Aletheia

Ang ***aletheia*** () ay katotohanan o pagsisiwalat sa pilosopiya. Ginamit ito sa Sinaunang pilosopiyang Griyego at muling ibinuhay sa ika-20 siglo ni Martin Heidegger. 

Isinasalin ang Aletheia sa iba't ibang paraan bilang "di-pagkakasarado", "di-nakatago", "pagsisiwalat" o " katotohanan". Ang literal na kahulugan ng salitang  ay "ang kalagayan ng hindi nakatago; ang kalagayan ng pagiging halata." Nangangahulugan din ito ng pagiging totoo o katotohanan.  It is the opposite of lethe, which literally means "oblivion", "forgetfulness", or "concealment". Ito ang kabaligtaran ng lethe, na literal na nangangahulugang "limot", "pagkalimot", o "pagtatago". Ayon sa Unang Olimpyanong Oda ni Pindar, si Aletheia ay anak ni Zeus, habang nakabanggit sa Pabula ni Esopo  na nilikha siya ni Prometeo. 

## Heidegger at *aletheia* 
Sa unang bahagi hanggang kalagitnaan ng ika-20 siglo, nagtawag-pansin si Martin Heidegger sa konsepto ng *aletheia*, sa pag-uugnay nito sa ideya ng pagsisiwalat, o ang paraan na lumilitaw ang mga bagay bilang mga entidad sa mundo. Noong una, tinukoy niya ang *aletheia* bilang "katotohanan", espesipikong binanggit bilang isang anyong nanguna sa panahon ni Socrates, sa kalaunan ay iniwasto ni Heidegger ang interpretasyong ito at nagsulat:  Upang magtanong ng *aletheia*, ng pagsisiwalat ng tulad nito, ay hindi katulad ng pagtatanong ng katotohanan. Sa kadahilanang ito, hindi sapat at nakaliligaw na tawagan ang *aletheia*, sa diwa ng pagbubukas, katotohanan."  Nagbigay si Heidegger ng pagsusuring etimolohikal ng *aletheia* at iginuhit ang pag-unawa sa katawagan bilang 'di-nakatago'. Sa gayon, naiiba ang *aletheia* sa mga pagkaintindi ng katotohanan na nauunawaan bilang mga pahayag na tumpak na naglalarawan ng isang katayuan ng mga mpangyayari (pakikipagtalastasan), o mga pahayag na akmang-akma sa isang sistema sa kabuuan (pagkakaugnay-ugnay). Sa halip, nakatuon si Heidegger sa paglalahad ng kung paano ang isang "mundong" ontolohikal ay isinisiwalat, o binubuksan, kung saan ang mga bagay ay ginagawang mauunawaan para sa mga tao sa unang-una, bilang bahagi ng isang kalahatang nakabalangkas na sanligan ng kahulugan. 

Isinulat din ni Heidegger na " Ang *aletheia*, pagsisiwalat na itinuturing bilang pagbubukas ng presensya, ay hindi pa katotohanan. Mas mababa ba sa katotohanan ang *aletheia*? O kaya naman ay mas mataas ito dahil una, nagkakaloob ito sa katotohanan ng *adequatio* at *certitudo,* dahil hindi maaaring magkaroon ng presensya at pagtatanghal sa labas ng dako ng pagbubukas?" 

Sinimulan ni Heidegger ang kanyang diskurso sa muling pagkilala ng *aletheia* sa kanyang obra maestra, *Being and Time* (1927), at pinalawak ang konsepto sa kanyang *Introduction to Metaphysics* (Panimula sa Metapisika). Para sa higit pa tungkol sa kanyang pag-unawa sa *aletheia*, tingnan ang *Poetry, Language, and Thought* (Tula, Wika, at Isip), lalo na ang sanaysay na pinamagatang "*The Origin of the Work of Art*" (Ang Pinagmulan ng Likhang-Sining), na naglalarawan sa halaga ng likhang-sining bilang isang paraan upang magbukas ng "pasukan" para sa paglilitaw ng mga bagay sa mundo, o upang ibunyag ang kanilang kahulugan para sa mga tao. Binago ni Heidegger ang kanyang pananaw sa *aletheia* bilang katotohanan, pagkaraan ng halos apatnapu't taon, sa sanaysay na "*The End of Philosophy and the Task of Thinking*," (Ang Katapusan ng Pilosopiya at Ang Gawain ng Pag-iisip) sa *On Time and Being*. 

## Tingnan din 
* Epistemolohiya 
* Terminolohiyang Heideggeriano 
* Metapisika 
* Neorealismo (sining) 
* Mapanimdim na pagsisiwalat 
* Katotohanan 
* Veritas 
* Pagsisiwalat ng mundo 
* 259 Aletheia 

## Mga sanggunian 
## Karagdagang pagbabasa 
* Babette E. Babich, “From Van Gogh’s Museum to the Temple at Bassae: Heidegger’s Truth of Art and Schapiro’s Art History.” Culture, Theory & Critique. 44/2 (2003): 151-169

## Mga kawing panlabas 
* Aletheia at Mga Iba Pang Katawagan para sa Katotohanan sa Sinaunang Griyego 
* Pagkaintinding Pre-Pilosopikal ng Katotohanan: Homer, Hesiod, Pindar, Makatang Aleksandrino, Thucydides 
* Martin Heidegger sa Aletheia (Katotohanan) bilang Unconcealment 
Kategorya:Katotohanan
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Sinaunang Griyego