open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Daraga

Ang **Bayan ng Daraga** ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng Albay, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Kasaysayan
* Ika-12 Dantaon - Ang mga sinaunang naninirahan ay mga mangangalakal. Ang pangalang Daraga ay hango sa uri ng puno na tumutubo sa burol kung saan ngayon nakatayo ang simbahang Katoliko na may arkitekturang Baroque.
* 1587 - Bininyagan ang mga katutubo ng mga misyonerong Fransiskano. Tinawag nila ang pook na Budiao at pinalitan bilang Cagsawa.
* 1595 - Ang "Cagsawa ay naging "Visita" at sinama sa bayan ng Camalig.
* 1814 - Sumabog ang Bulkang Mayon na nagdulot sa pagkawasak ng Cagsawa.
* 1815 - Pormal na inayos ang pamahalaang bayan ng Daraga at naging kapitan ng barangay si Venacio Espiritu Salomon.
* 1872 - Ang pangalang Cagsawa ay pinalitan ni Simon de Anda at naging Salcedo at huling pinalitan bilang Daraga.
* 1892 - Sa ilalim ng Batas Becerra, naging bahagi ng Daraga ng lungsod ng Legazpi.
*1922 - Nakuhang muli ng Daraga ang autonomia nang Asembleya ng Pilipinas nang ipag-utos nito na ihiwalay ang Daraga mula sa kabiserang bayan ng Albay, na binubuo ng Albay at Lungsod ng Legaspi.
*1948 - Sa ilalim ng R.A. 306, sinama muli ang bayan ng daraga sa Lungsod ng Legazpi bilang distrito nito.
* 1954 - Ang R.A 993 ang bumuo sa munisipalidad ng Daraga.
*1959 - Ang pangalang Daraga ay pinalitan sa pangalang Locsin.
*1967 - Ang R.A. 4994 ang nagbalik sa pangalang Daraga.
*1973 - Ang P.D. 125 ang nagsama muli sa Daraga bilang bahagi ng Lungsod ng Legazpi, ngunit ang pagpapatupad nito ay sinuspinde.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Daraga ay nahahati sa 54 na mga barangay.

* Alcala
* Alobo
* Anislag
* Bagumbayan
* Balinad
* Bañadero
* Bañag
* Bascaran
* Bigao
* Binitayan
* Bongalon
* Budiao
* Burgos
* Busay
* Cullat
* Canaron
* Dela Paz
* Dinoronan

* Gabawan
* Gapo
* Ibaugan
* Ilawod Area Pob. (Dist.2)
* Inarado
* Kidaco
* Kilicao
* Kimantong
* Kinawitan
* Kiwalo
* Lacag
* Mabini
* Malabog
* Malobago
* Maopi
* Market Area Pob. (Dist. 1)
* Maroroy
* Matnog

* Mayon
* Mi-isi
* Nabasan
* Namantao
* Pandan
* Peñafrancia
* Sagpon
* Salvacion
* San Rafael
* San Ramon
* San Roque
* San Vicente Grande
* San Vicente Pequeño
* Sipi
* Tabon-tabon
* Tagas
* Talahib
* Villahermosa

## Demograpiko
## Mga larawan

File:IJVCagsauaRuins1ver2.jpg|Ang Cagsawa Ruins
File:IJVDaragaChurch2ver2.jpg|Ang Simbahan ng Daraga
File:Jeepney in Legazpi City.JPG|Isang jeep rutang Legazpi-Daraga

## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 
*Local Government of Daraga 

Kategorya:Mga bayan ng Albay
Manito

Ang **Bayan ng Manito** ay isang ika-4 klaseng bayan sa lalawigan ng Albay, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Manito ay nahahati sa 15 mga barangay.

* Balabagon
* Balasbas
* Bamban
* Buyo
* Cabacongan
* Cabit
* Cawayan
* Cawit
* Holugan
* It-Ba (Pob.)
* Malobago
* Manumbalay
* Nagotgot
* Pawa
* Tinapian

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Albay
Malinao, Albay

Ang **Bayan ng Malinao** ay isang ika-4 klaseng bayan sa lalawigan ng Albay, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Malinao ay nahahati sa 29 na mga barangay.

* Awang
* Bagatangki
* Balading
* Balza
* Bariw
* Baybay
* Bulang
* Burabod
* Cabunturan
* Comun
* Diaro
* Estancia
* Jonop
* Labnig
* Libod

* Malolos
* Matalipni
* Ogob
* Pawa
* Payahan
* Poblacion
* Bagumbayan
* Quinarabasahan
* Santa Elena
* Soa
* Sugcad
* Tagoytoy
* Tanawan
* Tuliw

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Albay
Enrique Villanueva

Ang **Bayan ng Enrique Villanueva** ay isang ika-6 klaseng bayan sa lalawigan ng Siquijor, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Enrique Villanueva ay nahahati sa 14 na mga barangay.

* Balolong
* Bino-ongan
* Bitaug
* Bolot
* Camogao
* Cangmangki
* Libo
* Lomangcapan
* Lotloton
* Manan-ao
* Olave
* Parian
* Poblacion
* Tulapos

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Lazi

Ang **Bayan ng Lazi** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Siquijor, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Lazi ay nahahati sa 18 na mga barangay.

* Campalanas
* Cangclaran
* Cangomantong
* Capalasanan
* Catamboan (Pob.)
* Gabayan
* Kimba
* Kinamandagan
* Lower Cabangcalan

* Nagerong
* Po-o
* Simacolong
* Tagmanocan
* Talayong
* Tigbawan (Pob.)
* Tignao
* Upper Cabangcalan
* Ytaya

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Maria, Siquijor

Ang **Bayan ng Maria** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Siquijor, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Maria ay nahahati sa 22 na mga barangay.

* Bogo
* Bonga
* Cabal-asan
* Calunasan
* Candaping A
* Candaping B
* Cantaroc A
* Cantaroc B
* Cantugbas
* Lico-an
* Lilo-an

* Looc
* Logucan
* Minalulan
* Nabutay
* Olang
* Pisong A
* Pisong B
* Poblacion Norte
* Poblacion Sur
* Saguing
* Sawang

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Siquijor, Siquijor

Ang **Bayan ng Siquijor** ay isang ika-5 klaseng bayan at kabisera ng lalawigan ng Siquijor, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Siquijor ay nahahati sa 42 na mga barangay.

* Banban
* Bolos
* Caipilan
* Caitican
* Calalinan
* Cang-atuyom
* Canal
* Candanay Norte
* Candanay Sur
* Cang-adieng
* Cang-agong
* Cang-alwang
* Cang-asa
* Cang-inte

* Cang-isad
* Canghunoghunog
* Cangmatnog
* Cangmohao
* Cantabon
* Caticugan
* Dumanhog
* Ibabao
* Lambojon
* Luyang
* Luzong
* Olo
* Pangi
* Panlautan

* Pasihagon
* Pili
* Poblacion
* Polangyuta
* Ponong
* Sabang
* San Antonio
* Songculan
* Tacdog
* Tacloban
* Tambisan
* Tebjong
* Tinago
* Tongo

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Buenavista, Guimaras

Ang **Bayan ng Buenavista** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Guimaras, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

Ang bayan ay nagsisilbing murang daan sa pagitan ng Pulo ng Panay at Negros, kaysa sa pagsakay sa barko na direkta sa parehong mga pulo.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Buenavista ay nahahati sa 36 na mga barangay.

## Kasaysayan
Pinakamatandang bayan ng Guimaras ang bayan ng Buenavista. Naitatag ito noong 1775, noong panahon ng mga Kastila. Sinasabi ng mga dalubhasa sa kasaysayan na isang kastilang gubernador heneral ang namangha as tanawin ng bayan, at tinawag ang pook ng lumang bayan na ito bilang "Buenavista" o "Magandang Tanawin" pag-sinalin.

Ang bayan na ito ay dating bahagi ng lalawigan ng Iloilo. Kasama ang bayan na ito sa Ikalawang Distrito ng Iloilo bago naging ganap na lalawigan ang Guimaras.

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na kawing
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Jordan, Guimaras

Ang **Jordan** /hor·dán/ ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Guimaras, Pilipinas. Ito ang kabiserang bayan ng Guimaras, at nagsisilbing pambungad na daan upang marating ang lalawigan. Naghahanggan ang bayan ng Jordan sa tatlong bayan ng lalawigan, ang bayan ng Buenavista sa hilaga at ng bagong tatag na bayan ng San Lorenzo sa silangan at ng Sibunag sa timog. Bago naitatag ang limang bayan dito, ang pulo ng Guimaras ay dating tinawag ng "Himal-us".

Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Jordan ay nahahati sa 14 na mga barangay.

* Alaguisoc
* Balcon Maravilla
* Balcon Melliza
* Bugnay
* Buluangan
* Espinosa
* Hoskyn
* Lawi
* Morobuan
* Poblacion
* Rizal
* San Miguel
* Sinapsapan
* Santa Teresa

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na kawing 
* Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Nueva Valencia

Ang **Bayan ng Nueva Valencia** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Guimaras, Pilipinas. Sa pook na ito naganap ang pagtagas ng langis simula noong Agosto 2006. Ang barkong may pangalang *MT Solar 1* ay lumubog ilang kilometro mula sa Nueva Valencia.

Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Nueva Valencia ay nahahati sa 20 na mga barangay.

* Cabalagnan
* Calaya
* Canhawan
* Dolores
* Guiwanon
* Igang
* Igdarapdap
* La Paz
* Lanipe
* Lucmayan
* Magamay
* Napandong
* Pandaraonan
* Panobolon
* Poblacion
* Salvacion
* San Antonio
* San Roque
* Santo Domingo
* Tando

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na kawing
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
San Lorenzo, Guimaras

Ang **Bayan ng San Lorenzo** ay isang ika-5 na klaseng bayan sa lalawigan ng Guimaras, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng San Lorenzo ay nahahati sa 12 na mga barangay.

* Aguilar
* Cabano
* Cabungahan
* Constancia
* Gaban
* Igcawayan
* M. Chavez
* San Enrique (Lebas)
* Sapal
* Sebario
* Suclaran
* Tamborong

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na kawing
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Tabaco

Ang **Lungsod ng Tabako** (R.A. 09020)  ay isang ika-apat na klaseng lungsod sa lalawigan ng Albay, Pilipinas. Ang lungsod ay naghahangganan sa mga bayan ng Malinao sa hilaga, Polangui at Oas sa kanluran, Lungsod ng Ligao sa timog kanluran, ang Bulkang Mayon sa timog, Malilipot sa timog silangan, at ang Golpo ng Lagonoy sa silangan.

Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Ekonomiya 
Dating naging sentro ng ekonomiya ng lalawigan ang lungsod. Ang ekonomiya ng lungsod ay nanatili pa ring nakasalalay sa agrikultura. Ang mga pangunahing ani ay bigas, mais,mga bungang kahoy, gulay, niyog at abacá. Ang iba pang pangunahing industriya ay ang pandayan ng tabak, kagamitang bakal, kutsilyo at mga katulad nito, ang pag-aalaga ng baboy at ang pangingisda. Ang pier ng Tabaco ay itinuturing na isa sa pinakamalaking pier sa buong bansa at nakakatulong din ito sa paglago ng ekonomiya ng lungsod dahil sa mga barkong galing ibang bansa ang pumapalaot din sa pier ng lungsod na ito.

## Mga barangay 
Ang Lungsod ng Tabako ay nahahati sa 48 mga barangay.

## Turismo 
Kamakailan lamang ay sinimulan ng lungsod ang taunang '**Tabak Festival**' bilang pag-alala sa pagkaka-lungsod ng Tabako noong 24 Marso 2001.

## Demograpiko
## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas 
* Official web page 
* Tabaco City profile on the Albay official website 
* Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Albay
Bokod, Benguet

Ang **Bayan ng Bokod** ay isang ika-4 klaseng bayan sa lalawigan ng Benguet, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Bokod ay nahahati sa 10 mga barangay.

* Ambuclao
* Bila
* Bobok-Bisal
* Daclan
* Ekip
* Karao
* Nawal
* Pito
* Poblacion
* Tikey

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Benguet
Talaan ng mga pambansang kodigo ng IOC

Ang **Pandaigdigang Lupon ng Olimpiko** o **IOC** ay nagtatalaga ng tatlong titik na **pambansang kodigo** sa lahat ng mga Pambansang Lupon ng Olimpiko (NOC) sa lahat ng mga bansa na lumalahok sa Palarong Olimpiko. 
## Mga kasalukuyang kodigo 
:::::Mga batayan — Mga kawing panlabas

## Mga batayan 
Sa wikang Ingles:

## Mga kawing panlabas 
Sa wikang Ingles:
* Opisyal na website ng International Olympic Committee
* Country Codes  from *How Many? A Dictionary of Units of Measurement*

Kategorya:Palakasan
La Trinidad

Ang **Bayan ng La Trinidad** ay isang ika-1 klase at kabiserang bayan ng lalawigan ng Benguet, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. 

## Heograpiya at Klima 
Ang La Trinidad ay pinapalibutan ng bayan ng Tublay sa hilagang-silangan, ng lungsod ng Baguio sa timog, ng Sablan sa kanluran, ng Itogon sa timog-silangan, at ng Tuba sa timog-kanluran.

Ang bayan ay nasa 3&nbsp;km hilaga ng Baguio at nasa 256&nbsp;km hilaga ng Maynila.

Ito ay may kabuuang sukat na 8273.80 ektarya, na bumubuo sa 3.16% ng lupain ng lalawigan. Ang lupain ay mabundok na may mga bukal, mga ilog at mga bangin. Ang taas ng lambak ng La Trinidad ay nasa 1300 metro sa taas ng lebel ng dagat.
200px|left|thumb|Palayan ng gulay sa La Trinidad

## Mga Barangay 
Ang pinakamalaking mga barangay ayon sa lawak ay ang Wangal sa 1,116 ektarya, Puguis sa 1,021.82 ektarya, at ang Alno 958.35 sa ektarya. Ang pinakamaliit ay ang barangay ng Cruz sa 56.69 ektarya.

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
* Province of Benguet - La Trinidad 
* Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Benguet
Tublay

Ang **Munisipalidad ng Tublay** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Benguet, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Kasaysayan 
Itinatag ang Tublay noong Nobyembre 1900 sa ilalim ng pamahalaan ng mga Amerikano. Si Magastino Laruan ang itinalaga bilang unang presidente (mayor) ng Tublay. Siya ay bahagi ng pamilyang Cariño sa Benguet.

## Heograpiya 
Ang Tublay ay nasa gitnang bahagi ng Benguet. Ito ay napapaligiran ng Kapangan sa hilaga, Atok sa silangan, Itogon at Bokod sa timog-silangan, La Trinidad sa kanluran, at Sablan sa hilagang-kanluran.

Kung tumutukoy sa kalayuan papunta sa siyudad, ang bayan ay matatagpuan 262 kilometro (163 milya) pahilaga ng Maynila at 12 kilometro (7.5 milya) pahilaga ng Lungsod ng Baguio, at 7 kilometro (4.3 milya) pahilaga ng La Trinidad. 

Ayon sa Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas, ang munisipalidad ay may lawak na 102.55 kilometro kuwadrado (39.59 milya kuwadrado) constituting  na bumubuo ng 3.70% ng kabuuang lawak na 2,769.08 kilometro kuwadrado (1,069.15 milya kuwadrado) ng Benguet.

## Topograpiya 
Ang topograpiya ng lugar ay halos kabundukan na may taas na 1,400 metro (4,600 talampakan) mula sa dagat. Ito ay may dalawang panahon - ang tag-init at tag-ulan na may pinakamalamig na temperatura na 6.5 °C (43.7 °F) at pinakamainit na 27.5 °C (81.5 °F). 

May dalawang panahon sa Tublay, Benguet: ang tag-ulan mula Mayo hanggang Oktubre at ang tag-init mula Nobyembre hanggang Abril.

## Mga Barangay 
Ang Bayan ng Tublay ay nahahati sa 8 mga barangay. Pinakamalaki ang barangay ng Ambassador (11.52&nbsp;km²) at ang Tuel ang pinakamaliit (4.79&nbsp;km²).

* Ambassador
* Ambongdolan
* Ba-ayan
* Basil
* Daclan
* Caponga (Pob.)
* Tublay Central
* Tuel

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
* Province of Benguet - Tublay 
* Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Benguet
Almeria, Biliran

Ang **Bayan ng Almeria** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Biliran, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang Bayan ng Almeria ay nahahati sa 13 mga barangay.

* Caucab
* Iyosan
* Jamorawon
* Lo-ok
* Matanggo
* Pili
* Poblacion
* Pulang Bato
* Salangi
* Sampao
* Tabunan
* Talahid
* Tamarindo

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
*Vacation rental at Agta Beach 
*www.biliranisland.com
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Biliran
Biliran, Biliran

Ang **Bayan ng Biliran** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Biliran, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Biliran ay nahahati sa 11 mga barangay.

* Bato
* Burabod
* Busali
* Hugpa
* Julita
* Canila
* Pinangumhan
* San Isidro (Pob.)
* San Roque (Pob.)
* Sanggalang
* Villa Enage (Baras)

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*www.biliranisland.com
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Biliran
Culaba

Ang **Bayan ng Culaba** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Biliran, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Culaba ay nahahati sa 17 mga barangay.

* Acaban
* Bacolod
* Binongtoan
* Bool Central (Pob.)
* Bool East (Pob.)
* Bool West (Pob.)
* Calipayan
* Guindapunan
* Habuhab

* Looc
* Marvel (Pob.)
* Patag
* Pinamihagan
* Culaba Central (Pob.)
* Salvacion
* San Roque
* Virginia (Pob.)

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*www.biliranisland.com
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Biliran
Kawayan, Biliran

Ang **Bayan ng Kawayan** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Biliran, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Kawayan ay nahahati sa 20 mga barangay.

* Baganito
* Balacson
* Bilwang
* Bulalacao
* Burabod
* Inasuyan
* Kansanok
* Mada-o
* Mapuyo
* Masagaosao

* Masagongsong
* Poblacion
* Tabunan North
* Tubig Guinoo
* Tucdao
* Ungale
* Balite
* Buyo
* Villa Cornejo (Looc)
* San Lorenzo

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*www.biliranisland.com
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Biliran
Maripipi

Ang **Bayan ng Maripipi** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Biliran, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Maripipi ay nahahati sa 15 mga barangay.

* Agutay
* Banlas
* Bato
* Binalayan West
* Binalayan East
* Burabod
* Calbani
* Canduhao
* Casibang
* Danao
* Ol-og
* Binongto-an (Poblacion Norte)
* Ermita (Poblacion Sur)
* Trabugan
* Viga

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*www.biliranisland.com
*Philippine Standard Geographic Code 
*http://www.mnvs.org/fotogalleryhome.html 
*Municipality of Maripipi (official website) 

Kategorya:Mga bayan ng Biliran
Naval, Biliran

Ang **Bayan ng Naval** ay isang ika-5 klaseng bayan at kabisera ng lalawigan ng Biliran, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Naval ay nahahati sa 26 na mga barangay.

*Agpangi
*Anislagan
*Atipolo
*Calumpang
*Capiñahan
*Caraycaray
*Catmon
*Haguikhikan
*Padre Inocentes Garcia (Pob.)
*Libertad
*Lico
*Lucsoon
*Mabini

*San Pablo
*Santo Niño
*Santissimo Rosario Pob. (Santo Rosa)
*Talustusan
*Villa Caneja
*Villa Consuelo
*Borac
*Cabungaan
*Imelda
*Larrazabal
*Libtong
*Padre Sergio Eamiguel
*Sabang

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*www.biliran.ph 
*Philippine Standard Geographic Code 
*www.biliranisland.com

Kategorya:Mga bayan ng Biliran
Buenavista, Marinduque

Ang **Bayan ng Buenavista** ay isang bayan sa lalawigan ng Marinduque, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Buenavista ay nahahati sa 15 na mga barangay.

* Bagacay
* Bagtingon
* Bicas-bicas
* Caigangan
* Daykitin
* Libas
* Malbog
* Sihi
* Timbo (Sanggulong)
* Tungib-Lipata
* Yook
* Barangay I (Pob.)
* Barangay II (Pob.)
* Barangay III (Pob.)
* Barangay IV (Pob.)

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Marinduque
Gasan

Ang **Bayan ng Gasan** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Marinduque, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. Naghahanggan ang bayan ng Gasan sa kabisera ng lalawigan, ang Boac sa hilaga at silangan, ng Buenavista as timog silangan at ng Kipot ng Tablas sa timog at kanluran. Ito ang pangalawang pinakamatandang bayan sa lalawigan ng Marinduque, pagkatapos ng Boac. Ang mga residente dito ay tinatawag na *Gaseños*.

Ang Kapuluan ng Tres Reyes na malapit sa baybayin ng Marinduque ay nasa ilalim ng pamamahala ng Gasan, sa ilalim ng hurisdiksiyon ng barangay Pinggan.

## Mga barangay
Ang Bayan ng Gasan ay nahahati sa 25 mga barangay.

* Antipolo
* Bachao Ibaba
* Bachao Ilaya
* Bacong-Bacong
* Bahi
* Bangbang
* Banot
* Banuyo
* Bognuyan
* Cabugao
* Dawis
* Dili
* Libtangin

* Mahunig
* Mangiliol
* Masiga
* Matandang Gasan
* Pangi
* Pinggan
* Tabionan
* Tapuyan
* Tiguion
* Barangay I (Pob.)
* Barangay II (Pob.)
* Barangay III (Pob.)

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing na panlabas
*Official Website of the Municipality of Gasan
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Marinduque
Mankayan

Ang **Bayan ng Mankayan** ay isang ika-4 klaseng bayan sa lalawigan ng Benguet, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Mankayan ay nahahati sa 12 mga barangay.

* Balili
* Bedbed
* Bulalacao
* Cabiten
* Colalo
* Guinaoang
* Paco
* Palasaan
* Poblacion
* Sapid
* Tabio
* Taneg

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Benguet
Tuba, Benguet

Ang **Bayan ng Tuba** ay isang ika-1 klaseng bayan sa lalawigan ng Benguet, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. 

## Lokasyon
Ang Tuba ay matatagpuan sa pinakatimog-silangang bahagi ng lalawigan ng Benguet. Ito pinapalibutan ng Sablan sa hilaga, ng La Trinidad sa hilagang-silangan, ng Lungsod ng Baguio at Itogon sa silangan, ng San Manuel sa timog-silangan, ng Sison sa timog, ng Pugo sa kanluran, at ng Aringay sa hilagang-kanluran.

## Mga Barangay
[none|thumb|270px|Ang barangay ng Camp 3 sa kahabaan ng [Kennon Road.]]

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Benguet
Mogpog

Ang **Bayan ng Mogpog** ay isang ika-4 klaseng bayan sa lalawigan ng Marinduque, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Mogpog ay nahahati sa 37 na mga barangay.

* Anapog-Sibucao
* Argao
* Balanacan
* Banto
* Bintakay
* Bocboc
* Butansapa
* Candahon
* Capayang
* Danao
* Dulong Bayan (Pob.)
* Gitnang Bayan (Pob.)
* Guisian

* Hinadharan
* Hinanggayon
* Ino
* Janagdong
* Lamesa
* Laon
* Magapua
* Malayak
* Malusak
* Mampaitan
* Mangyan-Mababad
* Market Site (Pob.)

* Mataas Na Bayan
* Mendez
* Nangka I
* Nangka II
* Paye
* Pili
* Puting Buhangin
* Sayao
* Silangan
* Sumangga
* Tarug
* Villa Mendez (Pob.)

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Marinduque
Mataas na Paaralang Pang-agham ng Makati

Ang **Mataas na Paaralang Pang-Agham ng Makati** (Ingles: ***Makati Science High School***) ay isang espesyal na pampublikong sekondaryang paaralang-pang agham sa Cembo, Taguig. Pinasisigla nito ang mga guro at estudyante na magtatag ng isang pang-akademyang komunidad na itataguyod ang pakikipagtulungang pagtuturo at pag-aaral sa pamamagitan ng kurikulum nitong pang-agham na espesyal at teknolohiyang pang-kompyuter.

Matatagpuan ito sa kahabaan ng Abenida Kalayaan, Cembo, Taguig.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga paaralang pang-agham sa Pilipinas
Kategorya:Mga mataas na paaralan sa Pilipinas
Santa Cruz, Marinduque

Ang **Bayan ng Santa Cruz** ay isang ika-1 klaseng bayan sa lalawigan ng Marinduque, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Santa Cruz ay nahahati sa 55 mga barangays.

* Alobo
* Angas
* Aturan
* Bagong Silang Pob. (2nd Zone)
* Baguidbirin
* Baliis
* Balogo
* Banahaw Pob. (3rd Zone Pob.)
* Bangcuangan
* Banogbog
* Biga
* Botilao
* Buyabod
* Dating Bayan
* Devilla
* Dolores
* Haguimit
* Hupi
* Ipil

* Jolo
* Kaganhao
* Kalangkang
* Kamandugan
* Kasily
* Kilo-kilo
* Kinyaman
* Labo
* Lamesa
* Landy
* Lapu-lapu Pob. (5th Zone)
* Libjo
* Lipa
* Lusok
* Maharlika Pob. (1st Zone)
* Makulapnit
* Maniwaya
* Manlibunan

* Masaguisi
* Masalukot
* Matalaba
* Mongpong
* Morales
* Napo
* Pag-Asa Pob. (4th Zone)
* Pantayin
* Polo
* Pulong-Parang
* Punong
* San Antonio
* San Isidro
* Tagum
* Tamayo
* Tambangan
* Tawiran
* Taytay

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Marinduque
Pandaigdigang Paaralan ng Al Hekma

100px|right
Ang ***Al Hekma International School*** o **Pandaigdigang Paaralan ng Al Hekma** ay isang Pilipinong pribadong paaralan sa Jeddah, Kaharian ng Saudi Arabia. Ito ay kinikilala ng Kagawaran ng Edukasyon sa Pilipinas at ng Ministro ng Edukasyon ng Saudi Arabia.
## Kasaysayan
Itinatag ang Pandaigdigang Paaralan ng Al Hekma noong 1999 sa pangunguna ni Gng. Belma A. Regis. Dumami ang mga lumipat na estudyante sa paaralang ito mula sa Pandaigdigang Paaralang Pilipino sa Jeddah. Itinatag ang Pandaigdigang Paaralan ng Gems dahil dito.

Marami sa mga estudyante nito ang nakapasa sa pagsusulit ng admisyon sa Unibersidad ng Pilipinas.

## Mga references

Kaurian:Mga pandaigdigang paaralan
Kategorya:Edukasyon sa Saudi Arabia
Gigmoto

Ang **Bayan ng Gigmoto** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Catanduanes, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Gigmoto ay nahahati sa 9 na mga barangay.
* Biong
* Dororian
* Poblacion District I
* Poblacion District II
* Poblacion District III
* San Pedro
* San Vicente
* Sicmil
* Sioron

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Catanduanes
Caramoran

Ang **Bayan ng Caramoran** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Catanduanes, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. Mayaman sa kultura at mga natural na yaman, magandang tanawin, puting buhangin sa dalampasigan, isa sa pinakatatangi kung papaunlarin ang turismo.

## Mga Barangay
Ang Bayan ng Caramoran ay nahahati sa 27 na mga barangay.

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Catanduanes
Kay-Anlog

Ang **Kay-Anlog** ay isang barangay sa Lungsod ng Calamba, Laguna, Pilipinas. Ito ay nasa bandang kanluran ng nasabing lungsod.

## Heograpiya 
Ang barangay Kay-Anlog ay matatagpuan sa bahaging kanluran ng Calamba. Ito ay binibilang nila sa kung tawagin nila ay "bulubundukin na barangay" dahil sa kanyang mataas lokasyon. Ang Kay-anlog ay napalilibutan ng mga barangay ng Ulango at Laurel sa timog, Bubuyan at Burol sa Kanluran, Punta sa Hilaga at, Makiling at Tulo sa Silangan na hinihiwalay ng Ilog San Juan. Ang mga nabanggit na mga barangay ay pawang nasa Calamba maliban sa Laurel na sakop na ng Lungsod ng Tanauan, Batangas.

## Mga purok 
Ang Kay-Anlog ay nahahati sa apat na mga purok. Ito ay ang; Kanluran (Purok Uno), Gitna (Purok Dos), Silangan (Purok Tres) at Pasong Diablo (Purok Kwatro).

## Pinagmulan ng pangalan 
Ang pangalan ng barangay ay sinasabing nagmula nagmula sa isang tao na may palayaw na **Anlog** (walang nakakaalam ng tunay niyang pangalan). Ayon sa kuwento, si Anlog daw ang naging tagapangalaga ng **Buwisan** (ang tawag pa noon sa Kay-Anlog pati na rin sa mga karatignitong mga barangay kagaya ng Bubuyan at Burol noong ang mga ito hindi pa opisyal na mga barangay). Sinasabing ang buong Buwisan ay pinagmamay-arian ng mga mayayaman na binubuwisan pa noon kaya Buwisan ang tawag noon na kung saan nga, si Anlog ang naging tagapangalaga. Ayon sa kuwento, si Anlog ay nagmula sa karatig na barangay ng Ulango (sa Tanauan, Batangas)

## Talasantauhan
Nakalista sa lahatambilang ng taong 1903 na ang ngalan ng lugar ay *"Buisan"*. Nang sumunod na lahatambilang taong 1918, ang lugar ay inilista bilang *"Quianlog"* habang taong 1948 bumalik ito sa dating ngalan na *"Buwisan"*. Nang mga sumunod na lahatambilang, nakalista na ang lugay bilang *"Kay-Anlog"*.

Bago ang taong 2010, isa ang Kay-Anlog sa mga barangay ng Calamba na may pinakakaunting santauhan dahil na rin sa pagiging malayo ng lugar sa pinakabayan o poblasyon. Ngunit dahil na rin sa mga proyektong pabahay ng pamahalaan sa lugar, lumaki ang santauhan sa lugar hanggang sa maging isa na sa pinakamalaki sa buong Calamba.

## Mga sanggunian
Kategorya:Barangay
Kategorya:Calamba, Laguna
Torrijos, Marinduque

Ang **Bayan ng Torrijos** ay isang ika-4 klaseng bayan sa lalawigan ng Marinduque, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Torrijos ay nahahati sa 25 mga barangays.

* Bangwayin
* Bayakbakin
* Bolo
* Bonliw
* Buangan
* Cabuyo
* Cagpo
* Dampulan
* Kay Duke
* Mabuhay
* Makawayan
* Malibago
* Malinao

* Maranlig
* Marlangga
* Matuyatuya
* Nangka
* Pakaskasan
* Payanas
* Poblacion
* Poctoy
* Sibuyao
* Suha
* Talawan
* Tigwi

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 
*Torrijos Marinduque Official Website

Kategorya:Mga bayan ng Marinduque
Dumalag

Ang **Bayan ng Dumalag** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Capiz, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Dumalag ay nahahati sa 19 na mga barangay.

* Concepcion
* Consolacion
* Dolores
* Duran
* San Agustin
* San Jose
* San Martin
* San Miguel
* San Rafael
* San Roque

* Santa Carmen
* Santa Cruz
* Santa Monica
* Santa Rita
* Santa Teresa
* Santo Angel
* Santo Niño
* Santo Rosario
* Poblacion

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Capiz
Lazaro Francisco

Si **Lázaro Francisco y Angeles**, na kilala rin bilang **Lazaro A. Francisco** (Pebrero 22, 1898 – Hunyo 17, 1980) ay isang Pilipinong nobelista, tagapagsanaysay at mandudula. Si Francisco ay pinangalanang isang Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas para sa Panitikan noong 2009.

## Talambuhay
Si Lazaro Francisco ay pang-apat na anak ni Eulogio Francisco at Clara Angeles. Siya ay isinilang sa Orani, Bataan ngunit pumunta at tuluyang namalagi sa Nueva Ecija.

Siya ay itinuturing na isa sa matibay na haligi ng panitikang Filipino. Ilan sa mga isinulat niyang mga nobelang ay ang Singsing na Pangkasal, Bayang Nagpatiwakal, Sa Paanan ng Krus, Ilaw sa Hilaga, Binhi at Bunga, Cesar, Sugat ng Alaala, Ama, Maganda Pa Ang Daigdig, at ang pinakahuli niyang nobela, ang Daluyong. Maliban sa Bayang Nagpatiwakal, lahat ng kanyang nobela ay nalathala sa Liwayway.

Makikita sa kanyang mga nobela na pinayaman niya ang panitikan ng bansa at sinubukan niyang pagandahin ang Pilipinong daigidig sa pamamagitan ng kanyang pambihirang kakayahan sa wika at pakikisangkot sa kapakanan at mithiin ng mga Pilipino.

Si Lazaro Francisco o "Saro" ay isa sa apat na napiling parangalan ng 2009 Gawad Pambansang Alagad ng Sining (Panitikan).  Kinikilala rin siya na ama ng Kapatiran ng mga Alagad ng Wikang Pilipino (KAWIKA). Iginawad sa kanya ang mga karangalang ”Patnubay ng Lahi” ng Maynila. ”Dangal ng Lahi” ng Lungsod ng Quezon, at noong 1970 ay ipinagkaloob sa kanya ang  ”Republic Cultural Heritage Award” sa Panitikan.
Ang nobelang "*Ama*" ay isinalin sa wikang Pranses ni Jean-Paul G. Potet sa ilalim ng pamagat "*Maître Tace*".

## Mga sanggunian
Kategorya:Panitikan
Kategorya:Pilipinas
Kategorya:Mga pambansang alagad ng sining ng Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1898
Kategorya:Namatay noong 1980
Uyugan

thumb|Sagisag ng Uyugan
Ang **Bayan ng Uyugan** isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Batanes, Pilipinas. AAyon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Sabtang ay nahahati sa 4 na mga barangay.

* Kayvaluganan *(Pob.)*
* Imnajbu
* Itbud
* Kayuganan *(Pob.)*

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
* Philippine Standard Geographic Code 
* Uyugan, Batanes! On the Web!

Kategorya:Mga bayan ng Batanes
Viga

Ang '***, opisyal na **Bayan ng *',  ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng , . Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

Isa ang Viga sa 11 mga bayan sa lalawigan ng Catanduanes, na matatagpuan sa hilagang-silangang bahagi ng pulong lalawigan. Sumasakop ito sa humigit-kumulang 8.96% ng kabuoang lawak ng lupa ng pulo at 0.0406% ng kabuoang bansa. Nakapuwesto ito sa isa sa pinakamalawak na mga kapatagang panloob ng pulo, sa pagitan ng tatlong kalapit na mga bayan at ng Dagat Pilipinas. Nasa timog ito ang bayan ng Gigmoto, sa kanluran naman ay ang bayan ng Caramoran. Ito ay nasa humigit-kumulang 52 kilometro (32 mily) hilaga ng Virac, ang kabisera ng lalawigan.

## Mga barangay
Ang bayan ng Viga ay nahahati sa 31 mga barangay.

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
Noong , ang populasyon ng Viga ay  katao, na may kapal na .

## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Catanduanes
Sabtang

thumb|Sagisag ng Sabtang
Ang '***, opisyal na **** (), ay isang [[Mga bayan ng Pilipinas|]] sa lalawigan ng , sa  ng Pilipinas. Ayon sa , may populasyon itong  katao.

Ang Sabtang ay ang pinakatimog na bayang pulo sa kapuluang Batanes, at malaking bahagi nito ay binubuo ng **Pulo ng Sabtang*' (*Sabtang Island*), gayon din ang dalawang kalapit at mas-maliit na mga pulo – Ivuhos at Dequey – kapuwa hindi tinitirhan. Kilala ang bayan sa Parola ng Sabtang at mga lumang bahay bato ng mga barangay Chavayan at Savidug ng mga Ivatan. Tulad ng Pulo ng Batan sa hilaga, taglay rin ng Sabtang ang estilong-Misyon na mga simbahan at puting buhangin na mga dalampasigan.

## Heograpiya
Matatagpuan ang Sabtang sa .

Ayon sa Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas, may kabuoang lawak na  ang  na bumubuo sa  ng  na kabuoang lawak ng Batanes.

## Mga Barangay 
Nahahati ang Sabtang sa 6 na mga barangay.

* Chavayan
* Malakdang *(Pob.)*
* Nakanmuan
* Savidug
* Sinakan *(Pob.)*
* Sumnanga

## Demograpiko
Noong , may kabuoang populasyon na  ang Sabtang. Ang kapal ng populasyon nito ay .

## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
* Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Batanes
Virac

Ang **Bayan ng Virac** ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng Catanduanes, Pilipinas. Ikatlong pinakamalaking bayan at ang kabisera ng lalawigan ng Catanduanes ang bayan ng Virac. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang Bayan ng Virac ay nahahati sa 63 mga barangay.

* Antipolo Del Norte
* Antipolo Del Sur
* Balite
* Batag
* Bigaa
* Buenavista
* Buyo
* Cabihian
* Calabnigan
* Calampong
* Calatagan Proper
* Calatagan Tibang
* Capilihan
* Casoocan
* Cavinitan
* Gogon Sirangan
* Concepcion (Pob.)
* Constantino (Pob.)
* Danicop
* Dugui San Vicente
* Dugui San Isidro

* Dugui Too
* F. Tacorda Village
* Francia (Pob.)
* Gogon Centro
* Hawan Grande
* Hawan Ilaya
* Hicming
* Igang
* Juan M. Alberto (Poniton)
* Lanao (Pob.)
* Magnesia Del Norte
* Magnesia Del Sur
* Marcelo Alberto (Pob.)
* Marilima
* Pajo Baguio
* Pajo San Isidro
* Palnab Del Norte
* Palnab Del Sur
* Palta Big
* Palta Salvacion
* Palta Small

* Rawis (Pob.)
* Salvacion
* San Isidro Village
* San Jose (Pob.)
* San Juan (Pob.)
* San Pablo (Pob.)
* San Pedro (Pob.)
* San Roque (Pob.)
* San Vicente
* Ibong Sapa (San Vicente Sur)
* Santa Cruz
* Santa Elena (Pob.)
* Santo Cristo
* Santo Domingo
* Santo Niño
* Simamla
* Sogod-Simamla
* Talisoy
* Sogod-Tibgao
* Tubaon
* Valencia

## Demograpiko
## Mga sanggunian
## Mga Kawing Panlabas
*Official website of Virac 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Catanduanes
Apalit

Ang **Bayan ng Apalit** ay isang ika-2 klaseng bayan sa lalawigan ng Pampanga, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. Ang bayan ay sikat dahil sa Apung Iru Fluvial Procession nito, na nakalista bilang isa sa pinakamahalagang hindi nasasalat na pamana ng kultura ng Pilipinas na nakabase sa tubig kung saan ginaganap ang pagdiriwang tuwing Hunyo 28-30; at dahil sa pandayan nito.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Apalit ay nahahati sa 12 mga barangay.
* Balucuc
* Calantipe
* Cansinala
* Capalangan
* Colgante
* Paligui
* Sampaloc
* San Juan (Poblacion)
* San Vicente
* Sucad
* Sulipan
* Tabuyuc (Santo Rosario)

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Basco

thumb|Sagisag ng Basco
Ang **Bayan ng Basco** (Kilala rin bilang **Santo Domingo de Basco**) ay isang Ika-5 na klaseng bayan sa lalawigan ng Batanes, Pilipinas. Ito ang kabiserang bayan ng lalawigan ng Batanes. Ang Basco ay matatagpuan sa Pulo ng Batan, ang ikalawang pinakamalaking pulo sa *Kapuluan ng Batanes* na bumubuo sa lalawigan, at ang pinakahilagang pulo ng Pilipinas. Mayroong Domestikong Paliparan ang Basco na nagdadala ng mga manlalakbay mula Kalakhang Maynila.

Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Basco ay nahahati sa 6 barangay.

* Ihuvok II *(Kayvaluganan)*
* Ihuvok I *(Kaychanarianan)*
* San Antonio
* San Joaquin
* Chanarian
* Kayhuvokan

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Batanes
Noveleta

Ang **Bayan ng Noveleta** ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng Cavite, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Noveleta ay pampolitika na nahahati sa 16 na mga barangay.

* Magdiwang
* Poblacion
* Salcedo I
* San Antonio I
* San Juan I
* San Rafael I
* San Rafael II
* San Jose I

* Santa Rosa I
* Salcedo II
* San Antonio II
* San Jose II
* San Juan II
* San Rafael III
* San Rafael IV
* Santa Rosa II

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
* Philippine Standard Geographic Code 
* 2010 Philippine Census Information 
* Official Noveleta Website 

Kategorya:Mga bayan ng Kabite
Angono

Ang **Angono** (pagbigkas: a•ngó•no) ay isang Unang Klaseng bayan sa lalawigan ng Rizal, Pilipinas. Ito ay nasa 30&nbsp;km silangan ng Maynila. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

Itinatag ito bilang isang pueblo noong 1766 at naging bayan noong 1935. Natamasa nito ang kaunlaran sa paglipas ng panahon. Nagsimula ito bilang isang maliit na bayang nagsasaka at nangingisda, ngunit umunlad sa isang makabagong bayan na nagkaroon ng madaming maliliit at katamtamang laking mga negosyo, na karamihan ay mga bangko na nagsitayo ng mga sangay sa bayan. Ang mga sikat na *fastfood* at iba pang mga establisyamento ay nagkaroon din ng mga sangay. Ang bayan ay may makabagong sistemang pangtelekomunikasyon, na nagbibigay ng serbisyo sa hattinig (telepono), Cable TV, serbisyong internet atbp.

Kilala rin ang bayan ng Angono bilang Kabisera ng Sining ng Pilipinas. Tahanan ito ng dalawang Pambansang Artista ng Pilipinas, si Carlos V. Francisco para sa Pagpipinta (1973) at Lucio D. San Pedro para sa musika (1991). Kilala rin ang bayan dahil sa pinakamatandang gawa ng sining sa Pilipinas, ang Angono Petroglyphs subalit ito ay nasa hangganan ng Angono, Binangonan at Antipolo sa lalawigan ng Rizal.

May mangilan-ngilang na tanghalan ng sining at istudiyo sa Angono at ito ang talaan ng iba sa kanila:

# Blanco Family Museum, Nemiranda Arthouse & Gallery 
# Tiamson Art Gallery
# Ang Nuno Artists Foundation Gallery
# Village Artist Gallery
# Juban Studio, # Vicente Reyes Art Studio
# The Second Gallery
# The Angono Ateliers Gallery.

Si Papa Clemente I, na mas kilala bilang San Clemente, ay ang santong patron ng Angono at ng karamihan ng mga bayan sa Pilipinas, ay isang pista na pinagdiriwang taon-taon. Ang pagdiriwang na ito tuwing Nobyembre 23 ay pinapaganda ng mga prusisyon na kilala bilang "pagoda", at dinadaluhan ng mga katututbo at ng mga turista.

## Mga barangay
Ang bayan ng Angono ay nahahati sa 10 mga barangay.

* Bagumbayan
* Kalayaan
* Poblacion Ibaba
* Poblacion Itaas
* San Isidro
* San Pedro
* San Roque
* San Vicente
* Santo Niño
* Mahabang Parang

## Demograpiko
Noong senso 2015, ang populasyon ng Angono, ay 113,283 katao, na may kapal na 4,300 katao kada kilometro kuwadrado o 11,000 katao kada milya kuwadrado.

## Mga sanggunian
## Mga Kawing Panlabas
*Angono UnOfficial website
*People of Angono Discussion Board 
*Nemiranda - Official website with Online Gallery 
*Northern California Angono Association
*Official website of the Provincial Government of Rizal 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2010 Philippine Census Information 
*"Balik-tanaw sa Kasaysayan ng Angono"  *Balita*. 21 Agosto 2016.

Kategorya:Mga bayan ng Rizal
Naic

Ang **Bayan ng Naik** ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng Cavite, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. Ang lupain nito ay may kabuuang sukat na 73.24 kilometro parisukat.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Naic ay pampolitika na nahahati sa 32 mga barangay kung saan 6 ay urban, at 26 ay rural.

## Demograpiko
## Mga sanggunian
## Mga Kawing Panlabas 
* Philippine Standard Geographic Code 
* 2010 Philippine Census Information 
* Opisyal na Websayt ng Naic, Cavite 

Kategorya:Mga bayan ng Kabite
Agustin Fabian

Si **Agustin Caralde Fabian** (15 Agosto 1901-1976) ay isa sa kinikilalang haligi ng panitikan ng Pilipinas. Sa Filipino man o sa Ingles, na higit na kilala ng mga mambabasa sa kanyang mga sagisag na Angel Fernandez, M.S. Martin, Felicisimo Correz, Augusto E. Fuentes, F. Bani, at Pilar Buendia. Sa mga kapwa manunulat, malimit na tinatawag siyang ”Ba Maltin.”  Editor ng Lingguhang Graphic bago sumiklab ang Iklawang Digmaaang Pandaigdig, naging general manager siya ng Liwayway Publications Inc. pagkatapos ng digma hanggang sa kanyang pagretiro sa unang bahagi ng dekada sisenta. Ilan sa mga sinulat niyang nobela ay Timawa, Maria Marcedes, Sino Ako? Mga Dayupay, Basta Mayaman, Hindi Man Hanapin, Magbayad Ka! Ana Malaya, Ginoong Salapi at Limatik.

Kabilang sa mahahalagang gawad na ipinagkaloob sa kanya ang Pro Patria, pampanguluhang gawad sa panahon ng Pangulong Carlos P. Garcia para sa namumukod na mga Filipino noong 1961. Gayundin ang Gawad Quezon sa Panitikan na kaloob ng Panitik ng Kababaihan noong 1971.

## References 
Timawa, 1990 (Unang Limbag), Ateneo De Manila University Press, ISBN 971-550-008-0.

Kategorya:Mga manunulat mula sa Pilipinas
Fanny Garcia

Si **Fanny A. Garcia** (ipinanganak noong Pebrero 26, 1949 
sa Malabon, Rizal na ngayon ay Malabon City) ay siyang guro, manunulat, mananaliksik, editor, at tagapag-
salin. Nagtapos siya sa University of the Philippines-Diliman. Siya ay nagwagi ng 2005 National Book Award para sa Autobiography ng Manila Critics Circle para sa librong *Erick Slumbook: Paglalakbay Kasama ang Anak Kong Autistic (2004).*

Si Fanny A. Garcia ay isa ring premyadong manunulat sa Carlos Palanca Memorial Awards for Literature sa mga kategoryang maikling kwento, sanaysay, iskrip, at kuwentong pambata. May labindalawa na siyang libro kasama na ang bersyong Ingles na "Journeys with My Autistic Son (2009)." Sa kasalukuyan (2012), nagtuturo siya sa De La Salle University-Manila at sa University of the Philippines-Diliman. Nakapagturo na rin siya noon sa Philippine Science High School.

Kaurian:Panitikan
Kaurian:Pilipinas
From Loren To Marimar

Ang aklat na ***From Loren To Marimar*** na inedit ni Sheila S. Coronel ay koleksiyon ng mga artikulong isinulat ng mga mamamahayag noong dekada ‘90. Ang mga artikulong mababasa sa aklat ay magandang basahin ng mga mag-aaral, media users, mananaliksik, opisyales, pangkaraniwang mamamayan o kahit na sinomang interesado at gustong maunawaan kung paano tumatakbo ang mga maiimpluwensiyang sektor sa Pilipinas. Samakatuwid, ay para sa lahat ang aklat na ito.

Ang mga artikulong mababasa sa aklat na ito ay magbibigay ng paliwanag kung bakit nagkakaganito ang mga bagay-bagay partikular na sa pahayagan, telebisyon, midya, politika, media ethics, at internet. Malinaw at mabusising ipinaliwanag ng mga nagsulat ng artikulo kung bakit takot ang mga taong nasa likod ng pahayagan sa pamahalaan? Kung bakit matindi ang kompetisyon sa telebisyon? Kung bakit at paano sinusuhulan ng mga politiko ang mga mamamahayag? Kung bakit may mga politikong gustong maging host ng mga programa sa telebisyon? At kung bakit pumatok ang internet bilang isang uri ng midya? Sa tulong ng mga artikulong ito ay magkakaroon ng ideya ang mga mambabasa sa mga baga-bagay na may kinalaman sa media.

Kategorya:Panitikan
Kategorya:Pilipinas
Erick Slumbook

Ang akalt na ***Erick Slumbook: Paglalakbay Kasama Ang Anak 
Kong Autistic*** na isinulat ni Fanny A. Garcia ay isang malikhaing di-katha o creative non-
fiction at isang uri rin ng post-modern novel. Nagkamit kamit 
ang aklat na ito ng National Book Award, Biography / 
Autobiography Category, mula sa Manila Critics Circle.

Makapagbibigay ang aklat na ito ng mga ideya at patnubay 
para sa mga magulang na may anak na autistic kung paano 
nila alagaan o i-handle ang kanilang anak. Kaya mula mismo 
sa karanasan ng isang mapag-arugang ina malalaman ng mga 
magulang na may anak na autistic at mga mambabasa kung 
gaano kahirap at kung gaano kalaki ang ang sakripisyo sa 
pagpapalaki ng isang autistic.

	Para sa lahat ang aklat na ito sapagkat layunin ng aklat na ito 
na ipatanggap sa henerasyong ito lalo na sa mas batang 
henerasyon na ang mga special child ay bahagi rin ng lipunan 
at mundo.

Kategorya:Pilipinas
Kategorya:Panitikan
Itbayat

thumb|Sagisag ng Itbayat
Ang **Itbayat** at isang pulong bayan sa lalawigan ng Batanes, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.  Ang Itbayat ang pinakahilagang bayan ng Pilipinas na matatagpuan sa mahigit 200 kilometro mula sa pinakatimog na bahagi ng Taiwan. Sumasakop ang bayan sa **Pulo ng Itbayat** at mga karatig na maliliit na pulo, na pawang walang populasyon. Pinakamalaki rin ang pulo sa tatlong pangunahing pulong bumubuo sa Batanes.

## Mga Barangay 
Ang Itbayat ay nahahati sa 5 mga barangay.

* Raele
* San Rafael *(Kahijangan)*
* Santa Lucia *(Kawxawxasan)*
* Santa Maria *(Marapuy)*
* Santa Rosa *(Hiñatu)*

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
* Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Batanes
Maria Makiling

Sa alamat ng Pilipinas, si **Maria Makiling** ay isang diwata na nagbabantay ng Bundok Makiling, isang bundok na matatagpuan sa Los Baños, Laguna.Siya ang pinakatanyag na diwata o lambana sa mitolohiya ng Pilipinas Nilalarawan siya bilang isang magandang dalaga na may mahabang buhok. 
Si Maria Makiling ay isang magandang diwata na nagbabantay sa bundok. Kilala siya sa kanyang kagandahan at madalas inilalarawan na may mga abay at kasama ang maliliit na pakpakang mga diwata na tinatawag na lambana. Pinoprotektahan niya ang bundok at tumutulong sa mga taong umaasa rito para sa pagkain at kabuhayan. Ayon sa ilang kwento, bahagi rin ng kanyang pangangalaga ang kalapit na lawa, ang Laguna de Bay, at ang mga isdang nahuhuli rito. Sinasabi sa alamat na ipinadala siya ni Bathalà, ang makapangyarihang diyos, upang tulungan ang mga tao sa kanilang araw-araw na buhay.
 

## Mga kuwento 
Maraming kuwento ang nagsasaad ng kanyang kabutihan at maging ng kanyang kalupitan. Siya ay matulungin sa mga tao, at nagbibiyaya ng masaganang ani at huli ng isda.  Subalit ang mga tao ay nagmamalabis at nagiging pabaya sa kanyang mga ibinibigay kaya siya ay nagpapataw ng parusa.  Ilan sa kuwento tungkol sa kanya ay ang mga sumusunod:
*Luya na nagiging ginto
*Tatlong manliligaw.Si Kapitan Lara, isang Kastilang kawal, si Joselito, isang Kastilang mestizo at si Juan, isang magsasaka.
*Alamat ng Lansones
*Alamat ni Maria Makiling

## Mga Sabi-sabi 
May mga nagsasabing nililigaw ni Maria Makiling ang mga taong nagkakalat sa kanyang bundok.  Makikita lamang nila ang tamang daan kung nilinis nila ang kanilang kalat.

## Mga sanggunian 
## Panlabas na kawing 
*Alamat ni Maria Makiling Gintong Aral
*Sari-saring alamat Mga Alamat

Kaurian:Alamat
Kaurian:Pilipinas
Cuartero

Ang **Bayan ng Cuartero** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Capiz, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Cuartero ay nahahati sa 22 mga barangay.

* Agcabugao
* Agdahon
* Agnaga
* Angub
* Balingasag
* Bito-on Ilawod
* Bito-on Ilaya
* Bun-od
* Carataya
* Lunayan
* Mahunodhunod

* Maindang
* Mainit
* Malagab-i
* Nagba
* Poblacion Ilawod
* Poblacion Ilaya
* Poblacion Takas
* Puti-an
* San Antonio
* Sinabsaban
* Mahabang Sapa

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Capiz