Via Francigena

thumb| Mapa ng Via Francigena
Ang **Via Francigena** () ay isang sinaunang daan at ruta ng peregrinasyon na tumatakbo mula sa katedral na lungsod ng Canterbury sa Inglatera, sa pamamagitan ng Pransiya at Suwisa, hanggang sa Roma at pagkatapos ay sa Apulia, Italya, kung saan mayroong mga daungan ng embarkasiyo para sa Banal na Lupain. Ito ay kilala sa Italya bilang "*Via Francigena*" ("ang daan na nagmumula sa Pransiya") o ang "*Via Romea Francigena*" ("ang daan patungo sa Roma na nagmumula sa Pransiya"). Noong panahong medyebal, ito ay isang mahalagang daan at ruta ngperegrinasyon para sa mga nagnanais na bisitahin ang Banal na Luklukan at ang mga libingan ng mga apostol na sina San Pedro at san Pablo.

## Kasaysayan ng peregrinasyon pa-Roma 
[thumb| Palatandan na nagpapakita ng landas malapit sa [Ivrea, Piamonte, Italya.]]
Noong Gitnang Kapanahunan, ang Via Francigena ang pangunahing ruta ng paglalakbay sa Roma mula sa hilaga. Ang ruta ay unang naidokumento bilang "Daang Lombardo", at unang tinawag na *Iter Francorum* (ang "Ang Rutang Franco") sa *Itinerarium sancti Willibaldi* ng 725, isang talaan ng mga paglalakbay ni Willibald, Obispo ng Eichstätt sa Bavaria. Ito ay *Via Francigena-Francisca* sa Italya at Borgoña, ang *Chemin des Anglois* sa Frankish Kingdom (pagkatapos ng ebanghelisasyon ng Inglatera noong 607) at gayundin ang *Chemin Romieu*, ang daan patungo sa Roma. Ang pangalang *Via Francigena* ay unang binanggit sa *Actum Clusio*, isang pergamino ng 876 sa Abadia ng San Salvatore sa Monte Amiata (Toscana).
right|thumb| Iba't ibang palatandaang Via Francigena sa Italya
Sa pagtatapos ng ika-10 siglo, ginamit ni Sigerico, ang Arsobispo ng Canterbury, ang Via Francigena papunta at mula sa Roma upang matanggap ang kanyang *pallium*; naitala niya ang kaniyang ruta at ang kaniyang mga himpilan sa paglalakbay pabalik, ngunit wala sa dokumento ang nagmumungkahi na ang ruta ay bago noon, o kung ginawa niya ang paglalakbay sa pamamagitan ng paglalakad o pagsakay sa kabayo.

Kasama sa mga susunod na itineraryo sa Roma ang Leiðarvísir og borgarskipan ng Islandes na manlalakbay na si Nikolás Bergsson (noong 1154) at ang isa mula kay Felipe Augusto ng Pransiya (noong 1191).  Dalawang medyo magkaibang mapa ng ruta ang lumilitaw sa mga manuskrito ng Matthew Paris, *Historia Anglorum*, mula sa ika-13 siglo.
[thumb| Ang Via Francigena - sa France na binigyan ng rutang [GR footpath|Grande Randonnée na numero GR145 - tumatawid sa Massif de Saint Thierry, Champagne.]]
Ang hari ng Gales na si Rhodri Mawr noong 880 at ang kaniyang apo na si Hywel Dda noong 945 ay parehong kilala na bumisita sa Roma sa pagtatapos ng kanilang buhay, ngunit hindi alam kung pumunta sila sa lupa o sa dagat sa pamamagitan ng Kipot ng Gibraltar. Ginamit ni Benedictine Guillermo ng Saint Thierry ang mga kalsada patungo sa Roma sa ilang pagkakataon sa pagtatapos ng ika-11 siglo. Ang paglalakbay pabalik sa pamamagitan ng dagat ay malamang na maging mas madali, salamat sa umiiral na hanging timog-kanluran, ngunit ang pabordada pababa sa Mediteraneo ay talagang gumawa ng napakahabang paglalakbay.

Ang Via Francigena ay hindi isang solong kalsada, tulad ng isang Romanong kalsada, na sementado ng mga bloke ng bato at nagbibigay sa pagitan ng pagpapalit ng mga kabayo para sa mga opisyal na manlalakbay. Sa halip, ito ay binubuo ng ilang posibleng ruta na nagbago sa paglipas ng mga siglo habang ang kalakalan at paglalakbay sa banal na lugar ay lumalakas at humina. Naaayon sa oras ng taon, sa sitwasyong pampolitika, at sa relatibong kasikatan ng mga dambana ng mga santo na nasa ruta, maaaring gumamit ang mga manlalakbay ng alinman sa tatlo o apat na pagtawid sa Alpes at Apenino. Pinondohan ng mga Lombardo ang pagpapanatili at seguridad ng bahagi ng kalsada sa kanilang mga teritoryo bilang ruta ng kalakalan sa hilaga mula sa Roma, na iniiwasan ang mga lungsod na hawak ng kaaway tulad ng Florencia. Hindi tulad ng mga kalsadang Romano, ang Via Francigena ay hindi nag-uugnay sa mga lungsod ngunit higit na umasa sa mga abadia.
[center|thumb|700x700px| Mga peregrino pa-Roma na inukit sa isang relyebe, [Katedral ng Fidenza (huling ikalabindalawang siglo)]]

## Itineraryo 
## Mga sanggunian 
## Mga pinagkuhanan 
* Kerschbaum & Gattinger, Via Francigena – DVD- Dokumentaryo ng modernong paglalakbay sa Roma ,, Verlag EUROVIA, Vienna 2005
* Trezzini, La Via Francigena. Vademecum dal Gran San Bernardo at Roma *La Via Francigena.* *Vademecum dal Gran San Bernardo at Roma* (Association Via Francigena) 2000
* Adelaide Trezzini-AIVF. San Pellegrino sulle Via Francigene. Ed. Gangemi Cod.ISBN&nbsp;88-492-1607-6
* Adelaide Trezzini-AIVF. Topofrancigena da Canterbury at Roma (2004–2007) Ed. Ass. int. Sa pamamagitan ng Francigena
* Adelaide Trezzini-AIVF. Gabay-Vademecum da Canterbury at Roma. Ed.2002–03
* Adelaide Trezzini-AIVF. Dormifrancigena da Canterbury at Roma.2006 + 2007 Ed. Ass. int. Sa pamamagitan ng Francigena

## Mga panlabas na link 
* Sa pamamagitan ng Francigena sa URCamino
* Lokal na impormasyon ng Konseho ng Lungsod ng Canterbury sa ruta sa UK
* BBC News– Epic run mula Canterbury hanggang Rome kasunod ng pilgrimage
*  Ang GR145 Via Francigena sa rehiyon ng Champagne-Ardenne ng France
* Italian Ministry of Cultural and Heritage Site ng maraming wika ng opisyal na ruta sa Italy kabilang ang mga roadbook, GPS at mga mapa
* Website ng La Via Francigena para sa Italy *(sa Italyano at Ingles)* 
* Ang Via Francigena sa Timog Italya, mula sa Roma hanggang Apulia *(bersyon sa Ingles)* 

### Sa pamamagitan ng mga asosasyon ng Francigena 
*  Asociación de la vía Francígena en España
* Association Internationale Via Francigena Active since 1997 promoting cultural and tourist awareness of the Via Francigena to Roma
* Confraternity of Pilgrims to Rome United Kingdom pilgrim association providing information on the Via Francigena
* European Association of Vie Francigene Information on the route through Italy
*  Dutch Association Dutch Association of pilgrims walking or cycling to Rome
* Via Francigena Association in Switzerland 
*  EUROVIA Austrian pilgrim Association supporting pilgrims to Rome (German/English/Italian)
* Camminando sulla Via Francigena. The Italian Community of pilgrims 3.0 *(choose your language)* 

### Mga kaugnay na ruta 
*  La Francigena in Garfagnana Route between Aulla and Lucca through the Garfagnana in Italy *(in Italian)*
* Via Francigena di San Francesco Route from Roma to Rieti.
*  Via Francigena Appia Pedemontana Route from Roma to Formia