open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mark Twain

Si **Samuel Langhorne Clemens** (30 Nobyembre 1835 – 21 Abril 1910), na mas kilala sa kanyang sagisag-panulat na **Mark Twain**, ay isang Amerikanong may-akda at humorista.  Higit na kinikilala si Twain dahil sa kanyang mga nobela sa wikang Ingles na *Adventures of Huckleberry Finn*, na malaon nang tinaguriang Dakilang Nobelang Amerikano, at *The Adventures of Tom Sawyer*.  Malawakan sinisipi ang kanyang mga panulat at pananalita.  Sa kahabaan ng kanyang buhay, naging kaibigan si Twain ng mga pangulo, mga artista ng sining, mga industriyalista, at maharlikang Europeo.

Nagtamasa si Twain ng matinding katanyagan mula sa madla.  Dahil sa kanyang masinsing katalinuhan at matalas na satiro o panunuya, nagkamit siya ng papuri mula sa mga manunuri at mga kasama.  Tinawag siya ni  William Faulkner bilang "ang ama ng panitikang Amerikano".

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
Jorge Luis Borges

Si **Jorge Luis Borges** (24 Agosto 1899&nbsp;– 14 Hunyo 1986) ay isang Arhentinong manunulat. Higit na kilala siya sa mundong nagsasalita ng Ingles dahil sa kanyang maiikling mga kuwento at kathang-isip na mga sanaysay. Isa rin siyang makata, manunuring pampanitikan, tagapagsalinwika, at tao ng karunungan. Naimpluwensiyahan siya ng mga may-akdang katulad nina Dante Alighieri, Miguel de Cervantes, Franz Kafka, H.G. Wells, Rudyard Kipling, Arthur Schopenhauer at G. K. Chesterton.

Kategorya:Mga makata
Kategorya:Mga manunulat mula sa Argentina
Nakahilig na Tore ng Pisa

Ang **Nakahilig na Tore ng Pisa** (Ingles: *Leaning Tower of Pisa* o *The Tower of Pisa*,  o *La Torre di Pisa*) o payak lamang na **Ang Tore ng Pisa** ay ang malayang nakatayong tore ng kampanilya (tore de kampanilya) ng katedral ng Lungsod ng Pisa, Italya.  Matatagpuan ito sa likod ng katedral at siyang ikatlong pinakamatandang istruktura o kayarian sa Liwasan ng Katedral ng Pisa (*Piazza del Duomo*) matapos ang katedral at baptistriya.

Bagaman nilayong nakatayo ng tuwid at bertikal, nagsimulang tumagilid o kumiling ito sa timog-silangan habang ito ay itinatayo noong 1173 dahil sa hindi sapat na pundasyon at malambot na lupa sa isang bahagi na walang kakayahang bigyang suporta ang bigat ng istruktura.  Lumala nag paghilig o pagkiling nito bago pa man matapos ang konstruksyon.  Napigilan ang mas lalong paghilig ng tore (at naibsan ng bahagya ang paghilig) dahil sa mga hakbang na itinaguyod noong pagitan ng ika 20 at 21 siglo.  istratum o substratong nagpahintulot sa pagbabago ng patutunguhan o direksiyon ng pundasyon.  Sa kasalukuyan, nakahilig ito papuntang timog-kanluran.

May taas ang tore na 55.86 metro (183.27 talampakan) mula sa lupa sa pinakamababang gilid at  56.70 metro (186.02  talampakan) sa pinakamataas na gilid.  Sa base o paanan nito, nasa 2.44 metro (mahigit 8 talampakan) ang lapad ng mga pader o dingding.  Tinatayang tumitimbang ito ng may 14,500 metrikong tonelada (16,000 maiikling mga tonelada).  Ito ay may 294-296 na hakbangan ang tore; mayroong mas mangilan-ngilang mga hakbangan ang ikapitong palapag sa hagdanang nakaharap sa hilaga.  Humilig ang tore sa anggulong 5.5 grado., subalit pagkaraan ng mga gawaing pangrestorasyon sa pagitan ng 1990 at 2001, nakakiling na ang tore sa anggulong 3.99 grado.  Nangangahulugan ito na ang tuktuk ng tore lumihis ng 3.9  metro (12 talampakan at 10 pulgada) mula sa gitna kung wasto o tama ang katuwiran nito.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga gusali at estruktura
Kategorya:Italya
Benjamin Franklin

Si **Benjamin Franklin** (17 Enero 1706 - 17 Abril 1790) ay isa sa "Tagapagtatag na mga Ama" ng Estados Unidos, at isa sa pinakamaagang politiko ng bansa. Nagkaroon siya ng napakahalagang bahagi sa paghubog ng Mapanghimagsik na Digmaang Amerikano, bagaman hindi siya nahalal kailanman sa anumang puwestong opisyal. Bilang pinuno ng Panahon ng Pagkamulat, naimpluwensiyahan niya ang mga siyentipikong Europeo. Siya ang unang naging palagiang iniuugnay ng mga Europeo sa Amerika noong panahong iyon. Isang mahalagang bagay ang kanyang tagumpay sa militar ng Pransiya kaugnay ng pananagumpay ng Amerika laban sa Dakilang Britanya.
Karamihan sa mga tao ang tumatanaw kay Franklin bilang isa sa pinakadakilang mga imbentor sa kasaysayan. Ilan sa kanyang mga nalikha ang pararayos o pangayas-kidlat, salaming doble-bista (isang uri ng salamin sa mata), ang ideya ng pagkakaisa sa loob ng Labintatlong mga Kolonya, at ang ideya ng mismong Amerika.
Ipinagdiwang ng lungsod ng Philadelphia, Pennsylvania (ang pook kung saan siya nanirahan) ang kanyang ika-300 kaarawan noong 2006.
Malimit na nakikita si Franklin sa salaping $100&nbsp;ng Estados Unidos bilang tanda ng kanyang katalinuhan at bilang parangal sa nakalipas ng bansang ito.

## Panlabas na Links
Kategorya:Mga siyentipiko
Kategorya:Mga politiko ng Estados Unidos
Kategorya:Mga imbentor
Kategorya:Mga diplomata ng Estados Unidos
Gambler

Ang ***gambler*** ay isang salitang Ingles na maaaring tumukoy sa:

*Taong manunugal o sugarol.
*Gambler (komiks), isang tauhan sa komiks.
All My Life (serye sa telebisyon)

Ang ***All My Life*** ay isang Dramang teleserye sa GMA Network pinangungunahan ni Aljur Abrenica at Kris Bernal.

## Buod
Ang kuwento ay nagsisimula sa tatlong bata; Jules Romualdez (Aljur Abrenica), Romina Estrella (Kris Bernal) at, Luke Estrella (Renz Valerio). Sila ay ipinangako na maging pinakamahusay na mga kaibigan magpakailan man. Gayunman, ang isa sa gabi, Lucas nagpasyang pumunta para sa isang lumangoy, siya pagkatapos drowns at namatay. Lucas at Romina ina, Amelia (Gelli de Belen) ang papunta sa depression dahil sa pagkamatay ng kaniyang anak na lalaki, Lucas. Samakatuwid, Amelia ay hinihimok na gamitin Jules bilang kapalit ng kanyang namatay na anak na lalaki. Isang gabi, Amelia halos kidnaps Jules, ngunit ang kanyang tunay na ina, Marita (Lani Mercado), ini-imbak sa kanya. Sa kabilang dako, Amelia sinasadyang pushes Marita pababa sa hagdan. Pagkatapos nito, Jules ang tatay, Gary (Jay Manalo), ay nagpasiya na ilipat ang kanyang pamilya sa Maynila upang makakuha ng malayo mula sa Amelia. Sa lalong madaling Romina hahanap ang tungkol sa mga tungkol sa Jules ay lumipat, siya ang makakakuha ng taob sa paglipas ng ito at harbours galit sa kanya.

Taon mamaya, Romina nakakatugon sa isang batang lalaki na ini-imbak sa kanya mula sa isang miyembro ng gang. Ngunit, hindi alam na Romina, ang mga tao na ini-imbak sa kanya ay talagang Jules. Sapat na sa lalong madaling panahon, Romina hahanap ang katotohanan at siya ay galit pa rin na may Jules sa kanyang umalis sa taon na ang nakaraan. Ang dalawang pagkatapos ay ang karanasan ng isang roller relasyon naninirahan malapit sa baybayin.

Romina ay kumuha ng Jules ang pag-ibig? Makakagambala ba ang pag-ibig Jules Romina sa kanyang mga kaibigan Maricar (LJ Reyes) sa paligid? Makakagambala ba ang kanilang mga pamilya tanggapin ang kanilang relasyon?

## Mga gumanap   
;Pangunahing Tauhan

;Iba Pang Tauhan

;Panauhing Tauhan
***Matteo Guidicelli** bilang **Matt**
***Renz Juan** bilang **Batang Romina**
***Miguel Tanfelix** bilang **Batang Jules**
***JM Reyes** bilang **Batang Perry**
***Renz Valerio** bilang **Luke Estrella**
***Lloyd Samartino** bilang **Ama ni Perry/Dating Gobernador**
***Romnick Sarmenta** bilang **Efren**

## Tingnan din
*Talaan ng mga palabas ng GMA Network

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas
Glaiza de Castro

Si **Glaiza de Castro-Rainey** ay isang artista sa Pilipinas.

### TV Appearance
Kategorya:Mga artista mula sa Kalakhang Maynila
Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas
Kategorya:Mga taga-Kalakhang Maynila
Carla Abellana

Si **Carla Angeline Reyes Abellana** o mas kilala bilang **Carla Abellana** (ipinanganak 12 Hunyo 1986), ay isang artista at modelo sa Pilipinas na gumanap sa mga pangunahing papel sa telebisyon kabilang ang bersiyong Filipino ng telenovelang *Rosalinda* na sumahimpapawid sa GMA Network. Pangunahing artista rin siya sa My Husband's Lover na gumanap bilang Lally Agatep-Soriano sa kaparehong estasyon. Nakilala rin siya sa kanyang pagganap bilang isang bida sa *Sine Novela: Basahang Ginto* noong 2009, *Kung Aagawin Mo Ang Langit* noong 2011, *Makapiling Kang Muli* noong 2012, ''My Husband's Lover* noong 2013, *My Destiny* noong 2014, *Because of You* noong 2015, *Mulawin vs. Ravena* at *I Heart Davao* noong 2017, at ang kanyang unang pagganap bilang kontrabida sa *Pamilya Roces* noong 2018.

## Biograpiya
Ipinanganak sa Maynila, Pilipinas, anak siya ng tanyag na artista noong dekada 80 na si Rey "PJ" Abellana, at Rea Reyes. Nakapagtapos siya sa De la Salle University-Manila na may digri ng Batsilyer sa Sining sa Sikolohiya.

## Karera
Nagsimula an karera ni Abellana bilang isang modelo sa komersyal. Nang 2009, siya ay nag-auditio para sa Zorro, ngunit ang GMA Network ay ipinasok siya bilang isang bida sa Rosalinda. Kasunod nito, siya ay naging isang modelo ng Bench, nang 2009. Noong 2011, si Nigel Barker ay kinunan siya ng isang litrato para sa Philippine Tatler. Siya ay lumabas din sa Philippine Fashion Week noong 2011, kung saan iminodelo niya ang mga damit ni Michele Sison. Siya rin ay naging isang host sa SOP Rules, StarStruck, Party Pilipinas, at sa cooking show na Del Monte Kitchenomics, pati na rin sa *Karelasyon'', isang serye ng mga antolohiya nang drama. Naging host din siya sa mga pageants, tulad nang Binibining Pilipinas 2010 at Miss World Philippines 2013. Noong 2013, siya ay sumali sa Sunday All Stars bilang isang tagahatol.

Si Carla ay isang kontratadong aktres ng Regal Films. Nagpirma na siya nang 12-picture contract sa kompanya. Ang una niyang pelikula sa ilalim ng Regal Films ay ang Mamarazzi.  Lumabas si Abellana sa una niyang horror film, na naging entry sa 2010 Metro Manila Film Festival, ang Shake, Rattle & Roll XII. Noong Setyembre 2011, si Abellana ay nagbida sa pelikula ng Regal Films na My Neighbor's Wife. Sa huling buwan ng 2011, si Abellana ay lumabas din sa dalawang pelikula, na parehong naging entry sa 2011 Metro Manila Film Festival: ang Yesterday, Today, Tomorrow at sa 2013 Manila Kingpin: The Asiong Salonga Story. Noong 2014, nagsimula siya sa komedya ni Jose Javier Reyes na "Somebody to Love" kasama si Matteo Guidicelli, at sa "So It's You" kasama si Jc De Vera at Tom Rodriguez. Noong 2015, siya ay naging bida muli kasama si Tom Rodriguez sa pelikulang "No Boyfriend Since Birth," ang kanyang pangalawang pelikula kasama si Reyes.

## Filmograpiya 
### Telebisyon 
#### Drama at Komedya 
#### Hosting 
### Pelikula 
## Gawad asin nominasyon 
## Mga sanggunian
## Panlabas na kawing 
* 

Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas
Krystal Reyes

Si **Krystal Reyes** (ipinanganak noong Setyembre 8, 1996) ay isang artista sa Pilipinas.

## Pilmograpiya
### Telebisyon
### Pelikula
Giuseppe Verdi

Si **Giuseppe Fortunino Francesco Verdi** (9 o 10 Oktubre  1813&nbsp;– 27 Enero 1901) ay isang Italyanong Romantikong kompositor, pangunahin na ng opera. Isa siya sa pinakamaimpluhong mga kompositor noong ika-19 daang taon. Malimit na ipinapagtugtog ang kanyang mga akda sa mga bahay ng opera sa buong mundo at, sa paglagpas sa mga hangganan ng henero o anyo, ilan sa kanyang mga tema ang lumaon nang tinubuan ng ugat sa kulturang popular - katulad ng "La donna è mobile" mula sa *Rigoletto*, "Va, pensiero" (Ang Koro ng mga Aliping Hebreo) mula sa *Nabucco*, at "Libiamo ne' lieti calici" (Ang Awit ng Pag-inom) mula sa *La traviata*. Bagaman minsang tinutuya ang kanyang gawa dahil sa paggamit ng panglahatang diyatoniko idyomang pangmusika, sa halip na kromatiko, at may tendensiyang maging melodrama, nangunguna ang mga obra ni Verdi sa pamatanyang repertoryo noong isang daang taon at kalahati pagkaraan ng pagkakagawa sa mga ito.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga kompositor mula sa Italya
Zorro (seryeng pantelebisyon sa Pilipinas)

Ang ***Zorro*** ay isang palabas sa telebisyon noong 2009 na unang umere sa GMA Network sa Pilipinas. Batay ito mula sa karakter na Zorro ni Johnston McCulley. Dinirihe ito nina Mark A. Reyes and Dominic Zapata at ginampanan ni Richard Gutierrez ang papel na Zorro. Unang lumabas ito noong 23 Marso 2009.

Sang-ayon sa marka o *rating* ng AGB Nielsen Philippines sa mga telebisyon ng kabahayan sa Mega Maynila, ang una o pilotong kabanata ng *Zorro* ay umani ng 35.8% marka. Habang ang huling kabanata naman ay mayroong 32% marka.

## Mga gumanap at tauhan
;Pangunahing tauhan
*Richard Gutierrez bilang Antonio de la Cruz Pelaez / Zorro
*Rhian Ramos bilang Lolita Pulido
*Jaclyn Jose bilang Chiquita Pelaez
*Michelle Madrigal bilang Juana Manalo / Caballera
*Bianca King bilang Cara

;Pangsuportang tauhan
*Eddie Gutierrez bilang Luis Aragon
*TJ Trinidad bilang Ramon Pelaez
*Joel Torre bilang Roberto Pelaez / Rosso
*Leo Martinez bilang Carlos Pulido
*Pinky Marquez bilang Catalina Pulido
*Ricky Davao bilang Felipe Gomez
*Bobby Andrews bilang Pedro Gonzales
*Antonio Aquitania bilang Bernardo
*Robert Villar bilang Pepe Alugbati
*Epy Quizon bilang Shihong / Tahong
*Sandy Andolong bilang Maria Manalo
*Maureen Larrazabal bilang Bella de la Cruz

## Mga sanggunian
Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network
Tigranes ang Dakila

Si **Tigranes ang Dakila** o **Tigranes na Dakila**, na tinatawag ding **Dikran**, **Dickran**, **Tigran**, o **Tigranes II** at kung minsan bilang **Tigranes I** din ay ang tagapagtatag ng Imperyong Armenyo.  Naghari siya sa Armenya (rehiyong sumasakop sa kasalukuyang Armenyong Sobyetong Sosyalistang Republika at bahagi ng karatig na Turkiya) noong 95 BK.

## Pamumuno
Napunta sa trono si Tigranes noong may 45 taong gulang na siya.  Sa panahong ito, una muna siyang bihag ng isang hari ng Parthia subalit nabili niya ang kanyang kalayaan sa pamamagitan ng paghahandog ng bahagi ng Armenya sa haring nagbilanggo sa kanya.  Nang makalaya, agad na pinalawak ni Tigranes ang kanyang kaharian.  Bilang panimula, nilusob niya ang Parthia, kung saan siya naging bihag ng hari nito.  Paglipas ng mga taon, nakuha rin niya ang Sirya, hilagang Mesopotamya (kabahagi ngayon ng Irak), at Penisya (Phoenicia o Fenicia) na kabahagi ngayon ng Libano, at Israel.

Dahil sa paglawak ng kanyang imperyo, naging kaalitan niya ang Roma.  Noong 66 BK, nagapi siya ng Romanong heneral ng hukbong panlupa na si Gnaeus Pompeius.  Napasuko siya at naging isang taong alipin o basalyo.  Pagkaraan nito, naglaho na ang kaniyang Imperyong Armenyo.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Armenio
Kategorya:Kasaysayan ng Armenya
Ngayon at Kailanman (seryeng pantelebisyon sa Pilipinas)

Ang **Ngayon At Kailanman** ay isang Drama teleserye ng Sine Novela, ang afternoon drama block ng GMA Network pinangungunahan ni Heart Evangelista at JC de Vera.

## Kuwento 
Ang kuwento ay nagsisimula sa Noche lupain kung saan Ayra Noche (Heart Evangelista) at Edwin Torres (JC de Vera) ay ang pinakamahusay na mga kaibigan. Sa susunod, bumuo sila ng isang pag-ibig relasyon. Kapag Ayra's ama, Don Artemyo (Charlie Davao) na nahahanap ang tungkol sa mga ito, ang dalawa ay pinaghihiwalay at Don Artemyo sapilitang Ayra ilipat sa Estados Unidos. Kapag Ayra nagbalik, siya ay nagpasiya na ang Don Artemyo namatay at Ayra's kapatid na lalaki, Ronald (Luis Alandy) blames Edwin para sa mga ito. Ayra nakikinig sa Ronald. Ayra din hahanap out na Edwin ang naging bagong may-ari ng lupain Noche matapos Don Artemyo's kamatayan. Ayra at Edwin maging malaking oras karibal. Ayra nagnanais ang mga lupain sa likod pero sabi ni Edwin no. Ano ang pagkaiba ito talagang mas masahol pa ay ang Edwin ay may isang bagong kasintahan pinangalanan Donna Benitez (Arci Muñoz). Donna nararamdaman galit para sa Ayra at lumapit up sa Schemes para sa Ayra at Edwin. Subalit sa lalong madaling panahon, Edwin tricks Ayra sa mapagmahal sa kanya.

## Mga tauhan 
### Pangunahing Tauhan 
### Iba Pang Tauhan 
### Panauhing Tauhan 
* **Charlie Davao** bilang **Don Artemyo Noche**
* **Boom Labrusca** bilang **William**
* **Angeli Nicole Sanoy** bilang **Sabrina Villaflor**
* **Sheila Marie Rodriguez** bilang **Mitch**
* **Gail Lardizabal** bilang **Grace**

## Tingnan din 
* Ngayon at Kailanman
* Talaan ng mga palabas ng GMA Network

## References 
Kategorya:GMA Network
Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas
Zorro

Si **Zorro** (orihinal na tinatawag bilang **Señor Zorro**) ay isang kathang-isip na tauhan at nakamaskara na bayani na nilikha ni Johnston McCulley noong 1919.  Natampok si Zorro sa ilang mga komiks, aklat, pelikula, serye sa telebisyon at ibang midya.

Ginagamit ni Zorro (Kastila para sa *soro*) ang sikretong pagkakilanlang pangalan na **Don Diego de la Vega** (orihinal **Don Diego Vega**), isang maharlika at eskrimador na namuhay noong panahon ng kolonyal na Kastila sa Kalipornya.  Dumaan sa mga pagbabago ang katauhan sa paglipas ng panahon, ngunit tipikal ang imahe ni Zorro na bandidong may itim na maskara na pinagtatanggol ang mga tao sa kanilang lupa laban sa mga malupit na mga opisyal at ibang kontrabida.  Hindi lamang siya tuso na parang soro na mahirap hulihin ng mga awtoridad, ngunit hinihiya niya ang kanyang mga kalaban upang bigyan kasiyahan ang publiko.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga karakter sa komiks mula sa Estados Unidos
Kategorya:Aklat
Kategorya:Tauhan (panitikan)
Kategorya:Pelikula
Kategorya:Telebisyon
Emperador Taizong ng Tang

Si **Emperador Taizong ng Tang** (, Wade-Giles: T'ai-Tsung, Enero 28, 598 – Hulyo 10, 649), pangalang personal: **Lǐ Shìmín** () ay ang pangalawang emperador ng Dinastiyang Tang ng Tsina, na namuno mula 626 hanggang 649.  Sa kanyang paghihikayat sa kanyang amang si Li Yuan (kalaunang naging Emperador Gaozu) upang mag-aklas laban sa pamumuno ng Dinastiyang Sui sa Taiyuan noong 617 at nasundan ng pananagumpay laban sa ilan sa kanyang pinakamahahalagang mga katunggali, pangseremonyang itinuring siya bilang kasamang tagapagtatag ng dinastiya, kasama ni Emerador Gaozu.

Karaniwang itinuturing siya bilang isa sa pinakadalikang emperador, kung hindi bilang totoong pinakadakila, sa lahat ng mga emperador sa kasaysayan ng Tsina.  Sa kabuoan ng nalalabing kasaysayan ng mga Intsik, itinuturing ang paghahari ni Emperador Taizong bilang mainam na huwaran laban sa sukatang pamantayan para sa lahat ng iba pang mga emperador, at ang kanyang "Paghahari ni Zhen Guan" ("Reign of Zhen Guan" sa Ingles, Tsinong payak: 贞观之治/ Tsinong tradisyonal: 貞觀之治) ay itinuturing bilang ginintuang panahon ng kasaysayan ng Tsina at nangangailangan ng pag-aaral para sa hinaharap na mga prinsipe ng korona.  Sa panahon ng kanyang paghahari, uminam ang kabuhayan at militar sa Tsina ng Dinastiyang Tang.  Mahigit sa isang daang taon pagkalipas ng kanyang kamatayan, nagtamasa ang Tsina ng Dinastiyang Tang ng kapayapaan at kasaganaan.  Sa panahon ng pamumuno ni Taizong, ang Tang ang pinakamalaki at pinakamalakas na bansa sa mundo.  Sakop nito ang buong teritoryo ng pangkasaluyang Tsina at karamihan ng Gitnang Asya.  Ito ang naglatag ng pundasyon para sa pamumunong Xuanzong, na itinuturing na pinakadakilang yugto ng panahon sa Tsina.

Noong 630, ipinadala ni Emperador Taizong ang kanyang heneral na si Li Jing laban sa Silanganing Tujue—na dating sinukuan ni Tang—na nagdulot ng pagkagapi at pagkahuli ng Jiali Khan Ashina Duobi nito at pagwasak ng kapangyarihan ng Silanganing Tujue.  Ito ang nakapagdulot sa Tang upang maging nangingibabaw na kapangyarihan sa Silangan at Gitnang Asya, at, sa kalaunan, ginamit ni Tang ang pamagat na *Tian Kehan* ("Makalangit na  Khan").

Hindi mapagbalatkayo o prankang rasyonalista si Emperador Taizong, bilang paglaban sa mga dugong bughaw ng panahong iyon, na bukas na nagtatawa sa mga pamahiin at inangking mga tanda ng kalangitan, at binago niya ang mahahalagang mga rito upang mapawi ang hirap sa mga gawain sa pagsasaka o agrikultura.  Ayon sa Intsik na historyador ng makabagong panahon na si Bo Yang, nagkamit ng kadakilaan si Emperador Taizong sa pamamagitan ng pagtanggap ng kritisismo o mga puna na maaaring hindi matatanggap ng iba at sa pamamagitan din ng hindi pag-abuso sa kanyang lubos na kapangyarihan (ginamit si Emperador Yang ng Sui bilang pangit na halimbawa), at sa pamamagitan pa rin ng pagtatalaga ng may kakayahang mga chancellor na sina Fang Xuanling, Du Ruhui, at Wei Zheng.  Naglingkod din ang asawa ni Emperador Taizong na si Emperatris Zhangsun bilang kanyang may kakayahang katuwang o katulong sa gawain..

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga emperador
Kategorya:Kasaysayan ng Tsina
Kategorya:Mga Tsino
Margaret Sanger

Si **Margaret Higgins Sanger Slee** (14 Setyembre 1879 – 6 Setyembre 1966) ay isang Amerikanang aktibista may kaugnayan sa pagpipigil sa pag-aanak at tagapagtatag ng Liga ng Amerikanong Pagpigil sa Pag-aanak (kilala sa Ingles bilang *American Birth Control League*, na naging *Planned Parenthood* o Planadong Pag-aanak sa kalaunan).

Kategorya:Mga Amerikano
Kategorya:Mga nars
Kategorya:Mga aktibista
Kung Aagawin Mo Ang Lahat Sa Akin

Ang **Kung Aagawin Mo Ang Lahat Sa Akin** ay isang Drama teleserye ng Sine Novela, ang afternoon drama block ng  GMA Network na pinangungunahan ni Maxene Magalona, Glaiza de Castro, Patrick Garcia at JC Tiuseco.

## Plot
Don Gilbert Andrada (Nonie Buencamino) at ang kanyang asawa Dona Clara Andrada (Jackie Lou Blanco) laging nais na magkaroon ng anak. Subalit dahil sa problema sa puso Dona Clara, ang kathang isip ng isang bata na nais patunayan ang nakamamatay para sa kanya. Isang marahas gabi, isang mahiwaga babae na nagbigay ng dalawang batang babae na sanggol sa Don Gilbert sa isang operasyon kaluwagan. Niya sa kanila na nagngangalang Maureen (Maxene Magalona) at Mercedita (Jackie Rice). Don Gilbert inayos ang mga papeles kung kaya't ang mga bata ay magiging legal kanila. Subalit Dona Clara ay hindi maaaring tanggapin ang mga bata. Siya ay sinabi na sila ay hindi sa kanya. Siya ay naging buntis sa Don Gilbert, siya sinubukang kumbinsihin sa kanya upang iurong ngunit hindi siya ay sumang-ayon. Nakakagulat, siya ang tunay na survived sa pagbubuntis at magbutas ng isang sanggol na babae na pinangalanan Gladys (Glaiza de Castro). sa kabila ng pagiging tunay na anak Don Gilbert's Parehong Maureen & Mercedita's ay naging mas malapit sa Don Gilbert dahil sa kanilang magandang at mapag-aral attitude dahil sa ito Gladys laging envied kanyang mga madre dahil sa atensiyon ng kanilang ama.

Siya tormented kanyang madre, habang Dona Clara humihikayat sa kanya na mang-api sa kanila kahit pa. Siya ay hinihikayat mas kapag siya ay natutunan na sila ay pinagtibay at siya ang tanging tunay na anak na babae. Gladys ay hindi maaaring maunawaan kung bakit ang lahat ng bagay siya pinaghahanap falls sa Maureen, kaya siya sumusubok sa pagkawasak Maureen buhay na may Schemes, subukan upang makakuha ng Maureen ang pag-ibig ang layo mula sa kanya at gamitin Mercedita laban sa kanyang sariling kapatid na babae. Gladys sumusubok na mag-alis lahat ng bagay mula sa kanyang kapatid na babae, ngunit hindi kilala sa sarili, siya ay ang pagkuha lamang sa malayo ang kanyang sariling mga kagalakan at kaligayahan.

Pagkatapos, Maureen falls sa pag-ibig sa kanyang kaklase Arvin Samaniego (Patrick Garcia). Subalit, kapag Don Gilbert nadiskubre Maureen at Arvin's relasyon, ang dalawa kung saan separated. Arvin sumusubok na magdala pabalik Maureen ngunit siya ay tumangging pag-ibig sa kanya. Samantala, Gladys ay may gusto sa Arvin at sumusubok sa magnakaw Arvin ngunit ay hindi matagumpay. Gladys ang hindi tumigil hanggang sa siya ay tumatagal ng lahat ng bagay ang layo mula Maureen.

Ngayon mga tanong na ito ay mananatiling: Magiging Gladys kumuha lahat ng bagay mula sa Maureen? Arvin ay akitin Maureen sa pag-ibig sa kanya muli sa may mga magulang sa paligid? Mercedita ay magsama-samang muli sa Maureen ulit? Makakagambala ba ang Andrada pamilya matirang buhay ang mga obstacles na nanggagaling sa may daan?
## Mga tauhan
### Pangunahing Tauhan
### Iba Pang Tauhan
## Tingnan din
*Talaan ng mga palabas ng GMA Network

## References
Kategorya:GMA Network
Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas
Blaise Pascal

Si **Blaise Pascal** (1623 - 1662) ay isang Pranses na matematikong namatay ang ina noong tatlong taong gulang pa lamang siya. Itinuring si Pascal bilang isang batang may kahanga-hangang kakayahan at katalinuhan. Bagaman higit na kilala sa kanyang mga nagawa para sa larangan ng matematika, kabilang ang paglikha ng Tatsulok ni Pascal na pinangalanan mula sa kanyang apelyido, at maging sa mga kaunlaran sa larangan ng probabilidad, isa ring siyentipiko si Pascal. Sumulat siyang tinatangkilik ang paraang makaagham o metodong siyentipiko at nag-ambag rin sa larangan ng pisika. Sa paglaon, nagsulat siya ng dalawang mga aklat ukol sa Kristiyanismo.

Ipinanganak si Pascal sa Clermont, Pransiya at namatay sa Paris, Pransiya sa gulang na 39. Namatay siya dahil sa isang malignanteng ulser sa tiyan.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga matematiko mula sa Pransiya
Kategorya:Mga pisiko mula sa Pransiya
Sulayman (paglilinaw)

Ang **Sulayman**, **Suleiman**, **Soliman**, o **Suleyman** ay maaaring tumukoy sa:

*Raha Sulayman
*Sulayman I
*Soliman Cruz

Kaurian:Paglilinaw
Atila ang Hun

thumb|right|Wangis ni Atila ang Hun.
Si **Atila** (406–453 A.D.), kilala rin bilang **Atila ang Hun**, ay ang pinuno at emperador ng mga Hun mula 434 hanggang sa kanyang kamatayan noong 453. Bilang pangkat ng mga tribong parang mga mandirigma na nagmula sa Gitnang Asya, nanligalig sila sa Europa noong panahon ng mga 400 A.D.

Noong 434 A.D., magkatulong na mga pinuno ng mga Hun, na may base sa Unggarya, sina Atila at ang kanyang kapatid na lalaking si Bleda.  Pagkalipas ng labing-isang mga taon, pinatay ni Atila si Bleda, kaya naging nag-iisang pinuno siya ng mga Hun.  Nagsimula ang kanyang pananakop noong 447 A.D.  Pinilit niyang magbayad ng malaking halaga ang Silanganing Imperyong Romano upang huwag niyang galawin ang mga ito.  Pagkaraan, pinamunuan niya ang isang hukbong katihan patungo sa Gaul (o Pransiya).  Sa pagpunta niyang ito sa Gaul, inibig niyang mapasakamay at mapakasalan si Honoria, ang kapatid na babae ng Kanluraning Emperador ng Romang si Valentiniano III.

Noong 451 A.D., nagapi si Atila ng mga Romano habang nasa Châlons-sur-Marne (kasalukuyang kilala bilang Châlons-en-Champagne).  Namatay si Atila pagkalipas ng dalawang mga taon.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kasaysayan ng Hungary
Suleiman I

thumb|right|Si Suleiman I.

Si **Suleiman I** (سليمان *Sulaymān*, *Süleyman*; halos kadalasang *Kanuni Sultan Süleyman* sa Turko) (Nobyembre 6, 1494 – Setyembre 5/6, 1566), ay ang pang-sampung Sultan ng Imperyong Otomano.  Namuno siya mula 1520 hanggang 1566, na mas matagal kaysa sinumang iba pang mga sultang Otomano.  Kilala siya Kanluran bilang ***Suleiman the Magnificent*** sa wikang Ingles na sa **Suleyman ang Dakila**, **Suleyman ang Maringal**, **Suleyman ang Magnipisente**, **Suleyman ang Sakdal**, **Suleyman ang Katangitangi**, **Suleyman ang Napakaigi**, **Sulayman ang Napakahusay**, **Suleyman ang Magara**, **Suleyman ang Grande**, o **Suleyman ang Napakagaling**, kapag isinalinwika, at sa Mundong Islamiko bilang "**ang Tagapagbatas**", "**ang Tagapagbigay ng Batas**", "**ang Mambabatas**", o "**ang Lehislador**" (*Kanuni* sa wikang Turko; , *al‐Qānūnī*), dahil binago niya ang Otomanong sistemang legal.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga sultan
Kategorya:Kasaysayan ng Imperyong Ottoman
Kategorya:Imperyong Ottoman
Naturalismo

Ang **naturalismo** (bilang kaiba sa Naturalista, Kalikasan at Natural) ay tumutukoy sa sari-saring mga paksa sa loob ng pilosopiya at agham, mga kilusang makakalikasan, at iba pang mga larangan.

Sa sining, maaaring tumukoy ang **naturalismo** sa:
* Naturalismo (mga sining), isang estilo sa pagpipinta at sa biswal na mga sining.
* Naturalismo (panitikan), isang estilong pampanitikan.
* Naturalismo (tanghalan), isang kilusan sa teatro at dramamg nagsimula noong ika-19 daang taon.

## Tingnan din 
* Naturismo
Pamamahala

Ang **pamamahala** o **pangangasiwa** sa lahat ng mga gawaing pangnegosyo at mga samahan o organisasyong pangtao ay ang payak na kilos o galaw ng pagtitipon ng mga tao upang maisakatuparan ang mga layunin at adhikaing ninanais.  Binubuo ang pamamahala ng pagpaplano, pagoorganisa o pagsasaayos, pamumuno, o pagbibigay ng diresiyon (pagdidirihe), at pagtaban (pagkontrol) sa isang organisasyon (isang pangkat ng isa o mahigit pang mga tao o entidad) o pagsisikap para sa layuning matupad ang isang pakay.  Tumutukoy ang **pangasiwaan** sa tao o mga taong nagsasagawa o nagsasakatuparan ng pamamahala, katulad ng isang **pamahalaan** o **gobyerno**.   

Kabilang sa **pagpupuno**, *resourcing* sa Ingles, ang pagtatalaga, pagpapadala, at manipulasyon (paglilipat at paglalagay o paglalagak) ng mga tauhan (*human resources*), mapagkukunan o pampunong panggugol o pondo (*financial resources*), mga pinanggagalingang teknolohikal (*technological resources*), at likas na yaman. 

Sa mga kumikitang organisayon, ang pangunahing tungkulin ng pamamahala ay ang kasiyahan ng mga *stakeholders*. Ang mga kariniwang nasasangkot ay ang pagtutubo (para sa mga *shareholders*), pagagawa ng mga mabuting produkto na tama ang gastos (para sa mga namimili), at ang pagbibigay ng maganda na oportunidad para sa mga empleyado. Sa pamamahala ng organisayson na hindi pangkalakal, importante rin ang tiwala ng mga donor. Sa karamihan ng mga modelo ng pamamahala, ang mga *shareholders* ay bumobota para sa *board of directors* at sila ay uupa ng pamamahala para sa empleyedo nila. Ang ilang mga organisayon ay nag eeksperimento ng ibang mga paraan (katulad ng modelo kung saan bumoboto ang mga empleyado) ng pagpili ng mga tagapamahala, pero bihira ito. 

## Tingnan din 
* Pabahalaan

## Mga sanggunian
Kasangkapan (paglilinaw)

Ang salitang **kasangkapan** ay maaari ring tumukoy sa mga sumusunod:

*kasangkapan (anatomiya), bahagi ng katawan ng tao.
*organo, bahagi ng katawan ng tao.
*kasangkapan (sa bahay)
*kasangkapan (sa trabaho)
Darna (paglilinaw)

Maaaring tumukoy ang **Darna** sa:

Darna, isang kathang-isip na katauhan na nilikha ni Mars Ravelo, isang manunulat sa komiks. Bukod sa komiks, may ilang mga midya na lumabas si Darna:

*Sa pelikula:
***Darna (1951)*, kauna-unahang pelikula ng Darna na ginampanan ni Rosa del Rosario
***Darna Kuno*
***Bira, Darna, Bira*
***Isputnik Vs. Darna*
***Darna and the Giants*
***Darna (1981)*
***Darna (1991)*
***Pagbabalik ni Darna*
***Darna at Ding*
***Darna at ang Babaing Tuod*
***Darna ang Pagbabalik*
***Lipad, Darna, Lipad*
***Darna at ang Babaing Impakta*
***Darna at ang Babaing Lawin*
***Darna and the Planetman*
***Darna VS The Planet Women*
*Sa telebisyon:
**''Mars Ravelo's Darna* (seryeng pantelebisyon ng 2005), seryeng pantelebisyon na pinagbidahan ni Angel Locsin.
***Mars Ravelo's Darna'' (seryeng pantelebisyon ng 2009), seryeng pantelebisyon na pinagbidahan ni Marian Rivera.

## Ibang gamit
**Lugar**:
*Darna, Nepal
*Darna, isang lungsod sa hilagang-silangan ng Libya.

**Musika**:
*Darna (banda), isang Kastilang banda.
Kapayapaan

.]]
Ang **kapayapaan** ay ang kalagayan ng pagkakaroon ng **katahimikan** at **katiwasayan**. Ito ang katayuan sa panahon na walang gulo, away, alitan, o digmaan.

## Mga singkahulugan 
Katumbas ito ng kapanatagan, mapayapa, payapa, panatag, tiwasay, tahimik, kalmado, kalmante, kahinahunan, mahinahon, hindi maligalig, walang istorbo, walang kalikutan, matiwasay, trangkilo, tampay, matampay, matining, mahumaymay, apasible, matimpi, walang tinag, walang galaw, malamikmik, walang tigatig, serenidad, trankilidad, malubag, nakatahan, nakahunusdili, nakakalma, malamig, nakahupa, nakalubay, nagpalindaya ,tahimik, at naglubay.

## Tingnan din 
* Namayapa o pamamayapa, sa diwang namatay na, yumao na, o sumakabilang-buhay na.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Etika
Kategorya:Pansariling buhay
Kategorya:Pakikipag-ugnayan
Kategorya:Diplomasya
Pagkadiyos

Ang **pagkadiyos**, **pagkadyos**, **kadyosan**, o **kadiyosan**, tinatawag na *deity* sa Ingles at *deidad* sa Kastila, ay maaaring tumukoy sa:

*diyos
*bathala
*anito
*idolo

## Mga sanggunian
Teokrasya

Ang **teokrasya** ay isang anyo ng organisasyon o pamahalaan kung saan ang opisyal na patakaran ay umaayon sa doktrina o teolohiya ng isang partikular na sekta o relihiyon. Ang mga  kapangyarihan o autoridad nito ay kinabibilangan ng Supreme Leader of Iran, Dalai Lama, papa, pari o mga pangkat gaya ng Taliban. Ito ay maaari ring tumukoy sa sinumang mga opisyal na nagpahayag na hinirang sila ng Diyos upang maging pinuno.   Maaari rin itong katawagan para sa nasyon o bansang nasa ilalim ng **sistemang teokrasya**.  Tinatawag na **teokrato** o **teokratiko** ang pinuno sa sistemang teokrasya o tawag din para sa taong naniniwala sa teokrasya.

## Tingnan din
*Separasyon ng simbahan at estado
## Mga sanggunian 
Kategorya:Relihiyon at pamahalaan
*
Kategorya:Relihiyon at politika
Kategorya:Batas panrelihiyon
Sine Novela

Ang **Sine Novela** ay isang afternoon Drama block na kasalukuyang iniere ng GMA Network.

## Mga pangkasalukuyang palabas
## Upcoming Shows
## Mga dating palabas
## Tingnan din
*Talaan ng mga palabas ng GMA Network

Kaurian:GMA Network
Upanishad

Ang mga **Upanishad** ay ilan sa banal na mga aklat ng mga taong Hindu. Bahagi ang mga Upanishad ng isang malaking kalipunan ng mga banal na aklat na tinatawag na mga Veda. Nakalagay ang mga ito sa hulihan ng mga Veda at pangunahing tumatalakay sa kaalaman o karunungan. Dahil dito, may ilang mga baha-bahagi ng mga Veda ang tinatawag silang **Jnana-Kanda** (nangangahulugan ang *Jnana* bilang "kaalaman"). At dahil nasa hulihang bahagi sila ng mga Veda, malimit rin silang tinatawag na mga teksto ng *Vedanta* (*veda*: ng mga veda, *anta*: nasa hulihan). Binubuo ng mga Upanishad ang pundasyon o haligi ng pilosopiya ng relihiyong Hinduismo. 

Kilalang-kilala ang mga Upanishad sa buong mundo. Nilalarawan nilang dapat na subukin ng taong matuto pa at maunawaan pa ang tungkol sa Diyos.

Hindi kabilang ang mga Upanishad sa isang tiyak na panahon ng panitikang Sanskrito. Ang mga pinakamatatanda, katulad ng Brhadaranyaka Upanishad at Chandogya Upanishad, ay maaaring nagmula pa sa ika-8 daang taon BK, samantalang ang pinakamaaga o "pinakabata" ay nagmula pa sa panahong midyibal o maagang makabagong panahon, ayon sa partikular na Upanishad.

Kategorya:Hinduismo
Kategorya:Panitikang Hindu
Kategorya:Mga relihiyosong kasulatan
Budu

Ang **budu** (mula sa Ingles na *voodoo*) ay isang kulto ng pananampalataya o relihiyong matatagpuan sa Haiti, na isinasagawa ng mga taong itim ang kulay ng balat.  Kinasasangkutan ito ng salamangka at pangkukulam, pati ng mga ritwal ng pakikipag-ugnayan sa mga anito at maging sa mga patay.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga pananampalataya, tradisyon, at kilusang panrelihiyon
Muhammad ibn Mūsā al-Khwārizmī

thumb|right|Isang pahina mula sa *Alhebra* ni al-Khwārizmī.

Si **Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi**, binabaybay ding **Muhammad ibn Mūsā al-Khwārizmī** (Persa:محمد بن موسى خوارزمی; Arabe: محمد بن موسى الخوارزمي) ay isang Persang matematiko na namuhay at nanirahan sa Baghdad noong taon ng 830. Siya ang umimbento o lumikha ng alhebra, kaya't kalimitan siyang tinatawag bilang "ang ama ng alhebra". Sumulat din siya ng isang aklat tungkol sa "mga bilang na Indiyano" at sa kung paano magsagawa ng pagdaragdag o adisyon at subtraksiyon o pagbabawas ng mga ito. Noong Gitnang mga Panahon, binasa ng mga matematiko sa Europa ang kanyang aklat. Tinawag ng Europeong mga matematiko ang mga bilang na ito na "Arabeng mga bilang" (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, ...) at ginamit ang mga ito sa halip na ang Romanong mga bilang (I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, ...). Mas madaling magsagawa ng matematika sa pamamagitan ng paggamit ng Arabeng mga bilang. Gayundin, dahil sa walang bilang na sero ang Romanong mga bilang.

Umakda siya ng aklat ukol sa alhebrang pinamagatang "''Al-Jabr Wal' Muqibla*" kung saan ipinakilala niya ang kanyang sariling sistema ng bilang, at ipinakilala rin niya rito ang Arabeng mga bilang. Isinalinwika ang kanyang mga aklat patungo sa mga wikang Griyego at Latin. Pinangalan ang kanyang mga aklat bilang "*So said Algorizmi''", na pinagmulan ng salitang "Algoritmo".
 

Kategorya:Mga Muslim
Kategorya:Mga matematiko
Sputnik 1

thumb|left|Sputnik signal
Ang **Sputnik 1** ay ang kauna-unahang satellite na umikot sa mundo. Ito ay unang nai-lunsad sa isang low altitude elliptical na ligiran ng Unyong Sobyet noong ika-4&nbsp;ng oktubre, 1957, at ang una sa serye ng mga satellite na tinatawag ding bilang Sputnik Program. Ang hindi ikinasisiyang paglunsad ng Sputnik 1 ay nagbunga ng isang Sputnik crisis sa Estados Unidos na nagliyab ng isang Space Race sa Cold War.

Maliban sa halaga nito bilang ang nauna, ang satelite na ito ay tumulong sa pagtatalaga ng densidad ng mga mataas na mga layer ng atmospera sa pamamagitan ng pagsukat sa pag-iiba ng orbit ng naturing satellite. Ito rin ay nagbigay ng datos sa distribusyong radio-signal ng ionosphere. Pressurized na Nitrogen, sa katawan ng satellite ay nagbigay ng oppurtunidad para sa isang metioroid detection. Kung ang isang metioroid ay makakabutas sa outer hull ng satellite, ito ay madedetect at ang datos ay maipapadala pabalik sa mundo.

Ang Sputnik-1 ay nalunsad sa looob ng International Geophysical Year mula Site No. 1 sa kabulundukan ng Tyuratam sa Kazakh SSR (ngayon ay nasa Baikonur Cosmodrome). Ang satellite ay naglakbay ng 29,000 kilometro (18,000&nbsp;mi) kada oras, tinatayang 96.2 minuto para makumpleto ang orbit, at naglabas ng mga radio signals sa pagitan ng 20.005 at 40.002&nbsp;MHz na namonitor ng mga amateur video operators sa buong mundo. Ang mga signal ay nagpatuloy pa ng 22 na araw hanggang ang mga bateryang transmisyunal ay naubusan noong ika 26&nbsp;ng oktubre 1957. Ang Sputnik 1 ay nasunog noong ika 4&nbsp;ng Enero, 1958 habang ito ay nahuhulog mula sa orbit papuntang mundo, matapos maglakbay ng 60 million km (37 million miles) at nagtagal ng tatlong buwan sa orbit.

Ang petsa ng paglulunsad ng Sputnik 1 ay ang simula ng panahon ng kalawakan ng sangkatauhan, at sa Russia ito ay ipinagdiriwang taun-taon bilang isang di malilimutang araw ng mga tropa sa kalawakan. Ang isang kapatagan sa ibabaw ng Pluto ay pinangalanan pagkatapos ng unang artipisyal na satellite ng Earth.

## Lokasyon ng Proyekto 
Ang Sputnik ay binuo at ginawa sa lungsod ng Dnipropetrovsk sa silangang Ukraine. Ito ay ginawa sa isang tagong Sobyet na pasilidad na hanggang ngayon ay nakatayo pa at kasalukuyang gumagawa pa rin ng mga sasakyang pang hangin at pang kalawakan. Ang pasilidad ay kadalasasng kilala sa accronym nito na YUZMASH. Ito ay nag-ooperate sa isang domestic na paliparan sa Ukraine na may katulad na pangalang Yuzmashavia.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Astronomiya
Play

Ang ***play*** ay isang salitang Ingles, binibigkas na /pley/, ay maaaring tumukoy sa:

* Laro, isang gawain.
* Dula, isang may kayariang uri ng pagtatanghal na pampanitikan.
Sanggol

Ang **sanggol** ay isang salitang ginagamit na pantawag para sa napakabata pang supling o anak ng mga tao at iba pang mga primado. Tinatawag din itong **bata**.

## Tingnan din
* Namumuong sanggol

## Mga sanggunian 
Kategorya:Tao
Pierre de Fermat

Si **Pierre de Fermat** (Agosto 17, 1601 – Enero 12, 1665) ay isang manananggol na Pranses sa *Parlement* ng Toulouse, katimugang Pransiya, at isa ring technician. Itinuturing siya ng maraming mga tao bilang ang ama ng makabagong kalkulus. Siya ay kinilala sa pagtuklas sa orihinal na paraan ng paghanap ng pinakamalaki at pinakamaliit na mga ordinado ng nakakurbang mga guhit, naging tagapag-ambag din siya sa dipirensiyal na kalkulus, na hindi pa nalalaman noong kanyang kapanahunan. Dahil naman sa kanyang mga pag-aaral sa teoriya ng mga bilang, tinagurian siyang tagapagtatag ng makabagong teoriya para rito. Nakapagbigay din siya ng natatanging mga kontribusyon sa heometriyang analitiko at probabilidad.

Naging bantog din si De Fermat dahil sa paggawa niya ng isang payak na pangmatematikong pahayag, ang Huling Teorem ni Fermat, na sinabi niyang mapapatunayan niya, subalit hindi niya isinulat ang kanyang katibayan. Sinubok ng mga matematikong patotohanan ito sa loob ng daan-daang mga taon bago nagawa ito. Maaari wala naman talagang katibayan si De Fermat para sa teorem na ito, ngunit inisip niyang mayroon siya nito. 

Kategorya:Mga matematiko mula sa Pransiya
Arko

thumb|Arko
:*Huwag itong ikalito sa arka.*
Ang **balantok**, **arko**, **balukay**, o **alakos** ay isang bukas na lugar o butas sa isang gusali na nakakurba ang itaas.  Maaaring bilog, katulad ng bahagi ng isang bilog, o patulis, katulad ng dalawang bahagi ng mga bilog na magkatabi.  Kalimitang gawa ang balantok ng mga gusali sa maraming maliliit na mga bato, tisa, o bloke ng ladrilyo.  Pinipigil ng tinatawag na "susing-bato" ang batong nasa pinakatuktok ng arko ang pagbagsak ng lahat ng iba pang mga batong pang-arko.  Nailalagay ang mga arko sa mga pintuan at mga dungawan o bintana.

Maaring kasingkahulugan ng mga arko ang bobeda (o *vault* sa Ingles), subalit naiiba ang bobeda sa tuloy-tuloy na arko nito na binubuo ang isang bubong. Pinakamaagang lumitaw ang mga arko noong ikalawang milenyo BC sa arkitekturang ladriyo ng Mesopotamia at ang kanilang sistematikong gamit na nagsimula noong mga sinaunang Romano, na ang unang naglapat ng kaparaanang ito sa iba't ibang istraktura.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Arkitektura
W. B. Yeats

Si **William Butler Yeats** (13 Hunyo 1865 – 28 Enero 1939) ay isang Ingles-Irlandes na makata, dramatista, mistiko, at isa sa pinakapangunahing mga tao ng ika-20 daang taon sa panitikan. Ipinanganak siya sa Dublin, ngunit madalas na nasa Sligo. Naglalarawan ng mito at alamat ang unang mga nagawang tula ni Yeats, ngunit naging nakatuon sa mga paksang kontemporaryo sa paglaon. Isa sa kanyang pinakabantog na mga tula ang "Si Leda at ang Gansa".

Kasama si *Lady Gregory* at iba pa, isa siya sa mga taong nagtatag ng Tanghalan ng Panitikang Irlandes at ng Tanghalang Abbey.

Naging interesado rin siya hermetisismo at teosopiya.

Napanalunan ni Yeats ang Gantimapalang Nobel sa panitikan noong 1923.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga makata
Kategorya:Mga laureado ng Gantimpalang Nobel
Kategorya:Mga manunulat mula sa Irlanda
Sebastian Cabot

Ang **Sebastian Cabot** ay maaaring tumukoy sa: 

*Sebastian Cabot (eksplorador) (1476–1557), isang Italyanong eksplorador.
*Sebastian Cabot (aktor) (1918–1977), isang Britanikong aktor.
Charles Babbage

Si **Charles Babbage, FRS** (26 Disyembre 1791 – 18 Oktubre 1871) ay isang Ingles na matematiko, pilosopo, imbentor, at inhinyerong mekanikal na nagpanimula ng konsepto ng isang naipoprogramang kompyuter. Nakatanghal ang mga bahagi ng kanyang hindi pa buong mga mekanismo sa Museo ng Agham sa London. Noong 1991, binuo ang isang umaandar ng maayos na makinang pangdiperensiya mula sa mga orihinal na plano ni Babbage. Binuo para sa mga toloransiyang magagawa noong ika-19 daang taon, ang tagumpay ng nabuong makina ay nagpapakitang gagana talaga ang makina ni Babbage. Pagkalipas ng siyam na mga taon, nakumpleto ng Museo ng Agham ang panglimbag ng kompyuter (printer ng kompyuter) na dinisenyo ni Babbage para sa makinang pangdiperensiya, isang masalimuot na aparato noong ika-19 daang taon. Itinuturing siya bilang isa sa mga "ama ng kompyuter" Itinuturing din si Babbage bilang ang nakaimbento ng unang mekanikal na kompyuter na lumaong nagbunga sa marami pang mga kompyuter na may mga disenyong masasalimuot.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kompyuter
Kategorya:Mga matematikong Ingles
Kategorya:Mga pilosopong Ingles
Kategorya:Mga imbentor mula sa Inglatera
Ernest Hemingway

Si **Ernest Miller Hemingway** (21 Hulyo 1899&nbsp;– 2 Hulyo 1961) ay isang Amerikanong manunulat at tagapamahayag. Noong dekada 1920, naging bahagi siya ng pamayanan ng mga taong umalis sa sariling bansa upang manirahan sa Paris, at isa sa mga beterano ng Unang Digmaang Pandaigdig na lumaong nakilala bilang "ang Nawawalang Salinlahi." Noong 1935, natanggap niya ang Gantimpalang Pulitzer para sa *Ang Matandang Lalaki at ang Dagat* (o *The Old Man and the Sea* sa Ingles). Noong 1954, napagwagian niya ang Gantimpalang Nobel para sa Panitikan.

Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga laureado ng Gantimpalang Nobel
Charles Dickens

Si **Charles John Huffam Dickens**, FRSA (7 Pebrero 1812–9 Hunyo 1870), na may pangalang ginagamit sa pagsusulat na **"Boz"**, ay ang pinakabantog na nobelistang Ingles noong panahong Biktoryana at isa sa pinakatanyag sa lahat ng kapanahunan. Nilikha niya ang ilan sa pinaka hindi malilimutang mga tauhang pampanitikan. Hindi nawawalan ng mga kopyang nakalimbag ang kanyang mga nobela at mga maiikling kuwento.

Karamihan sa kanyang mga gawa ang unang lumitawa sa mga pahayagan at mga magasin sa anyong hulugan o seryalisado (mga serye), isang mas gustong paraan ng paglalathala ng kathang-isip noong panahong iyon. Hindi katulad ng ibang mga manunulat na binubuo muna ang buong mga nobela bago magsimula ang paglalathalang pauna-una ang mga bahagi, kalimitang isinusulat ni Dickens ng baha-bahagi ang kanyang mga nobela ayon sa pagkakasunud-sunod kung paano ito dapat lumitaw. Nagbigay ang gawain niyang ganito ng isang partikular na ritmo para sa kanyang mga kuwento, na may sunud-sunod na mga "pambitin" upang mapanatili ang pananabik ng madlang mambabasa sa susunod na labas. Matutunghayan sa kanyang mga gawa ang nakita niyang pangangailangan ng pagbabago sa lipunan o reporma.

Hinangaan si Dickens ng mga manunuring pampanitikan at kapwa mga nobelistang katulad nina George Gissing at G. K. Chesterton dahil sa kanyang pagkadalubhasa sa prosa, at para sa kanyang tanghalan ng natatanging mga tauhan o karakter, na karamihang nagtamo ng katayuang huwaran sa mundong nagsasalita ng Ingles. Ngunit may iba namang katulad nina Henry James at Virginia Woolf na pinagbintangan siya ng pagkakaroon ng sentimentalidad at bilang hindi mabibigyan ng masigabong palakpakan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Ingles
Kategorya:Mga nobelista
Kategorya:Mga manunulat mula sa United Kingdom
Michael Faraday

Si **Michael Faraday** (22 Setyembre 1791 - 25 Agosto 1867) ay isang Ingles na kimiko at pisiko.

Sa kanyang kapanahunan, tinatawag ang mga taong katulad niya bilang mga *likas na mga pilosopo* o mga *pilosopong natural*. Gayundin, noong panahong iyon, kaunti lamang ang nalalamang tungkol sa kuryente o elektrisidad. Maraming mga bagay na natuklasan si Faraday hinggil sa paraan ng pagganap ng kuryenteng dumaraloy sa alambre bilang isang balani o magneto (tinatawag ngayon na elektromagnetismo). Natuklasan din ang maraming mga bagay kung paano magagamit ang elektrisidad na sinasamahan ng mga kimikal upang mapagbago ang mga ito (kilala sa ngayon bilang elektrokimika).

Naipakita niyang may kakayahan maipluwensiyahan o maapektuhan ng magnetismo ang sinag ng liwanag, dahil magkapareho lamang ang dalawang ito sa katotohanan. Siya ang umimbento ng unang motor na de-kuryente. Dahil sa kanyang maagang mga gawa kaya't naging isang gamiting bagay ang kuryente sa kasalukuyang panahon.

## Tingnan din
Mga bagay na may kaugnayan kay Faraday:
* Kalang Bunsen
* Iono
* Lobo

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pisiko mula sa Inglatera
Kategorya:Mga kimiko mula sa Inglatera
Victor Hugo

Si **Victor-Marie Hugo** (26 Pebrero 1802 – 22 Mayo 1885) ay isang Pranses na makata, mandudula, nobelista, manunulat ng sanaysay, artistang pangbiswal, politiko, aktibistang pangkarapatan ng tao, at tagapagtaguyod ng kilusang Romantiko (tagapagtangkilik ng Romantisismo) sa Pransiya.

Sa Pransiya, hindi lamang nakasalalay sa kanyang mga nobela ang kabantugan sa panitikan ni Hugo, subalit gayundin sa kanyang pangmakata at dramatikong mga nagawa. Karamihan sa mga tomo ng panulaan, katulad ng *Les Contemplations* at *La Légende des siècles* ang tinatangkilik ng mga manunuri ng panitikan, at minsang kinikilala si Hugo bilang pinakadakilang makatang Pranses. Sa labas ng Pransiya, pinakakilala ang kanyang mga nobelang *Les Misérables* at *Notre-Dame de Paris* (kilala sa Ingles bilang *The Hunchback of Notre Dame* o "Ang Kuba ng Notre Dame").

Bagamang isang konserbatibong royalista noong kanyang kabataan, naging isang liberal si Hugo habang lumilipas ang mga dekada. Naging tagapagtangkilik siya ng republikanismo, at nagtatalakay ang kanyang mga gawa ng mga paksang pampolitika at panglipunan, pati na ng mga gawi sa sining, noong kanyang panahon.

Nakalibing ang kanyang bangkay sa loob ng *Panthéon*.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga manunulat mula sa Pransiya
Kategorya:Mga makata mula sa Pransiya
Kategorya:Mga mandudula mula sa Pransiya
Kategorya:Mga nobelista mula sa Pransiya
Kategorya:Mga tagapagsanaysay mula sa Pransiya
Kategorya:Mga alagad ng sining mula sa Pransiya
Kategorya:Mga politiko ng Pransiya
Kategorya:Mga aktibista mula sa Pransiya