Tonkatsu

thumb|Mainit na bagong-lutong tonkatsu

Ang  ay isang pagkaing Hapones na binubuo ng binread, pinritong tsuletang baboy. Kalakip dito ang pagbabalot ng mga hiwa ng baboy sa panko (migaha), at pagpiprito ng mga ito sa mantika. Lomo at tagiliran ang dalawang pangunahing hiwa na ginagamit nito. Saligan din ang tonkatsu ng mga ibang ulam katulad ng *katsukarē* at *katsudon*.

## Etimolohiya 
Kombinasyon ang salitang *tonkatsu* ng salitang Sino-Hapones na *ton* () na nangangahulugang "baboy", at *katsu* (), isang pinaikling anyo ng *katsuretsu* (), isang lumang transliterasyon ng salitang *cutlet* (tsuleta) sa wikang Ingles*.*

## Kasaysayan 
Nagmula ang Tonkatsu sa Hapon noong Panahong Meiji noong dakong huli ng ika-19 na siglo, isang ulam na hango sa mga tsuletang karne ng mga Europeo. Karaniwang gawa sa baka ang Europeong *katsuretsu* (salitang hiram/gairaigo para sa tsuleta); nilikha ang bersiyong baboy noong 1899 sa isang restawran na naghahain ng mga istilong Europeo na pagkain, na pinangalanang Rengatei sa Tokyo, Hapon. Isa itong uri ng yōshoku — mga bersiyong Hapones ng lutuing Europeo na nilikha noong dakong huli ng ika-19 na siglo at maagang bahagi ng ika-20 siglo — at tinawag itong katsuretsu o katsu lamang.

## Paghahanda at paghahain 
), isang sinandwits na *tonkatsu*, na inihain bilang *ekiben*]]
Alinman sa  or  ang maaaring gamitin; kadalasan ang karne ay inaasnan, pinapaminta, binabalot sa kaunting harina, sinasawsaw sa binating itlog, at pinapahiran ng *panko* (migaha) bago iprito.

Pagkatapos, hinihiwa-hiwa ang tonkatsu at inihahain, karaniwan na may kasamang repolyo na ginutay-gutay. Kadalasan, nilalagyan din ito ng makapal na kayumangging sarsa na tinatawag na sarsang tonkatsu

## Mga baryasyon 
Sa Nagoya at mga nakapaligid na lugar, isang espesyalidad ang miso katsu, tonkatsu na sinasabayan ng sarsang *hatchō miso*.

Maaaring gumawa ng mga baryasyon ng tonkatsu sa pagpapalaman nito ng keso, dahon ng shiso, o iba pang sangkap, at pagkatapos ibalot sa migaha at iprito. Sa mga umiiwas sa kaloriya, pinapalaman minsan ang karne ng konnyaku.

May mga ilang baryasyon ng tonkatsu na gumagamit ng panghalili sa baboy:

* *Chikin katsu* (, "kinatsung manok") o *Tori katsu* (): gumagamit ng manok sa halip ng baboy, madalas itong makita sa mga Hawaianong *plate lunch*.
* *Menchi-katsu* () o *minchi katsu* (): patty ng tinadtad na karne, na binread at pinrito. 
* *Hamu katsu* (, "kinatsung hamon"): isang kahawig na ulam na gawa sa hamon, itinuturing itong mas murang alternatibo sa tonkatsu. 
* *Gyū katsu* (, "kinatsung baka") kilala rin bilang *bīfu katsu*: sikat sa rehiyon ng Kansai sa palibot ng Osaka at Kobe.

Sa pangkalahatan, *furai* ang tawag sa mga pagkaing binread at pinrito. *Katsu* (tsuleta) ang tawag sa mga *furai* na gawa sa karne ng mga mamal at ibon, kagaya ng baboy, baka, o manok. Kapag ibang sangkap ang ginamit, *furai* mismo ang tawag nito, katulad ng *aji-furai* (pinritong *horse mackerel*) at *ebi-furai* (pinritong sugpo).

Ang *tonkatsu* at mga ibang *furai* ay hindi kailanman tinatawag na tempura. Hindi binebread ang tempura, at hindi iyon itinuturing na klase ng *furai*.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Lutuing Hapones