2019 sa Pilipinas

Ito ang mga pangyayari ng **2019 sa Pilipinas**

## Panunungkulan 
* President: Rodrigo R. Duterte (PDP–Laban)
* Vice President: Leni G. Robredo (Liberal)
* Congress (17th, *ended June 4*):
** Senate President: Vicente Sotto III (NPC)
** House Speaker: Gloria Macapagal-Arroyo (PDP–Laban), until June 30
* Congress (18th, *convened July 22*): 
** Senate President: Vicente Sotto III (NPC)
** House Speaker: Alan Peter Cayetano (Nacionalista), elected July 22
* Chief Justice:  Lucas Bersamin

## Kaganapan 
### Kasalukuyang mga Kaganapan 
* Hulyo 22 - Nagbigay ng Talumpati sa Kalagayan ng Bansa ang Pangulo ng Pilipinas na si Rodrigo Duterte sa Kongreso ng Pilipinas. Ito ang kanyang ikaapat na Talumpati sa Kongreso.
* Agosto 13 &ndash; Pinirmihan ng Pangulo ng Pilipinas na si Rodrigo Duterte ang batas na idinideklera ang Setyembre 8 bilang pista opisyal sa Pilipinas na may pasok upang bigyan alaala ang Pista ng Kapanganakan ni Birheng Maria.

### Kronolohiya 
### Politika at Halalan 
* Mayo 13
** Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2019: Bumoto ang mga botanteng Pilipino upang ihalal ang mga bagong kasapi ng Senado ng Pilipinas at Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas, gayon din ang iba pang puwesto sa lokal na pamahalaan.
** Isang glitch o depekto ang naganap sa transparancy server ng Komisyon sa Halalan na nagdulot sa pagkaantala ng bahagiang pagpapalabas ng resulta ng Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2019.

### Negosyo at ekonomiya 
: Umaangat na ang Pilipinas sa Bigas sa pagitan ng China
: Ekonomiya sa Maynila matapos ang termino ni Joseph Estrada bilang mayor, sa pag-upo ni mayor Isko Moreno, muling nanumbalik ang sigla sa lungsod-kapitol ng Maynila sa mahigit na 3 linggo sa kanyang, pag-upo bilang Mayor, pinaganda nito ang mga Establishmento, Landmarks, Parks at iba pa.

### Sakuna at aksidente 
* Abril 22 - **2019 Luzon earthquake**; Isang lindol ang yumanig sa Luzon, Pilipinas na nasa magnitud na 6.1 at matatagpuan ang episentro sa 18 kilometro (11 milya) hilagang-silangan ng Castillejos, Zambales na naganap noong 17:11 (PST). Labing-isang katao ang namatay dahil sa lindol sa mga munisipalidad ng Porac at Lubao ng lalawigan ng Pampanga at nagkaroon din ang lalawigan ng mga pinsala sa mga kalsada, tulay at gusali partikular ang Paliparang Pandaigdig ng Clark, isang supermarket at isang simbahan. (nakalarawan ang isang arko sa Pampanga na napinsala ng lindol).

* Abril 23 - **2019 Visayas earthquake**; Matapos ang lindol sa Pampanga, Luzon, naitala ang pag-yanig sa isla ng Samar ma tapos ang lindol sa kabuuan ng Luzon, Naitala ang lindol sa San Julian, Eastern Samar na nag tala ng Magnitud 6.4 (VII very strong), ito ay napag-alaman at determinado dahil sa pag galaw at pag uga ng lindol sa Luzon, kaya't na gising ang Philippine Trench. 

* Agosto 19 - **2019 Luzon hog cholera outbreak** - ay isang disease na nakukuha mula sa baboy kapwa baboy ito ay may kinitil na aabot sa 7,000 + na baboy mula Agosto hanggang Nobyembre, kasabay ng **African Swine Fever**, **ASF** sa Kalakhang Maynila at lalawigan ng Rizal ito ay umabot pa sa Angeles sa Pampanga at Binmaley, Pangasinan noong Eneri 20, 2020. 

* Setyembre 19 - **2019–20 Philippine poliovirus outbreak** - ay isang disease na nakukuha mula sa tao at ang sanhi ay pag-kalumpo sa paa, ito ay karaniwang dumadapong sakit sa mga idad ng mga bata 2 hanggang 4 pataas ito ay lumaganap sa mismong buwan at sumunod sa mga isla ng Luzon at Mindanao. 

* Oktubre 2019 - **2019 Cotabato earthquakes**; Sunod sunod na pag lindol ang nag-ganap sa isla ng Mindanao sa katapusan buwan ng Oktubre 2019, ito ay tinatawag na earthquake swarm o sunod-sunod na pag lindol tulad ng nangyari sa Lindol sa Batangas (2017) noong buwan ng Abril, ito ay kadahilan sa pag-galaw ng mga faults ito ay ang mga North at South Columbio Fault, Makilala Fault at Tangbulan Fault kasama rin ang M'lang Fault.
: Oktubre 16; ay naitala ang 6.3 sa mga bayan ng M'lang, Tulunan at lungsod Kidapawan at ilan pang bayan at lungsod sa SOCCKSARGEN,
: Oktubre 29; ay naitala ang 6.6 sa mga bayan ng Tulunan, Makilala, Digos, Malungon at Kidapawan sa mga niyanig rin ng lindol noong Oktubre 16. Ang matinding napuruhan nito ay ang lungsod Kidapawan, 
: Oktubre 31, ay naitala ang 6.5 sa mga bayan Tulunan, Makilala, Kidapawan at Santa Cruz matapos ang lindol kinahaponan.

* Nobyembre 23 - Sinalanta ni Quiel ang Cagayan at Isabela na nag iwan ng malawakang pag-baha at pag-kasira ng mga pananim gulay at palayan kahit malayo ito, Ito rin ay naminsala sa mga probisya ng Kanlurang Mindoro at Bataan.

* Disyembre 3 - Sinalanta ni Tisoy ang mga rehiyon ng Rehiyon ng Bicol at Mimaropa, Nag-iwan ito ng malawakang pag-kasira ng mga jabahayn, palayan, pang-kahuyan

* Disyembre 15 - Niyanig ng 6.9 ang buong Mindanao ito ay namataan sa Matanao, Davao del Sur lubhang naapektuhan ang mga kalapit rehiyon nito. 

* Disyembre 25 - Sinalanta ni Ursula sa Araw ng Pasko ang mga taga-kanlurang kabisayaan sa isla ng Panay-Rehiyon 6.

### Sining at Kalinangan 
### Internasyonal na relasyon 
### Palakasan 
* Hulyo 21- Tinalo ni Manny Pacquiao si Keith Thurman sa pamamagitan ng split decision na naganap sa MGM Grand Garden Arena, Las Vegas, Nevada, Estados Unidos.

## Mga Itinakdang Pangyayari 
### Nakatakda 
## Mga Paggunita 
Sa karagdagan, inoobserbahan ng maraming lugar ang mga lokal na pista opisyal, tulad ng pagkakatatag ng kanilang bayan. Ito rin ay "espesyal na araw. "

* Enero 1 – **Unang Araw ng Bagong Taon**
* Enero 23 – *Unang Republika ng Pilipinas*
* Pebrero 5 – *Bagong Taong Tsino*, unang araw ng unang buwang lunar sa Kalendaryong Tsino.
* Pebrero 25 – *Rebolusyong EDSA ng 1986*
* Abril 9 – **Araw ng Kagitingan**
* Abril 18 – **Huwebes Santo**
* Abril 19 – **Biyernes Santo**
* Abril 20 – *Sabado de Gloria*
* Abril 27 – *Araw ni Lapu-Lapu*
* Mayo 1 – **Araw ng Paggawa**
* Mayo 13 – *Araw ng Halalan*
* Hunyo 5 – Eid al-Fitr, Pista ng Pagtatapos ng Ramadan
* Hunyo 12 – **Araw ng Kalayaan**
* Agosto 12 - Eid'l Adha, Pista ng Pag-aalay
* Agosto 21 – *Araw ni Ninoy Aquino*
* Agosto 26 – **Araw ng mga Bayani**
* Oktubre 31 – *Special non-working holiday*
* Nobyembre 1 – *Araw ng mga Patay*
* Nobyembre 30 – **Araw ni Bonifacio**
* Disyembre 25 – **Araw ng Pasko**
* Disyembre 30 – **Araw ni Rizal**
* Disyembre 31 – *Huling araw ng taon* (Sa pagdiriwang ng Bagong Taon)

## Kamatayan
**Enero**
* Enero 4 – Homobono T. Cezar, (ipinanganak 1949), dating kinatawan ng Misamis Oriental
* Enero 6 – George Hofer, (ipinanganak noong 1939), dating Gobernador ng Zamboanga Sibugay
* Enero 7 - Carmencita Reyes, Pilipinong pulitiko (ipinanganak 1931)
* Enero 12 – Nes Pamilar, (ipinanganak 1966), volleyball punong coach
* Enero 19 - Henry Sy, Pilipino-Tsinong negosyante (ipinanganak 1924)
* Enero 28 – Pepe Smith *(ipinanganak 1947)*, musikero ng *Pinoy rock*

**Marso**
* Marso 5 – Annie Brazil, (ipinanganak 1933), mang-aawit ng jazz
* Marso 8 - Boyong Baytion, Pilipinong Direktor
* Marso 9 – Chokoleit *(ipinanganak 1972)*, aktor-komedyante
** Maria "Bulaklak" Ausente, (b. 1989), Dating TV Patrol Panay at GMA News correspondent
* Marso 18 – Augusto Victa, (b. 1931), dating artista sa drama sa TV at radyo
* Marso 31 – Ferdie Marquez, founding member ng True Faith

**Abril**
* Abril 4 – Mark Joseph Ubalde, (ipinanganak 1986), dating GMA News at News5 reporter, kontribyutor at mananaliksik ng VERA Files
* Abril 16 – Jose Mari Gonzales, (ipinanganak 1938), aktor at politiko.
* Abril 19 – Rodolfo Severino Jr., (ipinanganak 1936), dating Kalihim-Heneral ng ASEAN (1998–2002), at embahador sa Malaysia (1989–1992)
* Abril 25 – Levy P. Laus, (ipinanganak noong 1951), CEO ng Laus Group Company
* Abril 28:
** Fred Espinoza, (ipinanganak noong 1928), reporter at kolumnista
** Teresita Ojeda, (ipinanganak 1930), miyembro ng lupon ng Cultural Center of the Philippines (CPP) (1999–2007)
* Abril 30 – Vic Vic Villavicencio, (ipinanganak 1952), tagapagtatag ng Triple V Group of Companies

**Mayo**
* Mayo 4 – Prospero Nograles, (ipinanganak 1947), dating miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas mula sa Lungsod ng Davao sa Unang Distrito (2001–2010) at Ika-22 Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas (2008–2010)
* Mayo 7:
** Karina Constantino David, (ipinanganak 1946) aktibistang pampulitika at lingkod-bayan
** Vicente Emano, (b. 1943) dating Gobernador ng Misamis Oriental (1988–1998) at Alkalde ng Cagayan de Oro (1998–2007, 2010–2013)
** Joel Virador, (ipinanganak 1967) dating miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan (2003–2007)

* Mayo 9 – Abul Khayr Alonto, (isinilang noong 1945) dating chairman ng Mindanao Development Authority (mula noong 2016)
* Mayo 11 – Rosa Olondriz Caram, (ipinanganak 1925), dating officer-in-charge (OIC) mayor ng Iloilo City (1986–87)
* Mayo 15:
** Bienvenido Alejandro, (ipinanganak 1926), isa sa mga nagtatag ng Papemelroti
** Si Crescencia Lucero, (ipinanganak noong 1942), miyembro ng Franciscan Sisters of the Immaculate Conception (SFIC) at tagapangulo ng Task Force Detainees of the Philippines (TFDP)
* Mayo 19 – Susan Papa, (ipinanganak noong 1955), pangulo ng Philippine Swimming League (PSL)
* Mayo 23 – Jojo A. Robles, (ipinanganak 1962), mamamahayag at dating punong patnugot ng Manila Standard at The Manila Times
* Mayo 30 – Clinton Palanca, (ipinanganak 1974), may-akdang nagwagi ng parangal at isa sa mga nangungunang manunulat ng pagkain sa Pilipinas
* Mayo 31 - Gary Lising, Pilipinong komedyante (ipinanganak 1942)

**Hunyo**
* Hunyo 18 – Ricardo "Ricky" Ramirez, dating alkalde ng Medellin, Cebu
* Hunyo 20 – Eddie Garcia *(ipinanganak 1929)*, aktor
** Andres Ma. Brillantes Bernos, dating gobernador ng Abra
** April Love Jordan, (ipinanganak 1988) na nanalo sa patimpalak ng kagandahan; Miss World Philippines 2012 (Ikatlong Prinsesa)
* Hunyo 30 – Miguel Bonalos, (ipinanganak noong 1999) dating manlalaro ng basketball

**Hulyo**
* Hulyo 1 – Renato Lumawag, (ipinanganak 1944) beteranong photojournalist
* Hulyo 7 – Jose Balajadia Jr., (ipinanganak 1944) dating Sergeant-at-Arms (Senado ng Pilipinas)
* Hulyo 8 – Chito Arceo, (ipinanganak 1949) dating aktor at ehekutibo sa pagbebenta sa telebisyon
* Hulyo 9 – Martin I. Tinio, Jr., (ipinanganak 1943) antiquarian, historyador ng sining, curator, interior designer
* Hulyo 21 – Claro Pellosis, (ipinanganak 1960) Olympic sprinter
* Hulyo 29 – Jasmin Basar (DJ Jasmin), (ipinanganak 1984) Radio DJ (MOR 101.9)

**Agosto**
* Agosto 8 – Pastor "Boy" Saycon, (ipinanganak 1951) estratehista sa politika at miyembro ng EDSA People Power Commission
* Agosto 16 – Eddie Baddeo, (ipinanganak 1961) fashion designer
* Agosto 8 – Pastor "Boy" Saycon, (ipinanganak 1951) estratehista sa politika at miyembro ng EDSA People Power Commission
* Agosto 16 – Eddie Baddeo, (ipinanganak 1961) fashion designer
* Agosto 19 - Gina Lopez, dating kalihim ng DENR at host ng *G-Diaries* (ipinanganak 1953)

auto_awesome
Isalin mula sa: Ilocano
1,257 / 5,000
* Agosto 20 – Ernesto Lariosa, (ipinanganak 1944) Manunulat, makata, at kolumnista na Cebuano
* Agosto 21 – Julian Daan a.k.a. Esteban "Teban" Escudero, (b. 1945) radio personality (DYHP), artista, komedyante, nanunungkulan Talisay City councillor, dating [{overnorci board member and Viceteref]]-G Provincial board member url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2019/08/22/1945466/teban-74-passes-away | title=Teban, 74, pumanaw | work=The Freeman (newspaper)The Freeman | petsa=Agosto 21, 2019 | access-date=Agosto 21, 2019}}
* Agosto 25 – Gloria Lerma Yatco a.k.a. Mona Lisa, (ipinanganak 1922) aktres

**Setyembre**
* Setyembre 8 - Lito Legaspi, Pilipinong aktor (ipinanganak 1942)
* Setyembre 9 – Sari Yap, (ipinanganak 1962) tagapagtatag ng Mega Magazine
* Setyembre 13 – Rene Espina, (ipinanganak 1929) dating senador at gobernador ng Cebu
* Setyembre 21 – Mel Chionglo, (ipinanganak 1946) direktor ng pelikula at taga-disenyo ng produksyon
** Isah Red, (ipinanganak 1952) kolumnista sa showbiz (*The Daily Tribune*)
** Lyndon Lee Suy, (ipinanganak 1964) dating Tagapagsalita ng DOH
* Setyembre 22 – Nelson Navarro, (ipinanganak 1948) beteranong mamamahayag at awtor
* Setyembre 24 – Luisito Reyes, (ipinanganak 1930) dating gobernador ng Marinduque
** Jojit Paredes, (ipinanganak noong 1951) dating aktor at mang-aawit

**Oktubre**
* Oktubre 4 – Tony Mabesa, aktor pang-entablado at isa sa mga nagpasimula ng teatro pampamantasan sa bansa
* Oktubre 5 - Amalia Fuentes, Pilipinang aktres (ipinanganak 1940)
** Bobby Baruelo, (ipinanganak 1961) dating direktor ng BFP (2016–2017)
* Oktubre 8 – Carlos Celdran, (ipinanganak 1972) aktibista sa kultura at artista sa pagtatanghal
* Oktubre 9 – Charlie Yuson III, bise alkalde ng Batuan, Masbate
* Oktubre 20:
** Aquilino Pimentel Jr., (ipinanganak 1933) dating Senador ng Pilipinas (1987–1992, 1998–2010) at ika-23 Pangulo ng Senado ng Pilipinas (2000–2001)
** Jon Ross Delos Santos a.k.a. Lil John, fliptop rapper
* Oktubre 25 – David Navarro, alkalde ng Clarin, Misamis Occidental

**Nobyembre**
* Nobyembre 1 – Datu Ombra Sinsuat, alkalde ng Datu Odin Sinsuat, Maguindanao
* Nobyembre 5 – Rodolfo Albano Jr., (ipinanganak 1934) Kinatawan ng LPGMA party-list at dating kinatawan ng Isabela
* Nobyembre 9 – John Gokongwei Jr., (ipinanganak 1926) negosyanteng negosyante (JG Summit Holdings)
* Nobyembre 11 – Lucio "Bong" Tan Jr., (ipinanganak 1966) pangulo ng Philippine Airlines Holdings Inc. (PHI)
* Nobyembre 14 – Jose "Pepe" Ong, (ipinanganak 1941) chairman at co-founder ng CDO Foodsphere Inc.
* Nobyembre 16 – Elizabeth Yu Gokongwei (isinilang noong 1934) asawa ng yumaong negosyanteng si John Gokongwei.
* Nobyembre 30 – Milagrosa Tan, (ipinanganak 1958) nanunungkulang gobernador ng Samar

**Disyembre**
* Disyembre 1 – Edgardo Gomez, (ipinanganak 1938) biologist.
** Licerna Abunda, (ipinanganak 1929) politiko at ina ni Boy Abunda.
* Disyembre 5 – Amber Torres, (ipinanganak 2003) sakay ng kotse
* Disyembre 9 – Mico Palanca *(ipinanganak 1978)*, aktor

## Mga sanggunian 
Kategorya:2019 sa Pilipinas