open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Roger Federer

Si **Roger Federer** (; isinilang Agosto 8, 1981) ay isang dating dalubhasang manlalaro ng tenis mula sa Switzerland, na nakahanay bilang una sa daigdig mula Pebrero 2, 2004, sa nakatalang 231 magkakasunod na linggo.

Sa unang pagkakataon, natalo siya ni Rafael Nadal ng España sa kampeonatong pang-2008 sa Wimbledon, Inglatera.

Dalawampung Paligsahang Grand Slam ang napanalunan ni Federer. Kasama sa mga Paligsahang Grand Slam na napanaluhan niya ay ang Australian Open, Roland Garros (French Open), Wimbledon, at U.S Open. Isa rin siya sa tatlong manlalaro (kasama sina Agassi at Nadal) na nagwagi ng Grand Slam sa tatlong iba't ibang rabaw (Luad, Damo, at Hard court). Siya lamang ang natatanging manlalaro na nakalahok sa finals ng lahat ng Paligsahang Grand Slam na hindi bababa sa limang beses. Itinuturing pinakamagaling na manlalaro ng tenis si Federer ng karamihan sa mga sports analysts, tennis critics, at dating mga manlalaro.

Si Federer ay nakasali na sa 23 career Grand Slam Finals, 10 dito ay sunod-sunod, at 18 sa 19 na finals sa pagitan ng apat at kalahating taon magmula 2005 sa Wimbledon Championships hanggang 2010 Australian Open, hindi kasama ang 2008 Australian Open. Hawak niya ang record ng pagkakarating sa semifinals o mas mabuti pa sa 23 magkakasunod na Paligsahang Grand Slam sa pagitan ng lima at kalahating taon mula 2004 Wimbledon Championships hanggang sa 2010 Australian Open. Sa 2011 French Open, nakamit niya ang kanyang pang-28 sunod na quarterfinal sa Paligsahang Grand Slam. Sa pagkakataong ito, nalampasan niya ang dating record na naitalaga ni Jimmy Connors.

Nanalo na si Federer ng record na limang ATP Tour Finals at 17 Paligsahang ATP Masters Series. Nanalo na rin siya ng Gintong medalya sa Olympics sa larong doubles kasama ang kapwa Swiss na si Stanilas Wawrinka noong 2008 sa Beijing. Mula 2003 hanggang 2010, si Federer ay parating nasa nangungunang dalawa sa rankings ng katapusan ng taon.

Bilang kalalabasan ng tagumpay ni Federer sa tennis, pinangalanan siyang Laureus World Sportsman of the Year ng apat na sunod-sunod na taon magmula't taong 2005 hanggang 2008. Kilala siya bilang Federer Express o Fed Express, Ang Swiss Maestro, o Maestro. Noong 2011, si Federer ay pang-25 sa Forbes Celebrity 100 List.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Switzerland
Eugene Meyer

Si **Eugene Isaac Meyer** (Oktubre 31, 1875 &ndash; Hulyo 17, 1959) ay isang Amerikanong tagapamuhunan, opisyal publiko, tagapaglathala ng pahayagang *Washington Post*.  Naglingkod siya bilang Tagapangasiwa ng Reserbang Pederal mula 1930 hanggang 1933.  Siya ang ama ng publisistang si Katharine Graham.

Siya ang naging unang pangulo ng Bangkong Pandaigdig, na nagsilbi mula Hunyo 1946 hanggang Disyembre 1946, at hinalinhan ni John J. McCloy.

Asawa niya si Agnes Elizabeth Ernst.  Sumakabilang buhay si Meyer noong Hulyo 17, 1959 sa edad na 83.

## Sanggunian
* Talambuhay ni Eugene Meyer, WorldBank.org 

 

Kaurian:Bangkong Pandaigdig
George III

Si Haring **George III** (George William Frederick; 4 Hunyo 1738  Sa katunayan, hindi niya napunthan ang Alemanya.

## Sanggunian 
Kategorya:United Kingdom
Kategorya:Mga hari ng Inglatera
Batong-hiyas

thumb|right|300px|Mga piling batong-hiyas.

Ang mga **hiyas-bato** o **batong-hiyas** ay mga "bato ng kagandahan" (matapos pinuhin at kinisin mula sa likas na anyo) na ginagamit pandekorasyon sa katawan ng tao na nakapagdadala at nakapagbibigay ng kahalagan at kayamanan.  

## Mga katangian
Para matawag na batong hiyas kailangan mayroon itong kagandahan, sapat na katigasan, katibayan, at pambihira upang bigyang halaga ng tao.  

## Mga uri
Mga piling uri ng batong-hiyas:
*diyamante
*mga korundum:
**rubi
**sapiro
*topasiyo
*kuwaro
*peldespato o ortoklasa
*apatito
*plourita
*kalsita
*batong yeso o dyipsum
*talko
*esmeralda
*perlas

## Mga batong pangkapanganakan
Mga piling batong pangkaarawan na inuugnay sa buwan ng kapanganakan ng isang tao:
*granate - Enero
*amatista - Pebrero
*agwamarina - Marso
*diyamante - Abril
*esmeralda - Mayo
*perlas - Hunyo
*rubi - Hulyo
*peridoto - Agosto
*sapiro - Setyembre
*opalo - Oktubre
*topasiyo - Nobyembre
*turkesa - Disyembre

## Sanggunian
Kaurian:Hiyas
Kaurian:Alahas
Lapland

Ang **Laponia**, (Pinlandes: *Lappi*; Sweko: *Lappland*; Inggles: *Lapland*) o **Laplandiya** ay isang rehiyon sa hilagang bahagi ng Europa. At dahil hindi ito tumutukoy sa isang bansa, wala itong tiyak na mga hangganan. Ibinigay ang pangalang ito sa hilagang Noruwega, Suwesya, at Pinlandiya, kasama pa ang mga katabing mga parte ng Tangway ng Kola sa hilagang kanlurang Rusya. Umaabot ito sa Dagat Noruwego sa kanluran hanggang sa Dagat na Puti sa silangan, at mula sa Dagat ng Barents ng Karagatang Artiko sa hilaga magpahanggang Golpo ng Bothnia sa timog.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga rehiyon ng Europa
Kategorya:Noruwega
Kategorya:Suwesya
Kategorya:Pinlandiya
Kategorya:Rusya
Dila (paglilinaw)

Ang **dila** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*salita, kabuoan ng mga pananalita kapag pinagsama-sama; nagiging parirala o pangungusap.
*wika, ang lengguwahe ng isang bansa o lipi, o ng mga mamamayan ng isang bayan.
*diyalekto, isang anyo ng pananalita na natatangi lamang sa isang lugar o rehiyon.
*lingo o sariling-wika, isang anyo ng idyomatikang mga pananalita; katulad ng "wika" ng isang grupo ng mga kabataan na sila lamang ang nakakaunawa.
Hunyango

Ang **hunyango** o **hinyango** (Ingles: *chameleon*) ay isa sa mga higit na kilalang mga uri ng maliliit na mga butiking kabilang sa pamilyang ***Chamaeleonidae*** (mga iskwamata) na may kakayahang magbago ng kulay.  Sa katawagan nito sa Ingles, nanggaling ang salitang *chameleon* mula sa isina-Latinong (Latinisado) anyo ng Sinaunang Griyegong *χαμαιλέων* (*khamaileon*), mula sa *χαμαί* (*khamai*) "nasa lupa, nasa ibabaw ng lupa" at *λέων* (*leon*) "liyon", at bilang pagsasalin ng Akkadian na *nēš qaqqari*, "liyong panglupa" o "liyong-lupa".  Mayroon silang mga madirikit na dila na napapahaba hanggang sa dalawang ulit ng haba ng kanilang mga katawan, at ginagamit sa panghuli ng mga pagkain nilang kulisap.  Napapagalaw nila sa magkaibang direksiyon ang bawat isa sa kanilang mga mata.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Reptilia
Hunyango (paglilinaw)

Ang **hunyango** o **hinyango** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*hunyango, isang uri ng butiki.
*hunyango, isang taong pabagubago ng isip at opinyon para sa sariling kapakanan; manloloko; traydor.

#### Paunawa
*Huwag itong ikalito sa hinyayango, isang uri ng ahas na makamandag. 

#### Tingnan din
*Dagdag paglilinaw mula sa *chameleon (paglilinaw)*
Chameleon

Ang ***chameleon*** [Ingles] ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*hunyango, isang uri ng butiki.
*traydor na tao.
**Chameleon*, isang tauhan o karakter pang-komiks.
René-Robert Cavelier, Sieur de La Salle

thumb|Isang inukit na larawan ni René-Robert Cavelier de La Salle noong ika-19 dantaon.

Si **René-Robert Cavelier, Sieur de La Salle** o **Robert de La Salle** (22 Nobyembre 1643 – 19 Marso 1687) ay isang eksplorador na Pranses at pinakakilalang mangangalakal ng mga mabalahibong telang mula sa balat ng mga hayop sa kasaysayan ng Hilagang Amerika. Tinuklas niya ang rehiyon ng Great Lakes ng Estados Unidos at Canada, Ilog Mississippi, at Golpo ng Mehiko. Siya ang unang puting tao na maglayag sa Ilog Mississipi patungo sa pinakabibig ng ilog na ito na nasa Golpo ng Mehiko.  Inangkin niya ang kabuoan ng katubigang ito para sa Pransiya.

Isinilang siya sa Rouen, Pransiya noong 1643.  Tumanggap siya ng edukasyon bilang isang misyonaryong Heswita ngunit nilisan niya ang buhay ng pananampalataya upang pumunta sa Canada noong mga taon ng 1666 o 1667.  Sinadya ang pagpatay sa kaniya nang magkaroon ng pagaalsa ang ilan sa kaniyang mga sariling tauhan noong 1687.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Pranses
Kategorya:Mga eksplorador
Amerkana

Ang **amerkana** o **amerkano** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*Amerikano o Kano (pinaikli), lalaking mamamayan ng Estados Unidos.
*Amerikana o Kana (pinaigsi), babaeng mamamayan ng Estados Unidos.
*amerkana, isang terno o magkaparis na pormal na kasuotan.

## Tingnan din
* Kano (paglilinaw)
Philippine National Oil Company

Ang ***Philippine National Oil Company*** o **PNOC**, maaari ring **Pambansang Kompanya ng Langis ng Pilipinas**, ay isang kompanya na pag-aari ng pamahalaan ng Pilipinas. Itinatag ito noong 9 Nobyembre 1973 sa pamamagitan ng Kautusang Pampanguluhan Blg. 334 upang ibigay at mapanatili ang sapat na paglalaan ng langis.

[thumb|left|250px|Ang himpilan ng enerhiyang heotermal na pinapatakbo ng PNOC sa [Valencia, Negros Oriental|Valencia, Silangang Negros.]]

Pagkatapos ng pagkatatag, ang PNOC ay naglilingkod bilang susi ng institusyon sa kaunlaran ng panggagalugad at paggamit ng mga likas na pinagkunang-yaman ng enerhiya. Ang mga kaunlaran sa bansa gayundin sa pandaigdigang larangan ay ginagawa nitong pautos ukol sa kompanya upang maging higit na mabahagi sa bago at muling-nagbabagong gawain at proyektong enerhiya. Ang unang planta ng enerhiya ng bansa ay ginatungan ng likas na gas mula sa balon sa San Antonio, Echague, Isabela, naglalalaan ng elektrisidad sa mga 10,000 sambahayan rural sa mga iba-ibang bayan sa paligid ng lugar. Noong 1993, ang PNOC ay nakapagsuong sa mga petrokemikal, nakapagtayo ng kauna-unahang ari-ariang pang-industriya ng petrokemikal sa Limay, Bataan.

Sa kasalukuyan, ang Pilipinas ay ang pinakamalaking tagagamit ng basang singaw na teknolohiya sa operasyong heotermal. Ito'y nakaranggo sa ikalawa sa Mga Nagkakaisang Estado pagdating ng kabuuang megawat na nilikha mula sa enerhiyang heotermal.

## Sanggunian
## Mga panlabas na kawing
* Opisyal na Pahina ng Pambansang Kompanya ng Langis ng Pilipinas (PNOC)

Kategorya:Mga korporasyong pag-aari ng pamahalaan ng Pilipinas
Kategorya:Mga kompanya sa Pilipinas
Kategorya:Kagawaran ng Enerhiya (Pilipinas)
Kano

Ang **Kano** ay ang kabisera ng Estado ng Kano sa Hilagang Kanluran, Nigeria. Ito ay matatagpuan sa heograpikong rehiyon ng Sahel sa timog ng Sahara. Ang Kano ay ang sentro ng komersiyo sa Hilagang Nigeria at ang pangalawang pinakamalaking lungsod sa bansa. Unang sinaklaw ng Kano metropolis ang 137 kilometro kuwadrado (53 milyang kuwadrado) at binuo ng anim na mga pook ng lokal na pamahalaan o *LGAs* — Munisipyo ng Kano, Fagge, Dala, Gwale, Tarauni at Nasarawa, ngunit saklaw na nito ngayon ang dalawang karagdagang mga LGA — Ungogo at Kumbotso. Ang kabuuang lawak ng Kalakhang Kano ngayon ay 499 kilometro kuwadrado (193 milya kuwadrado) at may populasyong 2,828,861 katao sang-ayon sa Senso 2006. Ang pinakahuling opisyal na pagtataya ng populasyon ay 3,931,300 katao noong 2016.

Ang pangunahing mga mamamayan ng lungsod ay ang mga Hausa. Subalit marami ang nagsasalita ng wikang Fulani. Tulad ng maraming mga bahagi ng hilagang Nigeria, ang wikang Hausa ay malawakang sinasalita sa Kano. Kabisera rin ang lungsod ng Emirato ng Kano. Ang kasalukuyang emir ay si Muhammadu Sanusi II, na iniluklok sa trono noong Hunyo 8, 2014 kasunod ng pagpanaw ni Alhaji Ado Bayero, ang ikalabintatlong emir ng Emirato ng Kano Emirate, noong Hunyo 6, 2014 (Biyernes). Nasa lungsod ang Paliparang Pandaigdig ng Mallam Aminu Kano, na siyang pangunahing paliparan na naglilingkod sa hilagang Nigeria, at ipinangalan mula sa politikong si Aminu Kano.

## Heograpiya
Ang Kano ay nasa 481 metro (1,578 talampakan) sa ibabaw ng lebel ng dagat. Ito ay nasa hilaga ng Talampas ng Jos sa rehiyon ng Sabanang Sudano na umaabot sa timog ng Sahel. Matatagpuan ang lungsod malapit sa tagpuan ng mga Ilog ng Kano at Challawa na dumadaloy mula timog-kanluran upang makabuo ng Ilog Hadejia, na dumadaloy pasilangan sa Lawa ng Chad.

## Klima
Tinatampok ng Kano ang klimang tropikal na sabana. Nakararanas ang lungsod ng katamtaman na mga  ng pag-uulan kada taon, karamihan ay sa Hunyo hanggang Setyembre. Karaniwang napakainit ang Kano sa buong taon, bagamat kapansin-pansing mas-malamig mula Disyembre hanggang Pebrero. Malamig ang temperatura sa gabi tuwing mga buwan ng Disyembre, Enero at Pebrero, na may katamtamang mababang temperatura na 11 hanggang 15 °C (52 hanggang 59 °F)

## Demograpiya
Ang Kano ay isang lungsod na pinangingibabaw ng mga lipi ng Hausa at Fulani. Pangunahing relihiyon ng lungsod ang Islam, at karamihan ay sumusunod sa Sunismo, bagamat may minoryang sumusunod sa sangay ng Shiismo. Ang mga Kristiyano at tagasunod ng ibang mga relihiyong hindi Muslim ay bumubuo sa maliit na bahagi ng populasyon at nakagisnang tumira sa *Sabon Gari* o ang Bagong Lungsod.

## Mga sanggunian
## Mga karagdagang babasahin
*
*

## Mga kawing panlabas
* 
* 

Kategorya:Mga lungsod sa Nigeria
Katalinuhan ng mga hayop

Ang **katalinuhan ng mga hayop** o **kakayahang matuto ng mga hayop** ay nasusukat sa pamamagitan ng pag-alam sa kung ano ang gagawin ng mga ito sa harap ng mga bagong karanasan o pagsubok, at kung paano nila lulutasin ang mga suliranin.  Karaniwang tumutugon sa paulit-ulit na kaparaanan para sa pare-parehong mga pagsubok at karanasan ang mga mababang uri ng hayop.

## Mga bertebrado at imbertebrado
Karaniwang mas matatalino ang mga may-gulugod na mga bertebrado kaysa mga walang-gulugod na mga imbertebrado.

## Mga halimbawa
Ilan lamang ang mga ito sa mga hayop na may maituturing na katalinuhan sapagkat natuturuan o nasusubok ng mga tao:

## Mga sanggunian
Kategorya:Hayop
Kategorya:Soolohiya
Rustico Torrecampo

Si **Rustico Torrecampo** (Davao, 1 Agosto 1972) ay isang dating boksingero na nagpabagsak kay Manny Pacquiao sa loob ng ikatlong round noong 9 Pebrero 1996 sa isang boxing arena sa Lungsod ng Mandaluyong, sa Pilipinas.

Kategorya:Mga boksingerong Pilipino
Kategorya:Mga Pilipino
Kategorya:Ipinanganak noong 1972
Robert E. Lee

Si **Robert Edward Lee** (Enero 19, 1807 – Oktubre 12, 1870) 
ay isang heneral ng hukbo ng Kumpederadong mga Estado ng Amerika.  Pinamunuan niya ang Hukbo ng Hilagang Virginia noong kapanahunan ng Digmaang Sibil ng Amerika.  Itinuturing pa rin siyang isa sa mga magigiting na heneral ng Amerika, bagaman nagsimula lamang siya bilang isang inhinyero, na unti-unting tumaas sa hanay ng mga kawal.

## Talambuhay 
Ipinanganak siya sa Stratford, sa tahanan ng mga Lee sa Westmoreland County, Virginia ng Estados Unidos noong 1807.  Mga magulang niya sina *"Light-Horse Harry"* Lee at Anne Hill Carter.  Isang heneral ni George Washington si *Light-Horse* Harry at isa ring dating gobernador ng Virginia.

## Edukasyon 
Pagkaraan niyang mag-aral sa Alexandria, sa edad na 18, pumasok siya sa akademyang pangmilitar ng West Point.  Nagtapos siya mula sa akademya noong 1829.  Noong 1831, kung kailan isa na siyang tenyente, napangasawa niya si Mary Randolph Custis, isang apo ni Martha Washington.

## Karera 
Nakilala siya noong panahon ng pakikidigma sa Mehiko (1846-48), kung kailan isa na siyang kapitan at inhinyero, dahil sa ipinakita niyang katapangan sa pook ng hidwaan.  Nang lumaon naging superintendente siya sa akademya ng mga militar at komandante ng Kagawaran ng Texas.  Naging koronel siya noong 1861.

## Sanggunian 
Kategorya:Mga Amerikano
Antonie van Leeuwenhoek

Si **Antonie van Leeuwenhoek** (24 Oktubre 1632  - 30 Agosto 1723), na may buong pangalang **Thonius Philips van Leeuwenhoek** (bigkas ng apelyido: 'Ley-wen-huk') ay isang Olandes na mangangalakal at siyentipiko mula sa Delft, Netherlands.  Tinatanaw siya bilang "ama ng mikrobiyolohiya".  Higit na kilala siya sa kaniyang mga ginawa at gawain na may kaugnayan sa mikroskopyo.  Gamit ang sariling-gawa at yari ng sariling mga kamay na mga mikroskopyo, siya ang unang nakatanaw at nakapaglarawan ng may-iisang selulang organismo, na una niyang tinawag na *animalcules* at mas kilala sa ngayon sa taguring mga mikro-organismo.  Siya rin ang unang nakapagtala ng mga pagsusuring mikroskipiko ng mga hibla ng laman, bakterya, spermatozoa at daloy ng dugo sa mga maliit na daluyang-ugat (o kapilaryo).  Binabaybay din ang pangalan niya bilang **Antony van Leeuwenhoek**, **Anton van Leeuwenhoek**, o **Anton von Leeuwenhoek**.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pisiko mula sa Netherlands
Mito

Ang **mito** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*Salitang may kaugnayan sa mitolohiya.
*Mito, Ibaraki, isang lungsod sa bansang Hapon.
Laberinto

[thumb|right|250px|Isang [minotawro na nasa loob ng isang laberinto.]]
thumb|right|Isang payak na halimbawa ng isang laberinto. Ipinakikita ng mga hugis-pana ang pasukan at labasan.

Ang mga **laberinto**. ay mga bagay, pook o bahagi ng mga pook na may dakong salasalabat o sali-salimuot na mga landas
## Gamit
Isang gamit nito ang pagsubok at pagsukat sa katalinuhan ng mga hayop.
 
## Mga sanggunian
Kaurian:Gamit
Kaurian:Heograpiya
Kaurian:Palaisipan
Leather

Ang ***leather*** [Ingles, bigkas: *led-her*] ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*katad, produktong mula sa balat ng hayop.
**Leather*, isang kathang-isip na tauhang pangkomiks.
Nobelista

Ang **nobelista** ay maaaring tumukoy sa:

*Nobelista, isang taong manunulat ng nobela
*Nobelista, isang taong nagwagi ng Gantimpalang Nobel
Orangutan

Ang mga **orangutan** ang dalawang eksklusibong mga species na Asyano ng umiiral na dakilang bakulaw. Ito ay katutubo sa Indonesia at Malaysia at matatagpuan lamang sa kasalukuyan sa mga ulang kagubatan ng Borneo at Sumatra. Ito ay inuuri sa henus na  ***Pongo*** at nakaraang itinuring na isang species. Mula 1996, ang mga ito ay hinati sa dalawang species: ang  Bornean orangutan (*P. pygmaeus*) at Sumatran orangutan (*P. abelii*). Sa karagdagan, ang species na Bornean orangutan ay nahahati pa sa tatlong subspecies. Ang mga oranguatan ang tanging nabubuhay na species ng subpamilyang  Ponginae na kinabibilangan rin ng ilang mga species gaya ng *Gigantopithecus* na pinakamalaking alam na primado. Ang mga genome ng parehong species ay sinikwensiya at lumilitaw na naghiwalay noong 400,000 taong nakakalipas. Ang mga orangutan ay humiwalay mula sa ibang mga dakilang bakulaw noong 12-15 milyong taong nakakalipas.
Kategorya:Hominoidea
Katad

thumb|right|Mga kagamitan sa paghahanda ng mga produktong yari sa katad.

Ang mga **katad** ay mga balat ng malalaking hayop, katulad ng baka o mga wangis-baka, na dumaan sa proseso ng pagkukulti o kemikal na panggagamot para mapanatili ang kanilang katibayan at angking katangian. Isa sa mga pinakaimportanteng gamit nito ang kaugnay ng paggawa ng mga sapatos. Marami pang ibang bagay na yari sa katad. Ilan sa mga halimbawa ang dyaket, mga mahahabang pangginaw, palda, at iba pang mga damit. Pinaggagamitan din ng katad ang mga bag, bagahe, sinturon, mga kasangkapang-pambahay o pang-opisina, at mga kagamitan sa paglalaro tulad ng sa golp.

## Pinagmumulan 
Sa mga bakahan nakukuha ang maraming bilang ng mga balat ng baka, sapagkat ang mga baka ang pangunahin at pinakamahalagang hayop na napagkukunan ng katad.  Kabilang sa mga bansang may mga bakahan ang Estados Unidos, Canada at Arhentina. (tawag sa pook na *katadan* o "gawaan ng katad"), hinugasan ang mga ito para matanggal ang asin.  Pagkaraan, binababad ito sa maasim na mga apog para madaling alisin ang mga balahibo.  Isang makina ang nagtatanggal ng mga buhok na ito.  Aalisin naman ng isang tao ang mga labis na laman ng hayop na nakadikit pa sa mga katad.  Muling huhugasan ang mga ito para naman maalis ang mga katas ng maasidong limon at para lumambot.  

Daraan naman ang mga katad sa isa sa proseso ng pagkukulay o pagta-*tan* (*tanning*).  Dalawa ang uri ng pagkukulay: isang ginagamit ng mga balat at kahoy mula sa mga punungkahoy (*vegetable-tanning*; nakababad sa malaking lalagyan para masipsip ng katad ang mga solusyong pangulay), samantalang ang isa pa ay ang pagkukulay sa pamamagitan ng kromo (*chrome-tanning*; nasa isang malaking dram na may lamang mga solusyong kimikal ang mga katad).  

Pagkaraang masipsip ng mga katad ang mga kulay, anuman ang prosesong ginamit sa itaas, inaahitan na ang mga katad para magkaroon ng magkakatulad na sukat ng kakapalan.  Ididikit naman sila pagdaka sa mga tabla ng salamin na daraan sa painitan para matuyo at lumambot pa.  Pinipisa pa din ito ang mga ito sa pamamagitan ng isang kasangkapan-pampisa na hinahawakan ng kamay, isang pamamaraan na nakapagbibigay sa mga katad ng kulu-kulubot na anyo ng mga ito.  Sa huli, titimplahan pa uli ang mga ito ng iba pang pangulay at mga pampakinis.

## Sanggunian 
Kategorya:Gamit
Kategorya:Negosyo
Kategorya:Teknolohiya
Kategorya:Anatomiya ng hayop
Cagwait

Ang **Bayan ng Cagwait** ay isang ika-4 na klaseng  bayan sa lalawigan ng Surigao del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Cagwait ay nahahati sa 11 mga barangay.

* Aras-Asan
* Bacolod
* Bitaugan East
* Bitaugan West
* La Purisima (Palhe)
* Lactudan
* Mat-e
* Poblacion
* Tawagan
* Tubo-tubo
* Unidad

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
* Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Cantilan

Ang **Bayan ng Cantilan** ay isang ika-4 na klaseng  bayan sa lalawigan ng Surigao del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Cantilan ay nahahati sa 17 mga barangay.

## Gallery

Cantilan Uni 3.JPG|Cantilan College
Cantilan Rice Field 1.JPG|Palayan
Cantilan Coast Fishing.JPG|Pangingisda
Cantilan Lechon House 2.JPG|Babuyan
Cantilan Lechon House 3.JPG|Lechonan
Cantilan Bay Bay.JPG|Pasyalan sa Baybay
Cantilan Harbour.JPG|Cantilan Harbour

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 
* 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Eugenio Daza

Si **Eugenio Daza Y Salazar** (15 Nobyembre 1870&nbsp;– 16 Disyembre 1954) ay isang guro, rebolusyonaryo, at mambabatas.

## Talambuhay
Si Kapitan Eugenio Daza na siya ang dating pinuno ng maghimagsikang Pilipino na kasapit sa mga Pilipinong kalakihan ng itak sa pamumuno ng ating pambansang bayani ng Balangiga na si kapitan Valeriano S. Abanador na silang kalabanin nito ng mga sundalong Amerikano na silang pagkatalo, napatay at pagpaslang sa mga mandirigma ng kalakihang itak ng mga Pilipino sa lahat ng matagumpay at nandiyan ng paghahanda muli ang Paslangan sa Balangiga noong 28 Setyembre 1901.

Kategorya:Mga rebolusyonaryo mula sa Pilipinas
Laban

Si **Laban** ay isang tauhan sa Bibliya.  Siya ang ama ni Leah at Rachel.  Ayon sa Lumang Tipan, isa siyang tusong tao na nilinlang si Jacob para makapaglingkod sa kaniya sa loob ng labing-apat na mga tao.  Bilang gantimpala matapos ang unang pitong taon ng pagsisilbi kay Laban, natanggap ni Jacob si Rachel bilang asawa, subalit si Leah muna ang ibinigay ni Laban kay Jacob para maging esposa.  Dahil dito, nangailangan maglingkod muli nang karagdagang pito pang taon si Jacob para makuhang asawa si Rachel, ang talagang ibig makaisang dibdib ni Jacob.  Nang subukin ni Laban na paglingkurin pa uli si Jacob matapos ang ikalawang pitong taon, nagkaroon ng hidwaan ang dalawang lalaki.  Sa wakas ng salaysay, nagkasundo ang dalawa.  Naglagay sila ng isang tumpok ng mga bato na maghihiwalay sa pag-aari nilang mga lupain.

## Pagtutulad
May mga dalubhasang nagsasabi na isa itong salaysaying ibinatay sa ugnayan ng Syria at Israel.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga tauhan sa Henesis
The New Book of Knowledge

Ang ***The New Book of Knowledge*** (o Ang Bagong Aklat ng Kaalaman) ay isang  ensiklopedyang pangunahing inilimbag para sa mga bata na nasa ikatlo hanggang ikawalong baitang. Nililimbag ng Scholastic Press, nagdaan ito paglalathala ng maraming mga edisyon.  Nilimbag ang edisyon ng 2007 na may 21 bolyum o tomo at naglalaman ng mahigit sa 9,000 mga artikulo.

## Notes
Grolier

Ang **Grolier** ay isang kompanyang naglalathala ng mga pangkaalamang mga babasahin katulad ng mga ensiklopedya na matatagpuan sa mga aklatan ng mga paaralan.  Isang halimbawa ng nilalathala nilang ensiklopedya ang *The New Book of Knowledge*.

## Katangian
Nagkakahalaga ang pandaigdig na kompanyang ito ng US$100 milyon, at may mga pangunahing tanggapan sa UK, Canada at Asya.  Noong 1 Mayo 2000, nabili ito ng Scholastic Corporation mula sa magulang na kompanyang Lagardere S.C.A. ng Pransiya sa halagang US$400 milyon.

## Sanggunian 
*Acquisition activity in the education market heats up.

Kategorya:Pransiya
Bean

Ang ***bean*** [bigkas: /bin/] ay isang salitang Ingles na maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*munggo
*monggo
*sitaw
*patani
*bataw
Albert Lacombe

Si **Albert Lacombe** (28 Pebrero 1827 &ndash; 12 Disyembre 1916), o **Padre Lacombe** [bigkas ng apelyido: *La-kom*] ay isang misyonero ng simbahang Katoliko mula sa Canada.  Isinilang ang Pranses-Kanadyanong ito sa St. Sulpice, Quebec, Quebec.  Naordinahan siya noong 1849 at nagturo ng pananampalatayang Kristiyano sa mga Indiyano sa Hilagang-kanlurang teritoryo sa kontinente ng Amerika.  Tumulong siya pagsulat ng isang tratado, o pakikipagkasunduan mula sa mga Indiyano noong 1898.  Inaakdaan niya ang talahuluganan at balarila ng wikang Cree.

## Sanggunian
## Panlabas na kawing
*Talambuhay mula sa *Dictionary of Canadian Biography Online*
*OMI Lacombe, Canada 
**Father Lacombe*, Abheritage.ca 

Kategorya:Canada
Kategorya:Mga pari
Kategorya:Katolisismo
Kategorya:Kristiyanismo
Kategorya:Mga Pranses
Oliver La Farge

Si **Oliver Hazard Perry La Farge** o **Oliver II** (Disyembre 19r, 1901 - 2 Agosto 1963) ay isang Amerikanong nobelista at antropolohista.  Ipinanganak siya sa New York, New York.  Kilala siya dahil sa pagkakaroon niya ng pagpapahalaga sa mga katutubong Amerikanong Indiyano.  Inibig niyang painaman ang mga kalagayan ng mga mamamayang ito ng Estados Unidos.  Naglingkod siya mga ekspedisyon ng pagtutuklas na may kaugnayan sa arkeolohiya sa Arizona, Mehiko, at Guatemala.

## Larangan
Naging pangulo siya ng *Association on American Indian Affairs* mula 1937-1942 at muli noong 1948 hanggang 1963.  Nagwagi siya ng Gantimpalang Pulitzer noong 1929, para sa kaniyang mahabang salaysayin tungkol sa isang batang lalaking Indiyano, na pinamagatang *Laughing Boy* (o "tumatawang batang-lalaki").

## Sanggunian
## Panlabas na kawing
*Talambuhay  sa Pamantasan ng Texas
*Mga sipi mula *Tribes and Temples* na nasa Mesoweb.
*Oliver La Farge sa *Find-A-Grave*

Kategorya:Mga nobelista
Kategorya:Mga manunulat ng maikling kuwento
Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
Melvin R. Laird

Si **Melvin Robert (Bom) Laird** (1 Setyembre 192216 Nobyembre 2016) ay isang Amerikanong politiko at manunulat  Naglingkod siya sa senado ng estado ng Wisconsin mula 1946 hanggang 1952, sa U.S. House of Representatives mula 1953 hanggang 1969, at bilang Sekretaryo ng Depensa mula 1969 hanggang 1973.  Noong 1973, siya ang naging punong-tagapayong pangdomestiko ni Richard Nixon, ang ika-37 pangulo ng Estados Unidos.

Isinilang siya sa Marshfield, Wisconsin.

## Sanggunian 
Kategorya:Mga politiko ng Estados Unidos
Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
Laissez-faire

Ang **Laissez-faire** [bigkas: *les-sey-feyr*] ay isang salitang Pranses na nangangahulugang "pabayaan na lamang ang mga bagay" o "padaanin na lang"; mula sa orihinal na pariralang *"laissez faire, laissez passer"* o "bayaan lang, padaanin."  Isa itong prinsipyo o paniniwala ng pagpapaubaya o pagpayag na bayaan na lamang ang mga suliranin na humanap ng sariling katugunan na hindi pinakikialaman ninuman o ng anuman.  Bilang isang doktrina o paniniwalang pangekonomiya, hindi pinapayagan ng prinsipyong ito ang pakikiaalam ng pamahalaan ng estado, bayan o bansa sa mga pangyayaring may kaugnayan sa ekonomiya.

## Pinagmulan 
Nanggaling ang pilosopiyang ito sa mga ekonomistang Pranses noong panahon ng ika-18 dantaon, na pinalawig naman nang lumaon ni Adam Smith, isang ekonomistang Ingles.  Binatay ang konsepto o diwang ito mula sa paniniwala sa "likas na kaayusan" kung saan dapat na may harmoniya o *kaisa* sa kaunlarang pangkabuhayan o ekonomiya ang mga pansariling pagpapahalaga o interes ng isang tao .

## Sanggunian 
Kategorya:Wikang Pranses
Kategorya:Negosyo
Kategorya:Ekonomiya
Kategorya:Kalakalan
Kategorya:Pilosopiya
Curly Lambeau

Si **Earl Louis "Curly" Lambeau** (Abril 9, 1898 &ndash; Hunyo 1, 1965) ay ang tagapagtatag, isa rin manlalaro, at unang tagapagsanay o *coach* ng Green Bay Packers, isang koponan ng mga dalubhasang manlalaro ng putbol.  Kasama si George Whitney Calhoun, binuo ni Lambeau ang *Packers* noong 1919.

Binuo ni Lambeau ang *Packers* habang nagtatrabaho para sa Indian Packing Company.  Naglaro siya para koponang ito mula 1919 hanggang 1928, habang gumaganap ring tagapagsanay ng ekipo.  Naging pag-aari niya ang koponan hanggang 1950.  Pagkaraan, naging tagapagsanay siya ng Chicago Cardinals mula 1950 hanggang 1951 at gayon din ng Washington Redskins mula 1952 hanggang 1954.  Nahalal siya sa *Professional Football Hall of Fame* noong 1963.

## Sanggunian
## Mga panlabas na link
* Pro Football Hall of Fame

Kategorya:Mga manlalaro ng Amerikanong putbol mula sa Estados Unidos
Kategorya:Belgium
Kategorya:Belhiyakong Amerikano
Johann Heinrich Lambert

Si **Johann Heinrich Lambert** (26 Agosto 1728 – 25 Setyembre 1777), ay isang matematiko, pisiko, astronomong Aleman.

Isinilang siya sa Mülhausen (kasalukuyang Mulhouse, Alsace, Pransiya).  Naging paborito siya ni Frederick the Great, hari ng Prusya.  Nananaliksik siya hinggil sa matematika, astronomiya, init, liwanag, at kulay.  Ipinangalan sa kaniya ang salitang *lambert*, na isang yunit ng katingkaran.  Kabilang sa kaniyang mga nagawa ang pagpapatunay ng irasyonalida ng numero o bilang na **pi** o ***π*** [bigkas: *pay*], na nangangahulugang "ang rasyon o kapatas ng sirkumperensiya ng isang bilog sa kaniyang diyametro."

## Sanggunian 
Kategorya:Mga siyentipiko mula sa Alemanya
Kategorya:Mga astronomo
Kategorya:Mga matematikong Aleman
Kategorya:Mga pisiko mula sa Alemanya
Matematiko

(hawak ang isang kalibre) ay isang matematikong Griyego na kilala bilang "Ama ng Heometriya"|thumb]]

Ang isang **matematiko** ay isang taong gumagamit ng malawak na kaalaman sa matematika sa kanyang trabaho, kadalasa'y para lumutas ng mga problemang pang-matematika. Ang matematika ay tungkol sa mga numero, datos, dami, estruktura, kalawakan, modelo at pagbabago.

Isa sa mga unang nakilalang matematiko ay si Thales ng Miletus (halos 624 na taon hanggang 546 taon bago mabuhay si Kristo); siya ay hinirang na unang tunay na matematiko at unang kilalang indibiduwal na nai-ugnay sa isang matematikang pagkatuklas. Siya ay binigyan ng papuri dahil sa kanyang unang paggamit ng deduksyong pangangatuwiran na ginamit sa heometriya, sa pamamagamitan ng apat na resultang pahayag ng teorama ni Thales.

Ang bilang ng mga kilalang matematikon ay dumami noong itinayo ni Pythagoras ng Samos (halos 582 na taon hanggang 507 na taon bago mabuhay si Kristo) ang Paaralan ni Pythagoras, na may doktrina na ang matematika ang namamahala sa buong kalawakan at may moto na "Ang lahat ay numero."  Ang mga tagasunod ni Pythagoras ang lumikha ng salitang "matematika" at nagpasimula ng pag-aaral ng matematika para sa sarili nitong kapakanan.
Astronomo

[thumb|*[The Astronomer (Vermeer)|Ang Astronomo* (The Astronomer) ni Johannes Vermeer]]
Ang isang **astronomo** (**astronomer**) ay isang siyentipiko sa larangan ng astronomiya na ginugugol ang kanilang pag-aaral sa isang partikular na katanungan o larangan sa labas ng saklaw ng Daigdig. Tintingnan nila ang mga bituin, planeta, buwan, kometa at galaksíya, pati na rin ang marami pang mga celestial na bagay — alinman sa observational astronomy, sa pagsusuri ng data o sa theoretical astronomy. Halimbawa ng mga paksa o larangan ng mga astronomo ay ang mga sumusunod: planetary science, solar astronomy, ang pinagmulan o ebolusyon ng mga bituin, o ang pagbuo ng mga galaxy. Mayroon ding mga kaugnay ngunit natatanging paksa tulad ng pisikal na kosmolohiya na nag-aaral ang sa Uniberso sa pangkalahatan.

Kategorya:Mga astronomo
Kategorya:Astronomiya
Parol (paglilinaw)

Ang **parol** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*parol, isang bagay na may ilaw at ginagamit tuwing kapanahunan ng Pasko.
*parol, isang poste ng ilaw.
*parol, isang paglaya mula sa bilangguan, ngunit may kundisyon; paglayang may pasubali.

### Tingnan din
Silipin din ang *parola (paglilinaw)*.
Parol

thumb|Isang dekuryenteng parol na pinalamutian ng iba't ibang liwanag na may kulay.

Ang mga **parol** ay mga pampalamuting pamaskong ilaw sa Pilipinas.  Hugis bituin ang mga ito, at nakaugaliang yari mula sa mga kawayan at papel, kabilang ang Papel de Hapon at Papel de Tsina, na iba-iba ang mga sukat, hugis at disenyo, subalit nananatili ang mukha nitong hugis bituin.

## Sanggunian
## Tingnan din
*Pasko sa Pilipinas
*Pasko

Kategorya:Pasko
Kategorya:Kultura ng Pilipinas
Parola (Pinlandiya)

thumb|Simbahan ng *Holy Cross* malapit sa Parola, itinayo noong ika-14 dantaon.

Ang **Parola** ay isang bayan sa munisipalidad ng Hattula sa Pinlandiya. Naroon ito sa 110 kilometro hilaga ng Helsinki.  Mga kalapit nito ang mga lungsod ng Hämeenlinna, Tampere, Lahti at Forssa. 

Maraming mga kabataang lalaking Pinlandes ang nakakakilala sa Parola dahil sa kanilang 6 hanggang 12 buwang paglilingkod sa hukbong militar sa Parolannummi, kung saan nakahimpil ang Brigadang Armadong Pinlandes (*Finnish Armored Brigade*).  Kapwa mayroong kahalagang pangkasaysayan ang Parola at Hämeenlinna dahil sa mga matatandang mga nagsitahan dito at maging mga midyebal (mula sa Gitnang Panahon) na mga gusali tulad ng Kastilyong Häme at the Simbahan ng Banal na Krus.  Naroon din ang Museo ng mga Tanke ng Parola.

## Panlabas na kawing
*Museo ng Tanke ng Parola 

Kaurian:Pinlandiya
Mantsa

[thumb|right|Mga mantsa sa [sahig.]]

Ang **mantsa** ay mga hi duming-dungis sa anumang bagay tulad ng mga damit at tela, na karaniwang mahirap alisin kahit labhan, hugasan o punasan man.  Tinatawag din itong **batik** at **bahid**.  Halimbawa ng mga nagiging mantsa ang mga tinta, dugo, nginunguyang gam, tsokolate, kokwa, katas ng prutas, damo, grasa, sorbetes, at sopdrinks.

## Pagtatanggal
May mga payak na paraan ng mga pag-aalis ng mga mantsa.  Ilan lamang mga halimbawa ang mga sumusunod: para sa mas matitinding mantsang hindi matanggal, at babanlawan ng mabuti ang tela o damit.

#### Prutas
Agad na hinuhugasan ng malamig na tubig ang namantsahang bagay, na nilalabhan pagkaraan; kung hindi pa rin matanggal, gumagamit ng pangkula (*bleach*)  Kapag naplantsa ang kasuotan o tela na naroon pa rin ang bahid, maaaring hindi na ito matanggal.

#### Damo
matatanggal ito sa  pamamagitan ng espongha, nilalagyan ng alkohol ang tela, at hinuhugasan pagkatapos.  Maaari ring hugasan ito ng mainit na tubig at sabon, habang kinikiskis para maalis ang mantsa.  Ginagamitan din ito ng *bleach* kapag hindi talaga matanggal.

#### Grasa
Karaniwang kinikiskis ang tela sa pamamagitan ng mga deterhente at hinuhugasan pagkaraan ng mainit na tubig.  Kapag hindi maalis, gumagamit ng natatanging pluwidong panlinis.

#### Sorbetes
Natatanggal ang mantsa ng sorbetes sa pamamagitan ng malamig na tubig o sa paghugas gamit ang maligamgam (hindi kumukulo) na tubig at sabon.

#### Soda
Natatanggal ang mantsa mula sa soda o sopdrink sa pamamagitan ng malamig na tubig at espongha.  Isinasawak ang mga puting damit sa solusyon ng klorina at pangkula sa loob ng isang minuto.  Binubuhusan naman ng gliserina ang mga damit na may-kulay, na pinatatagal sa damit ng may kalahating oras, at hinuhugasan ng tubig pagkaraan.

## Tingnan din
*Pagtitina

## Sanggunian
Kaurian:Paglalaba
Kategorya:Mga paraan at kagamitan sa biyolohiya
Bleach (paglilinaw)

Ang **bleach** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

**bleach*, pantanggal ng mantsa.
*Bleach, isang kathang-isip na tauhan o karakter sa anime.
Goma

Ang **goma** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

## Sa Pilipinas
*nangangatang goma o nangunguyang goma (*chewing gum*)
*goma, mga dagta, dakta o sahing mula sa mga punung-kahoy na ginagamit sa paggawa ng insenso, at maging sa mga gulong ng mga sasakyan.

## Sa ibayong dagat
*Goma, Demokratikong Republika ng Congo, isang lungsod sa Demokratikong Republika ng Congo, Gitnang Aprika
Laburnum

Ang mga ***Laburnum*** ay mga palumpong o maliliit na punong kamag-anak ng mga *bean* [Ingles], katulad ng patol, patani, sitaw at bataw.  Pinararami at inaalagan ang mga ito bilang mga palamuting mga halaman.  

## Katangian
Mayroon silang mga makikintab na mga dahon at maramihang mga kumpol ng mga kulay-dilaw na mga bulaklak.  Nakalalason ang halamang ito, partikular na ang mga buto, kapag kinain ng tao, bagaman walang epekto sa mga hayop.  Matigas ang kahoy ng mga *Laburnum* na ginagamit sa paggawa ng mga kabinet at mga instrumentong pangtugtugin.    

## Mga sanggunian
Kaurian:Fabaceae
Cortes, Surigao del Sur

Ang **Bayan ng Cortes** ay isang ika-5 klaseng  bayan sa lalawigan ng Surigao del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Cortes ay nahahati sa 12 mga barangay.

* Balibadon
* Burgos
* Capandan
* Mabahin
* Madrelino
* Manlico
* Matho
* Poblacion
* Tag-Anongan
* Tigao
* Tuboran
* Uba

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
* Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Hinatuan

Ang **Bayan ng Hinatuan** ay isang ika-3 klaseng  bayan sa lalawigan ng Surigao del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Hinatuan ay nahahati sa 24 na mga barangay.

* Baculin
* Benigno Aquino (Zone I Pob.)
* Bigaan
* Cambatong
* Campa
* Dugmanon
* Harip
* La Casa (Pob)
* Loyola
* Maligaya
* Pagtigui-an (Bitoon)
* Pocto

* Port Lamon
* Roxas
* San Juan
* Sasa
* Tagasaka
* Tagbobonga
* Talisay
* Tarusan
* Tidman
* Tiwi
* Zone II (Sto. Niño.Pob.)
* Zone III Maharlika (Pob.)

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Lanuza

Ang **Bayan ng Lanuza** ay isang ika-4 na klaseng  bayan sa lalawigan ng Surigao del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Lanuza ay nahahati sa 13 mga barangay.

* Agsam
* Bocawe
* Bunga
* Gamuton
* Habag
* Mampi
* Nurcia
* Pakwan
* Sibahay
* Zone I (Pob.)
* Zone II (Pob.)
* Zone III (Pob.)
* Zone IV (Pob.)

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Sinclair Lewis

Si **Sinclair Lewis** (7 Pebrero 1885&nbsp;– 10 Enero 1951) ay isang  Amerikanong nobelista, manunulat ng mga maiikling-kuwento, at mandudula.  Noong 1930, siya ang naging kaunaunahang Amerikanong ginawaran ng Gantimpalang Nobel para sa Panitikan, "para sa kaniyang masigla at grapikong sining ng paglalarawan at sa kaniyang kakayahang lumikha, na may karunungan at katatawanan, ng mga bagong uri ng mga tauhan."  Kilala ang kaniyang mga akda dahil sa kanilang mga mapangkaalaman at mapanuring mga pananawa sa lipunang Amerikano at mga pagpapahalagang pang-kapitalista, maging ang kanilang matatag na paglalarawan ng makabagong manggagawang kababaihan.

## Talambuhay
Ipinanganak siya sa Saulk Centre, Minnesota noong 1885.  Naging palabasa si Lewis noong bata pa lamang, at nagsimulang magsulat ng poesya noong panahon ng kaniyang pagbibinata.  Makaraang mag-aral sa Akademyang Oberlin, pumasok siya sa Yale noong 1903.  Nakapagambag siya ng mga kuwento at tula sa mga magasing pampanatikan habang nasa kolehiyo.  Nagsulat rin siya para sa *Journal and Carrier* ng New Haven, at nakatanggap ng trabaho sa New York, bilang katulong na patnugot para sa *Transatlantic Tales* bago pumunta sa Panama para maghanap-buhay sa ginagawang kanal na pansasakyang-dagat doon.  Bumalik siya sa Yale at nakapagtapos noong 1908.

Naging tagapagbasa siya ng mga manuskrito sa New York para sa kompanyang *Frederick A. Stokes.  Noong 1914, naging patnugot siya para sa kompanyang George H. Doran.

Noong taon din ng 1914, nakaisang-dibdib ni Lewis si Grace Hegger, ngunit sumailalim ng diborsiyo noong 1928.  Makaraan ang paghihiwalay, sa taon ding ito, nagpagkasal naman si Lewis kay Dorothy Thompson, isa ring manunulat.  Muling dumanas ng diborsiyo si Lewis noong 1942.

Namalagi siya sa Europa noong mga huling panahon ng kaniyang buhay.  Sumakabilang-buhay si Lewis habang nasa Roma noong 1951.

## Larangan
Nilarawan ni Lewis ang buhay sa Gitnang Kanluran ng Amerika.  Napagwagian niya ang Gantimpalang Nobel para sa Panitikan dahil sa kaniyang * 1925 - *Arrowsmith*
* 1926 - *Mantrap*
* 1927 - *Elmer Gantry*
* 1928 - *The Man who knew Coolidge*
* 1929 - *Dodsworth*
* 1933 - *Ann Vickers*
* 1934 - *Work of Art*
* 1935 - *It Can't Happen Here*
* 1938 - *The Prodigal Parents*
* 1940 - *Bethel Merriday*
* 1943 - *Gideon Planish*
* 1945 - *Cass Timberlane*
* 1947 - *Kingsblood Royal*
* 1951 - *World so Wide''

## Sanggunian
Kategorya:Mga laureado ng Gantimpalang Nobel
Kategorya:Mga manunulat mula sa Estados Unidos
Lingig

Ang **Bayan ng Lingig** ay isang ika-3 klaseng  bayan sa lalawigan ng Surigao del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Lingig ay nahahati sa 18 mga barangay.

* Anibongan
* Barcelona
* Bogak
* Bongan
* Handamayan
* Mahayahay
* Mandus
* Mansa-ilao
* Pagtila-an

* Palo Alto
* Poblacion
* Rajah Cabungso-an
* Sabang
* Salvacion
* San Roque
* Tagpoporan
* Union
* Valencia

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Carrascal

Ang **Bayan ng Carrascal** ay isang ika-4 na klaseng  bayan sa lalawigan ng Surigao del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Carrascal ay nahahati sa 14 mga barangay.

* Adlay
* Babuyan
* Bacolod
* Baybay (Pob.)
* Bon-ot
* Caglayag
* Dahican
* Doyos (Pob.)
* Embarcadero (Pob.)
* Gamuton
* Panikian
* Pantukan
* Saca (Pob.)
* Tag-Anito

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Carrascal, Surigao del Sur 
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Saint-Lin-Laurentides, Québec

Ang **Saint-Lin-Laurentides** ay isang maliit na bayan sa Québec, Canada sa Munisipalidad na Pang-rehiyong County ng Montcalm. Noong sensus ng 2001 sa Canada, bumibilang ang populasyon nito sa 12,384 katao.

Ang Saint-Lin ang pook ng kapanganakan ng dating Punong Ministro ng Canada na si Wilfrid Laurier.

## Panlabas na kawing 
* Ville de Saint-Lin-Laurentides 
* Katayuang Pang-estadistika ng Canada noong 2001

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Québec
Tago, Surigao del Sur

Ang **Bayan ng Tago** ay isang ika-2 na klaseng  bayan sa lalawigan ng Surigao del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga barangay
Ang bayan ng Tago ay nahahati sa 24 mga barangay.

* Alba
* Anahao Bag-o
* Anahao Daan
* Badong
* Bajao
* Bangsud
* Cabangahan
* Cagdapao
* Camagong
* Caras-an
* Cayale
* Dayo-an

* Gamut
* Jubang
* Kinabigtasan
* Layog
* Lindoy
* Mercedes
* Purisima (Pob.)
* Sumo-sumo
* Umbay
* Unaban
* Unidos
* Victoria

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Komboy

[thumb|right|308px|Isang komboy ng mga sasakyang [trak patungong Tsina, habang naglalakbay sa isang daan sa Burma.]]
[thumb|right|308px|Tanawin sa labas na makikita mula sa salaming-pananggalang ng isang sasakyang bahagi ng isang komboy ng hukbong-katihan ng [Estados Unidos, habang naglalakbay sa Baghdad, Iraq (Abril 2005).]]

Ang **komboy** ay ang grupo ng mga sasakyan (anumang uri, pero karaniwang mga de-motor na mga sasakyan o barko) na magkakasamang naglalakbay para sa kapakanan at kaligtasan ng bawat isa.  Sa kadalasan, may kasamang mga sundalo o tauhan may mga dalang sandata o armas na pang-depensa ang mga ito, bagaman ginagamit din ito sa diwang hindi pang-militar, halimbawa na ang mga pagmamaneho sa malalayo at liblib na mga pook.  Kung masiraan ang isang sasakyan o nasadlak ang gulong sa putik, maaaring makatulong ang iba pang mga sasakyan sa pagkukumpuni o sa paghila mula kinababaunang putik ng behikulo.  Kung hindi maging matagumpay ang pagkukumpuni, maaaring makalipat ang mga taong-skay ng nasira o nasadlak na sasakyan sa iba pang mga behikulo.  Bukod sa mga militar, may mga komboy din ang Kilusang Pandaigdig ng Pulang Krus at Pulang Gasuklay.  Tinatawag ding **hatid** o **eskolta** ang *komboy*.

Maaari ring tumukoy ang salitang **komboy** sa mga **baon** o probisyon na dala ng mga manlalakbay o mga eksplorador.

## Sanggunian 
Kategorya:Digmaan
Kategorya:Sasakyan
Wilfrid Laurier

Si *Sir* **Wilfrid Laurier**, GCMG, PC, KC, bininyagang **Henri-Charles-Wilfrid Laurier**  (20 Nobyembre 1841 – 17 Pebrero 1919) ay ang ika-7 Punong Ministro ng Canada mula 11 Hulyo 1896, to 5 Oktubre 1911.

Siya ang kauna-unahang punong-ministrong prangkopono, o ang unang punong-ministrong nagsasalita ng wikang Pranses, ng Canada.  Mga nagsasalita ng wikang Ingles ang mga naunang punong-ministro ng Canada.

Karaniwang itinuturing si Laurier bilang isa sa mga magigiting na mga politiko ng bansa.

## Talambuhay 
Ipinanganak si Laurier sa St. Lin, Quebec, sa hilagang Montréal, noong 1841.  Namatay siya noong 1919.

## Larangan 
Una siyang nahalal sa lehislatura ng Quebec.  Noong 1874, nahalal naman siya sa Kanadyanong Kabahayan ng mga Pangkaraniwang-pagaari.  Bilang isang kilalang Pranses na kasapi sa Partidong Liberal ng Canada, naging miyembro siya ng gabinete sa pamahalaang Liberal ni Alexander Mackenzie noong 1877, noong kapanahunang hindi tanyag ang pagtangkilik sa liberalismo sa Quebec sapagkat maraming klerikong Katoliko ang naniniwalang laban sa pananampalataya ang mga politikong liberal.  Subalit pinatunayan ni Laurier na hindi totoo ang pananaw na ito ng mga kleriko sa pamamagitan ng isang talumpati noong 1877.  Dumami ang bilang ng mga tagapagtaguyod ni Laurier hanggang sa mapili siyang pinuno ng partidong Liberal noong 1887.

Natalo ang mga Liberal noong halalan ng 1891 dahil sa paghingi niya ng pagkakaroon ng malapit na pakikipag-ugnayan sa Estados Unidos, isang ideyang hindi popular noong mga panahong iyon.  Subalit muling nagwagi ang mga Liberal noong 1896, kung kailan naging punong-ministro si Laurier, at nagsagawa ng maraming mga patakarang konserbatibo, halimbawa na ang higit na pagtangkilik sa pagkakaroon ng ugnayang-pangkalakan sa Dakilang Britanya sa halip na ituon ang pansin na kumikiling sa Estados Unidos.

Nagsimula ng hukbong-pandagat para sa Canada si Laurier noong 1910.  Nang sumapit ang 1911, muling iginiit ni Laurier ang pakikipag-ugnayang pangkalakal sa Estados Unidos.  Subalit hindi naging sikat ang mga konseptong ito, dahilan ng kaniyang pagkagapi sa halalan noong 1911.  Natalo siya ni Sir Robert Borden.  Bilang pinuno ng Oposisyon (ang Partidong Liberal ang naging oposisyon o nasa kabilang panig nang magwagi si Borden), tinangkilik ni Laurier ang mga gawaing pangdigmaan ng Canada noong Unang Digmaang Pandaigdig, isang ideyang naging dahilan pagkakahating pangpapaniwala sa mga kasapi ng partidong Liberal noong 1917.

## Sanggunian 
## Mga panlabas na kawing 
* Talambuhay mula sa *Dictionary of Canadian Biography Online*
* *Wilfrid Laurier on the platform; collection of the principal speeches made in Parliament or before the people, since his entry into active politics in 1871;* ni Wilfrid Laurier mula sa Archive.org
* *Life and letters of Sir Wilfrid Laurier* vol 1. mula sa Archive.org - Buhay at mga liham ni Sir Wilfrid Laurier - unang tomo
* *Life and letters of Sir Wilfrid Laurier* vol 2. mula sa archive.org - Buhay at mga liham ni Sir Wilfrid Laurier - pangalawang tomo
* Lathalain hinggil kay Sir Wilfrid Laurier mula sa *The Canadian Encyclopedia* 

Kategorya:Canada