open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bulutong (paglilinaw)

Ang **bulutong** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*bulutong, ang *smallpox*.
*bulutung-tubig, ang *chickenpox*.
Bulutung-tubig

thumb|right|Isang batang may bulutong-tubig.

Ang **bulutong-tubig** o **bulutung-tubig** (Ingles: *chickenpox*), na nakikilala rin bilang ***varicella*** ay isang uri ng karamdaman na kakikitaan ng pamamaltos at singaw sa balat na may kasamang pangangati, lagnat, at pagkahapo. Nakapag-iiwan ito ng mga pekas o peklat sa ibabaw ng balat. Dahil sa mga ito, maaaring magkaroon ang may ganitong sakit ng matinding impeksiyon ng balat, mga pilat, pulmunya, pinsala sa utak, o kaya ay kamatayan. Gayondin, pagkalipas ng ilang mga taon, maaaring lumitaw muli ang sakit na ito bilang isang uri ng "buni", na nakikilala sa Ingles bilang *herpes zoster* o *shingle*, isang masakit na singaw sa balat. Ang karamdamang ito ay nakakahawa ng ibang tao sa pamamagitan ng hangin. Maaari ring kumalat ang bulutong-tubig sa pamamagitan ng pagkakadikit sa likidong nanggaling sa paltos na dulot ng karamdamang ito. Bago nalikha ang bakuna laban sa bulutong-tubig, naging malaganap muna ang karamdamang ito sa Estados Unidos.

## Tingnan din 
* Bulutong

## Mga sanggunian 
Kategorya:Nakakahawang sakit
Kategorya:Bulutong
Kategorya:Sakit
Tony Velasquez

Si **Tony S. Velasquez** (namatay: 1997) ay isang artistang tagaguhit ng komiks sa Pilipinas.  Siya ang itinuturing na "Ama ng Pilipinong Komiks" o "Ama ng Komiks sa Pilipinas," sapagkat siya ang nagpanimula at nagpaunlad ng sining ng mga serye ng mga larawang-guhit sa bansa. noong 1928, na naging isang maimpluhong akda.  Noong 1947, inilunsad niya ang *Pilipino Komiks*, ang aklat na may kuwento at mga larawang nagpanimula sa industriya ng komiks sa Pilipinas.  Sa ilalim ng pamamahala ng *Ace Publications*, inilunsad rin niya ang mga komiks na *Tagalog Klasiks*, *Hiwaga Komiks*, at *Espesyal Komiks*.  Noong 1962, itinatag naman niya ang *Graphic Arts Service, Inc.* (GASI) na naglathala ng *Pinoy Komiks*, *Pinoy Klasiks*, *Aliwan Komiks*, *Holiday Komiks*, *Teens Weekly Komiks*, at *Pioneer Komiks*.

Kabilang sa mga inakdaan niyang mga guhit-larawan, na umaabot sa may 300 bilang, ang *Kenkoy*, *Tsikiting Gubat*, *Talakitok*, *Talimusak*, at *Ponyang Halobaybay*.

## Mga gawa
Ilang sa kaniyang mga akdang-guhit ang mga sumusunod:
**Baby red head*
**Kenkoy vs jejemon*
**Kikong Kang Kong kalabasa*
**Lupang silver*
**Unanong Pandak*
**tonyang*
**Si Kenkoy at ang Kanyang uto uto Kid*
**Si Kenkoy at si bosing*

## Sanggunian
Kategorya:Panitikan
Kategorya:Sining
Kategorya:Kultura ng Pilipinas
Alejandro R. Roces

Si **Alejandro R. Roces** o **Alejandro Reyes "Anding" Roces** (13 Hulyo 1924 – 23 Mayo 2011) ay isang Pilipinong manunulat ng mga kathang-isip na mga maiikling salaysayin, tagapagsanaysay, dramatista, at Pambansang Alagad ng Sining para sa Panitikan.

## Talambuhay
Isinilang siya sa Maynila.  Napangasawa niya si Irene Viola, at naging anak nila si  Elizabeth.  Nagtapos siya ng elemantarya at hayskul mula sa Pamantasang Ateneo de Manila.  Nagkamit siya ng degring B.A. sa mga Pinong Sining mula sa Pamantasang Pang-Estado ng Arizona.  Kumuha siya ng M.A. mula sa Pamantasang Far Eastern..  Naging kapitan siya sa Mga Gerilya ni Marking noong Digmaang Pandaigdig II.

Sa lumaon, nagkaroon siya ng kolum sa *Manila Chronicle* at *Manila Times*.  Siya ang dating pangulo ng *Manila Bulletin*, at sumusulat sa ngayon para sa kolum na *Roses and Thorns* (o "Mga Rosas at mga Tinik") ng *Philippine Star*.  Naging dati rin siyang Sekretaryo ng Edukasyon at kasalukuyang pangulo ng Pundasyong Pangkolehiyo ng CAP (*CAP College Foundation*), isang pang-"malayuang" kolehiyo ng pag-aaral sa Lungsod ng Makati, Pilipinas.  Noong 2001, itinalaga siya bilang tagapangasiwa ng Lupon ng Pagsusuri at Klasipiksyong Pam-pelikula at Pantelebisyon (*Movie and Television Review and Classification Board*, MTRCB).

## Mga aklat
**Of Cocks and Kites* ("Tungkol sa mga Tandang at mga Saranggola," Mayo 1959, nasa Ingles)

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Pilipino
Kategorya:Panitikan
Kategorya:Mga pambansang alagad ng sining ng Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1924
Kategorya:Namatay noong 2011
Norberto Romuáldez

Si **Norberto Romuáldez y López** (6 Hunyo 1875 – 4 Nobyembre 1941) (karaniwang tinatawag na **Norberto Romuáldez, Sr.** upang hindi maikalito sa kaniyang anak na kasimpangalan niya) ay isang Pilipinong manunulat, politiko, hukom, at mambabatas.  Siya ang unang Romuáldez na nagkamit ng pambansang kasikatan, at itinuturing na "Ama ng Batas hinggil sa Pambansang Wika."

## Talambuhay
Siya ang tiyuhin ng dating Unang Ginang Imelda Marcos, ang anak na babae ng kaniyang bunsong kapatid na si Vicente Orestes.  Lumaki si Romuáldez sa Leyte at nakamit niya ang unang katayuan bilang manunulat sa wikang Waray-Waray.  Ang *An Pagtabang ni San Miguel* (Ang Pagtulong ni San Miguel) ang una niyang sarsuwelang Waray.

Noong 1908, sinulat ni Romuáldez ang *Bisayan Grammar and Notes on Bisayan Rhetoric and Poetic and Filipino Dialectology* (Balarilang Bisaya at mga Tala hinggil sa Retorikang Bisaya at Poetika at Diyalektolohiyang Filipino), isang balarila tungkol sa wikang Waray-Waray.  Noong sumunod na taon, ang 1909, itinatag niya ang  *Sanghiran san Binisaya ha Samar ug Leyte* (Akademya ng Wikang Bisaya ng Samar at Leyte) para sa layuning maitaguyod at pasulungin pa ang karunungan at kaalaman sa wikang Waray-Waray.  Matatas din si Romuáldez iba pang mga wikang tulad ng Kastila, Ingles, at Sebwano.

Nanlingkuran si Romuáldez bilang Kasamang Hukom ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas noong panahon ng mga Amerikano.  Nakiisa rin siya sa Konstitusyonal na Kumbensiyon ng 1934 at 1935 na nagbunga ng Konstitusyon ng Komonwelt ng Pilipinas ng 1935.

Namatay si Romuáldez noong 1941 dahil sa isang hindi binubunyag na karamdaman.

## Mga Sulatin
### Pangwika
**Bisayan Grammar* (Balarilang Bisaya)

### Dula
**An Pagtabang ni San Miguel* (Ang Tulong ni San Miguel)
**An Anak han Manaranggot* (Ang Anak ng Magtutuba)

## Sanggunian
## Tingnan din
*Lope K. Santos

Kategorya:Mga manunulat mula sa Pilipinas
Kategorya:Mga Kasamang Mahistrado ng Kataastaasang Hukuman ng Pilipinas
Bonsai

[thumb|300px|right|Isang *[Trident Maple* ang punong *bonsai* na ito na hiniwa upang lumaki sa hugis ng isang dragon.]]

Ang **bonsai** (, , Koreano: 분재, literal na "nakapasong halaman") ay ang sining ng pagpapatubo at pag-aalaga ng mga puno at halaman na pinananatiling maliit.  Ginagawa ito sa pamamagitan ng pangangalaga ng isang puno sa isang maliit na paso at pagpuputol ng mga sanga at ugat nito.  Tinuturuan ang mga punong bonsai na lumaki sa hugis na kaakit-akit sa paningin.  May anyong matanda na ang mga pinakamainam na halimbawa ng mga punong bonsai, at may hubog na tila likas.

Nangangahulugang "halamanan sa bandeha" ang *bonsai* sa wikang Hapon.  Isang napakatandang uri ng sining sa Hapon ang bonsai, subalit hindi kasingtanda ng penjing.  Isang anyo ng sining sa Tsina ang *penjing* na halos katulad ng bonsai.  Sa Pilipinas, tinatawag din itong **bansoy** o "ang bansot na halamang makahoy", isang taguring pinasimulan ni Jerusalino V. Araos bilang pagtatangi sa sining ng bonsai sa bansa.

## Kasaysayan 
Nagsimula ang sining ng bonsai sa Tsina mga higit na sa dalawang libong taon na ang nakalilipas, kung saan tinatawag itong *penzai*, isang salitang halos kaparis ng *bonsai*.  Dinala ito sa Hapon ng mga panahon malapit sa taong 1300 A.D.  Lumaganap ang bonsai sa Korea noong mga panahon mula ika-7 hanggang ika-13 daantaon - noong kapanahunan ng Dinastiyang Han, Tang o Song.  Sa Korea, tinatawag na sa ngayon ang sining bilang *bunjae* (분재) - na kasingtunog din ng "bonsai".  Isinasagawa pa rin ng mga mamamayan ng Tsina ang anyong ito ng masining na paghahalaman.  Kalimiting mas malalaki ang mga halamang *penjing* ng mga Tsino kaysa *bonsai* ng mga Hapon, sapagkat kadalasang pinapalamuti sa labas ng kabahayan ang Intsik na sining.

## Pagtatanim at pag-aalaga 
Hindi likas na maliit ang halamang bonsai.  Napapanatiling maliit ito sa pamamagitan ng paghuhugis at paggugupit ng mga ugat.  Maaaring mamuhay at tumanda kaysa isang malaking punungkahoy ng katulad na uri ang isang bonsai na tumatatanggap ng mainam na pagkalinga.  Subalit kailangan ng bonsai ng sapat na panahon mula sa tagapag-alaga, sapagkat hindi magiging malusog at maaaring mamatay ang isang hindi kinakalingang bonsai.

## Kasiningan 
Sa sining ng bonsai, kailangang lamang mayroong nadaramang kagandahan, katiyagaan, at mabuting pangangalaga ang isang tao.  Mahalaga ang mismong halaman, ang hugis ng halaman, ang pagkakaayos ng lupa, at maging ang pagkakapili ng lalagyan ng tanim.

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na kawing 
* *Bonsai Philippines* para sa mga nasa Pilipinas 
* *Bonsai in the Philippines* at *The Philippine Bonsai Society Inc. (PBSI)* , Bonsai-in-Asia.com
* *SimpleBonsaiCare.com* para sa mga baguhan .
* *Bonsai Care Helpful Gardener* 
* *Bonsaibasics.com* para sa mga nagsisimula
* *Internet Bonsai Club*
* *Bonsai Club International*
* *US National Bonsai Foundation*
* *BonsaiCommunity.net* 

Kategorya:Punungkahoy
Kategorya:Halaman
Kategorya:Hapon
Kategorya:Sining
Pambansang Istadyum ng Beijing

Ang **Pambansang Istadyum ng Beijing** (tradisyunal na Tsino: 北京国家体育场; payak na Tsino: 北京國家體育場; Hanyu Pinyin: Běijīng Guójiā Tǐyùchǎng; Tongyong Pinyin: Běijīng Guójiā Tǐyùchǎng), na kinikilala ring **Pambansang Istadyum**, o ang "**Pugad ng Ibon**" (鳥巢) ukol sa arkitekturang ito ay isang istadyum na natapos para sa Luntiang Olimpiko sa Beijing, Tsina na natapos noong Marso 2008.

Ang istadyum at mamumunong-abala ang mga pangunahing paligsahang atletika para sa Palarong Olimpiko sa Tag-init 2008, ganundin sa mga seremonya ng pagbubukas at pagtatapos. Ito ay katabi sa silangan ng Sentrong Pambansa ng Palarong Pantubig ng Beijing.

## Disenyo 
[thumb|left|[Pasimundan ng *Pugad ng Ibon*]]
Noong 2002, inanyayahan ng mga opisyal ng pamahalaan ang mga arkitekto sa buoang daigdig sa isang paligsahan ng disenyo. Nakipagsaubatan ang mga arkitekto ng Herzog & de Meuron, napanalunan ng Gantimpalang Pritzker, sa ArupSport at Pangkat ng Disenyong Pang-arkitektura at Pagsasalik ng Tsina upang manalo sa paligsahan. Si Ai Weiwei, isang kontemporaryong artistang Tsino, ay ang Kasangguning Makasining ukol sa disenyo. 

Ito'y ikinaton sa Bisperas ng Pasko ng Disyembre 2003, at nagsimula ang pagtatayo noong Marso 2004. Ang pagtatayo ay pansamantalang natigil nang bumagsak ang Himpilan 2E sa Pandaigdigang Paliparan ng Paris Charles de Gaulle, kung saan may kahawig ang disenyo sa Pambansang Istadyum. Pagkatapos ng mga pagbabago sa disenyo, itinuloy ang pagtatayo.

## Kakayahan 
Ang istadyum ay may kakayahang paupuhin ng halos 91,000 manonood sa panahon ng Olimpiko. Ang kakayahan ay mababawasan sa susunod sa 80,000 pagkatapos ng Palaro. Ito ay napalitan sa orihinal na lugar na balak ipagdaos na Olimpikong Istadyum ng Guangdong. 

Ang istadyum ay gumagamit ng 258,000 metrong parisukat (2,777,112 talampakang parisukat) ng espasyo at may nagagamit na lawak ng 204,000 metrong parisukat (2,195,856 talampakang parisukat). Natayo ito na may 36 na kilometro ng bakal, na may timbang na 45,000 tonelada. Ang istadyum ay nagkakahalaga ng 3.5 daplot yuan (423 angaw na dolyar).

Ang istadyum ay may mga sukat na:
* haba: 330 metro (1,082 talampakan)
* lawak: 220 metro (721 talampakan)
* taas: 69.2 metro (227 talampakan)

## Tingnan din 
* Mga lugar ng pagdadausan ng Palarong Olimpiko 2008
* Sentrong Pambansa ng Akwatika ng Beijing
* Pambasang Istadyum na Panloob ng Beijing
* Palarong Olimpiko sa Tag-init 2008

## Sanggunian 
## Mga panlabas na kawing 
*Beijing2008.cn profile 
*Beijing National Stadium Official site  

Kategorya:Mga gusali at estruktura sa Beijing
Kategorya:Mga gusali at estruktura sa Tsina
Kategorya:Mga panlabas na balangkas ng gusali na balag
Kategorya:Mga Olimpikong istadyum
Kategorya:Mga lugar ng pagdadausan ng palakasan sa Tsina
Kategorya:Palarong Olimpiko sa Tag-init 2008
Kategorya:Palakasan sa Beijing
Kategorya:Mga pambansang istadyum
Kategorya:Mga lugar ng pagdadausan ng Palarong Olimpiko 2008
Kategorya:Beijing
Sumasayaw na Beijing

]]

Ang **Sumasayaw na Beijing** ay pangalan ng opisyal na sagisag ng Palarong Olimpiko sa Tag-init 2008 na gaganapin sa Beijing sa Republikang Popular ng Tsina. Inilabas ito noong Agosto 2003 sa isang seremonya na pinagdadaluhan ng 2,008 katao sa Templo ng Langit sa Beijing.

Ang sagisag ay naghuhulo ng iba't ibang elemento ng kulturang Tsino, na naglalarawan ng nakaugaliang pulang Tsinong tatak sa itaas ng mga salitang "Beijing 2008" at ang mga Singsing ng Olimpiko. Ang sagisag ay itinititik na may ma-estilong kaligrapong pagsasalin ng karakter na Tsino 京 (*jing*, nangangahulugang 'kabisera', mula sa pangalan ng punung-abalang lungsod) sa anyo ng pigura ng pagsasayaw., pangalawang-pangulo ng Sabansaang Korporasyon ng Pagkakilanlang Armstrong ng Beijing (AICI). May isang tatak sa mga 1,985 lumahok na nag-ambag ng mga magdidisenyo mula sa Tsina at ibayong dagat. Ang mga lahok ay kabilang ang mga sangkatutak na Dakilang Dingding, mga panda at mga dragong Tsino. Ang mga magdidisenyo ay kabilang si Chang Wu (張武).

## Tingnan din
* Palarong Olimpiko sa Tag-init 2008
* Fuwa

## Sanggunian
Kaurian:Palarong Olimpiko sa Tag-init 2008
Ilog Agusan

Ang **Ilog Agusan** ay isang ilog sa silanganng bahagi ng Mindanao sa Pilipinas. Ito ang ikatlong pinakamalaking ilog sa Pilipinas na may kabuuang sukat 10,921&nbsp;km² at may habang tinatayang nasa 350 kilometro mula sa pinakadulo nito. Karamihan ng tubig na galing sa Caraga ay bumubuhos dito. Ang ilog ay nangagaling sa silangan ng Lungsod ng Tagum ng probinsiya ng Davao. Ito ay dumadaloy ng 350 kilometro pahilaga. Nadadaanan nito ang mga probinsiya ng Agusan del Sur at Agusan del Norte. Ang ilog ay tumitigil sa Dagat ng Bohol sa Butuan. Ito ang pangatlo sa pinakamahabang ilog sa Pilipinas at ang pumapangalawa sa pinakamahaba sa Mindanao.

## Mga sanggunian
Agusan
Proyektong Bojinka

Ang **Planong Bojinka**, **Proyektong Bojinka**, **Operasyong Bojinka** o **Bojinga** (Arabic: بجنكة; Ingles: *Bojinka Plot*, *Operation Bojinka*, *Project Bojinka*, *Bojinga*) ay isang planadong pangmalawakang atake ni Ramzi Yousef at Khalid Shaikh Mohammed para pasabugin ang labing-isang mga eroplano at ang kanilang tinatayang mga 4,000 mga pasahero habang lumilipad sila mula sa Asya patungong Estados Unidos. Maaaring ring tumukoy ang katawagan sa pinagsama-samang mga plano ni Yousef at Mohammed na magaganap noong Enero 1995, kabilang ang planong pagpaslang o asesinasyon kay Juan Paulo II at pabagsakin ang isang eroplano sa himpilan ng CIA sa Langley, Virginia, maging ang planong pagpapasabog ng eroplano.

Sa kabila ng maingat na pagpapalano at kakayahan ni Ramzi Yousef, naabala ang planong Bojinka makaraang pumukaw sa pansin ng pulisyang Pilipino ang isang sunog na sanhi ng mga kimikal noong Enero 6 at Enero 7, 1995. Isang tao ang napatay sa kurso ng plano - isang pasahero na nakaupo malapit sa isang bombang nitrogliserina na nasa eroplano ng *Philippine Airlines Flight 434* - ngunit mayroong mga aral na tila ginamit ng mga nagplano ng mga atake ng Setyembre 11, 2001 na naganap sa Estados Unidos, partikular na ang sa World Trade Center sa Lungsod ng New York, sa Pentagon, at sa kapatagan malapit sa Shanksville sa Somerset County, Pennsylvania. 

Nagmula sa Al-Qaeda ang salaping humantong sa mga kamay ng mga nagplano. Isang pandaigdigang organisasyong Muslim na jihadi ang Al Qaeda na may punong-himpilan sa Sudan.

Kaurian:Terorismo
Kaurian:Kasaysayan ng Pilipinas
Kaurian:Kasaysayan ng Estados Unidos
Kaurian:Islam
Kuliglig (paglilinaw)

Ang **kuliglig** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*kuliglig, isang uri ng kulisap ng Pamilya Gryllidae
*kuliglig (Cicadidae) isang uri ng kulisap ng Pamilya Cicadidae
*kuliglig, uri ng sasakyan sa Pilipinas.
Cicada (paglilinaw)

Ang ***cicada*** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*sikada, isang kulisap.
**Cicada*, isang karakter sa komiks.
**Cicada*, isang bandang pang-tugtugin.
Nad Tatrou sa blýska

Ang ***Nad Tatrou sa blýska*** o "Kidlat sa Ibabaw ng Tatras" ay ang pambansang awit ng Republika ng Slovakia.

## Mga panitik 
Naririto ang liriko ng pambansang awit ng Slovakia na may ilang mga tala:

# Sinimulang gamitin ng mga Romantikong makata ang Tatras bilang sagisag ng tahanang lupain ng mga Slovak.
# Ibig sabihin: sumali sa makabansa at etnikong aktibismong naipalaganap na sa mga mamamayan Gitnang Europa noong ika-19 daantaon.
# Ang karaniwang kahulugan ng *sláva* ay "luwalhati," o "katanyagan."  Ang mapandiwa o piguratibong kahulugan na unang ginamit ni Ján Kollár sa natatanging tulang *The Daughter of Sláva* o "Ang Anak na Babae ni Slava" noong 1824, ay "Diyosa/Ina ng mga Slav."
# Ginagamit ang idiyomatikong simile "katulad ng abeto"/"katulad ng *fir*" (*ako jedľa*) para sa mga kalalakihan sa iba't ibang maiinam na mga kahulugan: "tumayo kang tuwid/matangkad/nakataas ang noo," "magkaroon ka ng kaakit-akit na pangangatawan," "maging mataas ka't nagmamalaki," atbp.
# Sa mas payak na pakahulugan "sa mga kurbada ng Kriváň."
# Tingnan ang artikulong Kriváň; isa itong sagisag para sa bundok ng Kriváň.

## Sanggunian 
Kategorya:Slovakia
Kategorya:Pambansang awit
Tipaklong

Ang mga **tipaklong** (Ingles: *grasshopper*, *locust*) ay mga kulisap na kumakain ng mga halaman o bahagi ng halaman na nasa subordeng **Caelifera** sa orden ng mga Orthoptera.  Kakaiba sila sa mga kuliglig.  Tinatawag ding **balang** at **lukton** ang mga tipaklong, bagaman mas tumutukoy ang *lukton* sa mga batang tipaklong.  Ayon sa paliwanag ni Jose C. Abriol, isang tagapagsalin ng Bibliyang Tagalog, maaaring tumutukoy ang "katagang ito sa *apat* na uri ng balang o ang iba't ibang anyo ng balang."  Binanggit pa ni Abriol ang mga katumbas ng mga salitang ito sa Hebreo: *garam* (tipaklong), *arbe* (balang), *jelec* (uod), at *jasil* (kamaksi).   

## Mga sanggunian 
Kaurian:Tipaklong
Kaurian:Mga hayop sa Bibliya
Ikaapat na Aklat ng mga Hari

Ang **Ikaapat na Aklat ng mga Hari** ay isang aklat sa Lumang Tipan ng Bibliya na sumusunod sa Ikatlong Aklat ng mga Hari.  Pinaniniwalaang nasulat ang librong ito kasama ng naunang 3 Mga Hari noong mga 600 BK, na sinanib ang iba pang mga karagdagan mga limampung taon pa ang nakalipas

## Paglalarawan 
#### Unang bahagi 
Nilalarawan ng unang bahagi ng aklat na ito ang mga milagrong ginawa ng propetang si Elisha, ang kapalit ni Elijah.  Kabilang sa mga ito ang pagbabalik ng pagkakaroon ng buhay sa isang namatay nang bata, at ang pagpapagaling sa isang komandante ng Syria na may sakit na ketong.  Tinuruan din dito ni Elijah si Jehu na kuhanin ang trono ng Kaharian ng Israel mula kay Haring Ahab at sa asawa nitong si Jezebel, isang reynang sumasamba kay Baal.  Samantala, ibinalik naman ni Haring Joash sa kaharian ng Judah ang pananampalataya sa Diyos.  Bago maganap ang pagbabalik na ito sa pananampalataya sa Diyos sa templo ng Judah, dating namamayani ang pagsamba kay Baal dahil sa anak na babae ni Ahab, na si Athaliah.

#### Pangalawang bahagi 
Sa sumunod na bahagi ng aklat, ipinagpatuloy ang paglalahad hinggil sa mga monarkiyang Ebreo.  Palagiang sinisindak ng mga Asiryano, isang kahariang lumalakas ang kapangyarihan, ang Israel, hanggang sa masakop ni Haring Shalmaneser ang Assyria noong mga 722 BK at 721 BK.  Nanganib naman ang kaharian ng Judah noong panahon ni Haring Hezekiah subalit nailigtas, partikular na ang Herusalem dahil kay propeta Isaiah.  Subalit, bagaman nabago at napalinis ni Haring Josiah ang mga gawaing pampananampalataya noong kaniyang kapanahunan, nabigo ang mga kasunod niyang hari sa panganib na sanhi ng Ehipto at Babylon.  Sa bandang huli, nasakop ang kaharian ng Judah noong mga 587 BK, at napalayas patungong Babylon ang mga mamamayan nito.

## Mga sanggunian 
## Panlabas na kawing 
* Ikaapat na Aklat ng mga Hari (*2 Kings*, sa Bibliang Ebreo), mula sa Ang Dating Biblia (1905)
* Ikatlong Aklat ng mga Hari (2 Mga Hari, sa Bibliyang Ebreo), mula sa Ang Biblia, AngBiblia.net

Kategorya:Lumang Tipan
Kategorya:Mga Aklat ng Mga Hari sa Bibliya
Mga Aklat ng mga Kronika

Ang **Mga Aklat ng mga Kronika**, **Mga Aklat ng mga Paralipomeno**, o  **Mga Aklat ng Kasaysayan** (Ebreo: דברי הימים, *divre hayamim*, "mga bagay ng mga araw") ay tumutukoy sa dalawang aklat na nasa Lumang Tipan ng Bibliya.  Kabilang dito ang *1 Kronika* at *2 Kronika*.

## Paglalarawan
Katulad ang paksa ng Mga Aklat ng mga Paralipomeno sa mga tinatatalakay sa Aklat ng Henesis at Mga Hari, partikular na ang paglikha sa sandaigdigan magpahanggang sa pagkakadala at pagkakabihag ng mga mamamayan ng Kaharian ng Juda sa Babilonia.  

#### Unang aklat
Isinasalaysay sa Unang Aklat ng mga Paralipomeno ang mahabang panahon ng paghahari at kagitingan ni Haring David, kasama ang mga paghahanda sa pagtatayo ng isang templo sa Herusalem at ang mga nararapat na isagawang ritwal sa templong iyon.

#### Pangalawang aklat
Nagsimula ang Ikalawang Aklat ng mga Paralipomeno sa paglalarawan ng kadakilaan ng paghahari ni Haring Solomon, anak ng haring si David.  Binibigyang tuon ang lubos na kagustuhan ni Solomon sa pagtatayo ng templo sa Herusalem at ang pagbabalangkas ng mga gawaing maipaglilingkod nito sa mga mamamayan.  Karamihan sa nilalaman ng libro ang naglalahad sa panahon ng pagkakaroon ng mga pagkakahati sa monarkiyang sumunod kay Haring Solomon makaraan itong mamamatay.  Hindi gaanong binigyan ng pansin ng hindi nakikilalang may-akda ang "hilagang kaharian" sapagkat kinalimutan ng "sampung tribo" ito ang pagsamba sa Diyos, kaya't hindi na sila kumakatawan sa tunay na Israel.  Para sa may-akda, ang kaharian ng Judah - ang "katimugang kaharian" - ang siyang nananatiling "piniling mga mamamayan" ng Diyos.  Tinatanggap ng may-akda ng ikalawang aklat na ito ang pananaw mula sa aklat ng Deuteronomio, na sanhi ng kasalanan at pagkukulang ng sangkabansaan ang suliraning ng buong sambayanan.  At binibigyang diin din ng may-akda ang paniniwalang "nagmumula ang mga biyaya mula sa pagbibigay-galang sa batas ng Diyos."
## Tingnan din
*Kaharian ng Israel
## Mga sanggunian
## Panlabas na kawing
##### Unang Aklat ng mga Paralipomeno
:*Unang Aklat ng mga Paralipomeno (*1 Chronicles*), mula sa Ang Dating Biblia (1905)
:*Unang Aklat ng mga Cronica, mula sa Ang Biblia, AngBiblia.net
##### Ikalawang Aklat ng mga Paralipomeno
:*Ikalawang Aklat ng mga Paralipomeno (*2 Chronicles*), mula sa Ang Dating Biblia (1905)
:*Ikalawang Aklat ng mga Cronica, mula sa Ang Biblia, AngBiblia.net

Kaurian:Ketuvim
Kaurian:Mga Aklat ng Mga Hari sa Bibliya
Ikatlong Aklat ng mga Hari

Ang **Ikatlong Aklat ng mga Hari** ay isang aklat sa Lumang Tipan ng Bibliya na sumusunod sa Una at Ikalawang Aklat ni Samuel.  Pinaniniwalaang nasulat ang librong ito kasama ng kasunod na 4 Mga Hari noong mga 600 BK, na sinanib ang iba pang mga karagdagan mga limampung taon pa ang nakalipas

## Paglalarawan
Ibinubungad ng Ikatlong Aklat ng mga Hari ang mga huling panahon sa buhay ni Haring David at nagpapatuloy sa paghahari ng Haring Solomon at pagtatayo ng isang templo sa Herusalen.  Nang sumakabilang-buhay si Solomon, nahati ang bayan sa dalawang magkahiwalay na mga kaharian: ang Israel ang Judah. Sinusuri din ng aklat ang mga pinuno na sumunod na namamahala sa bawat kaharian.  

## Layunin
Bagaman sumangguni sa mga kaalamang pangkasaysayan ang may-akda ng aklat, pangunahing layunin ng sumulat ang pagkakaugnay sulatin sa pananampalataya. May kaugnayan siya sa propetang si Elias at hinusgahan niya ang bawat hari ayon sa "pagsunod niya sa kalooban ng Diyos" at sa kaniyang pagtanggi sa pagsamba sa mga idolo.  Sa kaniyang pananaw, nabigo ang lahat ng mga hari ng Israel, at ang tanging mga mabubuting mga hari ay yaong dalawang namuno sa Judah: sina Ezekias at Josias (Josiah).  Ipinababatid ng may-akda ang isang mensaheng may kaugnayan sa paksa ng aklat ng Deuteronomio, na "sang-ayon sa pagsunod sa kalooban ng Diyos ang pambansang tagumpay," at naghahatid naman ng kaparusahan ng Diyos ang "pagtalilis mula sa pananampalataya."

## Tignan din
*Eliseo

## Mga sanggunian
## Mga panlabas na kawing
*Ikatlong Aklat ng mga Hari (*1 Kings*, sa Bibliyang Ebreo), mula sa Ang Dating Biblia (1905)
*Ikatlong Aklat ng mga Hari (1 Mga Hari, sa Bibliyang Ebreo), mula sa Ang Biblia, AngBiblia.net

Kaurian:Lumang Tipan
Kaurian:Mga Aklat ng Mga Hari sa Bibliya
Pandaigdigang Lupong Olimpiko

Ang **Pandaigdigang Lupong Olimpiko** (Pranses: ***Comité international olympique***; Ingles: ***International Olympic Committee***) ay isang organisasyon sa Lausanne, Suwisa, na nilikha ni Pierre de Coubertin at Demetrios Vikelas noong 23 Hunyo 1894. Ang IOC ay may mga kasaping 205 Pambansang Lupong Olimpiko (*National Olympic Committees*).

Binubuo ng IOC ang makabagong Palarong Olimpiko na ginaganap tuwing Tag-init at Taglamig, kada apat na taon. Nabuo ng organisasyon ang unang Olimpikong Tag-init sa Atenas, Gresya noong 1896; naganap ang unang Olimpikong Taglamig sa Chamonix, Pransiya noong 1924.

## Sanggunian 
* opisyal na websayt ng IOC  

Kategorya:Palakasan
Mga lugar ng pagdadausan ng Palarong Olimpiko 2008

Ang mga sumusunod ay isang **tala ng mga lugar ng pagdadausan ng paligsahan** na gagamitin para sa Palarong Olimpiko sa Tag-init 2008.
thumb|right|305px|Pambansang Istadyum ng Beijing

## Mga bagong gusali ng pagdadausan 
thumb|right|Ang mga lugar ng pagdadausan na tinatanaw sa itaas
thumb|right|Pagtingin sa silangan, paglampas ng Sentrong Pambansa ng Akwatika matutungo ang pambansang istadyum.

## Mga umiiral na lugar ng pagdadausan 
## Pansamantalang lugar ng pagdadausan ng paligsahan 
## Mga lugar ng pagdadausan sa labas ng Beijing 
## Mga sanggunian 
* Pamamahagi ng mga Lugar para sa Pagdadausan ng Olimpiko  - sa Opisyal na Websayt ng Palarong Olimpiko 2008&nbsp;ng Beijing
* Kalupkop ng Pamamahagi ng mga Lugar para sa Pagdadausan ng Olimpiko sa mga Mapa ng Google - Di-opisyal na kalupkop sa buntalang salamisim.
* Kalupkop sa mga Mapa ng MSN

Kategorya:Palarong Olimpiko sa Tag-init 2008
Kategorya:Mga lugar ng pagdadausan ng Palarong Olimpiko 2008
Kategorya:Mga tala ng mga lugar ng pagdadausan ng palakasan
Sentrong Pambansa ng Akwatika ng Beijing

Ang **Sentrong Pambansa ng Akwatika ng Beijing** (tradisyunal na Tsino: 北京國家游泳中心; payak na Tsino: 北京国家游泳中心), kinikilala ring bilang **Tubig Kubo** (水立方) o dinaglat na **[H2O]3**, ay isang sentro ng palarong pantubig na itinayo sa tabi ng Pambansang Istadyum ng Beijing sa Luntiang Olimpiko para sa Palarong Olimpiko sa Tag-init 2008. Ikinaton ito noong 24 Disyembre 2003, Bisperas ng Pasko.

## Arkitektura 
thumb|160px|left|Pagtingin sa silangan, paglampas ng Sentrong Pambansa ng Akwatika matutungo ang pambansang istadyum.
Ang Tubig Kubo, ang palayaw ng gusali, ay dinisenyo ng PTW Architects (isang Awstralyanong kompanyang pang-arkitektura), Sabansaang Disenyo ng CSCEC at Arup na may mga Inhinyerong panggusaling Arup na nagsaisip ng gusali. Itinayo ang gusali ng Korporasyon ng Inhineriyang Pagtatayo ng Estado ng Tsina (CSCEC).

Binubuo ng siwang-bastagang bakal, ito ang pinakamalaking estrukturang benahang ETFE sa buong daigdig na may sukatang 100,000 metrong kubo ng unang EFTE na may walong isang-ikasanlibo ng isang dali lamang sa kabuuang kapal. Ang pagbebenang ETFE ay nagkakaroon ng maraming ilaw at nakakabawas ng init nang higit kaysa sa makalumang salamin, nagdudulot ng katipiran sa halaga ng enerhiya nang 30%. Ang pasimundan ay hinulma sa pamamagitan ng pagbitag ng isang hiwa ng linab at napili ito sa pagtatangi sa linab na Kevin sapagka't ang higit na maraming hugnayang estrukturang Weaire-Phelan ay nagbubunga sa higit na iregular, organikong pasimundan kaysa sa mga hiwa sa pamamagitan na nakagawiang linab na Kevin.

Ang gusali ay may kakayahang magpaupo ng 17,000 katao sa panahon ng laro na magbabawas sa 6,000 pagkatapos. Ito ay may kabuuang lawak na 65,000 at magsasaklaw ng kabuuan ng 7.8 akre (32,000 metrong parisukat).
* 2006 - Popular Science: Pinakamainam ng anong bago 2006 sa inhinyeriya

## Tingnan din 
* Mga lugar ng pagdadausan ng Palarong Olimpiko 2008
* Pambansang Istadyum ng Beijing
* Palarong Olimpiko sa Tag-init 2008

## Sanggunian 
## Mga panlabas na kawing 
* Opisyal na websayt 
* Ang arkitektong PTW 
* Arup
* 'Ang Tubig Kubo', Sentrong Pambansa ng Languyan,  Beijing, Tsina 
* chris bosse
* cscec 
* ikonograpiya
* Tahanang pahina ng Vector Foiltec
* Beijing 2008 @ OOne 
* Balita at Kabatiran sa Proyekto sa Tubig-kubo, Beijing
* Pagsasaisip, pagpaplano and inhineriya ng  Tubig Kubo 
* Mapang Google ng Sentrong Akwatika

Kategorya:Mga gusali at estruktura sa Tsina
Kategorya:Palarong Olimpiko sa Tag-init 2008
Kategorya:Palakasan sa Beijing
Kategorya:Mga lugar ng pagdadausan ng Palarong Olimpiko 2008
Kategorya:Mga lugar ng pagdadausan sa Tsina
Kategorya:Beijing
Panunumpang Olimpiko

right|200px
Ang **Panunumpang Olimpiko** ay isinasaalang-alang ng isang manlalaro at isang hukom sa seremonya ng pagbubukas ng bawat Palarong Olimpiko.

Ang manlalaro, mula sa kuponan ng namumunung-abalang bansa, ay humahawak sa dulo ng Watawat ng Olimpiada habang binibigkas ang panunumpa:

:*Sa ngalan ng lahat ng mga mananaligsa, ipinapangako ko na gagampanan bilang bahagi ng Palarong Olimpiko, gumagalang at sumusunod sa mga tuntunin na namamahala sa kanila, mapagkakatiwalaan kami sa isang palakasan na walang paggamit ng narkotiko at walang droga, sa tunay na diwa ng mabuting pakikipaglaro, ukol sa kaluwalhatian ng palakasan at dangal ng mga ating koponan.*

Ang hukom, mula rin sa namumunung-abalang bansa, tulad din na humahawak sa dulo ng watawat subali't may kaibahan nang bahagya sa pagbibigkas ng panunumpa:

:*Sa ngalan ng lahat ng mga hukom at tagapamahala, ipinapangako ko na maglilingkod kami sa aming tungkulin sa mga Palarong Olimpikong ito na walang kinikilingan at walang pinapanigan nang lubos, gumagalang at sumusunod sa mga tuntunin na namamahala sa kanila sa tunay na diwa ng mabuting pakikipaglaro.*

## Kasaysayan
Isang panawagan ukol sa panunumpa ay ipinahayag noong 1906&nbsp;ng tagapagtatag at pangulo ng Pandaigdigang Lupon ng Olimpiko na si Pierre de Coubertin sa *Revue Olympique* (*Pagsusuring Olimpiko* sa wikang Pranses). Ginawa ito sa kusa upang tiyakin na walang kinikilingan at walang pinapanigan.

Ang Panunumpa ng Olimpiko ay unang nabighani sa Palarong Olimpiko sa Tag-init 1920 sa Antwerp ng isang manlalaro ng Eskrima/polong pantubig. Ang unang panunumpa ng hukom ay nabighani sa Palarong Olimpiko sa Taglamig 1972 sa Sapporo. 

Ang panunumpa ni Victor Boin noong 1920 ay 

:*Sumusumpa ako. Gagampanan namin bilang bahagi sa Palarong Olimpiko sa diwa ng matandang kaugalian ng kagandahang asal, ukol sa dangal ng ating bansa at ukol sa kaluwalhatian ng palakasan.*

Noong 1961, ang "sumusumpa" ay napalitan ng "ipinapangako" at "dangal ng mga ating bansa" sa "dangal ng mga ating koponan" sa isang halatang pagpupunyagi upang mabawasan ang pagkamakabansa sa Palarong Olimpiko.  Ang bahagi na may alintana sa paggamit ng narkotiko ay nadagdagan sa Palarong Olimpiko sa Tag-init 2000.

## Mga tagapagbigkas
Ang mga manlalaro at hukom na nakapagbigkas ng Panunumpang Olimpiko ay nakatala sa ibaba.

## Tingnan din
* Mga sagisag ng Olimpiko

## Sanggunian
Kaurian:Mga sagisag ng Olimpiada
Aklat ng mga Kasaysayan

Ang **Aklat ng mga Kasaysayan** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*Mga aklat ng kasaysayan sa Lumang Tipan ng Bibliya:
:**Aklat ni Josue*
:**Aklat ng mga Hukom*
:**Aklat ni Rut*
:**Mga Aklat ni Samuel*
:**Mga Aklat ni Samuel*
:**Ikatlong Aklat ng mga Hari*
:**Ikaapat na Aklat ng mga Hari*
:**Mga Aklat ng mga Paralipomeno o Mga Aklat ng mga Cronica
:**Aklat ni Esdras* 
:**Aklat ni Nehemias* 
:**Aklat ni Tobias*
:**Aklat ni Judith*
:**Aklat ni Ester*
:**Unang Aklat ng mga Macabeo*
:**Ikalawang Aklat ng mga Macabeo''

Kasaysayan
Kosito

Ang **Kosito** o **Cocytus**  o **Kokytos**  (, literal: "panaghoy") ay isang ilog sa Hades sa mitolohiyang Griyego. Dumadaloy ang Kosito sa ilog Acheron, sa kabilang banda na kung saan matatagpuan ang Hades, Ang Mundo sa Ilalim, ang mitolohiyang tirahan ng mga patay. May limang ilog ang pumapalibot sa Hades: ang Styx, Phlegethon, Lethe, Acheron at Kosito.

## Sa panitikan 
Ang ilog Kosito ay isa sa mga ilog na pumapalibot sa Hades. Karaniwang paksa ang Kosito, kasama ang mga ibang ilog na may kaugnayan sa mundo sa ilalim, sa mga sinaunang may-akda. Sa mga sinaunang mga manunulat, binanggit ang Kosito nina Virgil, Homer, Cicero, Aeschylus, Apuleius at Plato, at iba pa.

Lumitaw ang Kosito sa epikong tula ni John Milton na *Paradise Lost*. Sa Ikalawang Aklat, binanggit ni Milton ang Kosito.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mitolohiyang Griyego
Apoy ng Olimpiko

thumb|170px|2008 Olimpiko Sulo ay dumadaan sa Londres.
Ang **Apoy ng Olimpiko** o **Sulong Olimpiko** ay isang sagisag ng Palarong Olimpiko. Ito ay isang parangalang pang-ala-ala ng pagnanakaw ng apo mula sa diyos na Griyego na si Zeus, ang pinagmulan ay nasa lumang Gresya. Ang apoy ay muling ipinakilala sa Palarong Olimpiko sa Tag-init 1928 sa Amsterdam, at naging bahagi ng makabagong Palarong Olimpiko nang mula't sapul. Ang pagpasa ng sulo ng makabagong panahon na dinadala ang apoy mula sa Gresya sa mga iba't ibang inatasang pook ng palaro ay walang pinagkakasumundan at ipinakilala ni Carl Diem, at may kandili ni Joseph Goebbels sa masigalot na Palarong Berlin bilang paraan sa pagtataguyod ng ideyolohiyang Nasi.

## Paggamit
Ang Sulong Olimpiko sa kasalukuyan ay nilatang ng ilang buwan bago ang pagdiriwang ng pagbubukas ng Palarong Olimpiko sa pinagdausan ng Sinaunang Palarong Olimpiko sa Olimpiya, Gresya. Ang mga labing-isang babae, na gumaganap bilang mga babaeng pari, ay nagtatanghal ng isang seremonya kung saan ang sulo ay nasindihan sa pamamagitan ng liwanag ng Araw, ang mga sinag na ito ay nakatuon sa parabolikong salamin.

Ang Pagpasa ng Sulong Olimpiko ay nagtatapos sa araw ng seremonya ng pagbubukas sa istadyum sentral ng Palaro. Ang huling tagapagdala ay palaging nasa paglilihim hanggang sa pagdating ng huling sandali, at ang karaniwan ay isang sikat na manlalaro ng namumunung-abalang bansa. Ang huling tagabuhat ng sulo ay tumatakbo patungo sa kawa, na palaging nasa itaas ng malawak na hagdanan, at sumunod gumagamit ng sulo upang magsimula ang apoy sa istadyum. Itinuturing itong isang magiting na karangalan na makiusap na sindihan ang Apoy ng Olimpiada. Pagkatapos ng pagsindi, ang apoy ay nagliliyab nang tuluy-tuloy sa kabuuan ng Olimpiada.

Mula nagdiriwang ang unang palarong Olimpiko sa panahon ng makabago, ang Sulong Olimpiko ay naging sagisag ng kapayapaan sa pagitan ng mga lupalop (ganundin ang mga Olimpiyano, na nagbabahagi ng gampaning ito sa ating makabagong pagdiriwang).

## Tingnan din
* Palarong Olimpiko
* Mga sagisag ng Olimpiko
* Panunumpang Olimpiko
* Olimpikong Istadyum
* Pandaigdigang Lupong Olimpiko

## Sanggunian
Kaurian:Mga sagisag ng Olimpiko
Aklat ni Nehemias

Ang **Aklat ni Nehemias** ay isang aklat sa Lumang Tipan ng Bibliya na isinulat ni Esdras.  Ito ang kasunod ng naunang *Aklat ni Esdras*.  Pinamagatan itong *Aklat ni Nehemias* sapagkat tungkol ito kay Nehemias, isang matapang na pinuno ng mga mamamayang nagsibalik sa Herusalem noong taong 445 BK (katumbas ng taong 20 ni Artajeres).  Tinatayang naganap ang mga salaysayin sa pangalawang aklat na ito ni Esdras sa pagitan ng 538 BK at 432 BK.  Sa Bibliyang Vulgata, kilala ang aklat na ito bilang *2 Esdras*, *II Esdras*, o *Ikalawang Aklat* (na isinulat) *ni Esdras* (tungkol kay Nehemias).

## Paglalarawan 
Nilalarawan sa pangalawang librong ito ni Esdras ang kuwento hinggil kay Nehemias, partikular na ang muling pagtatayo ng templo - o ang muog - sa Herusalem.  Sa pakikipagtulungan ni Esdras, naisagawa ng mga mamamayan ang isang bagong "Tipan" o "Kasunduan" sa piling ng Diyos.  Isinagawa rin ang mga pag-aayos na pambayan kaugnay ng pananampalataya.

## Mga bahagi 
Binubuo ang *Aklat ni Nehemias* ng isang bahagi:
:* *Mga Kaayusang Ginawa ni Nehemias Hinggil sa Relihiyon* (1-13)

## Mga sanggunian 
## Panlabas na kawing 
* Aklat ni Nehemias/Nehemiah, mula sa Ang Dating Biblia (1905)
* Aklat ni Nehemias, mula sa Ang Biblia, AngBiblia.net

Kaurian:Ketuvim
Kaurian:Lumang Tipan
Sipres

[thumb|Ang Nag-iisang Sipres sa *[17-Mile Drive* sa California, Estados Unidos. Isa ito sa pinakasikat na punong sipres.]]

Ang **Sipres** ay isang pangalang tumutukoy sa maraming mga halaman o uri ng punong nasa pamilyang Cupressaceae (ang pamilya ng mga sipres).  Isa itong palagiang luntian at palaging sariwang punungkahoy na matatagpuan sa buong mundo.  Mayroon itong maliliit at bilugang mga dahong balisuso o kono at parang mga kaliskis.  Kalimitan mabango ang kahoy nito, na ginagamit sa paggawa ng mga lapis, mga pirasong pang-atip o pambubong.

Kabilang sa mga punong natatawag na "sipres", subalit hindi naman totoong sipres, ang kalbong sipres ng katimugang Estados Unidos, na isang punong may malaking paanan na kumikipot paitaas, at ginagamit ang kahoy nito sa paggawa ng mga panali sa mga daambakal at mga poste.

## Mga sanggunian
Kategorya:Halaman
Kategorya:Punungkahoy
Aklat ni Tobias

Ang **Aklat ni Tobias** o **Aklat ni Tobit** ay isang aklat sa Lumang Tipan ng Bibliya.  Kabilang ito sa mga deuterokanonikong aklat ng Bibliya.

## Paglalarawan 
Tungkol sa kasaysayan ng mag-anak ni Tobias, kilala rin bilang Tobit na anak ni Tobiel, ang librong ito.  Isang Israelita si Tobias na dating nanirahan sa hilaga ng Palestina.  Nanatili siyang matapat sa batas ng Diyos kahit na naging laganap ang kasamaan sa kaniyang bayan.  Dati siyang nadalang bihag sa Ninive ng Asiria.  Bilang pagsubok ng Diyos sa kaniya, nabulag siya dahil sa dumi ng isang ibon.  Dahil sa pagsubok na ito, inatasan niya ang kaniyang anak na Tobias/Tobit din ang pangalan, para maningil ng utang sa kanila ni Gabael (o Gabelo).  Tinulungan sila ng anghel na si Rafael sa tungkuling ito.  Nagpakita sa magkapangalang mag-ama ang anghel na si Rafael sa kaanyuan ni Azaria.  Makaraang magtagumpay sa paniningil, nanumbalik ang pananaw ng matandang Tobias; samantalang nakakuha naman ng mabait na asawa ang anak niyang si Tobias.

Puno rin ng mga mabubuting aral para sa mag-anak ang librong ito ni Tobias.  

## Wika 
Hindi matiyak kung ano ang orihinal na wikang ginamit sa pagsulat ng Aklat ni Tobias.  Maaaring Ebreo o Arameo.  Pinakamatatandang kopya nito ang tinatawag na *Codex Sinaiticus*, *Codex Vaticanus*, at *Vulgata*.  Nagkakaisa sa nilalaman ang tatlo subalit mayroong mga hindi pagkakahawig.  Maiksi lamang ang paglalahad sa *Vulgata*, samantalang mahahaba ang mula sa *Codex Sinaiticus* at *Codex Vaticanus*.  Ginawa ni San Jeronimo ang pagsasalin buhat sa wikang Arameo, at sinasabing isang araw lamang niyang ginawa.

## Mga sanggunian
## Panlabas na kawing 
* Ang Aklat ni Tobit/Tobias, mula sa Ang Biblia, AngBiblia.net

Kategorya:Mga panitikang pangkarunungan
Kategorya:Lumang Tipan
Kategorya:Deuterokanoniko
Kategorya:Mga aklat sa Bibliya na sinalin ni San Jeronimo
Aklat ni Esdras

Ang **Aklat ni Esdras** ay isang aklat sa Lumang Tipan ng Bibliya.  Dating kabahagi, bilang *Unang Aklat ni Esdras*, lamang ito ng *Mga Aklat ni Esdras*, subalit inihiwalay sa Bibliyang Vulgata.  Karugtong ito ng Mga Aklat ng mga Paralipomeno o mga Cronica.  Si Esdras ang sumulat nito, maging ng kasunod at isa pang aklat ni Esdras na pinamagatang Aklat ni Nehemias (o "aklat tungkol kay Nehemias").

## Paglalarawan 
Nilalahad ng unang aklat na ito na isinulat ni Esdras ang naganap sa mga Hudyo noong mabuwag ang kaharian ng Babilonia at nakapagsibalik na sa Herusalem ang mga naging bihag sa Babilonia, ayon sa utos ni Ciro noong taong 538 BK.  May dalawang pangkat na bumalik sa Herusalem: ang mga kasama ng pinunong si Zorobabel noong taong 538 BK, at ang mga pinamunuan mismo ni Esdras noong 458 BK.  Sa kanilang pagbabalik, itinayong muli ang isang templo ng bayan.

## Mga bahagi 
Binubuo ng dalawang bahagi ang unang Aklat ni Esdras:
:* *Pagbabalik ng Unang mga Bihag* (1-6)
:* *Mga Panibagong Kaayusang Ginawa ni Esdras* (7-10)

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na kawing 
* Aklat ni Esdras (*Ezra 1*), mula sa Ang Dating Biblia (1905)
* Aklat ni Esdras, mula sa Ang Biblia, AngBiblia.net

Kaurian:Ketuvim
Kaurian:Lumang Tipan
Aklat ni Judit

Ang **Aklat ni Judit** o **Aklat ni Judith** ay isang aklat sa Lumang Tipan ng Bibliya.

## Paglalarawan 
Ibinatay ang pangalan ng aklat kay Judit, isang babaeng Israelitang itinuturing na bayaning banal at magiting na tagapagligtas ng Betulia, isang bayang nasa bundok.  Sinasabing "larawan ng Mahal na Birhen" si Judit.  Pinaniniwalaan na isang tunay na kasaysayan ang aklat na ito, subalit noong ika-16 na daantaon may mga nagsabing likhang-isip lamang ang mga nilalaman nito na kinapapalooban ng mabuting aral.  Kaya't binanggit ng Simbahang Katoliko na hangga't hindi napapatotohanan ang pagiging kathang-isip ng akda, ituturing itong isang tunay na kasaysayan.

## Wika 
Bagaman walang katiyakan kung anong wika unang naisulat ang aklat na ito, pinaniniwalaang orihinal itong nailahad sa pamamagitan ng wikang Ebreo.

## Pagsasalin 
[thumb|left|150px|Si Judit habang pinupugutan ng ulo si Heneral Helofernes.  Iginuhit ni [Caravaggio ang larawang ito.]]
Nagmula ang mga pangkasalukuyang salin ng aklat na ito sa isinagawang pagsasalin ni San Jeronimo mula sa siping nasa wikang Arameo patungong wikang Griyego, at maging sa Vulgata.  Katulad ng pagsasalin ginawa ni San Jeronimo sa Aklat ni Tobias, isinalin niya ang Aklat ni Judit sa isang upo lamang.  May pagkakaiba sa ilang mga bagay ang mga pangkasalukuyang salin at ang mga pinakaunang salin, subalit may pagkakaisa ang kanilang nilalaman.

## Nilalaman 
Nilalahad ng Aklat ni Judit ang salaysay tungkol sa hari ng mga Asirio - si Nabucodonosor - na nagkaroon ng hangad na sakupin ang lahat ng mga kabansaan.  Ibig niyang gawin ito upang kilalanin siyang hari at diyos ng mga bayan-bayan.  Para maipatupad ang mga pananakop na ito, isinugo niya si Heneral Holofernes.  Ang bayang Media, na pinaghaharian ni Arfacsad, ang unang nagapi at nasakop, at nasundan ng iba pang mga bansa.  Natalo ni Judit ng bayang Betulia si Heneral Holofernes.

## Mga sanggunian 
## Panlabas na kawing 
* Aklat ni Judit/Judith, mula sa Ang Biblia, AngBiblia.net

Kategorya:Deuterokanoniko
Kategorya:Mga aklat sa Bibliya na sinalin ni San Jeronimo
Ikalawang Aklat ng mga Macabeo

Ang **Ikalawang Aklat ng mga Macabeo** ay isang aklat sa Lumang Tipan ng Bibliya. Isinulat ito ni Jason na taga-Cirene.  Isa itong deuterokanonikong libro sa Kanon Katoliko at Apokripa sa Kanon Protestante na tumutuon ng pansin sa mga panghihimagsik ng mga Hudyo laban kay Antioco at nagwawakas sa pagkagapi sa heneral ng mga Siryanong si Nicanor noong 161 BK.  Ang bayani ng aklat na si Judas Macabeo ang nagwagi laban sa heneral na si Nicanor.

Sa pagkakasunud-sunod na pang-Bibliya, sinundan nito ang *Unang Aklat ng mga Macabeo*.

## Paglalarawan
Katulad ng sinundang *Unang Aklat ng mga Macabeo*, tinatalakay din sa  mga pahina ng librong ito ang pagiging bayani ng taong nagngangalang Judas Macabeo at ng mga kapatid niya.  Nilalahad rin dito ang ginawa nilang pagtatanggol sa kanilang pananampalataya at sambayanan.  Sa katunayan, isa lamang itong buod ng limang mga aklat na pangkasaysayan, at naguulat ng mga kaganapan sa kasaysayan ng mga Hudyo mula mga 180 BK (panahon ng Dakilang Saserdoteng si Onias III) magpahanggang 161 BK (panahon ng kamatayan ni Nicanor).  May mga bahaging umaagapay sa mga pangyayaring binabanggit sa unang kabanata ng *Unang Aklat ng Macabeo*.  Pinaniniwalaang naganap ang mga pangyayaring nakapaloob sa aklat na ito noong mga 168 BK hanggang 135 BK, at nakapapalooban ng mga pagpapatotoo hinggil sa pagkakaroon ng kabilang-buhay, sa muling-pagkabuhay ng mga sumakabilang-buhay, ng purgatoryo, at ang walang-katapusang pagbibigay ng kaparusahan mga makasalanan.  Ngunit, mas may damdamin ang Ikalawang Aklat ng mga Macabeo, kung ihahambing sa Una.  At binigyang diin ang natatanging pananaw ng mga Hudyo.  Kabilang sa paksa ang pagkakaroon ng "mariing pagpapahalaga sa pagiging tapat sa kautusan at sa gantimpala ng Diyos para sa mga martir ng pananampalataya."

## Mga bahagi
Binubuo ang Unang Aklat ng mga Macabeo ng tatlong mga bahagi:
:**Pambungad na Salita* (1, 1-2, 33)
:**Ang Pag-uusig ni Antioco sa Relihiyon* (3, 1-7, 42)
:**Kasaysayan ni Judas Macabeo* (8, 1-15, 40)

## Mga sanggunian
## Mga panlabas na kawing
*Ikalawang Aklat ng mga Macabeo, mula sa Ang Biblia, AngBiblia.net

Kaurian:Lumang Tipan
Kaurian:Deuterokanoniko
Kategorya:Mga Macabeo
Sirac

:*Huwag itong ikalito sa Aklat ng Eclesiastes.*

Ang **Eklesyastiko**, **Eklesiyastiko**, binabaybay ding **Eclesiastico**, **Ecclesiastico** (batay sa Kastila) o **Karunungan ng Anak ni Sirac** lamang, ay isang aklat sa Lumang Tipan ng Bibliya.  Sinulat ito ni Ben Sira.  Nangangahulugang *Pansimbahan* o *Pang-iglesya* ang salitang *eklesyastiko*.  Tinawag itong *Eklesyastiko* o pansimbahan nga dahil dating kalimitang ginagamit ito sa "pagtuturo ng mga katumeniko sa simbahan."  Madalas na gamitin ng Santa Iglesya ang librong ito para sa liturhiya.

## May-akda at wika 
Isinulat ito ng isang paham mula sa Herusalem.  Sinulat ito sa wikang Ebreo sa pagitan ng 200 BK at 175 BK.  Makalipas ang 132 BK, naisalin ito sa wikang Griyego ng apo ng may-akda.  Nalamang apo ng may-akda ang nagsalin sa Griyego dahil sa nilalahad sa *Paunang Salita* ng librong ito.  May dalawang ikatlong bahagi ng sipi ng aklat, nasa wikang Ebreo, na natagpuan pa noong mga taong 1896, 1900, at 1931.  Hawig na hawig ang mga siping ito sa mga siping nasa Griyego.

## Paglalarawan 
Kinapapalooban ito ng mga mabubuting aral tungkol sa kabanalan, pagkakaibigan, pag-aaral, pag-aasawa, pakikitungo sa kapwa-tao, at pagmamahal sa Diyos.

## Mga bahagi 
May dalawang pangunahing bahagi ang aklat na ito: ang unang kalipunan at ang pangalawang kalipunan.  Tinawag ni Padre Jose C. Abriol ang unang kalipunan bilang **Unang Pangkat** samantalang bilang **Ikalawang Pangkat** namang ang pangalawang kalipunan.  

### Unang Pangkat 
Binubuo ang *Unang Pangkat* ng mga Kabanata 1 hanggang 43.  Kawangis ng Aklat ng mga Kawikaan ang mga kabanatang ito na naglalaman ng mga kawikaan tungkol sa kagandahang-asal at banal na pamumuhay.

### Ikalawang Pangkat 
Binubuo ang *Ikalawang Pangkat* ng mga Kabanata 44 hanggang 50.  Katulad ng Aklat ng Karunungan na kinapapalooban ng paglalahad hinggil sa mga tinatawag na "dakilang ninuno ng Israel na naging tanyag sa pagkakamit ng mga karunungan."

## Mga dagdag 
Dalawa ang naging dagdag sa aklat na ito: una, ang bahaging pasasalamat ng may-akda sa Tagapaglalang at, pangalawa, ang pagsamo ng may-sulat sa mga bumabasa na humiling ng totoong karunungan mula sa Maykapal.

## Mga sanggunian
## Panlabas na kawing 
* Aklat ng Ecclesiastico / Ang Karunungan ni Jesus, Anak ni Sirac, mula sa Ang Biblia, AngBiblia.net

Kategorya:Lumang Tipan
Kategorya:Deuterokanoniko