open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Polynomial

Sa matematika, ang **polinomial** o **damikay** ay isang pahayag na binubuo ng mga baryable, konstante at koepisyente, na nagsasangkot lamang ng operasyon ng pagdaragdag, pagbabawas, pagpaparami, at pagpapalakas sa mga di-negatibong buumbilang. Ang buning  f:R \rightarrow R ay isang polinomial kung ito'y maisusulat bilang:

f(x) = a_nx^n + a_{n - 1}x^{n - 1} + ... + a_1 x + a_0

kung saan ang mga numerong a_i ay miyembro ng pangkat ng mga real, at i = 0, 1, 2,..., n. Ang numerong n ang siyang digri ng polinomial. Mga halimbawa ng mga polinomial ay f(x) = 2x (linyar), g(x) = x^2 - 7x (kwadratiko), at h(x) = 1 - x^{10} (ikasampung digri ng polinomial).

Ang mga polinomial ay lumilitaw sa maraming larangan ng matematika at agham. Halimbawa, ang mga ito ay iginagamit upang bumuo ng mga ekwasyong polinomial, na nagkokodipika ng malawakang uri ng mga problema, mula sa mga elementaryang problemang salita hanggang sa mga masasalimuot na siyentipikong problema; ginagamit sila upang ipakahulugan ang mga punsyong polinomial, na nailalapat sa iba't ibang sitwasyon, kabilang ang payak na kimika, pisika, ekonomika at agham panlipunan; at ginagamit sila sa calculus at numerikal na analisis upang aproksimahin ang ibang mga punsyon. 

## Mga sanggunian
Ikalawang Batas ni Newton

Ang **ikalawang batas ni Newton** ay isa sa tatlong batas ng dinamika sa pisikang Newtonian. Isinasaad nito ang relasyon ng akselerasyon ng isang materyal na bagay sa pwersang dahilan ng akselerasyon nito. Sa madaling salita:

F = ma

kung saan ang F ay ang pwersa, m ang *mass* ng materyal na bagay, at a ang *acceleration* nito. Maaari rin nating isulat ang tumabasang ito bilang isang ordinaryong ekwasyong diperensiyal (*ordinary differential equation*):

F = m\frac{d^2 x}{dt^2}

kung saan ang x ay ang posisyon ng materyal na bagay sa isang partikular na oras na t. Kung nais nating masaklaw ang kaso ng paggalaw sa dalawa o tatlong dimensiyon, mayroon tayong tumbasang bektor:

\vec{F} = m\frac{d^2 \vec{r}}{dt^2}

kung saan ang \vec{r} ay ang bektor na tumutukoy sa posisyon ng materyal na bagay sa oras na t.

Kategorya:Mekaniks na klasikal
Capricorn

thumb|Capricornus at the Wisconsin State Capitol.
Ang **Capricorn** ang pangsampung signos ng sodyak at pinamumunuan ng buntalang Saturn. Maraming astrologo na itinuturing na pinakamalakas na na signos ito sa sodyak.

Ang mga taong ito ay matipid, masipag, at nakatuon para maabot ang kanilang mga pangarap. Kung tatahakin nila ang matuwid na landas, maabot nila ang pinakarurok ng tagumpay. Kung kasamaan naman ang kanilang pinili, maaabot din nila ang rurok ng tagumpay, pero sigurong napakalakas ng kanilang paglagpak at pagkasira ng kanilang mga pinaghirapan. Halimbawa nito ang dating Presidente ng Estados Unidos na si Richard Nixon, isang Capricorn na napababa sa pagkakaluklok bilang Presidente dahil sa kakulangan ng integridad. Ito ay sa kadahilanang ang namumunong buntalang si Saturn ay parating nagbibigay ng matuwid na hustisya... kung anong itinanim ay siyang aanihin. Magtanim ng mabuting binhi, aani ng sagana. Magtanim ng pangit na binhi, aani din ng masama.

Praktikal ang mga Capricorn. Wala silang inuurungan. Mabuti at tapat na kaibigan pero masamang kaaway kasi di sila papatalo. Malinis silang trumabaho at metikuloso. Kung boss mo sila, pwepwersahin ka talaga nila magtrabaho na akala mo ay alipin ka.

Hindi natatagalan ng mga Capricorn ang mga pusisyong hindi sila ang pinuno. Gusto nilang nasusunod sila kahit na sa mga maliliit na bagay. Karaniwan, mahahaba talaga ang buhay ng mga Capricorn. Kapag bata pa ang mga ito, para silang matanda na kung mag-isip, pero kung tumanda naman sila akala mo mga bata pa.

Maliban sa pagiging seryoso ng mga Capricorn, sila din ay matipid, ambisyoso, praktikal, hindi pabigla-bigla kung kumilos, maasahan, parating nababahala, at napakasipag.

Interes ng mga Capricorn ay negosyo, materyal na tagumpay, at parating namumuno.

***Namumunong Buntala**: Saturn
***Pinamumunuan**: Ikasampung Bahay ng sodyak
***Kalidad**: Cardinal
***Elemento**: Lupa
***Pagsasalarawan**: Ambisyon
***Katanyagan**: Pagkamagalangin
***Depekto**: Mapangmata

Kung ang Capricorn ay nasa cusp  (bakuran) ng isang Bahay ng sodyak, o kung alin mang buntala ang nasa Capricorn, ang suliranin ng buntalang iyon, o ng Bahay na iyon, ay naiimpluwensiyahan ng disiplina sa sarili, ambisyon, walang pakialam, pagseseryoso, hangarin na maabot ang tagumpay, minsan pagkakandidato o pagiging isang kilala tao sa lipunan, pagtitipid minsan sobrang pagiging kuripot, kasipagan, at responsibilidad 

## Galeriya

File:RR5110-0045R Козерог.gif
File:Capricornus symbol (bold).svg

## Mga sanggunian
Kategorya:Sodyak
Patristika

Ang **patristika** (mula sa Espanyol: *patrística*; Ingles: *patristics*) ang pag-aaral ng *mga ama ng simbahan*. Ang mga kasulatan ng "mga ama ng simbahan" bago ang Kristiyanismong Niceno noong 325 CE ay isinalin sa wikang Ingles noong isang ika-19 siglong sa isang koleksiyon ng mga amang ante-niceno o bago ang niceno. Ang mga kasulatang isinulat noong Unang Konseho ng Nicaea at hanggang sa Ikalawang Konseho ng Nicaea (787) ay tinipnon sa *mga amang Niceno at pagkatapos-ng-Niceno*.
Kategorya:Mga ama ng simbahan
Kategorya:Kristiyanismo
Ireneo

Si **Ireneo** (Griyego: Εἰρηναῖος) (ika-2 siglo CE – c. 202 CE) ang  obispo ng Lugdunum sa Gaul, ngayong Lyon sa Pransiya. Siya ang mahusay na kilala sa kanyang aklat na *Laban sa Erehiya* na isinulat noong c. 180  na umatake sa mga iba ibang mga paniniwala na sumasalungat sa kanyang paniniwala. Siya ang unang nagmungkahi ng pagtanggap lamang sa 4 na ebanghelyo at nangatwiran laban sa mga ibang pangkat na Kristiyano na gumagamit ng mga ebanghelyo na kaunti o higit pa sa 4. Ang kanyang katwiran sa pagtanggap *lamang* ng 4 na ebanghelyo ay: "*Ang mga ebanghelyo ay hindi posibleng higit o kaunti sa bilang. Dahil may apat na sulok ng daigdig na ating tinitirhan at apat na mga pangunahing hangin, at ang haligi at saligan ng simbahan ang ebanghelyo, at espirito ng buhay, akmang may apat na saligan na saan man ay humihinga ng kawalang korupsiyon at muling bumubuhay ng mga tao.*" 

Si Irenaeus ang unang Kristiyano na nagbigay ng mga pangalan sa 4 na ebanghelyong kanyang tinanggap (Ebanghelyo ni Mateo, Ebanghelyo ni Marcos, Ebanghelyo ni Lucas at Ebanghelyo ni Juan). Bagaman sinipi niya ang karamihan ng mga aklat sa naging kanon ng Bagong Tipan, hindi niya binanggit o sinipi ang Sulat kay Filemon, 2 Pedro, 3 Juan at Sulat ni Judas. Kabilang sa mga "kasulatang" kanyang sinipi ang 1 Clemente at Pastol ni Hermas. 

Kanyang sinalungat ang Kristiyanismong Gnostisismo sa kanyang aklat na *Ukol sa Pagtukoy at Pagpapabagsak ng tinatawag na Gnosis* o  mas kilala bilang *Laban sa Erehiya*. Bago ang pagkakatuklas ng mga kasulatang gnostiko sa Aklatang Nag Hammadi noong 1945, ang paglalarawan ni Ireneus ang tanging alam na paglalarawan ng Gnostisismo. Ayon sa mga skolar, maling kinatawan o maling naunawaan ni Irenaeus ang mga paniniwala ng mga gnostikong Kristiyano. Halimbawa, kanyang inilarawan ang mga pangkat gnostiko bilang mga hayok sa laman gayong ang mga kasulatang gnostiko ay nagtataguyod ng pagpipigil sa pakikipagtalik na mas masidhi pa kesa sa mga kasulatan ng mga kalaunang naging *ortodoksiya* na tumuligsa sa mga gnostiko.

Si Irenaeus rin ang unang Kristiyano na gumamit ng doktrinang apostolikong paghalili upang salungatin ang kanyang mga katunggali.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga ama ng simbahan
Kategorya:Mga santo ng Silangang Ortodokso
Kategorya:Gnostisismo
Lyon

Ang **Lyon** (; , locally: ;  ; historikal na binabaybay bilang *Lyons*) ay isang lungsod sa gitnang silangang Pransiya sa rehiyong Rhône-Alpes na matatagpuan sa pagitan ng Paris at Marseille. Sa etimolohiya, ito ay nauugnay sa diyos na Keltikong Lugoves, Lugh, Laon at Leiden. Ang Lyon ay matatagpuang mga  mula sa Paris,  mula sa Marseille,  mula sa Strasbourg,  mula sa Geneva,  mula sa Turin. Ang mga residente ng siyudad na ito ay tinatawag na mga *Lyonnais*.

Ang tipon ng Lyon ay 484,344 (2010). Kasama ng mga suburb at mga bayang satellite nito, ang Layon ang bumubuo ng pinakamalaking conurbation sa Pransiya sa labas ng Paris na may tipong mga 1,551,228 (2010); its overall metropolitan area was estimated to have a population of 2,118,132. Ang rehiyong urbano nito ay kumakatawan sa kalahati ng tipon ng rehiyong Rhône-Alpes na may  2.9&nbsp;milyong naninirahan. Ang Lyon ang kabisera ng rehiyong ito gayundin ang kabisera ng mas maliit na Rhône département.

Ang lungsod na ito ay kilala para sa mga palatandaang historikal at arkitektural at tinuturing na isang UNESCO World Heritage Site. Ang Lyon ay makasaysayang kilala bilang isang mahalagang pook para sa pagyayari at paghahabi ng seda at sa modernong panahon ay nagkaroon ng reputasyon bilang kabisera ng gastronomiya sa Pransiya. Ito ay may malaking papel sa kasaysayan ng pelikula dahil kay Auguste and Louis Lumière na nag-imbento ng cinematographe sa Lyon. Ang siyudad ay kilala sa sikat nitong pistang liwanag na 'Fête des Lumières' na nangyayari kada Disyembre 8 at tumatagal ng 4 na araw na nagbigay ng pangalan ditong Kabisera ng mga Liwanag. Ang isang alamat ay nagsasalaysay na si Birheng Maria ay nagligtas sa lungsod mula sa isang salot at bilang pasalamat ay nagtayo ng isang rebulto sa kanya. Sa ekonomiya, ang Lyon ay isang pangunahing sentro ng pagbabangko gayundin sa mga industriyang kimikal, parmasyutikal at biotech. Ang siyudad ay naglalaman ng malaking industriyang software na may partikular na pagtutuon sa mga video game. Ang Lyon ang kinaroroonan ng mga internasyonal na headquarters ng Interpol, Euronews at International Agency for Research on Cancer. Sa ilang mga sukatan, ang Lyon ay may ranggong ika-2 sa Pransiya bilang isang sentrong pang-ekonomiya at sentrong kombensiyon. Lyon was ranked 8th globally and 2nd in France for innovation in 2011. Ito ay may ranggong ika-2 sa Pransiya at ika-38 sa buogn mundo sa Mercer's 2010 liveability rankings.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga komuna ng Rhône (departamento)
Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya
Lolita Rodriguez

Si **Lolita Rodriguez** (Enero 29, 1935 – Nobyembre 28, 2016) ay isang artistang Pilipina.

## Pelikula
*1992 Lucia 
*1985 Paradise Inn ... Ester 
*1979 Ina ka ng anak mo 
*1979 Ina, kapatid, anak ... Pura 
*1976 Lunes, Martes, Miyerkules, Huwebes, Biyernes, Sabado, Linggo 
*1976 Bakit ako mahihiya...? 
*1976 Mortal ... Anino 
*1974 Tatlo, dalawa, isa ... Rosenda (segment "Bukas, Madilim, Bukas") 
*1974 Tinimbang ka ngunit kulang ... Kuala 
*1971 Stardoom ... Toyang 
*1971 Tubog sa ginto ... Emma 
*1969 Ikaw
*1968 Arista ang aking asawa 
*1968 Donata ... Donata 
*1968 Kasalanan kaya? 
*1968 Liku-likong landas 
*1968 Sino ang may karapatan? 
*1967 Kapag puso'y sinugatan 
*1967 Nagaapoy na Dambana 
*1966 Hindi nahahati ang langit 
*1966 Ang iniluluha ko'y dugo 
*1966 Bakit pa ako isinilang? 
*1966 Dugo ang kulay ng pag-Ibig 
*1966 Los Buenos samaritanos (short) 
*1966 Saan ka man naroroon 
*1965 Alaala ng lumipas 
*1965 Kay tagal ng umaga 
*1965 Paano kita lilimutin 
*1964 Sa kuko ng lawin 
*1964 Sa bilis, walang kaparis 
*1964 Andres Bonifácio (Ang supremo)
*1964 From Tokyo with Love 
*1963 Ang manananggol ni Ruben
*1963 Sapagkat kami'y tao lamang
*1963 Trudis liit
*1962 Pitong kabanalan ng isang makasalanan
*1962 The Big Broadcast 
*1962 Diegong Tabak 
*1962 Mga anak ng Diyos 
*1962 Sa bawat punglo 
*1961 Octavia 
*1961 Apat na yugto ng buhay 
*1961 Halik sa lupa
*1961 Makasalanang daigdig
*1961 Nakasakdal sa langit 
*1961 Wen manang 
*1960 Syete Amores ... (segment "Ilocano Story") 
*1960 Ginang Hukom ... (segment "Gabing walang umaga") 
*1960 Salamat po, doktor 
*1960 Lupa sa lupa 
*1960 Ipagdarasal kita
*1960 Laura 
*1960 Tatlong patak ng luha 
*1959 Cicatriz 
*1959 Tanikalang apoy 
*1959 Pitong pagsisisi 
*1959 Alipin ng palad 
*1959 Kilabot sa Makiling 
*1958 Condenado
*1958 Talipandas
*1958 Mapait na lihim
*1958 Kundiman ng puso 
*1957 Taga sa bato
*1957 Busabos 
*1957 Gabi at araw
*1957 Tarhata ... Tarhata 
*1957 Sino ang maysala 
*1957 Veronica 
*1956 Kanto Girl 
*1956 Gilda 
*1956 Tumbando caña ... Patricia 
*1955 Binibining kalog 
*1955 Contravida 
*1955 Rosana 
*1955 Batas ng alipin 
*1955 Sa dulo ng landas
*1955 Bulaklak sa parang
*1955 Lola Sinderella 
*1954 Dumagit 
*1954 Tres ojos 
*1954 Jack and Jill ... Jock 
*1954 Bondying 
*1954 Sabungera 
*1954 Pilya 
*1954 Tres muskiteros ... Cameo (as Lolita Marquez) 
*1953 Ang ating pag-ibig ... Extra (as Lolita Marquez) 
*1953 Apat na taga 
*1953 Cofradia ... Extra (as Lolita Marquez) 

## Mga Parangal  
Kaurian:Mga artista mula sa Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1935
Kategorya:Namatay noong 2016
Eklipse ng araw sa Nobyembre 3, 2013

Isang buong eklipse ng araw ang magaganap sa Nobyembre 3, 2013. Ito ay isang *hybrid eclipse* ng araw na may magnitud na 1.0159. Ganap na makikita mula sa hilaga ng Karagatang Atlantiko (silangan ng Florida) hanggang Aprika (Gabon, R. Konggo, D.R. Konggo, Uganda), na may pinakamataas na haba na 1 minuto at 39 segundo na makikita sa timog ng Baybaying Garing at Ghana.

## Mga larawan 
Talaksan:SolarEclipse2013Nov03H.GIF

## Mga sanggunian 
*Tsart at istatistika ng eklipse batay kay Fred Espenak, NASA/GSFC
**Interaktibong mapa ng Google
**Elemento ng Besselian

Kategorya:2013 sa agham
Tamu Massif

Ang **Tamu Massif** ay isang hindi aktibong bulkang kalasag na makikita sa hilagang-kanluran ng Karagatang Pasipiko. Ang pagkatuklas ay inihayag noong 5 Setyembre 2013. Ito ay ang pinakamalaking bulkan sa Daigdig at isa sa mga pinakamalaki sa Sistemang solar. Matatagpuan ito sa loob ng Shatsky Rise mahigit kumulang  silangan ng Hapon. Ang rurok ay namamalagi halos  sa ibaba ng kalatagan ng karagatan, at ang lapad ay umaabot mahigit kumulang  lalim. sa loob ng Shatsky Rise na isa nang pinakamalaking bulkan sa mundo. Ang kanyang simboryong bilog ay umaabot sa sukat na , pangkalahatan mahigit na , mas malaki kaysa Mauna Loa na matatagpuan sa Kapuluang Hawayano , at higit na maliit ng halos kalahati ng sukat sa higanteng bulkan ng Marte, ang Olympus Mons. Ang buong paligid ay binbuo ng basalto. Ang mga dalisdis nito ay napakakaunti, sumasaklaw, mababa sa kalahati ng isang digri hanggang isang digri sa tuktok. Pwede maihahambing ang sukat sa Bagong Mehiko

## Pangalan 
*Tamu* ay ang daglat ng Unibersidad ng Texas A&M kung saan si William Sager, isang propesor sa Heolohiya ng Unibersidad ng Houston at isa sa mga pangunahing siyentipiko na pinag-aralan ang bulkan, nakaraang sinabi. Massif, ibig sabihin ay malaki at mabigat sa wikang Pranses, ay isang malaking bundok, o isang seksiyon pang-ibabaw na anyo ng isang planeta na naghiwalay ng mga *faults* at *flexures*.

## Talababa 
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
* Mga numero mula sa akademikong ulat (doi:10.1038/ngeo1934):
** mapa
** takbo ng sonar reflection A-B
** takbo ng sonar reflection C-D

Kategorya:Bulkan
Straw man

Ang isang **straw man** (taong dayami) na kilala sa UK bilang **Aunt Sally** ay isang uri ng argumento at isang impormal na palasiya o fallacy batay sa misreprentasyon o maling pagkakatawan ng posisyon ng katunggali. Ang "pag-atake sa isang strawman" ay paglikha ng ilusyon na napamali ang isang proposisyon sa pamamagitan ng pagpapalit rito ng isang superpisyal na katulad ngunit hindi katumbas na proposiyon(ang "straw man") at pamalian ito nang hindi aktuwal na napamali ang orihinal na proposiyon.

Kategorya:Mga palasiya sa lohika
Cherry picking

Ang **Cherry picking** (pagpitas ng seresa), **pagsupil ng ebidensiya** o **palasiya ng hindi kumpletong ebidensiya** ang akto ng pagturo sa mga indibidwal na kaso o mga datos na tila kumukumpirma sa isang partikular na posisyon habang hindi pinapansin ang mahalagang bahagi nito o mga kaugnay na datos nito na maaaring sumasalungat sa posisyong ito. Ito ay isang uri ng palasiya ng pagpili ng pagbibigay pansin na ang pinakakaraniwang halimbawa ang pagkiling sa kompirmasyon. Ang cherry picking ay maaaring gawin nang sinasadya o hindi. 

Ang katagang *cherry picking* ay batay sa pagpitas ng prutas na seresa na ang pumipitas ay inaasahang pipili lamang ng pinakahinog at pinakamalusog na mga prutas. Dahil dito, ang nagmamasid na nakakakita lamang ng napitas na prutas ay maling magbibigay konklusyon na ang karamihan o kahit lahat ng prutas ay nasa gayong mabuting kondisyon. Ito ay nagbibigay sa mga nagmamasid ng maling impresyon ng kalidad ng prutas sa puno. 
Kategorya:Mga palasiyang impormal
Seresa

Ang **seresa** o **cherry** ang prutas ng maraming mga halaman ng genus na  *Prunus* at isang malamang drupe (batong prutas). Ang mga prutas na seresa na kinakalakal ay karaniwang nakukuha mula sa isang limitadong bilang ng species kabilang ang mga cultivar ng matamis na seresa na *Prunus avium*. 
Kategorya:Prunus
Pagkiling sa kompirmasyon

Ang *pagkiling/bias sa kompirmasyon*' (confirmation bias) ay kagawian ng mga tao na pumabor o pumili ng impormasyon na kumukumpirma o nagpapatunay ng kanilang mga paniniwala o pananaw. Ang mga tao ay nagpapakita ng pagkiling na ito kapag nagtitipon sila o umaalala ng impormasyon na pinipili o kapag kanilang pinapakahulugan ito sa isang paraang kumikiling sa kanilang paniniwala.  Ang epektong ito ay mas malakas para sa mga punong puno ng emosyon na mga isyu at sa malalim na mga paniniwala. Kanila ring pinapakahulugan ang mga hindi malinaw na ebidensiya bilang sumusuporta sa kanilang paniniwala. Ang may pagkiling na paghahanap, interpretasyon at memorya ay hinimok upang ipaliwanag ang polarisasyon ng saloobin (kapag ang hindi pagkakasundo ay nagiging mas sukdulan kahit ang mga magkaibang partido ay nalantad sa parehong ebidensiya), patuloy na paniniwala sa kanilang paniniwala (kapag patuloy ang paniniwala kapag ang ebidensiya sa kanilang paniniwala ay naipakitang hindi totoo o mali), ang hindi makatwirang epektong nangunguna (ang mas malaking pag-asa sa impormasyong maagang naenkwentro sa serye) at mailusyong ugnayan (kapag maling natatanto ang ugnayan sa pagitan ng dalawang pangyayari o sitwasyon). Ang sunod sunod na mga eksperimento noong mga 1960 ay nagmumungkahi na ang mga tao ay may pagkiling tungo sa pagkukumpirma ng kanilang mga umiiral na paniniwala. Ang mga paliwanag para sa mga napagmasdang pagkiling sa kompirmasyon ay kinabibilangan ng wishful thinking, at limitadong kakayahan ng tao na magproseso ng impormasyon. Ang isa pang paliwanag ay ang mga tao ay nagpapakita ng pagkiling sa kompirmasyon dahil kanilang tinitimbang ang mga gastos sa pagiging mali sa halip na mag-imbestiga sa neutral at pamamaraang siyentipiko. Ang pagkiling sa kompirmasyon ay nag-aambag sa labis na pagtitiwala sa mga pansariling paniniwala at maaaring magpanatili o magpalakas ng mga paniniwala kapag ito ay sinasalungat ng ebidensiya. Ang mga hindi maayos na desisyon dahil sa pagkiling na ito ay natagpuan sa mga kontekstong pampolitika at pangorganisasyon.

Kategorya:Mga palasiya sa lohika
Kategorya:Mga pagkiling na kognitibo
Patunay sa pamamagitan ng halimbawa

Ang **pagpapatunay sa pamamagitan ng halimbawa** o **hindi angkop na paglalahat** ay isang palasiyang lohikal kapag ang isa o higit pang mga halimbawa ay inaangkin bilang patunay para sa isang mas pangkalahatang pahayag. 
## Halimbawa
*Alam ko na ang x na isang kasapi ng pangkat na X ay may katangiang P. Kaya, ang lahat ng ibang mga elemento ng X ay may katangiang P.
*Nakita ko ang isang taong pumatay ng isang tao. Kaya ang lahat ng mga tao ay mamamatay tao. 
*Nakita ko ang mga gypsy na nagnakaw. Kaya, ang lahat ng mga gyspy ay magnanakaw.

## Kapag balido
Ang argumento sa pamamagitan ng halimbawa ay balido kapag ito ay humahantong mula sa isang singular na premisa tungo sa eksistensiyal na konklusyon. 
Halimbawa
:Si Socrates ay matalino.
:Kaya, ang isang tao ay matalino.

Ito ay impormal na bersiyon ng patakarang lohikal na eksistensiyal na introduksiyon o ekistensiyal na paglalahat. 
Sa pormal na paglalarawan ay:
: \underline{\varphi (\beta / \alpha)}\,\!
: \exists \alpha\, \varphi\,\!

Kategorya:Mga palasiyang pormal
Begging the question

Ang ***begging the question*** (Latin **petitio principii**, "pagpapalagay ng simulang punto" na hinango mula sa orihinal na wikang Griyegong τὸ ἐν ἀρχῇ αἰτεῖσθαιm, "pagtatanong ng orihinal na punto" sa *Analytica Priora* ni Aristoteles) o **pagsusumamo sa tanong** o **hingin ang tanong** o **ipagmakaawa ang tanong** (literal na mga  salinwika) ay isang lohikal na palasiya (*baluktot na pangangatwiran*), na nangyayari kapag ang premisa ng argumento ay nagpapalagay na ang konklusyon ay totoo nang walang patunay na ito ay totoo. Ito ay kadalasang tinatawag na pangangatwirang paikot-ikot bagaman ito ay itinuring na natatangi mula rito. 

## Halimbawa
*Dapat kang magmaneho sa kanang panig ng kalsada dahil ito ang sinasabi ng batas at ang batas ay batas.

Ang pagmamanaho sa kanang panig ng kalsada ay inaatas ng batas (sa ilang bansa) kaya kapag tinatanong ng isa kung bakit ito dapat gawin, kanilang kinukwestiyon ang batas. Gayunpaman, kung ang isa ay nag-aalok ng dahilan na sundin ang batas na ito at simple nitong sasabihin na "*dahil ito ang batas*", ito ay isang *begging the question* (nagpapalagay ng simulang punto). Ito ay nagpapalagay ng pagiging balido ng pag-aangking kinukwestiyon sa simula.

Kategorya:Mga palasiyang impormal
Zyzomys pedunculatus

Ang ***Zyzomys pedunculatus***, (kilala rin sa tawag sa Ingles: *Central Rock Rat*,*Central Thick-tailed Rock-rat*,*Macdonnell Range Rock-rat* na literal na maisalin sa wikang Tagalog bilang **Gitnang Batong Daga**) ay isang uri ng hayop na rodentia mula sa pamilya ng Muridae. Ito ay matatagpuan lamang sa Australya.

Ito ay pinaniniwalaang napabilang sa mga hayop na nasa ekstinsiyon noong 2002 matapos ang malaking sunog sa tahanan nito, ngunit apat na halimbawa ang natagpuan noong 2010 sa Pambansang Liwasan ng Kanlurang MacDonnell. Noong 2013 muli itong natuklasan sa pamamagitan ng *motion-sensor cameras* sa Hilagang Teritoryo ng Haasts Bluff sa Pinagkatiwalang Katutubong Lupa, sa Kanluran ng Batis ng Alice.

## Mga sanggunian
## Mga panlabas na link
* Baillie, J. 1996.  *Zyzomys pedunculatus* .   2011 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 23 September 2011.

Kaurian:Rodentia
Kaurian:Daga
Pangangatwirang paikot-ikot

Ang **pangangatwirang paikot-ikot** o **circular reasoning** o **paradoxical thinking** o **circular logic** ay isang palasiyang lohikal na nangyayari kapag ang nangangatwiran ay nagsisimula sa kung ano ang tinatangka niyang patunguhan nito. Ang mga bahagi ng argumentong ito ay kadalasang balido dahil kung ang mga premisa ay totoo ay ang konklusyon ay totoo rin. Gayunpaman, ito ay walang silbi dahil ang konklusyon ang isa sa mga premisa. Ang lohikang paikot-ikot ay hindi makapagpapatunay ng konklusyon dahil kung ang konklusyon ay pinagdududahan, ang premisa na tumutungo dito ay pagdududahan rin. Ang begging the question ay isang anyo ng *pangangatwirang paikot-ikot*. Ang pangangatwirang paikot-ikot ay karaniwang nasa anyong: "*Ang A ay totoo dahil ang B ay totoo; ang B ay totoo dahil ang A ay totoo*". Ang lohikang paikot ikot ay mahirap makilala kung ito ay kinasasangkutan ng mas mahabang mga sunod sunod na proposisyon.

Kategorya:Mga palasiyang pormal
Palasya

Ang **palasya** o **fallacy** ay isang argumento o pangangatwirang gumagamit ng mababang uring pangangatwiran o isang baluktot na pangangatwiran. Ang argumeto ay isang palasya kung ang konklusyon nito ay totoo o hindi. Ang palasya ay maaaring pormal o impormal. Ang pagkakamaling mula sa mababang uri ng anyong lohikal ay tinatawag na palasyang pormal o simpleng isang *hindi balidong argumento*. Ang palasyang impormal ay pagkakamali sa pangangatwiran na hindi nagmumula sa hindi tamang anyong lohikal. Ang mga argumentong gumagamit ng mga palasyang impormal ay maaaring pormal na balido ngunit isa pa ring palasya.

Ang mga palasya ng **pagpapalagay** ay nabibigong magpatunay sa konklusyon sa pagpapalagay nito na totoo na ang konklusyon na walang ebidensiya. Ang mga palasya ng **mahinang paghango** ay nabibigong magpatunay ng konklusyon sa o kawalan o kakulangan ng ebidensiya. Ang mga palasya ng **distraksiyon** ay nabibigong magpatunay ng konklusyon sa mga walang kinalamang ebidensiya tulad ng emosyon. Ang mga palasya ng **kawalang linaw** ay nabibigong magpatunay ng konklusyon dahil sa kawalang linaw sa mga salita, parirala o baralira.

Ang ilang mga palasya ay sinasadya upang magmanipula o manghikayat sa pamamagitan ng pandaraya samantalang ang ilan ay hindi sinasadya dahil sa padalos dalos na pangangatwiran o dahil sa kamangmangan.

Si Aristoteles ang unang nagsistema ng mga pagkakamaling lohikal sa isang talaan. Ang *De Sophisticis Elenchis* ni Aristoteles ay kumikilala sa 13 palasya. Hinati niya ito sa dalawang pangunahing uri na batay sa wika. Hinati ni Richard Whately ang mga palasya sa dalawang pangkat: ang lohikal at materya; Ayon kay Whately, ang mga palasyang lohikal ay mga argumentong ang konklusyon ay hindi sumusunod mula sa mga premisa. Ang mga palasyang materyal ay hindi mga pagkakamaling lohikal dahil ang konklusyon ay sumusunod mula sa mga premisa. Kanyang hinati ang pangkat lohikal sa dalawa na purong lohikal at semi-lohikal. Ang semi-lohikal ay kinabibilangan ng lahat ng mga sopismo ni Aristoteles maliban sa  ignoratio elenchi, petitio principii, at non causa pro causa na nasa pangkat materyal.

Kategorya:Mga palasiya sa lohika
Ignoratio elenchi

Ang **Ignoratio elenchi** o **konklusyong walang kinalaman** ay isang palasiyang impormal ng pagtatanghal ng argumento na maaaring lohikal na balido ngunit nabibigong tugunan ang isinasaalang alang na isyu.

Kategorya:Mga palasiya sa kabuluhan
Madaliang paglalahat

Ang **madaliang paglalahat** o **hasty generalization** ay isang palasiyang impormal ng maling paglalahat batay sa hindi sapat na ebidensiya o paglundag sa konklusyon nang hindi nagsasaalang alang sa lahat ng mga variable. Sa estadistika, ito ay kinasasangkutan ng pagbatay sa malawakang mga konklusyon tungo sa estadistika ng isang survey mula sa isang maliit na sampol na nabibigong sapat na kumatawan sa buong populasyon. Ang kabaligtaran nito ang tamad na induksiyon o pagtanggi sa makatwirang konklusyon ng induktibong argumento.
## Mga ibang pangalan
*Palasiya ng hindi sapat na estadistika
*Palasiya ng hindi sapat na sampol
*Paglalahat mula sa partikular
*Paglundag sa konklusyon
*Madaliang induksiyon
*Batas ng maliliit na bilang
*Hindi kumakatawang sampol
*Secundum quid
Kategorya:Mga palasiyang induktibo
Baryableng random

Sa probabilidad at estadistika, ang isang **baryableng random** o **alisagang aligin** () ay isang buning nagtatakda ng tunay na bilang sa bawa't elemento ng tangkas ng halimbagay *(sample space.)* Nauuri sila bilang hiwalayin (diskreto) o tuluyan. Ang punsiyon na naglalarawan ng mga posibleng halaga ng isang baryableng random at mga nauugnay na probabilidad dito ay kilala bilang distribusyong probabilidad. Ang mga realisasyon ng isang baryableng random na mga resulta ng alisagang pagpili ng mga halaga ayon sa distribusyong probabilidad ng baryable ay tinatawag na mga alisagang paalig.
## Mga sanggunian 
Kategorya:Pagkaalisaga
Kategorya:Mga baryable (matematika)
Kategorya:Agham pangkompyuter
Kategorya:Teoriya ng probabilidad
Kategorya:Teoriyang estadistiko
Estadistikang deskriptibo

Ang **estadistikang deskriptibo** o **estadistikang paglalarawan** ang disiplina ng paglalarawan ng mga pangunahing katangian ng isang kalipunan ng mga datos. Ito ay itinatangi mula sa estadistikang imperensiyal sa kadahilanang ang estadistikang deskriptibo ay naghahangad na ibuod ang isang sampol sa halip na magkaroon ng kaalaman tungkol sa populasyon na ang sampol ay pinaniniwalaang kumakatawan. Ang ilang mga pagsukat na karaniwang inilalarawan upang ilarawan ang isang hanay ng datos ang sentral na kagawian na kinabibilangan ng mean, median at mode at mga sukat ng pagkakaiba o pagkalat na kinabibilangan ng standard deviation, kurtosis at skewness.

Kategorya:Summary statistics
Estadistikang umperensiyal

Sa estadistika, ang **Estadistikang imperensiyal**  ang proseso ng paghinuha ng konklusyon mula sa mga datos na sumasailalim sa random na bariasyon o pagkakaiba halimbawa, ang mga pagkakamaling pangobserbasyon o bariasyon ng pagsasampol. Sa karamihan ng bahagi nito, ang imperensiyang estadistiko ay gumagawa ng mga proposisyon tungkol sa populasyon gamit ang mga datos na hinugot mula sa populasyon na isinasasalang alang sa pamamagitan ng isang anyo ng random na pagsasampol. Ang mga datos tungkol sa random na proseso ay hinahango mula sa napagmamasdang pag-aasal nito sa isang may hangganang yugto ng panahon. Sa isang ibinigay na parametro o hipotesis tunkol sa isang ninanais na paghinahuan, ang imperensiyang estadistiko ay kadalasang gumagamit ng: modelong estadistiko ng random na proseso na lumilikha ng mga datos at isang partikular na realisasyon ng random na proseso. Ang konklusyon ng imperensiyang estadistiko ay isang proposisyong estaditikal na ang ilang mga karaniwang anyo ay: isang pagtatantiya na mahusay na nagtatantiya sa parametrong isinasaalang alang, interbal ng pagtitiwala na interbal nililikha gamit ang hanay ng datos mula sa populasyon upang sa ilalim ng paulit ulit na pagsasampol, ang gayong interbal ay maglalaman ng tunay na halaga ng parametro na may probilidad sa isinaad na lebel ng pagtitiwala, isang kapanipaniwalang interbal na isang hanay ng mga halaga na naglalaman halimbawa ng 95% ng paniniwalang posterior, pagtakwil sa hipotesis, at pagkukumpol o paguuri ng mga punto ng datos sa mga pangkat.

Kategorya:Lohika at estadistika
Kategorya:Teoriyang estadistiko
Kategorya:Imperensiyang estadistiko
Pamantayang paglihis

(o bell-shaped curve) kung saan ang bawat banda ay may agwat na 1 pamantayang liwas&nbsp;– Tingnan rin ang: 68–95–99.7 rule]]
 na may inaasahang halagang 0 at pamantayang liwas na 1.]]
Sa estadistika at teoriya ng probabilidad, ang **pamantayang paglihis** o **pamantayang liwas** () na kinakatawan ng titik Griyegong σ ay sumusukat sa pagkakahiwa-hiwalay ng isang pamamahagi ng dalas. Ang pamantayang liwas ng isang baryableng random ng isang populasyong pang-estadistika ay ang pariugat ng alig nito. Sagayon, katumbas ang pamantayang liwas ng isang tangkas ng mga datos x_1, x_2, x_3 ... x_N  sa 
: \sigma = \sqrt{\frac{1}{N}\sum_{i = 1}^N (x_i - \mu)^2}
kung saan N ang laki ng populasyon o sambagayan at \mu ang tamtaman o aberahe ng sambagayan.
## Halimbawa
Sa isang may hangganang hanay ng bilang, ang pamantayang liwas ay ang pagkuha ng pariugat ng aberahe ng mga pagbabawas o diperensiyang kinwadrado mula sa kanilang aberaheng halaga. Halimbawa, kung ang isang populasyon ay binubuo ng: 
: 
    2,\  4,\  4,\  4,\  5,\  5,\  7,\  9.
  
kung saan ang aberahe ay 5. Upang kwentahin ang pamantayang liwas ng populasyon, kwentahin muna ang pagbabawas ng ng bawat punto ng datos mula sa aberahe at ikwadrado ang bawat ito:
: 
    \begin{array}{lll}
    (2-5)^2 = (-3)^2 = 9  &&  (5-5)^2 = 0^2 = 0 \\
    (4-5)^2 = (-1)^2 = 1  &&  (5-5)^2 = 0^2 = 0 \\
    (4-5)^2 = (-1)^2 = 1  &&  (7-5)^2 = 2^2 = 4 \\
    (4-5)^2 = (-1)^2 = 1  &&  (9-5)^2 = 4^2 = 16. \\
    \end{array}
  

Kwentahin ang aberahe ng mga ito ay kunin ang square root:

: 
    \sqrt{ \frac{9 + 1 + 1 + 1 + 0 + 0 + 4 + 16}{8} } = 2.
  
Ang kantidad na ito ang pamantayang liwas ng populasyon at katumbas ng square root ng variance. Ang pormula ay balido lamang kung ang 8 halaga ay bumubuo ng kumpletong populasyon. Kung ang mga halaga ay isang random na sampol mula sa isang populasyon, ito ay hahatiin sa 7 (n−1) sa halip na 8 sa denominator ng huling pormula at ang kantidad ay tatawaging pamantayang liwas ng sampol.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Summary statistics
2013 Krisis sa Lungsod ng Zamboanga

Ang **2013 Krisis sa Lungsod ng Zamboanga** ay isang kaguluhan sa pagitan ng Pambansang Kilusang Pagpapalaya sa mga Moro o MNLF at mga puwersa ng pamahalaan ng Pilipinas sa Lungsod ng Zamboanga. Ang pangkat ng MNLF ay naghayag ng pagsasarili ng Republikang Bangsamoro at nais na itaas ang kanilang watawat sa harap ng pamahalaang pambayan ng Zamboanga ayon sa kumander nitong si Asamin Hussin.

Ang sagupaan ay nagdulot ng pagkaalis at paglikas ng mahigit 100,000 katao, pagsakop ng ilang mga barangay ng lungsod ng MNLF, pagkamatay ng ilang mga sibilyan, pagsasara ng Paliparang Pandaigdig ng Zamboanga (na nabuksang muli), at ang pagsasara ng ilang mga establisyamento sa lungsod.

Noong Setyembre 28, inihayag ng pamahalaan ng Pilipinas ang pagtatapos ng operasyong militar sa Lungsod ng Zamboanga. Si Kumander Malik, na iniulat na pinuno ng puwersang MNLF, ay nanatiling malaya, at may mangilan-ilan pa ring mga sagupaan ang naiulat.

## Impormasyon mula sa Kaalaman
Ayon sa Sandatahang Lakas ng Pilipinas, sila ay nakatanggap ng impormasyon na ang MNLF ay magsasagawa ng malawakang operasyon sa Zamboanga tatalong araw bago ang aksidente. Ayon sa kanilang tagapagsalita na si Col. Ramon Zagala, nagpakalat ng mga tauhan ang MNLF sa barangay ng  Rio Hondo, Sta. Barbara, Mariki at Sta. Catalina. Ayon sa paunang-ulat ang grupo ng MNLF ay pumasok sa mga barangay ng walang mga armas at noong gabi bago ang insidente nagsimulang gumamit ng armas ang MNLF sa Rio Hondo.

## Reaksyon
### Ibang bansa
 – itinaas ng kapulisan ng Malaysia ang seguridad sa kanilang mga hangganan kasunod ng kaguluhan sa Zamboanga.

## Mga sanggunian
Kategorya:2013 sa Pilipinas
Kategorya:Mga krimen sa Pilipinas ng 2013
Ang isang totoong simbahan

Ang **isang totoong simbahan** o **one true church** ang pag-aangkin ng maraming mga sektang Kristiyano na ang kanilang sekta ang tanging totoo at tunay na simbahang Kristiyano na itinatag ni Hesus at ng mga apostol. 
## Mga halimbawa
### Simbahang Silangang Ortodokso
Ang Simbahang Silangang Ortodokso ay kumikilala sa sarili nito bilang ang "isa, banal, katoliko at apostolikong simbahan". Halimbawa nito ang mga isinaad sa mga synod na idinaos noong 1836 at 1838 at sa mga pakikipagsagutan nito kina Papa Pio IX at Papa Leo XIII.
### Simbahang Katoliko Romano
Idineklara sa Ikaapat na Konsehong Laterano na: "May isang unibersal na simbahan ng mga mananampalataya na sa labas nito ay absolutong walang kaligtasan". Ito ay kilala bilang ang doktrinang Extra Ecclesiam nulla salus. 
### The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (LDS)
The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (LDS) o mga Mormon ay naniniwalang si Joseph Smith, Jr. ang pinili upang ibalik ang orihinal na organisasyong itinatag ni Hesus na ngayon ay nasa kabuuan na.

## Paghaliling apostoliko
Ang paghaliling apostoliko ang mga pag-aangkin ng mga iba't ibang sektang Kristiyano na ang kanilang simbahan ay itinatag ng isa o maraming apostol. 

## Mga sanggunian
Kategorya:Kristiyanismo
Arsobispo ng Canterbury

Ang **Arsobispo ng Canterbury** ang nakatatandang obispo at pangunahing pinuno ng Simbahan ng Inglatera na simbolikong pinuno ng pandaigdigang Komunyong Anglikano at obispo ng diocese ng Diocese ng Canterbury. Ang kasalukuyang arsobispo ay si Justin Welby. Siya ang ika-105 sa linyang bumabalik pa ng higit sa 1400 taon kay Agustin ng Canterbury na "apostol sa Ingles" noong 597 CE. Mula sa panahon ni Agustin hanggang ika-16 siglo CE, ang mga Arsobispo ng Canterbury ay may buong komunyon sa Sede ng Roma at kaya ay karaniwang tumatanggap ng  pallium. Noong, Repormasyong Ingles, ang Simbahan ng Inglatera ay kumalas mula sa kapangyariahan ng Papa ng Simbahang Katoliko Romano. Ito ay temporaryo sa simula sa ilalim ni Henry VIII at Edward VI at kalaunang naging permanente noong pamumuno ni Reyna Elizabeth I.
## Mga sanggunian
Kategorya:Church of England
Foro (Romano)

A **foro** o **forum** (Latin *forum*  "panlabas na lugar na pampubliko",) ay isang pampublikong kuwadrado sa isang Sinaunang Roma namunicipium, o kahit anong civitas, na pangunahing nakalaan para sa pagbebenta ng mga produkto; i.e., isang palengke, kasama ang mga gusali na ginagamit para sa mga tindahan at ang mga stoa para sa mga bukas na puwesto.  Maraming mga forum ang ginawa sa mga malalayong lugar sa tabi ng isang daan ng isang mahistrado na may responsabli sa daan.  Ang forum ay ang tanging kapookan na mayroon pangalan, katulad ng Forum Popili o Forum Livi.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Sinaunang Roma
Kategorya:Arkitektura
Kategorya:Kasaysayang pang-arkitektura
Teodoto ng Bizancio

Si **Teodoto ng Bizancio**  ( o **Teodoto ang Mangungulti** o **Teodoto ang Sapatero** na yumabong noong huling ika-2 siglo CE ay isang manunulat na Kristiyano mula sa Bizancio. Inangkin ni Teodoto na si Hesus ay ipinanganak bilang isang hindi Diyos na tao na kalaunang "inampon" ng Diyos sa kanyang bautismo at naging Diyos pagkatapos ng kanyang pagkabuhay muli. Ang doktrinang ito ay minsang tinatawag na "dinamikong monarkianismo" o "adopsiyonismo". Ito ay idineklarang erehiya ni Victor na obispo ng Roma na tumiwalag sa kanya.

Kategorya:Hindi trinitarianismo
Kategorya:Mga manunulat na Kristiyano
Wesley Schultz

Si **Wesley Keith Schultz** (ipinanganak noon ika-30&nbsp;ng 1982) ay ang punong guitarista at mangaawit para sa Americanong bandang The Lumineers.

## Talambuhay
Lumaki si Schultz sa Ramsey, New Jersey, kung saan din lumaki ang matalik niyang kaibigan na si Josh Fraites. Namatay si Fraites dahil sa droga noong 2002, sa edad na 19. 
Nag-aral si Schultz sa Unibersidad ng Richmond.

Lumipat sina Schultz at Fraites sa lungsod ng Denver, Colorado. Dito nila nakilala ang isang classical cellist,  si Neyla Pekarek, at pagkatapos ay binuo nila ang The Lumineers.

Noong 2012, nagpalabas ng isang album ang The Lumineers na ipinangalan sa kanila

## Mga isinulat na awit
## References
Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga banda mula sa Estados Unidos
Susan Fuentes

Si **Susan Fuentes** (; 1 Nobyembre 1954 &ndash; 7 Setyembre 2013) ay isang Pilipinong mang-aawit na kilala bilang "Reyna ng mga Awiting Bisaya".

## Talambuhay
Ipinanganak bilang **Susan Toyogon** sa Butuan, Agusan del Norte, ika-apat si Fuentes sa limang mga magkakapatid. Mula sa Bohol ang kanyang ama habang mula sa Surigao naman ang kanyang ina. Sa edad na lima, nagsimula siyang sumali sa mga kumpetisyong ng mga mang-aawit. Noong nasa hayskul naman siya, kinilala ang kanyang talento at kagandahan sa pamahayagang *Bisaya* (parang *Liwayway* ngunit nasa wikang Cebuano). 

Pagkatapos ng kanyang pag-aaral, lumipat siya sa Maynila, kung saan tinulungan siya ng kanyang kaibigan na si Eugenia Molina, kapatid na babae ng mang-aawit na si Merci, na mapirma sa Alpha Records. Noong lumipat na siya sa Jem Recording, inilala na siyang "Queen of Visayan Songs". Dito, nagpalabas siya ng pitong mga album, na nakakuha ng gintong sertipikasyon sa Visayas at Mindanao.

Noong 1970s at ’80s, pinatanyag niya ang mga katutubong mga Bisayang mga awit na “Matud Nila” (They Say), “Gimingaw Ako” (I Feel Lonesome), “Usahay” (Sometimes), at “Rosas Pandan.” Siya ang orihinal na mang-aawit ng “Miss Kita Kung Christmas.”

Namatay siya noong ika-7 ng Setyembre 2013 sa sakit na kanser sa kolon sa edad na 58. Huli siyang umawit noong 2010.

## Diskograpiya
### Mga album
**Ang Atong Pinangga* (1976)
**A New Feeling (Visayan Song Book)* (1977)
**Awitnong Bahandi* (1977)
**Halad Nako (Awitnong Bahandi Part 2)* (1978)
**Mananaygon* (1978)
**Yukbo sa Bisayanhong Awit kasama si Pilita Corrales* (1979)
**Mga Awiting Walang Kupas* (1980)
**Tango Uban Kang Susan* (1980)
**Straight from the Heart* (1982)
**Miss Kita Kung Christmas* (1990)

## Sanggunian
Kategorya:Mga Pilipino
Kategorya:Ipinanganak noong 1954
Kategorya:Namatay noong 2013
Janet Lim-Napoles

Si **Janet "Jenny" Luy Lim-Napoles** (ipinanganak noong 15 Enero 1964 sa Lungsod ng Malabon) ay isang Pilipinang negosyanteng na kasalukuyang nasasangkot sa 10 bilyong pisong eskandalo sa paggamit ng PDAF.

## Talambuhay
Sinasalungat ng mga kaklase at mga kamag-anak ni Napoles ang pag-aangkin ni Napoles na siya ay nagmana ng 2 milyong piso mula sa kanyang amang si Johnny Lim. Ayon sa mga kakilala ni Napoles, ang ama nito ay bangkarota nang namatay at walang iniwan sa kanyang mga anak. Isinaad nilang ang pamilya ni Napoles ay napakahirap na ang ina nitong si Magdalena Lim ay nagbebenta ng banana cue upang mapakain ang mga anak niya. Ayon sa dating kaklase ni Napoles noong highschool na si Rohana Cabayacruz, si "*Jenny ay nagpupunta sa aming bahay na may isang mangkok na kanin at humihingi sa amin ng tuyong isda kada araw*". Ang isang doktor ay umaayon sa salaysay ng mga kaibigan ni Napoles na isa itong mahirap. Ayon kay Benhur Luy na ikalawang pinsan ni Napoles at empleyado ng JLN Corp, si Napoles at pamilya nito ay hindi mayaman bago gawing personal assistant si Luy ni Napoles noong 2002. Ayon kay Luy, "*Ano lang siya, mahirap lang. Kasi yung bahay niya po sa Biñan, Laguna maliit lang po. Nung 2002 po, nagulat na lang ako nasa Ayala Alabang na siya*".
### Kinita ng mag-asawang Napoles mula 2004 hanggang 2012
Isinaad ni Janet Lim-Napoles sa kanyang  Income Tax Return (ITR) ang kanyang kinita noong 2004 ay ₱195,800.00 ₱0.00 noong in 2006, ₱100,744.59 noong 2008 at ₱0.00 noong 2009. Hindi siya nag-file ng ITR para sa mga taong 2010, 2011 at 2012.

Hindi nag-file ng Income Tax Return ang asawa niyang si Jaime Napoles para sa mga taong 2004, 2006, 2008, 2010, 2012 maliban sa 2009 na nagdeklara siyang wala siyang kinita.

Ang anak ni Janet Lim-Napoles na si Jeane Napoles ay bumili ng Ritz Carlton condominium unit sa Los Angeles, Califoria noong Hulyo 2011 sa halagang 1.28 milyong dolyar. Ito ay kasalukuyang ipinagbibili ni Napoles sa halagang $1.475 milyong dolyar.

## Pork barrel scam
Ang paglalantad ng pork barrel scam ni Benhur Luy noong Hulyo 2013 ay sinasabing nagmula sa pagdukot at pagdetine ni Napoles kay Luy na empleyado ng JLN Corp. Ayon kay Luy, ang kanilang alitan ni Napoles noong Disyembre 19, 2012 ay dahil sa pagsusupetsa ni Napoles na si Luy ay nagsasagawa ng transaksiyon sa mga mambabatas sa kanyang sarili. Si Luy ay sinagip ng NBI noong Marso 22, 2013 at nagsampa ng kasong pagdukot laban kay Napoles. Ayon sa NBI, si Luy ay dinetine ng kapatid ni Napoles na si Reynald Lim sa tirahan ni Napoles sa Taguig dahil sa nalalaman ni Luy tungkol sa pork barrel scam ni Napoles.

Ang kickback na napupunta sa bulsa ng mambabatas sa pork barrel scam ay 40-60 porsiyento.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga taga-Maynila
Kategorya:Mga negosyante
Kategorya:Mga kriminal mula sa Pilipinas
Kategorya:Mga taga-Kalakhang Maynila
Mga sedro ng Diyos

Ang **Mga Sedro ng Diyos** o **Cedars of God** ( Horsh Arz el-Rab "Mga Cedar ng Panginoon") ang isa sa mga huling bakas ng isang malawakang mga kagubatan ng Mga sedro ng Lebanon (*Cedrus libani*) na yumabong sa ibayo ng Bundok ng Lebanon sa sinaunang panahon. Ang kanilang kahoy ay ginamit ng mga taong Asiryo, Babilonyo at mga Persiano gayundin ng mga Poeniko. Ang kahoy nito ay pinahalagahan ng mga Sinaunang Ehipsiyo para sa pagtatayo nila ng barko. Ang kahoy nito ay ginamit ng Imperyong Otomano para sa pagtatayo nila ng riles.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga kagubatan ng Lebanon
Ilog Abra

Ang **Ilog Abra**, na tinatawag ding **Ilog Lagben**, ay ang ikapitong pinakamalaking sistemang ilog sa Pilipinas kung ibabatay sa laki ng libis-agusan (*watershed*). Tinatayang  ang laki ng daluyan at may haba itong  mula sa pinagmumulan nito sa lalawigan ng Benguet malapit sa Bundok Data.

## Kasaysayan 
Noong 1823, dumating si Padre Bernardo Lago, isang padreng Agustino, sa bayan ng Pidigan, kung saang nagtayo siya ng isang simbahan at bahay ng rektor sa tuktok ng isang burol malapit sa ilog, bilang tanda ng pagsisimula ng Katolisismo sa Abra. Noong 2022, lumikha ng isang malakas na lindol ang Palya ng Ilog Abra (*Abra River Fault*) na dumaraan sa ilog.

## Heograpiya 
Nagsisimula ang Ilog Abra sa katimugang bahagi ng Bundok Data. Dumadaloy ito pababa habang patimog sa Cervantes, Ilocos Sur at patungong lalawigan ng Abra. Sumasama sa ilog malapit sa bayan ng Dolores ang Ilog Tineg, na nagmumula sa ilaya ng Abra. Mayroon ding mga iba pang maliliit na ilog na dumudugtong sa Ilog Abra, tulad ng Ilog Binongan, Ilog Ikmin, Ilog Malanas, Ilog Utip, at Ilog Sinalang.

## Mga tawiran 
Nakatala ito mula sa bukana ng ilog hanggang sa pinagmulan ng ilog.

thumb|Tulay ng Quirino. Makikita sa likuran ang Lumang Tulay ng Quirino.

## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
Abra
Ninsun

Sa mitolohiyang Sumeryo, si  **Ninsun** o **Ninsuna** ("babaeng ligaw na baka") ay isang Diyosa na pinakakilala bilang ina ni Gilgamesh at ang tutelaryong Diyos ng Gudea ng Lagash. Ang kanyang mga magulang ang mga Diyos na sina Anu at Uras.

Kategorya:Mga diyos na Mesopotamiano
Enmebaragesi

Si **Enmebaragesi** (*Me-Baragesi*, *En-Men-Barage-Si*, *Enmebaragisi*, nabuhay noong mga ca. 2500 BCE) ang hari ng Kish ayon sa talaan ng haring Sumeryo. Isinaad ng talaang nito na pinasuko niya ang Elam at namuno ng 900 taon at nabihag ni Dumuzid "ang mangingisda" ng Kuara na naunang namuno kay haring Gilgamesh ng Uruk. Si Enmebaragesi ang pinakamaagang pinuno sa  talaan ng haring Sumeryo na ang pangalan ay direktang pinatutunayan ng arkeolohiya. Ang isang alabastrong mga pragmentong base ay sinulatan ng kanyang pangalan na natagpuan sa Nippur na ayon sa Kronikang Tummal na Sumeryo ay pinagtayuan niya ang unang templo.

Siya ay binanggit sa isang seksiyon ng orihinal na bersiyong Sumeryo ng Epiko ni Gilgamesh na *Bilgamesh at Aga* bilang ama ni Aga ng Kish na kumubkob sa Uruk. Ang talaan ng haring Sumeryo at Kronikang Tummal ay umaayon sa Epiko ni Gilgamesh sa pagsasaad sa kanya bilang ama ni Aga na huling hari ng Unang Dinastiya ng Kish. Ang mga pragmentong nagpapatunay sa pag-iral ni Enmebaragesi ay nagpapatunay na si Gilgamesh ay tunay na umiral rin ayon sa mga skolar.
## Tingnan din
*Talaan ng haring Sumeryo
*Epiko ni Gilgamesh

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pinuno ng Sumerya
Shamash

nagpapakita kay Hammurabi na direktang tumatanggap ng mga batas mula sa Diyos na si *Shamash*. Ang isang pauna sa kodigo ni Hammurabi ay nagsasaad na pinili si Hamuurabi ng mga Diyos ng kanyang mga tao upang magdala ng mga batas sa kanila. Louvre Museum, Paris]]
Si **Shamash** (Akkadian **Šamaš** "Sun") ay isang katutubong Diyos ng Mesopotamia at Diyos na Araw sa Akkadian, at sa mga panteon na Asiryo at Babilonio. Si Shamash ang Diyos ng hustisya sa Babilonya at Asirya at tumutugma sa Diyos na Sumeryong si Utu. Ang salitang Akkadian na *šamaš* ay kognato ng sa wikang Syriac ܫܡܫܐ *šemša* o *šimšu* Hebreong שֶׁמֶשׁ *šemeš* at Arabeng شمس *šams*.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga diyos na Mesopotamiano
Take Me Home

Ang ***Take Me Home*** ay ang ikalawang *studio album* ng *pop* na bandang Ingles-Irlandes na One Direction, na inilabas noong ika-9&nbsp;ng Nobyembre 2012&nbsp;ng Sony Music Entertainment. Kasunod ng pandaigdigang tagumpay ng paunang album ng One Direction na Up All Night (2011), ang *Take Me Home* ay isinulat nang grupo-grupo at tinatayang may limang manunulat sa likod ng bawat kanta. Ang malaking bahagi ng album ay nirekord at nilikha sa Sweden noong 2012; sina Savan Kotecha, Rami Yacoub at Carl Falk, na lumikha ng mga sikat na awitin ng One Direction na What Makes You Beautiful at One Thing ay nanatili ng anim na buwan sa Stockholm upang bumuo ng mga awitin para sa album, at naghulma ng mga melodiyang akma sa tinig ng mga miyembro ng banda.

## Talaan ng mga Awitin 
## Kasaysayan ng Paglalabas 
## Mga Sanggunian 
Kategorya:Mga awit
Gaby Espino

Si ** María Gabriela Espino Rugero ** (ipinanganak noon 15 Nobyembre 1977 sa Caracas) ay isang Venezolanang aktres at modelo.

## Pilmograpiya 
* *A todo corazón* (1997)
* *Enamorada* (1999)
* *Amantes de Luna Llena* (2000)
* *Guerra de mujeres* (2001)
* *Las González* (2002)
* *Rebeca* (2003)
* *Se solicita príncipe azul* (2005)
* *Mundo de fieras* (2006)

## Mga Kawing panlabas 
* 

Kategorya:Mga artista mula sa Venezuela
Angie Cepeda

Si ** Angélica María Cepeda Jiménez ** (ipinanganak noon Agosto 2, 1974 sa Cartagena) ay isang Colombianang aktres at modelo. Kilala siya sa kanyang mga tungkulin sa telenovela na Pobre Diabla at sa mga pelikulang Captain Pantoja at ang Espesyal na Serbisyo at Pag-ibig sa Panahon ng Kolera. Siya ang nakababatang kapatid ng aktres na si Lorna Cepeda.

## Pilmograpiya 
* *Luz María* (1998)
* *Pobre diabla* (2000–2001)

## Mga Kawing panlabas 
* 

Kategorya:Mga artista mula sa Colombia