open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Estasyon ng PITX

Ang **estasyong PITX**, na kilala rin bilang **estasyong Asia World**, ay isang estasyon na matatagpuan sa LRT Line 1 (LRT-1) system sa Parañaque.  Ito ay bahagi ng LRT-1 South Extension Project.  Matatagpuan sa pagitan ng Manila-Cavite Expressway (CAVITEX) at Kennedy Road, at magkakaugnay ito sa Parañaque Integrated Terminal Exchange (PITX).

Ang estasyong Asia World ay ang pangatlong estasyon para sa mga tren na patungong Fernando Poe Jr., at ikadalawamput-tatlong estasyon para sa mga tren na patungong Dr. Santos.

## Kasaysayan 
Ang istasyon ng Asia World ay unang binalak bilang bahagi ng Line 1 South Extension plan, na humihiling ng halos nakataas na extension na humigit-kumulang 11.7 kilometro (7.3 mi).  Ang extension ay magkakaroon ng 8 istasyon ng pasahero na may opsyon para sa 2 susunod na istasyon (Manuyo Uno at Talaba).  Ang proyekto ay unang inaprubahan noong Agosto 25, 2000, at ang pagpapatupad ng kasunduan para sa proyekto ay naaprubahan noong Enero 22, 2002. Gayunpaman, ang konstruksyon para sa extension ay paulit-ulit na naantala hanggang sa ang proyekto ay na-shelve pagkaraan ng mga taon.

Ang mga plano para sa southern extension project ay sinimulan muli noong 2012 sa panahon ng ikalawang administrasyong Aquino at inaasahang magsisimula sa pagtatayo noong 2014, ngunit naantala dahil sa mga isyu sa right-of-way.  Naresolba ang mga isyu noong 2016 at nagsimula ang proyekto noong Mayo 4, 2017. Samantala, nagsimula ang mga construction work sa south extension noong Mayo 7, 2019, matapos ma-clear ang mga right-of-way acquisition.

Noong Nobyembre 15, 2024, pinasiyaan ng pangulong Marcos ang unang bahagi ng extension patungong Cavite at binuksan na ito sa publiko kinabukasan. Ito ay kasama sa LRT-1 Cavite Extension

## Pagkakaayos ng Estasyon 
## Mga kalapit na lugar 
Ang istasyon ay binalak na magsilbing koneksyon sa intermodal Parañaque Integrated Terminal Exchange (PITX).  Matatagpuan din sa malapit ang Hotel Sogo Macapagal, iba't ibang condominium, at mga subdivision ng Marina Bay Town, lahat sa Asiaworld.

Asia World
Estasyon ng Dr. Santos

Ang **estasyong Dr. Santos** ay isang estasyon ng Light Rail Transit (LRT) na matatagpuan sa LRT Line 1 (LRT-1) system sa Parañaque.  Ito ay bahagi ng LRT-1 South Extension Project.  Matatagpuan ang istasyon sa pagitan ng Dr. Santos Avenue (kung saan nagmula ang pangalan nito, na ipinangalan mismo sa dating gobernador ng Rizal na si Arcadio Santos), CAVITEX–C-5 Link at C-5 Extension sa Parañaque, ilang daang metro sa likod ng SM City Sucat. Ito ay magsisilbing timog na hangganan ng linya hanggang sa pagbubukas ng Estasyon ng Niog sa taong 2031.

## Kasaysayan 
Ang istasyon ng Dr. Santos ay unang binalak bilang bahagi ng Line 1 South Extension, na humihiling ng halos nakataas na extension na humigit-kumulang 11.7 kilometro (7.3 mi).  Ang extension ay magkakaroon ng 8 istasyon ng pasahero na may opsyon para sa 2 susunod na istasyon (Manuyo Uno at Talaba).  Ang proyekto ay unang naaprubahan noong Agosto 25, 2000 at ang pagpapatupad ng kasunduan para sa proyekto ay naaprubahan noong Enero 22, 2002. Gayunpaman, ang konstruksyon para sa extension ay paulit-ulit na naantala hanggang sa ang proyekto ay nai-shelf pagkaraan ng mga taon.

Ang mga plano para sa southern extension project ay sinimulan muli noong 2012 sa panahon ng ikalawang administrasyong Aquino at inaasahang sisimulan ang pagtatayo noong 2014 ngunit naantala dahil sa mga isyu sa right of way.  Nalutas ang mga isyu noong 2016 at nagsimula ang proyekto noong Mayo 4, 2017. Samantala, nagsimula ang mga construction work sa south extension noong Mayo 7, 2019 matapos ma-clear ang right-of-way acquisition.

Noong Nobyembre 15, 2024, pinasiyaan ng pangulong Marcos ang unang bahagi ng extension patungong Cavite at binuksan na ito sa publiko kinabukasan.

## Pagkakaayos ng Estasyon 
## Mga link sa transportasyon 
Matatagpuan ang istasyon ng Dr. Santos sa tabi ng under-construction intermodal transport terminal na mapupuntahan sa pamamagitan ng Dr. Santos Avenue, na mag-accommodate sa mga pampublikong transportasyong mode tulad ng mga jeepney, bus, taxi, at tricycle.

Dr. Santos
Estasyon ng Ninoy Aquino

Ang **estasyong Ninoy Aquino** ay isang estasyon ng Light Rail Transit (LRT) na matatagpuan sa LRT Line 1 (LRT-1) system sa Santo Niño sa Parañaque.  Ito ay bahagi ng LRT-1 South Extension Project. Ang istasyon ay itinayo sa ibabaw ng Ninoy Aquino Avenue, na ipinangalan kay dating Senador Ninoy Aquino, at matatagpuan sa silangang pampang ng Parañaque River.

Magsisilbing pangalawang estasyon para sa mga tren na patungong Fernando Poe Jr., at ikadalawamput-apat na estasyon para sa mga tren na patungong Dr. Santos.

## Kasaysayan 
Unang binalak ang estasyong Ninoy Aquino bilang bahagi ng Line 1 South Extension na plano, na humihiling ng halos nakataas na extension na humigit-kumulang 11.7 kilometro (7.3 mi). Ang extension ay magkakaroon ng 8 istasyon ng pasahero na may opsyon para sa 2 susunod na istasyon (Manuyo Uno at Talaba).  Ang proyekto ay unang inaprubahan noong Agosto 25, 2000 at ang pagpapatupad ng kasunduan para sa proyekto ay naaprubahan noong Enero 22, 2002. Gayunpaman, ang konstruksyon para sa extension ay paulit-ulit na naantala hanggang sa ang proyekto ay nai-shelf pagkaraan ng mga taon.

Ang mga plano para sa southern extension project ay sinimulan muli noong 2012 sa panahon ng Aquino administration at inaasahang sisimulan ang konstruksiyon noong 2014, ngunit naantala dahil sa mga isyu sa right of way.  Nalutas ang mga isyu noong 2016 at nagsimula ang proyekto noong Mayo 4, 2017.

Noong Nobyembre 15, 2024, pinasiyaan ng pangulong Marcos ang unang bahagi ng extension patungong Cavite at binuksan na ito sa publiko kinabukasan.

## Mga kalapit na palatandaang pook 
Ang istasyon ay malapit sa Global Airport Business Park Gate 1 sa kahabaan ng Ninoy Aquino Avenue at iba pang air cargo logistics provider warehouse tulad ng F2 Logistics.  Ang istasyon ay malapit din sa Terminal 1 ng Ninoy Aquino International Airport, Duty Free Philippines Store, Parañaque Cathedral, barangay La Huerta, at Gedcor Square Building, na karamihan sa mga nangungupahan ay mga kumpanyang nagpapasa.  Madali rin itong mapupuntahan sa mga institusyong pang-edukasyon tulad ng Parañaque Science High School, Santo Niño National High School, La Huerta Elementary School, at Polytechnic University of the Philippines Parañaque, Parañaque Central Post Office, at ang mga residential area ng Barangays Santo Niño at La Huerta  sa Parañaque.  Ito ang nag-iisang istasyon sa kahabaan ng Ninoy Aquino Avenue bago ito tumawid sa Dr. Santos Avenue.

## Pagkakaayos ng Estasyon 
Ninoy Aquino
Soufflé

Ang ***soufflé*** o **suple** ay isang putahe ng inihurnong itlog na nagmula sa Pransiya noong unang bahagi ng ika-18 siglo. Pinagsasama sa iba pang mga sangkap, maaari itong ihain bilang malinamnam na ulam o matamis na panghimagas. Ang salitang *soufflé* ay ang nagdaang partisipyo ng , isang pandiwa sa Pranses, na ang ibig sabihin ay humiphip, huminga o magpapintog.

## Kasaysayan
Ipinapalagay na si Vincent La Chapelle, isang Pranses na maestrong kusinero, ang unang nagbanggit ng *soufflé* noong unang bahagi ng ikalabingwalong siglo.

## Sangkap at paghahanda
Tipikal na inihahanda ang mga suple mula sa dalawang pangunahing sangkap: 
# isang pinalasang *crème pâtissière* (kastard), bilang saligan
# mga puti ng itlog na binati hanggang may malambot na tuktok prutas, beri, tsokolate, saging at limon para sa mga supleng panghimagas.

Karaniwang inihuhurno ang suple sa ramekin o suplehan: ang mga ito ay makintab, bilog at porselanang lalagyan na may ilalim na patag at walang kintab, mga gilid na patayo o halos patayo at inukit na gilid sa labas. Maaaring pahiran ang ramekin, o iba pang lalagyang panghurno, ng kaunting mantikilya para hindi dumikit ang suple. o ipares sa sorbetes. Kapag naihain, maaaring butasan ang ibabaw ng suple gamit ang kubyertos upang maihati ito sa mga pirasong pang-indibidwal.
## Mga sanggunian 
Kategorya:Lutuing Pranses
Salukara

Ang **salukara** ay isang uri ng pankeyk ng mga Waray sa Silangang Samar, Pilipinas. Gawa ito sa galapong (o harinang  malagkit), gata, asukal, at tubig, ang parehong mga sangkap sa paggawa ng keyk na tinatawag na bibingka. Karaniwang ginagamit ang tuba bilang pampaalsa, na nagpapaasim nang kaunti sa mga pankeyk, pero maaari itong palitan ng karaniwang lebadura. Niluluto ang mga ito sa kawali o luwad na palayok na, ayon sa tradisyon, nilagyan ng mantika ng baboy o sinapinan ng dahon ng saging. Karaniwan itong inaalmusal o  minemeryenda*.*

## Paglalarawan 
Ang salukara ay isang Pilipinong pankeyk na gawa sa galapong, o giniling na bigas. Maaaring gamitin ang katutubong bigas, na karaniwang may mas banayad na amoy kumpara sa mga komersiyal na baryante. Para naman sa pampaalsa, karaniwang ginagamit ang simpleng lebadura, habang ang iba naman ay gumagamit ng tuba. Niluluto ito sa kawali na may taba ng baboy. Pagkatapos, sinasapinan ito ng dahon ng saging. Kalasa ito ng bibingka, na may bahid ng puto. Naikumpara na ito sa mga Amerikanong pankeyk.

## Tingnan din 
* Puto
* Kakanin

## Mga sanggunian 
Kategorya:Panghimagas ng Pilipinas
Mansa Musa

Si **Mansa Musa**  (naghari   ) ay ang ikasiyam na  *Mansa* ng Imperyong Mali, na umabot sa tuktok ng teritoryo nito noong panahon ng kanyang paghahari. Ang paghahari ni Musa ay madalas na tinuturing na tugatog ng kapangyarihan at pagkaprestihiyoso ng Mali.

Siya ay lubhang mayaman; ito ay iminungkahi na siya ang pinakamayamang tao sa kasaysayan,  ngunit ang lawak ng kanyang aktwal na kayamanan ay hindi alam nang may anumang katiyakan. Napag-alaman mula sa mga lokal na manuskrito at salaysay ng mga manlalakbay na ang kayamanan ni Mansa Musa ay pangunahin nang nagmula sa Imperyong Mali na kumokontrol at nagbubuwis sa kalakalan ng asin mula sa hilagang mga rehiyon at lalo na mula sa gintong minahan sa mga rehiyong mayaman sa ganitong mineral sa timog: kabilang dito ang Bambuk, Wangara, Bure, Galam, Taghaza at iba pang mga kaharian sa loob ng maraming siglo. Sa loob ng napakahabang panahon, ang Mali ay lumikha ng isang malaking reserba ng ginto. Ang Mali ay pinaghihinalaang kasangkot din sa pangangalakal ng maraming kalakal tulad ng garing, alipin, pampalasa, seda, at keramika. Gayunpaman sa kasalukuyan, kakaunti ang nalalaman tungkol sa lawak o mekanika ng mga pagpapalitang ito.   Sa panahon ng pag-akyat ni Musa sa trono, ang Mali sa malaking bahagi ay binubuo ng teritoryo ng dating Imperyo ng Ghana, kung saan sinakop ito ng Mali. Ang Imperyo ng Mali ay binubuo ng lupain na bahagi ngayon ng mga bansang Guinea, Senegal, Mauritania, Gambia, at modernong estado ng Mali . 

Nagpunta si Musa sa Hajj sa Mecca noong 1324, naglalakbay kasama ang napakalaking tauhan at isang malawak na suplay ng ginto. Sa paglalakbay, gumugol siya ng mga ilang oras sa Cairo, kung saan ang kanyang marangyang pagbibigay ng regalo ay sinasabing kapansin-pansing nakaapekto sa halaga ng ginto sa Ehipto at nakakuha ng atensyon ng mas malawak na mundo ng mga Muslim. Pinalawak ni Musa ang mga hangganan ng Imperyong Mali, lalo na ang pagsasama ng mga lungsod ng Gao at Timbuktu sa teritoryo nito. Naghangad siya ng mas malapit na kaugnayan sa iba pang bahagi ng mundong Muslim, partikular na sa Mamluk at mga sultanatong Marinid. Tumanggap siya ng mga iskolar mula sa mas malawak na mundo ng mga Muslim upang maglakbay sa Mali, tulad ng makatang Andalusyanong si Abu Ishaq al-Sahili, at tumulong na itatag ang Timbuktu bilang sentro ng kaalamang Islam. Ang kanyang paghahari ay nauugnay sa maraming mga proyekto pagdating sa pag-unlad ng imprastraktura, kabilang ang bahagi ng Djinguereber Mosque sa Timbuktu.

## Mga pananda
## Mga sanggunian
Kategorya:Kasaysayan ng Aprika
Lawrence Wong

Si **Lawrence Wong Shyun Tsai**  (ipinanganak noong 18 Disyembre 1972) ay isang politikong taga-Singapor, ekonomista at dating lingkod-bayan na nagsisilbi bilang ika-apat na punong ministro ng Singapore mula noong 15 Mayo 2024 at ang ministro para sa pananalapi mula noong 2021. Isang miyembro ng namumunong ''People's Action Party'' (), siya ay naging Kasapi ng Parlamento (MP) na kumakatawan sa dibisyong Limbang ng Marsiling–Yew Tee GRC mula noong 2015, at dati sa dibisyong Boon Lay ng West Coast (o Kanlurang Baybayin GRC sa pagitan ng 2011 at 2015.

Kasamang tagapangulo si Wong sa isang komiteng maramiang-ministeryo na itinatag ng gobyerno noong Enero 2020 para pamahalaan ang pandemya ng COVID-19 sa Singapore. Bilang Ministro ng Pananalapi, pinangasiwaan niya ang unti-unting pagtaas ng Goods and Services Tax (GST, o ) na itinaguyod ng gobyerno ni Lee Hsien Loong – 8% noong 2023 at 9% noong 2024, mula sa 7% na itinakda mula noong 2007. Noong Abril 2022, napili siya bilang pinuno ng pangkat ng ikaapat na henerasyon ng PAP, na inilagay siya sa linya bilang maliwanag na kahalili ni Lee. Nangako si Wong sa opisina ng Deputadong Punong Ministro ng Singapore noong 13 Hunyo 2022, na naglilingkod kasama ni Heng Swee Keat. Noong 26 Nobyembre 2022, hinirang si Wong sa bagong likhang posisyon ng Deputadong Pangkalahatang Kalihim ng PAP.

## Mga pananda
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Punong Ministro ng Singapore
Kategorya:Ipinanganak noong 1972
Margie Moran

Si **Maria Margarita Roxas Moran-Floirendo** (ipinanganak noong 15 Setyembre 1953), kilala bilang si **Margie Moran**, ay isang Pilipinang beauty queen, aktres, at tagapagtaguyod ng kapayapaan na siyang naging pangulo ng Ballet Philippines at dating nanungkulan bilang tagapangulo ng Sentrong Pangkultura ng Pilipinas. Kilala rin siya sa kanyang pagkapanalo ng pangalawang korona ng Miss Universe para sa Pilipinas bilang Miss Universe 1973.

## Buhay at pag-aaral 
Ipinanganak si Maria Margarita Roxas Moran noong 15 Setyembre 1953 sa mga magulang na sina Francis Gonzalez Morán, isang abogado, at Rosario McIlvain Roxas. Ang kanyang ama ay anak ng Punong Mahistrado na si Manuel Morán at ni Nieves Gonzalez de Morán, na siyang apo ni Don Francisco Gonzalez y Reinado na siyang may-ari ng Hacienda Esperanza.

Ang kanyang ina na si Rosario "Charo" Roxas ay isa sa tatlong anak ni Manuel Roxas, ang ika-limang Pangulo ng Pilipinas, at Juanita Muriedas McIlvain. Ang kanyang mga kapatid ay sina Consuelo Roxas-Javellana at Manuel "Manny" Roxas, Jr.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Miss Universe
Kategorya:Ipinanganak noong 1953
Pabillonis

Ang **Pabillonis**, **Pabillonis** sa wikang Sardo, ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, mga  hilagang-kanluran ng Cagliari at mga  sa kanluran ng Sanluri.

Ang Pabillonis ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Gonnosfanadiga, Guspini, Mogoro, San Gavino Monreale, San Nicolò d'Arcidano, at Sardara.

## Pisikal na heograpiya 
Matatagpuan ito sa gitna-hilaga ng kapatagang Campidano, mas tiyak sa hilaga ng "Pranu Murdegu", malapit sa pinagtagpo ng dalawang daluyan ng tubig na tinatawag na *Flumini Mannu* at *Flumini Bellu*. Pangunahing ito ay isang pamayanang agrikultural.

Ang nayon ay umuunlad sa paligid ng simbahan ng San Giovanni, na dating isang simbahan sa bansa at kapilya ng isang lumang sementeryo kung saan kasalukuyang nakatayo ang isang parisukat.

## Lipunan 
### Mga lagay demograpiko 
Ang bilang ng mga naninirahan na sinuri ay 2721, ayon sa ISTAT datos noong Disyembre 31, 2016 ang populasyon ng dayuhang residente ay 72 katao, 2.59% ng populasyon ng residente.

## Mga sanggunian 
## Bibliograpiya 
* 
* 

## Mga panlabas na link 
* Opisyal na website

Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia
Lumpiyang Shanghai

Ang **lumpiyang Shanghai** (kilala rin bilang **lumpiya** lamang) ay isang pinritong pampagana sa Pilipinas na binubuo ng pinaghalong giniling na baboy at mga gulay tulad ng karots, tinadtad na tanduyong o pulang sibuyas at bawang, na nakabalot sa isang manipis na krep na de-itlog. Itinuturing ang lumpiyang Shanghai bilang pinakapangunahing uri ng lumpiya sa lutuing Pilipino, at karaniwan itong mas maliit at mas manipis kaysa sa iba pang mga baryante ng lumpiya.

## Paglalarawan
Itinuturing ang lumpiyang Shanghai bilang ang pinakasaligang uri ng lumpiya sa lutuing Pilipino. Sa putaheng ito, ginagamit ang giniling na baboy bilang pangunahing palaman. Ginigisa ang giniling sa mga tinadtad na karots, bawang, sibuyas, tanduyong, at asin at paminta ayon sa nais. Inilalagay itong palaman sa ibabaw ng pambalot (isang manipis at de-itlog na krep) na inilululon hanggang maging manipis na silindro ang hugis nito. Dinidikit ang mga gilid pagkatapos pahiran ang mga ito ng kaunting tubig o puti ng itlog. Minsan, pinapahiran ang pinritong giniling ng hilaw na itlog para mas mapanatili ang kanilang mga hugis. Pagkatapos, ipiniprito ito hanggang sa maging mamula-mula ito.

Karaniwan itong isinasawsaw sa agre dulse (*sweet and sour*) na nagbibigay-diin sa "pagkamala-Tsino" nito. Maaari ring isawsaw ito sa ketsap na saging, matamis na sarsang sili, mayonesa't bawang, o toyomansi't labuyo.

## Tingnan din 
* Dinamita
* Empanada
* Siopao

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pampagana
Kategorya:Lutuing Pilipino
Sanluri

Ang **Sanluri** (Sardo: *Seddori*, ) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya. Naging bahagi ito ng Lalawigan ng Timog Cerdeña, kasunod ng paglikha ng lokal na yunit na iyon noong 2016. Ang teritoryo ng Sanluri ay binubuo ng isang lugar na .

Noong 1436, ang Sanluri ay itinaas sa biskondado ng Kornang Aragones, at ipinagkaloob kay Giovanni de Sena, baron ng Quartu Sant'Elena at biskonde ng Sanluri, ang piyudalismo ay tumagal hanggang dekada 1800.

## Kasaysayan 
Ang Sanluri, tulad ng maraming iba pang mga munisipalidad sa isla, bilang ebidensiya ng mga archaeological na natuklasan, ay pinaninirahan mula pa noong napakalayo na mga panahon at tiyak na mula sa panahong Nurahika. Ang teritoryo nito ay kilala ang lahat ng mga dominasyon, kabilang ang Romano. Ngunit ang pinaka-kagiliw-giliw na bahagi ng kasaysayan ng Sanluri ay nagsisimula sa Gitnang Kapanahunan.

## Simbolo 
Ang eskudo de armas at ang watawat ng Munisipalidad ng Sanluri ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng utos ng Pangulo ng Republika noong Setyembre 30, 1955.

## Tingnan din 
* Labanan ng Sanluri, 1409.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Segariu

Ang **Segariu** ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-kanluran ng Cagliari at mga  silangan ng Sanluri. Noong Disyembre 31, 2004, mayroon itong populasyon na 1,353 at may lawak na .

May hangganan ang Segariu sa mga sumusunod na munisipalidad: Furtei, Guasila, at Villamar.

Ang simbahang parokya ay inialay sa patron ng bayan, si San Jorge Martir.

## Lipunan 
### Ebolusyong demograpiko 
Ang unang datos sa populasyon ay nagsimula noong 1320; noong panahong nagkaroon ng halos 80 fuoco ang Segariu para sa kabuuang 312 na naninirahan. Bumaba ang populasyon hanggang sa tuluyang nawalan ng populasyon noong ika-15 siglo. Ang nayon ay muling napuno at noong 1583 mayroong 80 fuoco para sa kabuuang 348 na naninirahan.

Noong ika-17 siglo, bumaba ang populasyon dahil sa mga epidemya ng salot at taggutom at noong 1698, sa pagtatapos ng panahon ng Español, bumaba ang mga naninirahan sa 286 na yunit.

## Ebolusyong demograpiko 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea  = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period   = from:0 till:2000
TimeAxis  = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:700
 bar:1871 from: 0 till:588
 bar:1881 from: 0 till:647
 bar:1901 from: 0 till:661
 bar:1911 from: 0 till:732
 bar:1921 from: 0 till:750
 bar:1931 from: 0 till:899
 bar:1936 from: 0 till:989
 bar:1951 from: 0 till:1308
 bar:1961 from: 0 till:1441
 bar:1971 from: 0 till:1409
 bar:1981 from: 0 till:1432
 bar:1991 from: 0 till:1383
 bar:2001 from: 0 till:1358

PlotData=

 bar:1861 at:700 fontsize:XS text: 700 shift:(-8,5)
 bar:1871 at:588 fontsize:XS text: 588 shift:(-8,5)
 bar:1881 at:647 fontsize:XS text: 647 shift:(-8,5)
 bar:1901 at:661 fontsize:XS text: 661 shift:(-8,5)
 bar:1911 at:732 fontsize:XS text: 732 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:750 fontsize:XS text: 750 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:899 fontsize:XS text: 899 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:989 fontsize:XS text: 989 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:1308 fontsize:XS text: 1308 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:1441 fontsize:XS text: 1441 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:1409 fontsize:XS text: 1409 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:1432 fontsize:XS text: 1432 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:1383 fontsize:XS text: 1383 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:1358 fontsize:XS text: 1358 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Datos mula sa ISTAT

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Miss World Philippines 2012

Ang **Miss World Philippines 2012** ay ang ikalawang edisyon ng Miss World Philippines pageant.  Ito ay ginanap sa Manila Hotel sa Manila, Pilipinas noong Hunyo 24, 2012.

Sa pagtatapos ng kaganapan, kinoronahan ni Gwendoline Ruais si Queenierich Rehman bilang Miss World Philippines 2012. Si Mary Ann Misa ay pinangalanang First Princess, Vanessa Ammann bilang Second Princess, April Love Jordan bilang Third Princess  , at Brenna Cassandra Gamboa bilang Ikaapat na Prinsesa.

## Mga resulta
;Color key
*  Ang kalahok ay Semi-Finalist sa isang International pageant.

### Mga espesyal na parangal 
## Mga hurado
* Lorna Tolentino – Aktres

## Mga tala
## Mga sanggunian
Ketsap na saging

Ang **ketsap na saging**, kilala rin bilang **sarsa ng saging**, ay isang Pilipinong ketsap na gawa sa saging, asukal, suka, at espesya. Makayumangging-dilaw ang likas na kulay nito ngunit madalas itong kinukulayan ng pula upang magkahawig sa ketsap na kamatis. Unang iprinodyus ang ketsap na saging sa Pilipinas noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig dahil sa kakulangan ng mga kamatis habang nasa digmaan, at kung ihahambing, mas mataas ang produksiyon ng mga saging noon.

## Paggamit 
Sa mga sambahayang Pilipino, sinasahog ito sa iba't ibang mga putahe: ispageting Pilipino, torta, hotdog, hamburger, french fries, isda, baboy na binarbikyu sa uling, tinuhog na manok, pritong manok, at iba pang mga karne.

## Kasaysayan
Si Maria Y. Orosa (1892–1945), isang Pilipinang teknologo sa pagkain, ang itinuring na nag-imbento sa produkto.

Noong 1942, sinimulan ni Magdalo V. Francisco Sr ang malawakang-produksiyon ng ketsap na saging para sa komersiyo. Siya ang nagtatag ng tatak na Mafran (pinagsama ang kanyang pangalan at apelyido). Humingi ng pondo si Francisco kay Tirso T. Reyes upang palawakin ang kanyang negosyo at samakatuwid nabuo ang Universal Food Corporation (UFC, ngayon ay isang tatak sa ilalim ng NutriAsia) noong 1969.

## Tingnan din 
* Saging

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga sarsa
Kategorya:Lutuing Pilipino
Gỏi cuốn

Ang ***gỏi cuốn***, () o ***nem cuốn*** ay isang lumpiyang Biyetnames na binubuo, ayon sa tradisyon, ng baboy, hipon, gulay, *bún* (bihon), at iba pang sangkap na nakabalot sa *bánh tráng* (de-galapong na pambalot). Di-tulad ng iba pang uri ng lumpiya, na pinaniniwalaang nagmula sa Tsina, isang pambansang likha ang ang gỏi cuốn ng Biyetnam gamit ang *bánh tráng*.

Inihahain nang sariwa ang *gỏi cuốn*, hindi kagaya ng mga ibang lumpiya na piniprito, tulad ng *chả giò* na mula rin sa Biyetnam. Inihahain ang mga ito sa temperatura ng silid (o malamig) at hindi iniluluto ang panlabas nito. 

## Paghahanda
thumbnail|Isang plato ng *gỏi cuốn*
Ibinababad ang *bánh tráng* (papel de-bigas) sa tubig, at inilalatag sa isang plato. Inilalagay sa ibabaw nito ang ninanais na dami ng sangkap. Ang sariwang *gỏi cuốn* ay inilululon at handa nang kainin. Maaaring ipares sa *gỏi cuốn* ang *tương xào* (kilala rin bilang sarsang hoisin), na binubuo ng giniling na *tương* (*tương đen* o *tương xay*) at sabaw ng buko, bago igisa sa bawang at kaunting asukal. Pagkatapos, binubudburan ito ng pinulbos na sili at giniling na mani. Bilang kapalit nito, maaaring ipares ang *gỏi cuốn* sa anumang sarsang mani o iba pang mga sawsawan sa lutuing Biyetnames, tulad ng *nước chấm*, isang kondimento na nakabatay sa sarsa ng isda.

Sa Biyetnam at iba pang bahagi ng Timog-silangang Asya, makikita ang mga Biyetnames na gumagawa ng *bánh tráng* (papel de-bigas) gamit ang kanilang mga kamay at nilalagay nila ang mga ito sa mga hugis-parihaba na tray na de-kawayan sa kani-kanilang mga bahay. Kinaugaliang kainin ang *gỏi cuốn* kapag marami ang kumakain sa bahay.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pampagana
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Hapones
Kategorya:Lutuing Biyetnames
Mayo...Bisperas ng Liwanag

Ang ***Mayo...Bisperas ng Liwanag*** ay isang Pilipinong opera na adaptasyon mula sa maikling kuwento ni Nick Joaquin na *May Day Eve*. Itinuturing na obra maestra ni Joaquin ang naturang maikling kuwento na kuwentong tatak at klasiko ni Joaquin. Itinampok sa opera ang libreto ni Fides Asensio, ang Pambansang Alagad ng Sining para sa Musika, at ang musika ni Rey Paguio. Ilan lamang sa mga pagtatanghal ang naganap sa Pamantasan ng Lungsod ng Maynila at sa Liwasang Paco na parehong nasa Maynila, Pilipinas. 

## Balangkas 
Tungkol ang kuwento ng operang *Mayo...Bisperas ng Liwanag* sa salamangka, patriotismo, pag-ibig, at pagkamuhi. Umiinog ang istorya kay Agueda na nakarinig ng mga hula mula sa manghuhulang si Anastacia na hinulaan na sasailalim ang bansa sa opresyon ng banyagang mananakop. Tampok din sa kuwento ang pagmamahal ni Badong kay Agueda na tangan ni Badong ang bulaklak noong bisperas ng Mayo na hindi naabot ang destinasyon nito. Bagaman ang bulaklak sa kuwento ay hindi nabanggit ni Nick Joaquin at kahit sa libreto ni Fides Asensio.

## Mga pagtatanghal
Sa mga pagtatanghal, tinatampok ang musika ni Reynaldo Paguio at libreto ni Fides Asensio, ang Pambansang Alagad ng Sining para sa Musika. Inareglo ang musika para sa orkestra ni Nick Pacis.

Itinanghal ang *Mayo...Bisperas ng Liwanag* ng Kolehiyo ng Musika ng Pamantasan ng Lungsod ng Maynila sa tulong ng *Presidential Committee on Arts, Culture, and Sports* (Pampanguluhang Komite sa Sining, Kultura, at Isports) at ng Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining noong Nobyembre 22 at 23. 2023 sa Justo Albert Auditorium sa Pamantasan ng Lungsod ng Maynila. Ito ay sa direksiyon ni Nazer Degayo Salcedo at ng direktor ng musika na si Harold Galang. Bukas sa publiko ang pagtatanghal ng opera na ito.

Sa direksyon ni Alegria Ferrer, naitanghal din ang musikal na opera sa Liwasang Paco noong Mayo 24, 2024. Gumanap na si Fides Asensio bilang Anastacia noong 1998 sa mga pagtatanghal ng *Mayo, Bisperas ng Liwanag* sa mga pangkalahatang lungsod sa Estados Unidos.

## Mga sanggunian
## Mga panlabas na link
* Ang awiting "Pag-ibig na Walang Hanggan" mula sa opera na "Mayo, Bisperas ng Liwanag"

Kategorya:Mga opera mula sa Pilipinas
Langis ng niyog

thumb | Isang biniyak na niyog at isang bote ng langis ng niyog

Ang **langis ng niyog** (o **taba ng niyog**) ay isang nakakaing langis mula sa mga butil, laman, at gata ng niyog. Sa mga  o mas malamig na temperatura, isa itong maputi at namuong taba, at sa mas mainit na klima, isa itong likidong langis na malinaw at malabnaw. Amoy-niyog ang mga di-repinadong baryante nito. Ginagamit ang langis ng niyog bilang mantika sa pagluluto, at sa mga pang-industriyang aplikasyon para sa produksyon ng mga kosmetiko at deterhente.

Dahil mataas ang nilalamang puspos na taba nito, maraming awtoridad sa kalusugan ang nagrerekomenda na limitahan ang pagkonsumo nito bilang pagkain.

## Pagmamanupaktura 
Maaaring makuha ang langis ng niyog sa dalawang uri ng proseso: basa o tuyo.

### Prosesong basa
 sa Pilipinas. Namumunga rin sa proseso ang latik na binubudburan sa mga Pilipinong panghimagas
]]
Sa prosesong basa, ginagamit ang gata na kinuha mula sa hilaw na niyog sa halip na pinatuyong kopra. Naglilikha ang mga protina sa gata ng emulsyon ng langis at tubig. Ang mas mahirap na hakbang ay ang paghihiwalay sa emulsyon upang mabawi ang langis. Dati, nagawa ito sa matagal na pagpapakulo, ngunit nagpoprodyus ito ng kupas na langis at hindi ekonomikal. Sa mga modernong pamamaraan, ginagamit ang mga sentripugo at mga paunang aplikasyon ng lamig, init, asido, asin, ensima, elektrolisis, *shock wave*, destilasyon sa singaw, o kombinasyon ng mga nabanggit. Kahit may mga iba't ibang baryasyon at teknolohiya sa prosesong basa, di-gaanong kabisa ang prosesong basa kumpara sa prosesong tuyo dahil mas mababa ng 10–15% ang nakukuhang langis mula sa prosesong basa, kahit kung isasaalang-alang ang nawawalang langis dahil sa pagkasira at peste sa prosesong tuyo. Kailangan din ng mga prosesong basa ang pamumuhunan sa kagamitan at enerhiya na magastos sa kapital at pagpapatakbo.

### Prosesong tuyo
Sa prosesong tuyo, kailangang tanggalin ang laman ng niyog at patuyuin sa apoy, araw, o sa mga tapayan upang makabuo ng kopra. Pinipiga o tinutunaw ang kopra na gumagawa ng langis ng niyog at isang masa na maprotina at mahibla. Masyadong mababa ang kalidad ng masa para kainin ng mga tao. Sa halip nito, ipinapakain ito sa mga ruminante; walang proseso para makuha ang protina mula sa masa.

Mahalaga ang wastong pag-aani ng niyog (maaaring anihin ang niyog kapag 2 hanggang 20 buwan na ang edad nito) dahil may impluwensiya ito sa bisa ng paggawa ng langis. Mas mahirap gamitin ang kopra mula sa hilaw na prutas, at naglilikha ito ng nakabababang produkto na may mas mababang ani.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Buko
Seramika

Tumutukoy ang **seramika** sa iba't ibang materyales na matigas, mabasagin, di-tinatablan ng init, at di-tinatablan ng kaagnasan na ginawa sa paghuhubog, at pagkatapos, pagpapaputok ng inorganiko, di-metalikong materyal, tulad ng luwad, sa mataas na temperatura. Kabilang sa mga karaniwang halimbawa nito ang porselana at laryo.

Ang mga pinakaunang seramika na ginawa ng mga tao ay mga pader na ladrilyo na ipinantayo ng mga bahay at iba pang mga istraktura, habang karaniwang pinaniniwalaan na nagsimula ang seramika sa pagpapalayok (mga paso, lalagyan o plorera) o sa mga piguring de-luwad sa ganang sarili nito o hinaluan ng mga ibang materyales tulad ng silika na pinatigas at sininterisa sa apoy. Nang maglaon, pinakintab at inihurno ang mga seramika upang makabuo ng mga makinis at de-kolor na rabaw na nakabawas sa porosidad sa paggamit ng malasalamin at walang-hugis na seramikang pahid sa ibabaw ng mga malakristal na susong seramika sa ibaba. Kinabibilangan na ngayon ang seramika ng mga produktong pantahanan, pang-industriya, at panggusali, pati na rin mga napakaraming uri ng materyales na nilinang sa paggamit sa nakatataas na pag-iinhenyeriya ng seramika, tulad ng mga semikonduktor.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga materyales
Knickerbocker

Ang **knickerbocker** ay isang panghimagas na sorbetes mula sa Lungsod ng Zamboanga, Pilipinas na binubuo ng iba't ibang sariwang tipak-tipak na prutas, kubong may lasa ng gulaman (agar), at nata de coco sa kondensada na nilagyan ng sorbetes na presas. Kabilang sa mga sinasahog na prutas ang mangga, saging, pitaya, papaya, milong lunti, mansanas, ubas, seresa, pinya at pakwan, bukod sa iba pa. Minsan maaari ring sahugin ang sorbetes na baynilya o tsokolate. Nilalahukan din ang mga mani paminsan-minsan. Kinokonsidera ito minsan bilang isang baryante ng halo-halo ngunit iba ang knickerbocker dahil wala itong ginadgad na yelo. Pinakakahawig nito ang *knickerbocker glory*, isang *sundae* ng mga Amerikano at Briton, ngunit magkaiba ang kanilang mga sangkap. Ang ulam ay unang pinasikat ng Hacienda de Palmeras restaurant bago kumalat sa buong lungsod.

## Tingnan din 
* Halo-halo
* Sorbetes
* Mais kon-yelo

## Mga sanggunian 
Kategorya:Panghimagas ng Pilipinas
Talaan ng mga munisipalidad ng Kalakhang Lungsod ng Cagliari

Ang sumusunod ay isang talaan ng 17 munisipalidad (mga *comune*) ng Kalakhang Lungsod ng Cagliari, rehiyong awtonomo ng Cerdeña, kanlurang Italya. 

## Talaan 
## Tingnan din 
* Talaan ng mga munisipalidad ng Italya

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Communi ng Sardinia
Talaan ng mga munisipalidad ng Lalawigan ng Nuoro

Ang sumusunod ay isang talaan ng 74 na munisipalidad (mga *comune*) ng Lalawigan ng Nuoro, rehiyong awtonomo ng Cerdeña, kanlurang Italya  

## Tingnan din 
* Listahan ng mga munisipalidad ng Italya

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Communi ng Sardinia
Emperador Hongwu

Si **Emperador Hongwu** (Oktubre 21, 1328– 24 Hunyo 1398),  na kilala rin sa pangalan ng kanyang templo bilang **Emperor Taizu ng Ming** (明太祖), personal na pangalan **Zhu Yuanzhang** (朱元璋), courtesy name **Guorui** (國瑞;国瑞), ay ang nagtatag na emperador ng dinastiyang Ming, na naghari mula 1368 hanggang 1398. 

Habang sumiklab ang taggutom, salot, at pag-aalsa ng mga magsasaka sa buong Tsina noong ika-14 na siglo,  Si Zhu Yuanzhang ay bumangon upang pamunuan ang Pag-aalsang Pulang Turbano na sumakop nang buo sa Tsina, na nagwakas sa dinastiyang Yuan na pinamunuan ng Mongol at pinilit ang natitirang hukuman ng Yuan (kilala bilang Hilagang Yuan sa istoryograpiya) upang umatras sa Mongolian Plateau . Inangkin ni Zhu ang Mandato ng kalangitan at itinatag ang dinastiyang Ming sa simula ng 1368  at sinakop ang kabisera ng Khanbaliq (kasalukuyang Beijing ), kasama ang kanyang hukbo sa parehong taon. Nagtitiwala lamang sa kanyang pamilya, ginawa niya ang kanyang maraming anak bilang mga prinsipeng pyudal sa mga hilagang martsa at lambak ng Yangtze.  Matapos mabuhay ang kanyang panganay na anak na si Zhu Biao, iniluklok ni Zhu sa trono ang anak niyang si Zhu Biao sa pamamagitan ng isang serye ng mga tagubilin. Nauwi ito sa kabiguan nang ang mga pagtatangka ng Emperador Jianwen na alisin sa pwesto ang kanyang mga tiyuhin ay humantong sa Jingnan Rebellion . 

Ang paghahari ni Emperador Hongwu ay kapansin-pansin sa kanyang kakaibang mga repormang pampulitika. Inalis ng emperador ang posisyon ng kansilyer,  lubhang binawasan ang papel ng mga eunuch ng korte, at nagpatibay ng mga drakonyang hakbang upang tugunan ang katiwalian.  Itinatag din niya ang Embroidered Uniform Guard, isa sa mga kilalang lihim na organisasyon ng pulisya sa imperyal na Tsina. Noong 1380s at 1390s, isang serye ng mga paglilinis sa pamamahala ang inilunsad upang alisin ang kanyang matataas na opisyal at heneral; sampu-sampung libo ang pinatay.  Nasaksihan din ng paghahari ni Hongwu ang labis na kalupitan. Ang iba't ibang malupit na paraan ng pagpatay ay ipinakilala para sa mga krimen na may parusa at para sa mga direktang bumabatikos sa emperador, at ang mga patayan ay isinagawa din laban sa lahat ng lumaban sa kanyang pamumuno.     &#x5B; *labis na pagsipi* &#x5D;

Hinimok ng emperador ang agrikultura, binawasan ang mga buwis, binigyang insentibo ang pagtatanim ng mga bagong lupain, at itinatag ang mga batas na nagpoprotekta sa mga ari-arian ng mga magsasaka. Kinumpiska rin niya ang lupang hawak ng malalaking estado at ipinagbawal ang pribadong pang-aalipin. Kasabay nito, ipinagbawal niya ang malayang paggalaw sa imperyo at nagtalaga ng mga namamana na kategorya ng trabaho sa mga sambahayan.  Sa pamamagitan ng mga hakbang na ito, sinubukan ni Emperador Hongwu na muling itayo ang isang bansang nasalanta ng digmaan, limitahan at kontrolin ang mga grupong panlipunan nito, at itanim ang mga pinahahalagahang ortodoksya sa kanyang mga nasasakupan,  kung saan sa kalaunan, lumikha ito  ng isang mahigpit na nakaayos na lipunan ng mga pamayanang pagsasaka na sapat sa sarili. 

## Mga pananda
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga emperador ng Dinastiyang Ming
Maritimong Daang Seda

[right|thumb| [Mga Austronesyo|Austronesyong proto-istoriko at istorikong (Maritimong Daang Seda) rutang maritimo ng kalakalan sa Karagatang Indiyo]]
Ang **Maritimong Daang Seda** o **Maritimong Rutang Seda** ay ang pandagat na bahagi ng makasaysayang Daang Seda na nag-ugnay sa Timog-silangang Asya, Silangang Asya, subkontinenteng Indiyo, tangway ng Arabia, silangang Aprika, at Europa. Nagsimula ito noong ika-2 siglo BK at lumaganap hanggang ika-15 siglo PK. Pangunahing itinatag at ipinatakbo ang Maritimong Daang Seda ng mga Austronesyong mandaragat sa Timog-silangang Asya na nagpatakbo ng mga malalaking barkong pangkalakal na naglayag nang malayuan sa karagatan (tulad ng daong). Ginamit din ang ruta ng mga *dhow* ng mga Tamil na mangangalakal sa Timog Asya,

Sinundan ng daan ang hakbang ng mga mas lumang daang-dagat sa Timog-silangang Asya, pati na rin ang mga pang-espesyang daang-dagat ng Timog-silangang Asya, Sri Lanka, Indiya, at ang Karagatang Indiyo, at nagkataong tumapat sa mga sinaunang daang pangkalakalan sa dagat sa kasalukuyang panahon.

Isang modernong pangalan ang katawagang "Maritimong Daang Seda". Walang tiyak na pangalan ang sinaunang rutang pandagat sa Timog-silangang Asya at Karagatang Indiyo para sa karamihan ng napakahabang kasaysayan nito. Kasali na rito ang Arabeng pagkawasak sa Belitung ng *dhow* na pinetsahan noong s. 826, ang pagkawasak ng Intan noong ika-10 siglo, at ang pagkawasak sa Cirebon ng isang Kanluraning-Austronesyong sasakyang-dagat na pinetsahan noong dakong huli ng ika-10 siglo, na pawang nabawi mula sa Dagat Java.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Ruta ng kalakalan
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsino
Pe̍h-ōe-jī

Ang '*** () o **POJ**, minsan kilala bilang **Romanisasyon ng Simbahan*', ay isang ortograpiyang ginagamit sa pagsulat ng mga baryante ng wikang Hokkien sa Min Nan, lalo na ang Hokkieng Taiwanes at Amoy, at malawak itong ginagamit bilang isa sa mga sistema ng pagsulat para sa *Minnan*. Sa kasagsagan nito, daan-daang libo ang nakababasa nito.

Nilinang ng mga Kanluraning misyonero na nakikipagtrabaho sa mga diyaspora ng mga Tsino sa  Timog-silangang Asya noong ika-19 na siglo at pinino ng mga misyonerong nagtrabaho sa  Xiamen at Tainan, gumagamit ito ng minodipikang alpabetong Latin at ilang mga diyakritiko bilang pagkakatawan sa sinasalitang wika. Nagtagumpay muna ang POJ sa Fujian, at naging pinakalaganap sa Taiwan pagkatapos. Noong ika-20 siglo, higit sa 100,000 katao ang marunong mag-POJ. Marami ang nailimbag sa sulat na ito, relihiyoso man o sekular, kabilang dito ang unang pahayagan ng Taiwan, ang *Taiwan Church News*.

Noong pagsasakop ng mga Hapones (1895–1945), siniil ang paggamit ng  at hinikayat naman ang kanang Taiwanes; mas lalo pa itong siniil noong batas militar ng Kuomintang (1947–1987). Sa Fujian, humina ang paggamit nito noong natatag ang Republikang Bayan ng Tsina (1949) at pagsapit ng unang bahagi ng ika-21 siglo, hindi na karaniwan doon ang paggamit ng sistemang ito. Subalit, ginagamit pa rin ang  ng mga Kristiyano sa Taiwan, di-katutubong mag-aaral ng *Minnan*, at mga panatikong katutubong-ispiker sa Taiwan. Nagkaroon ito ng ganap na suporta sa kompyuter noong 2004 sa paglabas ng Unicode 4.1.0, at may POJ na sa maraming tipo ng titik, paraan ng pag-input, at ginagamit sa mga malawakang diksiyonaryong online.

Nailikha ang mga bersiyon ng  para sa mga ibang wika ng Timog Tsina, kasama rito ang Hakka at Teochew. Kabilang sa mga iba pang kaugnay na sulat ang  para sa Gan,  para sa Hakka,  para sa Hainanes,  para sa Fuzhou,  para sa Teochew,  para sa Hilagang Min, at  para sa Pu-Xian Min.

Noong 2006, inilabas ang , isang kahalili batay sa  na itinataguyod ng pamahalaan. Despite this, mainit na pinagtatalunan pa rin sa Taiwan ang pagtuturo ng katutubong wika at mga sistema ng pagsusulat para sa Taiwanes.

Naging pundasyon ang POJ sa paglilikha ng bagong panitikan sa Taiwan. Bago ang d. 1920, marami na ang nakapagsulat ng mg akda sa POJ, na nakatulong nang malaki sa preserbasyon ng bokabularyo ng Min Nan mula noong pahuli ng ika-19 na siglo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga wika ng Taiwan
Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Tsino ng CS1 (zh)
Kategorya:Gumagamit ang CS1 ng sulat sa wikang Tsino (zh)
Kategorya:CS1 maint: multiple names: authors list
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsino
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong tradisyonal
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong pinapayak
San Vito, Cerdeña

Ang **San Vito** (Sardo: **Santu Idu** o **Santu Bidu**, mula sa San Vito) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-silangan ng Cagliari.

Ang San Vito ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Burcei, Castiadas, Muravera, Sinnai, Villaputzu, at Villasalto.

Ito ang lugar ng kapanganakan ng manlalarong launeddas na si Luigi Lai.

## Ekonomiya 
Ang teritoryo ng San Vito ay kilalang-kilala, tulad ng natitirang bahagi ng Sarrabus, sa paglilinang ng mga bunga ng sitrus: ang alubyal, mabuhangin, mahalumigmig na mga lupa dahil sa pagkakaroon ng Flumendosa at Flumini Uri ay mainam para sa paglilinang ng mga dalandan, mandarin at mandarin. Ang heograpikal na lugar ay nagpapahayag din ng mga tiyak na kultivar.

### Maliit na narangha ng San Vito 
Ang huling San Vito narangha ay isang iba't ibang kulay narangha na tipikal sa lugar na gumagawa ng napaka-makatas na prutas, walang buto, napaka-matamis at, sa katunayan, huli na kumpara sa tipikal na seasonalidad ng mga dalandan, nagiging abot-kaya at hinog sa mga halaman sa pagitan ng Mayo at Hunyo. Ang Tardivo di San Vito cultivar ay isang variant ng naranghang Muravera, na nagmula sa naranghang Valencia.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Pages using infobox settlement with possible demonym list
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Liwasang Paco

Ang **Liwasang Paco** ay isang parke at libingan na matatagpuan sa Lungsod ng Maynila sa Pilipinas. Ito ay ang unang libingan sa Maynila na matatagpuan hindi kalayuan sa lungsod na mayroong mahusay na bentilasyon at napaliligiran ng pader o bakod at namamarkahan ng krus. Ito ang pinakamatandang libingan sa Maynila.

## Istruktura
Mayroong 4,100 metro kwadrado ang sukat ng Liwasang Paco. Napapalibutan ang liwasan ng pader na gawa sa *limestone*. Ilan sa mga punong matatagpuan sa loob ng liwasan ay ang mga puno ng akasya, *frangipani*, at *dogwood*.

## Kasaysayan
Noong 1589 ay itinayo ng mga misyonerong Franciscano ang komunidad na ito sa labas ng Intramuros at tinawag na *Dilao* dahil sa halamang dilaw na *amaryllis* na saganang tumubo noong ika-16 na siglo. Naatasan si Don Nicolas Ruiz na idisenyo ang sementeryo upang mailagak doon ang dumaraming namamatay. Sa malalaking pader inilagay ang mga nitso.

Pinasinayaan ang libingan noong Abril 22, 1822.  

Nagplano si Gobernador Heneral Fernando de Norzagaray noong 1859 na magpatayo pa ng karagdagang mga nitso.

Ginawang imbakan ng mga armas ng mga sundalong Hapones ang sementeryo noong kanilang inokupa ang Maynila.

## Libingan
Sa Liwasang Paco nakalibing sina Jose Burgos, Jacinto Zamora, at Mariano Gomez na naakusahang nag-udyok sa pag-alsa sa Cavite noong 1872. 

Dito rin unang inilagak ang mga labi ni Jose Rizal matapos siyang patayin noong December 30, 1896. Inilibing siya sa isang libingan na walang marka upang hindi ito magamit ng mga rebolusyunaryong Pilipino. Natagpuan ni Narcisa, isa sa mga nakakatandang kapatid ni Rizal, ang pinaglibingan kay Rizal at pinaglayan niya ito ng isang tanda kung saan nakasulat ang mga letrang "R.P.J." na inisyal ng pangalan ni Rizal na nakabaligtad. Ipinahukay ni Narcisa ang mga labi ni Rizal noong 1898. Ang mga labi ay inilagay sa isang urna na yari sa garing at nanatili sa tahanan ni Narcisa sa Binondo. Inilipat ang mga labi ni Rizal sa Liwasang Rizal noong 1912.  

Ipinasara ng kolonyal na pamahalaan ng Amerika ang sementeryo noong 1912 at karamihan sa mga nitso ay wala nang laman at selyado na. Sa kasalukuyan ay mayroon pa rin 65 na nakalibing dito kabilang ang 22 na bata. 

## Parke
Sa pamumuno ni Pangulong Diosdado Macapagal noong 1966 ay naging pampublikong parke ang sementeryo. Pinaganda ang parke noong dekada 70 sa pamumuno ni Unang Ginang Imelda Marcos.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga liwasan sa Maynila
Noelia Voigt

Si **Noelia Voigt** ay isang Amerikanang modelo at *beauty pageant titleholder* na kinoronahang Miss USA 2023 noong Setyembre 29, 2023. Siya ang ikatlong babae mula sa Utah na nanalo bilang Miss USA, animnapu't-tatlong taon pagkatapos ng huling panalo nito noong 1960. 

Kinatawan niya ang Estados Unidos sa Miss Universe 2023 pageant noong Nobyembre 18, 2023, sa El Salvador, kung saan siya ay nagtapos sa Top 20. Si Voigt ay isang tagapagtaguyod laban sa panunupil. Noong Mayo 6, 2024, tinalikuran niya ang kanyang titulo.

## Buhay at pag-aaral 
Si Voigt ang unang Benesolana-Amerikanang nakakuha ng titulong Miss Utah USA ,at kalaunan ay Miss USA. Nag-aral siya sa Pine View School for the Gifted sa Osprey, Florida.

Ipinahayag ni Voigt ang kanyang kagustuhang sumali sa mga *pageant* noong siya ay bata pa lang, ngunit pinaghintay siya ng kanyang ina hanggang sa siya ay maging dalaga. Matapos lumahok sa kanyang unang pageant sa edad na 16, hinarap niya ang pang-aapi ng kanyang mga kapantay na nagbigay inspirasyon sa kanya na kumuha ng plataporma laban sa pang-aapi.

Nag-aral si Voigt sa University of Alabama at ngayon ay isa na siyabg lisensyadong esthetician.

## Mga paligsahan sa kagandahan 
### Miss Universe 2023 
Bilang Miss USA 2023, kinatawan ni Voigt ang Estados Unidos sa 2023 Miss Universe pageant na ginanap sa El Salvador noong Nobyembre 18, 2023 at nagtapos bilang 20 semi-finalist. 

## Mga sanggunian 
Kategorya:Ipinanganak noong 1999
Kategorya:Nabubuhay na mga tao
Dono (komedyante)

Si **Wahjoe Sardono** (30 Setyembre 1951 – 30 Disyembre 2001), mas kilala bilang **Dono** o **Dono Warkop**, ay isang aktor, komedyante, at guro mula sa Indonesia. Siya ay isa sa mga miyembro ng grupo ng komedya na Warkop. Ang kanyang karera ay nagsimula habang siya ay isang mag-aaral ng sosyolohiya sa Universitas Indonesia (UI). Siya ay naging assistant ng propesor na si Selo Soemardjan kasama si Paulus Wirutomo.

Pagkatapos ng kanyang pag-aaral, si Dono ay sumikat kasama ang Warkop sa pamamagitan ng pagbibida sa 34 na pelikulang komedya mula 1980 hanggang 1995. Siya rin ay aktibo sa pagsusulat ng nobela at artikulo hinggil sa mga isyu sa lipunan sa mass media hanggang sa kanyang huling araw. Si Dono ay pumanaw noong katapusan ng taong 2001 dahil sa sakit na kanser sa baga.

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas 
* 

Kategorya:Ipinanganak noong 1951
Kategorya:Namatay noong 2001
Itel Mobile

Ang **itel Mobile** ay isang kumpanya ng tagagawa ng mga selpon na itinatag ng Transsion Holdings noong Marso 2008.

Ang kanilang mga produkto ay pangunahing ibinebenta sa iba't ibang umuusbong na mga merkado, kabilang ang mga bahagi ng Aprika, Timog Asya, Timog-silangang Asya, Europa at Amerikanong Latino.

Mula noong Abril 19, 2024, nakipagtulungan ang Itel sa CloudMosa upang ipakilala ang isang bagong tampok na 4G na telepono na Super Guru 4G sa India na may iba't ibang mga *cloud-based* na *widget* para sa mga *feature* na telepono gamit ang teknolohiyang *Cloud Phone*. Ang pakikipagtulungang ito ay nagmamarka ng unang pagkakataon na ang mga *feature phone* ng Itel 4G ay may kakayahang magpasok ng *cloud-based* na *real-time* na mga modernong aplikasyon sa web tulad ng YouTube, Shorts, at ilang iba pang mga *widget*.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga kompanya sa Tsina
Binibining Pilipinas 2009

Ang **Binibining Pilipinas 2009** ay ang ika-46 na edisyon ng Binibining Pilipinas pageant, na ginanap sa Smart Araneta Coliseum sa Quezon City, Metro Manila, Pilipinas noong Marso 7, 2009. 

## Mga resulta 
### Mga pagkakalagay 
## Mga kandidata 
24 na kalahok ang naglaban-laban para sa tatlong titulo.  

## Mga sanggunian 
Kategorya:2009 sa Pilipinas