Esmeraldang Buddha

Ang **Esmeraldang Buddha** ( , o  ) ay isang imahen ng nagbubulay-bulay na Gautama Buddha na nakaupo sa isang mapagbulay na postura, na gawa sa isang semi-mahalagang berdeng bato (jaspe kaysa sa esmeralda o jade), na nakasuot ng ginto at mga  ang tangkad. Ang imahen ay itinuturing na sagradong paladyo ng Taylandiya. Ito ay matatagpuan sa *Templo ng Esmeraldang Buddha* (Wat Phra Kaew) sa bakuran ng Dakilang Palasyo sa Bangkok.

## Kasaysayan 
### Mga Templo ng Esmeraldang Buddha: biswal na paglalakbay 

Talaksan:WatPhraKaew-CR-Ubosoth.jpg|Ang imahen ay unang lumitaw noong 1434 sa Wat Phra Kaew, Chiang Rai
Talaksan:วัดพระแก้วดอนเต้าสุชาดาราม ลำปาง.jpg|Mula 1434 hanggang 1468 ay inilagay ito sa Wat Phra Kaeo Don Tao, Lampang
Talaksan:ChediLuangChiangMai2019Dec.jpg|Mula 1468 hanggang 1552 ay inilagay ito sa Wat Chedi Luang, Chiang Mai
Talaksan:Vat Phra Kèo.JPG|Mula 1552 hanggang 1564, ito ay dinala sa Luang Prabang at mula 1564 hanggang 1779 ito ay inilagay sa Haw Phra Kaew, Vientian
Talaksan:วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร (63).jpg|Mula 1779 hanggang 1784 ay inilagay ito malapit sa Wat Arun, Thonburi
Talaksan:พระบรมมหาราชวังและวัดพระศรีรัตนศาสดาราม เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร (55).jpg|Mula noong 1784, ito ay matatagpuan sa Wat Phra Kaew, Bangkok

## Pagsasalarawan 
right|thumb| Isang larawan ng Esmeraldang Buddha na walang palamuti, na kinunan noong 1932.
Ang imaheng Buddha ay gawa sa isang semi-mahalagang berdeng bato, inilarawan sa iba't ibang paraan bilang jade o jaspe kaysa esmeralda, bilang ang "esmeralda" rito ay tumutukoy sa kulay nito kaysa bato. Ang imahen ay hindi nasuri upang matukoy ang eksaktong komposisyon o pinagmulan nito.

Ang pigura ay  ang lapad sa kandungan, at  ang taas. Ang Buddha ay nasa posisyong nakaupo, na ang kanang binti ay nakapatong sa kaliwa, isang estilo na nagmumungkahi na maaaring inukit ito sa huling paaralan ng Chiang Saen o Chiang Mai, hindi mas maaga kaysa sa ikalabinlimang siglo CE. Gayunpaman, ang mapagbulay na aktitud ng estatwa ay hindi popular sa Thailand ngunit kamukhang-kamukha ng ilan sa mga larawan ng Buddha ng katimugang India at Sri Lanka, na nagbunsod sa ilan na magmungkahi ng pinagmulan sa India o Sri Lanka.

## Pana-panahong dekorasyon 
Ang Esmeraldang Buddha ay pinalamutian ng tatlong hanay ng mga gintong pana-panahong dekorasyon: dalawa ang ginawa ni Rama I, isa para sa tag-araw at isa para sa tag-ulan, at ang pangatlo ay ginawa ni Rama III para sa taglamig o malamig na panahon. Noong 1996 upang ipagdiwang ang Ginintuang Hubileo ni Haring Bhumibol Adulyadej, inatasan ng Kawanihan ng Maharlikang Sambahayan ang isang replica set ng mga pana-panahong dekorasyon na gagawin sa lahat ng parehong materyales. Ang bagong set na ito ay ganap na pinondohan ng mga donasyon. Ang orihinal na set, na ginawa mahigit 200 taon na ang nakalilipas, ay iniretiro at ipinapakita sa Museo ng Templo ng Esmeraldang Buddha sa Korteng Panggit ng Dakilang Palasyo.

Ang mga dekorasyon ay pinalitan ng Hari ng Taylandiya, o isang nakatataas na miyembro ng maharlikang pamilya bilang kahalili niya, sa isang seremonya sa pagpapalit ng mga panahon – sa Unang Pagliit ng mga lunaw na buwan na 4, 8m at 12 (sa bandang Marso, Agosto, at Nobyembre).

Ang mga set ng gintong damit na hindi ginagamit sa anumang oras ay pinananatiling naka-display sa kalapit na Pabelyon ng Regalia, Mahaharlikang Dekorasyon, at mga Baryang Taylandes sa bakuran ng Dakilang Palasyo, kung saan maaaring tingnan ng publiko ang mga ito.
center|thumb|533x533px| Ang Esmeraldang Buddha sa tatlong pana-panahong dekorasyon, mula kaliwa hanggang kanan: Tag-araw, Tag-ulan, Taglamig.

## Mga seremonya 
Sa unang bahagi ng kasaysayan ng Bangkok, ang Esmeraldang Buddha ay paminsan-minsan ay inilabas at ipinarada sa mga lansangan upang maibsan ang lungsod at ang kanayunan sa iba't ibang kalamidad (tulad ng salot at kolera). Ang gawaing ito ay hindi na ipinagpatuloy sa panahon ng paghahari ni Haring Rama IV dahil pinangangambahan na ang imahen ay maaaring masira sa panahon ng prusisyon at ang paniniwala ng hari na; "Ang mga sakit ay sanhi ng mga mikrobyo, hindi ng masasamang espiritu o hindi kasiyahan ng Buddha".

## Tingnan din 
* Malaking Palasyo
* Phra Phuttha Sihing
* Wat Phra Kaew

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Media related to Emerald Buddha at Wikimedia Commons
* Grand Palace and Emerald Buddha at *emerald-buddha.com*