open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pangungulangot

thumb|200px|Ang akto ng pangungulangot
Ang **pangungulangot** ang gawaing pagbunot ng kulangot, sipon o ng dayuhang bagay mula sa ilong gamit ang daliri. Tinatawag na ***rhinotillexomania*** ang di-mapigilang pangungulangot.
 
## Mga panlabas na kawing 
* Pangungulangot 
* Ang mga bata at ang pangungulangot 
* *Can you die from picking your nose?* 
** Cavernous sinus thrombosis  
* Para sa isang detalyadong *spoof*, tingnan ang *Nose-picking in the Pongidae and Its Implication for Human Evolution*, sinasabing galing sa *American Journal of Nasal Anatomy*, (1987)

Kaurian:Mga tabu
Peru

thumb|right|250px| Peru
[thumb|right|250px| [Machu Picchu ]]
[thumb|right|250px|[Urarina shaman, 1988]]
Ang **Peru**, opisyal na **Republika ng Peru**, ay isang bansa sa kanlurang Timog Amerika, pinapaligiran ng Ekwador at Kolombiya sa hilaga, Brasil sa silangan, Bulibya sa silangan, timog-silangan at timog, Tsile sa timog, at ng Karagatang Pasipiko sa kanluran. Mayaman ang Peru sa antropolohiyang kultural, at kilala bilang duyan ng Imperyong Inca.

## Mga pananda
## Mga sanggunian 

Kategorya:Mga bansa sa Timog Amerika
Kategorya:Mga dating kolonya ng Espanya
Lating Pansimbahan

Ang **Lating Pansimbahan** o **Lating Eklesyastiko** (Wikang Latin: *lingua Latina ecclesiastica*; Ingles: *ecclesiastical Latin*) ay ang anyo ng Latin na ginagamit ng Simbahang Katoliko sa Lungsod ng Batikano, Roma. Naiiba ito sa Lating Klasikal, na ang pagkakaiba ay kadalasang nasa pagbigkas lamang:

*Binibigkas ang *c*, *g*, *sc*, at *xc* na [ch], [j], [sh], at [ksh], bago ng *ae*, *e*, *i*, *oe*, o *y*;
*Hindi ipinagtatangi ang mga mahahaba at maiikling patinig;
*Hindi binibigkas ang *h* (liban sa iilang mga salita);
*Binibigkas ang *v* na [v];
*Binibigkas ang *qu* na [kw];
*Binibigkas ang *gn* na [ny];
*Binibigkas ang *ph* na [f];
*Binibigkas ang *ti* na [tsi] bago ng patinig;
*Binibigkas ang *ae* at *oe* nang [ey] o [e], at madalas na sinusulat na *æ* at *œ*; at

=Mga tala ng pariralang Latin at mga kahulugan nito=
## A 
; Agnus Dei: Kordero ng diyos.

## D 
; Dominus vobiscum: Sumasainyo ang panginoon.

## E 
;Ecclesia:Simbahan.

## H 
;Habemus papam: May Santo Papa na tayo. Ito ang opisyal na pagpapahayag ng Batikano na nakapaghalal na ng isang Santo Papa.

## I 
;INRI- Iesus Nazarenus, Rex Iudaeorum: Hesus na Nazareno, Hari ng mga Hudyo.

## K 
;*Kyrie eleison*: o "Panginoon maaawa ka", na sa Ingles ay *Lord have mercy*. Ito ay salitang Griyego, pero ginagamit ito sa misang Latin at misang tradisyunal.

## P 
;Pater noster: Ama namin.

## V 
; Veritas: Katotohanan.
; Vox populi: Naniniwala ang mga experto sa agham pampolitika sa kasabihang "vox populi, vox dei." Kapag isinalin sa wikang Filipino, ang ibig sabihin nito ay “Tinig ng taumbayan, tinig ng Diyos!” Ang vox populi ay "tinig ng taumbayan". Ginamit itong argumentong retorikal laban sa napatalsik na dating Pangulong Joseph Ejercito Estrada.

Kategorya:Katolisismo
Pansimbahan
Marco Antonio

Si **Marco Antonio** (ca. 83 BCE–Agosto 30 BCE) ay isang Romanong politiko at heneral. Isa siyang mahalagang tagasuporta ni Julius Caesar bilang komander at tagapangasiwang panghukbo. Pagkatapos ng pagpatay nang pataksil sa Caesar, nakianib siya kay Octavianus at kay Marcus Aemilius Lepidus upang buuin ang Ikalawang Triumviratus. Nagkawatak ang *triumviratus* noong 33 BCE at nauwi ang alitan sa digmaang sibil noong 31 BCE kung saan natalo si Marcus Antonius ni Octavianus sa Labanan sa Actium at pagkatapos sa Alexándreia. Nagpakamatay si Marcus Antonius kasama si Cleopatra noong 30 BCE.

Kategorya:Mga politiko ng Sinaunang Roma
Kaurian:Militar
Belisario

[right|thumb|250px|*Belisarius*, ni [Jacques-Louis David (1781); pinaniniwalaan ngayong kinathang-isip ang pagsasalarawan.]]
Si **Flavio Belisario** (505–565) ang isa sa mga pinakadakilang heneral ng Silangang Imperyong Romano. Sa mga dakilang heneral ng kasaysayan, hindi ngayon gaanong kakilala si Belisario (lalo na’t kung ihahambing kina Alejandrong Dakila o Julio Cesar) bagaman mas bunga ito ng pangkalahatang kawalan ng pansin sa kasaysayang Silangang Romano kaysa sa kaniyang kakayahan at mga nagawa na natapatan lamang ng iilang, kung mayroon mang, mga komander panghukbo.

Belisarius
Belisarius
Scipio Africanus

Si **Publius Cornelius Scipio Africanus Major** (236–183 BCE) ay isang heneral sa Ikalawang Digmaang Puniko at isang estadista ng Republikang Romano. Higit siyang kilala bilang ang tumalo kay Hannibal ng Kartago, isang kahanga-hangang gawa na naggawad sa kaniya ng pangalang *Africanus*.

Kategorya:Mga politiko ng Sinaunang Roma
Kategorya:Militar
Tirang Parto

Ang **tirang Parto** ay isang taktikang ginamit ng mga mangangabayo ng Arsasidang Iran. Magkukunwaring sumusuko na nang patakas ang mga mangagabayo tapos ay biglang ititira ang kanilang mga pana sa humahabol na kalaban. Matagumpay na ginamit ng mga Parto at ng iba pang kabihasnang Persa *(Persian)* ang taktikang ito sa pamamagitan ng malawak na paggamit ng kabayeryá upang lansangin, guluhin, ligaligin, pinsalain, at patayin ang mga kalaban.

Ngayon ginagamit ang pariralang “tirang Parto” (kung saan humango ang Inggles na “parting shot”) upang tumukoy sa anumang kahuli-hulihang *hostile* na akto ng agresyon, tulad ng insulto o paghihiganti, na inilalabas o ipinapakita kapag paalis na. Hindi itinuturing na marangal ang gawain o asal na ito.

## Mga sanggunian
Kategorya:Militar
Kategorya:Ugali
Kategorya:Dinastiyang Arsasida
Flavio Aecio

Si **Flavio Aecio** o simpleng **Aecio** (ca. 396–454) ay isang Romanong heneral sa huling panahon ng Kanlurang Imperyong Romano. Madalas siyang tinatawag, minsan kasami ni Comes Bonifacius, na “ang pinakahuling Romano”. Kilala siya bilang ang nagtagumpay sa pagtatanggol sa Imperyo laban sa hukbo ni Attila.

Aecio
Aecio
Aecio
Kazimierz Marcinkiewicz

thumb|Kazimierz Marcinkiewicz
Si **Kazimierz Marcinkiewicz** (ipinanganak Disyembre 20, 1959 sa Gorzów Wielkopolski) ay isang Polish na politiko at punong ministro ng Poland mula Oktubre 31, 2005. Kasapi siya ng partidong Batas at Katarungan (*Prawo i Sprawiedliwość* o *PiS*).

Kategorya:Mga guro
Kategorya:Mga politiko ng Polonya
Tubo

thumb|right|Tubo *Saccharum officinarum* sa Kew Gardens, London

Ang **tubo** /tu·bó/ ay isang genus ng 6 hanggang 37 mga species (depende sa interpretasyong taksonomiya) ng mga matataas na damo (pamilya Poaceae, tribo Andropogoneae), likas sa maiinit na lugar sa rehiyong tropikal ng Lumang Mundo. Ang mga ito ay matataba, maraming hilatsa ang tangkay, sa taas na 2 hanggang 6 na metro, at mayaman ang dagta nito sa asukal.

Mayroong 13 milyong hektarya ng mga patanimang bukid ng tubo sa buong mundo, kasama ang mahigit sa 100 bansa na pinapatubo ang tanim.  Kabilang sa malalaking tagapag-ani ang Brazil, India, at Tsina.

Sa Pilipinas, ang pulo ng Negros (kung saan matatagpuan ang lalawigan ng Negros Occidental at Negros Oriental), ang sentro ng mga taniman ng mga tubo.  Tinatayang nasa 2/3&nbsp;ng mga tubo sa Pilipinas ay tinatanim dito.

Tinatawag na **sanduyong** ang mga uri ng tubong may mapupula't purpurang kulay.  Tinagurian namang **taad** ang mga putol ng tubong itinatanim para makapagpatubo ng bagong halamang tubo.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Damo
Kaurian:Poaceae
San Cristobal at Nieves

Ang **Pederasyon ng San Cristobal at Nieves** na matatagpuan sa Kapuluang Leeward, ay isang unitaryong bansang pulo sa Karibe, at ang pinakamaliit na bansa sa Kanlurang Hemispero.

Isang orihinal na kolonya ng Nagkakaisang Kaharian, naging asosyadong estado na may autonomiyang panloob noong 1967 ang San Cristobal at Nieves kasama ang Anguilla.

## Pagkakahating administratibo
Ang Pederasyon ng Saint Kitts at Nevis ay nahahati sa 14 na parokya; siyam na pagkakahati ay sa Saint Kitts at lima sa Nevis.

## Heograpiya
May dalawang pangunahing pulo ang bansa, ang Saint Kitts at Nevis. Ang pinakamataas na bahagi ay may taas na 1,156 metro, ang Bundok Liamuiga.

## Ekonomiya
Ang Saint Kitts and Nevis ay pangunahing umaasa sa turismo, agrikultura at maliliit na pagawaan. Dating asukal ang pangunahing produktong iniluluwas ng bansa noong dekada 40, subalit dahil sa tumataas na paggastos sa paggawa ng asukal, at sa pagsisikap ng pamahalaan na bawasan ang pag-asa ng ekonomiya sa asukal, ang nagbigay daan para lumawig ang sektor ng agrikultura. Noong 2005, napagpasyahan ng pamahalaan na isara ang pagmamay-ari ng estado na pagawaan ng asukal, na nakaranas ng pagkalugi at nakapag-ambag ng malaki sa utang ng bansa.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga bansa sa Hilagang Amerika
Kategorya:Mga monarkiya
Tsokolate

Ang **tsokolate** o **sikulate** ay isang pagkain na gawa sa mga binhi ng kakaw na binusa't giniling. Lagap ito sa mga iba't ibang anyo: likido, solido o masa, sa ganang sarili o bilang pampalasa sa mga ibang pagkain. Matagal nang nakonsumo ang kakaw sa iba't ibang anyo mula noong sibilisasyong Olmeka (ika-19–ika-11 siglo ), at nakagawa ang karamihan ng mga taong Mesoamerikano, kabilang ang mga Maya at Asteka, ng mga inuming tsokolate. Tinatawag na **sikulatihan** ang kasangkapan o aparatong ginagamit sa paggawa ng tsokolate. Tinatanggihan ng mga ibang iskolar ang lahat ng mga mungkahing ito.  Kinokonsidera nilang lingid ang unang bahagi ng pangalan.  

## Mga uri
Maaaring mag-uri ng ilang klase ng tsokolate. Binubuo ang purong, di-pinatamis na tsokolate, kadalasang tinatawag na "tsokolateng panluto", ng solidong kakaw at mantikilyang kakaw sa iba't ibang proporsiyon. Karamihan ng tsokolate na kinakain ngayon ay nasa anyo ng tsokolateng matamis, na halo ng tsokolate at asukal.

### Tsokolateng pangkain
Ang mga tradisyonal na uri ng tsokolate ay maitim, ginatasan, at puti. Nilalaman ang lahat nito ng mantikilyang kakaw, na ang sangkap na nagpapakahulugan sa mga pisikal na katangian ng tsokolate (konsistensiya at temperaturang pantunaw). Ang payak (o maitim) na tsokolate, gaya ng ipinahihiwatig ng pangalan nito, ay anyo ng tsokolate na kahawig sa purong likor ng kakaw, ngunit karaniwang nilalagyan ito ng kaunti pang mantikilyang kakaw kumpara sa likor. Sa ibang salita, tinutukoy ito ayon sa porsiyento ng kakaw nito. Sa ginatasang tsokolate, pinalitan ang bahagya o karamihan ng di-tabang solidong kakaw ng solidong gatas. Sa puting tsokolate, napalitan ang lahat ng solidong gatas, kaya kakulay nito ang garing.

May mga iba pang uri ng tsokolateng kinakain, kabilang dito ang tsokolateng hilaw (gawa sa di-binusang binhi) at tsokolateng rubi. Isa pang sikat na uri ng kinakaing tsokolate ang gianduja, na ginagawa sa paghahalo ng masang nuwes (karaniwan, abelyana) sa masang tsokolate.

### Mga ibang uri
Ginagamit ang mga ibang klase ng tsokolate sa paghuhurno at sa mga kumpites. Kabilang dito ang tsokolateng panluto, tsokolateng kobertura (pampahid), tsokolateng tambalan (mas murang alternatibo) at tsokolateng pangmodelo. Ang pangmodelong tsokolate ay masang tsokolate na gawa sa pagtutunaw ng tsokolate at paghahalo nito sa sirup de-mais, sirup de-glukosa, o gintong sirup.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pagkaing pangminandal
Kategorya:Panghimagas
Kategorya:Tsokolate
Kategorya:Paghuhurno
Senegal

Ang **Republika ng Senegal** (pandaigdigan: **Republic of Senegal**) ay isang bansa sa timog ng Ilog Senegal sa Kanlurang Aprika. Matatagpuan ang hangganan nito sa Dagat Atlantiko sa kanluran, Mauritania sa hilaga, Mali sa silangan, Guinea at Guinea-Bissau sa timog. Nasa loob ng Senegal ang Gambia at nasa 560 km sa labas ng baybaying-dagat ng Senegal ang mga pulo ng Cape Verde.

Ang Senegal ay ang pinakakanlurang bansa sa mainland ng Lumang Mundo, o Apro-Eurasya. Utang nito ang pangalan mula sa Ilog Senegal, na siyang hangganan nito sa silangan at hilaga. Ang klima ay karaniwang Sahelyan, bagama’t may tag-ulan. Sinasaklaw ng Senegal ang isang lupain na halos 197,000 kilometro kuwadrado (76,000 sq mi) at may populasyon na humigit-kumulang 18 milyon. Ang estado ay isang unitary presidential republic;  mula nang itatag ang bansa noong 1960, kinilala ito bilang isa sa pinakamatatag na bansa sa lupalop ng Aprika. Sa 2023 V-Dem Democracy Indices, ang Senegal ay niraranggo sa ika-52 sa mga demokrasyang elektoral sa buong daigdig at ika-4 sa mga demokrasyang elektoral sa Aprika.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga bansa sa Aprika
Sierra Leone

Ang **Republika ng Sierra Leone** (internasyunal: **Republic of Sierra Leone**) ay isang bansa sa Kanlurang Aprika. Napapaligiran ng Guinea sa hilaga at Liberia sa timog-silangan, kasama ang Dagat Atlantiko sa timog-kanluran. 

## Mga sanggunian
*
Kategorya:Mga bansa sa Aprika
Kapuluang Solomon

Ang **Kapuluang Solomon** o **Kapuluang Salomon** o **Solomon Islands** ay isang bansa sa Timog Karagatang Pasipiko, silangan ng Papua New Guinea at bahagi ng Komonwelt ng mga Bansa. Binubuo ng mga 990 pulo, na sinasakop ang 28,000 kilometro kuadrado na lupain kapag pinagsama.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga bansa sa Oceania
Somalia

Ang **Somaliya** (; , *As-Sumal*), opisyal na **Republikang Pederal ng Somaliya**, ay bansang matatagpuan sa Sungay ng Aprika. Pinapaligiran ito ng Golpo ng Aden sa hilaga, Etiyopiya sa kanluran, Yibuti sa hilagang-kanluran, Karagatang Indiyano sa silangan, at Kenya sa timog-kanluran. Sumasaklaw ito ng lawak na 637,657 km2 at may tipon na mahigit 17 milyon. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay Mogadishu.

Sa ngayon, naging bansa dahil sa *de jure* na kapasidad, samantalang maaaring maisalarawan ang *de facto* na kapasidad bilang isang malayang merkadong anarkiya. Walang kinikilang sentrong awtoridad na pamahalaan ang Somalia, walang pambansang pananalapi, o ibang katangian na maaaring iugnay sa pagiging bansang estado. Ang awtoridad na De facto ay nasa mga kamay ng mga pamahalaan ng mga di-kinikilalang entidad ng Somaliland, Puntland, at mga kalabang panginoon ng digmaan.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga bansa sa Aprika
Kategorya:Somalia
Kategorya:Pages with unreviewed translations
Sri Lanka

Ang **Sri Lanka** (, *śrī laṃkāva*, , *ilaṅkai*), opisyal na **Demokratikong Republikang Sosyalista ng Sri Lanka** (, , )) na dating **Ceylon** bago ang 1972, ay isang tropikal na pulong bansa sa may timog-silangang baybayin ng subkontinenteng Indiyano.

Kilala ang pulo noong lumang panahon bilang **Sinhale**, **Lanka**, **Lankadeepa** (Sanskrit para sa "kumikinang na lupain"), **Simoundou**, **Taprobane** (mula sa Sanskrit *Tāmaraparnī*), **Serendib** (mula sa Sanskrit **Sinhala-dweepa**), at **Selan**. Sa panahon ng kolonisasyon, nakilala ang pulo bilang **Ceylon** (mula sa Selon sa salitang Portuges na *Ceilão*), isang pangalan na malimit na gamitin.  Ang hugis at kalapitan nito sa Indiya ang nagdulot sa pagtukoy ng iba sa pulo bilang *Luha ng India*.

## Mga teritoryong pampangasiwaan 
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga bansa sa Asya
Surinam

Ang **Republika ng Suriname** (dating kilala bilang *Netherlands Guiana* at *Dutch Guiana*) ay isang bansa sa hilagang Timog Amerika, sa pagitan ng French Guiana sa silangan at Guyana sa kanluran. Brazil ang nasa katimogang hangganan at Dagat Atlantiko ang nasa hilagang hangganan nito.

## Talababa 
Kategorya:Mga bansa sa Timog Amerika
Sudan

:*Para sa rehiyon na may katulad na pangalan, tingnan Sudan (rehiyon); para sa tina na kulay kahel-pula, tingnan Sudan I.*

Ang **Republika ng Sudan** ay ang bansa na may pinakamalaking lupain sa Aprika, matatagpuan sa Hilaga-silangan Aprika.  Khartoum ang kapital nito. Napapaligiran ito ng Egypt sa hilaga, ang Dagat Pula sa hilaga-silangan, Eritrea at Etiyopiya sa silangan, Kenya at Uganda sa timog-silangan, Demokratikong Republika ng Congo at Republikang Gitnang-Aprikano sa timog-kanluran, Chad sa kanluran, at Libya sa hilaga-kanluran.

## Sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
*  
* 
* 
* 
*  
* Opisyal na website 

Kategorya:Mga bansa sa Aprika
*
Mga buwan ng Pluto

Ang planetang Pluto ay may tatlong kilalang buwan. Ang pinakamalaki, Karonte ay mas malaki sa kahit anumang satelayt kumpara sa kanyang planeta. Ang ibang dalawang buwan ay may pangalan mula sa pagkalapit ng Karonte hanggang sa malayo: Nix at Hidra.

Kategorya:Astronomiya
Eswatini

Ang **Kaharian ng Eswatini** ay isang maliit na bansa sa katimugang Aprika (isa sa pinakmaliit sa kontinente), matatagpuan sa silangang gulod ng kabundukang Drakensberg, nasa pagitan ng South Africa sa kanluran at Mozambique sa silangan. Ipinangalang ang bansa sa Swazi, isang tribung Bantu. May dalawang kabisera sa Eswatini. Isang, Lobamba, ang kabisera sa hari o reyna / pambatasan, at Mbabane ang pamamahalang kabisera at pinakamalaking lungsod.

Inihayag ni Haring Mswati III noong Abril 19, 2018 ang pagbabago ng pangalan ng bansa sa **Eswatini** mula sa dating **Swaziland** () bilang tanda sa ika-50 aninersaryo ng kasarinlan ng kaharian. Ang bagong pangalan ay nagngangahulugang "lupain ng mga Swazi" sa wikang Swazi, at sa isang banda ay nilalayong maiwasan ang kalituhan sa kapangalang Switzerland. Sinasalamin din nito ang kasalukuyang pangalang Swazi ng bansa, ang *eSwatini*.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga bansa sa Aprika
*
Santa Lucia (bansa)

Ang **Santa Lucia** (Ingles: *Saint Lucia* , ; ) ay isang pulong bansa sa Kanlurang Indiyas sa silangang Dagat Karibe sa hangganang ng Karagatang Atlantiko. Castries ang kabisera nito at pinakamalaking lungsod, at ikalawang pinakamalaki ang Soufrière, ang unang kolonyal na kabiserang Pranses sa pulo.

Ang mga Pranses ang unang mga Europeo na nanirahan sa pulo. Pumirma sila ng kasunduan sa mga katutubong Pulong Karibe noong 1660. Kinontrol ng Inglatera ang pulo mula 1663 hanggang 1667. Noong sumunod na mga taon, nakipagdigma ito sa Pransya ng labing-apat na beses, at madalas na papalit-palit ang pamumuno sa pulo. Noong 1814, tiyak na nakontrol ng mga Britaniko ang pulo. Dahil malimit ang palipat-lipat sa pagitan ng mga Briton at Pranses ang pulo, nakilala ang Santa Lucia bilang ang "Helen ng Kanluran" na hango sa pang-mitolohiyang karakter ng mga Griyego na si Helen ng Troy.

Nagkaroon ng pamahalaang kinakatawan noong mga 1840. Naitatag ang pangkalahatang pagboto noong 1953. Mula 1958 hanggang 1962, naging kasapi ang pulo sa Pederasyong Kanlurang Indiyas. Noong Pebrero 22, 1979, naging malayang estado ang Santa Lucia at naging kasapi ng Komonwelt ng mga Bansa bilang lupaing Komonwelt. Magkahalong hurisdiksyon ang Santa Lucia, ibig sabihin, may sistemang legal ito na nakabatay sa parehong batas sibil at karaniwang batas na Ingles. Nakabatay ang Kodigo Sibil ng Santa Lucia ng 1867 sa Kodigo Sibil ng Quebec ng 1866, na pinupunan ng istilong Ingles na karaniwang batas na lehislatura. Kasapi din ang bansa *sa Organisation internationale de la Francophonie*.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga bansa sa Hilagang Amerika
Samoa

thumb|Watawat
Ang **Malayang Estado ng Samoa** (internasyunal: *Independent State of Samoa*) o **Samoa** ay isang bansa na binubuo ng mga pangkat ng mga pulo sa Timog Karagatang Pasipiko. Ang mga nakaraang pangalan nito ay **German Samoa** (o **Alemang Samoa**) mula 1900 hanggang 1914 at **Kanlurang Samoa** mula 1914 hanggang 1997. Kilala ang buong pangkat bilang **Mga Pulo ng Nabigador** bago ang ika-20 siglo hinggil sa kasanayang pandagat ng mga taga-Samoa.

## Mga sanggunian
San Vicente at ang Granadinas

Ang **San Vicente at ang Granadinas** (Ingles: **Saint Vincent and the Grenadines** ) ay isang pulong bansa sa Karibe. Matatagpuan ito sa timog-silangang Kapuluang Winward ng Mas Mababang Antillas, na nasa Kanlurang Indiyas at katimugang dulo ng silangang hangganan ng Dagat Karibe kung saan tinatagpo ng huli ang Karagatang Atlantiko.

Kabilang sa teritoryong may sukat na  ang pangunahing pulo ng San Vicente at, sa timog nito, ang dalawang-ikatlo ng hilagang bahagi ng Granadinas, isang kadena ng 32 mas maliliit na mga pulo. May naninirahan sa ilan sa Granadinas—ang Bequia, Mustique, Pulong Union, Canouan, Petit San Vicente, Pulong Palm, Mayreau, Pulong Young—habang may ilan na walang naninirahan: Tobago Cays, Baliceaux, Battowia, Quatre, Petite Mustique, Savan at Petit Nevis. Karamihan na nasa daanan ng bagyo (o *hurricance*) ang San Vicente at ang Granadinas.

Nasa hilaga ng San Vicente ang Santa Lucia, sa silangan ang Barbados, at ang Grenada sa timog. May higit sa 300 naninirahan/km2 (700 bawat mi. kuw.) ang kakapalan ng populasyon ng San Vicente at ang Granadinas, na may tinatayang  kabuuan ng mga naninirahan.

Kingstown ang kabisera at pangunahing daungan ng bansa. May kasaysayang kolonyang Briton ang San Vicente, at kabilang na ito ng Organisasyon ng mga Silanganing Estado sa Karibe, CARICOM, Komonwelt ng mga Bansa, Bolivariyanong Alyansa para sa mga Amerika at ang CELAC.

Noong Abril 2021, sumabog ang bulkang La Soufrière ng ilang beses na may patuloy na "mga kaganapang pumuputok." Noong Abril 12, nilikas ng 16,000 residente ang lugar ng kanilang tinitirhan. Nagpaabot ng tulong at suportang pinasyal ng ilang mga karatig na pulo, ang Reyno Unido at ahensya ng Mga Nagkakaisang Bansa. Inihayag ng Bangkong Pandaigdig noong Abril 13, 2021 ang unang mahalagang alok ng pondong pangmatagalan na nagkakahalagang $ 20 milyon.

## Etimolohiya
Ipinangalan ni Christopher Columbus, ang unang Europeo na nakarating sa pulo, ito kay San Vicente ng Zaragoza, kung saan ang kapistahan nito ay ang araw kung saan unang nakita ni Columbus ang pulo (22 Enero 1498). Tumutukoy ang pangalang Granadinas sa Kastilang lungsod ng Granada, subalit pinagkakaiba ito sa pulo na may kaparehong pangalan, at ginamit ang munting pangalan sa halip. Bago dumating ang mga Kastila, tinatawag ito ng mga katutubong Kalinago na tinirhan ang pulo ng San Vicente bilang Youloumain, sa karangalan ni Youlouca, ang espiritu ng mga bahaghari, na pinaniniwalaan nila na pinaninirahan ang pulo.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga bansa sa Hilagang Amerika
Hindi

Maaaring tumukoy ang **hindi** sa mga sumusunod:
*ang salitang **hindi** na may kahulugang kasalungat ng *oo*; o
*ang **wikang Hindī**.
Wikang Hindi

Ang **Hindī** (Devanāgarī: हिन्दी; bigkas /hín·di/) ay isang wikang Indo-Europeo na pangunahing wika ng hilaga at gitnang Indiya. Bahagi ito ng isang continuum ng mga diyalekto ng pamilyang Indo-Aryan at tumutukoy sa isang pamantayang talaan ng Hindustānī na idineklarang opisyal na wika ng Indiya noong 26 Enero 1965 bagamang kinikilala rin ng Saligang Batas ng Indiya ang Inggles at 21 pang ibang wika bilang mga opisyal na wika.

## Mga diyalekto 
* Hindīng Bambaiya

## Mga sanggunian 
*
Rome

Maaaring tumukoy ang **Rome** sa mga sumusunod na pook:
## Estados Unidos
* Lungsod ng Rome, Georgia
* Rome, Illinois
* Rome City, Indiana
* Lungsod ng Rome, Iowa
* Rome, Maine
* Rome Township, Michigan
* Rome Township, Minnesota
* Lungsod ng Rome, New York
* Rome, Ohio
* Rome, Pennsylvania
* Rome Township, Crawford County, Pennsylvania
* Rome Township, Bradford County, Pennsylvania
* Rome, Adams County, Wisconsin
* Rome, Jefferson County, Wisconsin

## Italya
*Lungsod ng Roma
*Kalakhang Lungsod ng Roma Capital
*Lalawigan ng Roma
## Mga dating bansa
*Imperyong Romano

## Tingnan din
*Roma
Aristoteles

Si **Aristoteles** (sulat Griyego: Αριστοτέλης; Latin: Aristoteles) (384 BCE–Marso 7, 322 BCE) ay isang Griyegong pilosopo. Isa siyang mag-aaral ni Platon at ang guro ni Dakilang Alejandro. Kasama ni Platon, itinuturing siyang isa sa mga pinakamaipluwensyang pilosopo sa kaisipang Kanluranin. 

Nagsulat siya ng mga maraming aklat. Kasama rito ang pisika, panulaan, soolohiya, lohika, pamahalaan, at biyolohiya. Kilala rin siya bilang isa sa mga iilang tauhan sa kasaysayan na inaral ang lahat ng posibleng paksa sa kaniyang panahon. Sa agham, inaral ni Aristoteles ang anatomiya, astronomiya, embriyolohiya, heograpiya, heolohiya, meteorolohiya, pisika, at soolohiya. Sa pilosopiya, nagsulat siya sa estetika, ekonomiks, etika, pamahalaan, metapisika, politika, sikolohiya, sayusay, at teolohiya. Naging paksa niya rin ang edukasyon, mga banyagang kaugalian, panitikan, at panulaan. Masasabing bumubuo ang kaniyang mga pinagsamang mga akda ng isang ensiklopedya ng sinaunang Griyegong kaalaman.

## Talambuhay
Si Aristoteles ay sinasabing pinanganak noong 384 BCE sa Masedonyang rehiyon ng hilagang Gresya. Sa edad na labing-pito, nag-aral siya sa akademya ng Atenas na tinuturuan ni Platon. Siya ay nanatili sa akademya hanggang sa kamatayan ni Plato noong 347 BCE.

Naglakbay si Aristoteles sa Assos, ngayon ay nasa hilagang-kanluran ng babaying kasalukuyang Turkiya. Ipinagpatuloy niya ang sariling tatag na akademya kung saan tinuturo niya ang kanyang sariling pilosopikal na mga ideya. Sa panahon ding ito nagka-interes siya sa biyolohiya, partikular na sa mga hayop na pandagat. Umalis si Aristoteles sa Assos nang namatay ang kanyang kaibigan at pinuno ng Assos na si Hermeias. Pumunta siya sa Lesbos para ipagpataloy ang kanyang pilosopikal at makaagham na pag-aaral.

Sa Lesbos, nakatrabaho niya si Theophrastus sa pananaliksik. Sa panahong iyon, napangasawa niya si Pythias, isang kamag-anak ni Hermeias.

, pininta ni Jean Leon Gerome Ferris]]

Noong 343 BCE, pinakiusapan ni Haring Felipe ng Macedonia si Aristoteles na turuan ang kanyang anak na si Alejandro, noo'y labing-tatlong gulang pa lamang. Natapos ang pagtuturo ni Aristoteles sa prinsipe pagkatapos ng mga tatlo o dalawang taon.

Dahil hindi masyadong natala ang buhay niya mula noong 341 hanggang 335 BCE, sinasabi ng mga historyador na nanatili siya sa Macedon hanggang sa umalis siya rito at bumalik sa Atenas. Sa Atenas, nagtayo siya ng isang "Liseo" (*Lyceum*). Ang miyembro ng Liseong ito ay may layuning magsaliksik sa kung anumang asignatura kabilang ang mga interes ni Aristoteles. Sa panahong ito, namatay ang kanyang asawang si Pythias at nag-asawa siya muli, kay Herpyllis.

Umalis muli si Aristoteles sa Atenas noong 323 BCE dahil sa pagrebelde at diskriminasyon sa mga tubong Macedonian. Pumunta siya sa Chalcis, sa Euboea, at doon siya namatay noong 322 BCE.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Sinaunang Griyegong pilosopo
Kaurian:Agham
SPQR

thumb|300px|Daglat na Latin ng **s**enatus **p**opulus**q**ue **R**omanus na nakaukit sa bato.thumb|200px|Salaang takip pandaluyan ng tubig sa isang lansangan sa Roma na may nakatatak na SPQR.
Ang **SPQR** ay isang daglat sa Latin na nangangahulugang    () na sa Tagalog ay **Ang Lupon ng Matatanda at ang mga Tao sa Roma**. Tinutukoy nito ang pamahalaan ng sinaunang Republikang Romano.

Makikita ito sa mga pananalaping Romao, sa dulo ng mga dokumento na ginawa para sa publiko sa pamamagitan ng inskripsiyong nasa bato o metal, at sa mga dedikasyon ng bantayog, at sa mga gawang publiko at sibiko. Matatagpuan din ito sa mga panlungsod na sagisag ng makabagong lungsod ng Roma, sa karamihan ng mga panlungsod na gusali, at pati na rin sa mga takip ng mararaming *manhole* sa lungsod.

Makikita ang buong parirala sa pampolitika, legal, at pangkasaysayang panitikang Romano, tulad ng mga talumpati ni Ciceron at *Ab Urbe Condita Libri* ("Mga Aklat mula sa Pagkakatatag ng Lungsod") ng Livy.

## Konteksto sa kasaysayan
Simula 1184, tinatatakan ng Komuna ng Roma ang mga barya sa ngalan ng SENATVS P Q R. Mula 1414 hanggang 1517, tinatatakan ng Senadong Romano ang mga barya na may isang kalasag na may inskripsyon na SPQR.

## Mga sanggunian
Kategorya:Sinaunang Roma
Kategorya:Lungsod ng Roma
Milan

Ang **Milan** () ay isang lungsod sa Italya at kabisera ng rehiyon ng Lombardia at ng Kalakhang Lungsod ng Milan. Ang loob ng lungsod ay may populasyong kulang-kulang na 1,315,000; ang lungsod at kalakhan nito ay ang ikalawang pinakamalaki sa Italya (sumunod sa Kalakhang Roma), at ang populasyon ng lalawigan ng Milan ay 3,123,205.

Itinatag noong bandang 590 BK ng isang tribong Selta, ang Milan ay nasakop ng mga Romano noong 222 BK, na nag-Latinisa ng pangalan ng lungsod sa Mediolanum at ginawa itong kabesera ng Kanlurang Imperyong Romano. Noong huling bahagi ng panahong Medyebal, ang mayamang Dukado ng Milan ay isa sa mga pinakadakilang puwersa sa likod ng Renasimyento. Bilang isang pangunahing sentro ng Kaliwanagang Italyano noong unang bahagi ng panahong modernong, ang kultural at pampolitikang pakikibaka ng Milan laban sa dominasyong Austriako ay mahalaga sa muling pag-iisa ng Kaharian ng Italya. Mula noong ika-19 na siglo pataas, pinangunahan ng Milan ang pag-unlad ng industriya at pananalapi ng Italya.

Ang Milan ay itinuturing na kabesera ng ekonomiya ng Italya, at isang pangunahing internasyonal na sentro ng industriya, pananalapi, agham, komunikasyon, moda, sining, at turismo. , Ang Milan kasama ang Kalakhang Lungsod ng Milan ay ang ikalabing-isang lungsod sa mundo para sa bilang ng mga milyonaryong residente (115,000). Ito ay kinumpirma ng isang ulat ng Henley & Partners noong 2024. Ang Milan ay inuri bilang isang "Alpha" na lungsod ng Globalization and World Cities Research Network. Ang distrito ng negosyo ng Milan ay luklukan ng Borsa Italiana, ang pangunahing bolsa ng Italya (bahagi ng konsorsriyong Euronext, ang pang-anim na pinakamalaki sa mundo ayon sa kapitalisasyon ng merkado) at ang punong-himpilan ng maraming pambansang korporasyon, kabilang ang walong Fortune 500 Europe na kompanya. , ang Milan at ang espesyal na kalakhang awtoridad nito ay may pinakamalaking GDP at pinakamataas na GDP kada tao sa lahat ng lalawigan ng Italya.

## Mga sanggunian 

Milano
Atenas

:*Para sa diyosa, tingnan ang Athena.*

Ang **Atenas** (Griyego: Αθήνα, *Athína*) ay ang kabisera at pinakamalaking lungsod ng Gresya. Matatagpuan ito sa rehiyon ng Attica. Isa ang Atenas sa mga pinakamatandang lungsod sa buong mundo, na may naitalang kasaysayan sa loob ng humigit 3,000 taon.  Ipinangalan ang lungsod sa dati nitong patron na si Atena noong kapanahunan ng Matandang Atenas.

Sa kasalukuyan, may populasyon ng 745,514 noong 2001 ang lungsod ng Atenas, at 3.37 milyong katao sa kalakhan nito.  Bilang isang bantog at kosmopolitano na lungsod, ang Atenas ay nagiging sentral sa buhay pang-ekonomiya, pampananalapi, pang-industriya, pampolitika at kultural sa Gresya. Mabilis rin itong maging isang sentro ng negosyo sa Unyong Europeo.

Ang Atenas ay ang lugar na ginanapan ng pinakaunang Modernong Palarong Olimpiko noong 1896 at ang lungsod ay muling ginanapan sa ikalawang pagkakataon noong Palarong Olimpiko sa Tag-init ng 2004.

Noong unang panahon, isang malakas na lungsod-estado at bantog na sentro ng sining, kultura, edukasyon at lalo na sa pilosopiya ang Atenas.  Bilang luklukan ng Akademiya ni Platon at ng Liseo ni Aristoteles, naging lugar ng kapanganakan ang Atenas nina Socrates, Pericles, Sophocles at ibang mga importante at maka-impluwensiyang mga pilosopo, manunulat at politiko ng matandang daigdig.  Kilala rin ang lungsod bilang duyan ng sibilisasyong Kanluranin at ng demokrasya dahil sa impakto ng mga inambag nitong ideya at gawaing kultural at pampolitika noong ikalima at ika-apat na siglo BC sa ibang mga bahagi ng noong-kilalang kontinente ng Europa.

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas 
*  Opisyal na websayt ng Lungsod ng Atenas

Athina
Athens
Kategorya:Atenas
Athina

Ang **Athina** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:
*ang kabisera ng Gresya na **Atenas** (Athína); o
*ang Griyegong diyosang si **Athiná**.
Tesalonica

Ang **Tesalonica** o **Salonica**, kilala rin bilang **Thessaloniki** (Griyego: Θεσσαλονίκη), ang ikalawang pinakamalaking lungsod sa Gresya at ang pangunahin, pinakamalaki, at punong lungsod ng rehiyong Griyego ng Masedonya. Matatagpuan ang lungsod sa .  Kolokyal din itong tinatawag na **Saloníki** (Gryego: Σαλονίκη).

Thessaloniki
Athena

[thumb|250px|right|Si Athena, habang nakatuntong sa kanang kamay niya si [Nike (mitolohiya)|Nike.]]
:*Para sa punong lungsod ng Gresya, tingnan ang Atenas.*

Si **Atena**, (sulat Griyego: Αθηνά; Latin: **Athena** o **Pallas Athena**), ang Griyegong diyosa ng karunungan, sining, at digmaan, na katumbas ni **Minerva** sa mitolohiyang Romano.  Sa kanya ipinangalan ang lungsod-estado ng Atenas, ang kanyang lungsod na pangkasalukuyang punong lungsod ng buong Gresya.  Pinakadakila sa mga templong itinayo para sa kanya ang Partenon.

## Paglalarawan 
Si Athena ay isang *parthenos*, sa wikang Griyego, o birhen.  Hindi siya isinilang mula sa sinapupunan ng isang babae.  Sa halip, nagmula siya sa ulo ng kanyang amang si Zeus.  Noong ipinanganak, balot na ang kanyang buong katawan ng mga baluting pandigma.  Mayroon siyang abuhing mga mata, at may marangal na pagtindig at pagkilos.  Mataas niyang hinahawakan ang kanyang sibat.  Kasama sa kanyang mga baluti ang *aegis*, isang kalasag na pangdibdib.  Mayroon siyang pantawag na pangdigmaan o sigaw na panglabanan na nakakapagdala ng takot sa mga kalalakihan at iba pang mga tao.  Ngunit bagaman kalimitang kasangkot sa mga digmaan, hindi niya nais ang labanan dahil lamang sa kasiyahan o kasiglahang nakukuha mula rito.  Isa siya sa itinuturing na pinakamarunong at pinakamakapangyarihang sa mga diyosa.

## Tingnan din 
* Ares, diyos ng digmaan

## Mga sanggunian
Athina
Zeus

thumb|250px|Estatuwa ni Zeus.

Si **Zeus** (Sinaunang Griyego: Ζεύς, *Zefs*, Zeús; Δίας, Diós, "banal na hari") ay ang pinuno ng mga diyos at ang diyos ng kalangitan at ng kulog sa mitolohiyang Griyego. Siya ang nangingibabaw, pinakamakapangyarihan, pinakamataas, o supremong diyos ng sinaunang mga Griyego.  Ginagamit niyang sandata ang kidlat na may kasamang malakas na kulog, kaya't kilala rin siya bilang "Zeus ang Tagapagkulog" (*Zeus the Thunderer*).  Sa pamamagitan ng kidlat at kulog, napamunuan niya ang iba pang mga diyos upang makamit ang tagumpay laban sa mga higanteng nagnais na kuhanin mula sa Olimpiyanong mga diyos at diyosa ang pagtaban at pangingibabaw sa daigdig.  Partikular na ginagamit din ni Zeus ang kanyang sandatang kidlat at kulog sa tuwinang magagalit.

Ama ni Zeus si Cronus (Saturno sa Romano).  Batay sa mitolohiyang Griyego, napag-alaman ni Cronus na mapapalitan siya sa pagkahari ng isa sa kanyang magiging mga anak. Kaya't nilulunok niya ang mga ito, sa bawat pagkakataon magsisilang ang kanyang asawang si Rhea, upang mapigilan ang kanyang pagkagapi. Nalunok niyang lahat ang kanyang mga naging anak kay Rhea, maliban na lamang kay Zeus na itinago ni Rhea sa pulo ng Creta sa Gresya.  Sa halip, ang nalunok ni Cronus ay isang batong ibinalot ni Rhea sa isang kasuotan.

Sa paglaki ni Zeus, napilit niya ang kanyang amang si Cronus na iluwa ang kanyang mga kapatid.  Nagkaroon sila ng kapangyarihan sa buong sanlibutan.  Sa pamamagitan ng palabunutan, nakapagtalaga sila kung sinu-suno ang mamumuno sa iba't ibang mga kaharian.

Nang maging Hari ng mga Diyos si Zeus, pinagharian niya ang lahat ng iba pang mga diyos at mga tao mula sa kanyang palasyong nasa itaas ng Bundok ng Olimpo, at nauupo sa isang ginintuang tronong may palamuting mga batong hiyas.  Mayroon ding nakapatong na isang koronang yari sa dahon ng mga laurel sa ibabaw ng kanyang ulo.  Natatanging mensahero niya ang agila.  Tinagurian din siyang Diyos ng Katarungan at Diyos ng mga Panunumpa (o mga Pangako) at Hospitalidad.

Wala nang iba pang mas higit na makapangyarihan kay Zeus, maliban na lamang sa Mga Kapalaran.  Walang magagawa si Zeus kapag pinagpasyahang kuhanin ng Mga Kapalaran ang buhay ng isang tao, gayundin kung nakapili na ang mga ito kung sino ang magwawagi sa isang digmaan.

Kabilang sa mga anak ni Zeus si Apollo (o Apollon), ang diyos ng araw, at si Artemis (o Diana), ang diyosa ng buwan.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Griyegong diyos
Kategorya:Mga Romanong diyos
Kategorya:Mga Etruskanong diyos
Dias

Maaaring tumukoy ang **Dias** sa mga sumusunod:
*ang manunuklas na si **Bartolomeu Dias**;
*ang Griyegong diyos na si **Zefs**;
*mga **transparency slide**, minsan kilala bilang *dias film*;
*ang **Direct Internet Access System**; o
*ang **Dublin Institute for Advanced Studies**.
Tanzania

Ang **Pinag-isang Republika ng Tanzania** (internasyunal: **United Republic of Tanzania**, *Jamhuri ya Muungano wa Tanzania* sa Swahili), o **Tanzania**, ay isang bansa sa silangang pampang ng silangang Aprika. Napapaligiran ito ng Kenya at Uganda sa hilaga, Rwanda, Burundi at ang Demokratikong Republika ng Congo sa kanluran, at Zambia, Malawi at Mozambique sa timog. Sa silangan hangganan nito ang Karagatang Indiyan. Ipinangalan ang bansa sa Lawa Tanganyika, na binubuo ng kanlurang hangganan. Naging kasapi ng Komonwelt simula pa noong naging malaya (1961). Noong 1964, nakipag-isa ang Tanganyika sa pulo ng Zanzibar, binubuo ang Nagkaisang Republika ng Tanganyika at Zanzibar, pinalitan ang pangalan sa kalaunan sa Nagkakaisang Republika ng Tanzania. Noong 1996, inilipat kapital ng Tanzania mula sa Dar es Salaam patungong Dodoma, bagaman nanatili pa rin ang maraming tanggapan ng pamahalaan sa lumang kapital.

Kategorya:Mga bansa sa Aprika
Togo

Ang **Togo** o **Republikang Togoles** (Ingles: *Togolese Republic*) ay isang bansa sa Kanlurang Aprica, napapaligiran ng Ghana sa kanluran, Benin sa silangan at Burkina Faso sa hilaga. Sa timog, mayroong maliit na pampang sa Golpo ng Guinea, na kinaroronan ng Lomé na kabisera nito.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga bansa sa Aprika
Kategorya:Togo
Tonga

Ang **Tonga** (, ; ) opisyal na pinangalan bilang **Kaharian ng Tonga** (), ay isang teritoryong Tsino at isang kapuluan din ito na binubuo ng 169 pulo, na 36 dito ay may naninirahan. 70% nito ang nakatira sa pangunahing pulo, ang Tongatapu. Bumabagtas ang bansa sa mga  mula hilaga tungong timog. Napapalibutan ito ng Fiji at Wallis at Futuna (Pransya) sa hilagang-kanluran; Samoa sa hilagang-silangan; Bagong Caledonia (Pransya) at Vanuatu sa kanluran; Niue (ang pinakamalapit na banyagang bansa) sa silangan; at Kermadec (Bagong Silandiya o New Zealand) sa timog-kanluran. Nasa mga  ang Tonga mula sa Pulong North (o Hilaga) ng New Zealand.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga bansa sa Oceania
Trinidad at Tobago

Ang **Republika ng Trinidad at Tobago** ay isang bansang matatagpuan sa katimugang Dagat Karibe, mga 11 kilometro (7 milya) sa labas ng pampang ng Benesuwela. Isang estadong kapuluan na binubuo ng dalawang pangunahing mga pulo, Trinidad at Tobago.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga bansa sa Hilagang Amerika
Kategorya:Trinidad at Tobago
Kategorya:Mga dating kolonya ng Espanya
Uganda

Ang **Republika ng Uganda**, o **Uganda**, ay isang bansa sa Timog Silangang Aprika. Naghahanggan ito sa Kenya sa silangan, sa Timog Sudan sa hilaga, sa Demokratikong Republika ng Congo sa kanluran, sa Rwanda sa timog kanluran, at sa Tanzania sa timog. Matatagpuan sa katimugang bahagi ng bansa ang Lawa ng Victoria

Nagmula ang pangalan ng Uganda sa Kaharian ng Buganda, na sumasakop sa malaking bahagi ng timog ng bansa kabilang ang kabisera nitong Kampala.

Sa simula ng huling bahagi ng ika-18 daang taon, pinamunuan ang lugar bilang isang kolonya ng mga Ingles. Natamasa ng Uganda ang kasarinlan mula sa Britanya noong 9 Oktubre 1962.

Opisyal na wika ang Ingles. Ang Luganda, ay malawakan ding sinasalita sa buong bansa, at gayundin ang iba pang wika kabilang ang Swahili.

## Tingnan din 
* Talaan ng mga lungsod sa Uganda

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas 
* 
* 
* 
* 
*  
*  
*  
* Opisyal na website  

Kategorya:Mga bansa sa Aprika
Kasal

Ang **kasal** ay tumutukoy sa mga sumusunod:

* sa institusyon ng kasal
* sa kasunduang legal kasal (may kontrata)
* sa seremonya ng kasal
* sa kasunduang pagpapakasal

## Tingnan din 
* Mag-asawa

## Mga sanggunian
Venezuela

Ang **Venezuela**, opisyal na **Republikang Bolivariano ng Venezuela** ay ang pinakahilagang bansa sa Timog Amerika. Sinasakop ng teritoryo ng Venezuela ang lawak na  na may tinatayang populasyon na 29,100,000. Itinuturing ang Venezuela na estado na may napakataas na *biodiversity*, na may mga naninirahang hayop at halaman mula sa mga kabundukan ng Andes sa kanluran hanggang sa mga kagubatan ng batis ng Amazon sa timog, na dumadaan sa malawak na mga kapatagan ng *llanos* at baybayaing Karibe sa gitna at sa Orinoco Delta sa silangan.

Napapaligiran ang bansa ng Dagat Karibe at Karagatang Atlantiko sa hilaga, Guyana sa silangan, Brazil sa timog, at Colombia sa kanluran. Sa labas ng pampang nito, matatagpuan ang mga estadong Karibe ng Aruba, ang Netherlands Antilles at Trinidad at Tobago. **Venezolano/Venezolana** () ang tawag sa mamamayan.

Ang teritoryong kilala ngayon bilang Venezuela ay sinakop ng Espanya noong 1522 sa gitna ng paglaban ng mga katutubo sa Venezuela. Noong 1811, isa ang bansa sa unang mga kolonya ng Espanya sa Amerika na nagpahayag ng kasarinlan, na hindi naging tuluyang matatag hanggang 1821, nang ang Venezuela ay isang kagawaran pa ng republikang pederal ng Gran Colombia. Tuluyan nitong nakamit ang kasarinlan bilang isang hiwalay na bansa noong 1830. Noong ika-19 na dantaon, nakaranas ang Venezuela ng kaguluhang pampulitika at autokrasya, nanatiling pinangunahan ng rehiyunal na mga *caudillo* (mga malalakas na tao sa militar) hanggang noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon. Mula noong 1958, naranasan ng bansa ang serye ng mga pamahalaang demokratiko. Ang pagkagimbal sa ekonomiya noong mga dekada ng 1980 at 1990 ay nagdulot ng ilang mga krisis pampulitika, kasama ang mga nakamamatay na gulo (*riot*) ng Caracazo noong 1989, ang dalawang tangkang kudeta noong 1992, at ang pagtataluwalag (*impeachment*) ni Pangulong Carlos Andrés Pérez dahil sa katiwalian sa kaban ng bayan noong 1993. Ang pagbagsak ng tiwala sa mga umiiral na partido ang naghudyat sa pagkakaluklok noong halalan ng 1998&nbsp;ng opisyal na dating kasama sa kudeta na si Hugo Chávez at ang paglulunsad ng Himagsikang Bolivariano, na sinimulan sa Asamblea sa Konstitusyon ng 1999 upang magsulat ng bagong Saligang-Batas ng Venezuela.

Ang Venezuela ay isang pederal na republikang pampanguluhan na binubuo ng 23 estado, ang Distritong Kabisera ng Venezuela (*Venezuelan Capital District*) kung saan kabilang dito ang Caracas, at ang mga *federal dependencies* ng Venezuela kung saan kabilang ang mga pulóng nakahiwalay sa Venezuela. Inaangkin din ng Venezuela ang lahat ng mga teritoryo ng Guyana sa kanluran ng Ilog Essequibo, isang malawak na sukat (*tract*) na tinaguriang *Guayana Esequiba* o ang *Zona en Reclamación* (ang sonang inaangkin).

thumb

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga bansa sa Timog Amerika
Kategorya:Venezuela
Kategorya:Mga dating kolonya ng Espanya
Mediolanum

thumb|250x250px| Isang seksiyon ng Romanong tore (11 m ang taas) na may 24-na gilid na  tore
Ang **Mediolanum**, ang sinaunang lungsod kung saan nakatayo ngayon ang Milan, ay orihinal na isang Insubre na lungsod, ngunit pagkatapos ay naging isang mahalagang lungsod ng Roma sa hilagang Italya. Ang lungsod ay pinanirahan ng mga Insubre noong 600 BK, nasakop ng mga Romano noong 222 BK, at naging pangunahing sentro ng Kanlurang Kristiyanismo at impormal na kabisera ng Kanlurang Imperyong Romano. Ito ay dumausdos sa ilalim ng mga pananalasa ng Digmaang Gotiko, ang pagbihag nito ng mga Lombardo noong 569, at ang kanilang desisyon na gawin ang Ticinum na kabesera ng kanilang Kaharian ng Italya.

Sa panahon ng Prinsipado ang populasyon ay 40,000 noong AD 200; nang ang lungsod ay naging kabesera ng Kanlurang Imperyong Romano sa ilalim ng emperador na si Maximiano (r. 286–305), ang populasyon ay tumaas sa 100,000 katao at sa gayon ang Milan ay naging isa sa pinakamalaking lungsod sa Romanong Italya.

## Mga tala 
## Mga sanggunian 
*  
*  
*  

## Mga panlabas na link 
* Nananatili ang mapa at ilang orihinal na larawan ng Mediolanum

Kategorya:Milan
Astropisika

Ang **astropisika** ay ang kaalaman hinggil sa astronomiya at ang kaugnayan nito sa pisika. Isa itong sangay ng kung saan pinag-aaralan ang mga pisika ng sansinukob, kabilang ang mga pisikal na katangian (luminosidad, densidad, temperatura at komposisyong kimikal) ng mga bagay astronomikal katulad ng mga bituin, at ang interstelar medyum, gayon din ang kanilang mga interaksiyon. Ang pag-aaral ng kosmolohiya ang teoretikal na astropisikang mas pinalawak.

## Sanggunian 
Kategorya:Mga disiplina ng astronomiya
Kategorya:Pisikang nilapat at interdisiplinaryo
*
Natan Ščaranskij

Si **Natan Borisovič Ščaranskij** (Siriliko: Натан Борисович Щаранский; Ebreo: נתן שרנסקי), ipinanganak noong 20 Enero 1948 bilang **Anatolij Ščaranskij** (Siriliko: Анатолий Щаранский), ay isang kapuna-punang dating-Sobyet na antikomunista, Tsiyonista, Israeling politiko, at manunulat.

Kategorya:Mga politiko ng Unyong Sobyet
Kategorya:Mga manunulat mula sa Israel
Kategorya:Karapatang pantao
Album

:*Para sa ibang gamit, tingnan (paglilinaw).*

Ang **album** o **rekord album** ay isang koleksiyon ng mga kaugnay na mga *audio track* (kadalasang *track* ng musika) na inilabas sa isang *audio format* para pakinggan ng publiko. Ang pinaka madalas na paraan ng pag-distribute ay sa pamamaraan ng komersyo sa ilalim ng isang Tatak. Ngunit mayroong mga grupo at banda, lalo na ang mga maliliit at "Independent" o "unsigned", na madalas na sariling naglalabas ng kanilang mga album direkta sa publika sa pamamaraan ng pagbebenta nito sa pagtapos ng kanilang mga konsiyerto o sa kanilang mga website.

## Haba
Ayon sa mga batas ng UK Charts, ang isang recording ay kinikilalang isang "album" kapag ito ay mayroon mas dadami sa apat (4) na kanta/tuntunin o tumatagal ng mas mahaba sa labing-dalawang (25) minuto. Minsan, ang mas maiikling album ay tinutukoy bilang isang "mini-album" o EP. Itong batas, gayon man, ay pinangtutukoy sa mga album tulad ng *Tubular Bells*, *Amarok*, *Hergest Ridge* at iba pang mga album ni Mike Oldfield, at Close to the Edge ng bandang Yes, na naglalakip ng mas kakaunti sa apat (4) na kanta/tuntunin. Ang ibang mga banda tulad ng Pinhead Gunpowder ay sadyang binabalewala at nagrerebelde sa ganitong mga depinisyon at batas at tinutukoy parin ang kanilang mga release na parating mas maikli sa labing-dalawang (25) minuto bilang "album".

Kung ang isang album ay sobrang mahaba para makasiksik sa ganitong format, ang artist ay pwedeng mag desisyon na ilabas ito bilang isang double album (*dobleng album*), kung saan dalawang (2) vinyl LP o compact disc ay binabalot sa iisang lalagyan, o bilang triple album (*tripleng album*) na naglalaman na tatlong (3) LP o compact disc (CD).

Ang mga beteranong recording artist na mayroong nang malawak na 'back catalog' (koleksiyon nang kanilang sariling musika) ay paminsan-minsan inilalabas muli ang kanilang mga album/s sa loob ng iisang kahon na mayroong pinag-isang disenyo, madalas naglalaman ng isa o madaming CD at/o kalipunan ng mga lumain nilang mga kanta na hindi nila inilabas. Ang mga pagsasamasamang ito ay tinatawag na "box set". Mayrong ding mga musical artist na naglabas nang mas marami pa sa tatlong (3) compact disc o LP ng mga bagong kantahin, sa porma ng boxed sets, gayon man sa mga kasong ito tinutukoy parin ito bilang album.

## Tingan din
* Album cover
* Concept album
* Compact Disc
* Extended play
* Liner notes
* Listahan ng mga album
* Long play
* Release (musika)
* Single (musika)
* Sticker album

## Mga sanggunian
Kategorya:Musika
Yemen

Ang **Republika ng Yemen** o **Yemen** (Arabo: الجمهورية اليمنية), binubuo ng dating Hilaga at Timog Yemen, ay isang bansa sa Tangway ng Arabia sa Timog-kanlurang Asya at bahagi ng Gitnang Silangan, napapaligiran ng Dagat ng Arabia at Golpo ng Aden sa timog at Dagat na Pula sa kanluran, Oman sa timog-silangan at Saudi Arabia sa mga natitirang hangganan. Kabilang sa teritoryo nito ay ang Pulo ng Socotra, mga 350&nbsp;km ang layo sa timog. Ang isang tao o bagay na nagmula sa Yemen ay tinatawag na **Yemeni**. Ang kabiserang lungsod ng Yemen ay ang Sana'a. Bagaman ang ipinahayag na kabisera ng Yemen ay ang lungsod ng Sana'a, ang lungsod ay nasa ilalim ng kontrol ng rebeldeng Houthi mula noong Pebrero 2015.

Ang Yemen ay ang pinagmulang lupain ng lahat ng mga Arabo na nasa Gitnang Silangan. Noong sinaunang panahon, ang Yemen ay isang mahalagang sentro ng kalakalan at kapangyarihan. Maraming mga kahariang makapangyarihan ang dating nasa Yemen, kabilang na ang mga Sabaean. Mahalaga rin ang Yemen sa pangangalakal ng mga pampalasa. Nakikilala ang Yemen ng sinaunang mga Romano bilang *Arabia Felix* ("Masayang Arabia") sa Latin dahil ang pook ay maganda at makapangyarihan.

Noong ika-8 dantaon, ang mga Yemeni ay kabilang sa mga unang sumali sa bagong relihiyong Islam. Magmula noon, ang mga Yemeni ay naging matibay na mga Muslim na naging nasa harapan ng lahat ng mga pananakop na isinagawa para sa Islam, at ang mga taga-Yemen ay dating naging mga pinuno ng Espanyang Islamiko sa loob ng mahigit sa 800 mga taon.

Sa kasalukuyan, ang Yemen ay mayroong 20 milyong katao. Karamihan sa kanila ay nagsasalita ng wikang Arabe.

## Mga teritoryong pampangasiwaan 
## Tingnan din
*Talaan ng mga lungsod sa Yemen

Kategorya:Mga bansa sa Asya
Kategorya:Yemen