Saligang Batas ng Unyong Sobyetiko

Ang **Saligang Batas ng Unyong Sobyetiko** ay konstitusyon at batayang batas ng Unyon ng mga Sobyetikong Sosyalistang Republika mula sa pagkatatag nito noong 1922 hanggang sa pagkabuwag nito sa pagtatapos ng 1991.

## Balangkas
Ang mga Konstitusyon ng Unyong Sobyet ay ginawang modelo pagkatapos ng 1918 na Konstitusyon ng Russia na itinatag ng Russian Soviet Federative Socialist Republic (RSFSR), ang naunang hinalinhan at isang bumubuong republika ng Unyong Sobyet. Ibinahagi at itinaguyod ng mga konstitusyong ito ang karamihan sa mga pangunahing probisyon kabilang ang Unyong Sobyet bilang isang sosyalistang estado, ang pamumuno ng uring manggagawa, ang mga anyo ng panlipunang pag-aari, at nanawagan para sa isang sistema ng mga sobyet (konseho) upang gamitin ang awtoridad ng pamahalaan. Idineklara ng mga konstitusyon ng Sobyet ang ilang mga karapatang pampulitika, tulad ng kalayaan sa pagsasalita, kalayaan sa pagpupulong, at kalayaan sa relihiyon, at naaayon sa ideolohiyang Marxist-Leninist ng estado ay natukoy din ang isang serye ng mga karapatang pang-ekonomiya at panlipunan, gayundin ang isang hanay ng mga tungkulin ng lahat ng mamamayan. Itinatag ng mga konstitusyon ng Sobyet ang mga katawan ng Pamahalaan ng Unyong Sobyet, binalangkas ang mga demokratikong karapatan, at sinabing ang lehislatura ay dapat ihalal sa mga pana-panahong halalan. Ang mga konstitusyon ng Sobyet ay naging progresibong mas mahaba at detalyado, na nagtatampok ng higit pang mga artikulo at mga probisyon na mapagbigay na pinalawak ang mga karapatan at kalayaan ng mga mamamayang Sobyet kabilang ang karapatan sa pabahay at karapatang magtrabaho. Ang 1936 Constitution ay tumanggap ng mga susog noong 1944 upang payagan ang mga constituent republics ng Unyong Sobyet na kilalanin bilang mga soberanong estado sa internasyonal na batas, na nagresulta sa Ukrainian SSR at Byelorussian SSR na sumali sa United Nations General Assembly bilang mga founding member noong 1945.

## Konstitusyong Lenin: 1924
Noong 30 Disyembre 1922, inaprubahan ng Unang Kongreso ng mga Sobyet ng USSR ang Deklarasyon at Kasunduan sa Pagbuo ng USSR. Nilagdaan ang kasunduan ng mga kinatawan ng apat na republika: SPSR ng Rusya, SSR ng Ukranya, SSR ng Biyelorusya, at SPSR ng Transkaukasya (na kinabilangan ng Heorhiya, Armenya, at Aserbayan). Bagama't ang bawat isa sa kanila'y mayroon nang sari-sarili nilang konstitusyon, pinagpasyahang bumuo ng isang buong-unyong saligang batas. Noong 10 Enero 1923, bumuo ang Presidyo ng Komite Tagapagpaganap Sentral ng USSR ng anim na komisyon upang ihanda ang hinaharap na Konstitusyon:

Noong Hunyo 26–27, ang burador na Konstitusyon ay tinalakay, binago, at inaprubahan ng Pleno ng Komite Sentral ng PKR(b). Pinagtibay ito noong Hulyo 6 sa Ikalawang Sesyon ng Komite Tagapagpaganap Sentral ng USSR sa resolusyong "Hinggil sa Pagsasabatas ng Konstitusyon ng Unyon ng mga Sobyetikong Sosyalistang Republika", at muling pinagtibay noong 31 Enero 1924 sa Ikalawang Kongreso ng mga Sobyet.

Ang Konstitusyon ng 1924 ay ang unang konstitusyon ng Unyong Sobyet at pinagtibay ng Ikalawang Kongreso ng mga Sobyet. Ang 1924 Constitution ay naging lehitimo sa Disyembre 1922 Treaty on the Creation of the USSR sa pagitan ng Russian Soviet Federative Socialist Republic, ng Ukrainian Soviet Socialist Republic, ng Byelorussian Soviet Republic, at ng Transcaucasian Socialist Federative Soviet Republic na nagtatag ng Unyong Sobyet. Sa esensya, ang 1924 Constitution ay isang pagpapalawak at generalization ng 1922 Treaty, na karamihan sa mga pangunahing bahagi ay tinukoy na ng kasunduan, at pinapayagan din para sa isang potensyal na pagpapalawak ng Unyong Sobyet. Samantalang ang orihinal na Kasunduan ay mayroon lamang 26 na artikulo, ang 1924 Konstitusyon ay mayroon na ngayong 72 na hinati sa labing-isang kabanata. Pinalitan ng 1924 Constitution ang Russian Constitution of 1918 na nagsilbing pasimula at nakaimpluwensya sa mga pangunahing prinsipyo ng Union-wide constitution. Itinatag ng Saligang Batas ng 1924 ang Kongreso ng mga Sobyet upang maging kataas-taasang katawan ng awtoridad ng estado ng Sobyet, kung saan ang Komiteng Tagapagpaganap Sentral ang may awtoridad na ito sa mga pansamantalang panahon at nagsisilbing kolektibong panguluhan ng bansa. Inihalal din ng Central Executive Committee ang Council of People's Commissars, na nagsilbing executive branch ng gobyerno. Ang Central Executive Committee, na epektibo ang lehislatura, ay nahahati sa Sobyet ng Unyon na kumakatawan sa mga bumubuong republika, at ang Sobyet ng Nasyonalidad na direktang kumakatawan sa mga interes ng mga grupo ng nasyonalidad. Pinangasiwaan ng Presidium ang administrasyon ng gobyerno sa pagitan ng mga sesyon ng Central Executive Committee.

## Konstitusyong Stalin: 1936
Ang 1936 Constitution ay pinawalang-bisa ang mga paghihigpit sa pagboto, inalis ang lishentsy na kategorya ng mga tao, at idinagdag ang unibersal na direktang pagboto at ang karapatang magtrabaho sa mga karapatang ginagarantiyahan ng nakaraang konstitusyon. Dagdag pa rito, kinilala ng Konstitusyon ng 1936 ang kolektibong mga karapatang panlipunan at pang-ekonomiya kabilang ang mga karapatan sa trabaho, pahinga at paglilibang, proteksyon sa kalusugan, pangangalaga sa katandaan at pagkakasakit, pabahay, edukasyon at mga benepisyong pangkultura. Ang Saligang Batas ng 1936 ay nagtadhana din para sa direktang halalan ng lahat ng mga katawan ng pamahalaan at ang kanilang muling pagsasaayos sa isang solong, pare-parehong sistema. 

Inihayag sa ika-17 Kongreso ng Buong-Unyong Partido Komunista (Bolshebista) noong 1934 na nagtagumpay ang sosyalismo sa USSR at kasalukuyang itinatayo. Nangahulugan ito na ang pribadong pagmamay-ari at ang mapagsamantalang mga uri ay nagapi na. Ang bagong Konstitusyon ay nagpahayag ng nakaplanong sosyalistang sistemang pang-ekonomiya at sosyalistang pagmamay-ari ng mga kasangkapan at paraan ng produksyon bilang batayan ng ekonomiya, na mayroong "alinman sa anyo ng pagmamay-ari ng estado (pampublikong ari-arian), o ang anyo ng kooperatiba-kolektibong pagmamay-ari ng sakahan (pagmamay-ari ng mga indibidwal na kolektibong bukid, pagmamay-ari ng mga asosasyon ng kooperatiba)".

Nakasaad sa Artikulo 122 na "ang mga kababaihan sa U.S.S.R. ay binibigyan ng pantay na karapatan sa mga lalaki sa lahat ng larangan ng buhay pang-ekonomiya, estado, kultura, panlipunan at pampulitika." Ang Artikulo 123 ay nagtatatag ng pagkakapantay-pantay ng mga karapatan para sa lahat ng mga mamamayan "anuman ang kanilang nasyonalidad o lahi, sa lahat ng larangan ng buhay pang-ekonomiya, estado, kultura, panlipunan, at pampulitika." Ang pagtataguyod ng pagiging eksklusibo ng lahi o pambansang, o pagkamuhi o paghamak, o mga paghihigpit sa mga karapatan at pribilehiyo dahil sa nasyonalidad, ay dapat parusahan ng batas. Advocacy of racial or national exclusiveness, or hatred or contempt, or restrictions of rights and privileges on account of nationality, were to be punished by law.

## Konstitusyong Brezhnev: 1977
Ang pag-ampon ng Konstitusyon ay isang pambatasan na gawa ng Kataas-taasang Sobyet. Ang mga pag-amyenda sa Konstitusyon ay pinagtibay din ng batas na pambatasan ng katawan na iyon. Ang mga pagbabago ay nangangailangan ng pag-apruba ng dalawang-ikatlong mayorya ng mga kinatawan ng Kongreso ng mga Kinatawan ng Bayan at maaaring simulan ng kongreso mismo; ang Kataas-taasang Sobyet, na kumikilos sa pamamagitan ng mga komisyon at komite nito; ang Presidium o tagapangulo ng Kataas-taasang Sobyet; ang Constitutional Oversight Committee; ang Konseho ng mga Ministro; mga sobyet ng republika; ang Committee of People's Control; ang Korte Suprema; ang Procuracy; at ang punong tagapamagitan ng estado. Bilang karagdagan, ang mga namumunong katawan ng mga opisyal na organisasyon at maging ang Academy of Sciences ay maaaring magpasimula ng mga susog at iba pang batas.
## Sanggunian
Kategorya:Pamahalaan ng Unyong Sobyetiko