Dyeus

Ang **Dyēus**, **Dieus**, o ***Dyēus ph2ter** ay pinaniniwalaan na naging pinuno o pangunahing diyos sa mga tradisyong panrelihiyon ng prehistorikong mga tribong Proto-Indo-Europeo. Bilang kabahagi ng isang mas malaking panteon (kapangkatan ng mga diyos), siya ang diyos ng liwanag na pang-araw ng kalangitan, at ang kaniyang puwesto ay maaaring nagsalamin ng posisyon ng patriyarka o ng monarka ng lipunan. Ang diyos na ito ay hindi tuwirang napatunayan; sa halip muling binuo ng mga paham ang diyos magmula sa mga wika at mga kultura ng mga bansang Indo-Europeo.

## Sumunod na mga diyos na pang-etimolohiyang may kaugnayan sa Dyeus
*Sa mitolohiyang Griyego, si Zeus
*Sa mitolohiyang Romano, si Jupiter (orihinal na Iuppiter)
*Sa makasaysayang relihiyong Vedico, si [[Dyaus Pita|]]
*Maaaring si Dionysus, at ang Tracianong si Sabazios (mula sa Saba Zeus?)

Nakaugat sa kaugnay subalit namumukod-tanging salitang Indo-Europeong salita na **deiwos* ay ang salitang Latin para sa "diyos" na *deus*. Ang salitang Latin na ito nagpatuloy sa Ingles na *divine*, "deity", at ang orihinal na salitang Hermaniko ay nananatiling nakikita sa "Tuesday" ("Araw ni Tīwaz") at ng Lumang Nordikong *tívar*, na maaaring nagpatuloy sa toponimong *Tiveden* ("Kahoy ng mga Diyos", o ni Týr).
 ay isang anyo ng Dyeus.]]
.]]

## Pangkat na **Deiwos**
*Ang Hermanikong si *Tiwaz* (na pagdaka ay nakikila bilang si Týr)
*Ang Latin na *Deus*
*Ang Indo-Irani na *Deva/Daeva*
*Ang Baltikong *Dievas*
*Ang pangmitolohiyang Celtic na pang-Gaul na *Dēuos* (bilang isang halimbawa lamang)
*Maaaring pangmitolohiyang Islabiko na *divu* (mga dimonyo — na ang kahulugan ay nakuha magmula sa Iranyano)

Ang Estonianong *Tharapita* ay mayroong pagkakahalintulad sa *Dyaus Pita* sa pangalan, bagaman naunawa ito bilang mayroong kaugnayan sa diyos na si Thor.

Si Dyeus ay ipinagbubunyi bilang si *Dyeu Ph2ter*, literal na "Ama ng langit" o "nagniningning na ama", na isinasalamin ng Latin na Iūpiter, *Diēspiter*, na maaaring Dis Pater at *deus pater*, na sa Griyego ay *Zeu pater*, na sa Sanskrit ay ''*. Sa kaniyang aspekto bilang isang amang diyos o diyos na ama, ang kaniyang konsorte ay si *Pltwih2 Mh2ter*, "Inang Lupa" (Inang Mundo o Inang Daigdig).

Habang umuunlad o nagkaroon ng ebolusyon ang mga panteon ng indibidwal o bawat isang mga mitolohiya na may kaugnayan sa relihiyong Proto-Indo-Europeo, ang mga katangian ni Dyeus ay paminsan-minsang muling naipamumudmod sa iba pang bagong mga diyos. Sa mga mitolohiyang Griyego at Romano, nanatili si Dyeus bilang pinuno o pangunahing diyos, samantalang sa mitolohiyang Vedico, ang pang-etimolohiyang pagpapatuloy ng Dyeus ay naging isang napaka abstrakto o walang tiyak na hubog na diyos, at ang kaniyang orihinal na mga katangian, at ang kaniyang pangingibabaw sa iba pang mga diyos, ay nalipat sa mga diyos na ang mga pangalan ay maari (Agni) o hindi maaaring (Indra) bakasin sa Proto-Indo-Europeo.

## Bilang isang pangkaraniwang pangngalan
Ang pangalan ni Dyēus ay maaaring mangahulugan din bilang "ang kalangitan na pang-araw" o "ang langit na pang may liwanag":
* Sa Sanskrit, bilang *div-* (pang-isahang nominatibo na *dyāus* sa piling ng vrddhi), ang pang-isahan nito ay nangangahulugang "ang kalangitan" at ang pangmaramihan ito ay may kahulugang "mga araw".
* Kapag binigkas na **di-ēus* (2 mga pantig), ito ay naging Latin na *diēs* = "araw".
* Ang Pinlandes na *taivas* at ang Estonianong *taevas*, na may kahulugang "kalangitan" o "langit," ay maaaring nakaugat sa kanilang kanugnog na Baltikong *Dievas* o sa Hermanikong *Tiwaz''.

## Tingnan din 
* Relihiyong Proto-Indo-Europeo
* Tengri

## Mga sanggunian
## Bibliyograpiya 
* .

## Mga mababasa pa 
* .

Kategorya:Mga diyos na Proto-Indo-Europeo
Kategorya:Mitolohiyang Europeo
Kategorya:Mga diyos ng langit at panahon
Kategorya:Mga etimolohiya