open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yeshiva

na pinakamalaking yeshiva sa buong mundo]] 
 
 – Yeshivas Ner Yisroel, Baltimore]]
]]
 - a yeshiva founded by the Chazon Ish]]
 sa Yeshivat Har Etzion, isang Hesder yeshiva]]
*, Herusalem]]
]]
Ang **yeshiva** (; Hebreo ישיבה; pl. ישיבות, transliterasyon: yeshivot o yeshivos) ay  isang tradisyonal na institusyong pang-edukasyon ng mga Hudyo. Ang mga yeshiva ay nakatuon sa pag-aaral ng panitikang Rabiniko na ang pangunahin ang Talmud at Halacha (batas na Hudyo) at kasama rin ang ang pag-aaral ng pilosopiyang Hudyo at Torah. Ang pag-aaral ng mga estudyante ay karaniwang ginagawa sa pamamagitan ng araw-araw *shiurim* (mga pagtuturo o klase) gayundin bilang pag-aaral ng pares na tinatawag na mga *chavrusa'' (Aramaiko para sa pakikipagkaibigan' o *pagsasama*). Ang istilong *Chavrusa* ng pag-aaral ay natatanging katangian ng yeshiva.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Yeshiva
Kategorya:Edukasyong panghudyo
Belshazzar

Si **Belshazzar** o **Belsasar** (Kunepormeng Babilonio: *Bēl-šar-uṣur*, nangangahullugang "Si Bel, ang tapag-ingat ng hari";  *Bēlšaʾṣṣar*) ay anak ni Nabonidus (naghari noong 556–539 BCE na huling hari ng Imperyong Neo-Babilonya). Siya ay nagkarooon ng mahalagang papel sa isang  ''coup d'etat* na nagpatalsik sa haring si Labashi-Marduk (556 BC) at naglagay sa kanyang amag si Nabonidus sa kapangyarihan noong 556 BCE. Ang kanyang amang si Nabonidus ay wala sa Babilonya mula 553 BCE hanggang 543 o 542 BCE sa isang "pagpapatapon sa sarili" sa Tayma sa Arabia sa hindi alam na kadahilanan. Sa isang dekadang wala ang kanyang ama sa Babilinya, siya ang rehente ng Babilonya bilang kapwa hari. Siya ay pinagkatiwalaan ng maraming mga prerogratibong panghari gaya ng pagbibigay pribilehiyo, pangangasiwa sa hukbo at pagtanggap ng mga handog at mga panata bagaman siya ay patuloy na tinukoy bilang prinsipe ng korona(*mār šarri* o "anak ng hari") ngunit hindi kailanman nagkaroon ng titulong hari (*šarru''). Wala rin siya kapangyarihan na mangasiwa sa pistang Akitu ng Babilonya na eksklusibong karapatan ng mismong hari ng Babilonya. Hindi alam kung anong kinahinatnan niya. Ang kaharian ng Babilonya ay bumagsak sa haring si Dakilang Ciro ng Imperyong Akemenida noong 539 BCE. Ayon sa Aklat ni Daniel na isinulat noong ika-2 siglo BCE, si Belshazzhar ay anak ni Nabucodonosor II na isang kamalian.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pinuno ng Babilonya
Kategorya:Mga tauhan sa Bibliya
Kategorya:Mga tauhan sa Lumang Tipan
Baasa

Si **Baasha** o **Baasa** (, *Baʿšāʾ*) ay isang hari ng Kaharian ng Israel sa Samaria. Siya ay anak ni Ahijah. Siya ay inalalarawan sa Bibliya na isang napakasamang tao.

## Talambuhay
Ayon si Baasha ay naging hari ng Israel sa Samaria sa ikatlong ng paghahari ng hari ng Kaharian ng Juda na si Asa at naghari ng 24 taon. Sa kanyang paghahari, nagkaroon ng pagdidigmaan si Asa at si Baasa na hari sa Israel sa lahat ng kanilang kaarawan. (1 Hari 20:32-33) Ito ay salungat sa 2 Kronika 14:6, na sa pahanon ni haring Asa ng Juda ay " hindi nagkaroon ng pakikipagdigma sa mga taong yaon; sapagka't binigyan siya ng Panginoon ng kapahingahan.". (2 Kronika 15:15)

Siya ay namatay noong ika-26 ng paghahari ni Asa ayon sa 1 Hari 16:8-10. Ayon naman sa 2 Kronika 16:6, itinayo ni Baasha ang Rama noong ika-36 taon ng paghahari ni Asa.(1 Hari 15:16-17)
Kategorya:Mga hari ng Israel
Luis Dámaso

Si **Luis Dámaso** (ipinanganak noong 31 Disyembre, 1969) ay isang Espanyol na tenor.

## Talambuhay 
Ipinanganak siya sa Madrid sa isang pamilyang mahilig sa musika. Nag-aral siya sa Escuela Superior de Canto ng Madrid, kung saan ang baritonong si Antonio Blancas ay isa sa kanyang mga propesor. Dalubhasa siya sa opera, sarsuwela at oratoryo.

## Boses 
Mayroon siyang lirikong tenor na boses.  

## Mga parangal 
thumb| Diploma ng nagwagi ng patimpalak "Luciano Pavarotti International Voice Competition"

* 1992: “Francisco Alonso” award (Madrid, Espanya) 
* 1995: “Luciano Pavarotti International Voice Competition” award (Philadelphia, Estados Unidos) 
* 1996: Pinakamahusay na tenor ng patimpalak na “I Cestelli” (Stuttgart, Alemanya) 
* 1996: “Jacinto e Inocencio Guerrero” award (Madrid, Espanya) 
* 1997: “Jaime Aragall” award (Gerona, Espanya) 
* 1999: “Federico Romero” award sa SGAE. 

## Diskograpiya 
* **CD**
** Julián Santos Carrión - *La niña del boticario* - EMI (*)
** Julián Santos Carrión - *El fantasma de la Tercia* - Opera Dreams (*)
** Lauro Rossi - *Il domino nero* - Bongiovanni (*)
** *Grabaciones inéditas del Teatro de la Zarzuela* - Autor
** *Concierto de Navidad* - Padre Arrupe
** Ludwig van Beethoven - *Misa sa C major, op. 86* *-* Laute
** *Romanzas y dúos de zarzuela* - OSRM
** Giuseppe Verdi - *Otello* - Naxos

* **DVD**
** Wolfgang Amadeus Mozart - *Don Giovanni* - Teatro Jovellanos
** Wolfgang Amadeus Mozart - *Requiem KV 626* - Notilus
** *Vamos p’Asturias, vamos pa’ Oviedo* - Teatro Campoamor 

* **USB**
** Julián Santos Carrión - *La niña del boticario* - Ópera Dreams (*)
** Julián Santos Carrión - *El fantasma de la Tercia* - Ópera Dreams (*) 

(*) Munang recording sa mundo 

## Dokumentaryo na pelikula 
* Historia del Teatro de La Zarzuela de Madrid
* Julián Santos, 100 años de música
* Zarzuela, la película 

## Mga panlabas na link 
* https://www.bach-cantatas.com/Bio/Damaso-Luis.htm (Ingles)
* MGA VIDEO sa website ng YouTube
Kategorya:Mga tao mula sa Madrid
Kategorya:Ipinanganak noong 1969
Kategorya:Mga tenor
Steven Weinberg

Si **Steven Weinberg** (; Mayo 3, 1933 – Hulyo 23, 2021) ay isang Amerikanong pisikong teoretikal at Nobel laureate sa Pisika para sa kanyang mga ambag kasama nina Abdus Salam at Sheldon Glashow sa interaksiyong electroweak na pag-iisa ng mahinang puwersa at elektromagnetismo sa pagitanng mga elementaryong partikulo. Siya ay Josey Regental Chair in Science sa University of Texas at Austin. Ang kanyang pagsasaliksik sa mga elementaryong partikulo at kosmolohiyang pisikal ay ginawaran ng maraming mga gantimpala. Isa siyang Hudyong ateista. 
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga ateistang Hudyo
Kategorya:Mga pisikong teoretikal
Kategorya:Mga Amerikano
Sheldon Lee Glashow

Si **Sheldon Lee Glashow** (, ; ipinanganak noong Disyembre 5, 1932) ay isang Nobel Laureate sa Pisika na pisikong teoretikal. Siya ay pinarangalan ng Gantimpalang Nobel kasama nina Steven Weinberg at Abdus Salam sa kanilang paliwanag sa interaksiyong elektroweak ng Pamantayang Modelo. Siya ang Propesor na Metcalf ng Matematika at Pisika sa Boston University at Propesor na Eugene Higgins ng Pisika, Emeritus sa Harvard University, at isang kasapi ng Board of Sponsors para sa  *Bulletin of the Atomic Scientists*. Siya ay isang Hudyong ateista.

Kategorya:Mga pisikong teoretikal
Kategorya:Mga ateistang Hudyo
Kategorya:Mga Amerikano
Sunog sa MV Mercraft 2

Ang **sunog sa Barko ng MV Mercraft 2** ay naganap sa dakong 5:00 am ng umaga sa isla ng Baluti; ang barkong MV Mercraft 2 ay galing mula sa isla ng Polillo pabalik ng Real sakay ang 134 na mga pasahero, 7 ang nasawi, 23 ang sugatan at 120 ang naisalba ng dumating ang PCG (Philippine Coast Guard) ayon sa inisyal na ulat mula sa PCG Spokesperson Commodore Armand Balilo, ay nagsimula ang sunog sa isang engine room.

## Lagom
Rumesponde ang SAR at iba pang RoRo vessel papuntang Real upang sagipin ang mga pasaherong nasa gitna ng katubigan.

11 am ng umaga ng maiulat mula sa PCG (Philippine Coast Guard) ang mga pasahero. Sumatotal ang 124 mga pasahero at 10 crew ng MVMERCRAFT 2 ay naiahon patungo sa isla ng Baluti sa brgy. ng Cawayan sa Real, Quezon.

## Tingnan rin
* Trahedya ng MV Doña Paz
* Trahedya sa M/V Viva Antipolo VII

## Sanggunian
Kategorya:2022 sa Pilipinas
Kategorya:Sunog sa Pilipinas
Kategorya:Mga sakuna sa Pilipinas
Panteismo

Ang **Panteismo** ang paniniwala na ang realidad ay katulad ng diyos o ang lahat ng mga bagay ay bumubuho sa lahat na pumapalibot na likas na diyos o mga diyosa. Ang Panteismo ay hindi naniniwala sa isang personal na diyos, antromorpiko man o hindi ngunit inialalarawn ng isang malawak na mga doktrina magkakaiba sa mga anyo ng mga ugnayan sa pagitan ng realidad at pagkadiyos. Ang paniniwalang ito ay mula pa sa sinaunang panahon at nauugnay sa maraming mga tradisyong relihiyon. Ang Panteismo sa Kulturang Kanluranin bilang teolohiya at pilosopiya ay nakabatay sa pananaw ni Baruch Spinoza sa kanyang aklat na Ethics. Ito rin ay matatagpuan sa pilosopo at kosmolong si Giordano Bruno. Ang mga ideya ng panteismo ay umiiral sa Sikhismo, Hinduismo. Sanamahismo, Confucianismo, Taoismo at Sufismo sa loob ng Islam. 
Kategorya:Panteismo
Kategorya:Diyos
Mga Zelote

Ang **mga Zelote** (Ingles: *Zealots*) o **mga Makabayan** ay isang kilusang pampulitika noong unang siglo CE sa panahon ng Hudaismong Ikalawang Templo sa Herusalem na humikayat sa mga Hudyo sa Judea na maghimagsik laban sa Imperyong Romano at palayasin ang mga ito sa Israel at pinakilala rito noong Unang Digmaang Hudyo-Romano (66-70 CE). Ito ay tinawag ni Josephus na "ikaapat na sekta" o ""ikaapat na pilosopiyang Hudyo" noong unang siglo CE. Ang salitang zealot ay salin ng Hebreong Kanai ( na karaniwang plural na , ''kana'im*) na nangangahulugang "sa ngalan ng diyos" . Ang katagang ito ay hinango sa Griyegong  (*zelotes*), "manggagaya, masigasig  na tagahanga o tagasunod".

 sa bubong ng Helsinki Cathedral.]]
Ayon kay Josephus sa *Antiquities of the Jews'', may tatlong pangunahing mga sektang Hudyo noong unang siglo CE, ang mga Fariseo, mga Saduceo, Mga Essene. Ang ikaapat ang mga Zelote na itinatag ni Judas ng Galilea o Judas ng Gamala noong taong 6 CE laban sa Censo ni Quirinio sa sandaling ihayag ng Imperyong Romano na ang Tetrarkiya ng Judea bilang probinsiya ng Imperyong Romano. Sila ay umaayon sa lahat ng ibang mga bagay sa mga paniniwala ng mag Pariseo ngunit may hindi matututulang pagdikit sa kalayaan at ang Diyos ang tanging kanilang Pinuno at Panginoon(XVIII.1.6)
## Paglalarawan
Ayon sa Antiquities of the Jews ni Josephus XVIII.6:
:At tungkol sa ikaapat na sekta ng pilosopiyang Hudyo na ang may akda ay si Hudas na Galileo. Ang mga ito ay umaayon sa lahat ng ibang mga bagay sa mga nosyong Fariseo ngunit sila ay may hindi matututulang pagkapit sa kalayaan at nagsasabing ang Diyos ang tanging ang kanilang Pinuno at Panginoon. Hindi rin nila iniinda ang pagkamatay ng anumang kamatayan o kamatayan ng kanilang mga ugnayan at kaibigan ni ang gayong takot ay magpapatawag sa kanila sa anumang tao na isang panginoon.
Isa labindalawang alagad ni Hesus si Simon na Zelote.

## Tingnan din
*Mga Fariseo
*Mga Saduceo
*Mga Essene
*Mga Ebionita
*Mga Nazareno
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga paghihimagsik na Hudyo
Kategorya:Kasaysayan ng mga Hudyo
Kategorya:Mga sektang Hudyo noong unang siglo CE
Kanluraning Pader

Ang **Dingding o Pader ng Paghagulgol** o **Kanluraning Dingding** o **Wailing Wall** (hango sa , at pinaikling **ang Kotel** o **Kosel**) at kilala sa Islam bilang **Dingding na Buraq** (Arabic: ''Ḥā'iṭ al-Burāq'' حَائِط ٱلْبُرَاق ), ay isang dingding o pader na batong apog na matatagpuan sa Lumang Lungsod ng Herusalem. Ito ay isang maliit na segmeto ng mas mahabang sinaunang dingding na pagpapanatili at kilala sa kabuuan bilang ang "Kanluraning Dingding". Ang dingding ay orihinal na tinayo bilang bahagi ng pagpapalawig ng Ikalawang Templo sa Herusalem ni Dakilang Herodes.
## Tingnan din
*Ikalawang Templo sa Herusalem
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga templo sa Herusalem
Kategorya:Hudaismo
Kategorya:Herusalem
Kategorya:Mga simbolo sa relihiyon
Asa ng Juda

Si **Asa** (; ; ) ayon sa Tanakh ay hari ng Kaharian ng Juda. Siya ay naghari noong ika-20 taon ng paghahari ni Jeroboam na hari ng Kaharian ng Israel. Siya ay naghari ng 41 taon.Ang kanyang ina ay si Maakah na anak ni Abishalom. (1 Hari 15:9-10). Ayon sa 1 Hari 15, sa kanyang paghahari, "ang matataas na dako ay hindi inalis". Siya ay inalalarawan na isang taong matuwid at inaalis ang mga diyos-diyosan na ginawa ng kanyang mga magulang at inalis ang kanyang inang si Maakah sa pagkareyna dahil sa paggawa nito ng imahen ni Asherah. Ginawa ni Asa nang matuwid sa harap ng mga mata ng Panginoon, gaya ng ginawa ni David na kaniyang magulang. Ngunit "Ang matataas na dako ay hindi inalis" sa kanyang paghahari (1 Hari 15:14), ito ay salungat sa 2 Kronika 14:3 kung saan "inalis niya ang matataas na dako" at pinagpuputol ang mga haligi at ibinagsak ang mga Asherah.

Sa kanyang paghahari, nagkaroon ng pagdidigmaan si Asa kay Baasha na hari ng Kaharian ng Israel sa lahat ng kanilang kaarawan. (1 Hari 20:32-33) Ito ay salungat sa 2 Kronika 14:6, na sa pahanon ni haring Asa ng Juda ay " hindi nagkaroon ng pakikipagdigma sa mga taong yaon; sapagka't binigyan siya ng Panginoon ng kapahingahan.". (2 Kronika 15:15) Si Baasha ay namatay noong ika-26 ng paghahari ni Asa ayon sa 1 Hari 16:8-10. Ayon naman sa 2 Kronika 16:6, itinayo ni Baasha ang Rama noong ika-36 taon ng paghahari ni Asa.(1 Hari 15:16-17)
Kategorya:Mga hari ng Kaharian ng Juda
Josafat

Si **Jehoshaphat** (; alternatively spelled **Jehosaphat**, **Josaphat**, o **Yehoshafat**; ; ; ) ayon sa Tanakh ay isang hari ng Kaharian ng Juda at anak ni haring Asa ng Juda(1 Hari 15:24). Ayon sa 1 Hari 22:43,  siya'y lumakad ng buong lakad ni Asa na kaniyang ama at naging matuwid sa mga mata ng Panginoon: gayon ma'y "ang mga mataas na dako ay hindi inalis". Ito ay salungat sa 2 Kronika 17:6 na "inalis niya ang mga mataas na dako at ang mga Asherah sa Juda"
Kategorya:Mga hari ng Kaharian ng Juda
Joiada

*]]

Si **Joiada** o **Jehoyada** ( *Yəhōyāḏā‘*, "alam ni Yahweh") sa Bibliyang Hebreo, ay isang prominenteng pari sa Kaharian ng Juda noong paghahari ni Ocozias (namuno ), Atalia (namuno ), at Joas (namuno ). Naging bayaw ni Joiada si Haring Ocozias nang nakasal siya kay prinsesa Jehoseba. Parehong anak ni Haring Joram ng Juda (naghari ) sina Jehoseba at Ocozias. Namatay si Ocozias isang taon pagkatapos maluklok sa trono, na inagaw ng kanyang inang si Atalia, kung saan inutos niya ang pagbitay sa lahat ng kasapi ng pamilyang rehiyo.

Niligtas nina Jehoseba at Joiada ang isang taong gulang na apo ni Atalia, si Joas, mula sa pagpatay ng anak na babae ni Atalia. Sa loob ng anim na taon, tinago nila ang nag-iisang nakaligtas sa trono sa loob ng Templo ni Solomon. Naging kasangkapan si Joiada sa pagsisimula ng isang kudeta na pinatalsik at pinatay si Atalia. Sinulat sa salaysay 2 Cronica 23:1 ang pagpapatibay ni Joiada (*naglakas-loob si Joiada* sa Magandang Balita Biblia, *gumawa na ng hakbang si Jehoyada'' sa Ang Salita ng Dios, mga salita na hindi lumitaw sa kaparis na talata na ). Sinalarawan ang kudeta ni Atalia bilang akto ng pagtataksil ().

Sa ilalim ng gabay ni Joiada, tinalikuran ang pagsamba kay Baal, at winasak ang altar at templo ni Baal. "Paano namuno si Atalia sa Jerusalem sa loob ng lima [o anim na] taon, kung pinatay siya ni Joiada na Punong Pari." Bagaman, hindi binanggit ni Josefo si Joiada sa kanyang tala ng mga Punong Pari (10:151-153).

Sinabi sa Aklat ng Cronica, kabanata 24, talata 6,  na "pinuno ng mga pari na si Joiada".

## Mga sanggunian
Kategorya:Dakilang Saserdote ng Israel
Kategorya:Mga tauhan sa Lumang Tipan
Dagon

Si **Dagon** (, *Dāgōn*), o **Dagan**, (;) ang Diyos na sinasamba sa Sinaunang Syria  na may may templo sa Tuttul and Terqa at ang kanyang kulto ay matutugpuan rin sa mga siyudad ng  Mari at Emar. Sa mga tirahan sa itaas ng Ilog Eufrates, si Dagon ay "Ama ng mga Diyos" at hinahalintulad sa Diyos ng [[Mesopotamia] na si Enlil o saHurrian na Kumarbi. Si Dagon ay Diyos ng kasaganaan at isang pinagmumulan ng lehitimasiya ng isang hari. Ang mga patotoo sa pag-iral ni Dagon ay makikita sa Ugarit. Ayon sa Tanakh, siya ang pambansang Diyos ng mga Filisteo at may mga templo sa  Ashdod at Gaza ngunit arkeolohikal na ebidensiya sa sinasabing ito. 
Kategorya:Mga diyos na Kanlurang Semitiko
Kategorya:Mga diyos sa Bibliyang Hebreo
Mga Filisteo

, ang limang mga siyudad ng Filisteo ang Gaza, Ashdod, Ashkelon, Ekron at Gath.]]

Ang **Mga Filisteo** (Ingles: **Philistines**) ay mga sinaunang lipi ng tao na nanirahan sa katimugang Canaan mula ika-12 siglo BCE hanggang 604 BCE nang ang kanilang politiya ay napailalim sa maraming siglo ng Imperyong Neo-Asiryo at sa huli ay winasak ni Nabucodonosor II ng Imperyong Neo-Babilonyo. Pagkatapos maging bahagi ng kanyang imperyo at ang sumunod ritong Imperyong Akemenidaa, ang mga Filisteo ay nawalan ng natatanging pagkakakilanlang etniko at naglaho sa historikal rekord noong ika-5 siglo BCE. Ayon sa Tanakh, ang mga Filisteo ay kalaban ng mga Israelita. Ang pag-iral ng mga Filisteo ay napatunayan sa mga relief sa sa templo ni Ramses III sa Medinet Habu kung saan sila tinawag na  (tinanggap na kaugnay ng Hebreong );  ang katulad na katawagang Asiryanong , , o .
## Tingnan din
*Dagon

## Sanggunian
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga tauhan sa Lumang Tipan
Kategorya:Sinaunang Malapit na Silangan
Mga Nazareno

Ang **Mga Nazareno** o **Mga Nazoreo** (Griyego: Ναζωραῖοι, Nazōraioi) ay isanang sektang Hudyo Kristiyano noong unang siglo CE. Ang unang pagbanggit nito ay sa Mga Gawa ng mga Apostol 24:5 kung saan inakusahan si Apostol Pablo ng pagiging pinuno ng sekta ng ma Nazareno  ("πρωτοστάτην τε τῆς τῶν Ναζωραίων αἱρέσεως") sa  harap ng prokurador ng Imperyong Romano na si Antonius Felix ni Tertullus. Sa unang siglo CE< ang mga tagasunod ni Hesus ng Nazareth ay tinawag נוֹצְרִי‎ (nôṣrî) at sa Arabe نَصَارَى (naṣārā). Sa paglipas ng panahon, ang sektang ito ay patuloy na sumusunod sa Torah kasama ng mga [[hentil] at salungat sa mga kalaunang Kristiyano na hindi na sumusunod sa Torah. Sila ay binanggit nina Epifanio ng Salamis, Jeronimo at Agustin ng Hipona. 
## Tingnan din
*Ebanghelyo ng mga Nazareno
Kategorya:Sinaunang Kristiyanismo
Kategorya:Mga sektang Hudyo noong unang siglo CE
Kategorya:Mga tauhan sa Bagong Tipan
Antonius Felix

") in wreath.**Reverse:** Greek letters ΚΑΙϹΑΡΟϹ ("Caesar") and date LC (year 3 = 56/57), palm branch.]]
Si **Marcus Antonius Felix** ('*Felix* sa Sinaunang Wikang Griyego: **ὁ Φῆλιξ**; ipinanganak noong  circa 5–10 CE) ayon kay Josephus ay isang prokurador Lalawiang Romano na Judea noong 52–60 at humalili kay Ventidius Cumanus.

Siya ay nakababatang kapatig ng malayang taong si Marcus Antonius Pallas na naging sekretaryo ng kabang yaman noong panahon ni Emperador Claudio. Si Felix ay isang malayang Griyego ayon kay Josephus (Antiquities of the Jews XX. 7). Siya ay naging prokurador sa petisyon ng kanyang kapatid. Noong 58 CE, kumuha ng isang asasino si Felix upang patayin si Dakilang Sasserdoteng Jonathan. Siya (Antiquties of the Jews). Siya ay binanggit sa Mga Gawa ng mga Apostol ng Bibliya.
Kategorya:Mga prokurador ng Judea
Kategorya:Mga gobernador ng Judea
Tacitus

Si **Publius Cornelius Tacitus**, ;  – ) ay isang historyan ng Romano at politiko. Siya ay itinuturing na isa sa pinakadakilang mga historyang Romano ng mga modernong iskolar.

Ang nakaligtas na mga bahagi ng kanyang pangunahing mga akda na Mga Annal ni Tacitus(Latin: Annales) at Mga Kasaysayan ni Tacitus(Latin:Historiae) ay nagsasalaysay ng paghahari ng mga Emperador ng Imperyong Romano na sina Tiberio,Claudi at,Nero. Ang mga akdang ito ay nagsasalaysay ng kasaysayan ng Imperyong Romano mula sa kamatayan ni Augusto Cesar hanggang sa kamatayan ni Emperador Domitian bagaman may malaking mga Lacuna sa mga nakaligtas na manuskrito. Ang isa pang akda ni Tacitus ang tungkol sa oratoryo sa De origine e situ Germanorum  at buhay ng kanyang biyenan na si Agricola na responsable sa pananakop ng mga Romano sa Britannia. Ang *Annales* ay naglalaman rin isang reperensiya tungkol sa pagpapako sa isang Chrestus o Christus sa ilalim ni Poncio Pilato na maaaring isang interpolasyon ng mga Kristiyano. 
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga historyador ng Sinaunang Roma
Kategorya:Kasaysayan ng Imperyong Romano
Mga Annal ni Tacitus

Ang **Mga Annal ni Tacitus** (Ingles: Annals, Latin: Annales) ay akda ng Romanong historyan at senador na si Tacitus mula sa paghahari ng emperador ng Imperyong Romanong si Tiberio hanggang sa panahon ni Emperador Nero. Ito ay isa sa mga pangunahing sanggunian ng kasaysayan ng Imperyong Romano. 
## Mga nakaligtas na manuskrito at probenansiya
Ang unang anim na aklat ng Mga Annal ni Tacitus ay nakaligtas sa isang manuskrito na nakalagak ngayon sa Biblioteca Medicea Laurenziana sa Florence. Ang manuskritong ito ay isinulat noong mga 850 CE sa Alemanya
Kategorya:Mga akda ng kasaysayan
Kategorya:Kasaysayan ng Imperyong Romano
Biblioteca Medicea Laurenziana

Ang **Biblioteca Medicea Laurenziana** o **BML** o **Aklatang Laurenziana** ay isang aklatan sa Florence, Italya na naglalaman ng 11,000 manuskrito at mga 4,500 inilimbag na aklat. Itinatag sa cloister ng Mediceanong Basilica di San Lorenzo di Firenze sa ilalim ng patronahe ng ni Papa Clemente VII. Ito ay ay naglalaman ng mga manuskrito at mga aklat na pag-aari ng pribadong aklat ng pamilyang Medici. Ang aklat ay kilala sa arkitektura na idinesenyo ni Michelangelo.
## Mga sanggunian
Kategorya:Aklatan
Kategorya:Italya
Baruch Spinoza

Si **Baruch** (**de**) **Spinoza** (24 November 1632 – 21 February 1677) ay isang Dutch na pilosopong may lahing Portuges na Hudyong Sephardiko. Si Spinoza ang isa sa pinakapanunahing tagapagtaguyod ng Rasyonalismo noong ika-17 siglo at isa sa maagang mga intelektuweal na Panahon ng Kaliwanagan. and modern biblical criticism including modern conceptions of the self and the universe, Siya ay nabigyan ng inspirasyon ng mga ideya ni René Descartes at naging isang pangunahing pigura sa Ginintuang panahong Dutch. Siya ay lumaki sa isang pamayanang Hudyong Espanyol-Portuges at nagsulong ng mga idea tungkol sa pagiging totoo ng Bibliya at kalikasan ng Diyos. Ang mga autoridad na Hudyo ay nag-isyu kay Spinoza ng herem laban sa kanya na nagpatalsik at itinakwil ng mga Hudyo sa edad na 23 kabilang ang kanyang pamilya. Pagkatapos ng kanyang kamatayan, ang kanyang mga aklat ay idinagdag sa Index Librorum Prohibitorum(Talaan ng mga ipinagbabawal na aklat) ng Simbahang Katoliko Romano. Bagaman tinawag siyang isang ateista ng kanyang mga kontemporaryo, wala sa kanyang mga akda ay nangangatwiran ng laban sa pag-iral ng Diyos.

Siya ay namuhay ng simple bilang mandudurog ng mga lente at nakipagtulungan sa pagdisenyo ng mikroskopyo at teleskopyo kasama nina Constantijn at Christiaan Huygens. Tinanggihan niya ang mga gantimpala at mga parangal sa kanyang buong buhay kabilang ang mga prestihiyosong mga posisyon sa pagtuturo. Siya ay namatay sa edad na 44 noong 1677 mula sa sakit sa baga na marahil ay sa tubercolosis o silicosis dahil sa pagsinghot ng mga alikabok ng mga salamin habang dinudurog ang mga lente. Siya ay inilibing sa isang libingang Kristiyano s Nieuwe Kerk sa The Hague.

Ang obra maestra niyang *Ethics* ay inilimbag pagkatapos ng kanyang kamatayan. Sa akdang ito, sinalungat niya ang pilosopiya ni Descartes ng dualismo ng isipan-katawan at nagbigay kay Spinoza sa Kanluraning Pilosopiya bilang isa sa mga mahalagang intelektuwal. 

## Talababa
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga panteista
Kategorya:Mga pilosopong Dutch
Kategorya:Pilosopiya ng isipan
Kategorya:Mga pilosopong Hudyo
Kategorya:Mga eskeptiko
Clemente ng Alehandriya

Si **Titus Flavius Clemens** o **Clemente ng Alehandriya** (;  – ), ay isang teologong Kristiyano at pilosopo mula sa Alehandriya, Ehipto na nagturo sa Eskwelang Kateketikal ng Alehandriya. Kabilang sa kanyang mga estudyante sina Origen at Alejandro ng Herusalem. Siya ay isang akay sa Kristiyano at isang edukadong tao sa Sinaunang Pilosopiyang Griyego at panitikang Sinaunang Griyego. Siya ay naimpluwensiyan ng Pilosopiyang Helenestiko lalo na nina Plato, mga Stoiko, estoresisismo at Gnostisismo. Sa isa sa kanyang mga akda, kanyang ikinatwiran na sina Plato at  Pythagoras ay tinuruan ng mga iskolar na Ehipsiyo. Siya ay itinuturing na isa sa Mga ama ng simbahan at pinipintuho bilang santo sa Simbahang Ortodoksong Koptiko, Katolisismong Silanganin, Kristiyanismong Etyopiko at Anglikanismo. Siya ay isang santo hanggang 1586 at ang kanyang pangalan ay inalis sa Martirolohiyang Romano ni Papa Sixto IV sa payo ni Baronius. Itinigil ng Simbahang Silangang Ortodokso ang pamimintuho kay Clemente bilang santo noong ika-10 siglo.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga ama ng simbahan
Kategorya:Mga Kristiyano
Kategorya:Mga Ehipsiyo
Alejandro Jannaeus

Si **Alejandro Jannaeus** ( ;  *Yannaʾy*; na ipinanganak na **Jonathan** ) ang ikalawang hari ng Dinastiyang Hasmonean  na naghari sa papapalaking kaharian ng Judea mula 103 BCE hanggang 76 BCE. Siya anak ni Juan Hycarnus at namana niya ang trono mula sa kanyang kapatid na si [Aristobolus II}}. Ang paghahari ay inilalarawan na isang mapang-api at malupit at puro kaguluhan. Ang pangunahing sanggunian ng buhay ni Alejandro Jannaeus ang [Antiquities of the Jews at Digmaang Hudyo ni Josephus.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga hari ng dinastiyang Hasmoneo
Kahariang Hasmoneo

Ang **Dinastiyang Hasmoneo** o **Kahariang Hasmoneo** ( (audio );  *Ḥašmōnaʾīm*) ang ang naghaharing dinastiya sa Judea mula 140 BCE hanggang 37 BCE. Mula 140 BCE hanggang 116 BCE, ang dinastiyang Hasmoneo ay namuno sa Judea nang semi-austonomoso mula sa Imperyong Seleucid at mula 110 BCE, sa paghina ng Imperyong Seleucid, ang Judea ay lalo pang nagkamit ng autonomiya o pamumuno sa sarili at lumawak pa sa mga kalapit na rehiyong Samaria, Galilea, Iturea, Perea, at Idumea. Itinuturing ng ilang mga iskolar ang kahariang Hasmoneo na independiyente sa Lupain ng Israel.

Kinuha ng mga haring Hasmoneo ang pamagat na Griyegong *basileus* (hari o emperador). Sinakop ng mga puwersa ng Republikang Romano ang kahariang Hasmoneo noong 63 BCE at pinalitan ni Dakilang Herodes ang huling hari ng Kahariang Hasmoneo noong 37 BCE. Itinatag ni Simon Thassi ang dinastiyang ito noong 141 BCE, mga dalawang dekada pagkatapos na matalo ng kanyang kapatid na si Judas Macabeo  ( *Yehudah HaMakabi*) ang mga hukbo ng Imperyong Seleucid sa paghihimagsik na Macabeo noong 167 BCE hanggang 141 BCE. Ayon sa 1 Macabeo, 2 Macabeo at Digmaang Hudyo ni Josephus,, istriktong kinontrol ng haring si Antiochus IV Epiphanes ang satrapiyang Seleucid ng Coele Syria at Phoenicia pagkatapos ng kanyang matagumpay na pagsakop sa Kahariang Ptolemaiko(170 hanggang 168 BCE) at pinabalik sa panghihimasok ng Republikang Romano. Nilusob ni Antiochus IV Epiphanes ang Herusalem, ipinatigil ang paghahandog sa Ikalawang Templo sa Herusalem,ipinagbawal ang relihiyong Hudaismo.
at inutos sa mga Hudyo na magsanay ng Helenisasyon o mga pagsasanay ng mga Griyego.( 168-167 BCE). Ang patuloy na pagguho ng Imperyong Seleucid dahil sa pagsalakay ng lumalakas na Republikang Romano at Imperyong Parthian ay pumayag sa Judea na muling magkamit ng autonomiya o pangangasiwa sa sarili nito. Noong 63 BCE, ang kahariang Hasmoneo ay sinakop ng Republikang Romano at ginawang estadong kliyente.
## Mga sanggunian
Kategorya:Dinastiyang Hasmoneo
Tibo (organo)

]]
Ang **Tibo** (Ingles: Stinger o sting) ay isang matalas na organo sa ilang mga hayop na naglalaman ng kamandag. Kabilang dito ang mga langgam, hornet, putakti, centipede, bubuyog at alakdan. Ang kamandag ng tibo ay nagdudulot ng pamamaga sa natusukan nito at lubos na masakit. Ang ilan ay may neurotoxin na may kakayahang makapatay ng tao. Ang ilan ay nagududulot ng isang matinding reaksiyon na alerhikong tinatawag na anaphylaxis. 
Kategorya:Hayop
Barabbas

Si **Barabbas** o **Hesus Barabbas** (Griyego: Ἰησοῦς Bαραββᾶς o Iēsoûs Barabbâs) ay isang tauhan na binanggit sa Bagong Tipan. Siya ay manghihimagsik na kinulong ng gobernador na Romano sa parehong panahon ni Hesus at pinalaya ni Poncio Pilato sa Paskuwa sa Herusalem habang si Hesus ay hindi pinalaya. SIya ay tinawag na **Hesus** sa Ebanghelyo ni Mateo 27:16-17.
## Pinagmulan ng pangalang Barabbas
Ang Griyegong Bαραββᾶς ay hinango sa Aramaikong  בּר אַבָּא o Bar ʾAbbā na literal na may kahulugang "Anak ng ʾAbbā/ Ama" na isang patronimikong pangalang Aramaiko. Ang pangalang Abbā ay matatagpuan bilang pangalang personal sa isang unang siglong libingan sa Giv'at ha-Mivtar at karaniwang pangalan sa seksiyong Gemara ng Talmud.
## Historisidad
Hindi naniniwala ang mga iskolar na ang taong ito ay umiral sa kasaysayan.
Kategorya:Mga tauhan sa Bagong Tipan
Josippon

Ang **Josippon** (Hebreo: ספר יוסיפון Sefer Yosipon) ay isang kronika ng Kasaysayang Hudyo mula kay Adan hanggang kay Tito. Ang pangalang nito ay mula sa sinasabing may-akdang si Josephus ngunit maaaring isinulat noong ika-10 siglo sa Italya. Ito ay bahagi ng kanon sa Bibliya ng Simbahang Etiopianong Ortodoksong Tewahedo at Simbahang Ortodoksong Eritreanong Ortodoksong Tewahedo.
Kategorya:Lumang Tipan
Mga Macabeo

.]]

Ang **Mga Macabeo** () o **Machabees** (,  o , ;  o ; , ) ay isang pangkat ng mga mandirigmang rebeldeng Hudyo laban sa Imperyong Seleucid sa Israel noong ika-2 siglo BCE. Itinatag nila ang Dinastiyang Hasmoneo na naghari mula 167 BCE hanggang 37 BCE na naging isang idenpendiyenteng kaharian mula 110 hanggang 63 BCE. Muling itinatag ng mga Macabeo ang relihiyon ng Hudaismo sa pamamagitan ng puwersahang pag-akay sa mga Helenisadong Hudyo noong panahon ni Antiochus IV Epiphanes. 

Ang pangalang Macabeo (Griyego: Μακκαβαῖος *Makkabaios*  mula sa Hebreong *maqqeb et*, "martilyo" ay karaniwang katumbas ng Dinastiyang Hasmoneo ngunit ang mga Macabeo ay tumutukoy lamang kay Judas Macabeo at kanyang apat na kapatid na lalake. Ang pangalang Macabeo ay personal na epiterta ng Juda(1 Macabeo 2:4) at ang mga kalaunang henerasyon ay hindi niya tuwirang inapo. Ang isang paliwanag ay ang pinagmulan ng pangalang ito ang Aramaikong *maqqəḇa* o "ang martilyo" bilang pagkilala sa marahas na pakikipaglaban ng Kaharian ng Juda sa mga digmaan. Ang tradisyonal na paliwanag na Hudyo ay ang Macabeo ( )  ay isang acronym para sa talata ng Torah na sigaw himagsikan ng mga Macabeo na  ''"**M**i **ch**amocha **ba**'elim **Y**HWH"* o "Sino ang tulad Mo sa mga Makalangit na Kapangyariahan, Panginoon!"  gayundin bilang acronym para sa *"**M**atityahu ha**K**ohen **b**en **Y**ochanan''" (Dakilang Saserdong Matthias na anak ni Juan).
## Tingnan din
*1 Macabeo
*2 Macabeo
*3 Macabeo
*4 Macabeo
*Antiochus IV Epiphanes
*Hanukkah
*Imperyong Seleucid
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga tauhan sa Lumang Tipan
Kategorya:Mga Macabeo
Kategorya:Dinastiyang Hasmoneo
Kategorya:Imperyong Seleucid
Kategorya:Kasaysayan ng mga Hudyo
Abiah

Si **Abijah** o **Abijam** o **Abias** (; ; ) ayon sa Tanakh ay  isang hari ng Kaharian ng Juda. Si Abijah ay naghari noong ika-18 taon ni Jeroboam at siya ay naghari ng tatlong taon sa Herusalem. Siya ay inilalarawan sa 1 Hari 15:3 na isang masamang tao: "At siya'y lumakad sa lahat ng mga kasalanan ng kaniyang ama na ginawa nito na una sa kaniya: at ang kaniyang puso ay hindi sakdal sa Panginoon niyang Dios, na gaya ng puso ni David na kaniyang magulang." Ayon naman sa 2 Kronika 13:10-12, siya ay isang napakatuwid na tao at dahil dito ay natalo niya ang 500,000 mga hukbo ng Kaharian ng Israel sa Samaria at si Jeroboam ay pinatay ng Diyos dahil sa kanyang kasamaan.
Kategorya:Mga hari ng Kaharian ng Juda
Yam (diyos)

Si **Yam** o *Yamm*; Semitic:  ) ang Diyos ng Dagat sa relihiyong Cananeo at sa Ugarit. Siya ang kalaban ni Baal na anak ni Dagon sa Ugaritikong Siklo ni Baal. Ang panglan ng Diyos na si Yam ay hinango sa salitang Cananeo para sa Dagat. Isa siya sa  '' 'ilhm* (* 'ilahuuma/'ilahiima Elohim'') o mga 70 anak na lalake ni El (diyos). Ang kanyang plasyon ang Tartarus. Siya ang Diyos ng primordial na Kaguluhan at kumakatawan sa kapangyarihan ng Dagat. Ang labanan nina Yam at Baal ay katumbas ng Chaoskampf sa Mitolohiyang Mesopotamio kung saan nilalabanan ng isang Diyos ang isang dragon o serpente na isang may pitong ulong dragon na si Lotan at sa Tanakh ay naging Leviathan. 
## Aklat ng mga Awit sa Tanakh
Ayon sa Aklat ng mga Awit 74:13-14:
:Iyong hinawi ang Yam(dagat) sa iyong kalakasan:
:Iyong pinagbasag ang mga ulo ng mga taninim(mga serpiyente ng dagat)
:Iyong pinagputolputol ang mga ulo ng leviathan
:Ibinigay mo siya na pagkain sa bayan na tumatahan sa ilang.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga salitang Hebreo
Kategorya:Mga anak ni El
Kategorya:Mga diyos na Kanlurang Semitiko
Kategorya:Relihiyong Ugaritiko
Jack Pinto

Si **Jack Armistead Pinto**, ay (ipinanganak noong Mayo 6, 2006—Disyembre 14, 2012) ay isang batang Amerikanong mag-aaral at footballer na isa sa mga biktima sa *Pamamaril sa Elementarya ng Sandy Hook* sa Newton, Connecticut noong ika 14, Disyembre 2012.

## Biograpiya
Ipinanganak si Pinto noong ika 6, Mayo 2006 sa bayan ng Danbury, Connecticut mula kila Dean Pinto at Tricia Volkmann Pinto, Si Jack ay isang mag-aaral sa Paaralang Elementarya ng Sandy Hook. siya ay mayroong sinosoportahan at taga-suporta sa kanyang pagkamatay na isang "Black American footballer" na si *Victor Cruz* mula sa Paterson, Bagong Jersey ay nakaukit sa kanyang sapatos na. .

## Pagkamatay ni Jack Pinto
Si Jack ay isa sa mga batang mag-aaral sa antas na ika-una na grado sa Sandy Hook Elementary School na na-paslang ni *Adam Peter Lanza*, kasama ay kanyang mga kaklaseng napaslang na sina Noah Pozner, Dylan Hockley, Benjamin Wheeler at kanyang mga guro na sina Lauren Rousseau at Victoria Leigh Soto.

## Reaksyon
Nag-abot ng pakikiramay ang mga guro at kaklase ni Pinto maging ang footballer na si "Victor Cruz" si Jack ay inilibing sa huling hantungan sa 
sementeryo ng Danbury sa Connecticut.

## Tingnan rin
* Pamamaril sa Paaralang Elementarya ng Robb

## Sanggunian
Kategorya:Ipinanganak noong 2006
Kategorya:Namatay noong 2012
Kategorya:2012 sa Estados Unidos
Kategorya:Mga manlalaro ng Amerikanong putbol
Kategorya:Mga Amerikano
Kategorya:Mga Amerikanong liping-Italyano
Hesus na anak ni Ananias

Si **Hesus na anak ni Ananias** o **Yeshua ben Hanananiah** ay isang magsasaka na noong 62 CE ay humula sa pagkawasak ng Herusalem at Ikalawang Templo sa Herusalem na winasak ng mga Romano noong 70 CE.

Ayon kay Josephus sa kanyang Digmaang Hudyo:
*Ngunit ang karagdang pagbabadya ay nakakabahala. Mga apat na taon bago ang Unang Digmaang Hudyo-Romano(nagsimula 66 CE), nang ang lungsod ay dumaranas ng malallim na kapayapaan at kasaganaan ay may isang pumunta sa pista kung saan kustombre ay sa lahat ng mga Hudyo sa magtayo ng mga tabernakulo sa Diyos, ang isang Hesus na anak ni Ananias, isang bastos na magsasaka ay biglang nagsisigaw na "Ang isang tinig mula sa Silangan, ang isang mula sa Kanluran, ang isang mula sa apat na hanging, ang isang tinig laban sa Herusalem at santwaryo nito, ang isang tinig laban sa mga lalakeng ikakasal at mga babaeng ikakasal, isang laban sa lahat ng mga mamamayan. Araw gabi siya ay pumunta sa  mga eskinita na may pag-iyak sa kanyang mga labi. Ang ilan sa mga nangungunang mamamayan ay nagpuyos sa maling mga salita ng pagbabadya ay dumakip sa taong ito at labis siyang kinastigo. Sa sandali, ang mga mahistrado na nagpapalagay na talaga na ang taong ito ay nasa ilalim ng isang kasigasigan na supernatural ay dinala siya sa gobernador na Romano. Doon, bagaman hinampas sa kanyang mga buto ng mga paghahampas, hindi siya humingi ng awa o umiyak ngunit nagpakilala ng pinaka mapanaghoy ng uri ng kanyang  mga pagsambit at tumugon sa mga paghampas sa  kanya nang "Sa aba mo Herusalem!". Nang ang gobernador na si Albinus ay  nagtanong kung sino at nasaan siya at bakit niya sinambit ang mga pagtangis na ito, hindi niya siya sinagot ng isang salita ngunit walang tigil na paulit ulit na panaghoy sa siyudad hanggang sa sabihin ni Albinus na siya ay isang manyak at palayain na siya. Sa buong panahon hanggang sa pagsiklab ng digmaan, hindi siya lumapit o nakipag-usap sa sinumang mamamayan ngunit araw-araw tulad ng isang panalangin na siya ay dinaya, inulit ang kanyang panaghoy na "Sa aba mo Herusalem!". Hindi niya sinumpa ang sinumang gumulpi sa kanya sa araw araw o binasbasan ang mga naghain sa kanya ng pagkain: sa lahat ng tao na ang kanyang tugon ang malungkot na pagbabadya. Ang kanyang mga pagtangis ay pinakamalakas sa mga pista. Kaya sa pitong taon at limang buwan, nagpatuloy siya sa pagtangis, ang kanyang tinig ay hindi kailanman humina o napagod hanggang sa paglusob na nakita na ang kanyang pagbabadya ay napatunayan at nahanap ang kanyang kapahingahan. Sapagka't habang nagsisigaw sa nakakatusok na mga tono mula sa pagtangis na "Muli ay sa aba mo lungsod at sa  bayan at sa tempplo at sa kanyang huling salita "at sa aba ko rin" ang isang bato na inihagis sa isang balista ay tumama at pumatay sa kanya. Kaya sa mga pagbabadyang iyon sa kanyang  mga labi ay pumanaw siya. 
(Josephus, Digmaang Hudyo VI.5.3)
Kategorya:Mga propeta
Kategorya:Kasaysayan ng mga Hudyo
Tannin

Ang **Tannin** o sa plural ay **Tanninim** (Hebreo: תַּנִּין; Syriac: ܬܢܝܢܐ tannīnā plural: tannīnē; Arabe: التنين Tinnīn, ang 3 ay mula sa ll 3 Akkadio na 𒆗𒉌𒈾 danninu) o Tunnanu (Ugaritiko: 𐎚𐎐𐎐 tnn) ay isang halimaw na ng karagatan na inilalarawan na isang serpiyente.
## Ugarit
Ang Tannin ay matatagpuan sa Siklong Baal bilang isa sa mga alagad ni Yam (diyos) na Diyos ng Dagat o tinali ng kanyang kapatid na si Anat.
## Tanakh
Sa Tanakh, ang Tannin ay binanggit sa Aklat ng mga Awit 74:13-14, Aklat ng Genesis, Aklat ng Exodo, Aklat ng Jeremias, Aklat ng Deuteronomio, Aklat ni Ezekiel, at Aklat ni Job.
Kategorya:Relihiyong Ugaritiko
Kategorya:Mga salitang Hebreo
Kategorya:Mga halimaw
Kategorya:Dragon
Kategorya:Mga serpiyente
Joas ng Juda

Si **Jehoash** (; ; ) o **Joash** (sa King James Version), **Joas** (sa Douay–Rheims) o **Joás** (), ay isang hari ng Kaharian ng Juda at anak ni Ahaziah ng Juda. Siya ay naghari sa edad na 35 noong ika-7 na taon ng paghahari ni Jehu na hari ng Kaharian ng Israel at naghari ng 40 taon sa Kaharian ng Juda(2 Hari 12:1-2). Ang kanyang ina ay si Zibia . Ayon sa 2 Hari 12:2-2, At gumawa si Jehoash ng matuwid sa harap ng mga mata ng Panginoon, sa lahat ng kaniyang kaarawan na ipinagturo sa kaniya ni Jehoiada na saserdote. Gayunpaman, "ang mga mataas na dakol ay hindi inalis" at ang bayan ay nagpatuloy na naghahain, at nagsusunog ng kamangyan sa mga mataas na dako.(2 Hari 12:3) Ito ay salungat sa 2 Kronika 23:16-17 na sa panahon ni Jehoash,  si Jehoiada  ay nakipagtipan haring si Jehoash na sila'y magiging bayan ng Panginoon. At ang buong bayan ay naparoon sa bahay ni Baal, at ibinagsak, at pinagputolputol ang kaniyang mga dambana at ang kaniyang mga larawan, at pinatay si Mathan na saserdote ni Baal sa harap ng mga dambana."

Sa Ebanghelyo ni Mateo Kapitulo 1, sa heneaolohiya ni Hesus upang patunayang si Hesus ang mesiyas mula sa angkan ni David, si Jehoash kasama nina Ahaziah, Amaziah at  Jehoiakim ay inalis bilang mga ninuno ni Hesus at sinabing ang ama ni Jeconias ay si Josias.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga hari ng Kaharian ng Juda
Eskwelang Milesiano

sa kanluraning baybayin ng Anatolia na tirahan nin Thales ng Miletus,  Anaximander, at Anaximenes ng Miletus.]]
Ang **Eskwelang Milesiano**() ay isang eskwela ng pilosopiyang pre-Sokratiko noong ika-6 siglo BCE na matatagpuan sa bayang Ionian ng Miletus. Ito ay itinuturing na unang eskwela ng kaisipan ng pilosopiyang Griyego. Ito ay binubuo ng tatlong pilosopo na sinaThales, Anaximander, at Anaximenes. Sila ay interasado sa kosmolohiya at pinagmulan ng mundo. Sila ay naniniwala na ang mundo ay gawa sa isang pundamental na elemente na arche at kanilang pilosopiya bagaman magkakaiba ay inalalarawang monismong materyal at  hylozoismo. 
## Mga sanggunian
Kategorya:Eskwelang Milesiano
Kategorya:Pilosopiyang Griyego
Abdus Salam

Si **Mohammad Abdus Salam**  (; ; 29 January 192621 November 1996) ay iasng Pakistaning pisikong teoretikal at Nobel Laureate sa Pisika para sa kanyang kontribusyon kasama nina Sheldon Glashow at Steven Weinberg sa paliwanag ng interaksiyong elektroweak ng Pamantayang Modelo ng Pisika. Siya ang kauna-unahang Pakista at Muslim ng He was the first Pakistani and the first from an Islamic country to receive a Nobel Prize in science and the second from an Islamic country to receive any Nobel Prize, after Anwar Sadat of Egypt. Isa siyang kasapi ng Ahmadiyya Islam at noong 1974, nilisan ni Abdus Salam ang kanyang bansa bilang protesta pagkatapos na ang Parliamento ng Pakistan ay nagpasa ng bata ng nagdedeklarang ang mga kasapi ng sektang Ahmadiyya ng Islam ay hindi mga Muslim.
## Mga sanggunian
Kategorya:Ahmaddiya
Kategorya:Mga pisikong teoretikal
Kategorya:Mga Pakistani
Lotan

Si **Lotan** (Ugaritiko: 𐎍𐎚𐎐-ltn, Lôtān, Litan, Litānu) ay iang alagad ni Yam (diyos] na tinalo ni Baal sa Siklong Baal sa relihiyong Ugaritiko. Siya ay katumbas ng kalaunang halimaw ng dagat na Leviathan sa Tanakh na natalo ni Yahweh at mababasa sa Aklat ni Isaias 27:1, Aklat ng mga Awit 74:13-14, at Aklat ni Job. Ayon kay Lambert, ang Isaias 27:1 ay tuwirang sipi mula sa tekstong Ugarit.
Kategorya:Relihiyong Ugaritiko
Kategorya:Mga diyos na Kanlurang Semitiko
Kategorya:Dragon
Kategorya:Mga halimaw
Xenophanes

Si **Xenophanes ng Colophon** (;  ; c. 570  BCE – c. 478 BCE) ay isang Sinaunang pilopong Griyego, teologo, manunula at kritiko ni Homer. Siya ay mula sa Ionia na naglakbay sa buong daigdig na nagsasalita ng Griyego sa Klasikong Antigidad. Bilang manunula, si Xenophanes ay kilala sa kanyang istilong kritikal na itinuturing na isa sa mga unang satire. Sumulat rin siya ng mga couplet na elehiako na bumabatikos sa mga tradisyonal na pagpapahalaga ng lipunan sa kayamanan, kalabisan at mga pagwawagi sa palakasan. Isa rin siyang kritiko ni Homer at ibang mga manunula dahil sa paniniwala nilang ang mga Diyos ay mangmang o may mahinang moralidad. Isa siya sa pinakamahalagang mga pilosopong pre-Sokratiko. Isang intelektuwal, sinikap niyang hanapin ang paliwanag sa mga pisikal na phenomena gaya ng mga ula o mga bahaghari na hindi humihimok sa mga paliwanag na diyos o mitolohikal at sa halip ay batay sa arche. Kanya ring itinangi ang mga iba't ibang anyo ng kaalaman at paniniwala bilang isang maagang tagapagtaguyod ng epistemolohiya. 
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pilosopong Griyego
Tannaim

Ang ***Tannaim*** ( , singular  , *Tanna* "repeaters", "teachers") ang mga pantas na rabbi na ang mga panananaw ay itinala sa Mishnah mula 10 hanggang 220 CE. Ang panahong Tannaim na tinatawg ring panahong Mishanaiko ay tumagal ng 210 taon. Ito ay dumating pagkatapos ng panahon ng *Zugot* ("mga pares") at sinundan ng *Amoraim* ("mga nagpapaliwanag").

Ang ugat na *tanna* () ay Talmudikong Aramaiko na katumbas sa wikang Hebreong ugat na [ *shanah* () na ugat rin ng *Mishnah*. Ang pandiwang *shanah* () at literal na may kahulugang "ulitin muli [ang itinur]" at nangangahulugang "matuto". Ang panahong Mishnaiko ay nahahati sa limang panahon ayon sa mga henerasyon. May kilalang 120 Tannaim. Ang Tannaim ay tumiral sa Lupain ng Israel. Ang sentrong espiritwal ng Hudaismo sa panahong ito ang Herusalem ngujnit sa pagkawasak ng Herusalem at Ikalawang Templo sa Herusalem noong 70 CE, itinatag ni Yohanan ben Zakkai at kanyang mga estudyante ang isang Konseho ng Jamnia. Ang ilang mga lugar ng pag-aaral na Hudyo ay itinatag ng mga estudyante sa Lod at Bnei Brak sa Israel
## Mga sanggunian
Kategorya:Hudaismo
Kategorya:Mga rabbi
Hindi pinlanong pagbubuntis

Ang **Hindi pinlanong pagbubuntis** o **Hindi inaasahang pagbubuntis** (Ingles: **Unplanned pregnancy** o **Unwanted pregnancy**) ay isang pagbubuntis na wala sa panahon, hindi pinlano, o hindi ginusto sa panahon ng paglilihi. Ang pagtatalik na hindi gumagamit ng kontraseptibo o panggagahasa ay pangunahing sanhi ng hindi inaasahang pagbubuntis sa mga babae at tinatayang 45% ng lahat ng pagbubuntis. Ang resulta ng hindi pinlanong pagbubuntis ay nauugnay sa maramaing mga kinalalabasang kahirapan sa ina o mga anak gaya ng kahirapan, oberpopulasyon, pag-abandona sa sanggol o aborsiyon. 
Kategorya:Pagdadalantao
Pagbubuntis na ektopiko

Ang **Pagbubuntis na ektopiko** o **Ectopic pregnancy** ay isang komplikasyon sa pagbubuntis kung saan ang embryo ay kumabit sa labas ng uterus.Ang mga tanda at sintomas ay kinabilangan ng pananakit sa abdomen at pagdurugo ng vagina.Ang sobrang pagdurugo ay nagreresulta sa tachycardia, pagkahimatay, o shock.Sa mga bihirang eksepsiyon, ang fetus ay mamamatay.
## Mga sanggunian
Kategorya:Pagdadalantao
Sindromang Klinefelter

Ang **Klinefelter syndrome** (**KS**) i  **47,XXY** ay isang sindroma sa mga lalake (na may karagdagang kopya ng Kromosomang X). Sa karaniwan, ang mga  lalake ay may kromosomang XY at mga babae ay may Kromosomang XX. Ang mga katangian nito ang pagkabaog at maliit at hindi gumaganang testikulo. Ang intelehensiya ay normal ngunit ang dyslexia o kahirapan sa pagbasa at mga kahirapan sa pagsasalita ay karaniwan. Ang ekstrang kromosomang X ay mula sa ama at ina nang magkatumbas. Ang mas matandang ina ay may katamtamang tumaas na panganib sa pagkakaroon ng anak na may KS. Ang sindromang ito ay inalalarawan sa pagtataglay ng isa pang kromosomang X sa karagdagan sa Kromosomang Y nsa mga lalake at nagdudulot ng 47 o mas maraming kromosoma sa halip na sa karaaniwang 46 na Kromosoma sa tao.Ang KS ay nada-diyagnos sa isang henetikong test na kilala bilangkaryotype.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga diperensiya sa pag-unlad na pang-seksuwal
Kategorya:Mga diperensiyang henetiko
Dyslexia

Ang **Dyslexia**, **disleksiya** o **diperensiya sa pagbasa** ay isang diperensiya o sakit na inilalarawan dahil sa kahirapan sa pagbasa ng isang bata o tao sa inaasahang antas ng pagbasa sa kanilang edad. Ang mga problema ay kinabibilangan ng kahirapan sa pagbabaybay ng mga salita, mabilis na pagbasa, pagsulat ng mga salita, subboklasisasyon, pagbibigkas ng mga salita kapag malakas na nagbabasa. Often these difficulties are first noticed at school. Kapag nawalan ang tao ang kakayahan na makabasa, ito ay isang **alexia**. Ang mga taong may dyslexia ay mas mataas na antas attention deficit hyperactivity disorder (ADHD), mga diperensiya sa pag-unlad na pangwika, at kahirapan sa mga bilang.

Ang dyslexia ay pinaniniwalaang sanhi ng interaksiyong henetiko at pagkapaligiran.Ang ilang kaso ay nasa lahi.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga diperensiya ng pag-unlad
Kategorya:Mga diperensiyang henetiko
Labindalawang Tribo ng Israel

sa mga Labindalawang Trib ng Israel ayon sa Aklat ni Joshue kapitulo 13–19]]
Ang **Labindalawang Tribo ng Israel** o **Labindalawang Lipi ng Israel** (Hebreo: שִׁבְטֵי־יִשְׂרָאֵל, romanisado: Šīḇṭēy Yīsrāʾēl, literal  'Mga Tribo ng Israel Israel') ayon sa Bibliy ang mga inapo ng patriyarkang si Jacob na  kilala rin bilang Israel sa pamagitan ng kanyang Labindalwang anak na lalake sa kanyang  mga asawang sina Leah at Rachel at mga konkubina o keridang sina Bilhah at Zilpah at bumubuo sa bansang Israelita. Pinaniniwalaan ng mga iskolar ng Bibliya na ang 12 ay simbolikong imbensiyon ng may akda ng Bibliya bilang bahagi ng mito ng pagkakakatag ng bansang Israel.
## Labindalawang Tribo ayon sa Genesis 49:1-28 at Deuteonomip 27:12-13
*Reuben
*Simeon
*Levi
*Judah
*Zebulun
*Issachar
*Dan
*Gad
*Asher
*Naphtali
*Joseph
*Benjamin

## Ayon sa Aklat ng mga Bilang 1:4-15
*Reuben
*Simeon
*Judah
*Issachar
*Zebulun
*Joseph 
*Ephraim
*Manasseh
*Benjamin
*Dan
*Asher
*Naphthali
*Gad

## Ayon sa Aklat ng Bilang 13:1-15
*Reuben
*Simeon
*Judah
*Issachar
*Ephraim
*Benjamin
*Zebulun
*Joseph
*Dan
*Asher
*Naphthali
*Gad
## Ayon sa Deuteronomio 33:5-24
*Reuben
*Judah
*Levi
*Benjamin
*Joseph
*Zebulun
*Issachar
*Gad
*Dan
*Naphthali
*Asher

## Ayon sa Ezekiel 48:1-27
*Dan
*Asher
*Naphthali
*Manasseh
*Ephraim
*Reuben
*Judah
*Benjamin
*Simeon
*Issachar
*Zebulun
*Gad

## Ayon sa Aklat ng Pahayag 7:4-8
Sa Aklat ng Pahayag si Dan ay inalis at pinalitan ni Manasseh
*Judah
*Reuben
*Gad
*Asher
*Naphthali
*Manasseh
*Simeon
*Levi
*Issachar
*Zebulon
*Joseph
*Benjamin

## Tingnan din
*Labindalawang Olimpiyano
*Labindalawang Alagad
Kategorya:Sinaunang Israel at Juda
Kategorya:Bibliya
Kategorya:Aklat ng Pahayag
Kategorya:Mga tauhan sa Lumang Tipan
Kategorya:Mga tauhan sa Bagong Tipan