Palarong Olimpiko sa Tag-init 1968

Ang **1968 Summer Olympics** (Espanyol: *Juegos Olímpicos de Verano de 1968* ), opisyal na kilala bilang **Mga** **Laro ng XIX Olympiad**, ay isang pandaigdigang palarong pampalakasan na ginanap sa Lungsod ng Mehiko, Mehiko, mula Oktubre 12 hanggang ika-27. 

Ito ang mga unang Palarong Olimpiko na itinanghal sa Latin America at ang una na itinanghal sa isang bansang nagsasalita ng Espanyol. Sila ang kauna-unahang palaro na gumamit ng makinis na *track* para sa mga kumpetisyon sa track at field sa halip na ang tradisyonal na *cinder track*. 

Ang Palarong 1986 ang pangatlo na ginanap sa huling sangkapat ng taon, pagkatapos ng Palarong 1956 sa Melbourne at ang Palarong 1964 sa Tokyo. Ang Kilusang Mag-aaral ng Mehiko ng 1968 ay nangyari kasabay ang Palarong Olimpiko at inuugnay sa panunupil ng gobyerno.  

Ang Estados Unidos ang nanalo ng pinakamaraming ginto at pangkalahatang mga medalya sa huling pagkakataon hanggang 1984.

## Pagpili sa punong-abalang lungsod 
right|thumb|250x250px| Ang pambungad na  seremonya ng 1968 Mga Larong Olimpikong Tag-init sa Estadio Olímpico Universitario sa Mexico City.
Noong Oktubre 18, 1963, sa ika-60 sesyon ng IOC sa Baden-Baden, Kanlurang Alemanya, ang Lungsod ng Mexico ang nagwagi sa kanilang pagtataya mula sa Detroit, Buenos Aires at Lyon upang pagdausan ng palaro.  

## Olimpikong paghatid ng sulo 
Ang paghahatid ng sulo ng 1986 ay halaw sa ruta na binaybay ni Christopher Columbus patungo sa Bagong Mundo, maglalakbay mula sa Greece hanggang sa Italya at Espanya hanggang sa isla ng San Salvador sa Bahamas, at pagkatapos ay papunta sa Mexico.  Ang Amerikanong eskultor na si James Metcalf, isang dayuhan sa Mexico, ang nanalo sa komisyon upang idisenyo ang Olimpikong sulo para sa Palarong Tag-init. 

## Hindi malilimutang mga kaganapan 
[thumb| [Adolfo López Mateos|Si Adolfo López Mateos, pangulo ng Mexico mula 1958 hanggang 1964 at unang pinuno ng Komite ng Organisasyon ng 1968 Summer Olympics ]]

## Mga kontrobersya 
### Timog Aprika 
Inimbitahan ang South Africa sa palaro, sa pag-unawa na ang lahat ng segregasyon at diskriminasyon sa isport ay aalisin sa Palarong 1972. Gayunpaman, ipinangako ng mga bansang Aprikano at mga atletang Amerikanong Amerikano na i-boycott ang mga Palaro kung naroroon ang Timog Africa, at ang mga bansang Eastern Bloc ay nagbanta na gawin din. Noong Abril 1968, pinasiyahan ng IOC na "ito ay magiging pinaka hindi marunong para sa South Africa na makilahok".  

### Pagpaslang sa Tlatelolco 
Tumugon sa lumalaking kaguluhan at protesta ng lipunan, ang gobyerno ng Mexico ay tumaas na pagsugpo sa pang-ekonomiya at pampulitika, laban sa mga unyon sa paggawa lalo na, sa dekada ng pagbuo hanggang sa Olympics. Ang isang serye ng mga martsa ng protesta sa lungsod noong Agosto ay nagtipon ng makabuluhang pagdalo, na may tinatayang 500,000 na nakikibahagi noong Agosto 27. Inutusan ni Pangulong Gustavo Díaz Ordaz ang pananakop    ng National Autonomous University of Mexico noong Setyembre, ngunit nagpatuloy ang mga protesta. Gamit ang katanyagan na dinala ng Olympics, ang mga mag-aaral ay nagtipon sa Plaza de las Tres Culturas sa Tlatelolco upang tawagan ang higit na mga karapatang sibil at demokratiko at ipinakita ang pag-disdain para sa mga Olimpiko na may mga slogan tulad ng *¡Walang queremos olimpiadas, queremos revolución!* ("Ayaw namin ng Olympics, gusto namin ng rebolusyon!" ).   

Sampung araw bago ang pagsisimula ng Palarong Olimpiko, inutusan ng gobyerno ang pagtitipon sa Plaza de las Tres Culturas na masira. Ilang 5000 sundalo at 200 maliit na tangke ang pumalibot sa plaza. Daan-daang mga nagpoprotesta at sibilyan ang napatay at mahigit sa 1000 ang naaresto. Sa oras na iyon, ang kaganapan ay nailarawan sa pambansang midya bilang pagsugpo ng militar saisang marahas na pag-aalsa ng mga mag-aaral, ngunit sa paglaon ng pagsusuri ay nagpapahiwatig na ang pagtitipon ay mapayapa bago ang pagsulong ng hukbo.    

### Saludo sa Itim na Kapangyarihan 
thumb|224x224px| Ang gintong medalista na si Tommie Smith (gitna) at tansong medalista na si John Carlos (kanan) na nagpapakita ng nakataas na kamao sa podium pagkatapos ng 200 m na lahi
Noong Oktubre 16, 1968, ang mga Aprikanong Amerikano na *sprinters* na sina Tommie Smith at John Carlos, ang mga ginto at tansong medalista sa 200-metrong karera, ay naganap sa podium para sa seremonya ng medalya na nakasuot ng itim na medyas na walang sapatos at mga karapatang pantao, ang mga ulo at bawat defiantly ay nakataas ang isang itim na gloved na kamao habang ang Star Spangled Banner ay nilalaro, sa pagkakaisa sa Kilusang Itim na Kalayaan sa Estados Unidos. Parehong miyembro ng Olympic Project for Human Rights . Ang pangulo ng International Olympic Committee (IOC) na si Avery Brundage ay itinuturing na isang pahayag na pampulitika na hindi nararapat para sa apolohikal, internasyonal na forum ng Mga Larong Olimpiko na inilaan. Bilang tugon sa kanilang mga aksyon, inutusan niya sina Smith at Carlos na suspindihin mula sa koponan ng US at ipinagbawal mula sa Olympic Village. Nang tumanggi ang US Olympic Committee, nagbanta ang Brundage na ipagbawal ang buong track ng US. Ang banta na ito ay humantong sa pagpapatalsik ng dalawang atleta mula sa Mga Palaro.  

Si Peter Norman, ang sprinter ng Australia na pangalawa sa 200-metrong karera, ay nagsuot din ng isang tsapa ng Olimpikong Proyekto para sa Human Rights sa seremonya ng medalya. Si Norman ang siyang nagmungkahi na sina Carlos at Smith ay magsuot ng isang guwantes bawat isa. Ang kanyang mga pagkilos ay nagresulta sa kanya na punahin ng midya sa Australia  at isang pagpuna ng mga awtoridad ng Olympic ng kanyang bansa. Hindi siya ipinadala sa mga laro ng 1972, sa kabila ng maraming beses na gumagawa ng oras ng kwalipikasyon,  kahit na naiiba ang opinyon sa kung iyon ay dahil sa 1968 na protesta.  Kapag nag-host ang Australia ng 2000 Summer Olympics, wala siyang bahagi sa pambungad na seremonya, kahit na ang kabuluhan nito ay pinagtatalunan din.  Noong 2006, pagkamatay ni Norman dahil sa isang atake sa puso, sina Smith at Carlos ay mga palyete sa libing ni Norman.  

### Věra Čáslavská 
Sa isa pang kilalang insidente sa gymnastics na kumpetisyon, habang nakatayo sa medalya ng medalya pagkatapos ng panghuling panghimpapawid ng kaganapan sa sinag, kung saan Natalia Kuchinskaya ng Unyong Sobyet ay kontrobersyal na kinuha ang ginto, Czechoslovakian gymnast Věra Čáslavská tahimik na pinihit ang kanyang ulo at umalis sa paglalaro ng pambansang awit ng Sobyet. Ang pagkilos ay tahimik na protesta ni Čáslavská laban sa kamakailang pagsalakay ng Sobyet sa Czechoslovakia . Ang kanyang protesta ay naulit nang tinanggap niya ang kanyang medalya para sa kanyang regular na pag-eehersisyo sa sahig kapag binago ng mga hukom ang paunang mga marka ng Sobiyet na si Larisa Petrik upang pahintulutan siyang makagapos kay Čáslavská para sa ginto. Habang ang mga kababayan ni Čáslavská ay suportado ang kanyang mga aksyon at ang kanyang walang tigil na pagsalungat sa komunismo ( pinirma niya sa publiko at suportado ang " Dalawang Libo-libong Salita " ni Ludvik Vaculik ), ang bagong rehimen ay tumugon sa pamamagitan ng pagbabawal sa kanya mula sa parehong mga kaganapan sa palakasan at paglalakbay sa internasyonal nang maraming taon at ginawa siya ay isang outcast mula sa lipunan hanggang sa pagbagsak ng komunismo. 

## Mga Lugar 
* Agustín Melgar Olympic Velodrome - Pagbibisikleta (track) 
* Arena México - Boksing 
* Avándaro Golf Club - Equestrian (eventing) 
* Campo Marte - Equestrian (dressage, jump individual) 
* Campo Militar 1 - Modern pentathlon (pagsakay, pagtakbo) 
* Club de Yates de Acapulco - Paglalayag 
* Estadio Azteca - Football (panghuling) 
* Estadio Cuauhtémoc - Mga preliminary ng Football 
* Estadio Nou Camp - Mga preliminary ng Football 
* Estadio Olímpico Universitario - Athletics (din 20 &nbsp; km at 50 &nbsp; km lakad), Mga seremonya (pagbubukas / pagsasara), Equestrian (jumping team) 
* Fernando Montes de Oca Fencing Hall - Fencing, Modern pentathlon (fencing) 
* Francisco Márquez Olympic Pool - Diving, Modern pentathlon (paglangoy), Paglangoy, Water polo 
* Arena Insurgentes - Wrestling 
* Insurgentes Theatre - Pag-aangat ng timbang 
* Jalisco Stadium - Mga preliminary ng Football 
* Juan de la Barrera Olympic Gymnasium - Volleyball 
* Juan Escutia Sports Palace - Basketball, Volleyball 
* Municipal Stadium - Field hockey 
* Pambansang Auditorium - Gymnastics 
* Arena Revolución - Volleyball 
* Satellite Circuit - Pagbibisikleta (indibidwal na lahi ng kalsada, pagsubok sa oras ng kalsada) 
* University City Swimming Pool - Water polo 
* Vicente Suárez Range Range - Modern pentathlon (pagbaril), Pamamaril 
* Virgilio Uribe Rowing at Canoeing Course - Canoeing, Rowing 
* Zócalo - Athletics (pagsisimula ng marathon) 

## Mga pampalakasan 
Ang 1968 na programa ng Summer Olympic ay nagtampok ng 172 mga kaganapan sa sumusunod na 18 palakasan: 
* Aquatics
**
**
**
*
*
*
*
*
** Road (2)
** Track (5)
*
** Dressage (2)
** Eventing (2)
** Jumping (2)
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
** Freestyle (8)
** Greco-Roman (8)

### Ang palakasan ng demonstrasyon 
* Basque pelota 
* Tennis 

Tumanggi ang mga organizer na magdaos ng isang judo tournament sa Olympics, kahit na ito ay isang buong-medalyang isport apat na taon na ang nakakalipas . Ito ang huling beses na hindi kasama si Judo sa mga larong Olimpiko. 

## Mga kalahok na Pambansang Komite ng Olimpiko 
Ang East Germany at West Germany ay nakipagkumpitensya bilang magkahiwalay na mga nilalang sa kauna-unahang pagkakataon sa isang Summer Olympiad, at mananatili ito sa pamamagitan ng 1988. Nakipagkumpitensya sa unang pagkakataon si Barbados bilang isang malayang bansa. Nakikipagkumpitensya din sa kauna-unahang pagkakataon sa isang Summer Olympiad ay ang British Honduras (ngayon ay Belize ), Central African Republic, ang Demokratikong Republika ng Congo (bilang Congo-Kinshasa), El Salvador, Guinea, Honduras, Kuwait, Nicaragua, Paraguay, Sierra Leone, at Estados Unidos Virgin Islands . Bumalik ang Singapore sa Mga Laro bilang isang independiyenteng bansa matapos makipagkumpetensya bilang bahagi ng pangkat ng Malaysian noong 1964. Ang Suriname at Libya ay talagang nakipagkumpitensya sa kauna-unahang pagkakataon (noong 1960 at 1964, ayon sa pagkakabanggit, sumali sila sa Opening Ceremony, ngunit ang kanilang mga atleta ay umatras mula sa kumpetisyon. ) 
center|thumb|400x400px| Mga kalahok na bansa

## Kalendaryo 
: *Ang lahat ng mga petsa ay nasa Central Time Zone ( UTC-6 )* 

## Nakipag-boykot na mga bansa 
Ang Hilagang Korea ay umatras mula sa Palarong 1968 dahil sa dalawang insidente na humugot sa relasyon nito sa IOC. Una, hinadlangan ng IOC ang North Korea na track at mga atleta sa larangan mula sa 1968 Mga Laro dahil lumahok sila sa karibal ng Mga Laro ng Bagong Umuusbong Lakas (GANEFO) noong 1966. Pangalawa, inutusan ng IOC ang bansa na makilahok sa ilalim ng pangalang "North Korea" sa 1968 Games, samantalang ang bansa mismo ay mas gusto ang opisyal na pangalan nito bilang "Democratic People’s Republic of Korea".  

## Talaan ng medalya 
Ito ang nangungunang sampung mga nasyon na nanalo ng mga medalya sa Palarong 1968. Ang *host* na Mehiko ay nanalo ng siyam (9) na medalya sa kabuuan. 

## Tingnan din 
* 1968 Olympics Black Power salute

## Mga Sanggunian 
## Mga panlabas na kawing 
* "Mexico 1968" . Olympic.org . Komite sa Olimpikong Pandaigdig. 
* "Results and Medalists—1968 Summer Olympics" . Olympic.org . Komite sa Olimpikong Pandaigdig. 
* Ang Politika ng Hypocrisy - Mexico '68 
* Si Luis Castañeda, "Higit pa sa Tlatelolco: Akdang Disenyo, Media at Politiko sa Mexico '68" sa Grey Room 40 (Tag-init 2010) 
* Resulta ng 1968 Summer Olympics host ng mga kandidatura sa lungsod  
* Isang artikulo sa kontrobersya ng American Sprinters 
* Ang programa ng 1968 Mexico City Olympics 
* Gabay sa Pananaliksik sa Latin American at Caribbean Sport sa University of Illinois sa Urbana-Champaign