Inang Kalikasan

thumb|Joseph Werner : *Diana ng Ephesus bilang alegorya ng Kalikasan*, c. 1680
**Inang Kalikasan** (na kung minsan ay tinatawag ding **Inang Daigdig** o **Inang Lupa**) ay isang pagsasatao ng kalikasan na nakatuon sa nagbibigay-buhay at nag-aalaga nitong mga aspeto, sa pamamagitan ng pagsasakatawan dito sa anyo ng isang ina o diyosang-ina.

## Europanong paniniwala at tradisyon 
### konsepto ng Griyego 
Ang **Mycenaean Greek: Ma-ka** (na isinalin bilang *ma-ga*), ibig sabihin ay **“Inang Gaia”**, na nakasulat sa Linear B syllabic script (ika-13 o ika-12 siglo BK), ang pinakaunang kilalang halimbawa ng konsepto ng lupa bilang isang ina.

Si **Demeter** ang pumalit sa kanyang lola na si **Gaia**, at sa kanyang ina na si **Rhea**, bilang diyosa ng lupa sa panahong ang mga tao at mga diyos ay naniniwalang ang mga gawain ng kalangitan ay mas banal kaysa sa mga gawain ng lupa 

#### Mga mito ng Gryego sa panahon 
Sa mitolohiyang Griyego, si **Persephone**, anak ni **Demeter** (diyosa ng ani), ay dinukot ni **Hades** (diyos ng mga patay), at dinala sa ilalim ng lupa bilang kanyang reyna. Ayon sa alamat, si Demeter ay labis na nagdalamhati na wala nang tumubong mga pananim at ang **“buong sangkatauhan ay mapapahamak dahil sa malupit at matinding gutom kung hindi nag-alala si Zeus”** (Larousse 152).

Ayon sa mito, pinilit ni **Zeus** si Hades na ibalik si Persephone sa kanyang ina. Ngunit habang nasa ilalim ng lupa, si Persephone ay kumain ng mga buto ng granada—ang pagkain ng mga patay—at dahil dito, kinakailangan niyang gugulin ang bahagi ng bawat taon kasama si Hades sa ilalim ng lupa.

### Sinaunang Roma 
Nagpatuloy ang alamat na ang dalamhati ni Demeter para sa kanyang anak na nasa ilalim ng mundo ay nasasalamin sa tigang na mga buwan ng taglamig, at ang kanyang kagalakan tuwing bumabalik si Persephone ay nasasalamin naman sa masaganang mga buwan ng tag-init.   .

### Post-classical na konsepto 
thumb|Larawan ng Mother Earth, 17th century alchemical text, *Atalanta Fugiens*
**Pangunahing artikulo: Terra Mater**

Binuksan ng makatang Romano na si **Lucretius**, isang makatang Epicurean, ang kanyang didaktikong tula na *De rerum natura* sa pamamagitan ng pagtukoy kay **Venus** bilang isang tunay na *ina ng kalikasan*. Ginamit ni Lucretius si Venus bilang isang *pinasasataong simbolo ng malikhaing aspeto ng kalikasan*.Ito ay malaki ang kaugnayan sa kalikasan ng akda ni Lucretius, na nagtatanghal ng isang hindi-teistikong pag-unawa sa mundo na umiiwas sa pamahiin.

Samakatuwid ang inang kalikasan ay naging isang personipikasyon lamang, hindi isang diyosa.

### Mitolohiyang Basque 
**Si Amalur** (minsan **Ama Lur** o **Ama Lurra**  ) ay pinaniniwalaang diyosa ng daigdig sa relihiyon ng mga sinaunang Basque .  Siya ay inilarawan bilang ina ni Ekhi, ang araw, at si Ilazki, ang buwan. Ang kanyang pangalan ay nangangahulugang "mother earth" o "mother land"; ang 1968 Basque documentary *na Ama lur* ay isang pagdiriwang ng kanayunan ng Basque. 

## Mga katutubo ng Amerika 
Sinasabi ng alamat ng Algonquian na "sa ilalim ng mga ulap ay nabubuhay ang Inang-lupa kung saan nagmula ang Tubig ng Buhay, na sa kanyang dibdib ay nagpapakain ng mga halaman, hayop at tao" (Larousse 428). Siya ay kilala rin bilang Nokomis, ang Lola .

Sa mitolohiya ng Inca, *si Mama Pacha* o *Pachamama* ay isang diyosa ng pagkamayabong na namuno sa pagtatanim at pag-aani. Karaniwang isinasalin ang Pachamama bilang "Mother Earth" ngunit ang mas literal na pagsasalin ay "Mother Universe" (sa Aymara at Quechua mama = mother / pacha = world, space-time o universe).  Ito ay pinaniniwalaan na si Pachamama at ang kanyang asawang si Inti, ay ang pinakamabait na diyos at sinasamba sa mga bahagi ng kabundukan ng Andean (mula sa kasalukuyang Ecuador hanggang Chile at Argentina ).

Sa kanyang aklat na *Coateteleco, pueblo indígena de pescadores* ("Coatetelco, katutubong bayan ng pangingisda", Cuernavaca, Morelos: Vettoretti, 2015), sinabi ni Teódula Alemán Cleto, *En nuestra cultura prehispánica el respeto y la fe a nuestra madre naturaleles para sa mga natural na tao para sa mga tao.* ("Sa ating [Mexican] prehispanic na kultura, ang paggalang at pananampalataya sa ating **Inang Kalikasan** [idinagdag ang diin] ay pinakamahalaga sa pamumuhay nang buong pagkakasundo bilang mga tao.") 

## Timog-silangang Asya 
Sa Mainland Southeast Asian na mga bansa ng Cambodia, Laos at Thailand, ang earth ( terra firma ) ay personified bilang Phra Mae Thorani, ngunit pinaniniwalaan na ang kanyang papel sa Buddhist mythology ay malaki ang pagkakaiba mula sa Inang Kalikasan. Sa Malay Archipelago, ang tungkuling iyon ay pinunan ni Dewi Sri, *Ang Rice-mother sa East Indies* .

## Kulturang popular 
thumb|Jamie Lee Curtis kasama ang kanyang aklat na *Mother Nature* – isang graphic novel

* Noong unang bahagi ng 1970s, itinampok ng isang ad sa telebisyon ang karakter na aktres na si Dena Dietrich bilang Inang Kalikasan. Nagalit sa isang off-screen narrator na nagpaalam sa kanya na napagkamalan niyang butter ang Chiffon margarine, tumugon siya gamit ang naka-trademark na slogan na "Hindi maganda ang lokohin ang Inang Kalikasan" (na sinalungguhitan ng kulog at kidlat). 
* Itinatampok ang Inang Kalikasan sa *The Year Without a Santa Claus* na tininigan ni Rhoda Mann. Ang bersyon na ito ay ang ina ng Heat Miser at Snow Miser. Kapag hindi magawa ni Mrs. Claus na ikompromiso sila sa isang deal tungkol sa snow sa Southtown at isang maikling warm-up sa North Pole, pumunta siya sa Mother Nature para sa tulong. Tinatakot ng Inang Kalikasan ang kanyang mga anak na gawin ang hinihiling ni Gng. Claus sa kanila.
** Lumalabas ang Mother Nature sa live action na remake ng , na inilalarawan ni Carol Kane .
** Lumilitaw ang Mother Nature sa 2008 sequel na ''A Miser Brothers' Christmas* na tininigan ni Patricia Hamilton . Bukod sa Heat Miser at Snow Miser, ipinakita rin na siya ang ina ng Earthquake, Thunder and Lightning, the Tides, at North Wind. Sa kuwento pagkatapos na masugatan si Santa Claus sa panahon ng isa sa mga alitan ng Miser Brothers (na may ilang bahagi ng mga alipores ng North Wind na lihim na sinasabotahe ang bagong sleigh ni Santa), siya at si Mrs. Claus ay pinatrabaho ang Miser Brothers sa workshop ni Santa para makabawi kay Santa Claus.
* Lumitaw ang Inang Kalikasan bilang isang umuulit na karakter sa *The Smurfs* na tininigan ni June Foray . Nakatira siya sa isang cottage sa kagubatan ng Smurfs.
* Ang Inang Kalikasan ay madalas na binabanggit sa *Garfield* comic strip.
* Lumalabas ang Mother Earth sa *The Earth Day Special*, na inilalarawan ni Bette Midler . Sa kuwento nang mahulog siya mula sa langit at nahimatay dahil sa problema sa kalikasan, isinugod siya sa ospital kung saan siya inaalagaan ni Doogie Howser at iba pang mga doktor.
* Itinampok ang Inang Kalikasan sa *Happily Ever After*, tininigan ni Phyllis Diller . Siya ay inilalarawan bilang ang pinakamakapangyarihang puwersa ng kabutihan sa pelikula, na may kumpletong kontrol sa kalikasan, pati na rin ang kakayahang lumikha ng mga nilalang mula sa mga potion na ginawa niya sa kanyang santuwaryo.
* Ang Mother Nature ay isang umuulit na karakter sa *The New Woody Woodpecker Show*, na tininigan ni BJ Ward . Siya ay itinatanghal bilang isang engkanto na madalas na tinitiyak na ginagawa ni Woody Woodpecker ang kanyang bahagi sa kalikasan.
* Si Mother Nature ay isang sumusuportang karakter sa *The Santa Clause 2* at *The Santa Clause 3: The Escape Clause*, na inilalarawan ni Aisha Tyler . Siya ay ipinakita bilang pinuno ng pinuno ng Konseho ng mga Maalamat na Pigura (na binubuo rin ni Santa Claus, Easter Bunny, Cupid, Father Time, Sandman, Tooth Fairy, at Jack Frost ).
* Itinampok ang Inang Kalikasan sa *John Hancock* na isinulat ni Bo Bissett. Siya ay tinukoy bilang Tara, isang pagkilala sa kanyang pangalan sa Roman Mythology na *Terra* o *Terra Mater* .
* Ang Inang Kalikasan ay isang umuulit na karakter na itinampok sa *Stargate SG-1* kung saan siya ay ipinakita bilang isang umakyat na Sinaunang tinatawag na Oma Desala .
* Itinampok sa animated na pelikulang *Epic* ang isang karakter na pinangalanang Queen Tara (tininigan ni Beyoncé Knowles ) na isang nilalang na parang Inang Kalikasan.
* Si Mother Nature ay isang karakter sa seryeng Guardians of Childhood ni William Joyce . Ang matagal nang nawala na anak na babae ng Boogieman Pitch, siya ay isang kabataang babae na maaaring kontrolin ang mga kababalaghan ng kalikasan. Nanatili siyang nakatago habang pinagmamasdan niya ang mundo. Ang kanyang karakter ay pinalawak sa pinakabagong aklat *na The Sandman and the War of Dreams* .
* Lumitaw ang Inang Kalikasan sa isang pangunahing umuulit na papel sa ikapitong season ng *Once Upon a Time'' . Ang Inang Kalikasan ay isang titulo para sa pinuno ng mga dryad . Sa kuwento, ang naunang Inang Kalikasan ay si Mother Flora (inilalarawan ni Gabrielle Miller ). Kasunod ng pagkamatay ni Mother Flora sa kamay ng ilang tao, si Gothel (inilalarawan ni Emma Booth ) ang naging susunod na Inang Kalikasan.
* Kasamang sumulat si Jamie Lee Curtis ng isang graphic novel na tinatawag na "Mother Nature". 

## Tingnan din 
* Amalur
* Atabey (diyosa)
* Ecofeminism
* Ama Time
* Gaia
* Gaia hypothesis
* Jörð
* Inang diyosa
* Panteismo
* Prakṛti

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga sagisag
Kategorya:Paghahambing ng mitolohiya
Kategorya:Pages with unreviewed translations