open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Estasyong Amsterdam Centraal

Ang **Estasyong Amsterdam Centraal** ( [staːˈʃɔn ˌɑmstərˈdɑm sɛnˈtraːl]; daglat: Asd) ay ang pinakamalaking estasyon ng tren sa Amsterdam, Hilagang Olanda, Netherlands. Isang pangunahing pandaigdigang nuknukan ng daambakal, ito ay ginagamit ng 192,000 pasahero sa kada araw, na ginagawa itong pangalawang pinaka-abalang estasyon ng tren sa bansa pagkatapos ng Utrecht Centraal at ang pinaka-binibisitang Rijksmonument ng Netherlands.

Ang mga serbisyo ng pambansa at pandaigdang riles sa Amsterdam Centraal ay ibinibigay ng NS, ang pangunahing operator ng tren sa Netherlands. Ang Amsterdam Centraal ay ang hilagang dulo ng Amsterdam Metro na mga ruta 51, 53, 54, at huminto sa 52 na pinapatakbo ng munisipal na pampublikong operator ng transportasyon na GVB. Hinahain din ito ng ilang ruta ng GVB tram at ferry pati na rin ng mga lokal at rehiyonal na ruta ng bus na pinapatakbo ng GVB, Connexxion, at EBS.

Ang Amsterdam Centraal ay idinisenyo ng Olandes na arkitektong si Pierre Cuypers at binuksan noong 1889. Nagtatampok ito ng isang Gotiko, Neorenasimyentong gusaling estasyon at isang cast iron na plataporma ng bubong na sumasaklaw sa humigit-kumulang 40&nbsp;metro.

Mula noong 1997, ang gusali ng estasyon, mga daanan sa ilalim ng lupa, estasyon ng metro, at ang nakapaligid na lugar ay sumasailalim sa malalaking pagsasaayos at pagsasaayos upang maipasok ang ruta ng metro ng Linyang Hilaga-Solangan, na binuksan noong Hulyo 22, 2018. Ang Amsterdam Centraal ay may pangalawang pinakamahabang platapormang daambakal sa Netherlands na may haba na 695 metro.

## Mga serbisyo ng daambakal 
Ang Amsterdam Centraal ay isang terminal na estasyon sa maraming makasaysayang linya ng riles sa Netherlands: ang daambaakal ng Amsterdam–Rotterdam (1839), na kilala rin bilang *Oude Lijn*, sa pamamagitan ng Haarlem, Leiden, at Ang Haya (Den Haag); ang daambakal ng Den Helder–Amsterdam (1865), kilala rin bilang *Staatslijn K*, mula Den Helder hanggang Amsterdam sa pamamagitan ng Alkmaar at Uitgeest; ang riles ng Amsterdam-Zutphen (1874), na kilala rin bilang *Oosterspoorweg*, sa pamamagitan ng Hilversum, Amersfoort, at Apeldoorn; ang daambakal ng Amsterdam-Elten (1856), na kilala rin bilang *Rhijnspoorweg*, sa pamamagitan ng Utrecht at Arnhem; at ang daambakal ng Amsterdam-Schiphol (1986), na kilala rin bilang *Westtak Ringspoorbaan*.

Noong Disyembre 2014, ang Amsterdam Centraal ay pinaglilingkuran ng 8 pandaigdigang ruta ng tren at 22 pambansang ruta ng tren.
right|thumb| Estasyong Amsterdam Central sa gabi, 2001

## Mga sanggunian 
; Mga pangkalahatang sanggunian

* 
* 

## Mga panlabas na link 
* 
* Amsterdam Centraal, project site about the station renovation
Kategorya:Netherlands
Bagyong Neneng (2022)

Ang **Bagyong Neneng**, (Pagtatalagang pandaigdig: **Bagyong Nesat**) ay isang bagyo sa Timog Dagat Tsina, ang ika 14 at ikalawang bagyo sa buwan ng Oktubre 2022 sa Pilipinas, ay nanalasa partikular sa dulong bahagi ng Hilagang Luzon (Extreme Northern Luzon).

## Kasaysayan
thumb|Ang galaw ng bagyong Neneng.
Noong ika 11, Oktubre ay isang sirkulasyon ang namataan ng mga Ahensya ng panahon (JMA) sa layong 1,530 km, (kilometro) silangan ng Isabela, at ng makapasok sa PAR ay tatawagin ito ng PAGASA ng #NenengPH na nasa antas sa Kategoryang tropikal bagyo habang binabaybay ang direksyon pa-kanluran sa bilis na 20 kilometro at tinatahak ang mga isla sa Babuyan isla maging ang lalawigan ng Batanes at Cagayan.

Ika Oktubre 16 ng namataan ang sentro ng bagyong Neneng sa layong 75 km hilagang kanluran ng Laoag sa Ilocos Norte habang tinatahak ang direksyon pa kanluran at binabagtas ang lalawigan ng Hainan sa Tsina at Hanoi sa Biyetnam.

## Banta
### Pilipinas
Naghahanda ang mga residente sa mga hilagang bayan sa Cagayan matapos salantain ng rumaragasang baha na dulot ng nag-daang bagyong Maymay, Inilikas ang mga residente sa evacuation centers dahil sa posibleng pagtaas muli ng baha.Itinaas sa Signal#3. ang lalawigan, Naglandfall ang bagyo dakong 3:15 ng umaga sa bayan ng Calayan, Cagayan. 

## Pinsala
Nagdulot ng malawakang pagbaha ang maraming bayan sa Cagayan na umabot sa kalahati ng bahay at lagpas tao na baha dahil sa pag-apaw ng Ilog Cagayan na itinaas sa ikatlong alarma.

## Typhoon Storm Warning Signal
## Sanggunian
Kategorya:2022 sa Pilipinas
Kategorya:Bagyo sa Pasipiko
Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2022
Kategorya:Mga kalamidad sa Pilipinas ng 2022
Bagyong Inday (2022)

Ang **Bagyong Inday**, (Pagtatalagang pandaigdig: **Bagyong Muifa**) ay isang bagyo sa Pilipinas na nanalasa sa bansang Tsina noong 12, Setyembre, ang ika-9 at ika-unang bagyo sa buwan ng Setyembre 2022 sa Pilipinas.

## Kasaysayan
thumb|Ang galaw ng bagyong Inday.
Ika Setyembre 5 ay may namataang sirkulasyon ang JTWC sa Kadena Airbase timog bahagi ng Japan sa Dagat Pilipinas na binigyang palatandaang 91W na nasa kategoryang bagyo, Ang JMA binigyang pangalang tatawaging *Muifa* at ng PAGASA sa Pilipinas ay tatawaging #IndayPH.

Sa seventeenth bulletin naglabas ng pahayag ang JTWC na itaas sa Kategoryang 2 ay namataan sa layong 388 sa timog ng Kadena Air Base, Ilang oras ang lumipas lumakas ng bahagya ang bagyo na umabot sa Kategoryang 3 sa napanatiling Typhoon category habang nasa silangan ng Taiwan, Nakaranas ng malalakas na hangin ang dulong bahagi ng Hilagang Luzon partikular sa mga isla ng Babuyan at lalawigan sa Batanes, habang bumaba ng lebel sa Kategoryang 2, Ang JTWC bulletin ay nag-ulat ng temperatura at galaw ng bagyo.

## Pinsala
### Tsina
Nasa kategoryang 1 ang bagyong Inday ng ito ay magland-fall sa lungsod ng Shanghai ay nagbuhos ng matitinding ulan (heavy rains) na nagdulot ng malawakang pagbaha.

## Sanggunian
Kategorya:2022 sa Pilipinas
Kategorya:Bagyo sa Pasipiko
Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2022
Kategorya:Bagyo sa Tsina ng 2022
Bernardo de la Torre

Si **Bernardo de la Torre** ay isang Kastilang marinero na kilala sa paggalugad ng mga bahagi ng Kanlurang Karagatang Pasipiko sa timog ng Hapon sa ika-16 na siglo.

Naglayag siya sa ilalim ng tagubilin ni Ruy López de Villalobos, na nagsugo sa kanya sa Agosto 1543 sa barkong *San Juan de Letran* para subukang maghanap ng ruta pabalik sa Kanlurang baybayin ng Mehiko mula sa Pilipinas.

Ito ang naging ikaapat na mabigong tangkain para hanapin ang ruta na makikilala bilang Galeon ng Maynila noong naitatag ito noong 1565. Dumating si De la Torre sa 30°N pero katulad ng kanyang mga hinalinhan, napilitan siyang umatras dahil sa mga bagyo.) at, bakasakali, Kapuluang Marcus pati na rin ilan sa mga Kapuluang Bonin (na tinawag niyang *Islas del Arzobispo*, "Kapuluang Arsobispo") kabilang dito ang Chichijima (na tinawag niyang *Farfama*) at ang subarkipelago na Kapuluang Volcano (na tinawag niyang *Los Volcanes*) na kinabibilangan ng isla ng Iwo Jima.[[File:Los Bolcanes and La Farfana, on Abraham Ortelius, Maris Pacifici, 1589.tif|thumb|Ang mga isla, *Los Bolcanes* at *La Farfana*, gaya ng ipinakikita sa Abraham Ortelius, *Maris Paci*https://nla.gov.au/nla.obj-230586701/view*fici*, 1589.]]

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas
Kategorya:Mga eksplorador
Bagyong Maymay (2022)

Ang **Bagyong Maymay** ay isang maulang bagyo na nanalasa sa Gitnang Luzon, ang ika-13 at ikaunang bagyo sa buwan ng Oktubre 2022 sa Pilipinas na nasa kategoryang tropikal depresyon.

## Kasaysayan
thumb|left|Ang galaw ng bagyong Maymay.
Ika Oktubre 11 bilang isang low pressure area (LPA) na nasa silangang bahagi ng Isabela sa layong 105 kilometro (km), silangan ng Baler, Aurora, ang bagyo ay nag-landfall sa vicinity ng Dinapigue, Isabela sa pagitan ng Dilasag, Aurora at kalaunan ay naging low pressure area (LPA).

Ang bayan ng Gonzaga sa Cagayan ay nakaranas ng malawakan at biglaang pagbaha bunga ng patuloy na pag-ulan na dala ng bagyo. Nagsuspinde ng klase ang mga rehiyon sa Lambak ng Cagayan at nalalabi mga lalawigan sa Gitnang Luzon. Ang mga lalawigan ng Nueva Ecija, Quirino at Aurora ay naghahanda sa pagdaan ng bagyo, Itinaas sa Signal#1 ang mga lalawigan ng Aurora, Cagayan, Isabela at bayan ng Polillo sa Quezon.

## Pinsala
Nagdulot ng malawakan at lubog sa baha ang bayan ng Gonzaga, maging ang mga bayan ng Santa Ana, Lal-lo at Sta. Teresita dahil sa walang humpay na buhos ng ulan.

## Sanggunian
Kategorya:2022 sa Pilipinas
Kategorya:Bagyo sa Pasipiko
Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2022
Costa Serina

Ang **Costa Serina** (Bergamasque: ) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) mula sa lalawigan ng Bergamo, rehiyon ng Lombardia, hilagang Italya. Ang mga karatig na komunidad ay ang Algua, Aviatico, Bracca, Cornalba, Gazzaniga, Serina, Vertova, at Zogno.

Bilang karagdagan sa kabesera, ang munisipalidad ay binubuo ng tatlong *frazione*: *Ascensione*, *Ambriola*, at *Trafficanti*. Mayroon ding maraming mga *contrada* sa lugar, kabilang ang *Gazzo*, *Tagliata*, *Nespello*, *Fondrea*, at *Rüstech*.

## Kasaysayan 
Ang pinagmulan ng bayan ay tila nagmula noong ika-1 siglo BK. sa panahon ng dominasyon ng mga Romano, nang ang buong lambak ng Serina ay nagkakaisa sa ilalim ng munisipalidad ng Bergamo.

Gayunpaman, ang unang nakasulat na mga dokumento na nagpapatunay sa pagkakaroon ng bayan ay nagsimula noong taong 1186, nang binanggit ang isang konsesyon na ibinigay ng obispo ng Bergamo sa ilang mga naninirahan sa lugar, sa pamamagitan ng pari ng nayon.

Noong panahong medyebal, ang bayan ay nagkaroon ng malaking kahalagahan sa loob ng buong Val Serina. Noong panahong iyon, ang munisipalidad ay may pangalan na Costa di Sambusita at isa sa mga nauna sa lugar na nagsaayos ng sarili sa pamamagitan ng sarili nitong batas sa munisipyo: sa teritoryo nito kasama rin ang mga lokalidad ng Sambusita at Rigosa, pagkatapos ay nagkaisa sa munisipalidad ng Algua, at lahat ng maliliit na lugar ng tirahan na matatagpuan sa kaliwa ng sapa ng Serina.

## Mga kilalang mamamayan 
* Antonio Pietro Cortinovis (1885–1984), Italyanong Katoliko Romanong nagpahayag ng relihiyon

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Lombardy
Inasnang karne

[thumb|Isang [bagel na may nilalamang karne norte at mustasa]]
[thumb|Inasnang isda na ibinebenta sa isang kalsada sa [Hong Kong]]

Ang **inasnang karne** ay karne (o isda) na pinreserba o binuro ng asin. Naging karaniwang paraan ng pagpepreserba ng karne ang pag-aasin gamit ang asin o tasik hanggang sa gitna ng ika-20 siglo. Nawalan ito ng popularidad noong sumipot ang palamigan. Dati tinatawag itong  (parang sa junk food) o  (inasnang kabayo) sa wikang Ingles. Isang lumang paraan sa pag-aasin ng karne ay , o paglalagay ng malalaki't magagaspang na asin na ipinahid sa karne para hindi ito mabulok. Nagmula ang katawagang ito sa  Lumang Ingles at tumutukoy sa malalaking  o butil ng asin na ginamit (tingnan ang ). Nananatili ito sa pangalan ng corned beef (karne norte sa Ingles), ngunit ibinabad na ito sa tasik ngayon.

Pinipigilan ng asin ang pagdami ng mga mikroorganismo sa pagpapalis ng tubig mula sa mga selula ng mikroorganismo sa pamamagitan ng osmosis. Kailangan 20% o higit pa ang konsentrasyon ng asin para maipatay ang karamihan ng mga espesye ng mga di-ninanais na bakterya. Ang pag-uusok, karaniwang ginagamit sa pagpepreserba ng karne, ay nagdaragdag ng mga kemikal sa ibabaw ng karne na nagbabawas sa kinakailangang konsentrasyon ng asin. 

Ang inasnang karne at isda ay staple sa mga diyeta sa Hilagang Aprika, Timog Tsina,  Scandinavia, baybayin ng Rusya, at sa Artiko. Naging staple rin ang inasnang karne sa diyeta ng mga marino noong Panahon ng Paglalayag. Nakaimbak ito sa mga bariles, at madalas na tumagal ng ilang buwan sa dagat. Binuo ang diyeta ng Royal Navy ng inasnang baka, inasnang baboy, ''ship's biscuit*, at oatmeal, na dinagdagan ng kaunting gisantes, keso at mantikilya. Kahit noong 1938, nakita ni Eric Newby na halos kabuuan ng diyeta sa barkong *Moshulu* ang inasnang karne. Dahil walang palamigan sa *Moshulu'', walang mapagpipilian kundi iyon noong naglayag ang barko ng higit sa 100 araw bago makarating sa daungan.

## Tingnan din
* Bacon
* Karne norte
* Hamon
* Pastrami

## Mga sanggunian 
Kategorya:Karne
Arkitekturang Victoriana

[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/St_Pancras_Railway_Station_2012-06-23.jpg/250px-St_Pancras_Railway_Station_2012-06-23.jpg|thumb| Ang [Estasyon ng Saint Pancras at Otel Midland sa Lonres, binuksan noong 1868]]
Ang **arkitekturang Victoriana** ay isang serye ng mga estilo ng arkitekturang muling pagsasabuhay sa kalagitnaan hanggang sa huling bahagi ng ika-19 na siglo. Ang *Victoriana* ay tumutukoy sa paghahari ni Reyna Victoria (1837–1901), na tinatawag na panahong Victoriana, kung saan ang mga estilo na kilala bilang Victoriana ay ginamit sa konstruksiyon. Gayunpaman, maraming elemento ng karaniwang tinatawag na "Victoriana" na arkitektura ang hindi naging tanyag hanggang sa huli sa paghahari ni Victoria, humigit-kumulang mula 1850 at mas kamakailan. Ang mga estilo ay madalas na kasama ang mga interpretasyon at eklektinong na muling pagbabangon ng mga makasaysayang estilo (*tingnan ang Historisismo*). Ang pangalan ay kumakatawan sa kaugaliang Briton at Pranses sa pagbibigay ng pangalan sa mga estilo ng arkitektura para sa isang naghaharing monarko. Sa loob ng pamamaraang ito ng pagpapangalan at pag-uuri, sinundan nito ang arkitekturang Georgiana at kalaunan ang arkitekturang Rehensiya, at pinalitan ng arkitekturang Edwardiana.

Bagaman hindi naghari si Victoria sa Estados Unidos, kadalasang ginagamit ang termino para sa mga estilo at gusaling Amerikano mula sa parehong panahon, gayundin sa mga mula sa Imperyong Britaniko.

## Victorianong arkitektura sa Nagkakaisang Kaharian 
[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/Selwyn_College_Gatehouse_Tower%2C_Cambridge%2C_UK_-_Diliff.jpg/220px-Selwyn_College_Gatehouse_Tower%2C_Cambridge%2C_UK_-_Diliff.jpg|thumb| [Kolehiyo Selwyn, Cambridge]]

### Neogotiko 
Noong unang bahagi ng ika-19 na siglo, ang romantikong medyebal na Neogotikong estilo ay binuo bilang isang reaksiyon sa simetriya ng Palladianismo, at ang mga gusaling gaya ng Abadia ng Fonthill ay itinayo.

Sa kalagitnaan ng ika-19 na siglo, bilang resulta ng bagong teknolohiya, nagawa ng konstruksiyon na isama ang mga metal na materyales bilang mga bahagi ng gusali. Ang mga estrukturang ay itinayo gamit ang cast iron at wrought iron na kuwadro. Gayunpaman, dahil sa mahina sa pag-igting, ang mga materyales na ito ay epektibong inalis sa lugar para sa mas mahusay na estruktura na bakal. Isa sa mga pinakadakilang tagapamandila ng konstruksiyong kuwadro ng bakal ay si Joseph Paxton, arkitekto ng Palasyong Kristal. Ipinagpatuloy din ni Paxton ang pagtatayo ng mga bahay gaya ng mga Toreng Mentmore, sa sikat pa ring estilong Renasimyentong Ingles. Ang mga bagong paraan ng konstruksiyon ay binuo sa panahong ito ng kasaganaan, ngunit kabalintunaan ang mga estilo ng arkitektura, tulad ng ginawa ng mga arkitekto tulad ni Augustus Pugin, ay karaniwang pagbabalik-tanaw.

## Mga sanggunian at pinagkuhanan 
### Mga pagsipi 
Kategorya:Kasaysayang pang-arkitektura
Tortang karne norte

Ang **tortang karne norte** () ay isang torta sa lutuing Pilipino. Ginagawa ito sa pagprito ng hinalong itlog at ginayad na karne norte. Karaniwang pinapalasahan ito ng asin at  paminta, ngunit maaari ring gamitin ang sibuyas, scallion, bawang, at/o asukal. Isa itong sikat na pang-almusal sa Pilipinas at sinasabayan ito ng kanin o pandesal.

## Tingnan din 
* Ginisang karne norte
* Ukoy

## Mga sanggunian 
Kategorya:Lutuing Pilipino
Birey

Ang **birey** (, ) ay isang opisyal na namamahala ng *polity* o estado sa ngalan ng at bilang kinatawan ng monarko ng teritoryo. Maaaring tawagin na bireynato ang teritoryo ng birey, ngunit hindi ito ginagamit palagi.

Ikinapit ang titulong ito minsan sa mga gobernador-heneral ng mga nasasakupang Komonwelt, na naging mga mabirey na kinatawan ng monarko. 

Ang birey ay uri ng paghirang ng pagkahari sa halip ng maranggal na ranggo. Gayunpaman, kadalasan may maranggal na titulo rin ang mga birey, katulad ni Bernardo de Gálvez, Ika-1 Biskonde ng Galveston na naging Bireynato ng Bagong Espanya rin.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga maharlika
Solubilidad

thumb|Halimbawa ng natunaw na solido (kaliwa)

Sa kimika, ang **solubilidad** ay kakayahan ng isang sustansiya, ang solute o itutunaw, na makabuo ng solusyon kasama ng isa pang sustansiya, ang solvent o pantunaw. **Insolubilidad** ang kabaligtaran nito, ang kawalan ng kakayahan ng  na matunaw para mabuo ang ganoong solusyon. 

Sinusukat kung gaano ka- o matunawin ang isang sustansiya sa isang partikular na pantunaw bilang konsentrasyon ng solute sa isang  solusyon, kung saan wala nang maitutunaw na solute. Sa puntong ito, maisasabi na nasa ekilibriyo ng solubilidad ang dalawang sustansiya. Para sa mga ilang  at , maaaring walang ganoong limitasyon, kung saan maisasabi na ang dalawang sustansiya ay "*miscible* sa lahat ng proporsyon" (o *"miscible"* lamang).

Ang  ay maaaring maging solido, likido, o gas, habang madalas na solido o likido ang . Maaari maging purong sustansiya ang dalawa, o maaaring solusyon sila mismo. Palaging  ang mga gas sa lahat ng mga proporsyon, maliban sa mga matitinding na sitwasyon, at maaari lamang "tunawin" ang solido o likido sa gas kapag dumaan muna ito sa anyong gas.  

## Talasalitaan 
Kategorya:Mga katangiang kemikal
Taon ng liturhiya

Ang **taon ng liturhiya**, na tinatawag ding **taong liturhikal** o **kalendar**, ay binubuo ng siklo ng mga panahon ng liturhiya sa mga Kristiyanong simbahan na nagtatakda kung kailan ipagdiriwang ang mga pista, kabilang dito ang mga pagdiriwang ng mga santo, at kung aling bahagi ng Kasulatan ang babasahin maging sa taunang siklo o siklo ng ilang taon.

## Kanluraning Kristiyanismo
. Ika-13 siglo na manuskrito (British Library, Cotton MS Cleopatra B IX, folio 59r).]]

Nakabase ang mga kalendaryong lithurhikal sa siklo ng Ritung Romano ng Simbahang Katolika, at sinusundan din ito sa maraming simbahang Protestante, katulad ng Luterano, Anglikano, at iba pang mga tradisyon. Sa pangkalahatan, ang mga panahon sa liturhikal na kanluraning Kristiyanismo ay Adbiyento, Pasko, Karaniwang Panahon (panahon pagkatapos ng Pagpapakita ng Panginoon), Kuwaresma, Pasko ng Muling Pagkabuhay, at Karaniwang Panahon (panahon pagkatapos ng Pentekostes). Hindi sinasama sa ilang tradisyong Protestante ang Karaniwang Panahon: pumapatak ang bawat araw sa denominadong panahon. Tinatanggihan ng mga ibang simbahang Protestante, kagaya ng minorya sa tradisyong Repormada, ang taong liturhikal sa dahilang hindi inutusan ang pamimitagan nito sa kasulatan.

### Kalendaryong liturhikal 
#### Adbiyento
Ang adbiyento (mula sa salitang Latin, '''', na nangangahulugang "pagdating") ay ang unang panahon sa taong liturhikal. Nagsisimula ito apat na Linggo bago ang Pasko, ang Linggo na pumapatak sa o pinakamalapit sa Nobyembre 30, at nagwawakas sa Bisperas ng Pasko. Kinaugaliang ipagdiriwang bilang "pangilin", nakapokus ito sa paghahanda sa pagdating ni Kristo, hindi lang ang pagdating ng batang Kristo sa Pasko, kundi rin, sa mga unang linggo, sa huling pagdating ni Kristo ayon sa eskatolohiya, anupat ang Adbiyento ay "panahon para sa "madasalin at masayang paghihintay".

Kadalasang minamarkhan ang panahong ito ng Korona ng Adbiyento, isang korona ng dahon na may apat na kandila. Sapagkat ang pangunahing simbolismo ng korona ay pagmamarka ng paggalaw ng oras, nag-uugnay ang maraming simbahan ng tema sa bawat kandila, kadalasan 'pag-asa', 'pananampalataya', 'kagalakan', at 'pagmamahal'. Kabilang sa mga ibang tanyag na debosyon sa Adbiyento ang paggamit ng Kalendaryo ng Adbiyento o Punungkahoy ni Jesse upang bilangin ang araw bago mag-Pasko. 

*Kulay ng liturhiya*: biyoleta o lila; bughaw sa ilang tradisyon, tulad ng Anglikano/Episkopalyano, Metodista, at Luterano.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kristiyanismo
Pagkalat ng HFMD sa Pilipinas ng 2022

Ang patuloy na **pagkalat ng hfmd sa Batangas ng 2022** ay unang naitala noong Setyembre 26, 2022 sa lalawigan ng Batangas sa Pilipinas, Mahigit 100 na mga bata'ng magaaral sa elementarya ng Sambat sa bayan ng San Pascual, ang nagpositibo sa Hand, foot, and mouth disease.

## Pagkalat
Ang buong lalawigan ng Batangas ay magsususpinde ng klase ng face to face class mula nursery hanggang sa ikalawang baitang, dahil sa patuloy na pagdami ng mga kaso ng HFMD, Ang DOH ay nakikipagpartisipa sa pagsupo ng sakit, Nagsagawa ng disinfection sa mga paaralang elementarya sa bayan ng Cuenca, Batangas.

Mahigit 4 ang kumpirmadong kaso ng HFMD na naitala sa lungsod ng Batangas, Ang resulta na mga sampol mula sa mga mag-aaral na bata sa San Pascual ay hinihintay pa mula sa RITM.

Mahigit 80 ang mga pinaghihinalaang kaso sa mga bayan ng Cuenca, Balete at Bauan.

### Mga kaso
## Tingnan rin
* Pagkalat ng tigdas sa Pilipinas ng 2019

## Sanggunian
Kategorya:Mga sakit mula sa Pilipinas
Kategorya:2022 sa Asya
Kategorya:2022 sa Pilipinas
Monticelli d'Ongina

Ang '''Monticeli d'Ongina'* ( ) ay isang *comune'' (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Plasencia sa rehiyon ng Emilia-Romaña sa Italya, na matatagpuan mga  hilagang-kanluran ng Bolonia at mga  silangan ng Plasencia.

Ang Monticeli d'Ongina ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Caorso, Castelnuovo Bocca d'Adda, Castelvetro Piacentino, Cremona, Crotta d'Adda, San Pietro in Cerro, Spinadesco, at Villanova sull'Arda.

Kabilang sa mga tanawin ang *rocca* (isang ika-15 siglong na kuta na itinayo ni Rolando Pallavicino), na ngayon ay tahanan ng isang etnograpikong museo, at ang Basilika ng Abadia.

Kabilang sa mga katutubo ng Monticeli d &#x27; Ongina ang kompositor na si Amilcare Zanella.

## Kasaysayan 
### Prehistoriko hanggang panahong Romano 
Ipinakikita ng mga natuklasang arkeolohiko na ang pook ay pinaninirahan na 7,000 taon na ang nakalilipas. Ang daloy ng ilog ay ibang-iba mula sa kasalukuyan at ang teritoryo ay nailalarawan sa pamamagitan ng mga latian at "bundok" ng buhangin, isang kakaibang nagbigay ng pangalan sa bayan.

Bago sumailalim sa mga Romano, tinirhan ang teritoryo sunod-sunod ng mga Aryo, Pelasgo, Etrusko, at Galli Boi.

Ang pundasyon ng bayan ay nagsimula noong 163 BK, nang ang mga sundalong Romano ay naglalayong sakupin ang Galia Cisaplina na nagtayo ng isang kampo doon, ang lugar ay nakuha muli halos limampung taon na ang lumipas.

## Mga sanggunian
Nitrato

Ang **nitrato** ay isang polyatomic ion na may pomulang kemikal na . Tinatawag na **nitrato** ang mga asin na naglalaman ng ganitong ion. Karaniwang bahagi ang mga nitrato ng mga pataba at pampasabog. Halos lahat ng mga di-organikong nitrato ay  o hindi natutunaw sa tubig. Isang halimbawa nito ang bismuth oxynitrate.

## Mga sanggunian
Talaan ng mga kontinente batay sa GDP

Ipinapakita sa artikulong ito ang mga **talaan ng mga kontinente ng mundo na nakaayos ayon sa kanilang kabuuang panloob na produkto**, o ang *gross domestic product* (GDP) na nagsisilbing panukat sa halaga sa merkado ng lahat ng mga produkto at serbisyong nagmula sa kontinente sa loob ng binigay na taon. Kinalkula ang mga ipinapakitang pagtatayang naka-dolyar sa GDP ayon sa merkado o sa opisyal na halaga ng palitan ng pera ng pamahalaan. Hindi isinasama rito ang mga pagkakaiba sa gastos sa pamumuhay sa iba't-ibang mga bansa, at posibleng iba-iba ang magiging resulta nito depende sa kasalukuyang halaga ng palitan ng pera ng isang bansa. Posibleng makaapekto ang mga pagkakaibang ito sa kabuuang GDP ng isang kontinente, kahit na hindi ito sumasalamin sa gastos sa pamumuhay sa kontinenteng yon. Kaya naman, mag-ingat habang binabasa ang nilalaman ng artikulong ito ukol sa mga bilang na ipinapakita rito. Bukod pa rito, madalas sinusukat ang yaman ng isang bansa base sa paridad ng lakas ng pagbili  o *purchasing power parity* (PPP) para ayusin ang pagkakaibang ito sa pamumuhay. Bagamat tinatanggal ng PPP ang problemang ito, hindi nito sumasalamin sa kabuuang pandaigdigang kalakalan na isinagawa ng isang bansa para sa binigay na taon, at nangangailangan rin ito ng isang mas malayang pagtataya kumpara sa GDP kada kapita.

## Mga kontinente batay sa GDP (nominal) 
Nililista sa baba ang GDP (nominal) ng bawat kontinente sa pamamagitan ng pagdaragdag sa mga GDP (nominal) ng bawat bansang kasapi nito, ayon sa modelo ng pitong kontinente. Lahat ng pera ay nasa dolyar ng Estados Unidos (USD). Ipinapakita sa unang talaan ang mga pagtataya noong 2019 para sa mga kasapi ng IMF. Ipinapakita naman sa pangalawa ang mga pagtataya ng World Bank, samantala mula naman sa mga pagtataya sa The World Factbook ng CIA ng Estados Unidos ang ikatlong talaan.

Sumunod ang mga talaan na ito sa klasipikasyon ng heoskema na ginawa ng Dibisyon ng Estadistika ng Mga Nagkakaisang Bansa para sa mga malalayang bansa at dependensiya rito. Ayon sa UN, ginawa ang klaspikasyong ito para sa pangangailangan ng estadistika at hindi dapat ituring bilang pagpanig sa politika o isang bansa o teritoryo.

|
|- valign="top"
| colspan=3 |
|}

## Mga kontinente batay sa GDP (PPP) 
|
|- valign="top"
| colspan=3 |
|}

## Mga kontinente batay sa GDP kada kapita (nominal) 
|
|- valign="top"
| colspan=3 |
|}

## Sanggunian 
Kategorya:Gross domestic product
Panama (paglilinaw)

Maaring tumukoy ang **Panama** (o **Panamá**) sa isang republika sa Gitnang Amerika.

Maaring tumukoy ito sa:

*Dalahikan ng Panama, isang dalahikan kung saan matatagpuan ang bansa
**Agusan ng Panama, isang kanal sa dalahikan
* Lungsod ng Panama, ang kabisera ng republika, lalawigan, at distrito ng Panama
* Panama, isang salita na nangangahulugang may kakayahan, at madalas na itambal sa salting "wala" &mdash; "walang panama" na kasingkahulugan din ng "walang binatbat" o "Walang sinabi"
Siga

[thumb|Isang sigâ sa [Tag-init|gitna ng tag-init sa Seurasaari, Helsinki, Pinlandiya]]
[thumb|Sa mga dalampasigan ng [Duindorp *(nakalarawan)* at Scheveningen, na bahagi ng Ang Haya, taunang nakikipagkumpetensya ang mga grupo para magpaningas ng pinakamalaking sigâ sa mundo]]
Ang **sigâ** ay malaki at kontroladong apoy sa labas, na ginagamit sa impormal na pagtatapon ng masusunugin na basura o bilang bahagi ng pagdiriwang. 

## Mga tradisyon ayon sa rehiyon
### Alpes at Gitnang Europa 
), kumakatawan ang bughaw sa tradisyon sa ika-1 ng Marso. ]]
Laganap ang mga tradisyon ng siga sa pasimula ng tagsibol, lalo na sa Linggong kasunod ng Miyerkules ng Abo (, tinatawag din na Linggo ng Quadragesima), sa mga rehiyong nagsasalita ng Alemaniko o  sa Europa at sa mga bahagi ng Pransiya. Ang pagsusunog ng "imahen ng taglamig" sa Sechseläuten sa Zürich (nagsimula noong 1902) ay kinasihan nitong tradisyong Alemaniko. Sa Austria, laganap ang kaugalian ng "*Osterfeuer*" or apoy sa Linggo ng Pagkabuhay, ngunit nire-regulate sa ilang lungsod, distrito at bansa para manatiling mababa ang magiging taunang taluktok ng pagbuga ng PM10-dust. Mayroon ding "" (apoy ng solstisyo) na sinisindihan sa gabi ng ika-21 ng Hunyo. 

Mula noong, sinisindihan ang mga "" (mga apoy sa Alpes) sa isang araw sa Agosto sa mga bundok para makikita sa malayo bilang panawagan para sa masusuportahang pagpapaunlad ng mga bulubunduking pook.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Apoy
Talaan ng mga metropolitan area sa Asya

Mabilis ang paglaki ng mga populasyon sa Asya. Makikita ito sa mabilis na urbanisasyon at mataas na paglaki ng mga lungsod nito. Ang lungsod ng Tokyo sa bansang Hapón ay ang pinakamalaking *metropolitan area* batay sa populasyon nito.

Kinuha ang populasyon ng mga sumusunod na lungsod mula sa tatlong pangunahing sanggunian:

* Mga lungsod
* Atlas ng Mundo
* Opisyal na pambansang pagtataya

Ipinapakita sa baba nang naka-**bold** ang sanggunian na may pinakamataas na pagtataya. Ito ang ginagamit na basehan ng pagraranggo sa mga lungsod na nakalista sa baba.

**Paalala:**
* Ang opisyal na estadistika para sa mga lungsod sa Tsina ay para sa mga munisipalidad na madalas nagsasama sa populasyon sa labas ng mga pamayanang urban nito (mga pamayanang rural).  Kung sakaling lumalagpas ang mga estadistikang jto sa mga pagtataya, tulad ng mga kaso ng mga lungsod ng Chongqing, Wuhan, at Shenyang, hindi ito ikokonsidera.
* Kasama sa populasyon ng lungsod para sa lungsod ng Shanghai ang lungsod ng Suzhou (mga bandang  hilagang-kanluran mula sa Shanghai), na hindi isinasama sa ibang mga pagtataya o sa mga opisyal na estadistika, kaya naman, hindi rin ito ikokonsidera.
* Ang populasyon ng lungsod para sa lungsod ng Guangzhou ay para sa populasyon ng pamahalaang urban ng buong lalawigan ng Guangdong, na kinabibilangan ng mga lungsod ng Shenzhen, Dongguan, Zhongshan, Jiangmen, at Huizhou. Hindi pa sa ngayon ginagawang *metropolitan area* ang lugar kaya naman hindi rin ito ikokonsidera. Nakalista nang hiwalay ang mga populasyon ng Shenzhen at Dongguan.
* Binigay ng Demographia at ng Atlas ng Mundo ang mga populasyon para sa magkakalapit na lungsod ng Quanzhou, Jinjiang at Shishi. Isinasama sa populasyon ang mga populasyon ng tatlong lungsod na ito para sa Xiamen (populasyon: 4–4.8 milyon), kaya umabot ito ng populasyon na 10 milyon. Gayunpaman, hindi talaga malapit ang Xiamen sa tatlong nabanggit na lungsod kaya naman hindi rin ito ikokonsidera.
* Isinasama sa populasyon ng Delhi ang mga lungsod ng Faridabad, Ghaziabad, at Gurgaon, na hindi isinasama sa iba pang mga pagtataya o sa mga opisyal na estadistika kaya naman hindi rin ito ikokonsidera.
* Isinasama sa populasyon ng Mumbai ang mga lungsod ng Bhiwandi, Kalyan, Thane, Ulhasnagar, at Vasai-Virar, na hindi isinasama sa ibang mga pagtataya o sa mga opisyal na estadistika kaya naman hindi rin ito ikokonsidera. 

Nakakulay ang talahanayan sa baba para maipakita ang rehiyon ng lungsod sa Asya.

May dalawampung lungsod ang Silangang Asya sa talaan. Ang Tsina ang nangungunang bansa sa talaan, na may labinlimang lungsod. Sinundan sila ng Timog Asya na may sampung lungsod; pito sa sampung ito ay nasa India. May pitong lungsod naman dito ang nasa Timog-silangang Asya, samantang may apat na lungsod naman ang nasa Kanlurang Asya. Walang *metropolitan area* sa Gitna o sa Hilagang Asya ang nasa talaan.

## Talaan
Baker

Ginagamit ang pangalang **Baker** bilang isang apelyido. Ilan sa kilalang mga taong taglay ang gayong apelyido ay:

*Buck Baker, Amerikanong tagapagmaneho
*George Baker, Amerikanong pinunong pangkaluluwa
*Norma Jeane Baker, Amerikanang aktres, mang-aawit, at modelo
Pagsamba sa simbahan

[thumb|Isang [Divine Service (Lutheran)|Serbisyo Dibino ng mga Luterano sa Estados Unidos]]
[thumb|Isang [Misa|Misang Katoliko sa Simbahan ni Sta. Maria, Sehnde, Germany]]
Ang **pagsamba sa simbahan** ay pinormalisang panahon ng sama-samang pagsamba, kadalasan sa loob ng simbahan. Karaniwan itong ginaganap sa Linggo, o Sabado para sa mga Sabadista. Sa samba, nagtitipun-tipon ang mga Kristiyano para maturuan ng "Salita ng Diyos" (ang Bibliya) at mapasigla ang kanilang pananampalataya. Sa totoo lang, tumutukoy ang "simbahan" sa "pagsamba sa simbahan" sa pagtitipon ng mga mananampalataya sa halip ng simbahan na pinagsasambahan. Sa karamihan ng mga tradisyong Kristiyano, namumuno sa pagsamba ang klero hangga't maaari.

Magkakaiba ang mga istlo ng pagsamba: may mga tradisyon ng liturhikal na pagsamba tulad sa Anglikanismo, Ortodokso ng Silangan, Ortodoksiyang Oriental, Presbiteryanismo, Katoliko Romano, at Luteranismo at mga istlong ebanghelika ng mga Protestante, kung saan karaniwang sinasamahan ang pagsamba ng pagtuturo para sa naniniwala, at maaaring magkaroon ng bahaging pang-ebanghelyo para sa mga di-Kristiyano at mga nagdududa sa kongregasyon. Ang mga Quaker at ilan pang mga grupo ay walang pormal na balangkas sa kanilang mga serbisyo, ngunit pinapayagang mabuo habang ang mga kalahok na naroroon ay nakadarama. 

Nagdadaraos ang karamihan ng mga denominasyon sa Kristiyanismo ng pagsasamba sa Araw ng Panginoon (at marami rito ay may samba sa umaga at gabi ng Linggo); may mga ibang tradisyon na may samba rin sa gitna ng linggo. Sa ilang mga denominasyon ng Kristiyanismo, mayroong samba araw-araw, kabing dito ang pagdarasal sa mga kanonikal na oras, pati na rin ang paghahandog sa Misa, at iba pang anyo ng pagsasamba. Bukod dito, dumadalo ang maraming Kristiyano sa mga pagsasamba sa banal na araw katulad ng Pasko, Miyerkules ng Abo, Biyernes Santo, Huwebes Santo, at marami pang iba depende sa denominasyon sa Kristiyanismo.

## Talababa 
## Mga sanggunian 
Kategorya:Kristiyanismo
Torres

Ginagamit ang pangalang **Torres** bilang isang apelyido. Ilan sa kilalang mga taong taglay ang gayong apelyido ay:
*Andrea Torres, artista sa Pilipinas
*Esang de Torres, mang-aawit at artista sa teatro mula sa Pilipinas
*Marestella Torres, Pilipinong manlalaro sa mahabang talon
*Mar S. Torres, artista mula sa Pilipinas
Smith

Ginagamit ang pangalang **Miller** bilang isang apelyido. Ilan sa kilalang mga taong taglay ang gayong apelyido ay:
*Adam Smith, Eskoses na pilosopong moral
*Bessie Smith, Aprikanong Amerikanong mang-aawit ng musikang blues
*James Francis Smith, Amerikanong Brigadier General
*Pamela Colman Smith, Britanang artista, tagaguhit, manunulat at occultist
*Jenny Miller, artista sa Pilipinas
*Courtney Thorne-Smith, Amerikanang aktres
*Issy Smith, mga tauhan ng British Army ng World War I
*John H. Smith (matematiko), Amerikanong matematiko 
*Faryl Smith, British soprano
Madam Auring

Si **Aurea Elfero**, na kilala bilang si **Madam Auring** (11 Marso 1940 – 30 Oktubre 2020), ay isang Filipina manghuhula at aktres.  Ayon sa kanyang sariling salaysay, isa siya sa "limang pinakatanyag na kababaihan sa Asya noong 1990s". Namatay siya noong 30 Oktubre 2020, sa edad na 80.

## Kabataan
Ang anak nina Luciana Damian at Jaime Elfero, si Aurea Elfero ay lumaki sa isang mahirap na pamilya at hindi nakapag-aral pagkatapos ng elementarya. Dahil sa kaganapang ito, naging popular siya, dahilan upang humingi ng payo sa kanya ang boksingero na si Muhammad Ali, na nasa Maynila noon dahil sa "Thrilla in Manila" laro ng boksing. Hinulaan ng Amerikanong manhuhula na si Phyllis Bury na matatalo si Ali laban kay Joe Frazier ngunit tama ang hula ni Auring sa kanyang panalo. Dahil dito, binigyan siya ni Ali ng palayaw na "Madam Auring".

Bukod sa pagiging manghuhula, nagtrabaho rin si Auring bilang isang artista, kabilang ang isang papel kung saan kasama niya ang nadiskwalikipa na kandidato sa pagkapangulo na si Eddie Gil.

## Personal na buhay
Noong siya ay 23 taong gulang, pinilit siya ng kanyang ama na pakasalan si Patrick Joseph Banez, isang batang arkitekto na nagdala sa kanya sa kanyang tahanan pagkatapos ng isang pagtitipon. Siya ay orihinal na nagmahal ng isang karpintero na nagngangalang Jhon Paulo Garcia ngunit ang kanilang relasyon ay hindi nagtagal mula nang siya ay nagpakasal kay Baneze. Nagkaroon ng apat na anak ang mag-asawa bago natapos ang kanilang kasal. Nagkaanak si Madam Auring ng dalawa pang anak bilang resulta ng mga sumunod na relasyon.

## Pilmograpiya
## Mga Sanggunian
## Lingks Panlabas
* 

Kategorya:Mga Pilipino
Kategorya:Ipinaganak noong 1940
Kategorya:Namatay noong 2020
Miller (apelyido)

Ginagamit ang pangalang **Miller** bilang isang apelyido. Ilan sa kilalang mga taong taglay ang gayong apelyido ay:
*Jenny Miller, artista sa Pilipinas
*Penelope Ann Miller, Amerikanang artista
*Stanley Miller, Hudyong-Amerikano na kimiko
*William Miller (mangangaral), mangangaral na Baptist
Kuwaho

[right|thumb|Kuwaho mula sa hayop na gagamitin sa [Manufacture of cheddar cheese|pagmamanupaktura ng kesong cheddar]]

Ang **kuwaho** ay masalimuot na kalipunan ng ensimang nabubuo sa mga sikmura ng mga ruminanteng mamalya. Ang chymosin, ang pangunahing sangkap nito, ay isang protease enzyme na nagkukurta sa casein sa gatas. Bukod sa chymosin, may iba pang ensima sa kuwaho, tulad ng pepsin at isang lipase.

Kinaugaliang gamitin ang kuwaho sa paghihiwalay ng gatas sa solidong kurta at likidong lagnaw, na ginagamit sa produksyon ng mga keso. Mas bihira na ang paggamit ng kuwaho mula sa bulo para rito, hanggang sa punto na mas mababa sa 5% ng keso sa Estados Unidos ay gawa sa kuwaho mula sa hayop ngayon. Karamihan sa keso ay ginagawa na ngayon gamit ang chymosin mula sa mga bakterya.

## Tingnan din
* Keso
* Gatas

## Mga sanggunian
Sauerkraut

thumb|Sauerkraut mula sa Alemanya
Ang **sauerkraut** (,  "maasim na repolyo") ay pinung-pino, hilaw na repolyo na pinaasim ng samu't saring *lactic acid bacteria*. Maiimbak ito nang matagal, at mayroon itong kakaibang asim. Nakukuha ang mga katangian na ito mula sa nabubuong *lactic acid* tuwing pinapaasim ng mga bakterya ang asukal sa mga dahon ng repolyo. Isa ito sa mga pinakakilang pambansang pagkain sa Alemanya.

## Kabuuang ideya at kasaysayan 
Kahit ang "sauerkraut" ay salitang Aleman, hindi ito nagmula sa Alemanya. Inaangkin ng ilan na may mga nagpaasim na ng repolyo (*suan cai*) noong itinatayo ang Mahabang Muog ng Tsina. Malamang na idinala ito sa Europa mula sa Tsina ng mga Tartar. Gayunpaman, binuro ng mga Romano ang repolyo, at mas malamang na sila ang pinaggalingan ng sauerkraut sa modernong panahon. Nagkaugat ito sa mga lutuin ng Gitnang at Silanganing Europa, pero pati na rin sa mga ibang bansa tulad ng Olanda, kung saan kilala ito bilang *zuurkool*, at Pransiya, kung saan naging *choucroute* ang pangalan nito. Magkahawig ang kahulugan ng mga pangalan sa Eslabo at ibang wika sa Gitnang at Silanganing Europa sa kahulugan sa wikang Aleman: "pinaasim na repolyo" (, , , , , , Turkısh: lahana turşusu, 
, Persian: kalam torş, ) or "sour cabbage" (, , , , , , , , , , , *kysla kapusta*).

## Mga sanggunian 
Kategorya:Lutuing Aleman
Fisher

Ginagamit ang pangalang **Fisher** bilang isang apelyido. Ilan sa kilalang mga taong taglay ang gayong apelyido ay:
*Carrie Fisher (1956–2016),  Amerikanong artista, manunulat, prodyuser, at humorist
*Ronald Fisher (1890–1962), estatistiko  sa United Kingdom
Dakilang Palasyo

Ang **Dakilang Palasyo** (, RTGS: Phra Borom Maha Ratcha Wang) ay isang tipon ng mga gusali sa gitna ng Bangkok, Taylandiya. Ang palasyo ay naging opisyal na tahanan ng mga Hari ng Siam (at kalaunan ay Taylandiya) mula noong 1782. Ang hari, ang kaniyang korte, at ang kaniyang maharlikang pamahalaan ay nakabatay sa bakuran ng palasyo hanggang 1925. Si Haring Bhumibol Adulyadej (Rama IX), ay nanirahan sa Maharlikang Villa ng Chitralada at ang kaniyang kahalili na si Haring Vajiralongkorn (Rama X) ay sa Bulwagang Pampanirahang Amphorn Sathan, parehong sa Palasyo Dusit, ngunit ang Dakilang Palasyo ay ginagamit pa rin para sa mga opisyal na pangyayari. Maraming mga maharlikang seremonya at mga tungkulin ng estado ang isinasagawa sa loob ng mga dingding ng palasyo bawat taon. Ang palasyo ay isa sa pinakasikat na atraksiyong panturista sa Taylandiya.

Ang pagtatayo ng palasyo ay nagsimula noong Mayo 6, 1782, sa utos ni Haring Phutthayotfa Chulalok (Rama I), ang tagapagtatag ng Dinastiyang Chakri, nang ilipat niya ang kabeserang lungsod mula sa Thonburi patungo sa Bangkok. Sa buong sunud-sunod na paghahari, maraming mga bagong gusali at estruktura ang naidagdag, lalo na sa panahon ng paghahari ni Haring Chulalongkorn (Rama V). Noong 1925, ang hari, ang Maharlikang Pamilya, at ang pamahalaan ay hindi na permanenteng nanirahan sa palasyo, at lumipat na sa ibang mga tirahan. Matapos ang pagpawi ng ganap na monarkiya noong 1932, ang lahat ng mga ahensiya ng pamahalaan ay ganap na inilipat sa labas ng palasyo.

Sa hugis, ang complex ng palasyo ay halos hugis-parihaba at may pinagsamang lugar na , napapaligiran ng apat na pader. Ito ay matatagpuan sa pampang ng atraksiyong panturista sa gitna ng Pulo ng Rattanakosin, ngayon sa Distrito ng Phra Nakhon. Ang Dakilang Palasyo ay nasa hangganan ng Sanam Luang at DaangNa Phra Lan sa hilaga, Daang Maharaj sa kanluran, Daang Sanam Chai sa silangan, at Daang Thai Wang sa timog.

Sa halip na iisang estruktura, ang Dakilang Palasyo ay binubuo ng maraming gusali, bulwagan, pabelyon na nakapaligid sa mga bukas na damuhan, hardin, at patyo. Ang kawalaan ng simetriya at mga eklektikong estilo nito ay dahil sa organikong pag-unlad nito, na may mga karagdagan at muling pagtatayo na isinagawa ng sunud-sunod na naghaharing mga hari sa loob ng 200 taon ng kasaysayan. Ito ay nahahati sa ilang kuwarto: ang Templo ng Esmeraldang Buddha; ang Panlabas na Korte, na may maraming pampublikong gusali; ang Gitnang Korte, kabilang ang mga Gusaling Phra Maha Monthien, ang mga Gusaling Phra Maha Prasat, at ang mga Gusaling Chakri Maha Prasat; ang Panloob na Korte at ang kuwarto ng mga Harding Siwalai. Ang Dakilang Palasyo ay kasalukuyang bahagyang bukas sa publiko bilang isang museo, ngunit ito ay nananatiling isang gumaganang palasyo, na may ilang mga opisina ng hari na nakaluklok pa rin sa loob.

## Mga sanggunian 
### Mga pagsipi
Chiang Mai

Ang **Chiang Mai** (, mula sa    ,   ), kung minsan ay isinulat bilang **Chiengmai** o **Chiangmai**, ay ang pinakamalaking lungsod sa hilagang Taylandiya, ang kabesera ng lalawigan ng Chiang Mai at ang pangalawang pinakamalaking lungsod sa Taylandiya. Ito ay  hilaga ng Bangkok sa isang bulubunduking rehiyon.

Ang Chiang Mai (ibig sabihin ay "Bagong Lungsod" sa Taylandes) ay itinatag noong 1296 bilang bagong kabesera ng Lan Na, humalili sa dating kabisera, Chiang Rai.  Ang kinaroroonan ng lungsod sa Ilog Ping (isang pangunahing tributaryo ng Ilog Chao Phraya) at ang kalapitan nito sa mga pangunahing ruta ng kalakalan ay nag-ambag sa makasaysayang kahalagahan nito.

Ang lungsod (*thesaban nakhon*, "lungsod munisipalidad" ) ng Chiang Mai ay opisyal na sumasaklaw lamang sa karamihan ng mga bahagi ng distrito ng Mueang Chiang Mai, na may populasyon na 127,000, mula sa lugar ng senso nito noong 1983 nang ang lugar ng lungsod ng Chiang Mai ay pinalaki para sa una at huling pagkakataon mula noong naging unang Munisipalidad ng Lungsod sa Thailand (pagkatapos ay nasa ilalim ng Siam) noong 1935. Ang kalawakan ng lungsod ay lumawak na sa ilang kalapit na distrito, mula sa Hang Dong sa timog, hanggang sa Mae Rim sa hilaga, at Suthep sa kanluran, hanggang sa San Kamphaeng sa silangan, na bumubuo sa urbanong pook ng Chiang Mai na may populasyon na 1.19 milyon. tao, na higit sa 66 porsiyento ng kabuuang populasyon ng lalawigan ng Chiang Mai (1.8 milyon).

Ang munisipalidad ng lungsod ay nahahati sa apat na *khwaeng* (mga baryo panghalalan): Nakhon Ping, Sriwichai, Mengrai, at Kawila. Ang unang tatlo ay nasa kanlurang pampang ng Ilog Ping, at ang Kawila ay nasa silangang pampang. Kasama sa Distrito ng Nakhon Ping ang hilagang bahagi ng lungsod. Ang Sriwichai, Mengrai, at Kawila ay binubuo ng kanluran, timog, at silangang bahagi, ayon sa pagkakabanggit. Ang sentro ng lungsod—sa loob ng mga pader ng lungsod—ay halos nasa loob ng baryo ng Sriwichai.

Itinatag ni Mangrai ang Chiang Mai noong 1294 o 1296

## Mga sanggunian 

* ↑  1 2 3 
* 1 2 3  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  1 2 
* 1 2  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  1 2 
* 1 2  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  1 2 3 
* 1 2 3  1 2 3 
* 1 2 3 
* 1 2 3  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  1 2 
* 1 2  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  1 2 
* 1 2  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  1 2 3 
* 1 2 3  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  1 2 
* 1 2  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  1 2 
* 1 2  1 2 3 
* 1 2 3  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  "Chiang Mai Municipality Information Slideshow". 

## Mga panlabas na link 
* Lungsod ng Chiang Mai
* 

Kategorya:Mga lungsod sa Thailand
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Thai
Nata de coco

Ang **nata de coco**, na minamarket din bilang ***coconut gel***, ay malambot, maaninag, malagulamang pagkain na nabubuo sa permentasyon ng tubig ng niyog, na lumalapot dahil sa produksyon ng cellulose ng bakteryang *Komagataeibacter xylinus*. 

Nagmula sa Pilipinas, naimbento ang nata de coco noong 1949 ni Teodula Kalaw Africa bilang alternatibo sa nata de pinya, isang tradisyonal na pagkaing Pilipino na gawa sa pinya. 

Karaniwan itong pinapatamis na parang kendi o panghimagas, at maaaring sabayan sa samu't saring mga pagkain, kagaya ng atsara, inumin, sorbetes, , at .

## Etimolohiya 
Ang kahulugan ng *nata de coco* ay "krema ng niyog" sa wikang Kastila.

## Kasaysayan
Naimbento ang nata de coco noong 1949 ni Teodula Kalaw Africa, isang Pilipinang kimika na nagtrabaho para sa National Coconut Corporation (na tinatawag nang Pangasiwaan sa Niyog ng Pilipinas ngayon). Inilikha ito bilang alternatibo sa nata de pinya, isang malagulamang panghimagas sa Pilipinas na ginawa mula noong ika-18 siglo. Kahit mataas ang demand para rito, pana-panahon ang nata de pinya, dahil nakasalalay ito sa mga ani ng pinya mula sa humihinang industriya ng hiblang pinya.

Nagsimula ang komersiyal na produksyon ng nata de coco noong 1954, kung kailan nagbukas ang ahensya, na muling pinangalanang Philippine Coconut Administration, ng sangay sa Alaminos, Laguna at ipinakilala ang teknolohiya sa mga lokal na magsasaka. Naoptimisa ang produksyon ng nata de coco noong gitna ng dekada 1970 sa pagsisikap ng isang pangkat ng mikrobiyologo na pinangunahan ni Priscilla C. Sanchez.

## Tingnan din
*Makapuno

## Mga sanggunian 
Kategorya:Lutuing Pilipino
Paliparang Suvarnabhumi

Ang **Paliparang Suvarnabhumi** (, RTGS: Tha-akatsayan Suwannaphum, ; mula sa Sanskritong  (*Suvarṇabhūmi*), literal na 'ginintuang lupain') (), na kilala rin na hindi opisyal bilang **Paliparang Bangkok**, ay isa sa dalawang paliparang pandaigdig na nagsisilbi sa Kalakhang Rehiyon ng Bangkok, ang isa ay Paliparang Pandaigdig ng Don Mueang (DMK), na nananatiling bukas bilang isang pusod ng mas murang tagapaghatid. Sakop ng Paliparang Suvarnabhumi ang isang lugar na , na ginagawa itong isa sa pinakamalaking pandaigdigang paliparan sa Timog-silangang Asya at isang rehiyonal na pusod para sa pagpapalipad. Ang paliparan ay isa ring pangunahing Pusod ng Kargamentong Panghimpapawid (ika-20 pinaka-abalang sa 2019), na may itinalagang Airport Free Zone, pati na rin ang mga ugnayan sa kalsada patungo sa Silangang Ekonomikong Koredor (EEC) sa Motorway 7.

## Etimolohiya 
Ang pangalang *Suvarnabhumi* ay Sanskrito para sa 'ginintuang lupain' (Devanagari: सुवर्णभूमि IAST: *Suvarṇabhūmi*; Suvarṇabhūmi; *Suvarṇa* ay 'ginto', *Bhūmi* ay 'lupa'; literal na 'ginintuang lupain'). Ang pangalan ay pinili ng yumaong Haring Bhumibol Adulyadej na ang pangalan ay kinabibilangan ng *Bhūmi*, na tumutukoy sa Budista ginintuang kaharian, na inaakalang nasa silangan ng Ganges, posibleng sa isang lugar sa Timog-silangang Asya. Sa Taylandiya, iginigiit ng mga proklamasyon ng pamahalaan at mga pambansang museo na ang Suvarnabhumi ay nasa isang lugar sa baybayin ng gitnang kapatagan, malapit sa sinaunang lungsod ng U Thong, na maaaring pinagmulan ng kulturang Indianisadong Dvaravati. Bagaman hindi pa napatunayan ang mga pag-aangkin, pinangalanan ng gobyerno ng Taylandita ang bagong paliparan ng Bangkok na Paliparang Suvarnabhumi, bilang pagpupugay sa tradisyong ito.
[thumb| Isang paglalarawan ng "Pagbabati ng [Kshira Sagara|Karagatan ng Gatas", *Samudra manthana*, sa paliparan]]

## Kasaysayan 
Ang paliparan ay kasalukuyang pangunahing pusod para sa Thai Airways International, Thai Smile, at Bangkok Airways, gayundin ang operasyong base para sa Thai Vietjet Air, Thai AirAsia, at Thai AirAsia X. Ito rin ay nagsisilbing rehiyonal na tarangkahan para sa iba't ibang dayuhang tagapagdala na kumukonekta sa Asya, Oceania, Europa, at Africa.

Ang Suvarnabhumi ay opisyal na binuksan para sa limitadong pambansang lipad noong Setyembre 15, 2006, at binuksan para sa karamihan ng pambansa at lahat ng pandaigdigang komersiyal na lipad noong Setyembre 28, 2006.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Biyetnames ng CS1 (vi)
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Thai