Bánh mì

Sa lutuing Biyetnames, ang '*** o ***banh mi''''' (, ; Subalit samu't sari ang mga palaman na ginagamit, mula  (asadong baboy) at kahit sorbetes. Sa Biyetnam, karaniwang inaalmusal o minemeryenda itong mga sanwits.

Ipinakilala ang *baguette* sa Biyetnam ng mga Pranses noong gitna ng ika-19 na siglo, noong dinastiyang Nguyễn at naging isteypol noong ika-20 siglo. Noong d. 1950, nalinang ang isang Biyetnames na Biyetnames na sanwits sa Saigon na sumikat bilang pagkaing kalye, kilala rin bilang  ('sanwits ng Saigon' or 'mala-Saigong '). Kasunod ng Digmaang Biyetnam, pinasikat ng mga Biyetnames sa ibang bansa ang sanwits na  sa mga bansa tulad ng Australya, Kanada at Estados Unidos. Sa mga bansang ito, karaniwang ibinebenta ito sa mga panaderyang Asyano.

## Kasaysayan
thumb|*Bánh mì chà bông* (binulak na baboy), *giò lụa* (tsoriso), sili
Noon pa mang d. 1830, atestado na ang salitang  na nangangahulugang "tinapay", sa wikang Biyetnamita sa diksiyonaryo ni Jean-Louis Taberd na ''*. Ipinakilala ng mga Pranses ang *baguette* sa Biyetnam, pati na rin mga ibang inihurnong pagkain tulad ng *pâté chaud*, noong d. 1860, noong simula ng kanilang imperyalismo sa Biyetnam. Noong una, ** ang tawag ng mga Hilagang Biyetnames sa *baguette*, literal na "Kanluraning *bánh*", habang  ang tawag ng mga Timog Biyetnames, "de-trigong *bánh*". Ibinanggit ni Nguyễn Đình Chiểu ang *baguette* sa kanyang tula noong 1861, "". Dahil sa presyo ng inangkat na trigo, kinonsiderang luho ang mga *baguette* at sanwits mula sa Pransiya. Noong Unang Digmaang Pandaigdig, dumagsa ang mga sundalo at panustos ng mga Pranses. Kasabay nito, ang pagkagambala sa pag-angkat ng trigo ay nagbunsod sa mga panadero na maghalo ng mumurahing harinang-bigas (na nagpalampot din sa tinapay). Bunga nito, naging posible na tamasahin ang mga ordinaryong Biyetnames ng mga isteypol mula sa Pransiya tulad ng tinapay. Partisyon ng Biyetnam noong 1954 ang ikinalipat ng higit sa isang milyong migrante mula Hilagang Biyetnam patungo sa Timog Biyetnam na nagpabago sa lokal na lutuin ng Saigon. Sa panahong ito, nagsimulang magbenta ang isa pang migrante mula sa Hilaga ng mga tinapay na pinalamanan ng  (tsoriso) mula sa basket sa isang *mobylette*, at nagsimulang magbenta ang isang tinadhan sa Lalawigan ng Gia Định (Distrito ng Phú Nhuận sa kasalukuyan) ng mga , isang uri ng sanwits. Sa ilang tindahan, pinalamanan ang mga sanwits ng murang kesong Cheddar, na nanggaling sa ayudang pagkain ng mga Pranses na tinanggihan ng mga migrante mula sa Hilaga. Noong d. 1980, ang mga reporma sa merkado ng Đổi Mới ay humantong sa muling pagsilang ng , pangunahing bilang pagkaing kalye. Nagbebenta ang isang restoran ng Philadelphia ng kahawig na sanwits na minamarket bilang "Biyetnames na *hoagie*".

Mula d. 1970, dumating sa London ang mga Biyetnames na nagsilikas mula sa Digmaang Biyetnam at tinanggap sa mga sentro ng komunidad. Kalaunan,  pinagtatagan  ang mga lugar sa London tulad ng De Beauvoir Town ng mga matagumpay na kantinang Biyetnames sa Shoreditch kung saan sumikat ang *bánh mì* pati ang *phở'' mula d. 1990. 

## Tingnan din 
* Lutuing Biyetnames

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Biyetnames
Kategorya:Lutuing Biyetnames