Óscar Romero

Si **Óscar Arnulfo Romero y Galdámez** (Agosto 15, 1917 – Marso 24, 1980) ay isang prelado ng Simbahang Katoliko sa El Salvador. Naglingkod siya bilang Katuwang na Obispo ng Arkidiyosesis ng San Salvador, ang Tituladong Obispo ng Tambeae, bilang Diyosesis ng Santiago de María, at sa huli ay bilang ikaapat na Arsobispo ng San Salvador. Bilang arsobispo, nagsalita si Romero laban sa kawalang-katarungan at karahasang panlipunan sa gitna ng tumitinding tunggalian sa pagitan ng pamahalaang militar at mga kaliwang rebelde na humantong sa Salvadoreñong Digmaang Sibil. Noong 1980, si Romero ay binaril ng isang mamamatay-tao habang nagdiriwang ng Misa. Bagaman walang sinuman ang nahatulan sa krimen, ang mga imbestigasyon ng Komisyon sa Katotohanan para sa El Salvador na nilikha ng mga Nagkakaisang Bansa ay nagtapos na si Major Roberto D'Aubuisson, isang pinuno ng death squad at kalaunan ay nagtatag ng kanang partidong pampolitika ng Nationalist Republican Alliance (ARENA), ang nag-utos ng pagpatay.

Noong 1997, iginawad ni Papa Juan Pablo II kay Romero ang titulong Lingkod ng Diyos, at isang tunguhin para sa kaniyang beatipikasyon ang binuksan ng simbahan. Natigil ang tunguhin ngunit muling binuksan ni Papa Benedicto XVI noong 2012. Idineklara si Romero bilang martir ni Papa Francisco noong Pebrero 3, 2015, na nagbukas ng daan para sa kaniyang beatipikasyon noong Mayo 23, 2015. Sa panahon ng beatipikasyon ni Romero, ipinahayag ni Papa Francisco na ang kaniyang "ministeryo ay natatangi sa kaniyang partikular na atensiyon sa mga pinakamahihirap at marhinalisado." Ikinanonisa ni Papa Francisco si Romero bilang santo noong Oktubre 14, 2018.

Sa simula ay nakita bilang isang konserbatibong panlipunan noong siya ay itinalaga bilang arsobispo noong 1977, si Romero ay lubos na naapektuhan ng pamamaslang sa kaniyang kaibigan at kapuwa pari na si Rutilio Grande at pagkatapos ay naging isang matalas na kritiko ng pamahalaang militar ng El Salvador. Pinuri ng mga tagasuporta ng teolohiya ng pagpapalaya, ang kaugnayan ni Romero sa teolohiyang ito ay pinagdebatehan at sa simula ay humantong sa mga hadlang sa kaniyang proseso ng beatipikasyon, na may parehong pagtanggi at pagpapatibay kay Romero na sumusunod dito. Ayon sa kaniyang biograpo na si Michael E. Lee, dahil ang teolohikong kaisipan at mga homiliya ni Romero ay malawakang gumamit ng tema ng pagpapalaya, at humiram si Romero ng maraming kontrobersiyal na elemento ng teolohiya ng pagpapalaya, siya ay "maaaring ituring na isang huwaran ng teolohiya ng pagpapalaya". Katulad nito, ikinatuwiran din ni Peter McLaren na "Si Arsobispo Oscar Arnulfo Romero ay nagpatibay ng isang matalas na paninindigan pabor sa 'teolohiya ng pagpapalaya'.

Noong 2010, idineklara ng Pangkalahatang Asamblea ng mga Nagkakaisang Bansa ang ika-24 ng Marso bilang "Pandaigdigang Araw para sa Karapatan sa Katotohanan Hinggil sa mga Malubhang Paglabag sa Karapatang Pantao at para sa Dignidad ng mga Biktima" bilang pagkilala sa papel ni Romero sa pagtatanggol ng mga karapatang pantao. Aktibong kinondena ni Romero ang mga paglabag sa karapatang pantao ng mga pinakamahihirap na tao at ipinagtanggol ang mga prinsipyo ng pagprotekta sa mga buhay, pagtataguyod ng dignidad ng tao, at pagtutol sa lahat ng anyo ng karahasan. Hiniling ni Arsobispo José Luis Escobar Alas, isa sa mga kahalili ni Romero bilang Arsobispo ng San Salvador, kay Papa Francisco na iproklama si Romero bilang isang Doktor ng Simbahan, na isang pagkilala mula sa simbahan na ang kanyang mga turo sa relihiyon ay ortodokso at may malaking epekto sa pilosopiya at teolohiya nito.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga santo ng Komunyong Anglikano
Kategorya:Namatay noong 1980
Kategorya:Ipinanganak noong 1917
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Latin