open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lalawigan ng Chumphon

Ang **Chumphon** (   ) ay isang katimugang Lalawigan (*changwat*) ng Taylandiya sa Golpo ng Taylandiya. Ang mga karatig na lalawigan ay Prachuap Khiri Khan, Surat Thani, at Ranong. Sa kanluran ito ay hangganan ng Burmes na lalawigan ng Tanintharyi.

## Heograpiya 
Ang Chumphon ay nasa Istmo ng Kra, ang makipot na tulay ng lupa na nagdudugtong sa Tangway ng Malaya sa kalupaang Taylandiya. Sa kanluran ay ang mga burol ng hanay ng bundok ng Phuket at ang hilagang pagpapatuloy nito, ang Kaburulang Tenasserim. Ang silangan ay kapatagan sa baybayin na malapit sa Golpo ng Taylandiya. Ang pangunahing ilog ay ang Ilog Lang Suan, na nagmula sa Distrito ng Phato . May  ng baybayin at 44 na isla, ang Kapuluan ng Chumphon, Chumphon ay may mga talon, mapayapang dalampasigan, luntiang kagubatan, bakawan, at ilog. Ang kabuuang lugar ng kagubatan ay  o 21.5 porsyento ng pook panlalawigan.

Ang Chumphon ay itinuturing na bahagi ng *"Tarangkahan Patimog"* .

## Kasaysayan 
Ang katimugang bahagi ng lalawigan ay orihinal na isang hiwalay na lalawigan na pinangalanang Lang Suan. Ito ay isinama sa Chumphon noong 1932.

Noong Nobyembre 1989, tumama nang husto ang Bagyong Gay sa lalawigan na kung aan 529 katao ang namatay, 160,000 ang nawalan ng tirahan, at  ng lupang sakahan ay nawasak. Ang *Gay* ang nag-iisang tropikal na bagyo na naitala na umabot sa Taylandiya na may lakas ng hanging bagyo.

Ang lalawigan ng Chumphon ay isa sa ilang mga tagong paraan na estasyon sa daang trafficking ng Burmes at mga Rohingya mula sa kalapit na Burma (Myanmar) na inilipat sa timog. Ang Chumphon ay nasa hangganan ng Burmes na lalawigan ng Tanintharyi.

## Toponimo 
Mayroong dalawang magkaibang teorya sa pinagmulan ng pangalang "Chumphon". Ayon sa isa, nagmula ito sa *Chumnumporn* (lit., 'akumulasyon ng mga puwersa') na nagmula sa katotohanan na ang Chumphon ay isang hangganang lungsod. Sinasabi ng isa pang teorya na ang pangalan ay nagmula sa isang lokal na punong pinangalanang *Maduea Chumphon* (มะเดื่อชุมพร, *Ficus glomerata*), na sagana sa lalawigan.

## Mga pagkakahating pampangasiwaan 
thumb|304x304px|Mapa ng walong distrito

### Pamahalaang panlalawigan 
Ang Chumphon ay nahahati sa walong distrito (*amphoe*), 70 subdistrito (*tambon*), 736 na pamayanan (*muban*).

## Ekonomiya 
Ang lambak na nagtatanim ng kape ng Ban Panwal sa Distrito ng Tha Sae ay may kasamang 178,283 rai ng mga plantasyon ng kape ng robusta. Gumagawa ito ng higit sa 24 milyong tonelada bawat taon. Ang lalawigan ng Chumphon ay nag-aambag ng 60 porsiyento ng kabuuang produksyon ng kape ng Taylandiya. Kasama sa mga lokal na brand ang Thamsing, ST Chumphon, at Khao Tha-Lu Chumporn.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga lalawigan ng Thailand
Kategorya:Pages using infobox settlement with possible motto list
Halal

right|thumb|Ang salitang *halal*. Ipinangmamarka ito ng mga Muslim sa mga restawran, tindahan at sa mga produkto.|263x263px
Ang ***halal*** (, ) ay isang salitang Arabe na may kahulugang "pinapayagan" sa wikang Tagalog. Sa Koran, sinasalungat ang salitang *halal* sa *haram* (ipinagbabawal). Ipinalawig itong binaryong oposisyon na maging mas komprehensibong pag-uuri na kilala bilang "ang limang desisyon": sapilitan, inirerekomenda, neutral, kasisisisi at ipinagbabawal. Pinagtatalunan ng mga hukom sa Islam kung sinasaklaw ng salitang *halal* ang unang dalawa o unang apat ng mga kategoryang ito.

Karniwang nag-uugnay ang salitang *halal* sa mga batas sa pagkain sa Islam at lalo na sa karneng pinoproseso at inihahanda alinsunod sa mga kahilingang iyon.

## Pagkain 
[thumb|Isang karatula ng halal sa Tsino (, ) sa isang restoran sa  [Taipei, Taiwan]]

Sa pangkalahatan, itinuturing ng Islam na halal ang lahat ng pagkain maliban kung ito ay ipinagbabawal sa hadith o Koran. Kung magiging tiyak, ang mga pagkaing halal ay: 

# Ginawa, ipinrodyus, niyari, ipinroseso, at inimbak gamit ang mga makinarya, kagamitan, at/o kasangkapan na nilinis ayon sa batas ng Islam (sharia).
# Malaya mula sa anumang sangkap na hindi maaaring kainin ng mga Muslim ayon sa batas ng Islam.

Karne ng baboy ang pinakakaraniwang halimbawa ng pagkaing haram (di-halal). Habang baboy ang tanging karne na tiyakang hindi makakain ng mga Muslim (ipinagbabawal ito ng Koran, Surah 2:173 at 16:115) kinokonsiderang haram ang mga ibang pagkain na wala sa kalagayan ng kadalisayan. Kabilang sa mga pamantayan para sa mga pagkaing di-baboy ang pinagmulan nito, dahilan ng pagkamatay ng hayop at kung paano ito ipinroseso. Itinuturing ng karamihan ng Islamikong iskolar na halal ang molusko at iba pang pagkaing-dagat. Halal ang lutuing behetaryano kung wala itong inuming nakakalasing.

Kailangan ding siguraduhin ng mga Muslim na halal ang lahat ng pagkain (lalo na ang mga pinrosesong pagkain), pati ang mga bagay na di-pagkain tulad ng mga kosmetiko at gamot. Kadalasan, naglalaman ang mga produktong ito ng mga kakambal na produkto na de-hayop o mga ibang sangkap na hindi maaaring kainin o gamitin ng mga Muslim sa kanilang mga katawan. Kabilang sa mga pagkain na hindi kinokonsiderang halal para sa mga Muslim na ikonsumo ang dugo at mga nakalalasing tulad ng mga inuming alkoholiko.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Islam
Miss Universe 1965

Ang **Miss Universe 1965** ay ang ika-14 na edisyon ng Miss Universe pageant, na ginanap sa Miami Beach Auditorium sa Miami Beach, Florida, Estados Unidos noong 24 Hulyo 1965.

Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Corinna Tsopei ng Gresya si Apasra Hongsakula ng Taylandiya bilang Miss Universe 1965. Ito ang unang tagumpay ng Taylandiya sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Virpi Miettinen ng Pinlandiya, habang nagtapos bilang second runner-up si Sue Downey ng Estados Unidos.

Mga kandidata mula sa limampu't-anim na mga bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Jack Linkletter ang kompetisyon, samantalang sina John Charles Daly at Sally Ann Howes ang nagsilbing mga *backstage correspondent*.

## Kasaysayan 
thumb|Miami Beach Auditorium, ang lokasyon ng Miss Universe 1965|250x250px

### Lokasyon at petsa ng kompetisyon 
Inanunsyo ng Miss Universe Organization na imbis na magkasunod na gaganapin ang Miss USA at Miss Universe pageant, magkakaroon ng pitong linggong pagitan ang dalawang kompetisyon. Ang Miss USA pageant ay gaganapin sa 4 Hunyo 1965, samantalang ang Miss Universe ay gaganapin sa 24 Hulyo ng kaparehong taon. Bagama't may hiwalay na produksyon ang dalawang kompetisyon, gaganapin pa rin sa Miami Beach Auditorium sa Miami Beach, Florida ang parehong kompetisyon.

### Pagpili ng mga kalahok 
Ang mga kalahok mula sa limampu't-anim na bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanyang bansa/teritoryo. 

Bumitiw sa kompetisyon si Mabel Azucena Caffarone ng Arhentina matapos nitong bumalik sa lungsod ng Buenos Aires dahil nagkaroon ito ng suliraning pangkalusugan at kinakailangang manatili sa ospital sa loob ng isang linggo. Papalitan sana siya ni Nelida Jukna, ngunit huli na nang pumalit ito dahil naganap na ang paunang kompetisyon. Hindi sumali ang mga bansang Grenada, Republika ng Tsina, Trinidad, at Tsile matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok.

## Mga resulta 
thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1965 at ang kanilang mga pagkakalagay.

### Mga pagkakalagay 
### Mga espesyal na parangal 
## Kompetisyon 
### Pormat ng kompetisyon 
Tulad noong 1963, labinlimang mga *semi-finalist* lang ang napili at ibinunyag sa paunang kompetisyon na binubuo ng *swimsuit competition* at *evening gown competition*.
* Gladys Zender – Miss Universe 1957 mula sa Peru

## Mga kandidata 
Limampu't-anim na kandidata ang lumahok para sa titulo.

## Mga tala 
## Mga sanggunian 
## Panlabas na kawing 
* 

Kategorya:1965
Lumbang

Ang **lumbang** (***aleurites moluccanus**)*, ay isang punong namumulaklak sa pamilyang spurge, Euphorbiaceae. Kilala rin ito bilang ***candlenut***, ***candleberry***, ***Indian walnut**, **kemiri***, ***varnish tree***, ***nuez de la India***, ***buah keras***, ***godou***, ***kukui nut tree***, at ***rata kekuna***.

## Paglalarawan
Lumalaki sa taas na mga  ang lumbang, na may mga unat na unat o nakalawit na sanga. Ang mga dahon ay maputlang berde, simple, at hugis-itlog o hugis-puso sa mga magulang na sanga, ngunit maaaring tatlo, lima, o pito ang umbok sa mga suwi. Hanggang  ang haba nito at hanggang 13&nbsp;cm (5.1 pul) ang haba nito. Nakabalot ang mga batang dahon sa mga mabituing balahibo na kulay kalawang o kulay krema. Nakakaabot sa  ang haba ng mga pesiyolo at hanggang  naman ang mga estipula.

Maliliit ang mga bulaklak—halos  ang diyametro ng mga lalaking bulaklak, habang  naman ang mga babaeng bulaklak.

## Taksonomiya 
Unang inilarawan ang halamang ito ni Carl Linnaeus sa kanyang gawain Species Plantarum (Sp. Pl. 2: 1006 (1753)) noong 1753 bilang *Jatropha moluccana*. Pinalitan ito ng pangalan bilang *Aleurites moluccana* noong 1805 ni Carl Ludwig Willdenow sa susunod na edisyon ng Species Plantarum (Sp. Pl. 4: 590 (1805)), Matatagpuan din ang katibayang arkeolohiko ng paglinang ng lumbang sa mga dakong Neolitiko ng kulturang Toaleano sa timog Sulawesi na pinetsahan mula noong 3,700 hanggang 2,300 BP. Malawakang ipinakilala ang mga lumbang sa Kapuluang Pasipiko ng mga sinaunang biyaherong Austronesyo at nanaturalisa sa mga matataas at mabulkan na isla.

### Habitasyon 
Tumutubo ang lumbang sa mga kagubatan sa tropiko at sa mga kagubatan na malapit sa ilog. Isa itong punongkahoy na mabilis lumaki at madlas lumilitaw sa mga naistorbong ulanggubat. Sa Australya, ang saklaw ng altitud ay mula lebel ng dagat hanggang .

## Galerya 

Talaksan:Aleurites moluccana flower4.jpg|Mga bulaklak
Talaksan:The young leaves of Aleurites moluccana.JPG|Mga batang dahon na nagpapakita ng katangiang mabuhok
Talaksan:石栗 Aleurites moluccana -香港迪欣湖 Inspiration Lake, Hong Kong- (9240151848).jpg|Inplorensensya
Talaksan:Candle nuts (kemiri).jpg|Mga lumbang (*kemiri*) mula sa Indonesia
Talaksan:Aleur moluc 090225-6553 lomb.jpg|Nilagaring kahoy, Lombok, Indonesia
Talaksan:Aleur moluc 090225-6624 lomb.JPG|Mga gawang-kamay mula sa kahoy nitong espesye, Lombok, Indonesia

## Mga sanggunian 
Kategorya:Halamang-gamot
Promptuarii Iconum Insigniorum

Ang Promptuarium Iconum Insigniorum (buong pamagat: Prima pars Promptuarii iconum insigniorum à seculo hominum, subiectis eorum vitis, per compendium ex probatissimis autoribus desumptis; pagbigkas ay isang iconography book ni Guillaume Rouillé. Ang pamagat nito ay nangangahulugang 'Promptuary (Handbook) ng mga Larawan ng Kilalang Mga Tao.
alt=The book's depiction of Eleazar a biblical figure|center|frame|Ang paglalarawan ng aklat kay Eleazar na isang biblikal na pigura
center|frame|Si Nacor, isa pang biblical na pigura, ama ni Tare

## Historia 
Inilathala ito sa Lyon, France, noong 1553. Kasama sa akda ang mga larawang idinisenyo bilang mga medalya, at maikling talambuhay ng maraming kilalang tao. Bagama't si Julian Sharman, may-akda ng The Library of Mary Queen of Scots, ay hinuhusgahan ang akda na "hindi isa sa maraming interes sa numismatik", binanggit niya na, "Ang gawaing ito ay binibigkas na isa sa mga kamangha-manghang pag-uukit ng kahoy noong unang panahon." Kasama sa aklat ang kabuuang 950 mga larawang gawa sa kahoy. Marami sa mga figure na inilalarawan ay nagmula sa Ingles. Nagsisimula ang mga imahe kina Adan at Eba. Sa paunang salita, pinupuri ng mamamahayag ang gawain.

## Tingnan din 
* Guillaume Rouillé

## Mga sanggunian 
## Mga Panlabas na Link 
* *Prima pars Promptuarii iconum insigniorum à seculo hominum, subjectis eorum* (Google Books)

Kategorya:Engravings
Bagyong Juan

Ang **Super Bagyong Juan** (designasyong pandaigdig: **1013**, designasyon ng JTWC: **15W**, pangalang pandaigdig: **Bagyong Megi**, Kauriang pangalang: Panglalaki), ay napapanahong malakas na bagyo sa kasalukuyang panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko.  Nangangahulugang "kanduli" (*catfish*) sa Koreano ang pangalang "Megi", Ito ay ika-10 na pinakamalakas na bagyo sa pasipiko.  habang ang pangalang "Juan" naman ay ang ika-10 pangalan sa kasalukuyang tala ng mga pangalan ng bagyo na ginagamit ng Pangasiwaan ng Palingkurang Atmosperiko, Heopisikal at Astronomiko ng Pilipinas (PAGASA). Naglandfall ito sa Maconacon, Isabela .
thumb|Ang track ni Super Bagyong Juan noong Oktubre 2018

## Super Typhoon Warning Signal
## Tingnan ito
* Super Bagyong Lawin
* Super Bagyong Yolanda

## Talababa
## Mga kawing panlabas
*Animated sequence showing progress of Megi
*Japan Meteorological Agency
*China Meteorological Agency 
*Hong Kong Observatory
*The Macao Meteorological and Geophysical Bureau (SMG)
*Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration
*Typhoon 2000
*Taiwan Central Weather Bureau
*Joint Typhoon Warning Center 
*Child United's Disaster Relief Page for Typhoon Megi 

Kategorya:Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko noong 2010
Kategorya:Mga bagyo
Kategorya:Bagyo sa Pasipiko
Kategorya:Bagyo sa Tsina
Kategorya:Bagyo sa Pilipinas
Kategorya:2010 sa Pilipinas
Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2010
Kategorya:Super Bagyo sa Pilipinas
Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas
Bagyong Ferdie (2016)

**2016 Bagyong Ferdie** (Meranti) ay isang malakas na bagyong nanalasa sa Taiwan at Tsina.

Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2016
Kategorya:Bagyo sa Pasipiko
Kategorya:Super Bagyo sa Pilipinas
Mga diyalektong Silangang Lombardo

Ang **Silangang Lombardo** ay isang pangkat ng malapit na nauugnay na mga varyant ng Lombardo, isang diyalektong Galoitalika na sinasalita sa Lombardia, pangunahin sa mga lalawigan ng Bergamo, Brescia, at Mantua, sa lugar sa paligid ng Cremona at sa mga bahagi ng Trentino. Ang mga pangunahing varyant nito ay Bergamasco at Bresciano.

Sa mga kontekstong nagsasalita ng Italyano, ang Silangang Lombardo ay kadalasang tinatawag na "diyalekto", na nauunawaan bilang isang diyalekto ng Italyano, habang sinasabi ng ilan na hindi ito isang diyalekto kundi isang wika.

Ang Silangang Lombardo at Italyano ay may limitado lamang na pagkakaintindi sa isa't isa gaya ng kaso para sa maraming diyalektong Italyano.

Ang Silangang Lombardo ay walang anumang opisyal na katayuan sa Lombardia o saanman: ang tanging opisyal na wika sa Lombardia ay Italyano.

## Pag-uuri 
Ang Silangang Lombardo ay isang wikang Romanse ng sangay ng Galoitalika, mas malapit sa Oksitano, Catalan, Pranses, atbp. kaysa Italyano, na may Seltang substratum.

## Heograpikong pagkalat 
Pangunahing sinasalita ang Silangang Lombardo sa Silangang Lombardia (Hilagang Italya), sa mga lalawigan ng Bergamo, at Brescia, sa Hilagang rehiyon ng lalawigan ng Mantua at sa lugar sa paligid ng Crema. Ang mga uri na sinasalita sa mga rehiyong ito ay karaniwang mauunawaan para sa mga nagsasalita ng mga kalapit na lugar, ngunit hindi ito palaging totoo para sa malalayong lugar sa paligid. Halimbawa, ang isang naninirahan sa mga alpinong lambak ng Bergamo ay halos hindi maintindihan ng isang rural na naninirahan sa kapatagan ng Mantua. Kabilang sa mga pagkakaiba ang mga aspektong leksika, gramatika, at ponetika.

## Mga tala 
## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Orbilat - Isang mas kawili-wiling site para sa western lombard, ngunit ang mapa ng pamamahagi ng dalawang pangunahing varieties ay kapansin-pansin.
* Tula sa Eastern Lombard mula 1902 (sa Italyano)
* Kopya ng orihinal na diksyunaryo Bresciano - Italiano (ginagawa ang trabaho, sa Italian)
* isang Casiratese-Italian na bokabularyo, isang diksyunaryo para sa Bergamasque (Casirate d'Adda) dialect, sa Italian.
* Isang Diksyunaryo para sa Camunic na variant ng Eastern Lombard.
* Isang koleksyon ng mga komedya sa Bergamasque

Kategorya:Mga wikang Romanse
Kategorya:Mga wika ng Italya
Bagyong Crising (paglilinaw)

Ang pangalang **Crising** ay nagamit sa Pilipinas sa mga nagdaang taon ayon sa PAGASA sa Kanlurang Pasipiko.

* Bagyong Crising (2001) - ay isang tropikal bagyo na dumaan sa Kabisayaan at Mindanao.
* Bagyong Crising (2005) - ay isang tropikal depresyon sa Pilipinas. 
* Bagyong Crising (2009) - ay isang tropikal depresyon sa Kanlurang Dagat Pilipinas.
* Bagyong Crising (2013) - ay isang tropikal depresyon sa Mindanao. 
* Bagyong Crising (2017) - ay isang tropikal depresyon sa Kanlurang Dagat Pilipinas.
* Bagyong Crising (2021) - ay isang tropikal depresyon sa Mindanao. 
* Bagyong Crising (2025) - ay isang bagyo sa Hilagang Luzon, Hong Kong at Macau.

Kategorya:Bagyo sa Pasipiko
Set (Bibliya)

**Set** o **Seth**, sa Hudaismo, Kristiyanismo, Islam,  Mandaeismo, at Sethianismo, ang ikatlong anak nina Adan at Eba at ang kapatid na lalaki nina Cain at Abel, ang kanilang nag-iisang anak na binanggit ang pangalan sa Hebrew na Bibliya. Ayon kay , Seth ay ipinanganak pagkatapos na patayin ni Cain si Abel, at naniwala si Eva na itinalaga siya ng Diyos bilang kahalili ni Abel.

## Genesis 
Ayon sa Aklat ng Genesis, isinilang si Seth noong si Adan ay 130 taong gulang (ayon sa Masoretic Text) o 230 taong gulang (ayon sa Septuagint), "isang anak sa kanyang larawan". ( 2962 BC)

## tradisyon ng mga Hudyo 
Si Seth ay nasa mga pseudepigraphical na teksto ng *Buhay nina Adan at Eba* (ang *Apocalypse of Moses*). Isinasalaysay nito ang buhay nina Adan at Eva mula pagkatapos ng kanilang pagpapaalis mula sa Hardin ng Eden hanggang sa kanilang kamatayan. Habang ang mga natitirang bersyon ay binubuo mula sa unang bahagi ng ika-3 hanggang ika-5 siglo, ang mga pampanitikang yunit sa akda ay itinuturing na mas matanda at higit sa lahat ay nagmula sa Hudyo. Mayroong malawak na kasunduan na ang orihinal ay binubuo sa isang Semitiko na wika

Tinukoy ng Genesis si Set bilang ang ninuno ni Noah at samakatuwid ay ang ama ng buong sangkatauhan, lahat ng iba pang tao ay namatay sa Malaking Baha. Si Seth ay nakita ni Eba bilang isang kapalit na ibinigay ng Diyos para kay Abel, na pinatay ni Cain. Sinasabi na sa huling bahagi ng buhay, si Adan ay nagbigay kay Seth ng mga lihim na turo na magiging Kabbalah.Ang Zohar ay tumutukoy kay Seth bilang "ninuno ng lahat ng salinlahi ng mga tzaddikim" (Hebreo: mga matuwid). 
Ayon kay Seder Olam Rabbah, batay sa pagtutuos ng mga Hudyo, siya ay isinilang noong 130 AM. Ayon kay Aggadah, mayroon siyang 33 anak na lalaki at 23 anak na babae. Ayon sa Seder Olam Rabbah, namatay siya noong 1042 AM.

## Mga pananda
## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga tauhan sa Bibliya
Lalawigan ng Nakhon Phanom

Ang **Lalawigan ng Nakhon Phanom** (, ) ay isa sa pitumpu't anim na lalawigan (*changwat*) ng Taylandiya sa itaas na hilagang-silangan ng Taylandiya na tinatawag ding Isan. Ang mga direktang karatig na lalawigan ay (mula sa timog paikot pakanan): Mukdahan, Sakon Nakhon, at Bueng Kan. Sa hilagang-silangan ito ay hangganan ng Khammouan ng Laos.

## Heograpiya 
Ang lalawigan, sa lambak ng Ilog Mekong, ay halos kapatagan. Ang hilagang bahagi ng lalawigan ay may mas mataas na kabundukan, natatakpan ng kagubatan. Ang pangunahing ilog sa hilagang bahagi ay ang Ilog Songkhram na may mas maliit na Ilog Oun. Ang katimugang bahagi ay mas patag kung saan ang Ilog Kum ang tanging kapansin-pansing daluyan ng tubig. Ang kabesera ng probinsiya, ang lungsod ng Nakhon Phanom, ay nasa pampang ng Mekong. Ang kabuuang lugar ng kagubatan ay  o 14 na porsiyento ng sakop ng lalawigan.

### Mga pambansang liwasan 
* Pambansang Liwasan ng Phu Pha Yon, 
* Pambansang Liwasan ng Phu Langka, 

Sa pagitan ng 1967 at 1971, karamihan sa mga rebeldeng komunista ay natalo. Sa pagtatapos ng Digmaang Biryenames, inilipat ng mga puwersa ng Estados Unidos ang kanilang mga operasyong militar ng Indotsino sa Nakhon Phanom.

Ang Biyetnames na komunistang pinuno na si Ho Chi Minh ay nanirahan mula 1928 at 1931 sa Ban Nachok, isang maliit na nayon sa kalsada sa pagitan ng ngayon ay baseng panghimpapawid at Nakhon Phanom. Ang kaniyang dating tahanan at isang museo ay bukas sa publiko.

## Kultura 
Kabilang sa mga mahahalagang pagdiriwang sa lalawigan ang mga tradisyonal na sayaw ng pangkat etnikong Phu Thai na ginaganap tuwing Mayo at Hunyo bawat taon. Ang templong piyesta ng Phra That Phanom ay isinasagawa tuwing Pebrero, kapag maraming mga lokal ang bumibisita sa templo upang magbigay-pugay. Sa pagtatapos ng Kuwaresma ng Budista tuwing Nobyembre, nangyayari ang isang prusisyon ng mga inilawang mga bangka.

## Mga dibisyong pang-administratibo 
thumb|Mapa ng 12 distrito

### Pamahalaang panlalawigan 
Ang lalawigan ay nahahati sa 12 distrito (*amphoe*). Ang mga distrito ay nahahati pa sa 97 mga subdistrito (*tambon*) at 1,040 na mga nayon (*muban*).

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga lalawigan ng Thailand
Kategorya:Gumagamit ang CS1 ng sulat sa wikang Thai (th)
Torre de' Busi

Ang '''Torre de' Busi'* (Bergamasco: ) ay isang *comune'' (munisipalidad o komuna) sa Lalawigan ng Bergamo sa rehiyon ng Lombardia, hilagang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-silangan ng Milan at mga  hilagang-kanluran ng Bergamo.

Ang Torre de' Busi ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Calolziocorte, Caprino Bergamasco, Carenno, Cisano Bergamasco, Costa Valle Imagna, Monte Marenzo, at Roncola. Bumalik ang bayan sa ilalim ng Lalawigan ng Bergamo noong Enero 1, 2018, pagkatapos ng 25 taon sa ilalim ng Lalawigan ng Lecco.

## Kasaysayan 
Ipinapalagay na ang munisipalidad ay nagmula sa mga Romano, kahit na walang nakitang ebidensiya: pinaniniwalaan na ang kalsada ng militar ng Roma na nag-uugnay sa Bergamo at Como ay dumaan malapit sa bayan. Tiyak na umiral ito noong panahon ng mga Lombardo, ang panahon kung saan ang mga fresco sa simbahan ng San Michele ay nagsimula noon. Noong ika-14 na siglo, ang Torre de' Busi ay isang bayan na sikat sa aktibidad ng paggiling nito, dahil sa pagkakaroon ng mga batis ng Sonna at Bratta. Bago palitan ang pangalan nito sa Torre de' Busi, ang pangalan ng lugar ay Bretta, dahil ang nayon ay isang fief ng mga Kapitan ng Bretta, marahil mula sa Milan, na may mga ari-arian sa Brianza at Cisano. Sa panahong Veneciano, umunlad ang negosyo ng tela, lalo na ang sutla.

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Opisyal na website 

Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Lombardy
Togg

Ang **Togg** o Turkish Automotive Joint Venture Group Inc. (Turko: Türkiye'nin Otomobili Girişim Grubu A.Ş.) ay isang Tagagawa ng Turko sasakyang de-kuryente na itinatag noong 2018 bilang magkasanib na pakikipagsapalaran. Ang mga pangunahing mga shareholder na Anadolu Group, BMC Turkey, Kök Group, Turkcell sa Zorlu Holding ay itinatag kasama ng Samahan ng Mga Kamara ng Komersiyo ng Turko sa palitan ng kalakal. Ang bawat isa sa mga kumpanya sa itaas ay nakakuha ng 19% ng pagbabahagi ng Togg at Samahan ng Mga Kamara ng Komersiyo ng Turko sa palitan ng kalakal ay nakakuha ng 5%.

Noong 2010, pinasimulan ni Turkish President Erdoğan ang produksyon ng mga sasakyang gawa sa Turkey. Noong 2017, inihayag ni Erdogan ang TOGG at mga tagalikha nito.

Inaasahan na ang kumpanya ay magsisimula ng napakalaking produksyon sa 2023.

## Sanggunian 
## Tignan Rin 
| 
(Opisyal Websayt) |

Kategorya:Togg
Enos

**Enos** o **Enosh** (&nbsp;*ʾĔnōš*; "mortal na tao"; ;  ''Enṓs; Ge'ez: ሄኖስ/Henos) '' ay isang pigura sa Aklat ng Genesis sa Hebreo na Bibliya. Siya ay inilarawan bilang ang unang anak ni Seth na bumubuo sa Mga Henerasyon ni Adan, at tinutukoy din sa mga talaangkanan ng Aklat ng Kronika.

Ayon sa Kristiyanismo, siya ay bahagi ng Genealogy of Jesus na binanggit sa . Si Enos ay binanggit din sa Islam sa iba't ibang koleksyon ng mga kuwento ng mga propeta bago ang Islam, na nagpaparangal sa kanya sa magkatulad na paraan. Higit pa rito, ang mga sinaunang mananalaysay ng Islam tulad nina Ibn Ishaq at Ibn Hisham ay palaging kasama ang kanyang pangalan sa talaangkanan ng propeta ng Islam Muhammad, (Arabic: '* Anūsh* أَنُوش o: *Yānish* يَانِش).

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga tauhan sa Bibliya
Kenan

**Kenan** (na-spell din na **Qenan**, **Kaynan** o **Cainan**) (; ; ) ay isang Antediluvian patriarch na unang binanggit sa Aklat ng Genesis sa Hebrew na Bibliya.

## Sa mga banal na kasulatan 
Ayon sa Genesis 5:9–14, si Kenan ay anak ni Enosh at apo ni Seth. Isinilang noong si Enosh ay 90 taong gulang, Kenan fathered Mahalalel when he was 70 years old. Other sons and daughters were born to Kenan before he died at 910 years of age (when Noah was aged 179 as per the Masoretic chronology).

Ayon sa Aklat ng Jubilees, ang ina ni Kenan ay si Noam, asawa at kapatid ni Enos; at ang asawa ni Kenan, si Mualeleth, ay kanyang kapatid na babae.

Binanggit din siya sa Genealogy of Jesus sa Lucas 3:36–37.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga tauhan sa Bibliya
Islam sa Asya

Nagsimula ang **Islam sa Asya** noong buhay pa si Muhammad. Noong 2020, tinatayang nasa 1.3 bilyong Muslim ang naninirahan sa kontinente, o lagpas 60% ng kabuuang populasyon ng mga Muslim. Pinangungunahan ito ng Indonesia, Pakistan, India, at Banglades, gayundin ang mga bansa sa Kanluran (kabilang na ang Gitnang Silangan), Gitna, Timog, at Timog-silangang Asya.

Suportado ng pamilya Barmakid ang Rebolusyong Abbasid laban sa Kalipatong Umayyad at kay As-Saffah. Naging dahilan ito upang magkaroon si Khalid ibn Barmak ng impluwensiya, bukod pa sa pagiging bisir () para sa kalipa () na si al-Mahdi (nanungkulan ) ng kanyang anak na si Yahya ibn Khalid (namatay ), na naging tutor din ni Harun al-Rashid (nanungkulan ). Matataas ang mga puwesto ng mga anak ni Yahya na sina al-Fadl at Ja'far () sa ilalim ni Harun. Marami sa mga Barmakid ang sumuporta sa mga agham, na nagpabilis sa pagpasok sa mundong Arabo ng mga agham mula India sa pamamagitan ng kalapit na Pamantasan ng Gundishapur. Sinuportahan nila ang mga akademikong tulad nina Gebir at Jabril ibn Bukhtishu. Sila rin ang kinikilalang unang nagpagawa sa isang pagawaan ng mga papel sa lungsod ng Baghdad. Ipinakita sa ''Isang Libo't Isang Gabi'' ang kapangyarihan na ito ng mga Barmakid; nagpakita ang bisir na si Ja'far nang ilang beses sa mga kuwento, gayundin sa isang kuwentong nagpasikat sa katagang "barmesidang pagdiriwang" (, maraming ipinangako pero walang resulta).

Marami sa mga unang gobernador ng kalipato ay Barmakid. Itinatag ni Khalid ibn Barmak ang Mansura sa Sindh gayundin ang Baghdad. Naging gobernador naman ng ngayo'y Aserbayan ang anak niya.

## Demograpiya 
### Gitnang Asya 
, ang tatlong madrasah nito. Makikita ito sa Samarkand sa Usbekistan.]]

### Kanlurang Asya 
 sa Masjid al-Haram sa Mecca, Saudi. Dito pumupunta ang mga Muslim na nagsasagawa ng *hajj*.]]
 sa Medina, Saudi.]]

### Silangang Asya 
 sa Guangzhou, Tsina. Ito ang pinakalumang moske sa naturang bansa.]]

### Timog Asya 
 sa Lahore, Pakistan. Ito ang pangalawang pinakamalaking moske sa Timog Asya.]]

### Timog-silangang Asya 
## Talababa 
## Sanggunian 
## Link sa labas 
* Islam sa Asya sa Open Directory Project (sa wikang Ingles)
Jared

**Jared** o **Jered** ( *Yereḏ*, in pausa  *Yāreḏ*, "to descend";  *Iáret*;  *al-Yārid*),sa Aklat ng Genesis, ay isang ikaanim na henerasyong inapo ni Adan at Eba. Ang kanyang pangunahing kasaysayan ay isinalaysay sa .

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga tauhan sa Bibliya
Tanah Lot

Ang ***Tanah Lot***, na nangangahulugan ng "Lupain sa Dagat", ay isang pormasyon ng bato na matatagpuan malayo sa pampang sa lalawigan ng Bali sa bansang Indonesia. Ito ay may talampas at sa itaas nito ay matatagpuan ang templo ng *Tanah Lot* o *Pura Tanah Lot*. Napabilang sa *2000 World Monuments Watch* ang *Tanah Lot*.

## Lokasyon
Matatagpuan ang *Tanah Lot* sa 13 kilometro sa kanluran ng *Tabanan* sa nayon ng *Beraban Kediri Tabanan District*. Ito ay tinatayang 30 kilometro mula sa paliparan ng *Ngurah Rai* sa *Denpasar*. Ang *Tanah Lot* ay dating bahagi ng pangunahing lupain ng Bali subalit dahil sa erosyon o pagguho ng lupa, ito ay napahiwalay. Ito ay kilala na isang lugar kung saan magandang panoorin ang paglubog ng araw kaya ito ay malimit puntahan ng mga turista tuwing hapon.

## Templo ng *Tanah Lot*
Sa itaas ng talampas ng *Tanah Lot* at 300 metro malayo sa pampang ay matatagpuan ang *Pura Tanah Lot* o Templo ng *Tanah Lot*. Ito ay isang templo na Hindu na nakatuon sa mga diyos ng dagat. Ito ay isang kumplikadong istruktura na gawa sa kahoy may hugis na parang tulay. Ito ay nakaharap sa dagat. Pinaniniwalaang nagawa ang templo noong ika-labinglima at ika-labinganim na siglo sa pamamagitan ng isang nirerespetong taong relihiyoso sa Bali na nagngangalang *Dang Hyang Nirartha*.
 
## Alamat ng *Tanah Lot* at Templo ng *Tanah Lot*
Pinaniniwalaan na si *Dang Hyang Nirartha* ang gumawa ng tatlong templo sa mga nayon ng Bali kung saan nakalaan para kay Brahma ang templo na nasa hilaga, kay Vishnu ang templo na nasa gitna at para kay Shiva ang templo na nasa timog. Siya ay kilala bilang isang lalaki na nagtataglay ng makapangyarihang supernatural na lakas sa larangan ng mitolohiya ng Bali. Habang naglalakbay sa katimugang baybayin ng Bali sa nayon ng Beraban, nakita ni *Dang Hyang Nirartha* ang *Gili Beo*, isang maliit na isla na gawa sa bato na may hugis na ibon. Naramdaman ni *Dang Hyang Nirartha* na ito ay isang banal na lugar para pagtayuan ng isang dambana. Nagalit ang pinuno ng Beraban at inutusan ang mga tao na paalisin si *Dang Hyang Nirartha* sa *Gili Beo*. Dahil sa kapangyarihan ni *Dang Hyang Nirartha* ay nagawa niyang pagalawin patungong dagat ang buong isla na gawa sa bato at magtayo dito ng templo. Tinawag na *Tanah Lot* ang islang ito.

Ayon sa mitolohiya ng Bali, ang Templo ng *Tanah Lot* ay itinayo para sambahin ang diyos ng dagat na si *Bhatara Segara*. Gumawa ng isang makamandag na ahas si *Bhatara Segara* mula sa kanyang sintas para protektahan ang templo. Pinaniniwalaan na nakatira ang ahas na ito sa pinakamababang parte ng isla para pangalagaan ang templo mula sa mga masamang tao.

## Sanggunian
Kategorya:Bali
Mahalaleel

Ang **Mahalalel** (, ) ay isang Antediluvianotriarch patriarch na pinangalanan sa Hebrew Bible. Binanggit siya sa talaangkanan ng Sethite bilang lolo ni Enoch at pagkatapos ay ang ninuno ni Noe.

## Etymolohiya 
Ang kahulugan ng pangalan ay maaaring isalin bilang "ang nagniningning ng El." Binabaybay ng King James Version ang kanyang pangalang **Mahalaleel** sa Lumang Tipan at '*Maleleel* ' sa Bagong Tipan.

## Biblikal na salaysay 
Si Mahalalel ay isinilang noong ang kaniyang ama Kenan (Adan na apo sa tuhod sa pamamagitan ni Seth) ay 70 taong gulang. Isa siya sa maraming anak ni Kenan ayon sa Genesis 5:12-13.

Nang siya ay may edad na 54-60, pinakasalan ni Mahalaleel si Dina, ang anak ng kanyang tiyuhin sa ama na si Barakiel. Sa edad na 65, naging anak niya si Jared (nang ang Watchers ay "bumaba sa lupa" ayon sa /jubilees/4.htm Jubilees 4:15 ). Nagkaroon siya ng maraming iba pang mga anak pagkatapos ng puntong iyon (Genesis 5:15-16).

Sa edad na 227, naging lolo siya ng anak ni Jared Enoch (Genesis 5:18), na isinilang. sa pamamagitan ni Baraka, ang anak ng kapatid ni Mahalalel na si Râsûjâl (Jubilees 4:16 ).

Ilang sandali bago siya naging 292, ipinaliwanag ni Mahalaleel kay Enoc ang una sa dalawang panaginip na nakita ng huli, gaya ng isinalaysay sa pananaw ni Enoc:

Noong siya ay 840, malamang na nakita ni Mahalaleel ang pagkamatay ng kanyang ama na si Kenan (Genesis 5:14).

Namatay si Mahalalel sa 895 (Genesis 5:17) (noong si Noe ay 234 ayon sa Masoretic chronology), na inilagay siya sa ikawalo sa mga talaan para sa hindi karaniwang mahabang buhay para sa mga antediluvian patriarch.

## Mga Alusyon 
### Paggamit ng Latter Day Saint
Sa orihinal na 1835 na edisyon ng Doctrine and Covenants, si Mahalaleel ay ginamit bilang isang code name para kay Algernon Sidney Gilbert.

### Panitikan 
Thomas Hardy, sa kanyang nobela, The Return of the Native (1878), ay binanggit si Mahalaleel bilang isa na nagpatotoo sa isang advanced na buhay: "Ang bilang ng kanilang mga taon ay maaaring sapat na buod kay Jared, Mahalaleel, at ang natitirang bahagi ng mga antediluvian, ngunit ang edad ng isang modernong tao ay dapat masukat sa tindi ng kanyang kasaysayan."

Ang alagang pusa na dumarating sa asyenda sa bagyo sa nobela ni Joyce Carol Oates na *Bellefleur* (1980) ay pinangalanang Mahalaleel.

### Mga Pelikula 
Pinangalanan si Mahalalel bilang bahagi ng Henerasyon ni Adan ng tagapagsalaysay ng pelikula Genesis: The Creation and the Flood (1994).

Sa pelikulang Noah (2014), Lamech (ginampanan ni Marton Csokas) ay naalala si Mahalalel at iba pang mga ninuno bago igawad ang Sethite birthright sa batang Noah (Dakota Goyo).

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga tauhan sa Bibliya
Amelia Lapeña-Bonifacio

Si **Amelia Lapeña-Bonifacio** (Abril 4, 1930 – Disyembre 29, 2020) na kilala sa taguring “*Grand Dame of Southeast Asian Children’s Theater*” ay idineklarang Pambansang Alagad ng Sining sa teatro noong 2018. Siya ay gumagawa ng dula, direktor sa teatro, pintor, guro at nagdidisenyo ng mga *set* at papet (*puppet*).

## Unang yugto ng buhay
Ipinanganak si Amelia Lapeña-Bonifacio noong Abril 4, 1930 sa Binondo, Maynila. Ikinasal siya kay Manuel Flores Bonifacio.

## Mga nagawa
Nakilala si Amelia Lapeña-Bonifacio sa pagsasama-sama ng *puppetry*, pangbatang literatura, alamat at teatro. Itinatag niya ang UP Teatrong Mulat ng Pilipinas na isang samahang pang-teatro na nakasentro sa mga bata at *puppetry*. Siya ay nakagawa ng sampung libro, labing-anim na mga dula, tatlungpu na dula para sa mga bata at nakapagpalimbag sa *Philippine Journal of Education* ng mahigit sa isangdaan at tatlongpu na maikling kwento para sa mga bata. Ilan sa mga nagawa niyang dula na naging tanyag ay ang “Sita & Rama: Papet Ramayana” na itinanghal sa *2006 Kaohsiung Country International Puppet Festival* sa Taiwan at “Papet Pasyon (*The Passion Play in Puppetry*)” na unang itinanghal sa Sentrong Pangkultura ng Pilipinas noong 1985. Ang sinulat niyang mga maikling kwento na pinamagatang “Tia Purificacion” ay isinalin sa Aleman at nailathala sa *Frauen Auf Den Philippinen Frauen* sa Alemanya at ang  “*The Stairs*” ay isinalin sa Olanda at nailathala bilang bahagi ng aklat na *Het Ver-Welken Van De Regenbloesem* sa Amsterdam.        

## Mga parangal na natanggap
Iginawad kay Amelia Lapeña-Bonifacio ang Pambansang Alagad ng Sining sa teatro noong Oktubre 24, 2018. Kabilang sa iba pa niyang natanggap na mga parangal ay ang *Outstanding Citizen Award* ng Lungsod ng Maynila noong 2017 at ang *Most Outstanding Citizen Award* ng Lungsod ng Quezon noong 2013. Nakamit din niya ang *Carlos Palanca Memorial Award* sa Literatura noong 1995 para sa *One Act Play* sa kanyang dulang “Dalawang Bayani” at pangalawang gantimpala noong 2006 para sa *Full Length Play* sa kanyang dulang “Chinchina *and the Five Mountains*”.

## Kamatayan
Yumao si Amelia Lapeña-Bonifacio noong Disyembre 29, 2020 sa edad na 90 taong gulang.

## Mga sanggunian
Kategorya:Kultura
Kategorya:Kultura at sining
Kategorya:Kultura ng Pilipinas
Kategorya:Gawad ng Pamahalaan ng Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1930
Kategorya:Namatay noong 2020
Matusalem

**Matusalem** () ( *Məṯūšélaḥ*, sa pausa  *Məṯūšālaḥ*, Ang kanyang kamatayan ay magpapadala" o "Tao ng javelin" o "Kamatayan ng Espada";  *Mathousalas*) ay isang biblical patriarch at isang figure sa Judaism, Kristiyanismo, at Islam. Siya ang may pinakamahabang buhay sa lahat ng ibinigay sa Bibliya, na namatay sa edad na 969. Ayon sa Aklat ng Genesis, si Methuselah ay anak ni Enoch, ang ama ni Lamech, at ang lolo ni Noah. Sa ibang bahagi ng Bibliya, si Methuselah ay binanggit sa genealogies sa 1 Cronica at sa Ebanghelyo ni Lucas.

Ang kanyang buhay ay inilarawan nang mas detalyado sa extra-biblical na mga relihiyosong teksto tulad ng Aklat ni Enoch, Slavonic Enoch, at ang Aklat ni Moises. Ang mga komentarista ng Bibliya ay nag-alok ng iba't ibang paliwanag kung bakit inilarawan siya ng Aklat ng Genesis bilang namatay sa gayong katandaan; ang ilan ay naniniwala na ang edad ni Methuselah ay resulta ng isang maling pagsasalin, habang ang iba ay naniniwala na ang kanyang edad ay ginamit upang magbigay ng impresyon na ang bahagi ng Genesis ay naganap sa isang napakalayo na nakaraan. Ang pangalan ni Methuselah ay naging kasingkahulugan ng mahabang buhay.

## Sa Bibliya
Si Matusalem ay isang biblical patriarch Si Matusalem ay binanggit nang isang beses sa Bagong Tipan, nang ang Ebanghelyo ni Lucas ay nagtunton ng angkan ni Jesus pabalik kay Adan sa Lucas 3.

## Sa ibang mga relihiyosong teksto 
, Segovia Province, Spain]] Ang apocryphal Aklat ni Enoc ay nag-aangkin na mga paghahayag ni Enoc, na isinulat niya at ipinagkatiwala na pangalagaan para sa mga susunod na henerasyon ng kanyang anak na si Methuselah. Sa aklat na ito, ikinuwento ni Enoc ang dalawang pangitain na mayroon siya kay Methuselah. Ang una ay tungkol sa sinalaysay ng baha ng Genesis, at ang pangalawa ay nagsalaysay ng kasaysayan ng mundo mula kay Adan hanggang sa Huling Paghuhukom. Sa huling pangitain, ang mga tao ay kinakatawan bilang mga hayop - ang matuwid ay mga puting baka at tupa, ang mga makasalanan at mga kaaway ng Israel ay mga itim na baka at mababangis na hayop.

Ipinakikita ng Aklat ng mga Jubileo ang sarili bilang "ang kasaysayan ng paghahati ng mga araw ng Kautusan, ng mga pangyayari sa mga taon, mga taon-linggo, at mga jubileo ng daigdig" at inaangkin na isang paghahayag ng Ang Diyos kay Moises, na ibinigay sa pamamagitan ng Anghel ng Presensya bilang karagdagan sa nakasulat na Batas na natanggap ni Moises sa Bundok Sinai; at, habang ang nakasulat na Batas ay ipapamahagi sa lahat, ito ay isang lihim na tradisyon na ipinagkatiwala lamang sa mga banal ng bawat henerasyon, kina Enoc, Methuselah, Noe, at Sem, pagkatapos ay kay Abraham , Isaac, Jacob, at Levi, at sa wakas sa mga saserdote at mga eskriba ng mga huling panahon.
Rabinikong literatura ay nagsasabi na noong si Noe ay 480 taong gulang ang lahat ng matuwid na tao ay patay, maliban kay Methuselah at sa kanyang sarili. Sa utos ng Diyos pareho silang nagpahayag na 120 taon ang ibibigay sa mga tao para sa pagsisisi; kung sa panahong iyon ay hindi nila inayos ang kanilang masasamang lakad, ang lupa ay mawawasak.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga tauhan sa Bibliya
Hinduismo sa Asya

Isa sa mga pinakamalalaki at pangunahing relihiyon ang **Hinduismo sa Asya**, kung saan 26% ng populasyon ng kontinente ang kabilang rito. Noong 2020, tinatayang nasa 1.2 bilyong Hindu ang naninirahan sa kontinente. 99% ng mga Hindu sa buong mundo ang nasa Asya, na pinangunahan ng India, na tinitirhan ng 94% ng mga Hindu sa mundo. Bukod sa India, maraming mga bansa sa kontinente ang may malaking populasyon ng mga Hindu: ang mga karatig-bansa ng India na Nepal, Bangladesh, Sri Lanka, at Pakistan, gayundin ang mga bansa sa Timog-silangang Asya tulad ng Indonesia at Malaysia. May malaki ring populasyon ng mga Hindu sa Emiratos, dahil na rin sa mga migranteng nanggaling mula sa subkontinente ng India.

## Kasaysayan 
Nagsimula ang Hinduismo sa Asya, partikular na sa Lambak ng Indus sa ngayo'y India, noong bandang . Lumaganap ito sa sibilisasyong Indus at kalaunan sa kabuuan ng subkontinente ng India, kasabay ng pagdebelop at paglaganap ng ibang mga relihiyon sa rehiyon. May iilang mga tradisyon sa Hinduismo ang nanggaling pa noon pang Panahon ng Bakal at Bronse sa lugar, partikular na sa mga relihiyong nabuo bago pa ang nakatalang kasaysayan. Dahil dito, madalas na itinuturing ang Hinduismo bilang ang "pinakaluma" o "pinakaunang" relihiyon sa kasaysayan.

Mula sa subkontinente, lumaganap pa nang husto ang relihiyon sa kalapit na rehiyon ng Timog-silangang Asya noong panahon ng Imperyong Gupta, ang itinuturing na "ginintuang panahon" ng Hinduismo. Lumaganap din ang relihiyon sa Gitnang Asya, partikular na sa ngayo'y Apganistan sa pamamagitan ng Daang Sutla na kumokonekta sa Europa at Asya.  Nagtatag ang mga Hindu ng mga maliliit na kolonya at posteng pangkalakal sa iba't-ibang bahagi ng Asya, at nakipagkalalakan sa mga karatig rehiyon nito tulad ng sa Gitnang Silangan, Aprika, at Europa. Gayunpaman, ang pag-usbong at ang paglaganap kalaunan ng Islam mula sa Gitnang Silangan, at ang paglalakbay ng mga Muslim sa subkontinente, Apganistan, at sa Timog-silangang Asya, partikular na sa Indonesia, ang naging pangunahing balakid sa pagkalat ng relihiyon sa mas marami pang lugar. Ngayon, ang malaking bahagdan ng populasyon ng mga Hindu sa mundo ay matatagpuan sa subkontinente ng India.

## Demograpiya 
### Gitnang Asya 
### Gitnang Silangan 
### Kanlurang Asya 
### Silangang Asya 
### Timog Asya 
### Timog-silangang Asya 
## Talababa 
## Sanggunian 
### Bibliograpiya 
* 
* 
* 
* 

## Link sa labas 
* 


Kategorya:Relihiyon sa Asya
Fides Cuyugan-Asensio

Si **Fides Cuyugan-Asensio** ay idineklarang Pambansang Alagad ng Sining sa musika noong 2022. Siya ay isang guro, mang-aawit sa opera, aktres sa teatro at pelikula at *librettist*.

## Unang yugto ng buhay
Ipinanganak si Fides Cuyugan noong 1 Agosto 1931 sa lalawigan ng Quezon. Ang kanyang ama ay si  Gervasio Santos Cuyugan.

## Edukasyon
Noong 1951 ay natamo ni Fides Cuyugan-Asensio ang *bachelor’s degree* sa musika na may *major* sa boses at *minor* sa piano mula sa *Philippine Women’s University*.

## Mga nagawa
Umawit si Fides Cuyugan-Asensio bilang *coloratura soprano* at kasama sa mga unang pagtatanghal ng mga Pilipinong opera na gaya ng "Mapulang Bituin" at "Kasilag's Dularawan" na gawa ni Ramon Santos. Siya rin ang nagbigay ng boses sa tauhang si Sisa sa "*Noli Me Tangere*" ni Felipe de Leon noong mga dekada 1950 at 1960.

Nagdirek din siya ng mga produksiyon ng ilang Pilipino at banyagang opera. Isa sa mga paborito niya ay ang kanyang ginawang opera na may titulo na "Mayo Bisperas ng Liwanag" na ang pinagkuhanan niya ng inspirasyon ay ang maikling kwento ni Nick Joaquin na may titulong "*May Day Eve*".

Binuo niya ang *Music Theater Foundation of the Philippines* noong 1986 na isang hindi kumikita (*non-profit*) na organisasyon para sa promosyon at produksyon ng mga teatrong pang-musikal at nagbibigay ng mga *scholarship* sa mga *classical performers* na kabataan.

## Mga parangal na natanggap
Idineklarang Pambansang Alagad ng Sining sa musika si Fides Cuyugan-Asensio  noong 10 Hunyo 2022 sa bisa ng Proklamasyon Bilang 1390.

Natanggap din niya ang Gawad CCP para sa Sining Award noong 2015 at ang *PAMA-AS Gintong Award for the Musical Arts* noong 2005&nbsp;ng Pambansang Komisyon para sa Kultura at Sining.

## Mga sanggunian
Kategorya:Kultura
Kategorya:Kultura at sining
Kategorya:Kultura ng Pilipinas
Kategorya:Gawad ng Pamahalaan ng Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1931
Sangguniang Barangay

Ang **Sangguniang Barangay**, kilala sa wikang Ingles bilang ***Barangay Council***, at dating kilala bilang  ***Rural Council*** (Konsehong Rural) at pagkatapos ***Barrio Council*** (Konsehong Baryo), ay isang lehislatibong lupon ng isang barangay, ang pinakamababang anyo ng pamahalaan sa Pilipinas.

Pinamumunuan ng bawat sanggunian o konseho ng Punong Barangay o tinatawag sa Ingles bilang *barangay captain*, at mayroon itong pitong kasapi na tinatawag na barangay kagawad (o *barangay councilman* sa Ingles), at kasama din ng konseho ang tagapangulo ng Sangguniang Kabataan, kaya, ang Sangguniang Barangay ay binubuo ng walong kasapi. Hinahalal lahat ng opisyales na ito ng mga residente ng isang partikular na barangay. Tulad ng ibang mga lokal na opisyales na hinahalal, ang kasapi ng Sangguniang Barangay ay kailangang isang mamamayang Pilipino at nakatira sa barangay na kanyang nais pagsilibhan ng hindi bababa sa isang taon bago agad ng halalan ng barangay. Dagdag pa dito, kailangang marunong magsulat ang kandidato ng Filipino o kahit anumang ibang wika o diyalekto sa Pilipinas. Para sa iba pang opisyal, hinihirang ang kalihim (o sekretarya) at ingat-yaman ng punong barangay na may pagsang-ayon ng Sangguniang Barangay. Sa kalaunan, napalitan ang pangalan ng lupon sa Konsehong Baryo (o *Barrio Council*).

Noong 1982, pinasa ang Batas Pambansa Bilang 222 upang magbigay ng batas para sa eleksyon ng mga opisyal ng barangay, at sa ibang layunin. Sa batas na ito, binubuo ang mga opisyales ng barangay ng isang Punong Barangay at anim na Kagawad ng Sangguniang Barangay. Binago ito ng Lokal na Kodigo ng Pamahalaan ng 1991 at ito ang namamayaning batas para sa mga gampanin at responsibilidad ng Sangguniang Barangay.

## Mga sanggunain
Kategorya:Lokal na pamahalaan sa Pilipinas
Kategorya:Lehislatura ng Pilipinas
Korona ng Adbiyento

Ang **korona ng Adbiyento** () ay isang tradisyong Kristiyano na sumisimbolo sa paglipas ng apat na linggo ng Adbiyento sa taon ng liturhiya ng simbahang Kanluranin. Nagmula ang gawaing ito sa mga  Luterano, ngunit kumalat na ito sa mga ibang denominasyon ng Kristiyanismo.

Isa itong laging-lunti na korona na may apat na kandila, minsan may panglimang puting kandila sa gitna. Pasimula sa Unang Linggo ng Adbiyento, maaaring isabay sa pagsindi ng kandila ang pagbabasa ng Bibliya, oras para sa debosyon at pagdarasal. Paisa-isang sinisindihan ang mga ibang kandila sa mga sumusunod na Linggo hanggang, sa pagsapit ng huling Linggo ng Adbiyento, nakasindi na ang apat na kandila. May ikalimang kandila ang ilang korona ng Adbiyento, na tinatawag na kandila ni Kristo na sinisindihan sa Bisperas ng Pasko o Pasko. Nanggaling ang kaugaliang ito sa mga pami-pamilya, ngunit lumaganap din ito sa pangmadlang pagsamba.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Adbiyento
Larry Alcala

Si **Lauro Zarate Alcala** (18 Agosto 1926 – 24 Hunyo 2002) o mas kilala sa tawag na **Larry Alcala** ay idineklara bilang Pambansang Alagad ng Sining sa larangan ng sining biswal noong 2018. Siya ay isang ilustrador at *editorial cartoonist*.

## Unang yugto ng buhay
Isinilang si Lauro Zarate Alcala o Larry Alcala noong 18 Agosto 1926 sa Daraga, Albay. Ang kanyang mga magulang ay sina Ernesto Alcala at Elpidia Zarate.

Nilikha rin ni Larry Alcala simula 1946 hanggang 1948 ang *Islaw Palitaw*, simula 1951 hanggang 1965 ang *Tipin*, simula 1961 hanggang 1972 ang *This Business of Living*, simula 1964 hanggang 1969 ang *Loverboy*, simula 1966 hanggang 1972 ang *Project 13*, *Kongressman Kalog* na nailathala sa *Aliwan Komiks* at *Kalambogesyons* na nailathala sa *Pilipino Komiks*, simula 1976 hanggang 1984 ang *Asiong Aksaya* na nailathala sa *Daily Express* at *Tagalog Klasiks*, at simula 1981 hanggang 2002 ang *Laugh and Live, Life Today*.

## Mga parangal na natanggap
Idineklara si Larry Alcala bilang Pambansang Alagad ng Sining sa larangan ng sining biswal noong 24 Oktubre 2018 sa bisa ng Proklamasyon Bilang 606.

## Mga sanggunian
Kategorya:Kultura
Kategorya:Kultura at sining
Kategorya:Kultura ng Pilipinas
Kategorya:Gawad ng Pamahalaan ng Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1926
Kategorya:Namatay noong 2002