open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kraken

ng si Pierre Dénys de Montfort, 1801. Ito ay batay sa pagsasalarawan ng mga Pranses na manlalayag ng nilalang na umatake sa kanila sa baybayin ng Angola.]]

Ang **Kraken** ( or ) ay isang higanteng maalamat na halimaw ng dagat na sinasabing namumuhay sa mga baybayin ng Norway at Iceland. Ang laki nito at nakakatakot na itsura ay ang dahilan kung bakit nakikita ito sa maraming likhang kathang-isip na nagkukuwento ng mga halimaw na galing sa karagatan. Ang alamat ng Kraken ay maaaring dahil sa pagkakita ng mga totoong higanteng pusit na maaaring lumaki hanggang 13–15 m (40–50 talampakan) sa haba, kasama na ang mga galamay. Ang mga higanteng pusit ay matatagpuan sa mga kalaliman ng karagatan ngunit maari silang umahon at napgalamang umaatake ng mga barko.

Sa makabagong Aleman, ang *Krake* (pangtangi at pangmaramihan: *Kraken*) ay tumutukoy sa pugita ngunit maaari ring tumukoy sa maalamat na Kraken.

## Sanggunian
Kategorya:Kriptosoolohiya
Monggolyanong bulati ng kamatayan

Ang **Monggolyanong bulati ng kamatayan** (, ***olgoi-khorkhoi***, bulate ng "malaking bituka") ay isang nilalang na sinasabing namumuhay sa Disyerto ng Gobi. Inuuri ito bilang isang kriptid dahil pinagtatalunan o di-kumpirmado ang mga ulat tungkol dito. Nilalarawan ito bilang isang bulateng msy matingkad na pulang kulay at matabang katawan. Tinatayang may haba itong 0.6 hanggang 1.5 metro (2 hanggang 5 talampakan).

Ayon sa mga taga-Monggolya, ang bulate ay may kagilagilalas na mga kakayahan. Isa na dito ay ang paglabas ng nakamamatay na asido na ginagawang kulay dilaw at kalawangin ang lahat ng bagay na matalsikan nito. Sinasabi ring kaya nitong pumatay ng malayuan sa pamamagitan ng paglabas ng kuryente.

## Mga sanggunian
Kaurian:Kriptosoolohiya
Borobudur

Ang '*Borobudur ay isang liwasang Budista malapit sa Magelang, Gitnang Haba sa Indonesia. Isa itong dambana sa Panginoong Buddha, at isang lugar para sa mga pilgrimaheng Budista. Kilala rin ito bilang isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO, at ang nag-iisang pinakasikat na atraksiyong panturista sa Indonesia sa kasalukuyang panahon.Ang borobudur temple ay isa sa pinakamalaking buddhist temple sa buong mundo. Ito ay itinayo noong samaratungga. Ang templong ito ay napakalaki at binubuo ng malalaking bloke ng bato at itinuturing na isa sa *seven wonders'' ng mundo.

## References 
Kategorya:Budismo
Kategorya:Indonesia
Crandola Valsassina

Ang **Crandola Valsassina** (Valassinese Lombardo: *Cràndola*) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Lecco, rehiyon ng Lombardia, hilagang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-silangan ng Milan at mga  hilaga ng Lecco.

Ang Crandola Valsassina ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Casargo, Cortenova, Margno, Primaluna, at Taceno.

## Heograpiyang pisikal 
Matatagpuan ang munisipalidad ng Crandola Valsassina sa itaas na Valsassina, sa isang likas na terasa sa paanan ng Mount Cimone.

Ang teritoryo ng Crandola ay nasa hangganan ng mga munisipalidad ng Taceno at Margno (kasama ang Pian delle Betulle). Ang munisipyo ay may *frazione* ng Vegno.

## Kasaysayan 
Mula 1928 hanggang 1957 si Crandola ay isang frazione ng Margno.'** Ang pangalang "Crandola Valsassina" ay pinagtibay noong 1957.**'

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Opisyal na website

Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Lombardy
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Pancracio ng Roma

Si **San Pancracio**, isang ulilang taga-Sirya, ay nagtungo sa Roma na kasama ng kanyang amain at sa lungsod na ito'y naging Kristiyano ang dalawa. Siya'y nahikayat sa halimbawa ng mga unang tagasunod ni Kristo, ang kanilang pagmamahalan at katapangan sa harap ng kamatayan, kaya't nang dumating ang oras na kanilang patunayan ang kanyang pag-ibig sa Diyos at pagsampalataya kay Kristo, si San Pancracio ay hindi nag-atubiling maghandog ng kanyang buhay alang-alang kay Kristo. Namatay siyang martir sa gulang na labing-apat na taon sa panahon ni Emperador Diocleciano noong taong 304, humigit kumulang. Inilibing siya sa sementeryo ni Calepodio na pagkaraan ay pinagtayuan ni Papa Simaco ng isang malaking simbahan noong taong 500. Si San Pancracio ay itinuturing na pintakasi laban sa pananakit ng ulo at pamumulikat, at sa paghahanap ng trabaho. Sa Espanya ay may isang simbahang nakalaan sa kanya sa Santa Maria del Pino, Barcelona, na mula pa noong unang panahon ay dinudumog na ng makapal na taong humihingi ng kalusugan at trabaho. Ang London district ng St Pancras, at sa pamamagitan ng extension, ang istasyon ng tren na may parehong pangalan, ay pinangalanan pagkatapos ng St Pancras Old Church at St Pancras New Church. 

## Mga Sanggunian
Abriol, J. C. (2010). Talambuhay ng mga Santo, volume 1 (3rd ed.). Pasay: Paulines Publishing House

Kategorya:Mga santo
Paleolitiko

Ang **Paleolitiko** ay ang panahon kung saan makikita/nakikita ang pagbabagong-anyo ng tao. Isa sa mga pinakamahalagang pangyayari dito ay ang pagdiskubre ng apoy. Ang mga tao sa Paleolitiko ay mga nomadiko, o walang permanenteng tirahan.  Hinahati ang panahong Paleolitiko sa tatlong bahagi: Mababa, Gitna at Itaas. Ang Panahon ng Mababang Paleolitiko ay sinasabing panahon ng pagbabago ng anyo ng tao. Dito nakita ang isa sa mga pinakamahalagang yugto ng tao na tawag ay *Australopithecine*. Sinasabi ang nahukay na si Lucy ay isang *Australopithecine*.  Ang Panahon ng Gitnang Paleolitiko ay sinasabing panahon ng pagkontrol ng mga Hominid sa kanilang kapaligiran. Sa panahon ring ito nagsimula maihayag ng mga tao ng artistikong mga abilidad.  Gumuguhit sila sa mga bato at pinipinta nila ang kanilang mga katawan.  Ang Panahon ng Itaas na Paleolitiko ay sinasabing panahon ng pagbuo ng kalinangan ng mga tao. Sa panahon ring ito umusbong ang mga Cro-Magnon.  Sa panahong ito nagbago ang mga gawi, asal at pamumuhay ng mga tao.

## Etimolohiya ng paleolitiko
Ang katawagang Ingles na "" ay nilikha ng arkeologong si John Lubbock noong 1865.  Hinango ito mula sa Griyegong salita: , *palaios*, "luma"; at , *lithos*, "bato", nangangahulugang "lumang panahon ng bato."

## Mga sanggunian
Kategorya:Paleolitiko
Kategorya:Pleistoseno
Laurent Gbagbo

Si **Laurent Koudou Gbagbo** (; ipinanganak noong Mayo 31, 1945) ay isang Pangulo ng Baybaying Garing (*Ivory Coast*) simula noong 2000, kahit na ang kanyang pagkapangulo ay pinagtatalunan. Dating guro ng kasaysayan, siya ang kilalang sumasalungat kay Pangulong Félix Houphouët-Boigny.

## Talababa 
Kategorya:Mga politiko ng Côte d'Ivoire
Montalban (paglilinaw)

Maaaring tumukoy ng **Montalbán** sa:

* Montalbán, ang bayan sa lalawigan ng Teruel, Aragon, Espanya
* Montalbán de Córdoba, ang bayan sa lalawigan ng Córdoba, Andalucia, Espanya
* La Puebla de Montalbán, ang bayan sa lalawigan ng Toledo, Castille-La Mancha, Espanya
* Villarejo de Montalbán, ang bayan sa Toledo Province, Castille-La Mancha, Espanya
* Montalbán (Caracas), zone ng Caracas, Venezuela
* Bayan ng Montalbán, Venezuela, Carabobo, Venezuela
* Rodriguez, Rizal, Luzon, Philippines (dating Montalbán)

* Manuel Vázquez Montalbán (1939–2003), writer at journalist sa Espanyol
* Ricardo Montalbán (1920–2009), aktor ng Mehikano
Hubert Webb

Si **Hubert Jeffrey Pagaspas Webb** (ipinanganak noong 7 Nobyembre 1968), ay isang dating inakusahang nagasala sa kasong pamamaslang sa Pilipinas, kilala sa pagiging pinawalang-salang pinaghihinalaan sa isang kilalang kaso na hindi masolusyonan sa kasaysayan ng Pilipinas, ang Pamamaslang sa Vizconde. Anak siya ng isang aktor , manlalaro ng basketbol, dating kongresman ng Lungsod ng Parañaque na si Senador Freddie Webb.

## Talababa
## Ugnay Panlabas
*Vizconde Trial 
*Conviction of Hubert Webb et al. upheld
*Hubert Webb Acquitted 
*SC acquits Hubert Webb, 6 others in Vizconde massacre
Samal (paglilinaw)

Maaaring tumukoy ng **Samal** sa:

* Samal, ang tao
* Pulong Harding Lungsod ng Samal sa Davao del Norte
* Samal, Bataan ang katabing Abucay at Orani
* Samal Institute ang mga schools
Majulah Singapura

Ang "***Majulah Singapura***" ("*Sulong, Singapura*") ay ang pambansang awit ng Singapura.  Isinulat ni Zubir Said ang tunog nito noong 1958 bilang isang awiting tema para sa mga opisyal na pangyayari ng Sangguniang Panlungsod ng Singapura, at napili ito noong 1959 bilang awit ng pulo kapag nakamit na nito ang sariling pamahalaan.  Sa pagkalaya nito noong 1965, pormal na pinagtibayan ang "*Majulah Singapura*" bilang pambansang awit ng Singapura. Ayon sa batas, maaari lamang awitin ang awit sa orihinal na titik na ito sa Malay, bagama't may umiiral na autorisadong salin sa tatlong ibang opisyal na wika ng Singapura ang awit: sa Ingles, Mandarin at Tamil.

Orihinal na isinaayos ang awit sa palatunuhang G mayor, ngunit sa 2001 muling ipinalunsad ang pambansang awit sa mas mababang palatunugan na F mayor dahil pinapahintulutan nito ang "mas enggrande at mas masigyang pagsasaayos".

Regular na itinatanghal o inaawit ang awit sa mga paaralan at kampo militar sa mga seremonyang itinatanghal sa simula o dulo ng bawat araw, kung saan itinataas o ibinababa ang pambansang watawat at ibinibigkas ang pambansang panunumpa. Hinihikayat din ang mga taga-Singapura na awitin ang pambansang awit sa panahon ng mga pambansang pagdiriwang o mga pangyayaring may kahalagahan sa buong bansa, tulad ng Parada ng Pambansang Araw (*National Day Parade*), sa pagdaraos ng mga pagdiriwang ng Pambansang Araw na inilulunsad ng mga paaralan at kagawaran ng pamahalaan, at sa mga kaganapang pampalakasan kung saan nakikilahok ang mga koponan ng Singapura.

## Panitik
Kategorya:Pambansang awit
Kategorya:Singgapur
Dervio

Ang **Dervio** (Comasco:  [ˈdɛrf]) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Lecco, rehiyon ng Lombardia, hilagang Italya, na matatagpuan sa silangang baybayin ng Lawa ng Como, mga  sa hilaga ng Milan at mga  hilagang-kanluran ng Lecco. Ito ay matatagpuan sa isang peninsula na may parehong pangalan sa Lawa ng Como, sa bukana ng ilog lambak ng Varrone.

Ang Dervio ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Bellano, Cremia, Dorio, Introzzo, Pianello del Lario, San Siro, Sueglio, Tremenico, Vendrogno, at Vestreno.

## Mga pangunahing tanawin 
* Ang Simbahan ng San Quirico at Santa Giulitta, isa sa mga pinakalumang relihiyosong gusali sa lugar, na binanggit sa mga dokumento noon pang 814. Ang Romaneskong simbahang kampanaryo nito ay itinayo noong mga 1080.
* Simbahang parokya ng San Pedro at San Pablo (ika-11 siglo) at ang Romanikong kampanaryo nito
* Kastilyo Orezia, sa isang bangin na nangingibabaw sa bayan. Ito ay itinayo noong huling bahagi ng Gitnang Kapanahunan upang harangan ang daan patungo sa Lambak Valvarrone. Ang tore na ito ay nasa mabuting kalagayan at nasa gilid ng mga guho ng mga sinaunang tirahan. Ang unang pagbanggit dito ay nagsimula noong 1039 nang ito ay nagpapanatili ng mahabang panahon ng pagkubkob ng mga hukbo ng Tatlong Parokya ng Larian.
* Mga guho ng Castelvedro (ika-5-ika-6 na siglo) na matatagpuan sa Mai (400m) sa punong lupain na nangingibabaw sa katimugang bahagi ng Dervio. Ang portipikasyon ay nasa isang namumuno na posisyon at ang mga guho ng napakalaking pader nito ay isang indikasyon ng malaking sukat nito. Ito ay bahagi ng isang sistema ng pagtatanggol na nilikha sa baybayin ng Lawa ng Como dahil sa mga pagsalakay ng mga barbaro mula sa Recia.
* Ang pamayanang medyebal ng Corenno Plinio, na nakaposisyon sa paligid ng kastilyo at simbahan sa tuktok ng punong lupain.

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Opisyal na website Archived  
* Dervio - LarioOrientale.eu 

Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Lombardy
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Chupacabra

Ang **Chupacabra** (, mula sa *chupar* o "sumipsip" at *cabra* "kambing", literal na ibig sabihin ay "sumisipsip ng kambing"), ay isang maalamat na kriptid na sinasabing namumuhay sa mga rehiyon ng Amerika. Hinahalintulad ito sa di pa nakikilalang hayop na unang nakita sa Puerto Rico. Pinaghihinalaang nakita din ang Chupacabra sa Mehiko at Estados Unidos lalo na sa mga pamayanang Amerikanong Latino. Ang pangalan ng kriptid ay mula sa kinaugalian nitong pagatake at pagisipsip ng mga dugo ng mga hayop, lalo na ng mga kambing.

## Mga sanggunian
Kategorya:Kriptosoolohiya
Tuao

Ang bayan ng Tuao ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng Cagayan, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. 

## Mga Barangay
Ang bayan ng Tuao ay nahahati sa 32 mga barangay.

*Accusilian
*Alabiao
*Alabug
*Angang
*Bagumbayan 
*Barancuag
*Battung
*Bicok
*Bugnay
*Bulagao
*Cagumitan 
*Cato
*Culong
*Dagupan
*Fugu
*Lakambini

*Lallayug
*Malumin
*Mambacag
*San Vicente
*Mungo 
*Naruangan
*Palca
*Pata
*San Juan
*San Luis (Gurengad)
*Santo Tomas
*Taribubu
*Villa Laida
*Poblacion I (Ward I Centro)
*Poblacion II (Ward II Centro)
*Malalinta 

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Cagayan
Pamamaslang ng mga Vizconde

Naganap ang **pamamaslang ng mga Vizconde** (***Mamamayan ng Pilipinas laban kay Hubert Webb, et al.***, G.R. No. 176864) noong 30 Hunyo 1991 sa kanilang tirahan sa BF Homes, Lungsod ng Parañaque, Kalakhang Maynila, Pilipinas, kung saan namatay sina Estrellita, Carmela at Jennifer Vizconde. Nakatanggap si Estrellita (edad ay 47) ng labingtatlong (13) saksak; Si Carmela (edad ay 18), labingpitong saksak at ginahasa muna bago pinatay; at si Jennifer (edad ay 7), ay may labingsiyam na saksak. Si Lauro Vizconde, asawa ni Estrellita at ama nina Carmela at Jennifer, ay nasa Estados Unidos noon para sa kanyang trabaho habang naganap ang pamamaslang.

Sa mahabang panahon, hinihinalang si Hubert Webb, anak ni dating Senador Freddie Webb, ang pangunahing suspek sa pamamaslang, na kasama pa ang ilang mga taong bahagi ng mga makaimpluwensiyang pamilya.  Noong 15 Nobyembre 1999, hinatol ng Hukuman ng Paghahabol (*Court of Appeals*) ang habambuhay na pagkakabilanggo sa mga pangunahing suspek.  Gayunpaman, ipinawalang-bisa ito ng Kataas-taasang Hukuman noong 14 Disyembre 2010 nang ipinawalang-sala nito ang pito sa siyam na suspek sa kaso, kasama na si Webb.

## Talababa
## Mga kawing panlabas
* Philippine Inquirer, The Vizconde Case 
* Manila Times Special Report on the Vizconde Case

Kategorya:Masaker sa Pilipinas
Planetang unano

[thumb|Larawan ng mga kulay, albedo, at laki ng mga planetang unano kasama ang mga [likas na satelayt nila.]]

Ang **planetang unano** (, ) ayon sa International Astronomical Union (IAU), ay isang bagay sa kalangitan na umiikot palibot sa Araw na may sapat na bigat upang maging mabilog na dulot ng sariling balani ngunit hindi nalinis ang kalapit na rehiyon nito ng mga *planetesimal* at hindi isang likas na satelayt.

## Kasalukuyang miyembro 
## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
* NPR: Dwarf Planets May Finally Get Respect (David Kestenbaum)
* BBC News: Q&A New planets proposal, August 16, 2006
* Ottawa Citizen: The case against Pluto  (P. Surdas Mohit) August 24, 2006
* James L. Hilton, When Did the asteroids Become Minor Planets?
* NASA: IYA 2009 Dwarf Planets 
* How Many Dwarfs Are There? (Mike Brown Dec 15, 2010)

Kategorya:Planetang menor
*
Kategorya:Astronomiya
Arnold Clavio

Si **Arnold Clavio** (ipinanganak noong 2 Nobyembre 1965) ay isang tagapag-ulat ng balita sa radyo at telebisyon sa Pilipinas.

Kategorya:Ipinanganak noong 1965
Kategorya:Mga Pilipino
Kategorya:Mga tagapagbalita mula sa GMA News and Public Affairs
Kategorya:Mga tagapagbalita mula sa Pilipinas
Keso de bola

Ang **keso de bola** (Kastila: *queso de bola*), literal na "kesong bola" o "bolang keso", ay isang uri ng pampaskong kesong dilaw at hugis bilog o espero na nakabalot sa pulang pagkit na parapina.  Isang gawi sa paghahain ng keso de bola ang pagtatambal ng pandesal, hamon, ensaymada, at tsokolate. Sa Olanda, mas kilala ang keso de bola bilang **Edam** (Olandes: *Edammer*) sapagkat doon orihinal na nagmula ang kesong ito , sa isang bayan na kilala bilang Edam, na nasa lalawigan ng Hilagang Olanda.

## Katangian
Ang keso de bola sa Olanda ay binabalutan upang maipagbili at nailuluwas.  Ang *edam* ay pinahihinog ng halos 17 mga linggo at binabalutan ng itim na pagkit, sa halip na pula o dilaw.  Dahil sa edad ng kesong ito, nailalakbay ito na hindi kaagad nasisira o napapanis.  Dahil dito, at sa iba pa nitong mga katangian, naging pinakatanyag na keso ito sa pagitan ng ika-14 at ika-18 daantaon.  Bantog ito sa Hilagang Amerika, mga bansang Nordiko, at iba pang mga bansa sa mundo.

## Kasaysayan
### Sa Pilipinas
Ang pangalan ng kesong ito ay pinasimulan ni Dr. Frederick Zuellig, isang Suwisong imigrante sa Pilipinas at tagapagtatag ng Zuellig Pharmaceuticals noong kaagahan ng dekada 1900.  Dating inaangkat ang mga kesong inasnan (pampreserba ang asin) mula sa Nederlands (Olanda) papuntang Pilipinas noong kahulihan ng 1930.  Naging kilalang tatak ng produktong keso de bola ang *Marca Piña Queso de Bola*.

Ang produktong keso de bola ng Marca Piña ay tradisyunal na gawa mula sa gatas ng taglamig na nagmumula sa mga baka nasa loob ng isang gusaling alagaan habang panahon ng taglamig.  Hindi ginagamit ang gatas ng tag-araw dahil nakakasanhi ito ng pagkakadurog ng keso.  Ang keso ng Marca Piña ay pinatatanda sa loob ng 24 na linggo.  Naglalaman ito ng 3.8 na gramo ng asin.  Sa kasalukuyan, hindi na inaasnan ang keso mula sa Olanda sapagkat may teknolohiya na ang repridyerasyon.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga keso
Hagia Sophia

Ang **Hagia Sophia** ( 'Banal na Karunungan'; ; ; ), opisyal bilang **Moskeng Grande ng Hagia Sophia** (), ay isang moske at pangunahing lugar na pangkalinangan at pangkasaysayan sa Istanbul, Turkiya. Tinayo ng tatlong beses ang gusali ng Silanganing Imperyong Romano. Ikatlo ang kasalukuyang Hagia Sophia na itinayo noong 537 AD. Bagaman tinanggap ang titulo nito bilang isang simbahang ortodokso, isang moske, isang museo, at isang moske uli, dala ng gusali ang isang titulo ng isang Katolikong katedral sa mahabang panahon pagkatapos ng ikaapat na krusada. Sa madaling salita, pagkatapos ng pagtatayo ng Simbahang Ortodokso, tapos ng Katolikong Katedral, tapos ang pananakop ng Otomano ng Istanbul noong Mayo 29, 1453, napalitan ito sa isang moske, pagkatapos ng pagkakatatag ng Republika ng Turkiya, naging museo ito noong 1935, at tapos, naging moske uli noong 2020.

Itinayo ang kasalukuyang istraktura ng emperador na Bisantino na si Justiniano I bilang ang katedral Kristiyano ng Konstantinople para sa Imperyong Bisantino sa pagitan ng 532 at 537, at dinisenyo ng mga heometrong Griyegong sina Isidore ng Miletus at Antemio ng Trales. Itinuturing itong ehemplo ng arkitekturang Bisantino at sinasabing "pinalitan nito ang kasaysayan ng arkitektura". Ang kasalukuyang gusaling Justiniano ay ang ikatlong simbahan ng parehong pangalan na inukopa ng lugar, habang nawasak ang nakaraang gusali sa mga kaguluhang Nika. Bilang isang sedeng epispokal ng patriyarkang ekunemiko ng Konstantinople, nanatili itong pinakamalaking katedral sa mundo sa halos isang libong taon, hanggang nakumpleto ang Katedral ng Sevilla noong 1520. Simula ng kasunod na arkitekturang Bisantino, naging tipikal na halimbawang anyo ng simbahang Ortodokso ang Hagia Sophia, at tinularan ang istilong pang-arkitektura nito ng mga moskeng Otomano makalipas ang isang libong taon. Sinalarawan ito na "mayroong kakaibang posisyon sa mundong Kristiyano"

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga moske
Kategorya:Mga katedral
Kategorya:Mga museo
Kategorya:Istanbul
Aldino

Ang **Aldein** ( [alˈdiːno]) ay isang comune (komuna o munisipalidad) sa Lalawigang Awtonomo ng Bolzano, rehiyon ng Trentino-Alto Adigio, hilagang Italya, na matatagpuan mga  timog ng lungsod ng Bolzano.

May hangganan ang Aldein sa mga sumusunod na munisipalidad: Bronzolo, Montan, Deutschnofen, Auer, Truden, at Ville di Fiemme. Naglalaman ito ng *frazione* (subdibisyon) ng Radein (Redagno).

## Kasaysayan 
left|thumb| Simbahang parokya.
Ang isang kasunduan na tinatawag na *Aldinum* ay binanggit sa unang pagkakataon noong 1177, noong 1185 ang pangalan ay lumitaw bilang *Alden*.

## Distribusyong lingguwistiko 
Ayon sa senso noong 2011, 98.07% ng populasyon ang nagsasalita ng Aleman, 1.74% Italyano, at 0.19% Ladin bilang unang wika.

|}

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Opisyal na website 

Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Lagundo

thumb| Ang bagong Simbahan ng San José sa Algund
Ang **Algund** ( [laˈɡundo]) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigang Awtonomo ng Bolzano, rehiyon ng Trentino-Alto Adigio, hilagang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-kanluran ng Bolzano.

## Heograpiya 
Noong Disyembre 31, 2015, mayroon itong populasyon na 5,029 at may lawak na .

May hangganan ang Algund sa mga sumusunod na munisipalidad: Lana, Marling, Merano, Naturns, Partschins, Plaus, at Tirol.

### Mga *frazione* 
Ang munisipalidad ay naglalaman ng mga *frazione* (mga subdibisyon, pangunahin ang mga pamayanan at nayon) ng Aschbach (Riolagundo), Forst (Foresta), Mitterplars (Plars di Mezzo), Mühlbach (Riomolino), Oberplars (Plars di Sopra), at Vellau (Velloi).

## Kasaysayan 
### Pangalan ng lugar 
Ang pangalang *apud Algunde* (Latin para sa *malapit sa Algund* ) ay lumitaw sa unang pagkakataon noong 994. 

## Lipunan 
### Ebolusyong demograpiko 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:5000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1860 text:1860
 bar:1870 text:1870
 bar:1880 text:1880
 bar:1900 text:1900
 bar:1910 text:1910
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1860 from: 0 till:0
 bar:1870 from: 0 till:0
 bar:1880 from: 0 till:1622
 bar:1900 from: 0 till:0
 bar:1910 from: 0 till:2699
 bar:1921 from: 0 till:2611
 bar:1931 from: 0 till:3068
 bar:1936 from: 0 till:3151
 bar:1951 from: 0 till:3151
 bar:1961 from: 0 till:3309
 bar:1971 from: 0 till:3524
 bar:1981 from: 0 till:3631
 bar:1991 from: 0 till:3841
 bar:2001 from: 0 till:4169

PlotData=

 bar:1860 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1870 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1880 at:1622 fontsize:XS text: 1622 shift:(-8,5)
 bar:1900 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1910 at:2699 fontsize:XS text: 2699 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:2611 fontsize:XS text: 2611 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:3068 fontsize:XS text: 3068 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:3151 fontsize:XS text: 3151 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:3151 fontsize:XS text: 3151 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:3309 fontsize:XS text: 3309 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:3524 fontsize:XS text: 3524 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:3631 fontsize:XS text: 3631 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:3841 fontsize:XS text: 3841 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:4169 fontsize:XS text: 4169 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Data from ISTAT

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
*  Homepage of the municipality

Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Andriano

Ang **Andrian** ( [andriˈaːno]) ay isang comune (komuna o munisipalidad) sa Lalawigang Awtonomo ng Bolzano, rehiyon ng Trentino-Alto Adigio, Italya, na matatagpuan mga  hilaga-kanluran ng lungsod ng Bolzano.

## Heograpiya 
Noong Nobyembre 30, 2010, mayroon itong populasyon na 1,043 at may lawak na .

May hangganan ang Andrian sa mga sumusunod na munisipalidad: Eppan, Nals, at Terlan.

## Kasaysayan 
### Eskudo de armas 
Ang sagisag ay ang mga Panginoon ng *Andria* . Ito ay party sa bawat maputlang gules at argent na may isang tumpok na nakakurba papasok at ang mga kulay ay nagpapalit-palit. Ang sagisag ay ipinagtibay noong 1968.

## Lipunan 
### Distribusyon ng wika 
Ayon sa senso noong 2011, 89.96% ang nagsasalita ng Aleman, 9.53% Italyano, at 0.51% Ladin bilang unang wika.

### Ebolusyong demograpiko 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1860 text:1860
 bar:1870 text:1870
 bar:1880 text:1880
 bar:1900 text:1900
 bar:1910 text:1910
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1860 from: 0 till:0
 bar:1870 from: 0 till:0
 bar:1880 from: 0 till:320
 bar:1900 from: 0 till:0
 bar:1910 from: 0 till:381
 bar:1921 from: 0 till:440
 bar:1931 from: 0 till:454
 bar:1936 from: 0 till:480
 bar:1951 from: 0 till:505
 bar:1961 from: 0 till:495
 bar:1971 from: 0 till:602
 bar:1981 from: 0 till:644
 bar:1991 from: 0 till:758
 bar:2001 from: 0 till:794

PlotData=

 bar:1860 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1870 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1880 at:320 fontsize:XS text: 320 shift:(-8,5)
 bar:1900 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1910 at:381 fontsize:XS text: 381 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:440 fontsize:XS text: 440 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:454 fontsize:XS text: 454 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:480 fontsize:XS text: 480 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:505 fontsize:XS text: 505 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:495 fontsize:XS text: 495 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:602 fontsize:XS text: 602 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:644 fontsize:XS text: 644 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:758 fontsize:XS text: 758 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:794 fontsize:XS text: 794 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Datos mula sa ISTAT

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
*  Homepage of the municipality
*  Tourism info

Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Ora, Trentino-Alto Adigio

Ang **Auer** ( [ˈɔːra]) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigang Awtonomo ng Bolzano, rehiyon ng Trentino-Alto Adigio, hilagang Italya, na matatagpuan mga  timog ng lungsod ng Bolzano.

## Heograpiya 
Noong Disyembre 31, 2015, mayroon itong populasyon na 3,648 at isang lugar na .

May hangganan ang Auer sa mga sumusunod na munisipalidad: Aldein, Bronzolo, Montan, at Vadena.

## Kasaysayan 
Ang pangalan ng pamayanan ay unang binanggit sa isang kasulatan noong 1190 na nakasulat sa latin na nagngangalang *Conradinus de Aura*, isang lingkod ng maharlikang Enn.

Ang nayon ng Auer ay lumitaw bilang isang samahan ng mga tao noong ika-15 siglo, bilang isang kaukulang dokumento mula 1463 ay nagpapatunay sa tahasang pagpapangalan sa "*comunitas ville Awer*" - ang komunidad ng nayon ng Auer - at *ang Riegler* nito (mga tagapamahala ng lupain).

## Lipunan 
### Ebolusyong demograpiko 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:0
 bar:1871 from: 0 till:0
 bar:1881 from: 0 till:0
 bar:1901 from: 0 till:0
 bar:1911 from: 0 till:0
 bar:1921 from: 0 till:1650
 bar:1931 from: 0 till:1798
 bar:1936 from: 0 till:1919
 bar:1951 from: 0 till:1879
 bar:1961 from: 0 till:2239
 bar:1971 from: 0 till:2318
 bar:1981 from: 0 till:2444
 bar:1991 from: 0 till:2637
 bar:2001 from: 0 till:3022

PlotData=

 bar:1861 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1871 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1881 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1901 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1911 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1921 at:1650 fontsize:XS text: 1650 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:1798 fontsize:XS text: 1798 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:1919 fontsize:XS text: 1919 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:1879 fontsize:XS text: 1879 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:2239 fontsize:XS text: 2239 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:2318 fontsize:XS text: 2318 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:2444 fontsize:XS text: 2444 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:2637 fontsize:XS text: 2637 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:3022 fontsize:XS text: 3022 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Datos mula sa ISTAT

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
*  Homepage of the municipality

Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Nova Ponente

Ang **Deutschnofen** ( [ˈnɔːva poˈnɛnte]) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigang Awtonomo ng Bolzano, rehiyon ng Trentino-Alto Adigio, hilagang Italya, na matatagpuan mga  timog-silangan ng lungsod ng Bolzano.

May hangganan ang Deutschnofen sa mga sumusunod na munisipalidad: Aldein, Bolzano, Bronzolo, Karneid, Laives, at Welschnofen, at mga munisipalidad ng Predazzo, Tesero at Varena sa Lalawigang Awtonomo ng Trento.

Ang munisipalidad ng Deutschnofen ay naglalaman ng mga *frazione* (mga subdibisyon, pangunahin ang mga nayon at pamayanan) ng Petersberg (Italyano: *Monte San Pietro*), Eggen (Italyano: ''San Nicolò d'Ega*), Rauth (*Novale''), at Obereggen, isang maliit na nayon ng turista na matatagpuan sa paanan ng Latemar, na may mga 900 na naninirahan.

## Distribusyon ng wika 
Ayon sa senso noong 2011, 97.42% ng populasyon ang nagsasalita ng Aleman, 2.33% Italyano, at 0.25% Ladin bilang unang wika.

right|thumb|250x250px| Lokasyon ng Deutschnofen sa loob ng Lalawigang Awtonomo ng Bolzano.

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Opisyal na website 
* Obereggen Opisyal na Website

Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Barbiano

Ang **Barbian** ( [barˈbjaːno]) ay isang comune (komuna o munisipalidad) sa Lalawigang Awtonomo ng Bolzano, rehiyon ng Trentino-Alto Adigio, hilagang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-silangan ng Bolzano.

## Heograpiya 
Noong Nobyembre 30, 2010, mayroon itong populasyon na 1,601 at may lawak na .

May hangganan ang Barbian sa mga sumusunod na munisipalidad: Kastelruth, Lajen, Waidbruck, Ritten, at Villanders.

### Mga *frazione* 
Ang munisipalidad ng Barbian ay naglalaman ng mga *frazione* (mga subdibisyon, pangunahin na mga nayon at pamayanan) ng Kollmann (Colma), St. Gertraud (Santa Gertrude), at Saubach.

## Kasaysayan 
### Pangalan ng lugar 
Ang paninirahan ay binanggit sa unang pagkakataon noong 994 bilang Parpian, ang pangalan na malamang na nagmula sa Latin na personal na pangalang Barbius, isang pangalan na pinatunayan din sa mga inskripsiyong Venetico mula sa panahon ng mga Romano.

## Lipunan 
### Ebolusyong demograpiko 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:0
 bar:1871 from: 0 till:0
 bar:1881 from: 0 till:0
 bar:1901 from: 0 till:0
 bar:1911 from: 0 till:0
 bar:1921 from: 0 till:1128
 bar:1931 from: 0 till:1098
 bar:1936 from: 0 till:1250
 bar:1951 from: 0 till:1298
 bar:1961 from: 0 till:1198
 bar:1971 from: 0 till:1309
 bar:1981 from: 0 till:1381
 bar:1991 from: 0 till:1444
 bar:2001 from: 0 till:1520

PlotData=

 bar:1861 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1871 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1881 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1901 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1911 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1921 at:1128 fontsize:XS text: 1128 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:1098 fontsize:XS text: 1098 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:1250 fontsize:XS text: 1250 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:1298 fontsize:XS text: 1298 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:1198 fontsize:XS text: 1198 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:1309 fontsize:XS text: 1309 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:1381 fontsize:XS text: 1381 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:1444 fontsize:XS text: 1444 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:1520 fontsize:XS text: 1520 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Datos mula sa ISTAT

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
*  Homepage of the municipality

Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Velturno

Ang **Feldthurns** ( [velˈturno]) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigang Awtonomo ng Bolzano, rehiyon ng Trentino-Alto Adigio, hilagang Italya mga  hilagang-silangan ng Bolzano.

## Heograpiya 
Noong Enero 30, 2019, mayroon itong populasyon na 2,873 at may lawak na . 

Ang Feldthurns ay may hangganan sa Brixen, Klausen, Villnöß, at Vahrn.

### Mga *frazione* 
Ang munisipalidad ng Feldthurns ay naglalaman ng mga *frazione* (mga subdibisyon, pangunahin ang mga nayon at pamayanan) ng Garn (Caerne), Schnauders (Snodres), Schrambach (San Pietro Mezzomonte), at Tschiffnon (Gioignano).

## Lipunan 
### Ebolusyong demograpiko 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from: 0 till:0
 bar:1871 from: 0 till:0
 bar:1881 from: 0 till:0
 bar:1901 from: 0 till:0
 bar:1911 from: 0 till:0
 bar:1921 from: 0 till:1152
 bar:1931 from: 0 till:1272
 bar:1936 from: 0 till:1335
 bar:1951 from: 0 till:1388
 bar:1961 from: 0 till:1504
 bar:1971 from: 0 till:1735
 bar:1981 from: 0 till:2042
 bar:1991 from: 0 till:2302
 bar:2001 from: 0 till:2541

PlotData=
 bar:1861 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1871 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1881 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1901 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1911 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1921 at:1152 fontsize:XS text: 1152 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:1272 fontsize:XS text: 1272 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:1335 fontsize:XS text: 1335 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:1388 fontsize:XS text: 1388 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:1504 fontsize:XS text: 1504 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:1735 fontsize:XS text: 1735 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:2042 fontsize:XS text: 2042 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:2302 fontsize:XS text: 2302 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:2541 fontsize:XS text: 2541 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Datos mula sa ISTAT

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
*  Homepage of the municipality

Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia
Kategorya:Pages using infobox settlement with possible demonym list
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Fortezza

Ang **Franzensfeste** ( [forˈtettsa]) ay isang nayon at *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigang Awtonomo ng Bolzano, rehiyon ng Trentino-Alto Adigio, hilagang Italya. Ito ay pinangalanan pagkatapos ng malaking Muog ng Franzensfeste na itinayo mula 1833 hanggang 1838 at ang estasyon ng Franzensfeste ay kilala rin bilang isang mahalagang pusod ng daambakal.

## Kasaysayan 
### Pinagmulan 
Ang Franzensfeste ay itinatag kamakailan. Ang nayon ay nagsimula noong ika-19 na siglo nang ang pagtatayo ng mga kuta ay sinimulan, kung saan ang pook ay malapit ding nakaugnay sa pangalan (sa wikang Italyano), at ang riles. Ang parokya ay orihinal na Mittewald, pa rin ang karaniwang lupain, kasama ang dalawang nayon ng Oberau at Unterau.

Ang mga natuklasan sa arkeolohiko ay nagpakita na ang lugar ay tatahanan ng 2500 BK gaya ng ipinahiwatig ng paghahanap ng mga palayok sa bahay. Ang Wipptal ay palaging gumaganap ng isang mahalagang papel sa pagbibiyahe ng mga kalakal sa hilaga-timog na hangganan, una bilang ang Daang Ambar sa pagitan ng Gresya, Sicilia, at Hilagang Europa sa bandang huli sa panahon ng Romano, sa pagitan ng Aquileia at ng mga rehiyon sa kabila ng Alpes; isa ring  mahabang kahabaan ng Romanong Via Claudia Augusta ay nahukay.

## Mga sanggunian 
## Bibliograpiya 
* Christoph Hackelsberger (1986). *Die kk Franzensfeste: ein Monumentalwerk der Befestigungskunst des 19.* *Jahrhunderts* . Munich: Deutscher Kunstverlag .ISBN&nbsp;978-3-422-00795-6

## Mga panlabas na link 
*  Homepage of the municipality

Kategorya:Pages using infobox settlement with possible demonym list
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Corvara in Badia

Ang **Corvara in Badia** ( [korˈvaːra im ˈbadiːa];  o *Kurfar*) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigang Awtonomo ng Bolzano, rehiyon ng Trentino-Alto Adigio, hilagang Italya, na matatagpuan mga  silangan ng Bolzano.
thumb|250x250px| Alpinong bahay-kanayunan na "Sorà" sa kaliwa at "Zecca da Ruatscht"

## Heograpiya 
Noong Nobyembre 30, 2010, mayroon itong populasyon na 1,340 at may lawak na .

Ang Corvara sa Badia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Badia, Canazei, Livinallongo del Col di Lana, San Martin de Tor, at Sëlva.

Ang Corvara sa Badia ay ang pangunahing sentro ng Alta Badia, isang prestihiyosong lugar ng turista na matatagpuan sa tuktok na dulo ng Val Badia, na napapalibutan ng mga bundok ng Dolomitas.

### Mga *frazione* 
Ang munisipalidad ay naglalaman ng mga *frazione* ng Calfosch (Italyano: *Colfosco*, Aleman: *Kolfuschg*) at Pescosta.

## Lipunan 
### Ebolusyong demograpiko 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:0
 bar:1871 from: 0 till:0
 bar:1881 from: 0 till:0
 bar:1901 from: 0 till:0
 bar:1911 from: 0 till:0
 bar:1921 from: 0 till:436
 bar:1931 from: 0 till:420
 bar:1936 from: 0 till:477
 bar:1951 from: 0 till:577
 bar:1961 from: 0 till:682
 bar:1971 from: 0 till:951
 bar:1981 from: 0 till:1183
 bar:1991 from: 0 till:1236
 bar:2001 from: 0 till:1266

PlotData=

 bar:1861 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1871 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1881 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1901 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1911 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1921 at:436 fontsize:XS text: 436 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:420 fontsize:XS text: 420 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:477 fontsize:XS text: 477 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:577 fontsize:XS text: 577 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:682 fontsize:XS text: 682 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:951 fontsize:XS text: 951 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:1183 fontsize:XS text: 1183 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:1236 fontsize:XS text: 1236 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:1266 fontsize:XS text: 1266 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Datos mula sa ISTAT

## Tingnan din 
* Alta Badia
* Dolomitas

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Impormasyong Pangturista ng Alta Badia

Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Gargazzone

Ang **Gargazon** ( [ɡarɡatˈtsoːne]) ay isang nayon at *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigang Awtonomo ng Bolzano, rehiyon ng Trentino-Alto Adigio, hilagang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-kanluran ng Bolzano.

## Heograpiya 
Noong Nobyembre 30, 2010, mayroon itong populasyon na 1,639 at may lawak na .

Ang Gargazon ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Lana, Mölten, Nals, Burgstall, Terlan, at Tisens.

## Kasaysayan 
### Eskudo de armas 
Ang sagisag ay kumakatawan sa isang arhen na tore sa isang burol ng gules na may tatlong puno ng prutas. Ang tore ay ang *Kröllturm* na itinayo noong 1240 ni *Bartold von Trauston* . Ang sagisag ay ipinagtibay noong 1968.

## Lipunan 
### Distribusyon ng wika 
Ayon sa senso noong 2011, 78.68% ng populasyon ang nagsasalita ng Aleman, 20.33% Italyano, at 0.99% Ladin bilang unang wika.

## Ebolusyong demograpiko 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1860 text:1860
 bar:1870 text:1870
 bar:1880 text:1880
 bar:1900 text:1900
 bar:1910 text:1910
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1860 from: 0 till:0
 bar:1870 from: 0 till:0
 bar:1880 from: 0 till:574
 bar:1900 from: 0 till:0
 bar:1910 from: 0 till:368
 bar:1921 from: 0 till:441
 bar:1931 from: 0 till:558
 bar:1936 from: 0 till:643
 bar:1951 from: 0 till:705
 bar:1961 from: 0 till:817
 bar:1971 from: 0 till:943
 bar:1981 from: 0 till:1038
 bar:1991 from: 0 till:1140
 bar:2001 from: 0 till:1366

PlotData=

 bar:1860 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1870 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1880 at:574 fontsize:XS text: 574 shift:(-8,5)
 bar:1900 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1910 at:368 fontsize:XS text: 368 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:441 fontsize:XS text: 441 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:558 fontsize:XS text: 558 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:643 fontsize:XS text: 643 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:705 fontsize:XS text: 705 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:817 fontsize:XS text: 817 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:943 fontsize:XS text: 943 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:1038 fontsize:XS text: 1038 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:1140 fontsize:XS text: 1140 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:1366 fontsize:XS text: 1366 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Datos mula sa ISTAT

## Panorama 
## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
*  Homepage of the municipality

Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia
Kategorya:Pages using infobox settlement with possible demonym list
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Brunico

Ang **Bruneck** (  [bruˈniːko] o [ˈbruːniko] Ladin: *Bornech* o *Burnech*;  o *Brunopolis*) ay ang pinakamalaking bayan at *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lambak Puster sa Lalawigang Awtonomo ng Bolzano, rehiyon ng Trentino-Alto Adigio, hilagang Italya.

## Heograpiya 
left|thumb| Tanawin sa Kastilyo ng Bruneck at ng lumang bayan
Ang sentro ng bayan ng Bruneck ay matatagpuan mga  silangan ng Brixen at  ng kabesera ng rehiyon na Bolzano. Sa silangan, ang bayan ay  mula sa Winnebach (bahagi ng Innichen) sa hangganan ng Silangang Tirol sa Austria.

## Kasaysayan 
Ang malawak na lambak kung saan ngayon ang lungsod ng Bruneck ay bumangon sa simula ay hindi naninirahan hanggang sa ito ay nasakop ng mga Romano; ang mga lokal na populasyon, dahil sa panganib ng pagbaha ng Ilog Rienz, ay dating nakatira sa mga gilid ng lambak o sa mga kalapit na burol. Ang lambak na sahig ay malapit nang mapuno dahil ang Lambak Puster ay ang pangunahing arteryal na daan na ginagamit upang ikonekta ang Hilagang Italya sa pook Danubio ng Europa. Noong 1901, kasunod ng pagpasa ng Kondado ng Pustrissa mula kay Enrique IV hanggang sa Obispo ng Brixen na si Altvino, itinatag ang pamamahalang episkopal sa nayon ng Sta. Caterina. Sa malapit ay bumangon ang maliit na nayon ng Ragen pati na rin ang ilang bukid, na, pagkatapos ng donasyon mula sa maharlikang si Svainilde, mga 1000, ay naging bahagi ng mga pag-aari ng mga obispo ng Brixen.

## Ugnayang pandaigdig 
### Mga kakambal na bayan – Mga kinakapatid na lungsod 
Ang Bruneck ay kakambal sa:

## Gallery 

Talaksan:BruneckFuZone.jpg|Via Centrale - pook pantao lamanag
Talaksan:Bruneck_castle.jpg|alt=Bruneck castle|Kastilyo ng Bruneck
Talaksan:Bruneck_castle_-_courtyard.jpg|alt=Bruneck castle – courtyard|Kastilyo ng Bruneck – patio
Talaksan:Bruneck,_Ursulinentor_von_Südwesten,_2.jpeg|alt=Ursulinen-Gate seen from southwest| Tarangkahan ng *Ursulinen*- na makikita mula sa timog-kanluran
Talaksan:Bruneck,_Passeggiata_Tielt_IMG_1267_2019-08-04_20.02.jpg|alt=The river Rienz|Ang Ilog Rienz
Talaksan:BruneckFriedh.jpg|Sementaryo ng Bruneck

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
*  Homepage of the municipality

Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia
Kategorya:Pages using infobox settlement with possible demonym list
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
San Candido

Ang **Innichen** ( [saŋ ˈkandido]; ) ay isang nayon at *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigang Awtonomo ng Bolzano, rehiyon ng Trentino-Alto Adigio, hilagang Italya.

Ito ay matatagpuan sa Lambak Puster sa Ilog Drava, sa hangganan ng Italya sa Austria. Nagsasagawa ito ng Pandaigdigang Pista ng Eskulturang Niyebe ng Italya bawat taon.

Kilala ang Innichen sa mga ski resort nito, at kabilang dito ang natural na liwasang Tre Cime di Lavaredo.

## Heograpiya 
Ang Innichen ay nasa hangganan ng mga munisipalidad ng Toblach, Innervillgraten (Austria), Sexten, at Sillian (Austria).
left|thumb| Abadia ng Innichen

## Distribusyon ng wika 
Ayon sa census noong 2011, 85.06% ng populasyon ang nagsasalita ng Aleman, 14.64% Italyano, at 0.30% Ladin bilang kanilang unang wika.

## Kakambal na bayan 
Ang Innichen ay kakambal sa:

*  Freising, Alemanya, simula 1969

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Opisyal na website 

Kategorya:Pages using infobox settlement with possible demonym list
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata