Filomena

Si **Santa Filomena** () ay isang batang konsagradong birhen, na ang kaniyang mga labi ay natuklasan noong Mayo 24–25, 1802, sa Katakumba ng Priscilla. Taglay ng tatlong mga baldosang pumapalibot sa puntod ang inskripsiyong nakasulat na *Pax Tecum Filumena* (iyan ay "Sumaiyo ang kapayapaan, Filomena"), na ipinalagay na tumutukoy na ang kaniyang pangalan (sa Latin ng inskripsiyon) ay Filumena, ang anyong Ingles nito ay Philomena. Si Filomena ay pintakasi ng mga sanggol, beybi, at kabataan.

Inilipat ang mga labi sa Mugnano del Cardinale noong 1805. Dito naging punto ng malawakang debosyon ang mga ito; ilang mga milagro ay ipinatungkol sa intersesyon ni Filomena, kasama na ang pagpapagaling ni Pauline Jaricot noong 1835, na nakatawag ng malawak na pansin. Ipinatungkol naman ni Juan Maria Vianney kay Filomena ang hindi pangkaraniwang mga paggaling na ang iba ay ipinatungkol naman sa kaniya.

Noong 1833, iniulat ng isang madreng Napolitana na lumitaw si Filomena sa kaniya sa isang pangitain, at inilahad na siya ay isang prinsesang Griyego na minartir ni Diocleciano sa edad na 13 taong gulang. Si Diocleciano ay emperador ng Imperyong Romano mula 284 hanggang 305.

Mula 1837 hanggang 1961, pinayagan ang pagdiriwang ng kaniyang pistang liturhiko para sa ilang mga lugar, ngunit hindi nakasama sa  para sa panlahatang paggamit. Ang pagbanggit sa kaniya ay kasama sa isang tipikal na edisyong 1920 ng Misal Romano, sa ilalim ng Agosto 11, sa isang seksiyong nakapamagat na *Missae pro aliquibus locis* ("Mga misa para sa ilang mga lugar"), na may pagtukoy na ang gagamiting Misa sa mga lugar na iyo ay yaong sa isang birheng martir, na walang anumang maikling panalangin (na itinalaga sa isang tiyak na araw) na naaayon sa santa.

## Pagkakatuklas ng mga labi
[thumb|Si Santa Filomena kalakip ng mga katangian: palma, latigo, angkla, at mga palaso. Ang pasta ay hinulma ni Johann Dominik Mahlknecht sa [Museo ng Gherdëina sa Urtijëi, Italya]]
Noong Mayo 24, 1802, sa Katakumba ng Priscilla sa Via Salaria Nova, natuklasan ang isang nakaukit na lokulo, at sa parehong araw maingat itong sinuri at binuksan. Ang lokulo ay sinarahan ng tatlong mga baldosang terracotta na may nakalagay na inskripsiyong *lumena paxte cumfi*. Noon at hanggang ngayon ay pangkaraniwang ipinalalagay na hindi nakapuwesto sa kaayusan ng mga salita ang mga baldosa, at unang binasa ang inskripsiyon bilang *pax tecum Filumena* ("Sumaiyo ang kapayapaan, Filomena"; kalakip ang pinakakaliwang baldosa na inilagay sa kanan). Natagpuan sa loob ng lokulo ang kalansay ng isang babaeng nasa pagitan ng labintatlo at labinlimang taong gulang. Isang maliit na botelyang naglalaman ng mga bakas ng ipinalalagay na dugo ay nakabaon sa semento. Sang-ayon sa mga palagay sa mga panahong iyon, ang mga labi ay ipinalagay na mula kay Filomena, isang birheng martir. Ang kaniyang pangalan ay nagngangahulugang "anak ng liwanang." Si Filomena ay santang patron ng mga sanggol at kabataan.

Pinaninindigan pa rin noong 1863 ang paniniwalang tanda ng puntod ng isang martir ang gayong mga botelya, kung kailang pinatotoo ng isang dekreto noong Disyembre 10 ng Sagradong Kongregasyon ng mga Rito ang isang dikreto ng Abril 10, 1668. Ngunit tinatanggihan na ang pananaw na ito sa aktuwal mula noong isinagawa ni Giovanni Battista De Rossi (1822–1894) ang mga pagsisiyasat.

Noong 1805, hiniling ni Paring Francesco De Lucia ng Mugnano del Cardinale ang mga relikya para sa kaniyang pook-dasalan, at noong Hunyo 8, kinuha niya ang mga labing natuklas noong Mayo 1802 (naging mga alabok at piraso). Dumating ang mga relikya sa Mugnano noong Agosto 10, at inilagay sa Simbahan ng Ina ng Grasya. Itinayo ang isang bagong Simbahan ng Ina ng Grasya na naglalaman ng isang kapilyang kung saan inilipat ang sagradong mga relikya noong Setyembre 29, 1805.

Noong 1827, binigay ni Papa Leon XII sa simbahan sa Mugnano del Cardinale ang tatlong nakaukit na mga blokeng terracotta na kinuha mula sa puntod. sinalaysay ni Paring De Lucia ang mga kababalaghang sumabay sa pagdating ng mga relikya sa kaniyang simbahan, kabilang dito ang isang estatuwang walang humpay na pinawisan ng likido sa loob ng tatlong mga araw. Mayroon ding isang chaplet ni Santa Filomena, na may tatlong puting mga butil bilang karangalan sa Santisima Trinidad at labintatlong pulang mga butil bilang karangalan sa labintatlong mga taon ng buhay ni Filomena. Isang sakramental na ini-ugnay sa banal ay ang Langis ni Santa Filomena, na ginagamit sa pagpapagaling ng katawan at kaluluwa.

## Talambuhay ng santa
[thumb|Estatwa ni Filomena sa [:de:Obere_Pfarre_(Bamberg)|Oberre Pfarre, Bamberg, Alemanya]]
Noong Disyembre 21, 1833, inihayag ng Banal na Tanggapan (*Holy Office*) na walang pagsasalungat sa pananampalatayang Katolika ang mga pahayag na nagsasabing nagpakita mismo si Filomena kay Sister Maria Luisa di Gesù (1799–1875), isang tersiyaryong Dominikano mula sa Napoles.

Hindi kasali ang pangalang Santa Filomena sa , ang opisyal na talaan ng mga santong kinikilala ng Simbahang Katolika Romana at kung saang agad na sinasama ang mga santo pagkakanonisado. Sa tipikal na edisyon ng Misal Romano noong 1920 binanggit si Filomena, sa ilalim ng Agosto 11 (kalakip ng pagtukoy na ang Misa para sa kaniyang kapistahan ay dapat na hanguin nang buo mula sa karaniwan, kaya walang anumang bahagi, kahit isang maigsing dasal, na naaayon sa kaniya) sa seksiyong nakapamagat na "Mga misa para sa ilang mga lugar" ("*Masses for some places*"), iyan ay tanging sa mga lugar na pinayagan para rito. Binigay ang kautusang ito bilang bahagi ng panuto sa paggamit ng mga panuntunang inihayag sa Kodigo ng mga Rubrika ng 1960 sa mga kalendaryong pampook. Inilapat na ang panutong ito sa Pangkalahatang Kalendaryong Romano. Iniutos sa Seksiyong 33 Hindi kinuwestiyon ng hakbang na ito ang kaniyang pagkanaroroon o pagkasanta, ni hindi man pinagbawal ang litaw na debosyon kay Santa Filomena. Walang inilabas na kautusan sa pagsususpinde o pagbabawal sa Arkokopradiya.

### Pamimitagan mula sa ibang mga santo
[thumb|Estatuwa ni Santa Filomena sa Simbahan ng Parokya ni San Juan Maria Vianney sa Barangay Cembo, [Makati, Pilipinas]]
* Tinulungan ang paglaganap ng debosyon sa kaniya sa Pransiya gayon din sa Italya nang nagtayo si Juan Maria Vianney ng isang dambana sa kaniyang karangalan at kalimitang itinutukoy sa kaniya. Ini-uugnay niya sa santa ang mga milagrong ipinapatungkol naman ng iba sa kaniya.
* Deboto rin kay Santa Filomena ang marami sa iba pang mga santo, tulad nina Pedro Julian Eymard, Pedro Chanel, Antonio Maria Claret, Madelaine Sophie Barat, Euphrasier Pelletier, Juan Nepomuceno Neumann, at Blessed Ana Maria Taigi.

## Mga suliranin
Bagamat hindi humahantong sa pinagsanhian ang pagkakaugnay, ang kautusan ng Banal na Luklukan na tanggalin ang pangalan ni Santa Filomena kahit sa mga kalendaryong pampook ay kasunod ng mga pagtatanong ng ilang mga iskolar, na napukaw sa pangyayaring ito, lalo't higit sa kaugnayan nito sa mga pahayag ni Sister Maria Luisa di Gesù.. Nagsulat si Michael S. Carter (na sumasang-ayon sa pananaw ni Miravalle) tungkol sa debosyon kay Santa Filomena sa loob ng mas-malawak na konteksto ng pamimitagan ng "mga martir buhat sa katakumba" at ang kanilang mga relikya sa kasaysayan ng Estados Unidos.

Ang inskripsiyon sa tatlong mga baldosang na nagbigay ng pangalang "Filumena" ay mula noong kalagitnaan o huling kalahati ng ikalawang dantaon,

Pinagtatalunan ng paroko ng dambana sa Mugnano del Cardinale ang mga pag-aaral na ito. Pagkarang iniulat ang kapasiyahan ng Sagradong Kongregasyon ng mga Rito noong 1961 bilang bunga ng mga pag-aaral ng mga iskolar, sinabi sa *Enciclopedia dei Santi* na mayroon pa ring mga himalang naganap at opisyal na pagkilalang ibinigay ng Simbahang Katolika noong ika-19 na dantaon, ang pansariling debosyon kay Filomena ng mga santo papa at taong naging santo kalaunan, at ang malawak na debosyong nananatili pa rin, lalo na sa Mugnano del Cardinale sa Diyosesis ng Nola, kung saang patuloy na dumadagsa ang mga peregrino mula sa lahat ng dako ng mundo, kaya nagpapakita ito ng litaw na matinding debosyon.

## Katayuan
[thumb|left|Estatuwa ni Filomena sa [Molve, Croatia]]
Sa kaniyang aklat na "*It Is Time to Meet St Philomena*," sinabi ni Mark Miravalle na "liturhikal na kinanonisado ni Papa Gregorio XVI si Santa Filomena, sa isang akta ng karaniwang Awtoridad ng Santo Papa (*Papal Magisterium*)." Taliwas ito sa kinaugaliang pananaw na ang kanonisasyon ay isang pagganap ng awtoridad na hindi maaaring magkamali, na dapat may "tiyak na pinanghahawakan" sa pagpahayag ng katotohanan.

Naglalaman ang ''* ng mga pangalan ng lahat ng mga santong pormal na kinanonisado, sapagkat "kalakip ng kanonisasyon ng isang bagong santo, ang taong iyon ay opisyal na nakatala sa katalogo ng mga santo, o ang Martirolohiyo", at "sa sandaling ginanap ang beatipikasyon o kanonisasyon, ang pangalan ng tao ay teknikal na bahagi ng Martirolohiyong Romano." Hindi ito naglalaman ng pangalan ni Filomena, na wala rin sa edisyon ng katalogo noong 1856 na inilathala mga dalawampung taon pagkaraan ng dekreto noong 1837.

Ang kanonisasyon ay isang seremonyang may pinakamataas na kasagraduhan, kung saang inihahayag ng Santo Papa mismo, sa pagtawag sa kaniyang kataas-taasang kapangyarihan sa Simbahang Katolika, na isang santo ang isang tao at ipinapaloob ang pangalan ng taong iyon sa katalogo ng mga santo. Walang ginanap na ganitong seremonya para kay Santa Filomena.

## Talababa
## Mga sanggunian
## Bibliograpiya
*Sister Marie Helene Mohr, S.C., *Saint Philomena, Powerful with God*, Rockford, IL: TAN Books and Publishers, Inc, 1988.
*"Philomena," in David Hugh Farmer, *The Oxford Dictionary of Saints*, (Oxford University Press, 2004) 
*Dr Mark Miravalle, *Present Ecclesial Status of Devotion to St. Philomena*, (Queenship Publishing, 2002)  (nasa Internet din, tingnan sa baba)
*Cecily Hallack. *Saint Philomena : Virgin martyr and wonder worker*. Dublin, Ireland; Anthonian Press, 1936
*Alfonso Ramos. *Santa Filomena : Princesa del cielo*. Chihuahua, Mexico; Ultimo Sello, 2013.
*Michael S. Carter, "Glowing With the Radiance of Heaven: Roman Martyrs, American Saints, and the Devotional World of Nineteenth-Century American Catholicism. *U.S. Catholic Historian*, Volume 36, Number 1 (Winter 2018), pp. 1-26

## Mga kawing panlabas
*Johann Peter Kirsch, "St. Philomena" in *Catholic Encyclopedia* (New York 1911)
*David Farmer, "Philomena" in *The Oxford Dictionary of Saints*, Fifth Revised Edition (Oxford University Press 2011 )
*Dr Mark Miravalle, *Present Ecclesial Status of Devotion to St. Philomena*, 2002, Retrieved March 12, 2013
*[*Sanctuary of St. Philomena* in Mugnano del Cardinale(https://tl.wikipedia.org/wiki/Mugnano_del_Cardinale), Italy]
**St. Philomena the Wonderworker by Father Paul O’Sullivan, O.P. (E.D.M)''
*Litany to Saint Philomena 
*Catholic Tradition Saint Philomena
*List of Places Devoted to Saint Philomena

Kategorya:Ipinanganak noong 291
Kategorya:Namatay noong 304
Kategorya:Mga Romano ng ikatlong dantaon
Kategorya:Mga Romano ng ika-4 na dantaon
Kategorya:Mga santo