open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gunting

thumb|right|Mga uri ng gunting.
Ang **gunting** (Ingles: *scissors*, *shears*) isang aparato na ginagamit **panggupit** ng mga bagay tulad ng papel, sinulid, tela o buhok.

## Sanggunian
Kaurian:Gamit
Kaurian:Gamit sa pananahi
Fire

Ang ***fire*** (Ingles) [bigkas: *fayr*] ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*apoy, isang uri ng kombustyon o reaksiyong kimikal
**Fire*, isang karakter sa komiks
Makinang panahi

thumb|right|Makinang panahi

Ang **makinang panahi** ay isang kagamitang pambahay o pampagawaan na pantahi ng mga damit, sapatos, o ibang pinaggagamitan ng kayò (tela) at sinulid katulad ng sapin ng unan at higaan.

## Pagtahi
### Pagkakawingan ng sinulid sa kabitan ng kayò
thumb|left|Panahi sa kabitan

Ang pananahing may kawingan sa kabitan (tinatawag na *edging* o *overlocking* sa Ingles) ay ginagamitan ng dalawa hanggang apat na sinulid, isa o dalawang karayom, at isa o dalawang pang-ikot ng sinulid (*looper*). Ang mga panahi sa kabitan ay madalas may panabas ng kabitan ng kayò o tela upang maipantay ang kabitan sa bawa't tahi.

Isang paraan sa pagpapatibay ng tahi sa kabitan, o *safety stitch*, ay ang tumahi muna ng panugtungan, o *chain stitch*, gamit ang isang karayom at pang-ikot ng sinulid, o *looper*, at saka gawin ang tahi sa kabitan gamit ang mga iba pang karayom at *looper*. Limang sinulid o higit pa ang ginagamit dito. Ganito rin ang gamit na pangkabit sa mabanat na kayò o tela.

Dalawa hanggang apat na sinulid ang pinakamadalas na bilang na ginagamit sa panahi sa kabitan. Madalas na ang pagsasaayos ng panahi ay nababago ayon sa iba't-ibang pagtahi sa kabitan.

## Mga bahagi
#*Spool pin* - lagayan ng karete ng sinulid na pang-itaas.
#*Presser foot* - umiipit sa tela habang tinatahi.
#*Tension regulator* - bahaging nagpapaluwag o nagpapahigpit ng tahi.
#*Thread guide* - gabay sa sinulid mula sa *spool pin* hanggang sa karayom upang hindi mawala sa lugar.
#*Thread take up lever* - humihila sa sinulid na panahi sa tela.
#*Needle clamp* - humahawak sa karayom ng makina.
#*Presser bar lifter* - nagbaba o nagtataas ng *presser foot*.
#*Feed dog* - bahaging nasa ilalim ng presser foot na nagtutulak sa tela habang ito ay nagtatahi.
#*Bobina o bobbin* - lagayan ng pang-ilalim na sinulid.
#*Bobbin case* - kaha na lalagyan ng bobina.
#*Balance wheel* - gulong sa ibabaw na hinahawakan ung sisimulan ang pagpapaandar o ihihinto ang pananahi.
#*Stop motion screw* - ang malaking turnilyio na nakakabit sa balance wheel na siyang nagpapahinto.
#*Bobbin winder* - kidkiran ng sinulid sa bobina.
#*Stitch regulator* - bahaging nagpapaikli o nagpapahaba sa tahi.
#*Belt* - koriyang nag-uugnay sa balance wheel at drive wheel.
#*Drive wheel* - malaking gulong na pang-ilalim.
#*Treadle* - tapakan na nagpapaandar sa malaking gulong habang nananahi.
#*Belt guide* - pumapatnubay sa koriya upang hindi ito mawala sa lugar.

## Mga sanggunian
Kategorya:Gamit sa pananahi
Magallanes, Agusan del Norte

Ang **Bayan ng Magallanes** ay isang ika-4 klaseng  bayan sa lalawigan ng Agusan del Norte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Magallanes ay nahahati sa 8 mga barangay.

* Buhang
* Caloc-an
* Guiasan
* Poblacion
* Taod-oy
* Marcos
* Santo Niño
* Santo Rosario

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Agusan del Norte
Lecanora esculenta

:*Para sa iba pang mga kahulugan ng *mana*, tingnan ang mana (paglilinaw).*

Ang ***Lecanora esculenta***, o karaniwang tinatawag na **mana**, ay uri ng mga halamang *lichen* o produkto ng mga halaman na katutubo sa Turkey at Gitnang Silangan, na ginagamit sa paghulma ng mga tinapay at paggawa ng mga halaya (binabaybay ding halea) o *jelly*.  Ginagamit din ang mga ito sa paggamot ng mga karamdamang tulad ng diabetes, nephritis, at catarrh.  Pinaniniwalaan ang ang lichen na *Lecanora esculenta* ang siyang *manna* na "nahulog mula sa kalangitan" at nabanggit sa *Exodus* ng Tanakh at ng Bibliya, at isinilbing pagkain ng tao at mga alagang hayop.

## Tingnan din
Iba pang mga halaman na ang produktong dagta o *resin* ay tinatawag na mana:
**Alhagi maurorum*
**Alhagi pseudalhagi*

## Sanggunian
Kaurian:Mga halaman sa Bibliya
Utot

Ang **utot** (Ingles: *flatulence*, *flatus*, *fart*) ay ang hanging lumalabas o sumisingaw mula sa butas ng puwit ng tao o hayop.  Nagkakaroon ng **kabag** (*tympanites* sa Ingles, mula sa Griyegong τύμπανο o "tambol") ), ang pamimintog o paglobo ng tiyan dahil sa pagtataglay at pagkakaipon ng hangin sa loob ng tiyan.  Samantala, tinatawag namang **meteorismo** kapag namintog o lumobo ang bituka dahil sa pagkakaipon ng hangin sa loob nito.  Nakakaapekto ang meteorismo sa normal na paghinga ng tao.  Kapwa nagaganap ang kabag at meteorismo sa loob ng landasing gastrointestinal.

## Mga sanhi 
Kabilang sa maaaring maging sanhi ng meteorismo at kabag ang mga sumusunod:

* Bara sa bituka
* Mga bato sa bato
* Kasiraan sa tungkulin ng bahagi ng katawan (disordeng punksyonal)
* Labis na pagkain
* Labis na paglaki o pagdami ng bakterya
* Pamamaga ng bituka
* Sobra sa pagkain ng matatabang pagkain gaya ng taba ng baboy na nagdudulot ng mabagal na pagtunaw ng pagkain sa loob ng tiyan

## Mga sanggunian 
Kategorya:Sakit
Kategorya:Gastroenterolohiya
Bunawan

Ang **Bayan ng Bunawan** ay isang ika-3 klaseng  bayan sa lalawigan ng Agusan del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Bunawan ay nahahati sa 10 na mga barangay.

* Bunawan Brook
* Consuelo
* Libertad
* Mambalili
* Poblacion
* San Andres
* San Marcos
* Imelda
* Nueva Era
* San Teodoro

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
* Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Agusan del Sur
Esperanza, Agusan del Sur

Ang **Bayan ng Esperanza** ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng Agusan del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Esperanza ay nahahati sa 47 na mga barangay.

* Anolingan
* Bakingking
* Bentahon
* Bunaguit
* Catmonon
* Concordia
* Dakutan
* Duangan
* Mac-Arthur
* Guadalupe
* Hawilian
* Labao
* Maasin
* Mahagcot
* Milagros
* Nato

* Oro
* Poblacion
* Remedios
* Salug
* San Toribio
* Santa Fe
* Segunda
* Tagabase
* Taganahaw
* Tagbalili
* Tahina
* Tandang Sora
* Agsabu
* Aguinaldo
* Balubo
* Cebulan

* Crossing Luna
* Cubo
* Guibonon
* Kalabuan
* Kinamaybay
* Langag
* Maliwanag
* New Gingoog
* Odiong
* Piglawigan
* San Isidro
* San Jose
* San Vicente
* Sinakungan
* Valentina

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Agusan del Sur
Batuan, Masbate

Ang **Bayan ng Batuan** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Masbate, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Kasaysayan
Ang pook na ito ay nasa isla ng ticao. Ito ay nagmula s pangalan ng bunga ng punong kahoy, “Batuan”. Ito ay dating bahagi ng san Fernando at naging munispyo sa ilalalim ng RA 642 noong hunyo 11, 1951. pagsasaka ang pangunahing hanapbuhay ng mga tao at niyog ang kanilang produkto.

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Batuan ay nahahati sa 14 na mga barangay.

* Burgos
* Cañares
* Canvañez
* Costa Rica
* Danao
* Gibraltar
* Mabuhay
* Matabao
* Nasandig
* Panisihan
* Poblacion
* Rizal
* Royroy
* Sawang

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
San Simon, Pampanga

Ang **Bayan ng San Simon** ay isang ika-4 klaseng bayan sa lalawigan ng Pampanga, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng San Simon ay nahahati sa 14 mga barangay.

*Concepcion
*San Juan
*San Pedro (Cutcut)
*De la Paz (Pulo)
*San Miguel
*Santa Cruz
*San Agustin(Tulauc)
*San Nicolas (Sompong)
*Santa Monica (Pangkiari)
*San Isidro (Litlit)
*San Pablo Libutad (Barrio Anak)
*Santo Nino
*San Jose
*San Pablo (Barrio Matwa)

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Bilbil

:*Para sa ibang gamit, tingnan ang bilbil (paglilinaw) at manas (paglilinaw).*

Ang **bilbil** o **manas** (Ingles: *dropsy*, *edema*, o *hydropsy*) ay isang karamdaman kung saan namamaga ang bahagi ng katawan dahil sa pagkakaipon ng tubig sa naturang lugar.  Tinatawag din itong **panas** at **pamamanas**.

## Mga sanggunian
Kategorya:Kalusugan
Kategorya:Sakit
Kategorya:Panggagamot
Manas

:*Para sa ibang gamit, tingnan ang manas (paglilinaw).*

Ang **manas** o **beriberi**  (Ingles: *beriberi*) ay isang karamdaman ng sistemang nerbyos kung saan may kakulangan sa bitaminang *thiamine* o bitamina B1 ang katawan.
 
## Sanggunian
Kategorya:Kalusugan
Kategorya:Sakit
Kategorya:Panggagamot
Kategorya:Malnutrisyon
Manas (paglilinaw)

Ang **banas**, **panas**, o **nababanas** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*bilbil, pamamaga ng katawan dahil sa pagkaipon ng tubig dito.
*beriberi, isang sakit kung saan kulang sa *thiamine* ang katawan.
Bilbil (taba)

:*Para sa ibang gamit, tingnan ang bilbil (paglilinaw).*

Ang **bilbil** (Ingles: *love handles*, literal na nangangahulugang "hawakang pampag-ibig") ay tumutukoy sa sobrang taba sa ilalim ng balat na naipon sa itaas na baywang ng katawan ng tao.  Ngunit mas karaniwan itong may kaugnayan sa tambok na nasa gilid ng tiyan.  Ito ang nahahawakan at napagpapahingahan ng mga kamay kung magkaharap ang mag-asawa o magkasintahang naglalambingan o nag-uusap habang magkaharap.

## Sanggunian
Kaurian:Anatomiya ng tao
Bilbil (paglilinaw)

Ang **bilbil** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*bilbil, isang karamdaman kilala rin bilang pagmamanas.
*bilbil, sobrang taba sa may tiyan ng tao.
Pananahi

[thumb|right|Larawan ng isang modistang hindi gumagamit ng [makinang panahi.]]
thumb|right|Dalawang modista na abala sa kanilang gawain.
[thumb|right|Isang sastre sa [Hongkong na sinusukatan ang isang magpapatahi.]]

Ang **pananahi** ay isang gawain o hanap-buhay kung saan pinagdurugtong ng isang dalubhasang **mananahi** ang mga tela o katad upang makabuo ng isang damit, sapatos, o anumang bagay na maisusuot o may iba pang paggagamitan.  Tinatawag na **modista** ang babaeng mananahi na karaniwang sumusunod sa modang pangkasuotan ng panahon.  Malimit na damit pambabae lamang ang tinatahi ng mga modista, katulad ng mga damit na pang-kasal.  Samantala, **sastre** naman ang tawag sa lalaking mananahi na kalimitang gumagawa ng mga damit na panlalaki tulad ng polo, salawal, Barong Tagalog, at pantalon.  Marunong ding magsulsi ang mga mananahi.  **Patahian** ang tawag sa gawaang pag-aari o pinapasukan ng mga mananahi.

## Mga sanggunian
Kategorya:Hanapbuhay
Kategorya:Negosyo
Kategorya:Pananahi
Kategorya:Mga trabaho
Trento, Agusan del Sur

Ang **Bayan ng Trento** ay isang ika-2 klaseng  bayan sa lalawigan ng Agusan del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Trento ay nahahati sa 16 na mga barangay.

* Basa
* Cuevas
* Kapatungan
* Langkila-an
* New Visayas
* Poblacion
* Pulang-lupa
* Salvacion

* San Ignacio
* San Isidro
* San Roque
* Santa Maria
* Tudela
* Cebolin
* Manat
* Pangyan

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Agusan del Sur
San Francisco, Agusan del Sur

Ang **Bayan ng San Francisco** ay primera klaseng  bayan sa lalawigan ng Agusan del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng San Francisco ay nahahati sa 27 na mga barangay.

* Alegria
* Bayugan 2
* Borbon
* Caimpugan
* Ebro
* Hubang
* Lapinigan
* Lucac
* Mate
* New Visayas
* Pasta
* Pisa-an
* Barangay 1 (Pob.)
* Barangay 2 (Pob.)

* Barangay 3 (Pob.)
* Barangay 4 (Pob.)
* Barangay 5 (Pob.)
* Rizal
* San Isidro
* Santa Ana
* Tagapua
* Bitan-agan
* Buenasuerte
* Das-agan
* Karaos
* Ladgadan
* Ormaca

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Agusan del Sur
Balud

Ang **Bayan ng Balud** ay isang ika-4 klaseng bayan sa lalawigan ng Masbate, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Ang Kasaysayan 
Ang pook na ito ay nakilala dahil sa malalaking kalapati na ang tawag ay “Balud” (pink-bellied imperial pigeon, o *Ducula poliocephala)*. 

Ito ay matatagpuan sa Timog Kanluran bahagi ng Masbate. Ito ay paharap sa Panay kaya ang unang namumuhay dito ay galing sa islang iyon. Dahil dito, ang naging salita ay Hiligaynon.

Noong 948, ito ay bahagi ng munisipyo Milagros at nagkaroon ng kasarinlan noong Agusto 19,1949. ito ay may 32 barangay na may lawak na 22, 363 ektarya. Ang pangunahin produkto ay bigas at mais.

## Mga Barangay 
Ang Bayan ng Balud ay nahahati sa 32 na mga barangay.

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
* Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Manggugupit

thumb|right|Isang barberong gumugupit ng buhok ng isang batang lalaki.
[thumb|right|Isang babaeng manggugupit na hinuhugasan na ang [ulo at buhok ng isang kliyente matapos itong magupitan.]]
thumb|right|Tanawin sa loob ng isang pagupitan.
thumb|right|Karaniwang may nakadekorasyong *barber pole* o tubong pambarberya ang paggupitan ng mga barbero. Umiinog ito kung bukas at tumatanggap pa ng kliyente ang mga barbero.

Ang **manggugupit** ay karaniwang tumutukoy sa isang taong gumugupit, tagagupit, o pumuputol ng buhok ng isang kliyenteng nagbabayad.  Panlahat na tawag ito maging babae man o babae ang tagagupit. Tinatawag ring manggugupit ang mga **mananabas** o **tagatabas** ng telang gagamitin sa pananahi.  **Barbero** ang tawag sa lalaking manggugupit na ang kadalasang kliyente ay mga kapwa lalaki rin.  Sumusunod sa moda o pamantayan ang mga manggugupit.  Marunong ding mag-ahit ng balbas at bigote ng mga kliyente ang mga ito.  May iba ring nagkukulay ng buhok at nagmamasahe sa mga nagpapagupit, lalo kung natapos na ang gupitan.  **Pagupitan**, **barberya**, o **barberuhan** ang tawag sa lugar na pinupuntahan ng mga ibig magpagupit.  Mayroon ding mga pedikyurista, manikurista, at mangungulot sa mga paggupitan ng mga kababaihan.

Sa Pilipinas, si Martina Lunud ang itinuturing na unang dalubhasang babaeng naging  barbero.  Noong Hunyo 1927, inilathala ng magasing *Philippines Free Press* si Lunud bilang "Binibining Barbero ng Maynila" (*Manila’s Lady Barber*).  Bagaman isang larangang pangkalalakihan ang pagiging barbero o ang manggupit ng mga estilong panlalaki, naghanapbuhay si Lunud sa mga barberuhang *La Marina* at ''People's* sa Sta. Cruz, Maynila.  Nagmula sa Lungsod ng Olongapo si Lunud.  Nabanggit niya sa *Philippines Free Press'' ang mga katagang ito: “Hindi ito isang trabahong pambabae, sa tingin ko, ngunit nagawa ko na ang lahat ng aking magagawa sa abot ng aking makakaya, at gusto ng mga kliyente ko ang aking ginagawa.”    
## Sanggunian 
Kategorya:Mga trabaho
Alcantara, Romblon

Ang **Bayan ng Alcantara** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Romblon, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Alcantara ay nahahati sa 12 mga barangay.

* Bonlao
* Calagonsao
* Camili
* Comod-Om
* Madalag
* Poblacion
* San Isidro
* Tugdan
* Bagsik
* Gui-ob
* Lawan
* San Roque

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Romblon
Cajidiocan

thumb|Sagisag ng Bayan ng Cajidiocan sa Probinsya ng Romblon.
Ang **Bayan ng Cajidiocan** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Romblon, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Cajidiocan ay nahahati sa 14 na mga barangay.

* Alibagon
* Cambajao
* Cambalo
* Cambijang
* Cantagda
* Danao
* Gutivan
* Lico
* Lumbang Este
* Lumbang Weste
* Marigondon
* Poblacion
* Sugod
* Taguilos

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 
*Cajiocan Website

Kategorya:Mga bayan ng Romblon
Odiongan

Ang **Odiongan** ay isang unang klaseng bayan sa probinsya ng Romblon sa Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. Ito ang pinakamaunlad na bayan sa buong probinsya at nagsisilbing daungan ng komersyalismo sa lalawigan. 
 
## Kasaysayan
### Naunang kasaysayan
Ayon sa isang alamat, ang mga naunang nanirahan dito ay nakakita ng isang *"odiong"* (lokal na salita para sa "palaso") na nakaturok sa isang puno; kaya, ang lugar ay napangalanang *Inodiongan*, ibig sabihin "tinamaan ng palaso", na nabago naman at naging Odiongan.

Sa kasaysayan, ang Odiongan, gaya ng halos buo ng isla ng Tablas, ay unang gintirhan ng mga mandarayuhang Negrito galing sa isla ng Panay at tribo ng Mangyan na galing naman sa Mindoro Island. Ito ay ginsundan nang panandalian ng mga dayuhang nagasalita ng Onhan mula sa Panay. Nang mga taong 1810, isang grupo ng mga taong nagasalita ng lingguwaheng Asi ay nanirahan sa pook na iyon upang maghanap ng lugar na mas angkop sa agrikultura. Ngunit, ang kolonya na ginawa ng mga Simaranhon, Sibalenhon, at Bantoanon ay niloob at winasak ng mga piratang Muslim. Noong 1840, isa na namang pagtatangka ang ginawa ng ibang grupo ng mga Simaranhon, Bantoanon, at Sibalenhon; at sa pagkakataong ito, gumawa sila ng kuta o *"cota"* na prumotekta sa kolonya laban sa atake ng mga pirata at mga natural na kalamidad. Noong 1855, ang kolonya ay opisyal na itinalaga ng mga Kastilang may kapangyarihan na *"pueblo"* o bayan. Nang sumiklab ang Rebolusyon noong 1896, ang bayan ay sumali sa ginapaglaban ng mga rebolusyonaryo sa pamumuno ng nagngangalang Tomas Fiedacan.

## Mga Barangay
Ang Odiongan ay nahahati sa 25 barangay. 
* Amatong
* Anahao
* Bangon
* Batiano
* Budiong
* Canduyong
* Dapawan (Pob)
* Gabawan
* Libertad
* Ligaya (Pob.)
* Liwanag (Pob.)
* Liwayway (Pob.)
* Malilico
* Mayha
* Panique
* Pato-o
* Poctoy
* Progreso Este
* Progreso Weste
* Rizal
* Tabing Dagat (Pob.)
* Tabobo-an
* Tuburan
* Tumingad
* Tulay

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
*Odiongan Homepage 
*Odiongan Romblon Hotel Reservations  
*Philippine Standard Geographic Code 
*Philippine Census Information 

Kategorya:Mga bayan ng Romblon
San Agustin, Romblon

Ang **Bayan ng San Agustin** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Romblon, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng San Agustin ay nahahati sa 15 mga barangay.

* Bachawan
* Binongaan
* Buli
* Cabolutan
* Cagboaya
* Carmen
* Doña Juana
* Dubduban
* Hinugusan
* Lusong
* Mahabang Baybay (Long Beach)
* Poblacion
* Sugod
* Camantaya

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Romblon
Libacao

Ang **Bayan ng Libacao** (Tagalog: *Libakaw*) ay isang Ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Aklan, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Libacao ay nahahati sa 25 na mga barangay. Ngunit may mga issue ito sa Teritoryo. Ang Sitio Maytaraw na sakop nito, na nasa malayong dulo at boundary ng Calinog, Iloilo ay nasa loob ng Teritoryo ng Bayan ng Tapaz, Capiz. Ang Brgy Dalagsa-an at ang Sitio Taroytoy ng (Brgy Manika) ay nasa loob naman ng Teritoryo ng bayan ng Jamindan, Capiz. 

* Agmailig
* Alfonso XII
* Batobato
* Bonza
* Calacabian
* Calamcan
* Can-Awan
* Casit-an
* Dalagsa-an
* Guadalupe
* Janlud
* Julita

* Luctoga
* Magugba
* Manika
* Ogsip
* Ortega
* Oyang
* Pampango
* Pinonoy
* Poblacion
* Rivera
* Rosal
* Sibalew

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Aklan
Babatngon

Ang **Bayan ng Babatngon** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. Ang pangalan ng lugar ay nagmula sa salitang batong, isang malaking bitag na gawa sa mga hibla ng abaca na ginagamit sa pangangaso ng mga unang naninirahang Boholano. Kalaunan ay tinawag itong "Babatngon," na nangangahulugang lugar ng pangangaso gamit ang lambat.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Babatngon ay nahahati sa 25 mga barangay.

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Dagami

Ang **Bayan ng Dagami** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Dagami ay nahahati sa 65 mga barangay.

* Abaca
* Abre
* Balilit
* Banayon
* Bayabas
* Bolirao
* Buenavista
* Buntay
* Caanislagan
* Cabariwan
* Cabuloran
* Cabunga-an
* Calipayan
* Calsadahay
* Caluctogan
* Calutan
* Camono-an
* Candagara
* Canlingga
* Cansamada East
* Digahongan
* Guinarona

* Hiabangan
* Hilabago
* Hinabuyan
* Hinologan
* Hitumnog
* Katipunan
* Los Martires
* Lobe-lobe
* Macaalang
* Maliwaliw
* Maragondong
* Ormocay
* Palacio
* Panda
* Patoc
* Plaridel
* Sampao West Pob. (Dist. 8)
* Lapu-lapu Pob. (Dist. 2)
* Lusad Pob. (Dist. 6)
* Sampao East Pob. (Dist. 9)
* San Antonio Pob. (Dist. 5)
* San Jose Pob. (Dist. 1)

* Sta. Mesa Pob. (Dist. 7)
* Tunga Pob. (Dist. 4)
* San Roque Pob. (Dist. 3)
* Poponton
* Rizal
* Salvacion
* San Benito
* Santo Domingo
* Sirab
* Tagkip
* Tin-ao
* Victoria
* Balugo
* Cansamada West
* Capulhan
* Lobe-lobe East
* Paraiso
* Sampaguita
* Sawahon
* Talinhugon
* Tuya

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Dulag

Ang **Bayan ng Dulag** ay isang ika-3 na klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Dulag ay nahahati sa 45 mga barangay.

* Alegre
* Arado
* Bulod
* Batug
* Bolongtohan
* Cabacungan
* Cabarasan
* Cabato-an
* Calipayan
* Calubian
* Camitoc
* Camote
* Dacay
* Del Carmen
* Del Pilar

* Fatima
* General Roxas
* Luan
* Magsaysay
* Maricum
* Barbo (Pob.)
* Buntay (Pob.)
* Cambula District (Pob.)
* Candao (Pob.)
* Catmonan (Pob.)
* Combis (Pob.)
* Highway (Pob.)
* Market Site (Pob.)
* San Miguel (Pob.)
* Serrano (Pob.)

* Sungi (Pob.)
* Rawis
* Rizal
* Romualdez
* Sabang Daguitan
* Salvacion
* San Agustin
* San Antonio
* San Isidro
* San Jose
* San Rafael
* San Vicente
* Tabu
* Tigbao
* Victory

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Malay, Aklan

Ang **Bayan ng Malay** ay isang Ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Aklan, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

Dito matatagpuan ang isla ng Boracay, isang sikat na lugar pasyalan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Malay ay nahahati sa 17 na mga barangay.

* Argao 
* Balabag
* Balusbus
* Cabulihan
* Caticlan
* Cogon
* Cubay Norte
* Cubay Sur
* Dumlog
* Manoc-Manoc
* Naasug
* Nabaoy
* Napaan
* Poblacion
* San Viray
* Yapak
* Motag

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

thumb|right|350px|Isla ng Boracay.

Kategorya:Mga bayan ng Aklan
Hindang

Ang **Bayan ng Hindang** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Hindang ay nahahati sa 20 mga barangay.

* Anahaw
* Anolon
* Baldoza
* Bontoc
* Bulacan
* Canha-ayon
* Capudlosan
* Himacugo
* Doos Del Norte
* Doos Del Sur

* Himokilan Island
* Katipunan
* Maasin
* Mabagon
* Mahilum
* Poblacion 1
* Poblacion 2
* San Vicente
* Tabok
* Tagbibi

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Hilongos

Ang **Bayan ng Hilongos** ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Hilongos ay nahahati sa 51 mga barangay.

* Agutayan
* Atabay
* Baas
* Bagumbayan
* Baliw
* Bantigue
* Bung-aw
* Cacao
* Campina
* Catandog 1
* Catandog 2
* Concepcion
* Himo-aw
* Hitudpan
* Imelda Marcos (Pong-on)
* Kang-iras
* Lamak

* Libertad
* Liberty
* Lunang
* Magnangoy
* Marangog
* Matapay
* Naval
* Owak
* Pa-a
* Central Barangay (Pob.)
* Eastern Barangay (Pob.)
* Western Barangay (Pob.)
* Pontod
* Proteccion
* San Agustin
* San Antonio
* San Isidro

* San Juan
* San Roque
* Santa Cruz
* Santa Margarita
* Santo Niño
* Tabunok
* Tagnate
* Talisay
* Tambis
* Tejero
* Tuguipa
* Utanan
* Bagong Lipunan
* Bon-ot
* Hampangan
* Kangha-as
* Manaul

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 
*Hilongos Website 
*Hilongos Community Online 
*Hilongos Leyte 
*Alikaraw Festival of Hilongos 
*Lahat tungkol sa Hilongos

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Inopacan

Ang **Bayan ng Inopacan** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawiganng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Inopacan ay nahahati sa 20 mga barangay.

* Apid
* Cabulisan
* Caminto
* Can-angay
* Caulisihan
* Conalum
* De los Santos (Mahilum)
* Esperanza
* Guadalupe
* Guinsanga-an

* Hinabay
* Jubasan
* Linao
* Macagoco
* Maljo
* Marao
* Poblacion
* Tahud
* Taotaon
* Tinago

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Isabel, Leyte

Ang **Bayan ng Isabel** ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Isabel ay nahahati sa 24 na mga barangay.

* Anislag
* Antipolo
* Apale
* Bantigue
* Binog
* Bilwang
* Can-andan
* Cangag
* Consolacion
* Honan
* Libertad
* Mahayag

* Marvel (Pob.)
* Matlang
* Monte Alegre
* Puting Bato
* San Francisco
* San Roque
* Santa Cruz Relocation
* Santo Niño (Pob.)
* Santo Rosario
* Tabunok
* Tolingon
* Tubod

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Jaro, Leyte

Ang **Bayan ng Jaro** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Jaro ay nahahati sa 46 na mga barangay.

* Alahag
* Anibongon
* Badiang
* Batug
* Buenavista
* Bukid
* Burabod
* Buri
* Kaglawaan
* Canhandugan (dating San Javier)
* Crossing Rubas
* Daro
* Hi-agsam
* Hibunawon
* Hibucawan
* Kalinawan

* Likod
* Macanip
* Macopa
* Mag-aso
* Malobago
* Olotan
* Pange
* Parasan
* Pitogo
* District I (Poblacion)
* District II (Poblacion)
* District III (Poblacion)
* District IV (Poblacion)
* Sagkahan
* San Agustin

* San Pedro
* San Roque
* Santa Cruz
* Santo Niño
* Sari-sari
* Tinambacan
* Tuba
* Uguiao
* Villagonzoilo (Villa Consuelo)
* Villa Paz
* Bias-Zabala
* Atipolo
* Canapu-an
* La Paz
* Palanog

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Javier, Leyte

Ang **Bayan ng Javier** ay isang ika-2 klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Javier ay nahahati sa 28 mga barangay.

* Abuyogay
* Andres Bonifacio
* Batug
* Binulho
* Calzada
* Cancayang
* Caranhug
* Caraye
* Casalungan
* Comatin
* Guindapunan
* Inayupan
* Laray
* Magsaysay (Responde)

* Malitbogay
* Manarug
* Manlilisid
* Naliwatan
* Odiong
* Picas Norte
* Pinocawan
* Poblacion Zone 1
* Poblacion Zone 2
* Rizal
* Santa Cruz
* Talisayan
* San Sotero (Tambis)
* Ulhay

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
La Paz, Leyte

Ang **Bayan ng La Paz** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

Ang La Paz ay dating barangay ng Burauen sa lalawigan din ng Leyte.Noong 1918 ay inutos ng Kolonyang Kastila na gawing bayan ang La Paz at naging opisyal na Bayan ng Lapaz

## Mga Barangay
Ang bayan ng La Paz ay nahahati sa 35 mga barangay.

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Leyte, Leyte

Ang **Bayan ng Leyte** ay isang ika-2 klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga barangay 
Ang bayan ng Leyte ay nahahati sa 30 mga barangay.

* Bachao
* Baco
* Bagaba-o
* Basud
* Belen
* Burabod
* Calaguise
* Consuegra
* Culasi
* Danus
* Elizabeth
* Kawayan
* Libas
* Maanda
* Macupa

* Mataloto
* Palarao
* Palid I (Ilawod)
* Palid II (Iraya)
* Parasan
* Poblacion
* Salog
* Sambulawan
* Tag-abaca
* Tapol
* Tigbawan
* Tinocdugan
* Toctoc (home of Espina family)
* Ugbon
* Wague

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing na panlabas 
* Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Bagong Washington

Ang **Bayan ng New Washington** (Tagalog: *Bagong Washington*) ay isang Ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Aklan, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng New Washington ay nahahati sa 16 na mga barangay.

* Candelaria
* Cawayan
* Dumaguit
* Fatima
* Guinbaliwan
* Jalas
* Jugas
* Lawa-an
* Mabilo
* Mataphao
* Ochando
* Pinamuk-an
* Poblacion
* Polo
* Puis
* Tambak

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Aklan
Julita

Ang **Bayan ng Julita** ay isang bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Julita ay nahahati sa 26 na mga barangay.

* Alegria
* Anibong
* Aslum
* Balante
* Bongdo
* Bonifacio
* Bugho
* Calbasag
* Caridad
* Cuya-e
* Dita
* Gitabla
* Hindang

* Inawangan
* Jurao
* Poblacion District I
* Poblacion District II
* Poblacion District III
* Poblacion District IV
* San Andres
* San Pablo
* Santa Cruz
* Santo Niño
* Tagkip
* Tolosahay
* Villa Hermosa

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Matag-ob

Ang **Bayan ng Matag-ob** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Matag-ob ay nahahati sa 21 mga barangay.

* Balagtas
* Bulak
* Cambadbad
* Candelaria
* Cansoso
* Mansahaon
* Masaba
* Naulayan
* Bonoy (Pob.)
* Mansalip (Pob.)
* Riverside (Pob.)

* Talisay (Pob.)
* San Dionisio
* San Marcelino
* San Sebastian
* San Vicente
* Santa Rosa
* Santo Rosario
* Imelda
* Malazarte
* San Guillermo

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Matalom

Ang **Bayan ng Matalom** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Matalom ay nahahati sa 30 na mga barangay.

* Agbanga
* Altavista
* Cahagnaan
* Calumpang
* Caningag
* Caridad Norte
* Caridad Sur
* Elevado
* Esperanza
* Hitoog
* Itum
* Lowan
* Monte Alegre
* San Isidro (Pob.)
* San Pedro (Pob.)

* Santo Niño (Pob.)
* President Garcia
* Punong
* San Juan
* San Salvador
* San Vicente
* Santa Fe
* Santa Paz
* Tag-os
* Templanza
* Tigbao
* Waterloo
* Zaragoza
* Bagong Lipunan
* Taglibas Imelda

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Mayorga, Leyte

Ang **Bayan ng Mayorga** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Mayorga ay nahahati sa 16 na mga barangay.

* A. Bonifacio
* Mabini
* Burgos
* Calipayan
* Camansi
* General Antonio Luna
* Liberty
* Ormocay

* Poblacion Zone 1
* Poblacion Zone 2
* Poblacion Zone 3
* San Roque
* Santa Cruz
* Talisay
* Union
* Wilson

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Merida, Leyte

Ang **Bayan ng Merida** ay isang ika-3 na klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Merida ay nahahati sa 22 mga barangay.

* Binabaye
* Cabaliwan
* Calunangan
* Calunasan
* Cambalong
* Can-unzo
* Canbantug
* Casilda
* Lamanoc
* Libas
* Libjo

* Lundag
* Mahalit
* Mahayag
* Masumbang
* Poblacion
* Puerto Bello
* San Isidro
* San Jose
* Macario
* Tubod
* Mat-e

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Mahaplag

Ang **Bayan ng Mahaplag** ay isang ika-2 klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Mahaplag ay nahahati sa 28 mga barangay.

* Campin
* Cuatro De Agosto
* Hilusig
* Himamara
* Hinaguimitan
* Liberacion
* Mabuhay
* Mabunga
* Magsuganao
* Mahayag
* Mahayahay
* Malinao
* Malipoon
* Palañogan

* Paril
* Pinamonoan
* Poblacion
* Polahongon
* San Isidro
* San Juan
* Santa Cruz
* Tagaytay
* Uguis
* Union
* Upper Mahaplag
* Hiluctogan
* Maligaya
* Santo Niño

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
San Isidro, Leyte

Ang **Bayan ng San Isidro** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng San Isidro ay nahahati sa 19 mga barangay.

* Banat-e
* Basud
* Bawod (Pob.)
* Biasong
* Bunacan
* Cabungaan
* Capiñahan (Pob.)
* Crossing (Pob.)
* Daja-daku
* Daja-diot

* Hacienda Maria
* Linao
* Matungao
* Paril
* San Jose
* Taglawigan
* Tinago
* Busay
* San Miguel

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
San Miguel, Leyte

Ang **Bayan ng San Miguel** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng San Miguel ay nahahati sa 19 na mga barangay.

* Bagacay
* Bahay
* Bairan
* Cabatianuhan
* Canap
* Capilihan
* Caraycaray
* Libtong (East Poblacion)
* Guinciaman
* Impo
* Kinalumsan

* Lukay
* Malaguinabot
* Malpag
* Mawodpawod
* Patong
* Pinarigusan
* San Andres
* Santa Cruz
* Santol
* Cayare (West Poblacion)

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Palompon

Ang **Bayan ng Palompon** ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Palompon ay nahahati sa 50 mga barangay.

* Baguinbin
* Belen
* Buenavista
* Caduhaan
* Cambakbak
* Cambinoy
* Cangcosme
* Cangmuya
* Canipaan
* Cantandoy
* Cantuhaon
* Catigahan
* Cruz
* Duljugan
* Guiwan 1 (Pob.)
* Guiwan 2 (Pob.)
* Himarco

* Hinagbuan
* Lat-osan
* Liberty
* Mazawalo Pob. (Lili-on)
* Lomonon
* Mabini
* Magsaysay
* Masaba
* Parilla
* Plaridel
* Central 1 (Pob.)
* Central 2 (Pob.)
* Hinablayan Pob. (Central 3)
* Rizal
* Sabang
* San Guillermo
* San Isidro

* San Joaquin
* San Juan
* San Miguel
* San Pablo
* San Pedro
* San Roque
* Santiago
* Taberna
* Tabunok
* Tambis
* Tinabilan
* Tinago
* Tinubdan
* Pinagdait Pob. (Ypil I)
* Pinaghi-usa Pob. (Ypil II)
* Bitaog Pob. (Ypil III)

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Tabango

Ang **Bayan ng Tabango** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Tabango ay nahahati sa 13 mga barangay.

* Butason I
* Butason II
* Campokpok
* Catmon
* Gimarco
* Gibacungan
* Inangatan
* Manlawaan
* Omaganhan
* Poblacion
* Santa Rosa
* Tabing
* Tugas
* Tambis I
* Tambis II

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing pnlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Tanauan, Leyte

Ang **Bayan ng Tanauan** ay isang ika-2 klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Tanauan ay nahahati sa 54 na mga barangay.

* Ada
* Amanluran
* Arado
* Atipolo
* Balud
* Bangon
* Bantagan
* Baras
* Binolo
* Binongto-an
* Bislig
* Cabalagnan
* Cabarasan Guti
* Cabonga-an
* Cabuynan
* Cahumayhumayan
* Calogcog
* Calsadahay

* Camire
* Canbalisara
* Catigbian
* Catmon
* Cogon
* Guindag-an
* Guingawan
* Hilagpad
* Lapay
* Limbuhan Daku
* Limbuhan Guti
* Linao
* Magay
* Maghulod
* Malaguicay
* Maribi
* Mohon
* Pago

* Pasil
* Pikas
* Buntay (Pob.)
* Canramos (Pob.)
* Licod (Pob.)
* San Miguel (Pob.)
* Salvador
* San Isidro
* San Roque (Pob.)
* San Victor
* Santa Cruz
* Santa Elena
* Santo Niño Pob. (Haclagan)
* Solano
* Talolora
* Tugop
* Kiling
* Sacme

## Relihiyon
Karamihan sa mga mamamayan ng Tanauan ay Katoliko Romano.

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 
*Official Tanauan, Leyte website 
*Skimboarding Capital of the Philippines

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Santa Fe, Leyte

Ang **Bayan ng Santa Fe** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Santa Fe ay nahahati sa 20 mga barangay.

* Baculanad
* Badiangay
* Bulod
* Catoogan
* Katipunan
* Milagrosa
* Pilit
* Pitogo
* Zone 1 (Pob.)
* Zone 2 (Pob.)

* Zone 3 (Pob.)
* San Isidro
* San Juan
* San Miguelay
* San Roque
* Tibak
* Victoria
* Cutay
* Gapas
* Zone 4 Pob. (Cabangcalan)

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Numancia

Ang **Bayan ng Numancia** (Tagalog: *Numankya*) ay isang Ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Aklan, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Numancia ay nahahati sa 17 na mga barangay.

* Albasan
* Aliputos
* Badio
* Bubog
* Bulwang
* Camanci Norte
* Camanci Sur
* Dongon East
* Dongon West
* Joyao-joyao
* Laguinbanua East
* Laguinbanua West
* Marianos
* Navitas
* Poblacion
* Pusiw
* Tabangka

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Aklan
Tangalan

Ang **Bayan ng Tangalan** ay isang Ika-5 na klaseng bayan sa lalawigan ng Aklan, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Tangalan ay nahahati sa 15 na mga barangay.

* Afga
* Baybay
* Dapdap
* Dumatad
* Jawili
* Lanipga
* Napatag
* Panayakan
* Poblacion
* Pudiot
* Tagas
* Tamalagon
* Tamokoe
* Tondog
* Vivo

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Aklan
Villaba

Ang **Bayan ng Villaba** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Villaba ay nahahati sa 35 mga barangay.

* Abijao
* Balite
* Bugabuga
* Cabungahan
* Cabunga-an
* Cagnocot
* Cahigan
* Calbugos
* Camporog
* Capinyahan
* Casili-on
* Catagbacan

* Fatima (Pob.)
* Hibulangan
* Hinabuyan
* Iligay
* Jalas
* Jordan
* Libagong
* New Balanac
* Payao
* Poblacion Norte
* Poblacion Sur
* Sambulawan

* San Francisco
* Silad
* Sulpa
* Tabunok
* Tagbubunga
* Tinghub
* Bangcal
* Canquiason
* San Vicente
* Santa Cruz
* Suba

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Alburquerque, Bohol

Ang **Bayan ng Alburquerque** /al·bur·ker·ke/ ay isang Ika-5 na klaseng bayan sa lalawigan ng Bohol, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

thumb|right|280px|Alburquerque

## Mga Barangay
Ang bayan ng Alburquerque ay nahahati sa 11 na mga barangay.

* Bahi
* Basacdacu
* Cantiguib
* Dangay
* East Poblacion
* Ponong
* San Agustin
* Santa Filomena
* Tagbuane
* Toril
* West Poblacion

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Bohol
Baclayon

Ang **Bayan ng Baclayon** ay isang Ika-5 na klaseng bayan sa lalawigan ng Bohol, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Baclayon ay nahahati sa 17 na mga barangay.

* Cambanac
* Dasitam
* Buenaventura
* Guiwanon
* Landican
* Laya
* Libertad
* Montaña
* Pamilacan
* Payahan
* Poblacion
* San Isidro
* San Roque
* San Vicente
* Santa Cruz
* Taguihon
* Tanday

thumb|300px|Presidencia

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Bohol
Madalag

Ang **Bayan ng Madalag** ay isang Ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Aklan, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Madalag ay nahahati sa 25 na mga barangay.

* Alaminos
* Alas-as
* Bacyang
* Balactasan
* Cabangahan
* Cabilawan
* Catabana
* Dit-Ana
* Galicia
* Guinatu-an
* Logohon
* Mamba
* Maria Cristina
* Medina
* Mercedes
* Napnot
* Pang-Itan
* Paningayan
* Panipiason
* Poblacion
* San Jose
* Singay
* Talangban
* Talimagao
* Tigbawan

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Aklan
Batuan, Bohol

Ang **Bayan ng Batuan** ay isang Ika-5 na klaseng bayan sa lalawigan ng Bohol, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.
thumb|right|250px|Poblacion

## Mga Barangay
Ang bayan ng Batuan ay nahahati sa 15 na mga barangay.

* Aloja
* Cabacnitan
* Cambacay
* Cantigdas
* Garcia
* Janlud
* Poblacion Norte
* Poblacion Sur
* Poblacion Vieja (Longsudaan,Sawang Daan)
* Quezon
* Quirino
* Rizal
* Rosariohan
* Behind The Clouds (San Jose)
* Santa Cruz

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Bohol
Bien Unido

thumb|watawat ng Bien Unido, Bohol
Ang **Bayan ng Bien Unido** ay isang Ika-5 na klaseng bayan sa lalawigan ng Bohol, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Bien Unido ay nahahati sa 15 na mga barangay.

* Bilangbilangan Dako
* Bilangbilangan Diot
* Hingotanan East
* Hingotanan West
* Liberty
* Malingin
* Mandawa
* Maomawan
* Nueva Esperanza
* Nueva Estrella
* Pinamgo
* Poblacion (Bien Unido Proper)
* Puerto San Pedro
* Sagasa
* Tuboran

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Bohol
Pastrana, Leyte

Ang **Bayan ng Pastrana** ay isang Ika-5 na klaseng bayan sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Pastrana ay nahahati sa 29 na mga barangay.

* Arabunog
* Aringit
* Aures
* Bahay
* Cabaohan
* Calsadahay
* Cancaraja
* Caninoan
* Capilla
* Colawen
* Dumarag
* Guindapunan
* Halaba
* Jones
* Lanawan
* Lima

* Macalpiay
* Malitbogay
* Manaybanay
* Maricum
* Patong
* District 1 (Pob.)
* District 2 (Pob.)
* District 3 (Pob.)
* District 4 (Pob.)
* Sapsap
* Socsocon
* Tingib
* Yapad
* Lourdes

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Alicia, Bohol

Ang **Bayan ng Alicia** ay isang Ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Bohol, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Alicia ay nahahati sa 15 na mga barangay.

* Cabatang
* Cagongcagong
* Cambaol
* Cayacay
* Del Monte
* Katipunan
* La Hacienda
* Mahayag
* Napo
* Pagahat
* Poblacion (Calingganay)
* Progreso
* Putlongcam
* Sudlon (Omhon)
* Untaga

Alicia Bohol 1.JPG|Presidencia
Alicia Bohol 3.JPG|Poblacion at pamilihan

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Bohol
Manikyur

thumb|right|Paglalagay ng kulay sa kuko.
thumb|right|Kamay na ang mga kuko ay namanikyuran na.
thumb|right|Ang kyutiks.
thumb|right|Paghango ng kyutiks mula sa bote nito.
thumb|right|Mga kagamitan na pang-manikyur.

Ang **manikyur** ay isang gawaing para sa pangangalaga at paglilinis ng mga kamay at kuko ng tao.  Kabilang sa trabaho ng isang **manikyurista** ang kulayan, o lagyan ng kyutiks (mula sa tatak na *Cutex*) ang ibabaw ng mga kuko sa kamay, maging ang pagmasahe ng mga kamay.

## Tingnan din 
*Pedikyur

## Sanggunian 
Kaurian:Kalinisan
Kaurian:Mga trabaho
Makato

Ang **Bayan ng Makato** ay isang Ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Aklan, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Makato ay nahahati sa 18 na mga barangay.

* Agbalogo
* Aglucay
* Alibagon
* Bagong Barrio
* Baybay
* Cabatanga
* Cajilo
* Calangcang
* Calimbajan
* Castillo
* Cayangwan
* Dumga
* Libang
* Mantiguib
* Poblacion
* Tibiawan
* Tina
* Tugas

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Aklan
Carmen, Bohol

Ang **Bayan ng Carmen** ay isang Ika-3 na klaseng bayan sa lalawigan ng Bohol, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

Dito matatagpuan ang kakaibang grupo ng mga burol na tinatawag na *Chocolate Hills*.

Ang Chocolate Hills sa Carmen kung saan ang daan-daang mga brown na burol ay lumilikha ng isang kagiliw-giliw na tanawin ng tanawin, tulad ng maliit na mga bundok ng Chocolates na nakakalat sa loob ng 50 kilometro parisukat na lugar.
Ang Chocolate Hills sa Pilipinas kung minsan ay tinutukoy bilang ikawalong kamangha-mangha sa buong mundo. Ang Chocolate Hills ng Pilipinas ay tanyag sa kanilang mga brown na burol. Karaniwan, ang mga napakarilag na burol na ito ay natatakpan ng berdeng damo, na nakakakuha ng isang kulay ng tsokolate sa mga tuyong panahon. Ang mga likas na kababalaghan na ito ay nagkakahalaga ng pagbisita at tila surreal; ang kanilang tanawin napakahusay. 

thumb|350px|Ang *Chocolate Hills* ng Carmen, Bohol

## Mga Barangay
Ang bayan ng Carmen ay nahahati sa 29 na mga barangay.

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Bohol
Mesa (paglilinaw)

Ang **mesa** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*hapag, patungan ng mga pagkain
*talampas, kapatagan sa taluktok ng bundok
*mesa, mga kapatagan ng hagdanan na tinutuntungan ng mga paa sa paghakbang
Talampas

:*Para sa ibang gamit ng mesa tingnan ang mesa (paglilinaw).*

[thumb|right|Isang talampas sa gilid ng [Lawang Pengilon sa Indonesya.]]
[thumb|right|Talampas sa ibabaw ng [Bundok Roraima sa Venezuela.]]

Ang **talampas**, na kung minsang tinatawag ding **mesa** ay ang kapatagan sa tuktok ng isang bundok o anumang lokasyong lupa na mataas kaysa anumang katawan ng karagatan o katubigan.  Ito ang **lupang dalata** o patag na itaas ng bundok, na kilala rin bilang **pantayanin**, **bakood**, at **bakoor**.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Heograpiya
Kaurian:Heolohiya
Hapag

[thumb|right|Isang hapag *(nasa gitna)* na nagigiliran ng dalawang [silya sa magkabilang dulo nito. Nakapatong na sa mesang ito ang mga gamit at sangkap sa pagkain.]]

:*Para sa ibang gamit ng mesa, tingnan ang mesa (paglilinaw).*

Ang **hapag**, **hapag-kainan**, **mesa** o **lamesa** ay ang patag na kagamitan sa bahay na may apat na paa.  Kalimitang yari ito sa kahoy.  Dito pinapatong ang mga pagkain sa oras ng almusal, tanghalian, meryenda o hapunan.  Ginagamit din itong patungan ng ibang bagay at sa pagbabasa ng mga aklat o pagsusulat ng mga liham.  Karaniwang katambal nito ang mga upuan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga gamit sa bahay
Kategorya:Mesa
Sima

Ang **sima** (Ingles: *barb*) ay ang tulis na nasa gilid ng isang baluktot na pangawit na nagsisilbing panghuli sa bibig ng hinuhuling isda.  Ito rin ang katawagan sa tulis na nasa gilid ng anumang uri ng kawitan.

## Sanggunian
Sima (paglilinaw)

Ang **sima** ay tumutukoy sa mga sumusunod:

*Sima, matulis na bahagi na nasa gilid ng pangawit ng bibig ng isda.
*Sima, isang uri ng malalim na lambat na kahugis ng palayok.