Ip Man

Si **Ip Man** (Oktubre 1, 1893 – Disyembre 2, 1972),  kilala din bilang **Yip Man** ay isang Tsinong bihasa sa sining pandigma. Marami siyang naging mga mag-aaral na naging magagaling na guro sa sining pandigma sa kanilang sariling panahon.  Isa sa kanyang mga tanyag na mag-aaral ay si Bruce Lee.

## Kabataan
Si Ip Man ay anak nina Yip Oi-dor at Ng Shui. Siya ay pangatlo sa apat na magkakapatid. Siya ay lumaki sa isang mayamang pamilya sa Foshan, Guangdong at doon din ay nakatanggap ng tradisyunal na edukasyong Tsino.  Ang pangalan nang kanyang mga kapatid ay sina Yip Kai-gak (lalake), Yip Wan-mei (babae) at si Yip Wan-hum (babae).

Si Ip Man ay nagsimulang matuto ng Wing Chun mula kay Chan Wah-shun noong siya ay 13 na taong gulang. Dahil si Chan ay 70 taong gulang na noong panahong iyon, si Ip na ang kanyang naging huling mag-aaral. Dahil sa edad ng kanyang guro, natutunan ni Ip Man ang karamihan ng kanyang galaw at pamamaraan mula sa pangalawang pinakamatandang mag-aaral ni Chan na si Ng Chung-sok.  Si Chan ay namatay tatlong taon pagkatapos magsimulang mag-aral ni Ip at isa sa kanyang kahilingan ay para kay Ng na ipagpatuloy ang pagtuturo kay Ip Man.

Sa edad na 15, si Ip ay pumuntang Hong Kong sa tulong nang kanyang kamag-anak na si Leung Fut-ting. Makalipas ang isang taon, siya ay pumasok sa St. Stephen’s College na isang sekondaryang paaralan para sa mayayamang pamilya at banyaga na nakatira sa Hong Kong.

## Buhay sa Hong Kong
Sa simula, ang negosyo ni Ip Man na pagtuturo ng sining pandigma ay naging mahina dahil kaunting mga mag-aaral lamang ang tumatagal ng ilang buwan. Siya ay dalawang beses na naglipat ng paaralan.  Una ay sa Daang Castle Peak na nasa Sham Shui Po at pangalwa ay sa Kalye Lee Tat na nasa Yau Ma Tei.  Simula noon, ang kanyang mga mag-aaral ay naabot na ang galing na matuto ng Wing Chun at makapagsimula ng kanilang mga sariling paaralan.  Ilan sa kanyang mga mag-aaral ay nakipagkompitensya sa ibang mga nagsasanay ng sining pandigma para makumpara ang kanilang galing at ang kanilang mga panalo ay nagpataas sa reputasyon ni Ip Man. Noong 1967, si Ip Man at ilan sa kanyang mga mag-aaral ay nagtayo ng Hong Kong Wing Chun Athletic Association.

Si Ip Man ay sinasabing regular na gumagamit ng opyo. Isa sa kanyang mga dating mag-aaral na si Duncan Leung ay sinabing ginagamit ni Ip Man ang salapi mula sa matrikula upang masuportahan ang kanyang pagkalulong sa opyo..

## Pagkamatay at pamana
Si Ip Man ay namatay noong Disyembre 2, 1972 dahil sa kanser sa lalamunan.

Ang kanyang pamana ay ang pag-aaral ng Wing Chun sa buong daigdig. Ilan sa kanyang magagaling na mag-aaral ay sina Leung Sheung, Lok Yiu, Leung Ting, Chu Shong-tin, Wong Shun leung, Wong Kiu, Yip Bo-ching, William Cheung, Hawkins Cheung, Bruce Lee, Wong Long, Wong Chok, Law Bing, Lee Shing, Ho Kam-ming, Moy Yat, Duncan Leung, Derek Fung Ping-bor, Chris Chan CHing, Viktor Kan Wah Chit, Stanley Chan, Chow Sze, Chuen, Tam Lai, Lee Che-kong, Kang Sin-sin, Simon Lau, ang kanyang pamangkin na si Lo Man-kam at mga anak na sina Ip Ching at Ip Chun.

Nag-iwan din si Ip Man ng isang tala tungkol sa Wing Chun. Maraming sa kanyang kagamitan ay makikita sa museo ng “Yip Man Tong” sa Lumang Templo ng Foshan.

## Sa kulturang popular
Ang *Ip Man*, ay isang pelikula na nakabatay sa buhay ni Ip Man. Ito ay inilabas sa mga sinehan noong 2008 at si Donnie Yen ang gumanap bilang Ip Man. Ang pelikula ay nagkaroon ng ilang mga pagkakaiba mula sa buhay ni Ip Man para magkaroon ng karagdagang drama ang salaysayin.  Ang panganay na anak ni Ip Man na si Ip Chun ay lumabas sa pelikula at nagsilbing kasangguni sa proyektong ito.  Ang pelikula ay nakatuon sa buhay ni Ip Man noong dekada 1930 hanggang dekada 1940.  Ang proyektong ito ang unang pelikulang nakabase sa buhay ni Ip Man. Ang kasunod nitong *Ip Man 2* ay nakatuon sa pagsisimula ni Ip Man sa Hong Kong kasama ang kanyang mga disipulo kasama na si Bruce Lee.

Isa pang pelikula ang lumabas tungkol kay Ip Man na may pamagat na *The Legend is Born - Ip Man*. Ito ay inilabas sa mga sinehan noong Hunyo 2010. Si Herman Yau ang direktor ng pelikula at si Dennis To ang gumanap na Ip Man.  Si Ip Chun ay nagkaroon ng espesyal na paglabas sa pelikula bilang si Leung Bik.

Ang pelikula ni Wong Kar-wai na *The Grandmaster* kung saan si Tony Leung ang gaganap na Ip Man ay nailabas noong 2012. Si Yu Chenghui ay gumanap na Ip Man sa *The Legend of Bruce Lee,* isang serye sa telebisyon noong 2008 na nakabase sa buhay ni Bruce Lee na isa sa mga mag-aaral ni Ip Man.

## Mga sanggunian
Kategorya:Ipinanganak noong 1893
Kategorya:Namatay noong 1972
Kategorya:Mga Tsino