2024

Ang **2024** (MMXXIV) ay ang isang karaniwang taon na magsisimula sa Lunes sa kalendaryong Gregoryano, ang ika-2024 taon ng mga pagtatalagang Karaniwang Panahon at Anno Domini (AD), ang ika-24 taon ng ika-3 milenyo, ang ika-24 taon ng ika-21 dantaon, at ang ika-5 na taon ng dekada 2020.

## Mga pangyayari
### Enero
*Enero 1
**Ang Republika ng Artsakh ay pormal na binuwag habang ang Nagorno-Karabakh ay sasama na sa Azerbaijan.
**Isang 7.5 Mw na lindol ang tumama sa kanlurang baybayin ng Hapon, na ikinamatay ng hindi bababa sa 126 katao at ikinasugat ng iba pang 611 katao. Isa pang lima ang nasawi sa susunod na araw nang ang isang sasakyang panghimpapawid ng Tanod Baybayin na may dalang humanitarian aid ay bumangga sa isang jet pampasahero ng Japan Airlines, kung saan nasira ang parehong sasakyang panghimpapawid. Lahat ng 379 katao na sakay ng pampasaherong jet ay ligtas na inilikas.
*Enero 11 – Inagaw ng Estados Unidos ang kontrol at kalaunan ay pinalubog ang isang Iranian dhow, na naghahatid ng mga suplay sa kilusan ng Houthi. Ang operasyon ay nagreresulta sa pagkahuli ng buong tauhan ng barko at dalawang U.S. Navy SEAL ang nawala sa dagat.
*Enero 12 – *Operation Prosperity Guardian*: Isang koalisyon na pinamumunuan ng Estados Unidos ay naglunsad ng mga *air strike* o pagsalakay mula sa himpapawid sa mga lokasyon ng militanteng Houthi sa Yemen, na minarkahan ang pagganti sa mga pag-atake ng mga Houthi sa mga barko na nasa Dagat Pula.
*Enero 16 – Nagsagawa ang Iran ng mga pag-atake ng misil at drone sa loob ng lalawigan ng Balochistan sa Pakistan, na sinasabing pinagtutuunan nila ng pansin ang Iranyong militanteng grupong Baloch na Jaish ul-Adl.
*Enero 19 – Ang bansang Hapon ay naging ikalimang bansa na nakamit ang malambot na pagbaba sa Buwan, kasama ang misyong SLIM nito.

### Pebrero
*Pebrero 2 – Naglunsad ang Estados Unidos ng mga airstrike sa 85 nakatarget sa Iraq at Syria bilang tugon sa isang nakamamatay na pag-atake ng drone sa base militar ng US.
*Pebrero 14 – Pangkalahatang halalan sa Indonesia noong 2024: Itinatag ng mga opisyal na quick count ng mga tabulator ng gobyerno ang dating opisyal ng militar na si Prabowo Subianto bilang panalo sa halalan sa pagkapangulo habang nakabinbin ang mga huling resulta na ilalabas sa Marso.
*Pebrero 29 – Masaker sa Al-Rahid: Pinagbabaril ng mga Sundalo ng Israel Defense Forces ang isang pulutong ng mga sibilyan sa Lungsod ng Gaza, na ikinamatay ng mahigit isang daan.

### Marso
*Marso 1 – Nanumpa na ang dating Punong Ministro na si Alexander Stubb bilang Pangulo ng Finland matapos ang termino ni Sauli Niinistö
*Marso 7 – Opisyal na sumali ang Sweden sa NATO, na naging ika-32 miyembro nito pagkatapos ng Finland isang taon na ang nakalipas. Ginagawa rin nito ang Sweden na huling Nordic na bansa na sumali sa alyansa.

*Marso 11 – Inanunsyo ni umaaktong punong Ministro at Pangulong Ariel Henry ng Haiti ang kanyang nakabinbing pagbibitiw sa parehong mga opisina sa gitna ng patuloy na krisis na minarkahan ng gang warfare sa bansa.

*Marso 15–17 – Nanalo ng ikalimang termino bilang Pangulo ng Rusya si Vladimir Putin.

*Marso 22 – Sinalakay ng mga armadong kaakibat ng Islamikong Estado ang mga nanood ng konsiyerto sa Crocus City Hall sa Krasnogorsk, Rusya na ikinamatay ng hindi bababa sa 144 katao at ikinasugat ng 551.

### Abril
*Abril 3 – Isang malakas na lindol na may magnitude na 7.4 ang tumama sa silangang baybayin ng Taiwan, na may maliliit na tsunami na umaabot sa taas na 20–30 sentimetro (7.9–11.8 in) na tumama sa Prepektura ng Okinawa, Hapon.

*Abril 5 – Sinalakay ng pulisya ng Ecuador  ang embahada ng Mehiko sa Quito upang arestuhin ang dating pangalawang pangulong si Jorge Glas, na binigyan ng political asylum ng Mehiko.  Ang pagkilos na ito ay lumalabag sa Vienna Convention on Diplomatic Relations, at nagresulta sa Mehiko at Nicaragua  na putulin ang diplomatikong relasyon sa Ecuador.

*Abril 9 – Matapos ibigay ni Leo Varadkar ang kanyang pagbibitiw, ang pinuno ng Fine Gael na si Simon Harris ay naging pinakabatang Taoiseach ng Irlanda pagkatapos ng boto sa Dáil na 88–69 at hinirang ni Pangulong Michael D. Higgins.

*Abril 13 – Naglunsad ang Iran ng mga ganting welga laban sa Israel pagkatapos ng pambobomba ng Israel sa embahada ng Iran sa Damascus nang unang bahagi ng buwan.

*Abril 19 – Nagsagawa ang Israel ng mga airstrike laban sa Iran, bilang tugon sa pag-atake ng missile at drone ng Iran sa Israel noong Abril 13.

### Mayo
*Mayo 15
**Si Lee Hsien Loong, Punong Ministro ng Singapore mula noong 2004, ay hinalinhan ni dating Deputadong Punong Ministrong si Lawrence Wong bilang punong ministro, bago ang susunod na pangkalahatang halalan na gaganapin sa 2025.
**Ang Punong Ministro ng Slovakia na si Robert Fico ay binaril at naospital habang nakikipagpulong sa mga tagasuporta sa isang kaganapan sa Handlová.

*Mayo 20 – Ang punong tagausig ng International Criminal Court ay humihingi ng mga *warrant of arrest* para kay Punong Ministro ng Israel na si Benjamin Netanyahu at pinuno ng Hamas sa Gaza na si Yahya Sinwar sa sinasabing mga krimen sa digmaan.

### Hunyo
*Hunyo 2 – Ginanap ang Mehikanong pangkalahatang halalan ng 2024, kung saan nahalal si Claudia Sheinbaum  bilang unang babaeng pangulo ng Mehiko.

*Hunyo 12 – Ang unang pagsisiyasat ng United Nations sa mga pag-atake noong Oktubre 7 at nagresultang salungatan ay natuklasan na ang Israel at Hamas ay parehong nakagawa ng mga krimen sa digmaan.

*Hunyo 24 – Ang tagapagtatag ng WikiLeaks na si Julian Assange ay umalis sa United Kingdom pagkatapos makalaya mula sa bilangguan dahil sa isang *plea deal* sa Estados Unidos. Bumalik siya sa kanyang tinubuang bansa, ang Australia, makalipas ang dalawang araw.

*Hunyo 26 – Ang isang nabigong pagtatangkang coup d'état sa La Paz, Bolivia ay pinamunuan ng dating Komander-Heneral na si Juan José Zúñiga.

### Hulyo
*Hulyo 4 – Pangkalahatang halalan sa United Kingdom noong 2024: Pinangunahan ni Ginoong Keir Starmer ang Partido ng Manggagawa sa isang napakalaking tagumpay, na ibinalik ang partido sa gobyerno sa unang pagkakataon sa loob ng 14 na taon. Ang kasalukuyang Konserbatibong Punong Ministro na si Rishi Sunak ay nagbitiw sa kinabukasan, kung saan si Starmer ang nanunungkulan pagkatapos.

*Hulyo 13 – Habang nangangampanya para sa halalan sa pagkapangulo ng Estados Unidos noong 2024, si dating Pangulong Donald Trump ay nasugatan sa isang pagtatangkang pagpatay sa isang rally na kanyang idinaos malapit sa Butler, Pennsylvania.

*Hulyo 21 – Tinapos ng kasalukuyang Pangulo ng Estados Unidos na si Joe Biden ang kanyang kandidatura sa halalan sa pagkapangulo ng Estados Unidos noong 2024.

*Hulyo 23 – si Kristen Michal nanumpa na bilang Punong Ministro ng Estonia matapos ang pagbibitiw ni Kaja Kallas.

### Agosto
*Agosto 5 – Ang Punong Ministro ng Bangladesh na si Sheikh Hasina ay nagpahayag ng kanyang pagbibitiw at tumakas sa India kasunod ng mga protesta sa buong bansa.

*Agosto 8 – Nanumpa ang nagwagi ng Gantimpalang Nobel na si Muhammad Yunus bilang Punong Tagapayo ng isang pansamantalang pamahalaan na nabuo pagkatapos ng pagbibitiw ni Sheikh Hasina sa Bangladesh.

*Agosto 14 – Idineklara ng World Health Organization (WHO) ang mpox bilang isang emerhensiyang pampublikong kalusugan ng internasyonal na pag-aalala sa pangalawang pagkakataon sa loob ng dalawang taon, kasunod ng pagkalat ng virus sa mga bansang Aprikano.

*Agosto 16 – Nahalal na si Paetongtarn Shinawatra bilang Punong Ministro ng Thailand matapos pagsibak na Korte Suprema ng dating Punong Ministro na si Srettha Thavisin noong Agosto 14.

### Setyembre
*Setyembre 21 – Si Anura Kumara Dissanayaka ay nahalal bilang Pangulo ng Sri Lanka, na may ikalawang round ng pagbibilang ng boto na ginanap sa unang pagkakataon sa kasaysayan ng bansa.
*Setyembre 26 – Nag-anunsyo na tuluyan Mag-paalam ang Tagapagbalita na si Hoda Kotb ng Today Show sa NBC simula Pagtuntong Enero 10 sa susunod na taon.

### Oktubre
*Oktubre 1 – Si Shigeru Ishiba nahalal bilang Punong Ministro ng Hapon, kung saan siya'y papalit kay Fumio Kishida.

* Oktubre 20 - si Prabowo Subianto ay Nanumpa bilang Pangulo ng Indonesia at si Gibran Rakabuming Raka bilang Pangalawang Pangulo.

*Oktubre 21 - Nanumpa na si Lương Cường bilang Pangulo ng Vietnam.

### Nobyembre
*Nobyembre 5 – Nagsimula ng Eleksyon sa Estados Unidos.
*Nobyembre 8 – nanalo uli si Donald Trump sa pagkapangulo na Ikalawang Termino at Senador ng Ohio na si JD Vance magiging Pangalawang Pangulo sina Trump at Vance manunumpa sa Enero 20, 2025.

## Kamatayan
]]
]]
]]
]]
]]
]]
]]
]]
*Pebrero 6 – Sebastian Pinera, dating Pangulo ng Tsile.
*Marso 2 – Jaclyn Jose, Filipina aktres.
*Mayo 4 – Carlos J. Caparas, director,manunulat at Comic Illustrator.
*Mayo 19 – Ebrahim Raisi, ikawalong pangulo ng Iran
*Hulyo 19 – Nguyễn Phú Trọng, pangulo ng Biyetnam mula 2018 hanggang 2021 at naging Pangunahing Kalihim ng Partido Komunista ng Biyetnam mula 2011 hanggang sa kanyang kamatayan
*Agosto 4 – Lily Monteverde, film producer ng Regal Entertainment.
*Setyembre 27 – Maggie Smith, aktres *Harry Potter*.
*Oktubre 16 – Liam Payne, mang-aawit at miyembro ng One Direction.
*Nobyembre 3 – Maita Ejercito, aktres, politika at asawa ni ER Ejercito.
*Nobyembre 18 – Mercy Sunot, bokalista ng bandang Aegis.
*Disyembre 14 – Hilarion "Larry" M. Henares Jr., ekonomista at host ng *Make my Day* sa UNTV at ama ni Ronnie Henares.
*Disyembre 26 – Manmohan Singh, dating Punong Ministro ng India.
*Disyembre 29 – Jimmy Carter, ika-39 Pangulo ng Estados Unidos.

## Mga sanggunian
Kategorya:Taon
Kategorya:2024