open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Isotope

Ang ***isotope*** (bigkas /áy·so·tówp/; ) ay dalawa o mahigit pang atomo ng iisang elemento na may parehong atomikong bilang ngunit may magkakaibang bilang ng masa. Magkakatulad ang bilang ng kanilang proton at elektron. Gayumpaman, ang kanilang neutron ay magkakaiba. Halimbawa: ang Carbon-12, Carbon-13 at Carbon-14 ay pare-parehong isotope ng Carbon, pare-parehong may numerong atomikong 6, gayumpaman iba-iba ang kanilang bilang ng masa sapagkat ang kanilang mga neutron ay iba-iba ang bilang. Anim sa Carbon-12, pito sa Carbon-13 samantalang walo naman sa Carbon-14. Nanggaling ang salitang *isotope*, nangangahulugang *sa kaparehong lugar*, mula sa katotohanan na matatagpuan ang mga isotope sa kaparehong lugar sa talaang peryodiko. Ang mga katangiang kemikal ng iba't ibang mga isotope ng isang elemento ay magkatulad ngunit ang mga ito ay kadalasang may malaking mga pagkakaiba sa pagiging matatag ng nukleyus. Para sa mga matatag na mga isotope ng mga magaan na elemento, ang bilang ng mga neutron ay halos magkatumbas sa bilang ng mga proton ngunit ang isang lumalaking kahigitan ng neutron ay katangian ng mga matatag na mga mabigat na elemento. 

## Sanggunian 
Kategorya:Mga isotope
Kategorya:Pisikang nukleyar
Enero 11

Ang **Enero 11** ay ang ika-11 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 354 (355 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1055 – Si Theodora ay naging empress ng Byzantine Empire.
* 1158 – Si Vladislav II ay naging hari ng Bohemia.
* 1569 – Unang naitalang lottery sa England.
* 1571 – Ang mga noble ng Austriaay nagkaroon ng freedom of religion.
* 1805 – Ang Teritoryo ng Misigan ay naitatag.
* 1861 – Ang Alabama ay umalis sa Estados Unidos.
* 1878 – Ang gatas ay unang naipmahagi nang nakabote.
* 1919 – Isinama ng Romania ang Transylvania.
* 1922 – Ang kauna-unahang paggamit ng insulin sa paggamot ng diabetes sa isang taong pasyente.
* 1942 – Ikalawang Digmaang Pandaigdig: Sinakop ng mga Hapon ang Kuala Lumpur.
* 1990 – 300,000 ang nagmartsa sa Litwaniya na humihingi ng kalayaan.

## Kapanganakan 
* 1974 - Jens Nowotny, dating manlalaro ng putbol sa Alemanya.

## Kamatayan 
## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
11
Enero 12

Ang **Enero 12** ay ang ika-12 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 353 (354 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1528 - Si Gustav I ng Suwesya ay nakoronadong hari ng Suwesya.
* 1875 - Si Kwang-su ay naging emperador ng Tsina.
* 1898 - Si Ito Hirobumi ay nagsimula ng kanyang ikatlong panunungkulan bilang Punong Ministro ng Hapon.
* 1908 - Isang long-distance mensaheng radio ay nagmula sa Eiffel Tower sa unang pagkakataon.
* 1918 –  Ang batas ng Pinlandiya na "Mosaic Confessors" ay naisabatas na nagdulot ng boung pagkamamamayan ng mga Hudyong Pinlandiyo.
* 1970 - Ang Biafra ay humina, natapos na ang Nigerian civil war.

## Kapanganakan 
* 1993 - Zayn Malik, Ingles na mang-aawit at kasapi ng bandang Britaniko na One Direction

## Kamatayan 
## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
12
Enero 13

Ang **Enero 13** ay ang ika-13 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 352 (353 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1610 - Sinabi ni Galileo Galilei na nakita niya na mayroong buwan pa kinalaman niyang bituin ni Hupiter, na sina Ganymede, Callisto, Io, at Europa
* 1869 - Pambansang pagpupulong ng mga itim na pinuno sa Washington D.C.
* 1915 - Isang lindol sa Avezzano, Italya ay kumitil ng 29,800 na katao.
* 1985 - Isang tren ang sumslpok sa bangin sa Ethiopia, kumikitil ng 428 na katao na ang pinakamalalang kalamidad sa mga trambiya ng Aprika.
* 2001 - Isang lindol ang tumama sa El Salvador, kumitil ng mahgit sa 800.

## Kapanganakan 
* 1967 &ndash; Annie Jones, Australyang aktres

## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
13
Enero 14

Ang **Enero 14** ay ang ika-14 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 351 (352 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1539 – Ang Kuba ay kinuha ng Espanya.
* 1858 - Si Napoleon III ng Pransiya ay nakaiwas sa isang pagtatangkang pagpatay sa kanya.
* 1907 – Isang lindol sa Kingston, Hamayka ay kumitil sa mahigit 1,000 katao.
* 1970 - Ang Diana Ross & The Supremes ay nagtanghal ng huling pagkakataon sa Frontier Hotel- Las Vegas
* 1998 – Isang cargo plane ng Apganistan  ay bumagsak sa bundok sa timog-kanlurang Pakistan na kumitil sa 50 katao.
* 2004 - Ang pambansang watawat ng Georgia ay binago.

## Kapanganakan 
* 1899 - Carlos P. Romulo pambansang alagad ng sining ng Pilipinas sa larangan ng panitikan (namatay 1985).
* 1941 - Faye Dunaway, Amerikanang aktres

## Kamatayan 
* 1978 - Kurt Gödel, matematiko at pilosopo

## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
14
Tatlong Kaharian ng Korea

Ang **Tatlong Kaharian ng Korea** ay ang mga kaharian ng Goguryeo, Baekje at Silla, na sumaklaw sa Tangway ng Korea at Manchuria, sa pagitan ng unang siglo BC at ikapitong siglo AD. Mayroon ding maliliit na kaharian at mga estadong tribo bago at kasabay ng panahon ng Tatlong Kaharian, kinabibilangan ng Gaya, Dongye, Okjeo, Buyeo, Usnan, Tamna, at iba pa.

Ayon sa kaugalian, nagsimula ang panahong ito mula 57 BC, nang ang kahariang Saro (naging Silla nang lumaon) sa timog-silangang bahagi ng tangway ay nagkaroon ng awtonomiya sa ilalim ng imperyong Tsino ng dinastiyang Han. Natamo ng Goguryeo sa hilaga at ang timog ng Ilog Yalu (Ilog Amnok sa wikang Korean) ang kalayaan sa ilalim ng mga Tsino noong 37 BC. Noong 18 BC, dalawang prinsipeng Goguryego ang umalis dahil sa labanan kung sino ang magiging tagahalili, at itinatag ang Baeakje sa timog kanlurang bahagi ng tangway (Seoul sa ngayon), at naging kabisera nito ang Ungjin (Gongju o Chongju sa ngayon) at lumaon inilipat sa Sabi (Puyo sa ngayon) sa timog kanluran ng Seoul. Humiwalay ang kahariang Gaya mula sa Beakje noong unang siglo AD.

Nagsimula ang pagsulong ng Tatlong Kaharian sa katapusan ng dinastiyang Han, sa simula ng ikatlong siglo. Mayroong iisang kultura ang tatlong kaharian. Lumaganap ang Confucianism sa mataas na lipunan ng Korea mula unang siglo AD. Lumaon, ganap itong napalitan ng Buddhism.

Mayroong dalawang kabisera na nagsasalitan ang Goguyeo, ang pinakamalaki sa tatlo. Ang Nangnang (Pyongyang ngayon) at Kungae sa Ilog Yalu. Sa simula, matatagpuan ang pamahalaan sa hangganan ng Tsina, unti-unting sinasakop nito ang malalawak na teritoryo ng Manchuria at nataboy sa wakas ang mga Tsino sa Nangnang noong 313. Nanatili ang implewensyang pangkultura ng mga Tsino hanggang pinagtibay ang Buddhism bilang opisyal na relihiyon noong 372.

Noong ikaapat na siglo, umunlad ang Baekje at nangibabaw sa halos kalahati ng tangway, at katimugang bahagi.

Pinangalanang Silla noong 503, sinakop ng kahariang Saro ang buong kaharian ng Kaya (o Gaya) na nasa kanyang hangganan sa unang bahagi ng ikaapat na siglo. Gumsong (Gyeongju o Kyongju sa ngayon) ang kabisera ng Silla. Naging opisyal na relihiyon ang Buddhism noong 528.

Kaanib ng Tsina, dinastiyang Tang, sinakop ng Sila ang Goguryeo noong 668, pakatapos lamang masakop ang Baekje noong 660. Dito nagsimula ang panahon ng Unified Silla at tinapos ang pahahon ng "Tatlong Kaharian."

Ginamit ang pangalang "Samguk" o "Tatlong Kaharian" sa pamagat na Korean ng mga klasikong kasulatang "Samguk Sagi" at "Samguk Yusa."

Kaurian:Kasaysayan ng Korea
Enero 15

Ang **Enero 15** ay ang ika-15 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 350 (351 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1892 – Inilathala ni James Naismith ang mga palatuntunan sa basketbol.
* 1970 - Natapos na ang digmaang sibil sa Nigeria.
* 1992 - kinilala ng pandaigdigang samahan ang kalayaan ng Slovenia at Croatia.
* 2001 - Ang Wikipedia, isang malayang wiki content encyclopedia ay naisa-online.
* 2005 - Nagpasabog ang isang malubhang solar flare ng mga Rayo ekis sa Sistemang Pang-araw

## Kapanganakan 
* 1929 - Martin Luther King, Jr.

## Kamatayan 
* 1919 - Rosa Luxemburg, Alemang Marxista

## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
15
Enero 16

Ang **Enero 16** ay ang ika-16 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 349 (350 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 27 BC - Ang titulong Augustus ay ibinigay kay Gaius Julius Caesar Octavian ng Senado ng Roma
* 1556 - Si Felipe II ay naging hari ng Espanya.
* 1581 - Ang parlamentaryo ng Inglatera ay ipinagbawal ang Simbahang Katoliko Romano.
* 1707 - Ang parlamentaryo ng Eskosya ay nagbigay-daan sa pagkabuo ng Nagkakaisang Kaharian
* 1777 - Ang Vermont ay nagpahayag ng kalayaan nito sa Bagong York.
* 1906 - Itinatag ang Munisipalidad ng Navotas, inihiwalay mula sa Malabon.

## Kapanganakan 
## Kamatayan 
## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
16
Enero 17

Ang **Enero 17** ay ang ika-17 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 348 (349 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1773 - Si James Cook ay naglayag malapit sa Antartiko.
* 1899 - Inangkin ng Estados Unidos ang Pulo ng Wake.
* 1945 - Sinakop ng mga Sobyet ang guhong lungsod ng Warsaw.
* 1946 - Unang pagpupulong ng Kapulungang Panseguridad ng Mga Bansang Nagkakaisa.
* 1973 - Si Ferdinand Marcos ay naging "Pangulo sa Boung Buhay" ng Pilipinas.
* 1996 - Nagpatong ng pagka-sapi ang Republikang Tseko sa Unyong Europeo.

## Kapanganakan 
* 1922 - Betty White, Amerikanang aktres
* 1964 - Michelle Obama, Unang Ginang ng Estados Unidos

## Kamatayan 
## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
17
Enero 18

Ang **Enero 18** ay ang ika-18 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 347 (348 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari
*1896 - Ang makinaryang Rayo ekis ay unang nagamit.
*1993 - Sa unang pagkakataon, ang lahat ng 50 estado ng Estados Unidos ay ipinagdiriwang si Martin Luther King, Jr..
*2000 - Isang taeng-bituin ang bumagsak sa isang lawa sa Yukon at sa British Columbia sa Canada.
*2002 - Ang digmaang sibil sa Sierra Leone ay natapos.
*2007 - Ang pinakamalakas na bagyo sa United Kingdom sa 17 na taon ay kumitil ng 14 na katao.

## Kapanganakan
*1931 - Chun Doo-hwan, Pangulo ng Timog Korea
*1947 - Takeshi Kitano, Hapones na direktor at aktor
*1955 - Kevin Costner, Amerikanong aktor, direktor, at prodyuser
*1960 - Mark Rylance, Ingles na aktor
*1969 - Dave Bautista, Amerikanong mambubuno at aktor

## Kamatayan
*1747 - Michel Bégon, botanika (Ipinanganak 1667)
*1890 - Amadeo I ng Espanya, Hari ng Espanya (Ipinanganak 1845)
*1936 - Rudyard Kipling, Ingles na may-akda at makata (Ipinanganak 1865)

## Kawing panlabas
*BBC: On This Day

Kategorya:Araw
18
Enero 19

Ang **Enero 19** ay ang ika-19 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 346 (347 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1806 - Kinuha ng Nagkakaisang Kaharian ang Kolonya ng Kabo.
* 1839 - Kinuha ng East India Company ang Timog Yemen.
* 1917 - Isang pagsabog sa Londresang kumitil sa 73 na katao at 400 ang nasugatan.
* 1942 - Ikalkawang Digmaang Pandaigdig: Sinakop ng Hapon ang Myanmar.
* 1949 - Kinilala ng Kuba ang Israel.
* 1966 - Si Indira Gandhi ang naging Punong Ministro ng Indiya.
* 1977 - Unang beses sa kasaysayan na umulan ng niyebe sa Miami, Florida at Bahamas
* 1981 - Ang Estados Unidos at ang mga opisyal sa Iran ay lumagda ng isang pagkakasundo na pakawalan ang 52 na bilangong Amerikano matapos ang 14 na buwan na pagkakakulong.

## Kapanganakan 
* 1839 - Paul Cézanne
* 1946 - Dolly Parton, Amerikanang mang-aawit at aktres

## Kamatayan 
## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
19
Enero 20

Ang **Enero 20** ay ang ika-20 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 345 (346 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1502 - Ang kasalukuyang pinagtatayuan ng Rio de Janeiro ay unang sinaliksik.
* 1841 - Ang pulo ng Hong Kong ay sinaklaw ng Nagkakaisang Kaharian.
* 1885 - Ipinatente ang Sasakyang rodilyo.
* 2001 - Ang pangulo ng Pilipinas na si Joseph Estrada ay pinatalsik ni Gloria Macapagal-Arroyo sa Ikalawang Rebolusyon sa EDSA
* 2001 & 2005 - Si George W. Bush ay unang at ikawalang nanumpa bilang pangulo ng Estados Unidos
* 2009 - Si Barack Obama ay nanumpa bilang pangulo ng Estados Unidos, ang kauna-unahang pangulong Aprikanong Amerikano
* 2017 - Si Donald Trump ay nanumpa  bilang pangulo ng Estados Unidos At Si Mike Pence ng Dating Gobernador ng Indiana At nanumpa bilang pangalawang pangulo ng Estados Unidos

## Kapanganakan 
* 1716 - Carlos III ng Espanya, Hari ng Espanya. (namatay 1788)
*1991 - Ciara Hanna, Amerikanong aktres at modelong Gumanap bilang Gia Moran ng Power Rangers Megaforce at Super Megaforce

## Kamatayan 
* 1819 - Carlos IV ng Espanya, Hari ng Espanya.  (Ipinanganak  1748)

## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
20
Enero 21

Ang **Enero 21** ay ang ika-21 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 344 (345 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1887 - Pinakamaulan na araw sa Australia sa Brisbane
* 1899 - Ipinagtibay ang Constitución política de la República Filipina noong 21 Enero 1899 sa Simbahan ng Barasoain. Matapos ang dalawang araw, itinatag ang republika na pinamunuan ni Aguinaldo.
* 1901 - Itinatag ng Estados Unidos ang pambayang edukasyon sa Pilipinas sa bisa ng ipinasang batas ng Komisyon ng Pilipinas
* 1908 - Ipinagbawal ng Lungsod ng Bagong York ang paninigarilyo ng kababaihan.
* 1921 - Ang partidong Komunista ay naitatag sa Italya.
* 1925 - Naging republika ang Albanya.
* 1981 - Pinakawalan ng mga bilangong Amerikano sa Tehrān matapos mabilango ng 444 na araw.
* 2013 - Si Barack Obama ay Ikalawang nanumpa bilang pangulo ng Estados Unidos dalawang beses

## Kapanganakan 
## Kamatayan 
## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
21
Enero 22

Ang **Enero 22** ay ang ika-22 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 343 (344 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1506 - Ang unang pangkat ng mga Guwardiyang Suwisa ay dumating Batikano
* 1917 - Unang Digmaan Pandaigdig - Ang Pangulo ng Estados Unidos na si Woodrow Wilson ay nanawagan para sa "kalayaan nang walang panalo" sa Europa.
* 1889 - Ang mga pinuno ng anim na kolonyang Australyano ay nagpulong sa Melbourne para mag-usap sa konpederasyon.
* 1957 - Umalis ang Israel sa Tangway ng Sinai.
* 1968 - Ang Apollo 5 ay lumipad dala ang unang Lunar module sa kalawakan.

## Kapanganakan 
* 2004 - Kenzie Patanao, Pilipino at Singapora

## Kamatayan 
* 1901 - Victoria ng United Kingdom
* 1973 - Lyndon B. Johnson, 36th President of U.S.A. (b. 1908)

## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
22
Enero 23

Ang **Enero 23** ay ang ika-23 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 342 (343 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1556 - Ang pinakanakamamatay na lindol sa kasaysayan, ang lindol sa lalawigan ng Shaanxi sa Tsina na ang mga namatay na tao ay umabot sa 830,000 sa nasabing lalawigan.
* 1719 - Ang Prinsipado ng Liechtenstein ay nabuo sa Banal na Imperyong Romano.
* 1899 - Nanumpa si Emilio Aguinaldo bilang Pangulo ng Unang Republika ng Pilipinas.
* 1937 - Sa Moscow, 17 nagungunang Komunista ay nasa isang pagdinig ukol sa isang plota na pinangungunahan ni Leon Trotsky na pabagsakin si Joseph Stalin at patayin ang mga pinuno nito.
* 1973 - Si Pangulo Richard Nixon ay nagpahayag ng kapayapaan sa Biyetnam.

## Kapanganakan 
* 1862 - David Hilbert, Alemang matematiko
* 1897 - Ildefonso Santos pambansang alagad ng sining ng Pilipinas sa larangan ng arkitektura.

## Kamatayan 
* 2021 
** Hal Holbrook, Amerikanong aktor (ipinanganak 1925)
** Larry King, Amerikanong talk-show host (ipinanganak 1933)

## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
23
Enero 24

Ang **Enero 24** ay ang ika-24 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 341 (342 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1862 - Ang Bucharest ay naging kabisera ng Rumanya.
* 1924 - Ang Petrograd' dati'y San Pedrosburgo, Rusya ay pinangalanan muli bilang *Leningrad*. 
* 1943 - Ikalawang Digmaang Pandaigdig: Si Franklin D. Roosevelt at Winston Churchill ay nagpulong sa Casablanca
* 1972 - Ang Hapones na si Sgt. Shoichi Yokoi ay natagpuang nagtatago sa isang kagubatan sa Guam simula pa noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig
* 1984 - Ang mga unang Apple Macintosh ay naglitawan sa mga pamilihan.

## Kapanganakan 
* 1968 - Mary Lou Retton - Amerikanang himasta
* 1986 - Mischa Barton - Amerikanang aktres

## Kamatayan 
* 1965 - Winston Churchill

## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
24
Enero 25

Ang **Enero 25** ay ang ika-25 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 340 (341 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1554 - Ang pagkakatatag ng lungsod ng São Paulo, Brasil
* 1890 - tinapos ni Nellie Bly ang kanyang paglalayag sa boung mundo sa 72 na araw
* 1918 - Ang mga taong Ukranya ay nagpahayg ng paglaya sa Rusyang Bolshevik
* 1919 - Itinatag ang Kapisanan ng mga Bansa
* 1942 - Ang Thailand ay nagpahayag ng digmaan sa Estados Unidos at Nagkakaisang Kaharian
* 1955 - Tinapos ng Unyong Sobyet ang pangdigmaang relasyon nito sa Alemanya
* 1999 - Isang lindol na may 6.0 sa Eskalang sismolohikong Richter ay tumama sa kanlurang Kolombiya na kumitil ng kumulang na 1,000

## Kapanganakan 
* 1902 - Pablo Antonio pambansang alagad ng sining ng Pilipinas sa larangan ng arkitektura (namatay 1975).
* 1933 - Corazon Aquino, Unang Pangulo ng Ikalimang Republika ng Pilipinas.
* 1982 - Noemi, mang-aawit Italya

## Kamatayan 
* 2017 - Mary Tyler Moore, Amerikanong aktres (ipinanganak 1936)

## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
25
Enero 27

Ang **Enero 27** ay ang ika-27 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 338 (339 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 98 - Si Trajan ay naging Emperador ng Roma matapos ang kamatayan ni Nerva.
* 1142 - Ang paghahatol, ay pinaniwalaang hindi makatarugangan ni Heneral Yue Fei ng Dinastiyang Song
* 1888 - Ang National Geographic Society ay naitatag sa Washington, D.C.
* 1996 - Unang ipinahayag ng Alemanya ang Araw ng Pandaigdigang Pag-aalala sa Holocaust
* 2006 - Hindi na itinuloy ng Western Union ang telegrapiya at serbisyong pangkalakalan *(commercial)* na pikikipag-usap

## Kapanganakan 
* 1756 — Wolfgang Amadeus Mozart, kompositor.
* 1859 — Wilhelm II, Emperador ng Alemanya
* 1961 — Yang Mi-gyeong, Koreanong artista na gumanap bilang Lady Han sa Jewel in the Palace.

## Kamatayan 
* 2008 — Suharto, Pangalawang Pangulo ng Indonesia

## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
Kategorya:Enero
Enero 28

Ang **Enero 28** ay ang ika-28 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 337 (338 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1521 - Ang Diet ng Worms ay nagsimula na nagtagal lamang hanggang Mayo 25.
* 1624 - Natagpuan ni Sir Thomas Warner ang kauna-unahang kolonya ng Gran Britanya sa pulo ng San Cristobal.
* 1813 - Ang Pride and Prejudice ay unang nailathala sa Nagkakaisang Kaharian.
* 1916 - Si Louis D. Brandeis ay naging unang Hudyo natanggap sa Korte Suprema ng Estados Unidos.
* 1932 - Ang hukbong Hapones ay umatake sa Shanghai.

## Kapanganakan 
* 1912 - Jackson Pollock, pintor

## Kamatayan 
* 814 - Charlemagne - Europeong mananakop
* 1986 - Mga kamatayan sa *Challenger* (Amerikanong Astronauts):
**Gregory Jarvis
**Christa McAuliffe
** Ronald McNair
** Ellison Onizuka
** Judith Resnik
** Dick Scobee 
** Michael J. Smith

## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
28
Enero 26

Ang **Enero 26** ay ang ika-26 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 339 (340 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1531 - Ang Lisbon, Portugal ay tinamaan ng isang lindol na kumitil sa ilang libong katao.
* 1837 - Ang Misigan ay naging ika-26 na estado ng Estados Unidos.
* 1924 - Ang San Pedrosburgo ay muling pinangalanan bilang Leningrad.
* 1942 - Ikalawang Digmaang Pandaigdig - Ang unang hukbo ng Estados Unidos ay dumating sa Europa sa Hilagang Irlanda
* 1965 - Ang Wikang Hindī ay naging opisyal na wika ng India

## Kapanganakan 
* 1925 - Paul Newman, Amerikanong aktor (d. 2008)
* 1930 - Napoleon Abueva pambansang alagad ng sining ng Pilipinas sa larangan ng Sining biswal.
* 1961 - Wayne Gretzky, Kanadyong hockey player

## Kamatayan 
* 1823 - Edward Jenner
* 2017 - John Hurt, Britiko Aktor Ang Kanyang Pelikula Elephant Man At Harry Potter Movies
* 2020 - Kobe Bryant, Amerikanong basketbolista (b. 1978)

## Kawing panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
26
Enero 30

Ang **Enero 30** ay ang ika-30 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 335 (336 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1649 - Pinugutan ng ulo si Haring Charles I of England
* 1790 - Unang bangka na sinubukan bilang isang lifeboat ay isinagawa sa Ilog Tyne
* 1847 - Ang Yerba Buena, California ay pinangalanan muli bilang San Francisco, California
* 1933 - Nanumpa bilang Kansilyer ng Alemanya si Adolf Hitler
* 1944 - Ikalawang Digmaang Pandaigdig - Lumapag ang mga hukbo ng Estados Unidos sa Majuro

## Kapanganakan 
## Kamatayan 
## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
30
Enero 31

Ang **Enero 31** ay ang ika-31 na araw ng taon sa Kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 334 (335 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1504 - Ibinigay ng Pransiya ang Naples sa Aragon
* 1915 - Unang Digmaang Pandaigdig - Ginamit ng Alemanya ang poison gas laban sa Rusya
* 1929 - Napatalsik si Leon Trotsky sa Unyong Sobyet
* 1930 - Nagsimulang magbenta ng 3M ng mga scotch tape
* 1941 - Naglayag ang Layforce

## Kapanganakan 
* 1941 - Jessica Walter, Amerikanang aktres (namatay 2021)
* 1981 – Justin Timberlake, Amerikanong mang-aawit at aktor

## Kamatayan 
## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
31
Patintero

Ang **harang-taga** o mas kilala sa tawag na **patintero** ay maaring laruin ng tatlo hanggang limang manlalaro sa bawat koponan. Kailangan munang gumuhit ng dalawa o apat na parisukat dipende sa dami ng manlalaro sa bawat koponan bago mag-umpisa ang laro. Dapat ay pantay ang bilang ng miyembro ng bawat kuponan.

Ang bawat kalahok ng isang kupunan ay tatayo sa likod ng mga linyang ginuhit. Ang taya na nakatayo sa linya sa gitna ay maaring tumawid sa mga iba pang linyang ginuhit kaya't napapadali ang pagkakataon na mahuhuli ang kalahok ng kabilang grupo.

Dapat makatawid at makabalik ang mga kalahok ng kabilang grupo na hindi nahuhuli ng tayang grupo. Kapag mayroong nakatawid at nakabalik sa kupunan na hindi nahuhuli ng mga taya ay madaragdagan ng puntos ang kanyang kupunan. Ang mga tumatakbo naman ang magiging taya kung sakaling mayroon isa sa kanila ang mahuli ng kabilang kupunan.

Ang unang kupunan na makakuha sa pinagusapang dami ng puntos ay siyang magwawagi.

Sa **Cebuano**, ito ay tinatawag din na **tubig-tubig**.

Kategorya:Laro
Enero 29

Ang **Enero 29** ay ang ika-29 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 336 (337 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari 
* 1814 - Tinalo ng Pransiya Ang Rusya at Prusya sa Digmaan ng Brienne
* 1856 - Tinatag ni Reyan Victoria ang Victoria Cross
* 1863 - Naganap ang Bear River Massacre
* 1891 - Ang huling Monarkiya ng Hawaii na si Liliuokalani ay naipahayag
* 1996 - Ang La Fenice sa Venice ay nasira ng apoy

## Kapanganakan 
* 1688 - Emanuel Swedenborg, philosopho, theoligico at mistico na sueco.
* 1939 - Germaine Greer, Australyanong manunulat
* 1948 - Cristina Saralegui, Kubanang-Amerikanang talk-show host
* 1962 - Takako Okamura,Japanese mang-aawit,miyembro ng 
* 2004- Daryl Melencion, Pilipino at Australya
Aming

## Kamatayan 
## Kawing Panlabas 
* BBC: On This Day

Kategorya:Araw
29
Ugnayang pampubliko

Ang **ugnayang pampubliko** (Ingles: *public relations*, dinadaglat na PR) ay ang kasanayan ng paghahatid ng mga mensahe sa publiko sa pamamagitan ng media sa panig ng isang kliente, kasama ang intensiyon na baguhin ang mga kilos ng publiko sa pamamagitan ng pag-impluwensiya ng kanilang mga kuru-kuro. Madalas na inihahatid ang mensahe ng mga nagsasanay sa PR ang mga partikular lamang na seksiyon ng publiko ("taga-pakinig"), yayamang kadalasang ibinabahagi ng isang pangkat ng mga tao ang magkakaparehong palagay kaysa ng buong lipunan.

Maraming tao ang pinupuna ang industriya ng PR ukol sa kanyang impluwensiya sa publiko, at ukol sa kanyang minsang di maka-etikang pagkilos sa pagpapatuloy sa piniling mensahe sa ibabaw ng katotohanan. Gayon man, di wastong sabihin ito sa lahat ng nagsasanay sa PR. Di nagtatrabaho ang karamihan sa kanila sa mga malalaki, ahensiyang multinasiyonal, kundi bilang kawani ng mga organisasyon, katulad ng mga kompanya, organisasyong non-profit, at ang mga pambansa at lokal na pamahalaan. Pinupukaw ang interes ng publiko ang karamihan sa kanila para sa kanilang mga kliente o amo sa halip na "pag-inog" sa isang kontrobersiyal na usapin sa pinatagal na panahon. Ang paglilingkod sa malalaking korporasyon at sa mga kilalang naghihimok ng mga usapin sa halip na mga pangkaraniwang mga tao sa industriya ng PR ang pangkalahatang tinututulang "pag-inog" ng mga mamumuna sa industriyang ito, bagaman mayroong malakas na impluwensiya sa usapan ng publiko ang halaga ng "pag-inog" na maaaring bilhin ng puhunang pinansiyal o pampolitika.

Kategorya:Komunikasyon
Kategorya:Etika
*
Manati

Ang mga **manati**. 

Pinaninirahan ng mga manati ang mababaw na tubigan at mga latian sa baybayin ng Hilaga, Gitna, at Timog Amerika, at ng Dagat Karibyano.  Naninirahan ang isang uri ( ang *Trichechus senegalensis*) sa kanlurang baybayin ng Aprika; naninirahan naman ang isa (ang *T. inunguis*) sa silangang baybayin ng Timog Amerika, at ang ikatlo (ang *T. manatus*) sa Mga Kanlurang Indiya sa Dagat Karibyano. Ang manati ng Florida at itinuturing ng ilan bilang hiwalay na uri, subalit itinuturing naman ng Binuong Pamamaraang Kaalamang Pangtaksonomiya (*Integrated Taxonomic Information System* o ITIS) na sub-uri ito ng ito ng *T. manatus*, kaya ito ngayon ang kinaugaliang pagturing. Maaring humaba ito hanggang 4.5 metro (15 talampakan), at namumuhay sa tubig-tabang at tubig-alat. Dati, hinuhuli ang mga ito para sa langis at laman ngunit nasa ilalim ito ngayon ng pangangalagang legal.

Isang nanganganib na uri ang manati ng Kanluran Indiya. Bagaman walang likas na predator o tagapagtugis ang mga ito, pinababa ng paglawak at pagdami ng mga tao ang kanilang likas na tirahan sa mga latian ng mga baybayin, at nasasaktan ng mga propeler ng mga bangkang de-motor ang mga ito. Nakakain din ng mga manati ang ilang kagamitang pangingisda (gaya ng mga kawit, pabigat na mga metal, at iba pa). Hindi naman nakapipinsala ang mga ito sa mga manati maliban ang monopilamentong linya o may isahang hiblang tali. Nakakabara ito sa sistemang dihestibo ng hayop na nagiging sanhi ng onti-onting pagkamatay nito.

Karaniwang nagsasama-sama ang mga manati malapit sa mga plantang pang-enerhiya, na nagpapainit ng tubig. Umaasa ngayon ang mga ito sa hindi likas na pinanggagalingan ng init. Hindi na lumilipat ang mga ito sa mga tubigang may likas na kainitan dahil mayroon na silang palagiang pinagkukunan ng tubig na may init.  Sa Estados Unidos at kamailan lamang, nagsasara na ang mga plantang pang-enerhiya, at dahil nga sa kaalamang umaasa ang mga manati sa mga plantang ito, naghahanap ang Palingkuran ng Isda at Likas na Mailap na mga Buhay ng Estados Unidos (*U.S. Fish and Wildlife Service*) ng paraan kung paano paiinitin ang tubig para sa mga manati.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Sirenia
Kaurian:Duyong
Digmaang Pilipino–Amerikano

Ang **Digmaang Pilipino–Amerikano** na kilala rin bilang **Insureksyong Pilipino** at **Insurhensiyang Tagalog**, ay ang armadong hidwaan sa pagitan ng Unang Republikang Pilipino at ng Estados Unidos na tumagal mula Pebrero 4, 1899 hanggang Hulyo 2, 1902. Ang naturang digmaan ay pagpapatuloy ng pakikibaka ng mga Pilipino para sa kalayaan na nagsimula noong 1896 sa pagsiklab ng Himagsikang Pilipino. Tinutulan ng mga Pilipino ang nakapaloob sa Tratado ng Paris na naglilipat ng pagmamay-ari ng Pilipinas sa Estados Unidos mula sa Espanya upang mawakasan ang Digmaang Espanyol–Amerikano.

Pumutok ang labanan sa pagitan ng kilusan ng Estados Unidos at ng Republikang Pilipino noong Pebrero 4, 1899, na tinaguriang Ikalawanag Labanan ng Maynila. Noong Hunyo 2, 1899, maanyong naghayag ng pakikipagdigma ang pamahalaan ng Republikang Pilipino laban sa Estados Unidos. Ipinahayag naman ng Estados Unidos ang opisyal na pagtatapós ng paghihimagsik noong Hulyo 2, 1902, bagaman may ilan pa ring pangkat ng mga mapaghimagsik na pinamumunuan ng mga dating Katipunero ang nagpatuloy ng pakikipaglaban sa mga puwersang Amerikano ng ilang pang taon. Ang ilan sa mga lider na ito ay si Heneral Macario Sakay, isang dating kasapi ng Katipunan na nanungkulang pangulo ng kanyang ipinahayag na Republikang Katagalugan noong 1902, matapos madakip at manumpa ng katapatan sa Estados Unidos ang pangulo ng Republikang Pilipino na si Emilio Aguinaldo.

Binago ng naturang digmaan ang pangkulturang mukha ng kapuluan, dahil sa pagkasawi ng tinatayang 200,000 hanggang 250,000 Pilipinong sibilyan, pagbuwag sa Simbahang Katolika bilang relihiyon ng estado, at ang pagpapakilala ng wikang Ingles bilang pangunahing wika ng pamahalaan, pag-aaral, kalakaran, pagyayari, at ng mga madunong na mag-anak at indibidwal sa mga susunod na dekada.

## Mga sanggunian
Pilipinoamerikano
Kategorya:Digmaang Pilipino-Amerikano
1944

## Pangyayari 
## Kapanganakan 
### Enero 
]]
]]
* Enero 1
**Abdul Hamid, Pangulo ng Bangladesh
**Omar Hasan Ahmad al-Bashir, Pangulo ng Sudan
* Enero 17 – Françoise Hardy, Pranses na mang-aawit
* Enero 18 – Paul Keating, Ika-24 na Punong Ministro ng Australia

### Pebrero 
* Pebrero 16
**Richard Ford, Amerikanong manunulat
**António Mascarenhas Monteiro, Pangulo ng Cape Verde

### Marso 
* Marso 19 - Said Musa, Punong Ministro ng Belize

### Abril 
]]
* Abril 7 – Gerhard Schröder, dating kanselor ng Germany

### Mayo 
]]
* Mayo 21 – Mary Robinson, Pangulo ng Ireland

### Disyembre 
* Disyembre 2
**Cathy Lee Crosby, Amerikanang aktres (That's Incredible!)
**Ibrahim Rugova, unang Pangulo ng Kosovo (namatay 2006)

## Kamatayan 
]]
* Agosto 1 - Manuel L. Quezon, unang pangulo ng Komonwelt ng Pilipinas (Ipinanganak 1878)
* Oktubre 2 - Julian Felipe, kompositor ng Lupang Hinirang (Ipinanganak 1861)


Kategorya:Taon
Lingguwistika

Ang **lingguwistika** o **linggwistika** (mula Espanyol ), kilala rin sa tawag na **dalubwikaan**, **aghamwika**, o **agwika**, ay ang maagham na pag-aaral sa mga wika ng tao. Sakop nito ang lahat ng mga pagsusuri sa bawat isang bahagi at aspeto ng wika, gayundin sa mga kapaaranan para mapag-aralan sila at magawan ng mga modelo.

Ang ponetika, ponolohiya, morpolohiya, sintaksis, semantika, at pragmatika ay ang mga tradisyonal na disiplina sa ilalim ng lingguwistika. Pinag-aaralan ng mga ito ang mga penomenang nagaganap sa mga sistema ng lingguwistika ng tao: tunog (pati galaw, para sa mga wikang nakasenyas), maliliit na yunit (tulad ng salita at morpema), mga parirala at pangungusap, gayundin ang kahulugan at paggamit.

Tinatawag na mga **dalubwika** o **lingguwista** ang mga taong dalubhasa sa lingguwistika.

## Pagsusuri sa palawikaan 
* Sinkronika at diakronika (*synchronic and diachronic*) - Binabahala ng sinkronika na pag-aaral ng wika ang kanyang anyo sa isang bigay na sandali samantala sinasakop ng diakronika na pag-aaral ang kasaysayan ng isang (grupo ng) wika at ang pagbabago ng kayarian sa paglipas ng panahon.
* Teoretiko at nilapat - Binabahala ng linggwistikang teoretiko ang mga balangkas o sistema para isalarawan ang kanya-kanyang wika at teoriya tungkol sa unibersal na aspekto ng wika samantala ang nilalapat ng linggwistikang nilapat ang mga teoriyang ito sa ibang larangan.
* Kontekstwal at malaya - Binabahala ng linggwistikang kontekstwal kung papaano iangkop ang wika sa mundo: ang kanyang tungkulin sa lipunan, paano ito nakuha, paano ito nilikha at namataan.  Binabahala naman ng malayang linggwistika ang wika para sa kanyang sariling kapakinabangan, maliban sa panlabas na kaugnay na wika.

## Tingnan din 
*Wika
* Buwan ng Wika
* Phono-semantic matching

## Mga sanggunian 
*
Pohjola

Ang **Pohjola** ay isang pook sa mitolohiyang Pinlandes, na tumutukoy sa *Pohja* (Hilaga), bilang direksiyon ng compass, ang Hilagang Lupain (*Northland*) -- ang buong rehiyong polar, at ang mundo ng Kalavela, ang lupain ng Sami.

Sa tunay na buhay, sakop ng Pohjala ang bahagi ng Lapland at ang sinaunang Kainuu. Maari ding isipin na ang Pohjola ay isang pook na gawa-gawa lamang, ang pinanggagalingan ng kasamaan—isang lupaing nakakatakot at napakalamig sa pinakahilaga. Maaring galing sa lugar na ito ang mga sakit at pagyeyelo. Ang Pohjala ang kalaban ng Vainola—ang *lupain ng Kalevala*.

Ayon sa alamat, si Louhi ang Mistress ng Pohjola, isang masamang mangkukulam na may malakas na kapangyarihan. Ginawa ng dakilang panday na si Seppo Ilmarinen ang Sampo ayon sa utos nito at dinala ito sa kanya upang pambayad sa kamay ng kanyang anak sa kasal. Ang Sampo ay isang may mahikang kiskisan ng kasaganaan na gaya ng Cornucopia, na nagbibigay kasaganaan para sa mamamayan ng Pohjoa, ngunit ang takip nito ay isang simbolo ng kaha de yerong selestiyal ng kalangitan, may mga bituing nakabaon, na umiikot sa isang gitnang aksis o haligi ng daigdig. Gusto ring pakasalan ng ibang tahuan ng Kalevala ng mga anak ng Pohjola. Kasama rito ang abenturero na si Lemnikainen at ang dakilang pantas na si Vainamoinen. Humihingi rin ng mga milagro si Louhi nang kagaya ng pagpapanday ng Sampo sa kanila, isa na rito ang pagpana ng Gansa ng Tounela. Kapag natanggap na ang alok na pakasal, ang kasalan at selebrasyon ay gaganapin sa malaking bulwagan ng Pohjola.

Ang pundasyon ng haligi ng daigdig, ang ugat nitong puno ng daigdig, ay matatagpuan, ayon sa mitolohiyang Pinlandes, sa isang dako pagkalagpas ng guhit-tagpuan o abot-tanaw sa hilaga, sa Pohjola. Ang pagpapanday at pagtatago ng Sampo at ng kasaganaan nito ni Louhi sa loob ng malaking bundok sa nakakubling bahagi ng Pohjola; ang pakikibaka at pakikidigma ng mga tao sa timog upang mapalaya ang Sampo at mahuli ito para sa kanilang pangagailangan; at ang pagsira ng Sampo at pagkawala ng pinakamahalang takip (na nagpapahiwatig ng pagkasaria ng puno ng daigdig sa hilagang polo) ang nagsisilbing karamihan ng materyal ng Kalevala.

Kategorya:Mitolohiyang Pinlandes
Richard Stallman

2019]]
Si **Richard Matthew Stallman** (**RMS**; ipinanganak noong Marso 16, 1953) ay isang Amerikanong siyentipiko at aktibistang nagtatag ng kilusan para sa malayang software, ang proyektong GNU, ang Free Software Foundation, at ang Liga para sa Kalayaan ng Programming. Siya ang nagimbento ng kaisipang *copyleft* upang ipagsanggalang ang mga mithiin ng kilusang ito, at panatilihin ang kaisipan nito sa malawakang paggamit ng *GNU General Public License* (GPL) para sa *software*.

Bilang isang natatanging programmer, isinulat niya ang maraming software kabilang ang GNU Emacs, GNU C Compiler, at GNU Debugger. Nagsimula siya sa GNU Project noong Enero 5 1984 at itinatag niya ang Free Software Foundation noong Oktubre 1985.

Sumasalungat siya sa di-malayang software, at nagsasalita alang-alang sa malayang software.

Marunung siya ng wikang Ingles, Pranses, Espanyol, at kaunting Indonesian.

## Mga panlabas na kawing 
* Pansariling Home Page ni Richard Stallman (sa Ingles)
* Interview (orihinal)
* Bakit Walang Dapat Magmay-ari ng Program (orihinal)
* Mga Nakalilitong Salita at Parirala na mas Mabuting Iwasan (orihinal)

Kategorya:Free Software Foundation
Kategorya:Agham pangkompyuter
Kategorya:Mga Amerikanong Hudyo
Kategorya:Malayang software
Europa

Ang **Europa** ay isa sa pitong kontinente ng daigdig. Matatagpuan sa silangan ng Europa ang mga Kabundukang Ural at Caucasus, ang Ilog Ural, ang Dagat Caspian, ang Dagat Itim, ng mga daluyan ng tubig na nag-uugnay sa Dagat Itim at Dagat Egeo. Sa hilaga naman, katabi ng Europa ang Karagatang Artiko at ng iba pang mga anyong-tubig. Ang Karagatang Atlantiko ay nasa kanluran naman ng Europa at ang Dagat Mediteraneo ay nasa timog ng kontinente na ito samantalang ang iba pang mga parte ng Dagat Itim ay matatagpuan sa timog-silangan at ang iba pang daluyan ng tubig. Subalit, ang mga hangganan ng Europa ay na impluwensiyahan ng mga sanhing may kinalaman sa politika at kultura ng rehiyon.

Ang Europa, base sa laki at lawak ng lupain, ay ang pangalawang pinakamaliit na kontinente sa mundo na mayroong 10,180,000 kilometrong kuwadrado. Ang mga lupain ng Europa ay ang mga bumubuo ng mahigit 2% ng mundo at mahigit 6.8% ng mga lupain ng mundo. Ang Rusya ay ang pinamalaking bansa sa Europa kung pagbabasehan sa lawak at laki ng lupain at ang Banal na Lungsod ng Vaticano ay ang pinakamaliit.

Ang Europa ay isa ring kontinente ng kasaysayan sapagkat ito ang itinuturing na ang lugar na kapanganakan ng kulturang Kanluranin at dito rin lumaki at lumago ang mga makalumang sibilisasyon ng Sinaunang Roma at ng Sinaunang Gresya. May malaking ginanap na papel ang kontinente ng Europa sa kasaysayan na mapapatunayan sa mga pangyayari at mga naganap rito noong mga iba't ibang panahon na nakalipas. Mapapatunayan ito sa mga ika-14 at ika-16 na siglo na ang Europa ay may malaking ginanap sa kolonyalismo ng mga iba't ibang parte ng mundo. Ang Unang Digmaang Pandaigdig at ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig ay nakasentro rin sa Europa. Sa Digmaang Malamig naman, ang Europa ay hinati sa dalawang parte, ang isa na panig sa NATO at isa sa Unyong Sobyet. Sa taong 1991 naman nagawa ang organisasyong Unyong Europeo na naglalayong pagkaisahin ang buong kontinente. Sa heograpiya, ang Ukranya ay ang pinakamalaking bansa sa Europa ayon sa lugar at ang pinaka-kultural, linguistically at etnikong magkakaibang.

## Mga teritoryo ng mga Bansa sa Europa at rehiyon
## Mga Larawan ng Europa
thumb|300px|left|Rehiyon ng Europa
thumb|center|Europa 1000

## Mga sanggunian
* http://simple.wikipedia.org/wiki/Europe

## Tingnan din
*Kanlurang Europa
*Gitnang Europa
*Silangang Europa
*Unyong Europeo
*Unyong Paneuropeo
*Kultura ng Europa
*Kasaysayan ng Europa

## Sipian 
### Biblyograpya 
### Talababa 
Kategorya:Mga kontinente
Free Software Foundation

Ang **Free Software Foundation** (**FSF**) ay isang di-kumikitang samahan na tinatag noong Oktubre 1985 ni Richard Stallman upang suportahan ang kilusang malayang software (libre na nangangahulugang kalayaan), at partikular ang proyektong GNU.

Ang FSF ang pangunahing organisasyon na nag-iisponsor ng Proyektong GNU. Ang FSF ay tumatanggap ng napakaliit na pampondo mula sa mga korporasyon o mga foundation na nagbibigay-gawad. Umaasa sila sa mga suporta ng mga taong na sumusuporta sa misyon ng FSF na mapanatili, maprotektahan at maisulong ang kalayaan na gamitin, pag-aralan, kopyahin, modipikahin at muling maipamahagi ang software ng kompyuter, at maipagtanggol ang mga karapatan ng mga gumagamit ng Malayang Software.

Pangulo at ama nito si Richard Stallman at si Peter Brown ang tagaganap na patnugot.

Sinulat nila ang GNU General Public License, GNU Lesser General Public License, at GNU Free Documentation License.

## Mga patnugot 
* Geoffery Knauth, Senior Software Engineer sa SFA, Inc.
* Lawrence Lessig, Propesor ng Batas sa Unibersidad ng Stanford
* Eben Moglen, Propesor ng Batas at Kasaysayan ng Batas sa Unibersidad ng Columbia
* Henri Poole, Nagtatag ng CivicActions
* Richard Stallman, Nagtatag ng FSF at ang proyektong GNU at may-akda ng GNU GPL, Bersyon 1 at 2.
* Gerald Sussman, Propesor ng Agham Pangkompyuter sa Massachusetts Institute of Technology.

## Mga kawing panlabas 
* https://www.fsf.org/
**List of free GNU/Linux distributions endorsed by the Free Software Foundation
**List of free non-GNU distributions endorsed by the Free Software Foundation
Kategorya:Free Software Foundation
Kategorya:Malayang software
Agham pampolitika

Ang **agham pampolitika** o **dalubbanwahan** (Aleman: *politikwissenschaft*, Kastila, Portuges: *ciencia politica*, Ingles: *political science*) ay isang disiplina ng agham panlipunan tungkol sa pag-aaral sa politika, sa pag-aaral ng estado, nasyon, pamahalaan, politika at patakaran ng pamahalaan. Binigyan ito ng kahulugan ng Aristoteles bilang ang pag-aaral ng estado. Kasangkot nito ang pag-aaral sa kayarian  at proseso sa pamahalaan - o anumang kaparehong sistema na sinusubukang tiyakin ang katiwasayan, di pagkiling, at ang pagsasara sa kabila ng isang malawak na sakop ng mga panganib at pagpasok sa isang malawak na sakop ng mga karaniwan para sa kanilang mga nasasakupan. Bilang isang resulta, maaaring pag-aralan ng mga siyentipikong pampolitika ang institusyong lipunan katulad ng korporasyon, unyon, simbahan, o ibang mga organisasyon na malapit sa kayarian at proseso ng pamahalaan sa pagkasalimuot at interkoneksiyon. 

Unang binansagan ni Herbert Baxter Adams, isang propesor sa kasaysayan sa Pamantasan ng John Hopkins, noong 1880 ang salitang "agham pampolitika".

Ang agham pampolitika ay madalas hinahati-hati sa mga natatanging sub-disiplina na ang lahat ng mga ito ay bumubuo ng disiplina:
* teoriyang pampolitika
* politikang mapaghambing
* pampublikong pangangasiwa
* pandaigdigang ugnayan
* pampublikong batas
* pamamaraang pampolitika

Ang teoriyang pampolitika ay lalong nangangasiw sa mga klasikong palaisip gaya nina Aristoteles, Niccolò Machiavelli, Cicero, Platon, at iba pa. Ang politikang paghahambing ay ang agham ng paghahambing at pagtuturo ng iba-ibang uri ng mga saligang batas, kalahok sa politika, lehislatibo at mga katuwang na disiplina, lahat sila mula sa pananaw sa loob ng estado. Isa sa mga pinakapopular na pagaaral ng Agham Pampolitka ay ang Araling Pangmundo. Ito din ay puedeng tawagin na Relasyon Pang-Internasyonal o Pampolitikang Pangmundo. Ito ang pakikipagtalastasan sa mga ugnayan sa pagitan ng mga nasyon-estado pati na rin ang mga samahang intergovernmental at transnasyonal.

## Kasaysayan ng agham pampolitika
Nahuli mang makilala ang agham pampulitika bilang hiwalay na larangan sa disiplina ng agham panlipunan, ang pagsusuri ng kapangyarihang pampulitika at ng mga epekto nito sa kasaysayan ay nagaganap na sa loob ng maraming siglo. Sa kabila nito, mapapansin na ang terminong “agham pampulitika” ay madalas na nasasangkot at napagpapalit sa pag-aaral ng “pilosopiyang pampulitika”. Malinaw rin na maraming disiplina ang nauna sa modernong pag-aaral na ito. Kabilang dito ang disiplina ng moral na pilosopiya, ekonomiyang pampulitika, teolohiyang pampulitika, kasaysayan, at iba pang pag-aaral na may kinalaman sa normatibong pagpapasya ng nararapat (o ang sinaunang ideya ni Plato ng *what ought to be*) at pagsisiyasat ng mga katangian at tungkulin ng isang ideyal na estado. Ang kabuuang saklaw ng agham pampulitika ay nagaganap sa buong mundo sa ilang partikular na disiplina, ngunit maaari ring may kakulangan pa sa ibang partikular na aspeto ng termino.

## Mga sanggunian 
*
Kategorya:Politika
Sosyolohiya

(1798–1857)]]
Ang **sosyolohiya** o **dalub-ulnungan** (Aleman: *soziologie*, Kastila, Portuges: *sociologia*, Ingles: *sociology*) ay isang 
agham panlipunan na tumutuon  pag-aaral ng mga panlipunang paguugaling-tao, mga hulwaran ng panlipunang kaugnayan, panlipunang pagkapakikiugnayan, mga aspetong kasama ng  kalinangan sa pang-araw-araw na buhay, at alituntunin ng lipunan at mga proseso na binibigkis at hinihiwalay ang mga tao hindi lamang bilang mga indibiduwal kundi bilang kasapi ng mga samahan, pangkat, at institusyon. Gumagamit ito ng maraming pamamaraan ng masiring pagsisiyasat at kritikal na pagsusuri upang bumuo ng kaalaman tungkol sa panlipunang kaayusan at panlipunang pagbago.  Samantalang ang ilang dalubulnong ay nagsasagawa ng pananaliksik na maaaring tuwirang ilapat sa panlipunang patakaran at kapakanan, ang iba ay pangunahing nakatuon sa paglinang at pagpapadalisay ng pangunahing pagkakaunawa sa mga takbong panlipunan. Ang paksa ay maaaring saklaw mula sa pinakamaliit na antas na pagsusuri ng lipunan (i.e. ng indibidwal na pakikipag-ugnayan) hanggang sa pangmalawakang pagsusuri (tulad ng mga. ng mga panlipunang samaugnayan at panlipunang kaayusan).

Tinatawag ito, sa isang kahulugan, sa isang tiyak na aklat, bilang ang pag-aaral sa mga buhay na panlipunan ng mga tao, grupo, at lipunan. Interesado ang sosyolohiya sa ating pag-uugali bilang mga nilalang na marunong makisama; sa ganitong paraan sinasakop ng nagustuhang larangan sa sosyolohiya mula sa pagsusuri ng maiikling pakikitungo sa pagitan ng hindi magkakilalang indibiduwal sa daan hanggang sa pag-aaral ng takbo ng pandaigdigang lipunan.

## Mga sanggunian
*
Kategorya:Agham pampolitika
Mitolohiya

Ang **mitolohiya** ay isang halos magkakabit-kabit na kumpol ng mga tradisyonal na kuwento o mito (Ingles: *myth*), mga kuwento na binubuo ng isang partikular na relihiyon o paniniwala.  Karaniwang tinatalakay ng mga kuwentong mito ang mga diyos at nagbibigay ng mga paliwanag hinggil sa mga likas na kaganapan.  Halimbawa na ang kung paano nagkaroon ng hangin o mga karagatan.  May kaugnayan ang mitolohiya sa alamat at kuwentong-bayan. 

Ang isa sa mga sikat na mitolohiya ay ang mitolohiya ng mga Griyego o ang tinatawag na mitolohiyang Griyego. Ilan sa mga sikat na tauhan sa mitolohiya ng mga Griyego ay ang mga diyos na sina Zeus, Aphrodite, Athena, at iba pa.

## Mga sanggunian 
*
Telekomunikasyon

thumb|Isang antena sa Raisting, Bavaria, Alemanya para sa komunikasyon sa mga satelayt
[thumb|Isang pagguhit mula sa [Proyektong Opte na nagpapakita ng mga iba't-ibang daanan sa isang bahagi ng Internet]]
Ang **telekomunikasyon** (mula sa espanyol *Telecomunicación*) ay ang ekstensiyon o dugtong na pangkomunikasyon sa ibabaw ng malayong distansiya. Sa pagsasanay, kinikilala nito na maaaring may mawala sa proseso; dahil dito sinsakop ng katagang 'telekomunikasyon' ang lahat ng anyo ng distansiya at/o pagbabago ng orihinal na mga komunikasyon, kabilang ang radyo, telegrapiya, telebisyon, telepono, komunikasyong pangdatos at pagnenetwork ng kompyuter.

Ang elemento ng isang sistema ng telekomunikasyon ay ang tagapagdala, tagapagpadala, o transmiter, isang tagapamagitan o midyum (linya) at marahil isang kanal na nakapataw sa tagapamagitan (tingnan ang *baseband* at *broadband*, gayon din ang pagmumultipleks), at tagatanggap o *receiver*. Isang kagamitan ang tagapadala na pinapalitan ang anyo o ini-*encode* ang isang mensahe sa isang pangyayaring pisikal; ang *signal*. Pinapalitan o pinapababa ng tagapamagitan, sa pamamagitan ng kaniyang pisikal na kalikasan, ang signal sa kanyang dinadaanan mula sa taga-padala hanggang sa taga-tanggap. May mekanismong pang-decode ang taga-tanggap na may kakayahang makuhang muli ang mensahe sa loob ng mga tiyak na hangganan sa pagbaba ng signal. Sa ibang mga kaso, ang mata o tenga ng tao ang huling "tagatanggap" (o sa ibang di pangkaraniwang kaso ang ibang pandamang bahagi ng katawan) at ginawa ng utak ang pagkuha muli ng mensahe (tingnan ang sikoakustiko.)

Maaari na ang telekomunikasyon ay *point-to-point* (mula sa isang tuldok papunta sa isa pang tuldok), *point-to-multipoint* (mula sa isang tuldok papunta sa maraming mga tuldok), o pamamahayag, na isang partikular na anyo ng *point-to-multipoint* na pumupunta lamang mula sa mga tagapadala hanggang sa mga tagatanggap.

Isa sa mga ginagampanan ng inhinyero sa telekomunikasyon ang pagsusuri ng pisikal na katangian ng mga linya o midyum ng transmisyon, at ang estadistikang katangian ng mga mensahe upang idibuho ang pinaka-epektibong mekanismo sa pag-*encode* at pag-*decode*.

Kapag ang mga sistema ay dinibuho upang makipagkomunikasyon sa pamamagitan ng mga pandamang bahagi ng katawan ng tao (kadalasan ang paningin o pandinig, kailangan bigyan pansin ang pisyolohikal at sikolohikal na mga katangian ng persepsiyon ng tao. Mayroon mahalagang implikasyon ito sa ekonomiya at sinasaliksik ng mga inhinyero kung ano ang sira na maaaring ipahintulot sa signal na sa kabila noon hindi naaapektuhan ng masama ang pagkita at pagdinig nito.

Kategorya:Komunikasyon