open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pagpapasuso

[thumb|right|Isang inang nagpapasuso ng kanyang sanggol sa Natal, [Brasil.]]
Ang **pagpapasuso** o **pagpapadede** ay ang pagpapakain at pagpapainom sa isang sanggol o bata ng gatas mula sa suso na tuwirang nanggagaling mula sa suso ng babaeng tao sa pamamagitan ng laktasyon, sa halip na mula sa isang boteng pambata o iba pang lalagyan. Mayroong hindi kusang pagsupsup o paghitit ang mga sanggol kaya't nakapagsasagawa sila ng pagsipsip at paglunok ng gatas. Karamihan sa mga ina ang nakapagpapasuso sa loob ng anim na mga buwan o mahigit pa, na hindi nangangailangang magdagdag ng pormulang pangsanggol o pagkaing buo.

Pinakamalusog sa lahat ng uri ng mga gatas para sa sanggol na tao ang gatas na nagmumula sa mga suso ng tao. May ilang mga hindi kasali rito, katulad ng kapag gumagamit ang ina ng partikular na mga gamot o may tuberkulosis o HIV. Nakapagtataguyod ng kalusugan ang pagpapasuso, nakatutulong sa pag-iwas sa karamdaman, at nakababawas ng mga halagang pangpagpapakain at pangangalagang pangkalusugan. Sa kapwa umuunlad at maunlad na mga bansa, may kaugnayan ang hindi likas na pagpapasuso sa mas maraming kamatayan dahil sa pagtatae ng mga sanggol. Sumasang-ayon ang mga dalubhasa na kapakipakinabang ang pagpapasuso, ngunit maaaring hindi magkasundo hinggil sa tagal ng panahon ng pagpapasuso na pinaka kapakipakinabang, at ukol din sa paggamit na mga artipisyal na pormula ng gatas.

## Tingnan din 
* Matibay na ugnayang pangtao
* Kawanggawang Romano
* Estimulasyon ng suso

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pag-aalaga ng sanggol
Kategorya:Suso
Bagyong Pepeng

Ang **Typhoon Parma** (Pagtatalagang internasyunal: ***0917***; pagtatalaga ng JTWC: ***19W***; panglan ng PAGASA: ***Pepeng***), ay ang pangalawang bagyo na naapekto ang Pilipinas sa loob ng isang linggo sa panahon ng Setyembre 2009. Ito ay tumama sa Gattaran, Cagayan at Bangui, Ilocos Norte.

thumb|Ang track ng Bagyong Pepeng (Parma)

## Typhoon Storm Warning Signal
|}
|}

### Pagretiro
Ayon sa PAGASA ang pangalang #Pepeng ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay *Paolo* na nagamit sa taon 2025.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga bagyo
Kategorya:Bagyo sa Pasipiko
Kategorya:2009 sa Pilipinas
Kategorya:Bagyo sa Pilipinas
Kategorya:Mga kalamidad sa Pilipinas ng 2009
Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2009
Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas
Purgatoryo

thumb|right|Isang paglalarawan ng purgatoryo.

Ang **purgatoryo** ay isang kalagayan o proseso ng paglilinis kung saan ang mga kaluluwa ng mga namatay na nasa katayuan ng grasya o awa ay inihahanda para sa Kalangitan. Isa itong ideya na may sinaunang mga pinag-ugatan at maiging pinagtitibay ng maagang panitikang Kristiyano, habang ang konsepto ng purgatoryo bilang isang lugar na may kinalalagyang heograpiko ay isang likha ng Kristiyanong midyibal na pagtuon at pagsamba sa Diyos at kathang-isip.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Teolohiya at doktrinang Katoliko
Kaurian:Eskatolohiyang Kristiyano
Kaurian:Mga lugar ng kabilang buhay
Pakiramdam

[thumb|right|220px|Tarok ng isipan ng isang [manlalaro ng ahedres|manlalaro ng ahedres ang susunod na hakbang ng kalaban, kaya't kailangang pag-isipan niya ng mabuti ang susunod niyang galaw.]]

Ang **tarok ng isip**, **paki-ramdam**, o **pakiramdam** (Ingles: *insight*, *intuition*, *introspection*) ay ang **intuwisyon**, **lalim ng pagwawari**, **nakapaglilinaw na tanaw**, o **panloob na damdamin** ay ang kakayahang makita o matingnan ang tunay na situwasyon o kalagayan.  Tinatawag din itong **kutob**, **andam**, **dama**, **kaba**, o **sapantaha**, dahil ang isang may katarukan ng pag-iisipan ng kakayahang makaalam sa pamamagitan ng kutob.  Mayroon ang taong ito ng galing sa panghuhula ng mangyayari, o katalasan ng pananaw sa magaganap.

Maaari rin itong tumukoy sa o may kaugnayan sa **introspeksyon** sapagkat kinasasangkapan ang lalim na pagwawari ng **kontemplasyon**, **pagmumuni-muni**, o **pagdili-dili** ng saloobin o kalooban, at pati na ng **pagsusuri ng sarili**.

## Tingnan din
*Pakikiramdam

## Mga sanggunian
Kaurian:Pang-unawa
Kaurian:Kaalaman
Kaurian:Obserbasyon
Kaurian:Sarili
Kaurian:Pilosopiya ng agham
Kaurian:Pagkamalikhain
Kaurian:Pilosopiya
Moralidad

[thumb|right|350px|Inukit na mga anyo ng tatlong marurunong na mga unggoy, na bawat isa ay sumesenyas ng aral hinggil sa moralidad.  Mula sa kanan: *Huwag makinig ng masama* (nagtatakip ng mga tainga), *huwag magsalita ng masama* (nagtatakip ng bibig), at *huwag tumingin sa masama* (nagtatakip ng mga mata).  Batay ito sa [pilosopiya at kuwentong-bayang Hapones.]]

Ang **moralidad**, **kalinisan ng ugali**, **kalinisang-asal**, o **kasanlingan** ay ang pagkakakilala ng tao sa kung alin ang tama at mali.  Ito ang pamantayan ng pag-uugali at  magandang asal, lalo na kapag inuugnay sa delikadesa at tamang pag-iisip hinggil sa pagtatalik.  Bilang aral, ito ang leksiyon o turo sa tama, wasto, o angkop na kaasalan o pag-uugali, o nauukol sa mabuti at matuwid na kaugalian o asal, katulad ng nilalaman ng sa isang kuwentong may aral.  Kinasasangkutan ito ng mga prinsipyo ng akma o nararapat na kilos o pakikitungo sa kapwa tao ang dapat tingnan. Ang 2005 pag-aaral ni Gregory Paul ay nagsaad na "Sa pangkalahatan, ang mas mataas na rate ng paniniwala sa isang manlilikha ay nauugnay sa mas mataas na mga rate ng homisidyo (pagpatay), mortalidad ng bata at simulang matanda, rate ng impeksiyon ng STD, pagkabuntis ng mga tinedyer at aborsiyon sa mga masaganang demokrasiyang bansa". Isinaad rin dito na "sa lahat ng mga sekular na umuunlad na bansa, ang mga tumagal na mga siglong trend ay nakakita ng mga rate ng homisidyo sa mga mababang historikal maliban sa Estados Unidos at Portugal. Noong 26 Abril 2012 ang resulta ng isang pag-aaral ay nagsasaad na ang mga hindi relihiyosong tao ay may mas mataas na mga score ng mga sentimentong pro-panlipunan na pagpapakita na ang mga ito ay mas malamang na maging mapagbigay sa mga walang pinipiling akto ng kabutihan gaya ng pagpapahiram ng mga pag-aari nito at pag-aalay ng isang upuan sa isang punong bus o tren. Ang mga taong relihiyoso ay may mas mababang mga score pagdating sa kung gaanong pagkahabag ang nagtulak sa mga ito na maging matulungin sa ibang mga paraan gaya ng pagbibigay ng salapi o pagkain sa isang walang tirahang tao o sa mga hindi mananampalataya sa diyos. Sa isang meta analisis ng mga pag-aaral sa relihiyon at krimen, isinaad na "ang mga pag-aasal na relihyoso at paniniwala ay nagdudulot ng katamtamang pagpipigil na epekto sa pag-aasal na kriminal ng mga indibidwal".

### Kritisismo ng moralidad ng relihiyon
## Sekular na moralidad
Ang sekular na etika ang sangay ng moral na pilosopiya kung saan ang etika ay batay lamang sa mga kakayahan ng tao gaya ng lohika, pangangatwiran at moral na intwisyon at hindi hango sa sinasabing mga pahayag na mula sa diyos. Ang sekular na etika ay maaaring makita bilang malawak na iba't ibang moral at etikal na sistema na mabigat na kumukuha mula sa sekular na humanismo, sekularismo at malayang pag-iisip.

## Tingnan din
*Etika
*Relihiyon

## Mga sanggunian
Kategorya:Moralidad
Kategorya:Etika
Kategorya:Mga ugali ng tao
Ang Manok ni San Pedro

Ang ***Ang Manok ni San Pedro*** ay isang palabas sa telebisyon sa Pilipinas noong 1987 na ipinalabas sa RPN 9 at IBC 13.  Isang katangian ng palabas na ito ang pagkakaroon ng nagsasalitang manok na tandang.

## Mga sanggunian
Kategorya:Telebisyon sa Pilipinas
Kabighaniang seksuwal

thumb|right|Isang magkasintahang nagmamahalan.

Sa isang uring nagsusupling o nag-aanak (reproduksiyon) sa pamamagitan ng paraang seksuwal, ang **kabighaniang seksuwal**, **pagkabighaning seksuwal**, o **atraksiyong seksuwal** ay isang pag-akit o atraksiyon sa ibang mga kasapi ng katulad na mga uri para sa seksuwal o erotikong gawain.  Sa maraming mga uri, hindi ito palaging nangangahulugan ng pagkakaroon ng gawaing seksuwal; sa katunayan, may ilang mga kaasalang seksuwal sa mga primado na karamihang gawaing panglipunan lamang.

Sa tao, maaaring magpabagu-bago sa sari-saring mga kultura o mga rehiyon ang partikular na mga bagay na maaaring **kabigha-bighaning seksuwal** o **atraktibong seksuwal**.  Nakabatay o depende sa dalawang mga tao ang pagkahalina nila sa isa't isa.  Karamihan sa pagiging kaaya-ayang seksuwal sa tao ang nagmumula sa aspetong pang-pangangatawan o pisikal.  Kinasasangkutan ito ng talab o dating ng anyo ng isang tao sa mga pandama, natatangi na sa simula ng isang ugnayan o relasyon, katulad ng:

* Dating sa paningin o persepsiyong bisuwal (kung ano ang hitsura ng tinitingnan); 
* Olpaksiyon o pang-amoy (kung ano ang amoy ng isang tao, likas o gawa ng tao; maaaring makapagpapalayo ang maling amoy);
* Pandinig o audisyon (kung ano ang tunog ng tinig o mga galaw ng isang tao).

Kategorya:Ugali ng tao
Kategorya:Seksuwalidad ng tao
Kategorya:Seksuwalidad
Pakikipaghiwalay

thumb|right|Isang asawang lalaking nagpapalayas ng kanyang asawang babae.  Isa itong uri ng impormal na pakikipaghiwalay.

Ang **pakikipaghiwalay** o **paghihiwalay ng magkasintahan** ay isang pagtatapos o pagputol ng isang karaniwan nang matalik na ugnayan o napakapersonal na relasyon sa pamamagitan ng anumang uri o paraan bukod sa pagkakait o iwanang nangungulila ang isang taong dating minamahal.  Tinatawag na **paghihiwalay ng mag-asawa** ang pakikipaghiwalay kapag mag-asawa ang nagwakas ng ugnayan ng pag-iibigan.  Halimbawa ng paraan ng paghihiwalay ng mag-asawa ang diborsiyo at separasyong legal. Kakapusan sa pera ang kadalasang rason nito. Ang kakapusan sa pinansyal ay nagdudulot ng masamang epekto sa paglipas ng panahon. Isa na sa problemang hatid nito ay ang paghihiwalay ng mag-asawa o kilala sa tawag na diborsyo. Dahil sa kakulangan sa pera, nahihirapang tugunan ang pangangailangan ng bawat pamilya. Ito rin ang nagtutulak sa mag-asawa na wasakin ang pamilyang nabuo at magkanya-kanyang buhay o kaya ay maghanap ng bagong makakasama. Ito karaniwang dahilan ng pagtatalo na nauuwi sa pisikal na pananakit na siyang nagtutulak sa paghihiwalay ng dalawang magkabiyak.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pag-ibig
Kategorya:Ugnayang matalik
Mga epekto
Paghihiwalay

Ang **paghihiwalay** ay maaaring tumukoy sa:

*Pakikipaghiwalay, isang pagtatapos o pagputol ng isang karaniwan nang matalik na ugnayan o napakapersonal na relasyon 
*Diborsiyo, ang proseso ng pagwawakas ng isang kasal o unyong marital
*Panlahing paghihiwalay, sistematikong paghihiwalay ng tao sa lahi o ibang mga pangkat-etniko sa pang-araw-araw na buhay.
Totalitarismo

[300px|thumb|Si  (literal na "Kuya" sa [wikang Ingles), isang piksyonal na karakter sa nobelang 1984 ni George Orwell. Sa salaysay ng aklat, siya ang diktador ng totalitaryong estado ng Oseaniya.]]
 at Joseph Stalin, pinuno ng gobyerno kapwa sa Tsina at Unyong Sobyet, ayon sa pagkakabanggit, Moscow, 1949.]]
, ang "walang-hanggang pinuno" ng Hilagang Korea.]] 
Ang **totalitarismo** ay isang konseptong ginamit ng ilang siyentipikong politikal kung saan hawak ng estado ang kabuuang awtoridad sa lipunan at nagtatangkang kontrolin ang lahat ng aspekto ng pampubliko at pribadong buhay hanggang sa maaari. Isa itong uri ng pamahalaan kung saan ang bawat isang aspekto sa buhay ng isang mamamayan ay tinatabanan o kinukontrol ng pamahalaan. Isa itong salitang ginagamit sa paglalarawan ng modernong rehimen (mga sistemang pampulitika) kung saan kuntrolado ng pamahalaan ang bawat bahagi ng ugaling publiko at pribado, pati na ang paraan ng pag-iisip, asal, at pag-uusap ng mga tao. Ang ganitong ideya ay pangunahing ginamit sa Nazing Alemanya at sa Unyong Sobyet. Madalas itong kasangkutan ng pakikilahok ng masa sa mga kaganapang katulad ng mga parada o mga *rally*.

## Tingnan din 
* Diktadura
* Pasismo
* Nazismo
* Estadong pulis
* Stalinismo

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga ideolohiyang pampolitika
Kevin Rudd

Si **Michael Kevin Rudd** (ipinanganak noong Septyembre 21, 1957) ay ang ika-26 Punong Ministro ng Australya. Sa ilalim nang pamahalaan ni Rudd, nanalo ang Labor Party sa  pederal na halalan noong 2007 noong Nobyembre 24 laban sa kasalukuyang nanunungkulan sentro-kanan  Liberal / Pambansang  koalisyon pamahalaan pinamumunuan ni John Howard (tingnan ang Pamahalaang Howard). Ang  Rudd Ministry ay pinanumpa ni  Gobernador-Heneral, Michael Jeffery, noong 3 Disyembre 2007. Siya ay nanalo muling halalan para sa prime ministro sa 26 Hunyo 2013. Ito ay ginawa sa kanya ang pangalawang prime ministro upang bumalik sa opisina dahil Robert Menzies sa 1949. Siya ay nawala ang Australian pederal na halalan sa Septiyembre 7, 2013 sa Tony Abbott.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Punong Ministro ng Australia
Barkada

thumb|right|250px|Isang barkada na binubuo ng mga kabataan.

Ang **barkada** ay tumutukoy sa isang pangkat ng mga magkakaibigan.  Sa pinalawak na kahulugan, maaari itong tumukoy sa **umpok** o **pulutong** ng mga taong nagbibiyahe o mga pasahero, katulad ng mga nakalulan sa isang barko.  Mayroong mabuting barkada at mayroon ding masamang barkada.  Katulad ng barkada may hindi mabuting impluwensiya ang gang, isang pangkat o pulutong ng mga magkakaibigan na kinasasangkutan o kinadadamayan ng mga gawaing labag o laban sa lipunan.

## Mga sanggunian
Kaurian:Lipunan
Kaurian:Tao
Kaurian:Pakikipagkaibigan
Bibing Peking

Ang **bibing Peking** o **patong Peking** ay isang ulam na bibi mula sa Beijing (Peking) na inihahanda magmula pa noong panahon ng imperyo. Kilala ito dahil sa manipis at malutong na balat, at kapag awtentiko ito, balat ang karamihan ng inihahain, kaunti lamang ang laman, at hinihiwa ng kusinero sa harapan ng mga kumakain. Ang mga bibing sadyang inaalagaan para sa lutuing ito ay kinakatay pagkaraan ng 65 araw at tinitimplahan bago litsunin o hurnuhin sa loob ng hurnuhang sarado o kulong. Kalimitang kinakain ang karne nito na may kasamang dahon ng sibuyas, pipino at sarsang tianmian, at binabalutan ng *spring pancake* ang mga palaman*.* Minsan nilalagyan din ito ng inatsarang labanos. Isang baryasyon ng lutuing ito ang kilala bilang *xiang su ya* (lit. malutong na aromatikong bibi) na sikat sa Reyno Unido.

## Kasaysayan
Nililitson ang mga bibe sa Tsina magmula noong mga Dinastiya sa Katimugan at Hilaga. Inihanda ang isang baryasyon ng litsong bibe para sa Emperador ng Tsina sa Dinastiyang Yuan. Nabanggit ang ulam na orihinal na pinangalanang "shāo yāzi" (), sa manwal na *Mga Kumpletong Resipi para sa Pagkain at Inumin* () noong 1330 ni Hu Sihui (), isang inspektor ng kusinang imperyal. Ganap na nilinang ang bibing Peking na kilala natin ngayon sa pahuling bahagi ng Dinastiyang Ming, at mula noon ay, naging isa ito sa mga pangunahing ulam sa mga menu ng korteng imperyal. Itinatag noong 1416 ang unang restorang nagdalubhasa sa bibing Peking, Bianyifang, sa Xianyukou, malapit sa Qianmen ng Beijing.

## Talababa
## Talsanggunian
Kategorya:Lutuing Tsino
Kategorya:Bibi
Kategorya:Mga pambansang lutuin
Kulubot

thumb|right|250px|Isang matandang lalaking may mga kulubot sa mukha.

Ang **kulubot** ay ang anumang kuluntoy, lukot, o lupi sa ibabaw ng balat. Tinatawag din itong palupot, yukos, yukot, gatla, guhit, kunot, at nguto sa balat.  Karaniwang lumilitaw ang mga kulubot ng balat bilang tanda ng mga proseso ng pagtanda na katulad ng glikasyon (minsang tinatawag ding  glikosilasyon) o, sa panandalian, bilang resulta ng matagal (mahigit sa ilang mga minuto) na pagkakababad sa tubig.  Sanhi ang pangungulubot ng balat ang paulit-ulit na expresyon ng mukha, pinsala ng sinag ng araw, paninigarilyo, kakulangan sa tubig, at samu't saring iba pang mga kadahilan.  Sa matagal na pagkakabantad sa tubig, nagsisimulang sumipsip ng tubig ang panlabas na patong ng balat.  Hindi umaalsa ng pantay-pantay ang balat, kaya't nagdudurulot ng kulubot dito.  Ang kabawasan ng tubig sa katawan, katulad ng nagaganap sa dehidrasyon, ay maaari ring makapagdulot ng pagkalukot ng balat. Nakapagsasanhi ang Cortisol ng degradasyon (pagguho) o pag-uho ng kolahen ng balat.

## Tingnan din 
* Katandaan

## Mga sanggunian 
Kategorya:Balat
Malisya

thumb|right|220px|Ipinapakita sa larawang ito ang masamang hangarin ng isang masamang ama sa kanyang anak na babae. Nais ng ama rito na pagtangkaang patayin ang kanyang babaeng anak.

Ang **malisya** o **lisya** ay nangangahulugang **masamang hangarin**, **masamang balak**, o **masamang hangad**.  Tumutukoy ito sa pagkakaroon ng kagustuhang masaktan o mapinsala ang ibang tao bilang paghihiganti dahil sa sama ng loob, bagaman wala namang sapat na dahilan ng .  Tinatawag na **may-malisya**, **malisyoso** (kung lalaki) o **malisyosa** (kapag babae) ang taong mapanira, may masamang hangad, o may-malisya ang maruming isip.  Nagkakaroon ang taong may-malisya ng kasiyahan sa pagtingin na nagdurusa ang ibang taong pinaghahangaran ng masama.

## Mga sanggunian
Kaurian:Isipan
Kaurian:Intensiyon
Kaurian:Metapisika
Kaurian:Salitang pambatas
Liham ng pag-ibig

thumb|right|Isang babaeng nagbabasa ng isang liham ng pag-ibig na nagbuhat sa kanyang kasintahang nasa malayong lupain.
Ang ***liham ng pag-ibig** o **liham ng pagmamahal*** ay isang romantikong paraan ng pagpapabatid ng mga damdamin ng pag-ibig na nasa anyong pasulat. Paminsan-minsang ipinadadala ito sa pamamagitan ng koreo, o sa pamamagitan ng elektronikong liham, na maaaring mula sa isang maiksi at payak na mensahe ng pagmamahal hanggang sa isang mahabang pagpapaliwanag ng mga damdamin.

Kaurian:Liham
Kategorya:Romansa
Matibay na ugnayang pangtao

[thumb|right|Isang inang [nagpapasuso - isang prosesong tumutulong sa pagkakaroon ng matibay na ugnayan sa pagitan ng ina at sanggol o "pagkakabigkis ng ina at sanggol sa isa't isa".]]

Ang **matibay na ugnayang pangtao** (Ingles: *human bonding*) ay ang pag-unlad ng isang malapit na ugnayang pangkapwa-tao sa pagitan ng mga kasapi ng mag-anak o mga kaibigan.  Isang prosesong may pantay na pagtuturingan at pagbibigayan, inter-aktibo, at hindi kapareho ng payak na pagkagustong resiprokal.

Karaniwang tumutukoy ang **ugnayang matibay ng tao** o "pagkakabigkis"

## Tingnan din
*Masuyong pagkakabigkis
*Pagkakabigkis ng tambalan
*Ugnayang matalik

## Mga sanggunian
Kaurian:Pakikipagkapuwa-tao
Hikab

[thumb|200px|Si [Joseph Ducreux na humihikab at nag-iinat.]]

Ang **hikab** o **paghihikab** (Ingles: *yawn*

## Mga sanggunian 
Kaurian:Galaw
Kaurian:Tulog
Bamban ng tainga

Ang ***bamban ng tainga*** o ***membranong timpaniko*** (Ingles: *tympanic membrane*, *tympanum*, *myrinx*, o *eardrum*), ay isang manipis na membranong biyolohiko na naghihiwalay sa panlabas na tainga mula sa gitnang tainga.  Tungkulin nito ang magdala ng tunog magmula sa hangin patungo sa mga osikel (o osikulo) na nasa loob ng gitna ng tainga.  Ang butong malyus ang nagdurugtong sa puwang na nasa pagitan ng bamban ng tainga at ng iba pang mga osikel.  Maaaring maghantong sa pagkawala ng pandinig na may kaugnay sa pagdadala ng tunog sa tainga ang pagputok o pagkabutas ng bamban ng tainga. 

## Mga sanggunian 
Kategorya:Anatomiya ng tao
Kategorya:Tainga
Kategorya:Anatomiya ng hayop
Kategorya:Anatomiya
Salubsob

Ang **salubsob** ay isang maliit at mapayat na piraso ng kahoy na karaniwang nakakatusok sa balat, partikular na ang sa mga daliri ng kamay.  Tinatawag din itong **salugsog**, **subyang**, tinik, **papantingin**, **bibinga**, at **pamantingin**.

## Mga sanggunian
Kategorya:Kahoy
Abadan, Iran

Ang **Ābādān** ( , ) ay isang lungsod sa lalawigan ng Khuzestan sa timog-kanlurang Iran. Kabisera ito ng Kondado ng Abadan. Ito ay nasa Pulo ng Abadan (68&nbsp;kilometro ang haba, 3–19&nbsp;kilometro o 2–12&nbsp;milya ang lapad), at ang pulo ay hinahangganan ng daanang tubig na Shatt al-Arab sa kanluran at ng labasan ng tubig ng Ilog Karun na Bahmanshir (ang Arvand Rood) sa silangan. Nasa layo itong  mula sa Golpong Persiko, malapit sa hangganang Iran-Irak.

## Demograpiya
Bumaba sa halos sero ang sibilyang populasyon ng lungsod sa loob ng walong taon ng Digmaang Iran-Irak (1980–1988). Naitala lamang ng Senso 1986 ang anim na katao. Noong 1991, bumalik upang tumira sa lungsod ang 84,774 na katao. Mayroon din nag-iisang simbahang Armenyo sa gitna ng lungsod.

## Klima
Ang klima sa Abadan ay matigang (Köppen climate classification *BWh*) at katulad mpng sa Baghdad, ngunit bahagyang mas-mainit dahil sa mas-mababang latitud ng lungsod. Tuyo at napakainit ang mga tag-init na may mga temperaturang mataas pa sa  halos araw-araw, at halos madalas ang mga temperaturang mataas pa sa . Kilala ang Abadan bilang isa sa pinakamainit na mga tinitirhang pook sa mundo at nakararanas ng maraming mga bagyo ng buhangin at alikabok. Banayad na mabasa-basa at malatagsibol ang mga taglamig, bagamat maaaring magkaroon ng napakalamig na mga panahon. Nasa  ang mga temperatura kapag taglamig. Ang kumpirmadong pinakamataas na temperatura sa mundo ay isang biglaang pagtaas ng temperatura sa kasagsagan ng isang *heat burst* noong Hunyo 1967, na may temperaturang . Ang pinakamababang naitalang antas ng temperatura sa lungsod ay  na naitala noong Enero 20, 1964 at Pebrero 3, 1967, habang pinakamataas naman ang  na naitala noong Hulyo 11, 1951 at Agosto 9, 1981.

## Mga sanggunian 
;Mga akda at websayt
## References
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* {{cite web | last = Vadahti | first = M. | url = http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/{}.xls | format = Excel | year = 2006 | title = سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1385 (بدون احتساب خانوارهاي موسسه اي و غيرساكن) | trans-title = Census of Population and Housing 1385 (excluding institutional households and nomads) | ref = harv | deadurl = yes | archiveurl = http://wayback.archive.org/web/20111114233307/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/06.xls | archivedate = 2011-11-11 }}
* 

Kategorya:Mga lungsod ng Iran
Abidjan

Ang **Abidjan** ay isang pang-ekonomiya at dating opisyal na kabisera ng Côte d'Ivoire (ang Yamoussoukro ang pangkasalukuyang kabisera). Ito ang pinakamalaking lungsod ng bansa, at ang pangatlong lungsod na nagsasalita ng wikang Pranses sa buong mundo. Ayon sa mga nanunungkulan sa bansa noong 2006, mayroon itong 5,068,858 katao sa lugar na munisipal at 3,796,677 katao sa lungsod. Ang Lagos, ang dating kabisera ng Nigeria, ang tanging may masa mahigit na bilang ng mga naninirahan sa rehiyong ito. Itinuturing itong isang pangunahing pook ng kultura ng Kanlurang Aprika o Aprika, kaya't kinatatangian ang Abidyan sa ika-21 daang taon ng mataas na industriyalisasyon at urbanisasyon. Nakatayo ang lungsod sa Laguna ng Ébrié sa ibabaw ng nagsasalubong na mga tangway at mga pulo, na pinagdurugtong ng mga tulay.

Lumaki ang lungsod pagkaraan ng konstruksiyon ng isang bagong daungan noong 1931 at noong maitalaga ito bilang kabisera noong kolonya pa ito ng Pransiya noong 1931. Dahil sa pagkakakumpleto ng Kanal ng Vridi noong 1951, nagkaroon ito ng kakayahan upang maging isang mahalagang puwertong pangdagat. Noong 1983, itinalaga ang Yamoussoukro bilang kabisera ng nasyon, subalit karamihan sa mga tanggapan ng pamahalaan at embahada ng mga dayuhan ang nananatili pa rin sa Abidjan.

Kategorya:Heograpiya ng Côte d'Ivoire
Aconcagua

Sa taas na 6,962 mga metro (22,841 mga talampakan), ang **Bundok ng Aconcagua** o **Cerro Aconcagua** ay ang pinakamataas na bundok sa mga Amerika, at ang pinakamataas na bundok sa labas ng Asya. Nakalatag ito sa sakop ng bulubundukin ng Andes, sa loob ng lalawigan ng Mendoza, Arhentina. Nakalagak ang tuktok nito sa bandang 5 mga kilometro mula sa lalawigan ng San Juan at 15 mga kilometro mula sa pandaigdigang hangganan ng Tsile. Nakahimlay ito sa 112&nbsp;km&nbsp;(70&nbsp;mi) kanluran sa pamamagitan ng hilaga ng lungsod ng Mendoza. Ang Aconcagua ang pinakamataas na tuktok sa kapwa mga Kanluran at Timog Hemispero. Ito ang isa sa Pitong Taluktok.

Hinahangganan ang Aconcagua ng *Valle de las Vacas* ("Lambak ng mga Baka") sa hilaga at silangan at ng *Valle de los Horcones Inferior* sa kanluran at timog. Bahagi ang bundok at ang mga nakapaligid dito ng Panlalawigang Liwasan ng Aconcagua. May isang bilang ng mga malalaking tipak ng mga yelo o glasyer ang bundok. Pinakamalaki sa mga ito ang Ventisquero Horcones Inferior na may habang nasa bandang 10 mga kilometro mula sa mukha nito sa timog hanggang sa bandang 3600 mga metrong altitud malapit sa kampo ng Confluencia. Dalawa pa sa malaking mga sistemang glasyer ang Ventisquero de las Vacas Sur at ang sistemang Glaciar Este/Ventisquero Relinchos na nasa bandang 5 mga kilometro ang haba. Subalit pinakakilala ang hilagang-silangan o Polakong Glasyer, isang pangkaraniwang ruta ng pag-akyat.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Bundok
Kategorya:Arhentina
Golpo ng Aden

Ang **Golpo ng Aden** ( ''*, ) ay isang golpo na matatagpuan sa Dagat Arabo sa pagitan ng Yemen, sa timog na baybayin ng Tangway ng Arabia, at Somalia, sa Sungay ng Aprika. Sa hilagang-kanluran, dumurugtong ito sa Dagat na Pula sa pamamagitan ng kipot ng Bab-el-Mandeb, na kung alin ay higit sa 20 milya ang lapad. Ito ay nakikibahagi ng pangalan sa lungsod na daungan ng Aden sa Yemen, na bumubuo sa hilagaing baybayin ng golpo. Sa kasaysayan, ang Golpo ng Aden ay dating kinilala bilang "Ang Golpo ng Berbera", ipinangalan sa sinaunang Somali na lungsod na daungan ng Berbera sa timog na bahagi ng golpo. Gayunpaman, nang lumago ang lungsod ng Aden sa kolonyal na panahon, ang pangalan na "Golpo ng Aden" ay sumikat.

Bahagi ang daanang-tubig ng mahalagang rutang pambarko ng Kanal Suez sa pagitan ng Dagat Mediteraneo at ng [Dagat na Arabo sa Karagatang Indiyano, na may 21,000 mga bapor na tumatawid sa golpo bawat taon. Nakikilala ang golpo sa palayaw na "Iskinita ng mga Mandarambong" o "Pasilyo ng mga Pirata" ("*Pirate Alley''" sa Ingles) dahil sa malaking bilang ng pandarambong sa lugar na ito.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Heograpiya
Kategorya:Yemen
Kategorya:Somalia
Kategorya:Mga golpo
Konstitusyon ng Malolos

Ang **Konstitusyon ng Malolos** ay pinagtibay noong Enero 21, 1899 ng Kongreso ng Malolos sa Simbahan ng Barasoain sa Malolos, Bulacan at nagtatag ng Unang Republika ng Pilipinas.  Nakasulat ang orihinal nito sa wikang Kastila. 

## Pagsulat at pagtibay sa Konstitusyon ng Malolos
Isang pagpupulong ang naganap noong Setyembre 15, 1898 sa Simbahan ng Barasoain upang magsulat ng Konstitusyon ng Pilipinas.

Walang naipahayag na mga patakarang pang-ekonomiya sa Konstitusyon ng Malolos.

## Mga sanggunian
Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas (1898–1946)
Kategorya:Mga Saligang Batas ng Pilipinas
Ahvaz

Ang lungsod ng **Ahvaz** o **Ahwaz** (Persa:اهواز, Arabe: الأحواز), ay ang kabisera ng lalawigan ng Khūzestān ng Iran. Binuo ito sa ibabaw ng mga pampang ng Ilog ng Karun at nakalagay sa gitna ng lalawigan ng Khūzestān. Mayroong pangkaraniwang elebasyong 20 mga metro ang lungsod sa ibabaw ng antas ng dagat. Nagkaroon ng populasyong 1,338,126 ang lungsod noong 2006.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga lungsod ng Iran
Basra

Ang **Basra** o **Al-Baṣrah** (; tinatawag ding **Al Basrah** o '**Basorah**) ay ang kabisera ng Lalawigan ng Basra, Irak, at nagkaroon ng tinatayang populasyong 3,800,200 noong 2009.  Pangunahing daungan din ng Irak ang Basra, bagaman wala itong kakayahang pasukan na pangmalalim na katubigan, na pinangangasiwaan sa puwerto ng Umm Qasr.  Makasaysayang lokasyon ang lungsod ng Sumer, ang tahanan ni Sinbad na Mandaragat, at isang iminungkahing lokasyon ng Halamanan ng Eden.  Nagkaroon din ito ng gampanin sa maagang kasaysayan ng Islam, dahil sa pagkakatatag nito sa loob ng 636 CE (Pangkaraniwang Panahon), o 14 AH.  Ito ang pangalawang pinakamalaki at pinakamataong lungsod na kasunod ng Baghdad.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga lungsod ng Irak
Aden

[thumb|400px|Pantalan ng Aden mula sa [ISS noong 2016.]]
thumb|300px|Aden
Ang **Aden** ( ,  ;  ''* pagbigkas sa Yemeni: ) ay isang pangunahing lungsod at pantalan sa Yemen. Matatagpuan ito sa bunganga ng Dagat Pula (sa Golpo ng Aden) mga 170 kilometro (110 milya) silangan ng Bab-el-Mandeb. Ang populasyon nito ay umaabot sa 800,000 katao. Ang sinauna at likas na daungan ng Aden ay matatagpuan sa bunganga (*crater*) ng isang di-aktibong bulkan na ngayong bumubuo sa isang tangway at nakaugnay sa punong-lupain (*mainland'') sa pamamagitan ng isang mababang dalahikan. Ang daungang ito, ang Front Bay, ay unang ginamit ng sinaunag Kaharian ng Awsan sa pagitan ng ika-7 at ika-5 dantaon BK. Nasa kabilang gilid naman ng tangway ang makabagong daungan. Binabahagi ng Aden ang pangalan nito sa Golpo ng Aden.

Binubuo ang Aden ng ilang mga di-magkauring sub-sentro: Crater, ang orihinal na pantalang lungsod; Ma'alla, ang makabagong pantalan; Tawahi, na kilala bilang "*Steamer Point*" sa panahong koloniyal; at mga liwaliwan (*resort*) ng Gold Mohur. Ang Khormaksar na matatagpuan sa dalahikan na nag-uugnay ng pusod ng Aden sa punong-lupain ay kinaroroonan ng mga misyong diplomatiko ng lungsod, ng mga punong tanggapan ng Pamantasan ng Aden, at Paliparang Pandaigdig ng Aden (ang dating himpilang RAF Khormaksar ng British Royal Air Force) na pangalawang pinakamalaking paliparan ng Yemen. Sa punong-lupain ay mga sub-sentro ng Sheikh Othman, isang dating oasis na lugar; Al-Mansura, isang bayang pinalano ng Briton; at Madinat ash-Sha'b (dating Madinat al-Itihad), ang sityong itinakda bilang kabisera ng South Arabian Federation at ngayong kinaroroonan ng isang malaking pasilidad ng lakas/desalinisasyon at karagdagang mga *faculty* ng Pamantasan ng Aden.

Ang Aden ay kabisera ng Popular na Demokratikong Republika ng Yemen hanggang sa pag-isahin ang nasabing bansa sa Yemen Arab Republic noong 1990, at naging pansamantalang kabisera ng Yemen noong bunga ng kudeta noong 2014–15, tulad ng ipinahayag ni Pangulong Abd Rabbuh Mansur Hadi pagkaraan niyang lumikas mula sa pag-okupa ng Houthi sa Sana'a. Mula Marso hanggang Hulyo 2015, may labanan sa pagitan ng Houthis at mga loyalista ni Pangulong Hadi. Nagkulang ang mga suplay ng tubig, pagkain, at kagamitang medikal sa lungsod. Noong Hulyo 14, inilunsad ng Hukbong Katihan ng Saudi ang isang opensiba upang makuha muli ang Aden para sa pamahalaan ni Hadi. Sa loob ng tatlong araw napaalis ang mga Houthis mula sa lungsod.

## Mga kapatid na lungsod
## Tingnan din
* Talaan ng mga lungsod sa Yemen

## Mga nota at sanggunian
## Bibliograpiya
* 

## Mga ugnay panlabas
*
*Aden Free Zone 
* 

Kategorya:Mga lungsod sa Yemen
Bulubundukin ng Zagros

Ang **Bulubundukin ng Zagros** (, Asiryo: ܛܘܪ ܙܪܓܣ, Kurdo: زنجیره‌چیاکانی زاگرۆس, Lori: کو یه لی زاگروس, Arabe: زاجروس الجبال) ay ang pinakamalaking kahanayan ng mga kabundukan o bulubundukin sa Iran at Irak.  Sa pagkakaroon ng kabuoang haba na  1,500 km (932 mga milya), mula hilagang-kanlurang Iran, at bahagyang umuugnay sa kanlurang hangganan ng Iran, umaabot ang sakop ng mga bundok ng Zagros sa buong haba ng kanluran at timog-kanlurang talampas ng Iran at nagwawakas sa mga kipot ng Hormuz.  Pinakamataas na mga dulong tulis sa loob ng Bulubundukin ng Zagroa ang Zard Kuh (4,548m) at ang Bundok ng Dena (4,359m).  Humuhubog ang Hazaran massif sa loob ng lalawigan ng Kerman ng isang makapanlabas na sakop, ang Jebal Barez na umaabot sa Sistan. 

Kategorya:Mga bulubundukin sa Iran
Ilog Yalu

Ang **Ilog Yalu** (Manchu at Intsik) o ang **Ilog Amnok** (Koreano) ay isang ilog sa hangganang nasa pagitan ng Tsina at Hilagang Korea. Nagmula ang pangalang Intsik nito sa salitang Manchu na nangangahulugang "ang hangganan ng dalawang mga bansa". Isang pagbigkas sa wikang Koreano naman ang pangalan nito sa wikang Koreano ng kaparehong mga panitik na Intsik.

Kategorya:Mga ilog ng Hilagang Korea
Kategorya:Mga ilog ng Tsina
Yamoussoukro

Ang **Distrito ng Yamoussoukro** ay ang opisyal na kabiserang lungsod ng Côte d'Ivoire. Bilang isang lungsod na may 200,659 katao magmula noong 2005, at nakalagak sa 240 mga kilometro (149 mga milya) sa hilaga ng Abidjan sa ibabaw ng pasulong na mga burol at mga kapatagan, sumasakop ang munisipalidad ng 3,500&nbsp;km² (1,351.3 sq&nbsp;mi) at kapareho ito ng hangganan o lawak ng nasasakupan ng **Departamento ng Yamoussoukro** o **Kagawaran ng Yamoussoukro**. Hinati-hati pa ang departamento at ang munisipalidad sa apat pang mga sub-prepektura o kabahaging mga prepektura: ang Attiégouakro, ang Didiévi, ang Tié-diékro (Tié N’diékro) at ang Komyun ng Yamoussoukro. Sa kabuoan, naglalaman ang distrito ng 169 na maliliit na mga pamayanan.

Si N'Dri Koffi Apollinaire ang pangkasalukuyang gobernador ng distrito.

Kategorya:Heograpiya ng Côte d'Ivoire
Dagat Dilaw

Ang **Dagat Dilaw** () ay isang pangalang ibinigay sa hilagang bahagi ng Dagat Silangang Tsina, na isang kahanggang dagat ng Karagatang Pasipiko.  Nakalagak ito sa pagitan ng pangunahing lupain ng Tsina at ng tangway ng Korea.  Nagmula ang pangalan nito sa mga maliliit na mga piraso ng buhangin mula sa mga bagyo ng buhangin ng Ilang ng Gobi na nagsasanhi ng pagiging kulay dilaw ng ibabaw ng tubig habang papalubog ang araw at maaaring matanaw kapag naglalayag o lumilipad pakanluran.

Tinatawag na Dagat Bohai ang pinakapanloob na dalampasigan ng Dagat Dilaw (dating Dalampasigan ng Pechihli o Dalampasigan ng Chihli).  Pumapaloob dito ang daloy ng Ilog na Dilaw (sa pamamagitan ng lalawigan ng Shandong at ng kabisera nitong Jinan) at Hai He (sa pagdaan sa Beijing at Tianjin).

Isa ang Dagat Dilaw sa apat na mga dagat na pinangalanan mula sa mga kulay— ang iba pa ay ang Dagat Itim, ang Dagat Pula, at ang Dagat Puti.

## Kapaligiran 
Ang mga labon (o lupang malabon) ng Dagat Dilaw na nasa pagitan ng mataas na tubig at mababang tubig ng dagat ay may malaking kahalagahan para sa mga migratoryong mga ibong lumulusong o mga ibon ng dalampasigan.  Ipinapakita ng mga pagsisiyasat na ang lugar ang nag-iisang pinaka mahalagang pook para sa mga ibong umaalis at lumilipat ng lokasyon sa takdang panahon, na patungo sa hilaga sa, sa buong daanan ng paglipad sa Silangang Asya at Australasya, na may pinakamababang bilang na dalawang milyong mga ibong dumaraan sa panahong iyon, na may kalahati ng bilang na ito ang gumagamit para sa paglikas na patimog.

Sa pinakamalalim nitong bahagi, nasa bandang 106 mga metro ang Dagat Dilaw.

## Tingnan din 
* Heograpiya ng Tsina
* Heograpiya ng Hilagang Korea
* Heograpiya ng Timog Korea

## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
* Bagyo ng buhangin sa ibabaw ng Dagat Dilaw, nasa.gov

Dilaw
Ilog Yenisei

[thumb|300px|Ilong Yenisei malapit sa [Krasnoyarsk.]]
Ang **Yenisei** (), binabaybay ding **Yenisey**, ay ang pinakamalaking sistema ng ilog na dumadaloy papunta sa Karagatang Artiko, at sa habang 5,539&nbsp;km (3,445&nbsp;mi), ito ang panlimang pinakamahabang ilog sa mundo.  Mula sa pagbangon nito sa Monggolya, tinutunton nito ang isang daanang pahilaga patungo sa Golpo ng Yenisei sa Dagat ng Kara, na nagbubuhos ng isang malaking bahagi ng gitnang Siberia, ang pinakamahabang batis kasunod ng Yenisei-Angara-Selenga-Ider.

Ang pang-itaas na mga abot nito, depende sa mga bahagi ng ilog na matarik at kung saan mabilis ang agos ng tubig at sa pagbaha, ay dumaraan sa mga lugar na madalang ang bilang ng mga tao.  Tinatabanan ang gitnang seksiyon nito ng isang magkakasunod na mga prinsang hidroelektrikong nagbibigay ng enerhiya sa malaking bilang ng mga pangunahing industriya sa Rusya.  Bahaging ginawa ng mga manggagawang gulag noong mga kapanahunan ng Sobyet, nananatili ang kontaminasyong industriyal bilang isang malalang suliranin sa pook na mahirap bantayan.  Sa pagdaloy nito sa may madalang na populasyong taiga, namimintog at lumalakas ang Yenisei na may maraming mga tributaryo at nagwawakas sa pagsapit sa Dagat ng Kara sa walang naninirahang tundra, kung saan nagiging niyebe o yelo ito sa loob ng kalahatian ng taon.

Pinakamalalim na sukat ng Ilog ng Yenisei ang 80 mga talampakan (24 mga metro) at may pangkaraniwang lalim na 45 mga talampakan (14 mga metro).  Kaugnay ng kalaliman ng ilog, nagiging 106 mga talampakan (32 mga metro) ang palabas na daloy ng tubig at nagiging 101 mga talampakan (31 mga metro) ang paloob na agos.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga ilog ng Rusya
Yukon (paglilinaw)

Ang **Yukon** ay maaaring tumukoy sa:
*Yukon, isang isang teritoryo sa bansang Canada.
*Ilog ng Yukon, isang ilog ng Alaska at Teritoryong Yukon, na pinagmulan ng pangalan ng teritoryo.
Zambezi

thumb|mapa ng Zambezi
Ang **Zambezi** (binabaybay ding **Zambesi**) ay ang pang-apat na pinakamahabang ilog sa Aprika, at ang pinakamalaking dumadaloy patungo sa Karagatan ng India mula sa Aprika. Ang area ng lunas nito ay may sukat na 1,390,000&nbsp;km² (537,000&nbsp;mga milya²), na bahagyang mas kakaunti kaysa Nilo. Mayroong pinagmumulan ang mahabang ilog na ito na may habang 3,540&nbsp;mga kilometro (2,200&nbsp;mga milya) mula sa Zambia at dumaraan ang daloy sa Angola, sa kahabaan ng mga hangganan ng Namibia, Botswana, Zambia, at Zimbabwe, hanggang Mozambique, kung saan bumubuhos ito patungo sa Karagatan ng India.

Isa sa mga pinaka kamangha-manghang katangiang-kasangkapan nito ang magandang Mga Talon ng Victoria. Ilan pa sa natatanging mga talon dito ang Mga Talon ng Chavuma na nasa hangganan ng Zambia at Angola, at Mga Talon ng Ngonye, na malapit sa Sioma sa Kanlurang Zambia.

May dalawang pinanggagalingan ng enerhiyang hidroelektriko sa ilog. Ito ang Saplad ng Kariba, na nagbibigay ng kuryente sa Zambia at Zimbabwe at ang Saplad ng Cahora Bassa sa Mozambique na nagdurulot ng kuryente sa Mozambique at sa Timog Aprika. Mayroon ding isa pang mas maliit na estasyon ng enerhiya sa Mga Talon ng Victoria.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga ilog ng Angola
Kategorya:Mga ilog ng Mozambique
Kategorya:Mga ilog ng Zambia
Kategorya:Mga ilog ng Zimbabwe
Kategorya:Mga ilog ng Namibia
Ilog Xingu

Ang **Ilog Xingu** ay saing ilog na may habang 900 mga milya (1450&nbsp;km) sa hilagang-silangang Brasil.  Isa itong tributaryo sa timog-silangan ng Ilog ng Amasona

## Mga sanggunian 
* Cowell, Adrian. 1973. *The Tribe that Hides from Man*. The Bodely Head, Londres.
* *Orihinal na teksto mula sa pang-1911 na Encyclopædia Britannica.*

Kategorya:Mga ilog ng Brazil
Anaïs Nin

Si **Anaïs Nin** (ipinanganak na **Angela Anaïs Juana Antolina Rosa Edelmira Nin y Culmell**) (21 Pebrero 1903  14 Enero 1977) ay isang Kubana-Katalan-Pransesa na may-akda na naging bantog dahil sa kanyang mga nalathalang mga talaarawan, na sumasaklaw sa mahigit na 60 mga taon, magmula noong siya ay 11 mga taong gulang pa lamang at nagwakas bago ang kanyang kamatayan.  Tanyag din si Nin dahil sa kanyang mga akdang erotika.

Kategorya:Mga manunulat mula sa Pransiya
Mitolohiyang Hawayano

Ang **mitolohiyang Hawayano** ay tumutukoy sa mga alamat, makasaysayang mga kuwento at kasabihan ng sinaunang Hawayanong mga tao. Itinuturing ito bilang isang baryasyon ng isang mas pangkalahatang mitolohiyang Polinesyo, na umunlad sa sarili nitong tanging katangian sa loob ng maraming mga daang taon bago ang bandang 1800. May kaugnayan ito sa relihiyong Hawayano, ang sistema ng mga paniniwalang kumakatawan sa kagandahan at hiwaga ng mga banal na tradisyong Hawayano. Opisyal na sinupil ito noong ika-19 daang taon, subalit pinanatiling buhay ng ilang mga tagapagsagawa sa kasalukuyang panahon.

## Mahahalagang mga pigura at mga salita sa mitolohiyang Hawayano 
* Aumakua
* Elepaio
* Haikili
* Haumea
* Hiiaka
* Hina
* Kaha'i
* Kahōālii 
* Kalamainuu
* Kamapuaa
* Kā-moho-alii
* Kanaloa
* Kāne
* Kāne-milo-hai o Kāne-hekili
* Kapo
* Kapu
* Kapua
* Kaulu
* Kinilau
* Iao
* Kū (o Kū-ka-ili-moku)
* Kumulipo
* Laka
* Lono
* Mana
* Kuula, diyos ng isda
* Māui
* Menehune
* Namaka
* Panggabing tagapagmartsa
* Nuu
* Paao
* Pakaa
* Paliuli
* Pāpā
* Pele
* Ukupanipo
* Wahie Loa
* Wakea

## Tingnan din 
* Pananampalatayang Hawayano
* Mitolohiyang Polinesyano
* Mitolohiyang Māori

## Mga kawing panlabas 
* 
* *Hawaiian Mythology* ni Martha Beckwith

Kaurian:Mitolohiyang Hawayano
Ilog Yukon

Ang **Ilog Yukon** () ay isang pangunahing daanan ng tubig sa hilagang-kanluran ng Hilagang Amerika. Mahigit sa kalahati ng ilog ang nakahimlay sa estado ng Estados Unidos na Alaska, na ang karamihan sa iba pang mga porsyon ay nakalatag sa Teritoryong Yukon ng Canada, kaya't ito ang pinagmulan ng pangalan ng teritoryong ito, at may maliit na bahagi ng ilog na malapit sa pinagmulang nakalagay sa Britanikong Kolumbiya. May haba na 3,185&nbsp;km (1,980&nbsp;mi) ang ilog at bumubuhos patungo sa Dagat Bering sa Delta ng Yukon-Kuskokwim. Pangkaraniwang daloy nito ang 6,430 m³/s (227,000&nbsp;ft³/s). 832,700&nbsp;km² (321,500&nbsp;mi²), ang kabuoang area ng pagpapatulo o pagpapaagos nito na nasa Canada. Sa paghahambing, mahigit na 25% ang laki ng kabuoang area nito kaysa Texas o Alberta.

Bilang pinakamalaking ilog sa Alaska at sa Teritoryong Yukon, ito ang dating isa sa pinakapangunahing pamamaraan ng transportasyon noong Dagsa ng Ginto sa Klondike mula 1896 hanggang 1903. Nagpatuloy na ginagamit ang mga bangkang pang-ilog na pinauusad ng mga gulong na sagwan magpahanggang dekada ng 1950, nang mabuo ang Punong Lansangan ng Klondike.

May ibig sabihing "malaking ilog" o "dakilang ilog" ang *Yukon* sa wikang Gwich'in. Dating tinawag na *Kwiguk*, o "malaking batis" ang ilog sa wikang Yupik. Dating pangalan ng pang-itaas na daanan ng Yukon ang **Ilog Lewes**, mula sa Lawa ng Marsh hanggang sa salapong (tagpuan ng dalawang ilog) ng Ilog Pelly sa Kuta ng Selkirk.

Dating nagkaroon ng kasaysayan ng polusyon ang Ilog Yukon dahil sa pagmimina ng ginto, mga instalasyong militar, mga pagtatapon ng basura, maruming tubig, at iba pang mga pinanggagalingan ng dumi. Subalit hindi itinatala ng Ahensiya ng Proteksiyong Pangkapaligiran ng Estados Unidos ang Ilog Yukon bilang kasama sa huminang mga rehiyon na pinanggagalingan ng tubig na dumadaloy patungo sa ibang tubigan, at ang dato ukol sa kalidad ng tubig mula sa Pagsusuring Heolohiko ng Estados Unidos (USGS) ang nagpapakitang may mabuting mga antas ng kalabuan (o kalinawan), mga metal, at natunaw na oksiheno.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga ilog ng Alaska
Kategorya:Mga ilog ng Canada
Punong Ministro ng Myanmar

Ang **Punong Ministro ng Burma** ang pinuno ng pamahalaan ng Burma, na tinatawag ring Myanmar.

Ang termino ng Punong Ministro ay ginamit noong 1948. Simula noon sampung tao na ang humawak ng posisyon (kung saan ang dalawa doon ang ang humawak ng dalawang beses sa magkaibang panahon). Dahil sa mahabang panahon ng pamamahala ng mga hukbo, hindi na bago na ang Punong Ministro ay naninilbihan o retiradong opisyal ng militar.

Ang totoong kapangyarihan ng Punong Ministro ay nagpabago-bago sa pagdaan ng panahon, depende sa kung sino ang namumuno. Ang hindi pagkakasundo sa kapangyarihan sa pagitan gn pinuno ng estado, Senior General Than Shwe, Tagapangulo ng Konseho ng Kapayapaan at Pagpapaunlad ng Estado, at ng kanyang Punong Ministro, Khin Nyunt, ay nagresulta sa pagkakatanggal sa Punong ministro at pagpapakulong rito.

## Tala ng mga pinuno ng Pamahalaan ng Burma at Myanmar (1948-Kasalukuyan)
### Unyon ng Burma (1948–1974)
#### Mga Punong Ministro
### Sosyalistang Republika ng Unyon ng Burma (1974–1988)
#### Mga Punong Ministro
### Unyon ng Myanmar (1988–2011)
#### Mga Punong Ministro
### Republikang Unyon ng Myanmar (2011–kasalukuyan)
#### Mga Punong Ministro
## Tingnan rin
*Burma
**Politika ng Burma
**Tala ng mga pinunong Kolonyal ng Burma
**Pangulo ng Burma

Kategorya:Pamahalaan ng Myanmar
*
Myanmar
Nakatahan

Ang **nakatahan** ay maaaring tumukoy sa:

*Nakatira sa isang pook, sa diwang "manahanan", "nanahan", o "nanahanan".
*Hindi umiiyak, sa "walang luha", "walang patak ng luha", o "hindi tumatangis".
Tranquil

Ang ***tranquil*** ay isang salitang Ingles na maaaring tumukoy sa:

*Katahimikan o kapayapaan.
*Tranquil, Misisipi, binabaybay na *Tranquil, Mississippi* sa Ingles, isang pook sa Estados Unidos.
Freddie Roach

Si **Freddie Roach** (ipinanganak noong 5 Marso 1961 sa Dedham, MA) ay isang tagapagsanay sa larangan ng boksing at isang dating boksingero. Isa si Roach sa mga kilalang tagapagsanay ng boksing sa buong mundo, naiboto bilang Tagapagsanay ng Taon ng Boxing Writers Association ng America noong 2003, 2006 at 2008. Siya ang kasalukuyang tagapagsanay ng kampeyon na si Manny Pacquiao, WBA light-welterweight champion Amir Khan, at sikat na boksingero ng Cuba na si Guillermo Rigondeaux.

## Karamdamang Parkinson
Dahil sa paulit-ulit na tama sa ulo na natamo niya sa kanyang karera si Roach ay nagkaroon ng Parkinson's disease. Iniwan ni Roach si Wayne McCullough dahil sa pagpupumilit ni McCullough na ituloy ang laban kahit na mayroon na siyang bukol sa kanyang utak. Mayroon ding distonya si Roach.

## Mga Karangalan
*Naisama sa World Boxing Hall of Fame, "Expanded Category" (Managers & Trainers). 
*2006 California Boxing Hall of Fame Inductee (Non-Boxer) 
*2003, 2006, & 2008 Tagapagsanay ng Taon ng Boxing Writers Association ng America
*2008 World Boxing Council (WBC) “Lifetime Achievement Award”

## Mga Mandirigmang Sinanay
Ilan sa mga Boksingero at mga Mixed Martial Artists na nagsanay sa ilalim Roach sa ilang bahagi ng kanilang karera sina:

*Manny Pacquiao
*Mike Tyson
*Oscar De La Hoya
*Ben Cerezo
*Mark Serquina
*Tim Rances
*Michael Moorer 
*James Toney
*Jane Lualhati
*Bernard Dunne
*Steve Collins
*Virgil Hill
*Kahren Harutyunyan
*Bobby Pacquiao 
*Diosdado Gabi 
*Frankie Liles
*Roman Karmazin
*Wayne McCullough
*Peter Manfredo Jr
*Wladimir Klitschko (katulong na tagapagsanay)
*Dimitri Kirilov
*Juan Carlos Gomez
*Juan Carlos Martinez "El Panda"
*Israel Vasquez
*Shaquille Rashaun O'Neal
*Rey Bautista
*Vanes Martirosyan
*Mickey Rourke
*Marlon Starling
*Lucia Rijker
*Andrei Arlovski
*Chuck Liddell
*Dj Keane
*Gerry Peñalosa
*Brian Viloria
*Ana Julaton
*Amir Khan
*Anderson Silva
*Dean Byrne
*Dan Hardy
*Caol Uno
*Tito Ortiz
*Nonito Donaire
*Arturo Gatti

## Mga Sanggunian
## Mga Kawing Panlabas
*
*Arum feud

Kaurian:Mga boksingero mula sa Estados Unidos
Kaurian:Mga tagapagsanay ng mga boksingero
Tranquil, Misisipi

Ang **Tranquil** ay isang hindi inkoporadong pamayanan sa Kondehan ng Monroe, Misisipi, Estados Unidos.  Matatagpuan ito sa  sa hilaga ng Aberdeen ng Rutang 45 ng Estados Unidos.

## Mga sanggunian
*

Kategorya:Heograpiya
Kategorya:Estados Unidos
Kulasisi (paglilinaw)

Ang **kulasisi** ay maaaring tumukoy sa:

*Ibong kulasisi, uri ng loro.
*Kalaguyo, ibang lalaki o babaeng pinipilingan bukod sa tunay na asawa.
Yellowknife

Ang **Yellowknife**, literal na "dilaw na kutsilyo" (populasyon ayon sa senso ng Canada noong 2006: 18,700), ay ang kabisera ng Hilagang-Kanlurang mga Teritoryo, Canada.  Nakalagak ito sa hilagang baybayin ng Lawa ng Dakilang Alipin, tinatayang 400&nbsp;km sa timog ng Bilog ng Artiko, sa kanlurang tagiliran ng Look ng Yellowknife malapit sa lagusang palabas ng Ilog ng Yellowknife.  Pinangalanan ang Yellowknife at ang nakapaligid na mga katawan ng tubig mula sa katutubong Unang Nasyon ng mga Dene (binabaybay ding Dené) ng Yellowknife, na gumawa ng mga kasangkapan mula sa pangrehiyong deposito ng mga tanso.  Magkakahalo ang etnikong pangkasalukuyang populasyon dito.  Mula sa labing-isang opisyal na mga wika ng Mga Teritoryo ng Hilagang-Kanluran, lima ang sinasalita ng mahahalagang bilang ng mga tao sa Yellownife: Dene Suline, Dogrib, Timog at Hilagang Slavey, Ingles, at Pranses.  Sa wikang Dogrib, nakikilala ang lungsod na ito bilang '''''Somba K'e''''' (may ibig sabihing "ang kinaroroonan ng salapi" o "kung nasaan ang pera").

Unang pinamayanan ang Yellowknife noong 1935, pagkaraang makatagpo ng ginto sa pook na ito; agad na anging sentro ng gawaing pangkabuhayan ang Yellowknife sa loob ng Hilagang-Kanlurang mga Teritoryo, at naging kabisera ng Hilagang-Kanlurang mga Teritoryo noong 1967.  Sa pagbaba ng produksiyon ng ginto, nagbago ang Yellowknife mula sa pagiging isang bayan ng pagmimina upang maging isang gitna ng mga palingkuran ng pamahalaan noong dekada ng 1980.  Subalit, dahil sa pagkakatuklas ng mga diyamante sa hilaga ng Yellowknife noong 1991, ang pagbabagong ito ay nagsimulang bumaligtad.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pamayanan sa Canada
Kategorya:Mga lungsod ng Canada