Human-Factors Engineering

Ang **human-factors engineering** ay tumutukoy sa pagpapataas ng antas ng kalidad at efficiency ng trabaho, gayundin ang kaligtasan, kaginhawaan at kaluguran ng isang *operator* sa lahat ng aspeto ng pakikipag-ugnayan ng tao at makinarya (*human-machine interacton*). Isa ring layunin nito ay ang pababain ang potensiyal na fatigue at stress. Ito ay kadalasang naihahalintulad sa ergonomiya.

Mga *product engineers* ang kadalasang naga-analisa ng mga interaksiyong ito, higit pa dahil sa ang mga layuning ito ay paminsang hindi nagkakasundo (e.g., mataas na kalidad ang resulta ng interaksiyon, ngunit masyadong mapanganib para sa *operator*). Ang human-factors engineering ay ang paglalapat ng kaalaman mula sa *human physiology* at *psychology* na tumutukoy sa pisikal at *cognitive* na kakayahan ng tao.

## Mga workstation
Ang makinarya ang siyang dapat nilalapatan ng masusing pagpaplano ng disenyo upang ito ay maging angkop sa *operator* nang napapanatiling mababa ang strain at ang pagkakaroon ng mga hindi kinakailangan at nasasayang na kilos. *Muscle-strain injuries* o cumulative trauma disorder ay madalas na epekto ng hindi angkop na disenyo ng *operator-machine interaction*. Ang mga nasasayang na kilos ay matutugunan sa pamamagitan ng pagsasaayos ng pisikal na pagkakasunud-sunod ng mga kontrol sa makinarya o sistema.

Ang **repetitive stress injuries** ay inaasahan ding maging epekto ng paulit-ulit na paggalaw (*repetitive motion*), lalo na sa mga *assembly line workers*, *data-entry workers*, mga manggagawa sa *meatpacking*, pananahi, mga tumutugtog ng instrumentong pangmusika, at iba pa. Ito ay kilala rin sa mga tawag na cumulative trauma disorders, *repetitive motion disorders*, at *overuse syndromes*, na lahat ay tumutukoy sa isang grupo ng kondisyon na tuwirang nakaka-apekto sa *soft tissues*, *nerves*, *tendons*, *ligaments*, at mga kalamnan o *muscles*. Ito ay nagreresulta sa pamamaga at pagsakit ng mga bisig, leeg, balikat, pulsuhan o mga kamay, pangingilig at pamamanhid, pagkawala ng lakas sa paggawa, at pamamaga ng mga kalamnan. Isang uri nito ay ang tinatawag na carpal tunnel syndrome (CTS) kung saan ang *median nerve* ng pulsuhan ay napipiga at nagreresulta sa higit na pananakit. Ang *bursitis*, *tendinitis*, *epicondylitis*, *ganglion cyst*, *tenosynovitis*, at *trigger finger* ay ilan pa sa mga halimbawang sakit sa ilalim ng *repetitive stress injuries*.

Ang mga ito ay maiiwasan sa pag-iiba ng postura at paggalaw, pagsasanay, at paggawa ng mga kasangkapan upang maisakatuparan ang mga pagbabagong ito. Ang mga makinarya na binubuo ng mga *control at *display* ay dapat madaling makilala at makita ang pagkakaiba. Dapat din ay madaling maintindihan ang mga nilalaman nito (e.g., pagbibigay ng mga panuto sa paggamit ng mga *controls*, tamang *lighting level* sa mga display, tamang kulay, pagkakasunud-sunod at pagkakatabi-tabi, hugis, pagkaka-iba, at laki ng mga kontrol at font). Para sa mas malawak na *setting*, ang lokal at *background lighting*, *glare*, at *reflective lighting* ay dapat sapat lamang para mabawasan ang *eye strain*. Ang *workstation* ay dapat may pagkakasunud-sunod ayon sa mga pamamaraan, mga produkto, parte, at mga tao. Sapat na espasyo para sa *maintenance*, mga makinarya para sa *material-handling*, imbakan, at daanan ay siya ring dapat isaalang-alang sa disenyo nito.

## Noise
Ang *noise* o ingay ay nakakaapekto sa konsentrasyon at kabuuang pagganap ng isang *operator* sa kaniyang trabaho. Ang higit na kaingayan ay nagdudulot ng di pagkakaintindi ng operator ng mga kailangan niyang impormasyon. Ang kasidhian o *intensity* ng ingay ay nasusukat sa **decibels (dB)** gamit ang *sound meter* at ito ay nagkakaiba sa uri ng makinarya at kagamitan. Ang tuluy-tuloy na pagkakalantad sa mahigit 90 dB ay inaasahang magreresulta sa pagkabingi. Ang *noise level* at *operator exposure time* ang maaaring baguhin upang maging angkop para sa uri ng *work environment*. And dalawang salik na ito ay *inversely related*, i.e., kung mas mataas ang *noise level*, mas maliit na *exposure time* ang ipinapayo.

Ang noise levels ay maaaring maibaba sa pamamagitan ng *muffling equipment*, pagpaligid o pagtakip sa buong makinarya, paglalagay ng *lining housing* at *chute'' o sa pamamagitan ng pagbabago ng mga bahagi nito. Ang pagbibigay ng personal protective equipment o PPE ay inirerekomenda sa mga kapaligiran na may labis na ingay. Ang pagkukumpuni o pagpapanatili ng kalidad ng mga bahagi ng makinarya ay makatutulong upang mabawasan ang mga di-kanais-nais na ingay sa workstation.

## Mga Sanggunian
* New York Times Company. (2006, Mayo 25). What are Repetitive Stress Injuries? Retrieved 23 Marso 2011, from About.com: http://arthritis.about.com/od/arthritisbyanatomy/a/stressinjuries.htm 
* Serope Kalpakjian, S. S. (2001). Manufacturing Engineering and Technology, 4th Ed. Jurong, Singapore: Pearson Education, Asia Pte Ltd.

Kategorya:Inhenyeriya