaga ng mga silkworm). Malaki rin ang impluwensya ng Hanfu sa tradisyonal na pananamit ng mga karatig na kultura sa loob ng saklaw ng kulturang Tsino, gaya ng **Hanbok** ng Korea, **Kimono (Wafuku)** ng Hapon, **Ryusou** ng Ryukyu, at **Áo giao lĩnh** ng Vietnam.           .   . 
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsino
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong tradisyonal
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong pinapayak
Kategorya:Kultura ng Tsina
Enceladus

sa 2015.]]

Ang **Enceladus** ay isang likas na satelayt ni Saturno at ang pangalawang at pinakamalapit na pangunahing likas na satelayt ni Saturno na may laki at layo na 504 at 238037 kilometro.

Ito ay natuklasan noong Agosto ng 1789 ni William Herschel gamit ang kaniyang bagong 40-feet teleskopyo. Dahil sa kaniyang mababang apparent magnitude na 11.7 at kaniyang lapit kay Saturno; mahirap o hindi pa kaya ito obserbahan sa mga maliliit na teleskopyo, sapagkat ang ginamit ni William ay malaki at noong inoobserbahan niya ito nakita niya ang maliit at malinaw na tuldok katabi ni Saturno.

Bago ang mga *space probe*, walang kinalalaman na impormasyon ang Enceladus, ang alam lang dito ay ito ay isang likas na satelayt ni Saturno. Pagdating ng Voyager 1 at Voyager 2 noong 1980 at 1981, dumami  ang kinalalaman katulad ng kaniyang ligiran at mga pantaya sa kaniyang mass at density kasama ang kaniyang albedo. Pagdating naman ng Cassini-Huygens noong 2005, nagsimula ito obserbahan ang Enceladus kasama ang ibang mga likas na satelayt ni Saturno, natuklasan niya rin ang mga buwang Methone, Pallene, Polydeuces, Daphnis, Anthe, Aegaeon, at S/2009 S 1.

## Mga sangguniang 
Kategorya:Urano
Kategorya:Likas na satelayt
Mimas (buwan)

kasama ang bungangang Herschel na nasa gitna.]]

Ang **Mimas** ay isang likas na satelayt ng Saturno at ang pinakamaliit at pinakamalapit sa pangunahing likas na satelayt ng planeta na may laki at layo na 396 at 185539 kilometro. Ito ay kinikilala sa kaniyang pigurang puno ng mga bunganga at sa liit niya ginagawa siya na pinakamaliit na buwang may hugis-bilog.

Natuklasan ito noong Septyembre ng 1789 ni William Herschel gamit ang **40-foot teleskopyo** niya na may pag obserbahan na 48-inch (12 at 1.2 metro). Mga obserbasyon sa Daigdig ay nakakakita lang ng isang tuldok hangang dumating ang mga *space probe* na Voyager 1 at Voyager 2 kasama ang Cassini-Huygens na inilarawan ang Mimas noong mga 1980 at 2010.

## Mga bunganga 
 nito.]]

Ang Mimas ay mayroong 35 na pinangalanang bunganga at 1 na Catena o *crater chains* na ang pinakamalaki na si Herschel na may laki ng mga 140 kilometro.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Saturno (planeta)
Kategorya:Likas na satelayt
Proteus

sa Agosto 1989.]]

Ang **Proteus** ay isang likas na satelayt ni Neptuno at ang pinakamalaking sa pangloob na likas na satelayt ni Saturno na may laki ng mga 400 kilometro.

Ito ay natuklasan noong Hunyo ng 1989 ng Voyager 2 habang ito ay dumadaloy. Si Proteus ay mahirap obserbahan gamit ang maliit na teleskopyo kasama ang lapit niya sa kaniya ay ginagawang halos imposible obserbahan ito gamit ang karaniwang teleskopyo.

Ito ay ang pangalawang pinakamalaking buwan ni Neptuno na kasunod ni Triton, kaso hindi ito ang pangalawang natuklasan. Si Nereid ay ang pangalawang natuklasang buwan ni Neptuno na natuklasan sa Daigdig. Ang dahilan nito ay si Proteus ay napakalapit kay Neptuno kumpara kay Triton at Nereid. Dahil dito, si Nereid ay natuklasan 40 na taon bago si Proteus na natuklasan noong Mayo ng 1949. Ang tao tumuklas kay Nereid ay si Gerald Kuiper, ang parehong tao na gumawa ng modelo ng Sinturon ng Kuiper.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Likas na satelayt
Kategorya:Neptuno (planeta)