open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abuhan

right|thumb|200px|Isang ashtray na may posporo at may-sinding sigarilyo.
Ang **abuhan**, ***ashtray*** (Ingles), **senisero** (Kastila: *cenicero*), **butanganan**, o **butanganan ng abo** ay isang lalagyang ginagamit ng mga naninigarilyo para ilagak ang mga abo at itapon ang mga upos ng sigarilyo at tabako. Karaniwang gawa sa salamin, metal o putik.

Pinakakaraniwang disenyo nito ang isang tubo na may patag na puwitan upang mailatag sa isang mesa.  May mga gitling ang karamihan sa mga ito upang matanganan ang may-sinding mga sigarilyo o tabako.  May mga seniserong sinadyang ginawa na may magkaakibat na mga bahagi, na ang ilalim ay nalalagyan ng tubig.  Mayroon namang iba na nakakabit sa mga kotse, nakasabit sa mga palikuran, at iba pang mga pook pampubliko.

Naging gamitin din sa mga pagpapatalastas ang mga butanganan.  Humahanap ang mga nangongolekta ng mga abuhan na may malikhain at kakaibang patalastas, kulay, hugis at sukat.  [thumb|right|200px|Isang uri ng abuhan na inilalagay sa labas ng isang [gusali.]]

## Mga sanggunian
Kaurian:Paninigarilyo
Kangkong

Ang **kangkong** (***Ipomoea aquatica***) ay isang halamang nabubuhay sa lupa at matubig na lugar at ginagamit bilang madahong gulay.  Hindi alam ang tumpak na kalawakan ng sakop ng pagpapalawig nito dahil sa kadalian sa pagpapatubo nito.  Karaniwan itong nagmumula sa mga maiinit na pook ng mundo.  Kabilang sa mga karaniwang-ngalan nito sa wikang Ingles ang ***water spinach***, ***swamp cabbage***, ***water convolvulus***,  ***water morning-glory***.  Iba pang karaniwang pangalan ang ***kangkung*** (wikang Malay), ***tangkong*** (wikang Cebuano), ***kang kung*** (wikang Sinhales), ***trawkoon*** (wikang Khmer), ***pak boong** *(wikang Thai:ผักบุ้ง), ***rau muống*** (wikang Biyetnames), ***kongxincai*** (wikang Intsik: 空心菜 o ***kōngxīncài*** na may kahulugang "gulay na walang laman ang puso"), ***home sum choy*** (wikang Hakka), ***ong choy*** (wikang Kantones: *ngônkcôi*).  Kung minsan, natatawag din itong ***Asian watercress*** sa Ingles, ngunit mali ang katawagang ito sapagkat kabilang ang mga *watercress* sa *Nasturtium*.  Hindi kapamilya ng mga *Ipomoea* (mga kangkong) ang mga *Nasturtium* bagaman namumuhay sila sa mga katangian ng lugar na kinalalakhan at kinababagayan ng mga kangkong).

Nabubuhay ang kangkong sa tubig o basang lupa.  May 2–3 mga metro o mahigit na haba ang katawan nitong walang laman, na nagiging dahilan ng paglutang, at naguugat ito sa mga singit-ugpungan.  Maaaring *sagittate* (karaniwan) o *lanceolate* ang mga dahon nito na may habang 5–15 sentimetro at luwang na 2–8 sentimetro.  May hugis trompeta ang mga bulaklak na may diyametrong 3–5 mga sentimetro, at karaniwang puti ang kulay.

## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
* Impormasyon mula sa *Germplasm Resources Information Network*: *Ipomoea aquatica* 
* Impormasyon hinggil sa nutrisyon ng *Water spinach*  mula sa Pamantasan ng Kasetsart
* Larawan ng kangkong na may dahong hugis puso
* Mga halimbawa ng mga halamang-tubig at mapanlusob, at mga larawan 
* Regulasyon: *USDA Noxious Weed Regulations* (Permiso sa pagtatanim ng kangkong sa Estados Unidos) 
* *Helminths at Helminthiosis ng mga Baboy sa Mekong Delta ng Biyetnam na may natatanging pagtugos sa impeksiyong Ascariosis at Fasciolopsis buski*

Kategorya:Convolvulaceae
Kategorya:Gulay
Winnie Santos

Si **Winnie Santos** ay isang artista sa Pilipinas.

## Pelikula
*1981 **Dear Heart**
*1978 **Familia ni dabiano**
*1977 **Mr. Wong and the Bionic Girls**
*1976 **Pilyang engkantada**
*1974 **King Khayam and I**
*1974 **Kamay na gumagapang**
Ronnie Lazaro

Si **Ronnie Lazaro** (ipinanganak 14 Nobyembre 1957) ay isang artista sa Pilipinas.

## Pelikula 
* Papasukuin si Waway
* Costales *Tauhan ni Jess Lapid Jr (Kumander Aluzar)*

## Telebisyon 
* Atlantika (Roman)
* Sine Serye Presents: Natutulog Ba Ang Diyos (Bernardo Ramirez)
* Maging Sino Ka Man: Ang Pagbabalik (Victor)
* Nagsimula sa Puso (Mang Narding Bernardo)
* Elias Paniki (Victor Santamaria)

## Asawa 
* Lola Pizzaro Escribano

Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas
Renz Juan

Si **Renz Juan**, ay isang batang artista sa Pilipinas.siya ay sumikat sa palabas nila angel locsin at dennis trillo na majika si Renz Juan ay batang katrina halili sa majika(juno).Siya ay isa sa mga finalist ng starstruck kids at ngayon patuloy na ang pag sikat ni Renz Juan. Nag simula siyang magiing isang batang artista nang sumali siya sa "Starstruck Kids". Ikalawa siyang natanggal sa nasabing paligsahan ngunit hanggang nagyon ay namamayagpag pa rin ang career nya. Madami na siyang naging shows sa GMA 7. Palagi rin syang nag giguestings.
## Biography
## Television
Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas
Spanky Manikan

Si **Spanky Manikan** ay isang artista sa Pilipinas.

Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1942
Kategorya:Namatay noong 2018
Jake Zyrus

Si **Jake Zyrus** (ipinanganak Mayo 10, 1992; dating may stage name na **Charice Pempengco**) ay isang Pilipinong mang-aawit na sumikat dahil sa pamamagitan ng Youtube. Binansagan ni Oprah Winfrey bilang *Pinakatalentandong batang babae sa Daigdig* (noong bago pa siyang sumailalim sa gender transition), at inilabas niya ang kanyang unang internasyunal na studio album na *Charice* noong 2010. Pumasok sa ika-pitong pwesto ang album sa *Billboard 200*, na naging dahilan upang si Zyrus ang kauna-unahang Asyanong solong mang-aawit na nakapasok sa kasaysayan ng *Top 10* ng tsart ng *Billboard 200*. Sa paglalantad ng tunay na katauhan bilang isang transman at pagbabagong anyo nito, nagpasimula namang bumagsak ang kaniyang karera sa larangan ng pagkanta. Ang dating pang-internasyunal na boses ay hindi na kinilala ng karamihan. Sa kabila nito’y naging mas masaya naman ang mang-aawit dahil sa pinili nitong landas.

## Diskograpiya
* *Charice* (2010)
* *Infinity* (2011)
* Chapter 10 (2013)

## Mga sanggunian
## Mga kawing na panlabas
* Opisyal na Websayt ng *Warner Bros. Records* 
* Opisyal na Himpilan sa YouTube
* 
* 

Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas
Kategorya:Mga mang-aawit
Kategorya:LGBT mula sa Pilipinas
Buboy Villar

Si **Robert "Buboy" Villar** (ipinanganak 21 Marso 1998) ay isang artista sa Pilipinas.

## Television
Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas
Marinel Santos

Si **Marinel Santos** ay isang Pilipinong mang-aawit. Sumali siya sa kompetisyong pag-awit na *Search for the Star in a Million*, at kumuha ng ikatlong lugar.

Ipinanganak si Marinel Dianne B. Santos noong 26 Oktubre 1985, sa San Pablo, Laguna. Siya ay anak ng dalawang mang-aawit na nagtrabaho sa Hapon.  Ang pag-awit ay malaking bahagi ng buhay niya, kaya nagsimula siyang maibahagi sa mga kompetisyong pag-awit noong bata pa. Kapag sumali siya sa *Star in a Million*, ibinigay ni Marinel ang oportunidad para maibahagi ang galing niya, hindi lang sa mga kapwa niya mang-aawit, pati sa mga estranghero. Ibinigay din ang oportunidad para isama ang mga awit niya sa mga kompilasyong awiting OPM, pati sa album "Singles" kay Aliya Parcs, Maoui David at Karel Marquez.

  

Kaurian:Mga artista mula sa Pilipinas
Hans Lee

Si '**Hans Lee**' ay isang artista sa Pilipinas. Siya ay isa sa mga napiling maging *grand finalist* mula sa libo libong nag *audition* sa bansa sa Search For The Star in A Million. Hindi man pinalad na manalo sa nasabing lahok, siya ay naging matagumpay sa larangan ng pag awit at pagganap sa entablado gaya ng Klownz, Zirkoh, at ilan pang nangungunang lugar panglibangan ng Pilipinas.

Kahit bago pa ang Search for the Star in a Million, lumahok na at nakapag uwi na ng karangalan sa bansa sa larangan ng pag awit si Hans Lee. Noong 2002 isa siya sa kinatawan ng ACE International Student Convention na ginanap sa Arizona, Estados Unidos, hindi binigo ni Hans ang bansa ng iuwi niya ang medalyang sa ika-13 posisiyon laban sa humigit kumulang 80 na bansang kalahok.

Si Hans Lee din ang umawit sa ilang awiting ginamit na pang kampanya ng ilang politiko noong nakaraang eleksiyon noong 2007. Maririnig din ang tinig niya sa mga patalastas sa telebisyon at radyo.

Siya rin ang nag remake ng awiting pinasikat ng Guys Next Door noong dekada '90 na ''I've Been Waiting For You* na isinama sa Search For the Star in A Million The Album sa ilalim ng Star Records.

## Mga pelikula at palabas sa telebisyon
**Umulan Man O Umaraw* - GMA 7 (2000)
**Kay Tagal Kang Hinintay* - ABS-CBN 2 (2002)
**CLICK* - GMA 7 (2002)
**Berks* - ABS-CBN 2 (2003)
**Star Studio Presents: Carwash* - ABS-CBN 2 (2003)
**Search for the Star in a Million* - ABS-CBN 2 (2005)
**Road to Stardom* - ABS-CBN 2 (2005)
**ASAP'' - ABS-CBN 2 (2005)

Kategorya:Showbiz sa Pilipinas
Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas
Anna Baluyot

Si **Anna Baluyot** ay isang mangaawit sa Pilipinas. Siya ay isa sa mga naging finalist sa  patimpalak na Star in a Million. Siya nagpaplano para sa kanyang unang album sa ilalim ng United Multiart Production Inc noong 2006.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas
Reymond Sajor

Si **Reymond Sajor** ay isang mang-aawit mula sa Pilipinas. Isa siya sa mga *finalist* ng *Philippine Idol*. Nanalo siya bilang "Grand Champion Senior Vocalist of the World" sa 11th World Championships of Performing Arts (WCOPA) na ginanap sa Los Angeles, Estados Unidos.

Noong September 2020, mayroon syang awit na nilagas sa ilalim ng Warner Music. Ito ay ang iTMU (I'm Terribly Missin' U).

## Sanggunian 
Kaurian:Mga mang-aawit mula sa Pilipinas
John Arcilla

Si **Romeo John Gonzalez Arcilla**, o mas kilalang **John Arcilla**, ay isang artista sa Pilipinas. Kilala siya sa pagganap niya bilang si Antonio Luna sa pelikulang Heneral Luna noong 2015.

Si John Arcilla ay ipinanganak sa Lungsod ng Quezon, Kalahkang Maynila, Pilipinas ng mga magulang na Pilipino, sina Dominador Gil Alemania Arcilla at Eustacia Gonzales.

Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1966
Jojit Lorenzo

Si **Jojit Lorenzo** ay isang artista sa teatro, telebisyon at pelikula, at isang potograpo mula sa Pilipinas. Kilala siya sa kanyang pagganap sa pelikulang *Changing Partners* kung saan nagwagi siya bilang Pinakamahusay na Aktor sa *Cinema One Originals Film Festival* ng 2017. Sa parehong pelikula, nanomina siya bilang Pinakamahusay na Aktor sa ibang naggawad ng parangal tulad ng FAMAS, Gawad Urian at *Star Awards for Movies*. Nanalo din siya bilang Pinakamahusay na Pansuportang Aktor sa pagganap niya sa pelikulang *Anatomiya ng Korupsiyon* noong 2011 na *Cinema One Originals Film Festival*.

Kabilang sa iba pa niyang pelikula ang *Miracle in Cell No. 7*, *Last Supper No. 3* at *Goyo: Ang Batang Heneral*, kung saan ginampanan niya ang isang potograpong si Miguel Laureano na kinunan ang mga litrato ni Gregorio del Pilar, na ginampanan naman ni Paulo Avelino. Sa telebisyon, lumabas siya sa iba't ibang serye tulad ng ''Pari 'Koy*, *Walang Hanggan* at *Poor Señorita*. Tinuturing niya ang pagpasok sa *Batibot*, isang palabas sa telebisyon na pambata, ang kanyang *big break* o pambihirang tagumpay sa pagpasok sa shobis. Nagkaroon din siya ng pagsasanay sa pag-arte noong nag-aaral siya sa mataas na paaralan. Nang natapos siya sa kolehiyo, nagsanay muli siya sa pag-arte noong 1989 at nagsimulang umarte para sa Bulwagang Gantimpala bilang aktor sa teatro. bilang Pinakamahusay na Aktor na binigay sa Gabi ng Parangal ng *Cinema One Originals Film Festival*. Sa pagganap niya sa *Changing Partners'', nanomina naman siya bilang Pinakamahusay na Aktor ng iba't ibang naggawad ng parangal tulad ng FAMAS, Gawad Urian at *Star Awards for Movies*. Nagsimula ang pelikulang *Changing Partners* bilang dula musikal sa teatro noong 2016 sa Virgin Labfest sa Sentrong Pangkultura ng Pilipinas at muling ipinalabas bilang dula noong 2018 sa PETA kung saan ginanap pa rin Jojit ang kanyang karakter.

Kabilang sa mga ibang pelikulang naging pansuportang aktor siya ang *Lola*, *Azucena*, *Yaya Angelina*, *Txt*, *Now That I Have You*, *Bakit Hindi Ka Crush ng Mo*, *Born to Love You*, at *Instant Mommy*. Maliban sa pagiging artista, isa rin siyang potograpo. Madalas din siyang gumanap bilang potograpo sa mga pelikulang kabilang siya tulad sa *Goyo: Ang Batang Heneral* at *Miss Granny*.

Noong Pebrero 2020, ipinabatid na makakasama siya sa mga tauhan sa bersyong pang-teatro ng *Tabing Ilog* na naging palabas sa ABS-CBN na nagsimula noong dekada 1990 at tumagal hanggang 2003. Ngunit nakansela ito dahil sa pandemyang COVID-19.

## Personal na buhay
Lumaki si Jojit sa pamilyang Mormon at wala siyang asawa. ngunit naunang pumasok si Jojit sa mga klase tungkol sa potograpiya.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas
Janice Hung

Si **Janice Hung** ay isang artista sa Pilipinas.  Isa siyang kampeong atleta ng Wu Shu at modelong pang-moda sa Pilipinas.  Nakapag-aral siya sa Pamantasan ng Santo Tomas. At kilala sya sa ginampanan niya sa Encantadia bilang si Bathalumang Ether.

## Pilmograpiya
### Telebisyon
**Ang Probinsyano bilang Meilin
**The General's Daughter -* bilang Capt. Alexandra "Cuatro" Noblejas
**Encantadia* - bilang si Bathalumang Ether
**Contessa* - bilang si Mystie

## Mga gantimpala
#### Pambansa
*Medalyang ginto sa Tai Ji Quan  Pambansang Kampeonato sa Wushu (2007)
*Medalyang Ginto sa Tai Ji Jian - Pambansang Kampeonato sa Wushu (2007)
*Medalyang ginto para sa Tai Ji Quan  - Pambansang Kampeonato sa Wushu (2006)
*Medalyang ginto para sa Tai Ji Jian - Pambansang Kampeonato sa Wushu (2006)
*Medalyang ginto para sa Tai Ji Quan at Tai Ji Jian - Pambansang Kampeonato sa Wushu (2005)
*Medalyang ginto para sa Tai Ji Quan at Tai Ji Jian - Pambansang Kampeonato sa Wushu (2004)
*Medalyang ginto para sa Tai Ji Quan at Tai Ji Jian - Pambansang Kampeonato sa Wushu (2003)
*Medalyang ginto para sa Chang Quan, Larong Espada, at Larong Sibat - Pambansang Kampeonato ng Wushu (2002)
*Medalyang ginto para sa Chang Quan, Larong Espada, at Larong Sibat - Pambansang Kampeonato ng Wushu (2001)
*Medalyang ginto para sa Chang Quan at Larong Espada - Pambansang Kampeonato ng Wushu (2000)
*Medalyang ginto para sa Larong Espada - Pambansang Kampeonato ng Wushu (1999)

#### Pandaigdigan
*Medalyang ginto para sa malayang anyo (malayang estilo) ng Tai Ji Quan - ik-1 paanyayang kompetisyon sa Wushu, sa Huangshan, Tsina (2007)
*Medalyang tanso para sa malayang anyo ng pinagsamang kaganapan ng Tai Ji Quan at Tai Ji Jian - ika-24 Palaro ng Timog Silangang Asya (*SEAGAMES*), sa Thailand (2007)
*Ikatlong puwesto para sa malayang anyo sa kaganapang Tai Ji Jian - ika-15 Palaro sa Asya (*Asian Games*, 2006) sa Doha, Qatar
*Ikalimang puwesto sa pangkalahatang malayang anyo sa kaganapang Tai Ji - ika-15 Palaro sa Asya (2006), sa Doha, Qatar
*Ikawalong pusweto para sa malayang anyo ng Tai Ji Quan - ika-8 Pandaigdigang Kampeonato ng Wushu, sa Hanoi, Vietnam
*Medalyang pilak para sa malayang anyo ng pinagsamang kaganapang Tai Ji Quan at Tai Ji Jian - ika-23 Palaro ng Timog Silangang Asya (*SEAGAMES''), sa Pilipinas (2005)

## Panlabas na kawing
*Janice Hung  sa Multiply.com

## Talababa
## Sanggunian
Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas
Micheal Goodnight

Si **Micheal Goodnight** ay isa sa mga pinakamagaling na batang manlalaro ng football sa ating panahon. Nug siya ay nasa kanyang Junior pa lamang, si Micheal Goodnight ay naktanggap ng award bilang District MVP of the Wolves. Si Micheal Goodnight ay tunay na isa sa mga mahuhusay na quarterback para sa koponan ng wolves. bukod sa kanyang Mvp award, siya ay naging First Team Offense din noong panahon niya. Kasama niya dito sa listahan ng First Team Offense ang ibang mga manlalaro na sina Running Back Semaj Washington, Wide Receiver Alonzo Adams, Tackle Aaron Gajeske, Guard John Nguyen, Center Billy Humphries, at Kicker Jorge Rivas.

Taong 2005, siya ay gumawa ng pambihirang record na 2,125 passing yards at 20 touchdowns. Siya rin ay napabilang sa 2006 Super List - Quarterbacks.

Kategorya:Mga Amerikano
Stephen Shimko

Si **Stephen Shimko** ay isa sa mga quarterbacks na naglalaro sa koponan ng Ewing high school na matatagpuan sa New Jersey, United States. Si Stephen Shimko ay isa sa mga itinuturing na malaking quarterback, siya ay may taas na 6 foot 5 inches at tumitimbang na 215 pounds. datapwat siya ay malaking quarterback, siya ay may kakayahan sa pagpasa; ang kanyang mga pasa ay mabilis at eksakto sa bitaw. Bukod sa kanyang mga katangian bilang isang magaling na quarterback; si Stephen Shimko ay matalino at may magandang footwork.

Taong 2005, si Stephen Shimko ay gumawa ng pasa para sa 1296 yards. Noong siya ay nasa kanyang taon bilang junior, siya ay gumawa ng pasa para sa 1400 yards at gumawa ng 18 touchdowns.
Pamantasang Normal ng Pilipinas

Ang ***Philippine Normal University*** ay isang pamantasan sa Maynila, Pilipinas. Ang pamantasan ay itinatag ng mga Amerikano noong ika- isa ng Setyembre taong 1901 bilang institusyon sa pagsanay ng mga guro, at nananatiling sentro ng sanayang pangguro sa bansa. Ang pangunahing kampus ng Philippine Normal University ay nasa distrito ng Ermita at ay malapit sa gusaling panlungsod ng Maynila.

May apat na lugar ang kampus at pamantasan, sa Lungsod ng Cadiz, Negros Occidental, sa Agusan del Sur, sa Quezon at sa Isabela.

## Mga sanggunian
Kategorya:Unibersidad at kolehiyo sa Pilipinas
Pisngi

thumb|right|120px|Isang babaeng may mapulang pisngi.
Ang **pisngi** ay ang bahagi ng mukha na kinabibilangan ng ilalim ng mga mata at sa gitna ng ilong at sa kaliwa o kanang tainga. Malaman sa mga tao ang pisngi, na nakabitin ang balat sa pamamagitan ng baba at ng panga, na bumubuo sa panggilid na harang ng bibig ng tao, at kung saan makikitang nakadikit sa butong pang-pisngi sa ilalim ng mata. Sa mga vertebrate, nagsisilbing mga mahahalagang nakapagpapakilanlang mga pananda sa gitna ng mga espesye o indibidwal ang mga marka sa ibabaw ng lugar ng pisngi (mga guhit, tuldok at iba pa).

Sa mga tao, ang rehiyon ng pisngi ay nakararamdam sa pamamagitan ng ugat-pandamang buccal o *buccal nerve*. Nagmula sa wikang Latin ang salitang *buccal* (Latin: *bucca*, at *malā* na nangangahulugang "panga"; ang ibig sabihin ng pang-uring *buccal* ay "may kaugnayan sa pisngi").

## Mga sanggunian 
Kategorya:Anatomiya ng tao
Kategorya:Anatomiya ng hayop
Semilya

:*Ang artikulong ito ay tungkol sa isang selulang organiko. Tingnan ang tamod (pluido) para sa pluidong reproduktibo ng isang lalaki.*

[thumb|right|300px|Mga gumagalaw na mga esperma habang pinagmamasdan sa tulong ng mga [lente ng isang mikroskopyo.]]

Ang **tamod**, **tamud**, **punla**, **punlay**, **binhi**, **sihaypunlay** o **semilya** (Ingles: semen) ay pluwidong naglalaman ng spermatozoa (tamod). Ito ay inilalabas ng mga gonad (glandulang sekswal) at iba pang mga organong sekswal ng lalake o mga hermaproditikong mga hayop at maaring magpunlay (*fertilize*) ng itlog ng babae (*ovum* o *ova*). Sa mga tao, ang semilya ay naglalaman ng ilang mga bahagi bukod pa sa spermatozoa: ang proteolytic at iba pang mga ensima gaya ng *fructose* ay mga elemento ng semilya na nagtataguyod ng pagpapatuloy ng spermatozoa at magbigay ng medium upang malanguyan ng mga ito.

## Paglalarawan
Ang terminong semilya ay tumutukoy sa selula ng lalaki para sa papaparami. Nagmula ito sa salitang Griyego na *sperma* na nangangahulugang punla. sa mga uri ng sekswal na pagpaparami na kilala rin sa tawag na *anisogamy* at *oogamy*, mayroong malaking pagkakaiba sa laki ng mga *gametes*. Ang maliliit na *gametes* ay tinutukoy bilag semilya o panlalaking selula. Ang isang *uniflagellar* na semilya na madaling gumalaw o lumipat ay tinatawag na *spermatozoon*, at ang mga hirap gumalaw o lumipat ay tinatawag na *spermatium*. Ang mga semilya ay hindi nahahati at hindi rin tumatagal ang buhay, ngunit pagkatapos ng pakikipag-isa nito sa pambabaeng selula o itlog, habang nasa proseso ng pagpaparami ay unti - unting nabubuo ang isang bagong organismo, na nagsisimula bilang isang *totipotent zygote*. Ang semilya ay *haploid* o pagkakaroon lamang ng isang set ng walang kapares na *chromosome*, ang 23 na mga *chromosome* nito ay maaaring sumugpong sa 23 na mga *chromosome* ng pambabaeng selula o itlog upang bumuo ng isang *diploid cell* o selula na mayroong kompletong dalawang magkapares na set ng *chromosome*. Sa mga mamal, ang semilya ay nabubuo sa bayag at inilalabas sa mismong ari ng lalaki. Maaari din itong makuha sa pamamagitan ng *Testicular sperm extraction* o ang pagkuha ng semilya mula mismo sa bayag. Ang semilya ng mga may-inunan ay binubuo ng ulo, katawan, at buntot. Ang mga bangko na nangangalaga ng mga semilya ay may kakayanang mangalaga ng hanggang sa 170 litro ng semilya.

## Tingnan din
*Spermatozoa
*Pagpupunla

Kategorya:Sistemang reproduktibo ng lalaking mamalya
Stanley Karnow

Si **Stanley Karnow** (ipinanganak noong 1925 sa Lungsod ng New York) ay isang may-akda na nagwagi ng premyong Pulitzer na naging punong-tagapamahayag para sa mga lathalaing
*Time* at *Life*.  Hanggang 1974, nasa Timog-Silangang Asya siya bilang mamamahayag ng *Saturday Evening Post*, ng *London Observer*, ng *Washington Post*, at NBC News. Nagtapos siya mula sa Institut d'Etudes Politiques de Paris (Insituto ng mga Pampolitikang Pag-aaral ng Paris).

Noong panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, nagsilbi siya sa *United States Army Air Corps* sa Asya.

Nasa Vietnam siya noong Hulyo 1959 nang mapatay ang mga unang American, naging tagapamahayag siya ng mga balita sa kabuuan ng digmaan sa Vietnam.  Dahil dito, nagkaroon ng lugar ang kaniyang pangalan sa punong-talaan ng mga pampolitikang kalaban ni Nixon.  Sa panahong ito na nilikom niya ang sanhi para maisulat ang kanyang aklat noong 1983, ang *Vietnam: A History* (Vietnam: Isang Kasaysayan).  Siya ang punong-tagapagbalita para sa seryeng *Vietnam: A Television History* (Vietnam: Isang Kasaysayang Pantelebisyon), na naging dahilan ng pagwawagi niya ng anim na premyong *Emmy*, ng isang premyong *Peabody*, ng isang premyong *George Polk* at ng isang *DuPont-Columbia*.  Noong 1990, nanalao si Karnow ng premyong *Pulitzer* sa larangan ng kasaysayan para sa kaniyang aklat na ''In Our Image: America's Empire in the Philippines* (Sa Wangis Natin: Ang Imperyo ng Amerika sa Pilipinas).  Kabilang sa iba pa niyang mga aklat ang *Mao and China: From Revolution to Revolution* (Mao at Tsina: Mula sa Isang Rebolusyon Hanggang sa Iba Pang Mga Rebolusyon), na nanomina para sa *National Book Award* (Gawad Aklat pang-Nasyonal); at ang mga aklat na *Paris in the Fifties* (Paris Ng Dekada 1950) (1997), isang *memoir* na nagsasalaysay ng kaniyang mga karanasan habang namumuhay sa Paris noong dekada ng 1950.

Sa kasalukuyan, namumuhay si Karnow sa labas ng Washington, D.C.  Kabilang siya sa *Council on Foreign Relations* (Konseho ng mga Ugnayang Panlabas) at ng American Society of Historians (Samahan ng mga Mananalaysay ng Amerika).

## Mga akda
**Vietnam: A History* (Vietnam: Isang Kasaysayan) ISBN 0140265473
**In Our Image: America's Empire in the Philippines* (Sa Wangis Natin: Ang Imperyo ng Amerika sa Pilipinas) ISBN 0-345-32816-7 
**Mao and China: From Revolution to Revolution* (Mao at Tsina: Mula sa Isang Rebolusyon Hanggang sa Iba Pang Mga Rebolusyon)
**Paris in the Fifties* (Paris Ng Dekada 1950) isang nobela (1997) ISBN 0-8129-2781-8

## Mga sanggunian
**Booknotes*  panayam kay Karnow tungkol sa *In Our Image'', 28 Mayo 1989.

Kategorya:Mga Amerikano
Wahab Akbar

Si **Wahab Akbar** (16 Abril 1960&ndash;13 Nobyembre 2007) ay isang politikong Pilipino na nagsilibi ng tatlong termino bilang  punong-panlalawigan ng Basilan.  Nang lumaon nahalal siya bilang kinatawan ng nag-iisang distrito ng Basilan sa Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas.  Isa si Akbar sa mga namatay sa pagbomba sa Batasang Pambansa noong Nobyembre 2007 na sang-ayon sa mga kapulisan ng Pilipinas na siya ang punterya.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Eileen Ermita-Buhain

Si **Eileen Ermita-Buhain** (ipinanganak Mayo 12, 1969) ay isang politiko sa Pilipinas.

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Kilay

thumbnail|right|250px|Ang mata (ibaba) at kilay (itaas).
Ang **kilay** ay isang lugar ng makapal na buhok sa ibabaw ng balat sa ibabaw ng mata na sumusunod sa hugis ng *supraorbital foramen* o mga nakaumbok na gilid ng kilay.

## Mga gamit 
Ang hindi pagkakaroon ng panunubig, karaniwang maalat na pawis at ulan, na maaaring dumaloy patungo sa mata (isang organo na mahalaga para makakita) ang pinakapangunahing gamit ng mga kilay. Karaniwang pakurbada ang hugis ng kilay (na may pagkakahilig sa isang gilid) at patungo sa direksiyon kung saan nakatulis ang mga buhok ng kilay para masigurong ang panunubig ay tutulo pagilid sa labas ng mata, daraan sa gilid ng ulo at ng ilong. Maaari rin maging isang sumusuportang bahagi sa prosesong nabanggit ang di-gasinong pagkaka-umbok ng gilid ng mga kilay. Kasama ang mga kilay, ang gilid ng kilay din ang nakapagsasanggalang sa mga mata mula sa sikat ng araw.

Napipigilan din ng mga kilay ang pagkakahulog patungo sa mga mata ang mga duming nakapupuwing katulad ng balakubak at iba pang mga maliliit na mga bagay, at maging ang pagbibigay ng mas sensitibong pagdama ng mga bagay na nalalapit sa mata, katulad ng mga maliliit na mga insekto.

Mayroon ding mahalagang nakapagpapadaloy na gamit ang mga kilay sa larangan ng pakikipag-ugnayan: ang pagpapalakas ng mga ekspresyon tulad ng pagka-gulat o pagiging galit. Sa mga kultura sa Afrika, ginagamit ang pagtataas at pagbababa ng mga kilay bilang tugon ng pagpayag na katumbas ng aksiyong pagtango.

## Pagbabago ng hitsura ng kilay 
thumbnail|right|200px|Butas na kilay na may hikaw.
Karaniwan sa mga tao na bunutin ang kanilang mga kilay upang mapanitili ang isang malinis at katanggap-tanggap na usong hitsura na isinasagawa sa pamamagitan ng mga *tweezer* at *waxing*. Naging sikat din ang metodong *threading* o paggamit ng mga sinulid sa pag-aayos at pagpapaganda ng mga kilay, dahil sa hindi nito hinihila ang balat. Dahil sa pagiging sensitibo ng lugar sa paligid ng mata, maaaring maging masakit sa loob ngilang segundo o minuto ang mga metodong ginagamit, subalit kadalan namang nawawala ang sakit sa kalaunan dahil sa pagkasanay ng tao sa sensasyon.

May ilang taong pinipiling butasan ang kanilang mga kilay para lagyan ng hikaw.

## Tingnan din 
* Threading ng kilay
* Trichotillomania
* Unibrow

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na kawing 
* *Eyebrow transplant* o Transplantasyong pang-kilay 

Kategorya:Anatomiya ng tao
Manuel Mamba

Si **Manuel Mamba** ay ang kasalukuyang Gobernador ng Cagayan sa Pilipinas. Miyembro ng politikal na partidong PDP Laban. Nagsilbi bilang Pinuno ng Presidential Legislative Liaison Office. Dating Punong Bayan ng Tuao, Cagayan at Congressman ng 3rd District ng Cagayan. 

----

## Batayan
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Jose Miguel Arroyo

Si **José Miguel "Mike" Tuason Arroyo** ay ang asawa ni Pangulong Gloria Macapagal Arroyo.

Kategorya:Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas
Kategorya:Mga asawa ng mga pangulo ng Pilipinas
Luis Villafuerte Sr.

Si **Luis R. Villafuerte** (29 Agosto 1935 – 8 Setyembre 2021) ay isang PIlipinong halal na pulitiko. Siya ay nagsilbi bilang Gobernador ng Camarines Sur at Mambabatas sa Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas na kumakatawan sa Ikatlong Distrito ng Camarines Sur.

Siya ay isang certified plant enthusiast. Sa nakaraang 16 na taon, siya ay malaking kinalaman sa pagpaparami at pagtatanim ng mga namumulaklak na mga puno, punong namumunga, at nakagagamot na mga damo. Siya ay aktibo sa organiko at eco-farming. Kanyang itinatampok ang organikong pagtatanim sa kanyang lalawigan na Camarines Sur,kung saan siya nagsilbi bilang **Gobernador** mula 1986 hanggang 1992 at 1995 hanggang 2004. Ang kanyang huling posisyong pampamahalaan ay ang pagiging **Kongresista** ng Ikatlong (noo'y Ikalawang) Distrito ng Camarines Sur.

Siya ay tumakbo sa halalan noong 2013 sa kanyang pagbabalik bilang gobernador ngunit siya'y natalo ng kanyang apo na si Luis Miguel Villafuerte.

## Kawing panlabas 
* House of Representatives Official website
* Villafuerte, Luis Personal Information

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
José Burgos

Si **Padre** **Jose Apolonio Burgos** ay ipinanganak sa Vigan, Ilocos Sur noong 9 Pebrero 1837. Ang kanyang ama ay si Tenyente José Tiburcio Burgos at ang kanyang ina ay si Florencia Garcia.

Siya ay naulila sa magulang noong siya ay walong taong gulang pa lamang. Bilang isang mag-aaral, siya ay may angking katalinuhan. Nagtapos siya ng *Bachiller en Artes* sa Colegio de San Juan de Letran. Naging pari siya noong 11 Pebrero 1865 at itinalaga sa Katedral ng Maynila. Nagpatuloy siya sa pag-aaral at nakatapos siya nang may karangalan para sa kursong Teolohiya (1859), Pilosopiya (1860), "Bachelor of Canon" (1866), at "Doctorate's Degree" para sa Teolohiya (1868) at "Canon Law" (1871).

Si Padre Burgos ay naging aktibong kasapi ng kilusan na pinamumunuan ni Padre Pedro Pelaez. Ipinaglaban nila ang karapatan ng mga Pilipinong pari at sila ay nagtagumpay. Nang namatay si Padre Pelaez, ang kilusang ito ay pinamumunuan ni Padre Burgos kasama sina Padre Mariano Gomez at Padre Jacinto Zamora.

Sa paglilitis ng *Pagaaklas sa Cavite* noong 20 Enero 1872, isa sa mga nag-aklas na si Sarhento Bonifacio Octavo ay naisaiwalat ang isang lalaking nagngagalang Zaldua na naghihikayat ng mga tao na magaklas. Si Octavo ay tumestigo na ang lalaking ito ay inuutusan ni Burgos para gawin ang panghihikayat, ngunit dahil sa paiba-iba ng testimonya ni Octavio, ang naturang pagsisiyasat ay nauwi sa wala. Ngunit ang naturang pangyayari ay sinabi ni Gov. Rafael Izquierdo sa Madrid at ang testimonya ay nagpatunay ng kanyang pagdududa. Nadiin sina Burgos kasama ng dalawa pang pari na sina Padre Zamora at Padre Gomez, sa kasong sedisyon.

Ang tatlong pari ay kinaladkad sa mga akusayson na pinatunayan ng mga huwag na testigo, at kung saan ang kani-kanilang abogado ay trinaydor sila sa korte. Noong 17 Pebrero 1872, sila ay ginarote sa Fort Santiago sa gitna ng Bagumbayan na ngayon ay Luneta.

Si Burgos, sa edad na 35, ay ang pinakabata at huling namatay. Ang tatlo ay nagsilbing mahalagang aral kay Jose Rizal, kung saan pinangalanan niyang *GOMBURZA* at naging inspirasyon niya na gawin ang kanyang pangalawang nobela, ang *El Filibusterismo*. 

## Maaring bisitahin
* Mga Dakilang Pilipino, ni Jose N. Sevilla sa *Project Gutenberg*

Kategorya:Mga Pilipino
Kategorya:Mga paring Katoliko
Kategorya:Himagsikang Pilipino
Al Francis Bichara

Si **Al Francis Bichara** (ipinanganak 17 Setyembre 1952) ay isang Pilipinong politiko at dating gobernador ng Albay sa Rehiyong Bikol ng Pilipinas mula 1995 hanggang 2004 at muli noong 2016 hanggang 2022.

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Sonny Angara

Si **Juan Edgardo Manalang Angara** (ipinanganak 15 Hulyo 1972), ay isang politiko sa Pilipinas. Siya rin ang tagapangulo ng Samahang Basketbol ng Pilipinas, ang tagapamahalang kinatawan ng basketball sa Pilipinas. Dati siyang nagsilbi bilang Kinatawan ng nag-iisang distrito ng Aurora mula 2004 hanggang 2013, at naging senador mula 2013 hanggang sa kasalukuyan. Naging awtor ng napakaraming mahahalagang batas na kinabibilangan ng Tatak Pinoy (Proudly Filipino) Act o ang Republic Act 11981. Layunin ng batas na ito na isulong ang lokal na produksyon ng mga sopistikadong produkto sa pamamagitanng paglikha ng Tatak Pinoy Council. Ang kanyang ama na si Edgardo Angara ay naging Pangulo ng Senado mula 1993 hanggang 1995.

## Maagang buhay
Si Angara ay ipinanganak noong 15 Hulyo 1972 sa Manila. siya ang anak ni dating senador Edgardo Angara at ni Gloria Manalang-Angara, isang dating guro at tagapangulo ng Cultural Center of the Philippines (CCP). Siya ay nag-aral ng elementarya at sekondarya sa Xavier School sa San Juan, Metro Manila, at natapos niya ang kanyang undergraduate degree sa International Relations with honors sa  London School of Economics. Tinapos niya ang kanyang law degree sa University of the Philippines College of Law, at nakuha ang kanyang master degree mula sa Harvard Law School sa Cambridge, Massachusetts, Estados Unidos.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Isidro Ungab

Si **Isidro Ungab** (ipinanganak 8 Mayo 1961) ay isang politiko sa Pilipinas.  Siya ang kasalukuyang Kinatawan ng ikatlong distrito ng Lungsod ng Davao.  Nagtapos siya sa University of the Philippines sa Los Baños, Laguna sa kursong *Agri Economics*.

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Prospero Nograles

Si **Prospero Nograles** (30 Oktubre 1947 – 4 Mayo 2019)  ay isang politiko sa Pilipinas. Noong 5 Pebrero 2008, nahalal bilang **Ispiker** ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas, pinalitan si Jose de Venecia, Jr. ng Ikaapat na Distrito ng Pangasinan.  Simula noong 1989, nahalal siya ng limang termino bilang Kinatawan ng Unang Distrito ng Lungsod ng Davao.  Nang naging *Speaker*, siya ang kauna-unahang nanggaling sa Mindanao.

## Mga sanggunian
|-

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Kategorya:Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas
Mauricio Domogan

Si **Mauricio Domogan** ay isang politiko sa Pilipinas.

----

## Panlabas na kawing 
Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Abdullah Dimaporo

Si **Abdullah Dimaporo** (ipinanganak 21 Nobyembre 1949) ay isang politiko sa Pilipinas.  Dati siyang gobernador (1992-1998) ng Lanao del Norte at mambabatas (1987-1992; 2001 - kasalukuyan) ng ikalawang distrito ng parehong lalawigan.

## Ugnay panlabas 
*Pansariling impormasyon ni Dimaporo

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Cynthia Villar

Si **Cynthia Aguilar Villar** (ipinanganak 29 Hulyo 1950) ay isang  negosyante at politiko sa Pilipinas. Siya ay naging kontrobersyal na senadora dahil sa kanyang naging pahayag laban sa mga magsasaka. Siya rin ang pinakamayaman sa Pilipinas.

## Personal na buhay 
Sya ay asawa ng pinaka-mayamang negosyante at politiko sa Pilipinas na si Manny Villar.

----

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Simeon Datumanong

Si **Simeon Datumanong** ay isang politiko sa Pilipinas.  Siya ang unang Pilipinong Muslim na naging Sekretaryo ng Kagawaran ng Katarungan sa Pilipinas.  Itinilaga siya ni Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo sa tungkuling ito noong Enero 2003.  Pinalitan niya si Hernando Perez na nagbitiw sa tungkulin dahil sa kaso ng korupsiyon.

## Sanggunian
Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Teodoro Locsin Jr.

Si **Teodoro "Teddyboy" Lopez Locsin Jr.** (ipinanganak noong 15 Nobyembre 1948) ay isang politiko at dating mamamahayag sa Pilipinas. Siya ay naging host ng programang *Assignment* mula 1994 hanggang 2001, isang tele-magazine na palabas ng ABS-CBN.

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Neptali Gonzales II

Si **Neptali "Boyet" Medina Gonzales II** (ipinanganak 29 Agosto 1954) ay isang mambabatas mula sa Pilipinas.  Kinakatawan niya ng Nag-iisang Distrito ng Lungsod ng Mandaluyong sa Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas.  Naging kasapi siya ng kapulungan noong ika-10, ika-11, ika-12 at ika-14 na mga Kongreso.  Noong 2007, siya ay naging *Majority Floor Leader* o pinuno ng mayorya.

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Roque Ablan Jr.

Si **Roquito "Roque" Ablan, Jr.** (22 Abril 1932–26 Marso 2018) ay isang politiko sa Pilipinas. Siya ay matalik na kaibigan ni dating Pangulo Ferdinand Marcos.

## Personal na buhay
Si Roquito Ablan, Jr. ay isinilang noong Abril 22, 1932 sa Laoag, Ilocos Norte. Siya ay anak ni Roque B. Ablan, Sr., na naging gobernador ng Ilocos Norte mula 1938 hanggang 1941.

## Karera sa pulitika
Ang pampulitikang karera ni Ablan ay nagsimula nung siya ay naging bokal ng Ilocos Norte mula 1963 hanggang 1967.

Noong 1968, siya ay nahalal upang kumatawan sa Unang Distrito ng Ilocos Norte sa Kongreso, at muling nanalo noong 1969 para sa kanyang ikalawang termino hanggang 1972.

Isang malapit na kapanig ng dating Pangulong Ferdinand Marcos, si Ablan nagsilbi bilang kanyang espesyal na tagapayo mula 1973 hanggang 1980.

Si Ablan ay bumalik sa Kongreso at muling nagsilbi bilang kinatawan ng Unang Distrito ng Ilocos Norte mula 1987 hanggang 1998. Noong 1998, si Ablan tumakbo para sa pagka-gobernador ng probinsiya ngunit natalo kay Ferdinand "Bongbong" Marcos Jr.

Noong 2001, siya ay inihalal sa Kongreso hanggang 2010.

## Kamatayan
Si Ablan ay namatay noong Marso 26, 2018 sa St. Luke's Medical Center sa Taguig.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Marcelino Teodoro

Si **Marcelino Teodoro** (ipinanganak 2 Agosto 1970) ay isang politiko sa Pilipinas. Kasalukuyan siyang nanuningkulan bilang alkalde ng Lungsod ng Marikina.

## Panukalang batas 
Noong 2007, naghain si Teodoro kasama ang kapwang mambabatas na si Narciso Santiago ng isang panukalang batas na nalalayong ipagbawal ang mga motorsiklo sa mga pangunahing lansangan at lansangang bayan (*highways*) katulad ng EDSA.  Ito ang *House Bill* 3080 na naihain dahil sa mga aksidente sa motorsiklo na nagdudulot ng kamatayan at pagkasugat at tinuturing na isang "pampublikong epidemya sa kalusugan." ang tumutol dito. Nilinaw ni Teodoro na hindi niya pinagbabawal ang mga motorsiklo sa mga kalye. Bagkus naghain pa siya ng panukalang batas na naglalaan para sa "*segregated lane*" (bukod na daanan)  para sa mga ito.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Carmencita Reyes

Si **Carmencita O. Reyes** (9 Nobyembre 1931 – 7 Enero 2019) ay isang politiko sa Pilipinas. Siya ay asawa ni dating Commissioner Edmundo Reyes. Siya ay naging Gobernador ng Marinduque sa mahabang panahon. Dati na rin siyang naging Kongresista ng nasabing lalawigan subali't panandaliang siyang tumakbo bilang Gobernador upang bigyan ng pagkakataon ang anak niyang si Atty. Edmund O. Reyes na maging Kongresista ng probinsiya.

## Kawing palabas 
Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Alfonso Umali, Jr.

Si **Alfonso Umali Jr.** (ipinanganak 29 Abril 1955 sa Maynila, Pilipinas) ay isang politiko sa Pilipinas.

## Buhay 
Nakatira si Umali sa Lungsod ng Calapan, Oriental Mindoro at may bahay sa Cainta, Rizal.

Nag-aral si Umali sa San Beda College para sa elementaryang edukasyon at natapos noong 1969. Sa Oriental Mindoro High School naman ang kanyang sekondaryang edukasyon at natapos noong 1973.  Noong 1978, nagtapos siya sa kursong Batsilyer ng Agham sa Arkitektura sa University of Santo Tomas.
	
Sa mga taong 1992 hanggang 2001, naging Tagapag-ugnay at Tagapamahalang Panlalawigan ng Tanggapan ng Tanggulang Pang-Sibil ng lalawigan ng Oriental Mindoro. Kasapi si Umali sa United Architects of the Philippines at Rotary Club of Pinamalayan.

Kasalukuyan sa ngayong Kinatawan ng ikalawang distrito ng Oriental Mindoro sa ilalim ng Partido Liberal.

## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
*Impormasyon tungkol kay Umali sa Opisyal na websayt ng Kongreso ng Pilipinas 

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Abraham Kahlil Mitra

Si **Abraham Kahlil Mitra** (ipinanganak 3 Enero 1970) ay isang politiko sa Pilipinas.  Kasalukuyan siyang nasa huling termino bilang mambabatas sa ika-14 Kongreso ng Pilipinas at kinakatawan niya ang ikalawang distrito ng Palawan.  Anak siya ng yumao at dating *Speaker* ng Mababang Kapulungan na si Ramon Mitra, Jr..  Nagtapos sa San Beda College sa kursong *BS Managemnent*, isa rin siyang negosyante.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Jose de Venecia, Jr.

Si **Jose Claveria de Venecia, Jr.** o kilala bilang JDV o Joe De V (isinilang noong Disyembre 26, 1936 at namatay noong Pebrero 10, 2026) ay isang mambabatas sa Pilipinas. Dati siyang ika-apat na pinakamataas na pagkalagak sa pamahalaan ng Pilipinas at tagahayag ng mababang kapulungan ng Pilipinas. Naglingkod siya bilang *Speaker* mula 1992–1995; 1995-1998; 2001-2004; 2004-Pebrero 2008. Kumandidato siya bilang Pangulo ng Pilipinas noong Mayo 1998 ngunit nabigo kay Pangalawang Pangulong Joseph Estrada.

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Kategorya:Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas
Marcos Cojuangco

Si **Marcos Cojuangco** ay isang politiko sa Pilipinas. Siya ang pangunahing congresista na nagtutulak para sa paglalaan ng pondo para muling mabuksan ang Bataan Nuclear Power Plant sa Morong, Bataan.

----

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Roilo Golez

Si **Roilo Golez** (9 Enero 1947–11 Hunyo 2018) ay isang dating politiko mula sa Pilipinas.

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Erin Tañada

Si **Lorenzo "Erin" Reyes Tañada III** (ipinanganak 16 Agosto 1963) ay isang Pilipinong politiko. Kasapi siya ng partido Liberal. Nahalal siya bilang kasapi ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas, bilang kinatawan ng Ikaapat na Distrito ng Quezon simula noong 2004 hanggang 2013.

## Buhay
Si **Erin** sa kanyang mga kaibigan, ay kinatawan ng ikatlong henerasyon ng mga Tañada sa politika. Apo siya ng dating Senador Lorenzo M. Tañada na kilala sa kanyang maaanghang na mga pananalita, mahusay na pakikipagdebate at walang takot na paglaban sa diktadurya ni dating Pangulong Ferdinand Marcos, at anak ni dating Senador Wigberto E. Tañada. Siya ang panganay sa apat na anak ni Bobby Tañada. Ang tatlo pa niyang kapatid ay sina Toby, Mar and Trina.

## Karerang Pampolitika
Nagsimula si Erin bilang kasapi ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas, bilang kinatawan ng Ikaapat na Distrito  ng Quezon. Siya ang Tagapangulo ng Komitiba sa Karapatang Pantao sa mababang kapulungan. Gayundin katulong na Tagapangulo siya ng mga komitiba sa Globalisasyon at WTO at ng Kapayapaan, Rekonsilyashon, at Pagkakaisa. Muli siyang nahalal bilang kinatawan ng ikaapat na distrito ng Lalawigan ng Quezon sa natapos na Pangkalahatang halalan. Noong Mayo 2010, nagbigay daan siya sa kinatawan ng Lungsod Quezon na si Sonny Belmonte para sa pagka-Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan.

## Mga sanggunian
* 
* 

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Pedro Romualdo

Si **Pedro Romualdo** (29 Hunyo 193524 Abril 2013) ay isang politiko sa Pilipinas. Nahalal na siya ng apat na beses bilang miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas bilang kinatawan ng Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Camiguin mula 1987 hanggang 1998, at mula 2007 hanggang kasalukuyan. Sa gitna ng kanyang mga panunungkulan bilang kinatawan, si Romualdo ay nahalal bilang gobernador ng Camiguin mula 1998 hanggang 2007.

## Sanggunian
* 

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Fredenil Castro

Si **Fredenil Castro** (ipinanganak noong 27 Abril 1951) ay isang politiko sa Pilipinas.

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Conrado Estrella III

Si **Conrado M. Estrella III** ay isang politiko sa Pilipinas. Siya ay dating kinatawan ng ika-anim na distrito ng lalawigan ng Pangasinan. Nagsimula ang kanyang paglilingkod noong 1987 hanggang 1992 bilang kasapi ng ika-8 kongreso ng Pilipinas.

Noong Hunyo 2023, naupo si Estrella bilang Kalihim ng Kagawaran ng Repormang Pansakahan sa ilalim ng administrasyong Bongbong Marcos. Siya ang apo ni Conrado F. Estrella Sr., dating kalihim ng nasabing ahensya noong Panahong Ferdinand Marcos, at anak ng dating kongresista na si Robert M. Estrella Jr..

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Oscar Moreno

Si **Oscar "Oca" Seriña Moreno** (ipinanganak 28 Pebrero 1951) ay isang Pilipinong pulitiko na kasalukuyang nanunungkulan bilang alkalde ng Lungsod ng Cagayan de Oro, ang kabisera ng Misamis Oriental.

----

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Lani Cayetano

Si **Maria Laarni Lopez Cayetano** (ipinanganak **Maria Laarni Clariño Lopez** noong 11 Disyembre 1981), mas kilala bilang **Lani Cayetano**, ay dating naging mambabatas at kasalukuyang nanunungkulan bilang Alkalde ng Taguig. Siya ang maybahay ni dating Senador Alan Peter Cayetano.

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Roman Romulo

Si **Roman Romulo** (ipinanganak 28 Pebrero 1967) ay isang politiko at abogado mula sa Pilipinas.

## Maagang buhay
Si Romulo ay isinilang noong Pebrero 28, 1967 sa Lungsod Quezon. Siya ay pangatlo sa limang anak ng diplomat at pulitiko na si Alberto Romulo at Rosie Lovely Tecson. Siya ay apo ng dating senador at kalihim ng ugnayang panlabas na si Carlos P. Romulo.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga politiko ng Pilipinas
Robert Jaworski Jr.

Si **Robert Jaworski Jr.** ay isang politiko sa Pilipinas. Siya ay dating manlalaro sa Philippine Basketball Association at anak ng sikat na basketbolistang si Robert Jaworski.

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1971
Ronaldo Zamora

Si **Ronaldo "Ronny" Bayan Zamora** (ipinanganak Disyembre 4, 1944) ay isang abogado at politiko sa Pilipinas. Kasalukuyan siyang nanunungkulan bilang kinatawan ng Tanging distrito ng San Juan. Nanguna siya sa Bar Examinations noong 1969 at isa sa tinanghal na *Ten Outstanding Young Men of the Philippines* noong 1972.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mga politiko ng Pilipinas
Eduardo Firmalo

Si **Eduardo C. Firmalo** ay dating Gobernador ng Probinsiya ng Romblon sa Pilipinas (2010-2019).

Siya ay naging mambabatas sa Mababang Kapulungan ng Kongreso noong 2004-2007 bilang Representante ng Nag-iisang Distrito ng Romblon.

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Salvador Escudero

Si **Salvador Hatoc Escudero III** ay isang politiko sa Pilipinas. Siya ang ama ni Senador Francis Escudero.

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1942
Kategorya:Namatay noong 2012
Etta Rosales

Si **Loretta Ann Rosales** o mas kilala bilang **Etta Rosales** ay isang politiko sa Pilipinas. Siya ay isang aktibista at guro na naglingkod bilang kinatawan ng party list na Akbayan Citizens' Action Party para sa tatlong termino sa ika-11 hanggang ika-14 Kongreso ng Pilipinas (1998-2007). Siya ang naging Chairperson ng Commission on Human Rights of the Philippines mula 2010 hanggang 2015.

Siya ay kilalang tagapagtanggol ng karapatang pantao sa Pilipinas at instrumental sa paghahain ng isang class action suit sa Hawaii District Court na nanalo laban kay Ferdinand Marcos sa mga pang-aabuso sa karapatang pantao nito noong kanyang panunungkulan bilang Pangulo ng Pilipinas. Si Rosales ay isa sa mga biktima ng karapatang pantao noong rehime ni Marcos.

## Tingnan din
*Leni Robredo
*Bongbong Marcos

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Edgar L. Valdez

Si **Edgar L. Valdez** ay ang kinatawang sektoral ng party list na APEC (Association of Philippine Electric Cooperatives) sa Ika-14 na Kongreso ng Pilipinas.

## Panlabalas na Kawing
*Valdez, Edgar L. Member Information - 14th Congress

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Joel Villanueva

Si **Emmanuel Joel Villanueva** (ipinanganak 2 Agosto 1975) ay isang Pilipinong politiko. Nanungkulan siya bilang Direktor-Heneral ng Pangasiwaan sa Edukasyong Teknikal at Pagpapaunlad ng Kasanayan (TESDA) mula 2010-2015, at kongresista ng tatlong termino mula 2001-2010. Si Villanueva ay naging pinakabatang kasapi ng Kapulungan ng mga Kinatawan nang ginawa niya ang kanyang manumpa sa panunungkulan noong Pebrero 2002.

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1975
Darlene Antonino-Custodio

Si **Darlene Antonino-Custodio** ay isang politiko sa Pilipinas. Siya ang Kinatawan ng Unang distrito ng Timog Cotabato at ng Lungsod ng General Santos (2001-kasalukuyan)

Ipinanganak noong Disyembre 26,1973 kina Adelbert Welborn  Antonino at Luwalhati Ricasa Antonino.
----

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas