Mantikilyang-taba

Ang **mantikilyang-taba** o **taba ng gatas** ay ang matabang bahagi ng gatas.  Kadalasang ibinibenta ang gatas at krema batay sa dami ng mantikilyang-taba na taglay ng mga ito.  

## Komposisyon 
Pangunahing binubuo ang mantikilyang-taba ng trigliserido. Naglalaman ang bawat trigliserido ng tatlong asidong-mataba. Ang mga trigliserido ng mantikilyang-taba ay naglalaman ng mga sumusunod na dami ng asidong-mataba (ayon sa bahagdan ng bigat):Ang mantikilyang-taba ay naglalaman ng humigit-kumulang 3% tabang trans, na katumbas ng bahagyang mas mababa sa 0.5 gramo sa bawat isang kutsarang panukat (*US tablespoon*). Ang mga tabang trans likas na matatagpuan sa karne at gatas ng mga hayop na umuungos (*ruminant*). Ang pangunahing uri ng tabang trans na natatagpuan sa gatas ay ang asidong-mataba na bakseniko (*vaccenic fatty acid*).

Matatagpuan din ang mga tabang trans sa ilang pagkaing gawa sa pabrika, tulad ng mantikang pinaikli (*shortenings*) na nakukuha sa pamamagitan ng hidrohenasyon ng mga langis-halaman (*vegetable oils*). Batay sa kinikilalang ebidensiyang pang-agham, itinuturing ng mga awtoridad sa nutrisyon na ang lahat ng uri ng tabang trans ay pare-parehong nakapipinsala sa kalusugan, at inirerekomenda na ang kanilang pagkonsumo ay ibaba sa halos bakas lamang.

Gayunman, dalawang pag-aaral sa Canada ang nagpakita na ang asidong bakseniko ay maaaring maging kapaki-pakinabang kung ihahambing sa mantikang-halaman (*vegetable shortenings*) na naglalaman ng tabang trans, o sa halo ng mantika ng baboy (*pork lard*) at taba ng balatong (*soy fat*), dahil nakabababa ito ng kabuuang antas ng LDL at trigliserido sa dugo.

Isang pag-aaral naman ng Kagawaran ng Agrikultura ng Estados Unidos ang nagpakita na ang asidong bakseniko ay nagpapataas kapwa ng mga kolesterol na HDL at LDL, samantalang ang mga tabang trans na gawa sa industriya ay nagpapataas lamang ng LDL at walang mabuting epekto sa HDL.

## Pamantayan ng Estados Unidos 
Sa Estados Unidos, may mga pamantayang pederal para sa nilalamang mantikilyang-taba ng mga produktong gatasan (*dairy products*). Marami ring ibang bansa ang may sariling mga pamantayan para sa pinakamababang antas ng taba sa mga produktong gatasan. Karaniwan, ang mga produktong pangkalakalan ay naglalaman lamang ng pinakamababang pinapayagang dami ng taba, at ang anumang sobrang taba ay inaalis upang gawing krema, na isang mahalagang kalakal.

* Mga gatas
** Gatas na walang taba (*non-fat milk* na tinatawag ding *fat-free milk* o *skim milk*) ay naglalaman ng mas mababa sa 0.5% taba
** Gatas na mababa ang taba (*low-fat milk*) ay may 1% taba
** Gatas na binawasan ang taba (*reduced-fat milk*) ay may 2% taba
** Buong gatas (*whole milk*) ay naglalaman ng hindi bababa sa 3.25% taba
* Mga keso
** Tuyong namumuong gatas (*dry curd*) at kesong *cottage* na walang taba ay naglalaman ng mas mababa sa 0.5% taba
** Mababang-tabang kesong *cottage* ay may 0.5–2% taba
** Kesong *cottage* ay may hindi bababa sa 4% taba
** Kesong Suwiso (*Swiss cheese*) ay may hindi bababa sa 43% taba kaugnay ng kabuuang solido
** Kesong cheddar ay may hindi bababa sa 50% taba kaugnay ng kabuuang solido
* Mga panghimagas na pinatigas sa yelo (*frozen desserts*)
** Sorbetes na sherbet ay naglalaman ng 1–2% taba
** Mababang-tabang sorbetes (*lowfat ice cream* na tinatawag ding *ice milk*) ay naglalaman ng hindi hihigit sa 2.6% taba
** Sorbetes ay naglalaman ng hindi bababa sa 10% taba
** Kremang nagyelo (*frozen custard*), tulad ng sorbetes, ay may hindi bababa sa 10% taba, subalit kinakailangang maglaman din ng hindi bababa sa 1.4% ng pinatuyong pula ng itlog
* Mga krema
** Kalahati at kalahati (*half and half*) ay naglalaman ng 10.5–18% taba
** Magaan na krema (*light cream*) at asim na krema (*sour cream*) ay may 18–30% taba
** Magaan na kremang pinalulupong (*light whipping cream* na madalas tawaging *whipping cream* lamang) ay may 30–36% taba
** Mabigat na krema (*heavy cream*) ay may hindi bababa sa 36% taba
** Krema ng tagagawa (''manufacturer's cream*) — hindi nasasaklaw ng pamantayang pederal — ay may 40% taba
** Mantikilya, kabilang ang pinalupong mantikilya (*whipped butter''), ay naglalaman ng hindi bababa sa 80% taba

## Mga sanggunian