Maharlika

Ang ***Maharlika*** ay isang uri ng makalumang mandirigma sa sinaunang lipunang Tagalog sa isla ng Luzon sa Pilipinas na tinatawag sa Espanyol bilang *Hidalgos*, at nangangahulugang malayang tao, *libres* o mga nakalaya sa pagka-alipin. Nabibilang sila sa mas mababang uri ng maharlika tulad ng *Timawa* ng mga mamamayang Bisaya . Sa modernong Pilipino, gayunpaman, ang termino ay napagkakamalan na nangangahulugang "dugong bughaw" o "aristokrasya", na ang tunay na kahulugan ay limitado lamang sa namamanang antas ng *Maginoo*.  
[thumb| Mga taong Tagalog mula sa [Boxer Codex . ]]

## Etimolohiya 
Ang salitang *maharlika* ay isang salitang hiram mula sa Sanskrit na *maharddhika* (महर्द्धिक), isang titulo na nangangahulugang "tao ng kayamanan, kaalaman, o kakayahan". Taliwas sa mga modernong kahulugan, hindi ito tumutukoy sa naghaharing uri, kundi sa isang uri ng mandirigma (na karaniwan lamang) na mga mamamayang Tagalog, na kasing-kahulugan o katumbas ng mga Bisaya na *timawa.* Tulad ng *timawa*, ang tawag na ito ay mayroon ding mga konotasyon ng "malaya" o "pinalaya na alipin" sa parehong wikang Filipino at Malay.   

Sa ilang mga wikang Indo-Malayan, pati na rin ang mga wika sa mga lugar na Muslim sa Pilipinas, ang mga kilalang tawag na *mardika*, *merdeka*, *merdeheka*, at *maradika* *ay* nangangahulugang "kalayaan" o "malayang mamamayan" (taliwas sa pagka-alipin). 

Ang pangalan ng mga  taong Mardijker ng Batavia ay nagmula rin mula sa parehong salita, at tinutukoy na  *napalayang alipin* at tagapaglingkod sa ilalim panuntunang *Olandes*  na ay bumubuo sa kalakhan ng nagsasalita ng Portuges  na mga  Katolikong Goans, Merdicas ng Molucca, at mga Pilipino (ang mga  Pampanggo ) na nadakip ng ng mananalakay na Moro.

## Mga pinagmulan at kritikal na kasaysayan 
Ang pinakaunang paglitaw ng termino ay ang *manlica na* nabanggit sa Boxer Codex na may kahulugan na "malayang tao". Ang tanging iba pang kontemporaryong paliwanag ng antas ng *Maharlika ay* sa pamamagitan ng Franciscanong prayle na si Juan de Plasencia noong ika-16 na siglo. Kinilala niya ang mga ito mula sa namamana na uri ng maharlika ng mga Tagalog (ang antas na *maginoo*, na kasama ang *datu* ). Naniniwala ang mananalaysay na si William Henry Scott na ang antas ay nagmula sa mga tagapangalaga ng may matataas na katayuan na nakapag-asawa sa may dugong *maginoo* o marahil ay mga labi ng mga nasakop na uri ng maharlika. Ang magkakatulad na mga mandirigma na may mataas na katayuan sa ibang mga lipunan ng Pilipinas tulad ng Bagobo at Bukidnon ay hindi nagmamana ng kanilang mga posisyon, ngunit nakuha sa pamamagitan ng kagitingan sa pakikidigma..   

## Paglalarawan 
Ang *Maharlika* ay isang klase ng mandirigma na mga malaya. Tulad ng *Timawa*, sila ay mga malalayang utusan ng kanilang *Datu* na hindi saklaw mula sa mga buwis at pagkilala ngunit kinakailangan na magbigay ng serbisyo militar. Sa mga oras ng digmaan, ang *Maharlika* ay obligadong magbigay at maghanda ng mga sandata mula sa kanilang sariling gastos at sagutin ang mga panawagan ng mga *Datu*, saanman at kailan man, kapalit ng isang bahagi sa mga nasamsam sa giyera ( *ganima* ). Sinasamahan nila ang kanilang pinuno sa mga labanan bilang mga kasama at palaging binibigyan ng bahagi. Ang 1/5 ng mga nasamsam ay napupunta sa Ginoo at ang 4/5 ay ibabahagi sa mga Maharlika na lumahok, na siya naman ay maghahati sa kanilang mga pagbabahagi sa kanilang sariling mga mandirigma. Ang *Maharlika* ay maaari ring paminsan-minsan na magtrabaho sa mga lupain ng *Datu* at tumulong sa mga proyekto at iba pang mga kaganapan sa komunidad.  

Hindi tulad ng *Timawa*, gayunpaman, ang mga *Maharlika* ay mas militante kaysa sa *Timawa* ng Kabisayaan. Habang ang *Maharlika* ay maaaring magbago ng mga estado o antas sa pamamagitan ng pag-aasawa o sa paglilipat ng bayan tulad ng *Timawa*, hinihiling silang mag-daos ng isang kapistahan bilang karangalan sa kanilang kasalukuyang *Datu* at magbayad ng halagang mula sa anim hanggang labing walong piraso ng ginto bago sila mapalaya mula sa kanilang mga obligasyon. Sa kabaligtaran, ang *Timawa* ay malayang magbago ng mga antas o estado sa anumang oras,  tulad ng naipakita sa pagkilos ni Rajah Humabon sa pagdating ni Ferdinand Magellan .

## Modernong paggamit 
### Paggamit bilang propaganda sa panahon ng rehimeng Marcos 
Sa panahon ng  *"Kilusang Bagong Lipunan"*  sa Pilipinas, ginamit ng dating Pangulo ng Pilipinas na si Ferdinand Marcos ang salitang *Maharlika* upang itaguyod ang isang pananaw  ng nasyonalismong Pilipino sa ilalim ng Martial Law, hindi tama ang sinasabing kahulugan nito na tumutukoy sa sinaunang dugong bughaw na Pilipino kung saan kabilang ang mga uring aristokrata kagaya ng mga hari at prinsipe ng lipunang Pilipino. Bukod sa inirerekumenda na baguhin ang pangalan ng Pilipinas sa "Maharlika", naimpluwensyahan ni Marcos ang paggawa ng "maharlika" na isang  pangalan para sa mga lansangan, gusali, mga piging, mga nayon at mga organisasyong pangkultura. Si Marcos mismo ang gumamit ng salita upang mag-pangalan ng isang lansangan, isang istasyong panghimpapawid, at isang tanggapan sa lugar ng Malacañan Palace.

Ang huli na variant ng panlilinlang na nauugnay sa rebisyunismo ni Marcos ay may maling pag-aangkin na ang buong kapuluan ng Pilipinas ay dating isang "Maharlika Kingdom," at na ang diumano'y personal na yaman ni Marcos ay nangyari dahil ang tinaguriang maharlikang pamilya ng kahariang ito ay kinuha si Marcos bilang kanilang abogado noong mga araw pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, na binayaran siya ng "192 libong toneladang ginto" para sa kanyang mga serbisyong legal. [14][15]

### Paggamit sa mga Pilipinong Muslim 
Sa kabila ng maling paggamit ng kahulugan nito, ang  "Maharlika" bilang isang iminungkahing bagong pangalan para sa Pilipinas ay nananatiling popular sa mga Muslim na Pilipino, ang Lumad, at iba pang mga grupong etniko na nakipaglaban sa kolonisasyong Espanyol. Tinitingnan nila ang pangalang "Pilipinas" bilang isang paalala ng kolonyalista sa pamumuno ng kanilang mga dating panginoon ng kolonyal.   

### Paggamit sa tanyag na kultura 
Ang modernong paggamit ng *Maharlika ay* nagpapatuloy sa orihinal na musika ng Pilipinas (OPM), lalo na sa mga liriko ng " Ako ay Pilipino ."  

Ang salitang *Maharlika* ay ginagamit para sa semi-professional basketball na liga, ang  Maharlika Pilipinas Basketball League o MPBL.

## Tingnan din 
* Konspirasyon ng Maharlikas 
* Filipino martial arts 
* Arnis / Eskrima / Kali 
* Suntukan 
* Kinamotay 
* Sikaran 
* Eskrima sa tanyag na kultura 
* Bolo kutsilyo 
* Timawa 
* Juramentado 
* Maradeka 
* Merdeka 
* Samurai 
* Knight 
* Kshatriya 

## Sanggunian 
Kategorya:Pages with unreviewed translations
Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas (900–1565)