Carmen Planas

**Carmen Lim Planas** (Marso 23, 1914 – Agosto 25, 1964) ay ang unang babae na nahalal sa alinmang pampublikong katungkulan sa Pilipinas noong siya ay nahalal bilang kasapi ng lupon ng munisipyo ng Maynila sa ngalan ng *"pangkalahatang pagboto"*  noong 1934. Siya ay ang unang babae na naging Bise-Alkalde ng Maynila — mula 1940 hanggang 1941 at naulit, mula 1944 hanggang 1951.

## Pagkamulat
Si Carmen Planas ay ipinanganak noong Marso 23, 1914, sa Tondo, Manila, kina Illuminado Planas at Concepcion Lim. Kasama sa kanyang mga kapatid si Charito Lim Planas (isang dating bise-alkalde ng Lungsod Quezon), ang dating *Binibining Visayas* na si Adela Planas-Paterno, at ang negosyanteng si Severino L. Planas.

### Edukasyon
Siya ay naging pangunahing mag-aaral sa kanyang ikaapat na baytang sa paaralang elementarya ng *Dalubhasaan ng Sta. Rosa*. Sa ikapitong baitang, siya ay nagtamo muli ng karangalan nilang pangunahing mag-aaral. Pagkatapos noon ay lumipat siya sa mataas na paaralan ng *Dalubhasaang Holy Ghost* (kilala ngayon bilang *Dalubhasaang Holy Spirit*) kung saan siya ay nagtamo din ng mga karangalan noong 1933. 

Pumasok siya sa kursong batas bilang iskolar ng Unibersidad ng Pilipinas, na kanyang tinapos noong 1940. Ang kanyang kahusayan sa pakikipag-talakayan at debate ay nagtamo para sa kanya ng mga gintong medalya mula sa *Unibersidad ng Pilipinas Dalubhasaan ng Batas*.

Minsang nasubok ang kanyang kakayahan sa pakikipag-debate ukol sa suliraning paghalal ng mga kababaihan; tinaguriang *"suffrage"*. Siya ay itinalaga upang kunin ang positibong panig, at kanyang itinaguyod ito nang mahusay. Pagkatapos ay tinalaga siya na ipagtanggol ang kabaligtarang panig ng usapan, at ito ay ginawa din niya nang mabisa. Ang pagpapakitang ito ng pambihirang talino ay nagkamit para sa kanya ng dalawang medalya. Nakapag-panalo din siya ng isang *paligsahan sa deklamasyon* sa wikang Espanyol.

## Karera sa politika 
Sa kasagsagan ng kaso ng Cuervo-Barredo, si Planas ay gumawa ng isang mahusay at mapusok na talumpati sa harap ng isang rally ng mga kabataan, na pinupuna ang pakikialam ng presidente Manuel Quezon sa hudikatura. Nang sumunod na araw ay itinambad siya sa harap ng mga pahayagan na nagbabalitang "Babaeng Estudyante ng U.P., Umatake Kay Quezon"
. Siya ay ipinatawag sa Palasyo ng Malakanyang at inusisa kung bakit niya siniraan ang pangulo. Sagot niya, pinupuna lang niya ang ginawa ng pangulo.

Pagkatapos ng insidente, hinirang siya ni Wenceslao Vinzons, na siyang pinuno ng Young Philippines Party, na maging kanilang kandidato sa partido para sa noon ay Lupon ng Munisipalidad ng Maynila. Nang maglaon, siya ang naging unang babaeng nahalal sa lupon na iyon.

Si Planas ay binansagang *Sinta ng Maynila* (orihinal: ''"Manila's Darling"*) at *Tinitibok ng Maynila* (orihinal: *"Manila's Sweetheart"'') ng kanyang mga nasasakupan. Ito ay dahil sa isang pangyayari nang siya ay nagmamadaling lumabas ng opisina sa isang appointment, na nilalampasan ang isang reporter na umaasa na makapanayam siya. Pabirong itinanong ng reporter kung pupunta ba siya sa isang tagpuan. Walang siyang pinalampas na sagot na ang "katagpuan" niya ay ang Lungsod ng Maynila.

## Mga gawaing panlipunan 
Nang dumating ang Pangalawang Digmaang Pandaigdig sa Pilipinas, hindi tumigil si Planas sa paglilingkod sa kanyang kapwa. Gumawa siya ng ilang gawaing palihim, nagbigay ng huwarang paglilingkod sa mga gerilya. Lagi siyang nakikitang nagdadala ng pagkain at iba pang uri ng tulong sa mga ospital at sa mga tahanan ng mga nasugatang dating sundalo. Pagkatapos noong digmaan, nagsilbi siya sa iba't ibang tungkulin sa gobyerno. Siya ay naging gobernador at kalihim ng *Krus na Pula ng Pilipinas*, Naging tagapayo din siya sa *Philippine Association of Women Doctors*, sa *Filipino Youth Symphony Organization*, at sa ''Women's International League*.

Bilang pagkilala sa kanyang mga mabuting mga ginagawa, siya ay pinadala bilang nag-iisang delegado sa pagpupulong ng mga gobernador ng Krus na Pula sa Oslo, Norway. Siya rin naging delegado ng *Samahan ng mga Abugado ng Pilipinas* sa *Pandaigdigang Kumperensya ng mga Abogado'' sa Monte Carlo, Monaco.

## Pagpanaw at pamana
]]
Namatay siya sa Pagamutan ng Grant sa Chicago, Illinois, noong Agosto 25, 1964, sa edad na 50. Isang lansangan sa Tondo, Maynila ang pinangalanan sa kanya.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas
Kategorya:Mga abogado na babaeng Pilipino
Kategorya:Mga Bise-Alkalde ng Maynila