Roy Cimatu

Si **Roy Agullana Cimatu** (, ipinanganak noong 4 Hulyo 1946) ay isang nagretirong heneral ng Hukbong Katihan ng Pilipinas na naglilingkod bilang Kalihim ng Kapaligiran at Likas na Yaman mula 2017 sa Gabinete ni Pangulong Rodrigo Duterte. Dati siyang naglingkod bilang Punong Kawani ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas mula Mayo hanggang Setyembre 2002 sa ilalim ni Pangulong Gloria Macapagal Arroyo. Pagkatapos ng pagreretiro mula sa militar, itinalaga siya ni Pangulong Arroyo bilang Tanging Sugo sa Gitnang Silangan noong kapanahunan ng Digmaang Irak.

## Unang bahagi ng talambuhay at edukasyon
Isinilang si Roy Cimatu noong 4 Hulyo 1946 sa Bangui, Ilocos Norte, pangatlong anak ni Fidel Magarro Cimatu Sr., beterano sa digmaan at Clara Agullana, guro sa pampublikong paaralan. Nagtapos siya ng mababang paaralan sa Mababang Paaralan ng Bangui, at nagtapos ng mataas na paaralan sa Pambasang Mataas na Paaralan ng Bangui. Nagsanay sin siya sa Atasang Katihan ng Estados Unidos at Dalubhasaan ng Kawaning-Heneral sa Fort Leavenworth sa Kansas, Nagkakaisang Estado.

Noong Mayo 2002, hinirang ni Pangulong Gloria Macapagal Arroyo si Cimatu bilang Ika-30 Punong Kawani ng Sandatahang Lakas batay sa kanyang mga nagawa sa paglilingkod sa militar sa loob ng 36 na taon.

Bilang sugo ni Arroyo, nakipag-ayos din si Cimatu para sa pagsuko ng 326 opisyal ng AFP na sumanib sa Pangkat Magdalo sa pag-aalsa sa Oakwood noong Hulyo 2003. Naglingkod si Cimatu bilang Tanging Sugo sa Gitnang Silangan para kay Pangulong Arroyo hanggang 2010 at kay Pangulong Benigno Aquino III mula 2010 hanggang 30 Hunyo 2011.

Noong 11 Oktubre 2016, si Cimatu ay muling hinirang sa parehong posisyon bilang Tanging Sugo sa Gitnang Silangan ni Pangulong Rodrigo Duterte. Bilang tanging sugo ni Duterte, siya ay bahagi ng delegasyon ng Pangulo sa mga pambansang pagdalaw sa Arabyang Sawdi, Bareyn at Katar mula Abril 10 hanggang 16, 2017.

Noong 23 Abril 2017, sa seremonya ng pagbubukas ng Palarong Pambansa 2017 sa San Jose de Buenavista, Antique, ipinakilala ni Pangulong Duterte si Cimatu bilang isang bagong kasapi ng Gabinete at ipinahayag ang kanyang pagtatalaga bilang Tanging Sugo para sa Mga Tumakas na Manggagawang Pilipino sa Ibayong Dagat (OFW) na inatasang sumaklolo ang mga namimighating manggagawang Pilipino sa Gitnang Silangan. Siya ay pangalawang nagretirong heneral na mamuno ang kagawaran pagkatapos ng dating pinuno ng AFP at Kalihim sa Tanggulan Angelo Reyes na naging Kalihim ng DENR ni Pangulong Arroyo mula 2006 hanggang 2007. Bilang Kalihim ng Kapaligiran, sinabi ni Cimatu na susuriin niya muli ang pagsasara ng mga mina na inutos ng kanyang hinalinhan. Sinabi niya "maaaring gawin ang pagbabalanse sa pangangalaga ng kapaligiran at responsableng pagmimina". Si Cimatu, gayunman, ay ipinangako para sa isang masusing pag-uusisa hinggil sa liwasang tema upang matiyak ang pangangalaga at proteksyon ng lugar na nagsasaad 'na patuloy naming pinangangalagaan at protektahan ang huling balwarte ng biyodibersidad ng baybayin sa Palawan'. Sa isang pahayag, sinabi ni Cimatu na inutusan niya ang Kawanihan ng Pamamahala sa Biyodibersidad, Kawanihan ng Pamamahala sa Kapaligiran, at tanggapang MiMaRoPa ng kagawaran "upang magsagawa ng isang pag-uusisa sa panukalang plano na ito, upang sa simula ay matityak namin na patuloy naming mapanatili at protektahan ang huling balwarte ng biyodibersidad ng baybayin sa Palawan."

Binigyan ni Duterte, na nasiyahan sa rehabilitasyon ng Boracay, si Cimatu ng isa pang mahirap na gawain ng pagsasaayos ng Look ng Maynila na matagal nang napabayaan at ipinangako ng isang seryosong paglilinis ng baybayin ng Look Maynila na umaabot na 190 kilometro sa ibayong tatlong rehiyon mula Cavite sa Calabarzon, Pambansang Punong Rehiyon (NCR) o ang Kalakhang Maynila, at Bulacan at Pampanga sa Gitnang Luzon. Bukod dito, sinabi ni Cimatu sa isang talumpating 2019: "Sa Look ng Maynila, kailangan nating puksain sa klaseng katayuang SB ang nakamamatay na kuliporme ng 330 angaw na spm bawat 100 ml. ng Look Maynila ang kinakailangang pagsisikap na paglilinis at pagsasaayos ng Look Maynila ay tatagal nang 330 beses na tulad sa Boracay," ipinapahiwatig nito na ang nakamamatay na kuliporme sa Look ng Maynila ay higit pa sa kung ano ang naroroon sa Boracay, sa kabila ng napakaraming potensyal na mga hadlang, ang hamon ay buong pusong tinanggap ni Cimatu na nagsasabing: "Nasa makatanghal tayo ngayon ng kung ano ang nais naming gawin sa Look ng Maynila. Nagpakita ang Pangulo ng tiwala sa aming kakayahan pagkatapos ng aming nagawa sa Boracay,".

Noong 2019, pinangunahan ni Cimatu ang gawain ng rehabilitasyon ng Look ng Maynila, na napakarumi dahil sa mga taon ng kapabayaan ng mga awtoridad. Sa ilalim ng kanyang pamumuno, sinimulan ng DENR na siyasatin ang mga establisimiyento na malapit sa look at nagbigay ng utos sa kanila na magkaroon ng kanilang sariling mga planta sa paggamot sa dumi sa alkantarilya. Bahagi ng kanilang pagpapasimuno ay ang pagkuha ng mga sampol ng tubig sa paglabas ng tubig-tira ng mga establisimiyento. Ang rehabilitasyon ay tinawag na "Ang Paglaban para sa Look Maynila" ni Cimatu. Nagsimula ito noong 27 Enero 2018 kung saan nasa 5,000 katao ang nakilahok na may dalang mga pala, walis tingting, at mga sako upang tumulong sa paglilinis ng look na napabayaan sa mahabagang panahon.

### Pandemyang COVID-19
Noong 22 Hunyo 2020, inatasan ni Pangulong Duterte si Cimatu na manngasiwa ng tugon laban sa COVID-19 sa Lungsod ng Cebu dahil sa lungsod na may pinakamataas na bilang ng mga nakumpirmang kaso ng coronavirus sa bansa.

## Pansariling buhay
Ikinasal si Cimatu kay Fe Aguillon, isang negosyante, ng Antique na may bugtong na anak na si Dennis, na nag-aaral ng arkitektura ng Pamantasan ng Santo Tomas. Ang kanyang kapatid na si Fidel Cimatu Jr. ay ang kasalukuyang punongbayan ng kanilang tinubuang bayang Bangui, Ilocos Norte na nagtapos din sa Akademiyang Militar ng Pilipinas noong 1977.

## Mga sanggunian
|-

|-

Kategorya:Mga Pilipinong heneral
Kategorya:Mga nabubuhay na tao
Kategorya:Mga kalihim ng Kapaligiran at Likas na Yaman ng Pilipinas
Kategorya:Tagapangulo ng mga Magkasamang Hepe (Pilipinass)
Kategorya:Mga tagapayo ng Pangulo ng Pilipinas
Kategorya:Mga kasapi ng gabinete ng Pamahalaang Duterte
Kategorya:Mga tauhan ng Pamahalaang Benigno Aquino III
Kategorya:Mga tauhan ng Pamahalaang Arroyo
Kategorya:Mga mamamayan mula Ilocos Norte
Kategorya:Mga Ilokano
Kategorya:Mga nagtapos sa Akademiyang Militar ng Pilipinas
Kategorya:Mga nagtapos sa Pamantasang Ateneo de Manila
Kategorya:Mga tumanggap ng Gawad Mabini