Mga lungsod ng Pilipinas

Ang **lungsod** ay isang yunit ng pamahalaang lokal sa Pilipinas. Nakasaad sa Kodigo ng Pamahalaang Lokal ng 1991 ang istrukturang administratibo at kapangyarihan ng mga lungsod.

Binigbigyan ang mga lungsod ng mas malaking bahagi sa *internal revenue allotment* (IRA) kaysa sa mga munisipalidad. Mas nabibigyan din ng awtonomiya ang mga lungsod kaysa sa mga munisipalidad.

Ang lungsod ay pinamumunuan ng isang alkalde na hinahalal sa eleksyon. Ang bise alkalde naman ang umuupong pinuno ng Sangguniang Panlungsod. Mayroon ding iba't ibang departamento ang lungsod upang mas mapaglinkuran nila ang kanilang nasasakupan.

Gaya ng mga munisipalidad, nahahati rin ang mga lungsod sa mga barangay. May ibang lungsod naman na nahahati rin sa mga distrito.

## Mga lungsod
Lahat ng mga lungsod sa Pilipinas ay mga nakakartang lungsod (Ingles: *chartered city*). Ayon sa legal na klasipikasyon, inuuri ang mga lungsod sa tatlo, *nakapaloob na lungsod*, *malayang nakapaloob na lungsod* at *lubos na urbanisadong lungsod*.

Ayon sa pinakahuling senso, ang Lungsod Quezon sa Kalakhang Maynila ang pinakamataong lungsod sa Pilipinas na may mahigit sa 2,000,000 residente. Ang Lungsod ng Palayan naman sa Nueva Ecija ang may pinakamaliit na populasyon. Kung lawak ang pagbabatayan, ang Lungsod ng Davao ang pinakamalaking lungsod habang ang pinakamaliit ay ang Lungsod ng San Juan sa Kalakhang Maynila.

Mayroong tatlong mga malalaking kalakhang lugar ang Pilipinas. Kalakhang Maynila ang pinakamalaking konurbasyon sa bansa. Binubuo ito ng lungsod ng Maynila at 16 na karatig lungsod at bayan. Ang pangalawa ay ang Kalakhang Cebu sa lalawigan ng Cebu. Nakasentro ito sa Lungsod ng Cebu, ang kabisera at walong karatig na lungsod at bayan. Pangatlo naman ang Kalakhang Davao. Nakasentro ito sa Lungsod ng Davao at kabilang ang mga karatig na lungsod at bayan.

## Klasipikasyon 
### Klasipikasyon
Inuuri ng Kodigo ng Pamahalaang Lokal ng 1991 ang mga lungsod sa isa sa tatlong klasipikasyon.

***Lubos na Urbanisadong Lungsod** (*Highly Urbanized City*): Mga lungsod na may populasyong hindi bababa sa 200,000 katao, na pinatotohanan ng Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas, at may taunang kita na hindi bababa sa 50 milyong piso, sertipikado ng tagaingat-yaman ng lungsod. Sa kasalukuyan, may 33 mataas na urbanisadong lungsod sa Pilipinas, 16 rito ay bahagi ng Kalakhang Maynila.

***Malayang Nakapaloob na Lungsod** (*Independent Component City*): Mga lungsod na may kartang nagbabawal sa kanilang mga nasasakupan na humalal sa mga panlalawigang katungkulan. Limang lungsod sa Pilipinas ang nauuri dito at lahat sila ay may awtonomiya mula sa lalawigan kung saan sila matatagpuan. Ang mga ito ay ang mga lungsod ng Dagupan, Santiago, Naga, Ormoc at Cotabato.

***Nakapaloob na Lungsod** (*Component City*): Ang mga lungsod na hindi makasapat sa mga pangangailangang nabanggit ay pinapalagay na bahagi ng lalawigan kung saan ito matatagpuan. Kung ang isang nakapaloob na lungsod ay nasa pagitan ng dalawa o higit pang lalawigan, ito ay tinuturing na bahagi ng lalawigan kung saan ito nabibilang nang ito ay isang munisipalidad pa. Maliban sa limang malayang nakapaloob na lungsod, lahat ng iba pang lungsod ay mga nakapaloob na lungsod.

### Klasipikasyon ng kita 
Ang mga lungsod ay naka-uri bilang sa karaniwang taun-taong kita na naka-base sa nakaraang tatlong kalendaryong taon. http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/articles/con_income.asp 

* Unang klase - P250 milyon o pataas
* Ikalawang klase - P155 milyon o pataas pero mas mababa kay sa P250 milyon
* Ikatlong klase - P100 milyon o pataas pero mas mababa kay sa P155 milyon
* Ika-apat na klase - P70 milyon o pataas pero mas mababa kay sa P100 milyon
* Ikalimang klase - P35 milyon o pataas pero mas mababa kay sa P70 milyon
* Ika-anim na klase - P35 milyon o pababa

### Malalaking lungsod
### Color coding ng bawat lungsod 
: ‡  Mga mataas, urbanisadong lungsod
: ‡  Mga malayang lungsod
: *  Mga nakapaloob na lungsod

## Tala ng mga lungsod 
Noong Nobyembre 25, 2009, mayroong mga 121 lungsod sa Pilipinas

*Tandaan:* Nakatala ang mga malayang lungsod dito kasama ang mga lalawigan na dating kinabibilangan nila, katulad ng Lungsod ng Baguio in Benguet, Lungsod ng Zamboanga sa Zamboanga del Sur, Lungsod ng Angeles sa Pampanga, Lungsod ng Davao sa Davao del Sur, at Lungsod ng Naga sa Camarines Sur.

### Malalaking mga lungsod 
Sumusunod ang tala ng sampung malalaking mga lungsod sa bansa sang-ayon sa populasyon noong sensus ng taong 2007.

&nbsp;

### Ayon sa lalawigan 

## Mga kawing panlabas 
* Liga ng mga Lungsod ng Pilipinas
* Proyetong *Philippine Clean Cities* 
* Artikulo sa CityMayors.com

__INDEX__

Kategorya:Pilipinas