Amitābha

[left|thumb|[Dinastiyang Ming (1368–1644) na estatwa ni Amitābha sa Templo ng Huayan sa Datong, Shanxi, Tsina]]
[left|thumb|Buddha Amitābha sa [Budismong Tibetano, tradisyonal na pagpipinta ng thangka.]]
[thumb|Ang Dakilang Buddha ng Kamakura sa templo ng [Kōtoku-in.]]
Ang **Amitābha** ( [ɐmɪˈtaːbʱɐ]), na kilala rin bilang **Amida** o **Amitāyus**, ay isang makalangit na buddha ayon sa mga banal na kasulatan ng Budismong Mahayana.

Ang Amitābha ay ang pangunahing buddha sa Budismong Purong Lupain, isang sangay ng Budismo sa Silangang Asya. Sa Budhismo ng Vajrayana, kilala si Amitābha sa kaniyang katangian ng mahabang buhay, nakakaakit ng mga katangiang Kanluranin ng pagninilay, dalisay na pang-unawa, at paglilinis ng mga pinagsama-sama na may malalim na kamalayan sa kawalan ng laman ng lahat ng mga phenomena. Ayon sa mga kasulatang ito, si Amitābha ay nagtataglay ng walang katapusang merito na nagreresulta mula sa mabubuting gawa sa hindi mabilang na mga nakaraang buhay bilang isang bodhisattva na pinangalanang Dharmākara. Ang ibig sabihin ng Amitābha ay "Walang-katapusang Ilaw", at ang Amitāyus ay nangangahulugang "Walang-katapusang Buhay" kaya ang Amitābha ay tinatawag ding "Ang Buddha ng 'Di-masusukat na Ilaw at Buhay".

## Doktrina 
### Pagkamit ng pagiging Buddha 
[thumb|Gilt-tansong estatwa ni Amithabha mula sa [Pinag-isang Silla|ika-8 siglong Silla, Korea. Matatagpuan sa templong Bulguk-sa.]]
thumb|Estatwa ng Buddha Amitābha (Mongolia, ika-18 siglo).
Ayon sa ''Mas Malaking Sūtra ng 'Di-masusukat na Buhay*, si Amitābha ay, noong sinaunang panahon at posibleng nasa ibang sistema ng mga mundo, isang monghe na pinangalanang Dharmākara. Sa ilang bersyon ng sūtra, inilarawan si Dharmākara bilang isang dating haring, na nakipag-ugnayan sa mga turong Budista sa pamamagitan ng buddha na si Lokeśvararāja, ay tumalikod sa kaniyang trono. Pagkatapos ay nagpasya siyang maging isang Buddha at lumikha ng isang *'' (sa literal- "parang ng buddha", madalas na tinatawag na "Dalisay na Lupain" o "Lupaing Buddha" isang kaharian na umiiral sa naunang uniberso sa labas ng ordinaryong realidad, na ginawa ng merito ng isang buddha) nagtataglay ng maraming kasakdalan. Ang mga resolusyong ito ay ipinahayag sa kanyang , na nagtakda ng uri ng Dalisay na Lupaing Dharmākara na gustong likhain, ang mga kondisyon kung saan maaaring ipanganak ang mga nilalang sa mundong iyon, at kung anong uri ng mga nilalang sila kapag muling isinilang doon.

Sa mga bersiyon ng sutra na malawak na kilala sa Tsina, Biyetnam, Korea, at Hapon, ang ikalabing-walong panata ni Dharmākara ay ang sinumang nilalang sa alinmang sansinukob na nagnanais na muling ipanganak sa dalisay na lupain ng Amitābha () at pagtawag sa kaniyang pangalan nang may katapatan, kahit na kakaunti sa sampung beses ay garantisadong muling pagsilang doon. Ang kaniyang ikalabinsiyam na panata ay nangangako na siya, kasama ang kaniyang mga bodhisattva at iba pang pinagpalang mga Budista, ay haharap sa mga taong, sa sandali ng kamatayan, ay tumatawag sa kaniya. Dahil sa pagiging bukas at pagtanggap na ito ng lahat ng uri ng tao, ang paniniwala sa purong lupain ay isa sa mga pangunahing impluwensiya sa Budismong Mahāyāna Buddhism. AngDalisay na Lupaing Budismo ay tila unang naging tanyag sa Gandhara, mula sa kung saan ito ay kumalat sa Tsina at naimpluwensyahan ng mga pilosopiyang Taoista at Confuciano bago kumalat sa Gitna at Silangang Asya.

## Mga sanggunian