Ceviche

Ang ***ceviche***, ***cebiche***, ***sebiche***, o ***seviche*** ay isang malamig na ulam na gawa sa isda o lamang-dagat na binabad sa sitrus at mga panimpla. Ang iba't ibang bersiyon ng *ceviche* ay bahagi ng mga kulturang pagkain ng iba't ibang bansa sa Amerikang Latino sa kahabaan ng Karagatang Pasipiko kung saan katutubo ang bawat isa, kabilang ang Tsile, Kolombya, Kosta Rika, Ekwador, El Salbador, Guwatemala, Honduras, Mehiko, Nikaragwa, Panama, at Peru. Itinuturing ang *ceviche* na pambansang pagkain ng Peru at kinikilala ng UNESCO bilang isang pagpapahayag ng tradisyonal na lutuing Perubyano at isang Di-nahahawakang Pamanang Kultural ng Sangkatauhan.

Hindi inihahain nang hilaw ang isda o lamang-dagat sa *ceviche* tulad ng sa sushi o sashimi; ang asidong sitriko mula sa sitrus na pinagbabaran ang nagpapadenaturalisa sa mga protina ng pagkaing-dagat, kaya’t ang ulam ay lumilitaw na "luto" kahit walang init na inilapat. Karaniwang ibinababad ang isda sa katas ng limon o maasim na dayap, ngunit sa kasaysayan ay ginamit ang kahel. Kasama rin sa panimpla ang ilang lokal na uri ng sili, na sa ilang bahagi ng Gitnang Amerika ay pinapalitan ng mustasa. Karaniwan, ang pinagbabaran ay may tinadtad na sibuyas at unsoy, ngunit sa ilang rehiyon tulad ng Mehiko, maaaring isama ang kamatis, abukado, at sabaw ng kamatis.

Kadalasang kinakain ang *ceviche* bilang pampagana; kung kinakain ito bilang ulam, karaniwan itong sinasabayan ng mga pamutat na bumabagay sa lasa nito, tulad ng kamote, letsugas, mais, abukado, o pritong platano, bukod sa iba pa.

## Etimolohiya 
Ang unang dokumentadong gamit ng salitang *ceviche* ay mula pa noong 1820, sa makabayang awiting “La Chicha,” na itinuturing na unang pambansang awit ng Peru.

Ayon sa Royal na Akademya ng Espanya, maaaring may iisang etimolohiya ang salita sa Kastilang salitang , na hinango mula sa  ng Mosarabe, na hinango naman sa  ng Andalusong Arabe, at nag-ugat sa  (), klasikong Arabe nanangangahulugang "karne na niluto sa suka. Sa huli, nagmula ito sa hindi naitalang salitang  sa Gitnang Persa, mula sa  ("suka") at  ("sabaw"), na siyang pinagmulan din ng salitang Persa na sekbā (سکبا), isang sopas na gawa sa karne at suka). "Isa pang palagay ay nagmula ito sa salitang Quechua na , na nangangahulugang "sariwang isda".

Iba-iba ang pagbaybay sa pangalan ng putahe, kabilang ang , , , o . Gayunpaman, ang pinakakaraniwang baybay ay  *ceviche* na may *v*, gaya sa Peru, at tinatanggap ito bilang alternatibong baybay ng Royal na Akademya ng Espanya. Isa pang pinagmulan ng ceviche ay nagmula sa mga Moche, isang kabihasnang tagabaybayin na nagsimulang umunlad sa kasalukuyang hilagang Peru halos 2,000 taon na ang nakalilipas. Ginamit ng mga Moche ang binurong katas ng lokal na saging-pasyonaryo. Iminumungkahi nila na isang naunang bersiyon ng putahe ang dinala sa rehiyon ng mga kababaihang Andalusang Mora na kasama ng mga Konkistador, at kalaunan ay nagbago ito tungo sa kung ano ang ngayon ay kinikilala bilang ceviche. Dagdag paliwanag ng Peruwanong kusinerong si Gastón Acurio na ang nangingibabaw na katayuan ng Lima sa loob ng apat na siglo bilang kabisera ng Bireynato ng Peru, na minsang sumaklaw sa karamihan sa kanlurang Timog Amerika, ay nagbigay-daan upang ang mga sikat na pagkain tulad ng ceviche ay madala sa iba pang mga lalawigang administratibo sa rehiyon, at sa paglaon ay naging bahagi ng lokal na lutuin na sinamahan ng mga panrehiyong lasa at estilo.

Kinikilala ng National Geographic at Taste Atlas na nasa Peru ang pinagmulan ng ceviche. Ang pinagmulan ng putahe sa Peru ay sinusuportahan ng mga kusinero tulad ng Tsilenong si Christopher Carpentier at ng Kastilang si Ferran Adrià, na nagsabi sa isang panayam, "Ipinanganak ang cebiche sa Peru, kaya’t ang tunay at henuwinong cebiche ay Peruwano."

## Tingnan din 
*  na gumagamit ng hilaw na tinadtad na isda na hinaluan ng suka at katas ng maasim na prutas

## Talababa 
## Mga sanggunian 
Kategorya:Lutuing Salbadorenyo
Kategorya:Lutuing Nikaragwense
Kategorya:Mga pambansang lutuin
Kategorya:Lutuing Mehikano
Kategorya:Lutuing Ekwatoryano
Kategorya:Lutuing Tsileno