open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Adam Smith

Si **Adam Smith** (bininyagan 16 Hunyo 1723&nbsp;– 17 Hulyo 1790 ) ay isang Eskoses na pilosopong moral at ang nagpasimuno ng pampolitika na ekonomiya.  Isa sa mga pigura sa intelektuwal na kilusang *Scottish Enlightenment* (Paliwanag ng mga Eskoses), pangunahing kilala siya bilang ang may-akda ng dalawang kasunduan: *The Theory of Moral Sentiments* (Ang Teoriya ng Moral na mga Damdamin) (1759), at *An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations* (Isang Pag-usisa sa Kalikasan at Sanhi ng Yaman ng mga Bansa), mas kilala bilang *The Wealth of Nations* (Ang Yaman ng mga Bansa) (1776).  Kilala din si Smith sa kanyang pagpapaliwanag ng kung papaano ang makatuwirang pagkamakasarili at kompetisiyon, na gumagana sa isang kayariang panlipunan na naninindigan sa moral na katungkulan, ay maaaring magbunga ng kabutihan at kaunlaran sa ekonomiya.  Nakatulong ang kanyang mga gawa na lumikha ng makabagong pang-akademyang disiplina ng ekonomika at isa sa mga kilalang mga katuwiran sa malayang kalakalan.  Malawakan siyang kilala bilang "ama ng ekonomika".

Pumasok si Smith sa University of Glasgow (Pamantasan ng Glasgow) sa gulang na labing-apat at nag-aral ng pilosopiyang moral sa ilalim ni Francis Hutcheson, na naging daan upang mahubog ang kanyang pasyon sa libertad, katuwiran, at malayang pamamahayag.  Noong 1740, umalis si Smith sa University of Glasgow upang pumasok sa Balliol College, Oxford.

*Magnum opus* ni Smith ang *The Wealth of Nations*, at tinuturing ito bilang isa sa mga pinakamaimpluwensiyang aklat na nasulat.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga ekonomista mula sa United Kingdom
Kategorya:Mga pilosopo mula sa Eskosya
Sokrates

Si **Socrates** (Griyego: '''''' sirka 469 BK–399 BK

thumbnail|right|AGAGA

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pilosopong Griyego
Kategorya:Mag-anak ni Socrates
Kategorya:Socrates
Du Fu

Si **Du Fu** (, 712–770) ay isang prominenteng manunulang Tsino noong Dinastiyang Tang.  Kasama si Li Bai (Li Po), madalas siyang tinatawag bilang pinakadakila sa mga manunulang Tsino.  Nakatulong ang kanyang sariling dakilang hangarin sa kanyang bansa sa pamamagitan ng pagiging isang matagumpay na lingkod-bayan, ngunit napatunayan niya na hindi niya magagawa ang mga kinakailangang kaluwagan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga manunulat mula sa Tsina
Mary Wollstonecraft

Si **Mary Wollstonecraft** (; 27 Abril 1759 &ndash; 10 Setyembre 1797) ay isang pang-ikalabing-walong siglong Briton na manunulat, pilosopo, at peminista. Sa panahon ng kanyang maikling karera, sumulat siya ng mga nobela, kasunduan, isang salaysay tungkol sa paglalakbay, isang kasaysayan ng Rebolusyong Pranses, isang aklat tungkol sa asal, at mga aklat na pambata. Kilala si Wollstonecraft sa kanyang sinulat na *A Vindication of the Rights of Woman* (Isang Pagtatanggol sa mga Karapatan ng Kababaihan) (1792), na kanyang kinatuwiran na hindi mas mababa o mahina ang babae kaysa lalaki, ngunit mukhang ganoon lamang dahil kulang sila sa edukasyon.  Minungkahi niya na dapat ituring ang parehong babae at lalaki bilang rasyunal na mga nilalang at iniisip ang isang maayos na lipunan na nakabatay sa katuwiran.

Anak niyang babae ang manunulat din na si Mary Shelley.

Kategorya:Mga manunulat mula sa United Kingdom
Kategorya:Mga pilosopo mula sa Inglatera
Kategorya:Ipinanganak noong 1759
Kategorya:Mga nobelista
Kategorya:Peminismo
Kategorya:Mga historyador
Kategorya:Panitikang pambata
Kategorya:Mga manunulat ng maikling kuwento
Zeami Motokiyo

Si **Zeami Motokiyo** (世阿弥 元清; c. 1363 – c. 1443), na tinatawag din bilang **Kanze Motokiyo** (観世 元清), ay isang Hapong *aesthetician*, aktor at manunulat ng dulang itinatanghal.

Kategorya:Mga manunulat mula sa Hapon
Paul Cézanne

Si **Paul Cézanne** (; 19 Enero 1839 – 22 Oktubre 1906) ay isang Pranses na alagad ng sining at *Post-Impressionist* na  pintor. Kilala siya sa kanyang paggamit ng mga mayayamang kulay gayundin sa kanyang mga nakakaengganyong mga disenyo batay sa kanyang istilo ng pagpipinta. Sinubukan din ni Cezanne na gumamit ng mga karaniwang istraktura sa ilalim ng mga ibabaw na porma at gumamit din siya ng mga makakapal na kulay at malagrabeng mga hugis. Ang kanyang diin sa istrakturang heometriya ay nagdulot ng pagkakaroon ng impluwensya sa istilong cubism.

## Maagang Buhay
Si Cézanne ay anak mula sa isang maykayang pamilya. Nakatanggap siya ng edukasyon sa Kolehiyo ng Aix at noong 1858, pumasok siya sa Unibersidad ng Aix-en-Provence sa ilalim ng direksyon ng kanyang ama. Dahil walang interes si Cézanne sa pag-aaral ng batas, kinunsulta niya ang kanyang ama, sa tulong ng kanyang ina, na makapag-aral ng sining sa Paris.

Tumagal si Cézanne sa Paris sa loob lamang ng limang buwan. Marahil ito ay dahil hindi niya kayang makipagkompitensya sa mga istudyante ng Académie Suisse, kung saan nagdulot ito sa kanya ng depresyon. Tumagal lamang siya sa Paris dahil sa suporta ni Émile Zola, isang manunulat, at nagkaroon sila ng munting pagkakaibigan sa isa't-isa.

Bumalik muli si Cézanne sa Aix, at para makontento ang kanyang sarili, nagtrabaho siya sa bangko sa ilalim ng kanyang ama. Pagkatapos ng isang taon, nagbalik uli si Cézanne sa Paris at may matibay na resolusyong ipagpatuloy ang kanyang pag-aaral sa sining. Sa kalagitnaan ng 1858 at 1872, si Cézanne ay namumuhay sa Paris at bumibisita sa Aix. 

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pintor mula sa Pransiya
Lalik

thumb|right|Isang turnuhan o lalikan.
thumb|right|Isang babaeng operador o tagapag-paandar ng isang lalikan.

Ang **lalik**, **lalikan**, **turno**, **turnuhan** o **turnohan** (Ingles: *lathe*, *lathe machine*) ay isang uri ng makina, aparato, o gawaan na nakapagpapaikot (mayroon itong palaikutan) ng isang materyal para maisagawa ang ilang mga gawaing tulad ng paghiwa, pagbutas, pagpapakinis, at pagbibigay hugis sa tulong ng iba pang mga kasangkapan, upang magkaroon ng pantay-pantay na anyo ang isang bagay.  Nagagamit ito sa mga gawaing ginagamitan ng kahoy, metal, salamin at putik.  Isang payak na halimbawa nito ang palaikutan para sa paghubog ng palayok.  Tinatawag ding *lalikan*, *turnuhan* o *turnuhan* ang pook na gawaan ng taong nag-tuturno.

## Sanggunian 
Kategorya:Teknolohiya
Kategorya:Gamit
Sonic the Hedgehog (karakter)

Si  ay isang kathang-isip na karakter na sinuman ay ang bida sa franchise ng Sonic the Hedgehog at ang maskot ng Sega. Ang unang laro sa franchise ay lumabas noong Hunyo 22, 1991, para ibigay ang Sega na maskot para labanan ang maskot ng Nintendo, si Mario.

Kategorya:Tauhan (panitikan)
Primo de Rivera

Ang **Primo de Rivera** ay isang mag-anak na Kastilang kilala sa larangan ng politika noong mga ika-19 at ika-20 dantaon:

*Fernando Primo de Rivera, Kastilang politiko at sundalo, 1831-1921.
*Miguel Primo de Rivera y Orbaneja (1870-1930), diktador ng Espanya mula 23 Setyembre 1923 hanggang 1930.
*José Antonio Primo de Rivera (1903-1936), ang abogado at anak ni Miguel Primo de Rivera na nagtatag sa makakanang partidong *Falange*.
*Pilar Primo de Rivera (1907-1991), anak na babae ni Miguel Primo de River at kapatid ni José Antonio Primo de Rivera; nagtatag ng seksiyong pangkababaihan ng partidong *Falange*.
Benigno Aquino (paglilinaw)

Ang pangalang **Benigno Aquino** ay maaaring tumutukoy o kaugnay ng mga sumusunod:

*Mga Pilipinong politiko:
**Benigno Q. Aquino, Sr. (1894-1947), dating senador; kongresista; kinatawan ng Tarlac, Ispiker ng Pambansang Asembliya ng Ikalawang Republika ng Pilipinas
**Benigno S. Aquino, Jr.(1932–1983) na mas kilala bilang Ninoy Aquino, isang dating senador at kilalang kritiko ni Ferdinand Marcos
**Benigno S. Aquino III na mas kilala bilang Noynoy Aquino, isang dating kinatawan ng Tarlac, senador at Pangulo ng Pilipinas noong 2010-2016.
*Mga pook:
**Paliparang Pandaigdig na Ninoy Aquino, paliparan sa Maynila (dating Paliparang Pandaigdig ng Maynila)
**Sen. Ninoy Aquino, Sultan Kudarat, isang bayan sa Sultan Kudarat, Pilipinas
Parang

Ang **parang** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*parang, isang madamong pook.
*parang, katumbas ng "tulad ng", "katulad ng", o "para bang...".
*Parang, Sulu, bayan sa Sulu, Pilipinas.
*Parang, Shariff Kabunsuan, bayan sa Maguindanao, Pilipinas.
*pakong-parang o (*Pteris mutilata*), isang uri ng halamang pako o tagabas.
Para

Ang **para** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*para, katumbas ng hinto o tigil; hiling na ihinto ang sasakyan tulad ng pampasaheong dyipni; sinasabi sa tsuper.
*para, katumbas ng *tila*, *mukha* (bang), *wari*, *sa wari*, *sa malas*, *kagaya*, *anaki*, *katulad ng* o *parang*; pagtutulad.
*para, katumbas ng "ganun lang e", "wala 'yan", hindi dapat ituring na suliranin. 
*para, katumbas ng *upang* at *nang*.
*para, pagtitigil ng buhay bilang paghahandog, pag-aalay o paghahain; pagtaya ng buhay; isinakripisyo ang (sariling) buhay; inilagay sa peligro ang buhay para sa isang layunin.
*para, ibang tawag o halimbawa ng uri ng bangka.
Parang (damuhan)

thumb|right|300px|Ang parang.
thumb|right|Mga damo sa kaparangan.

Ang **parang** o **kaparangan** ay isang anyo ng maluwang na kalatagan ng lupa kung saan matatagpuan ang damuhan; likas at hindi pa ito natatamnan, hindi tulad ng mga nasaka o sinasaka nang mga bukirin.  Bagaman may mga damo, walang mga punong-kahoy sa kalawakan nito.  Nakakapamuhay sa mga parang ang mga ahas.

## Sanggunian
Kaurian:Heograpiya
Panti

Ang **panti** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*pante o panti, isang uri ng lambat na panghuli ng isda; pambakod sa nilalanguyan ng mga isda.
*panti, kasuotang pambabae; maikli at manipis na panloob o pang-ilalim na damit.
Shahada

Ang **Shahada** ay ang pangalan ng kredo ng Islam, at ito ay isang ritwal ng pagpapahayag ng pagkakaloob sa Diyos. Ginagawa ito ng mga Muslim at, bilang kapwa Muslim, tinatanggap ng karamihan ng iba pang mga Muslim.

Binabasa ang buong pahayag bilang:

: *()* (sa Arabe)

:''Ako'y sumasaksi na walang ibang diyos na karapat-dapat sambahin maliban sa Diyos at ako'y sumasaksi na si Muhammad ay Sugo at Propeta ng Diyos'' (sa Tagalog)

Kategorya:Islam
Antonio Cánovas del Castillo

thumb|right|Si Antonio Cánovas del Castillo.

Si **Antonio Cánovas del Castillo** (8 Pebrero 1828 – 8 Agosto 1897) ay isang mahalagang politikong Kastila noong ika-19 dantaon.  Pangunahing kinikilala siya sa kaniyang ginampanan sa restorasyon o pagbabalik ng monarkiya ng Kabahayan ng Bourbon sa luklukan ng tronong Kastila.  Bilang konserbatibong punong ministro ng Espanya, siya ang kampeon ng mahigpit na pamamalakad sa Pilipinas.  Namatay siya sa mga kamay ng anarkista at asesinong si Michele Angiolillo noong 1897.

## Sanggunian
Kategorya:Mga Punong Ministro ng Espanya
Kategorya:Mga Kastila
Kategorya:Mga politiko ng Espanya
Juan Sebastián Elcano

right|thumbnail|200px|Si Juan Sebastián Elcano.
[right|thumbnail|200px|Istatwa ni Juan Sebastián Elcano sa [Getaria (Spain)|Getaria (Espanya).]]

Si **Juan Sebastián Elcano** (minsan maling binaybay na *del Cano*; 1486 o 1487 &ndash; Agosto 4, 1526) ang namuno sa natitirang barko ni Fernando de Magallanes kaya't nakumpleto niya ang makasaysayan at pinakaunang sirkumnabigasyon ng mundo noong 1522. Isinilang sa Getaria, sa lalawigan ng Guipúzcoa sa Basque, Kaharian ng Castile, na bahagi na ngayon ng Espanya). Isa siyang Baskong (Kastilang) nabigador. Namatay siya habang nasa Karagatang Pasipiko, noong muli siyang maglakbay bilang isa sa mga itinalagang kapitan ng barko ng Ekspedisyong Loaísa (nagsimula 1525). Sa biyaheng ito, kasamang kapitan niya si García Jofre de Loaísa at nagkaroon sila ng pitong barkong pinaglayag para angkinin ang Kapuluang *Spice* (Kapuluang Maluku, Kapuluang Molukas o Kapuluang Moluccas) para kay Carlos I ng Espanya. Kapwa namatay si Elcano at Loaísa, kasama ang iba pang mga mandaragat dahil sa malnutrisyon habang nasa Karagatang Pasipiko. Narating ng mga nananatiling-buhay ang kanilang layuning pook subalit iilan lamang ang nakabalik sa Espanya - ang ikalawang sirkumnabigasyon sa kasaysayan matapos ang kay Elcano. Kilala rin siya bilang **Juan Sebastián de Elcano**.

## Mga sanggunian
### Talababa
## Mga kawing na panlabas
**Juan Sebastián de Elcano* (Ingles)
**Auñamendi Encyclopedia: Elcano, Juan Sebastián de* (Kastila)
**Last will and testament of Sebastian Elcano*  (buong teksto)

Kategorya:Ipinanganak noong 1486
Kategorya:Namatay noong 1526
Kategorya:Mga eksplorador
Kategorya:Mga Kastila
Enrique Dupuy de Lôme

Si **Enrique Dupuy de Lôme** ay isang dating Kastilang embahador para sa Estados Unidos.  Dahil sa tinatawag na liham na De Lôme (*De Lôme Letter*), na naglalaman ng paninirang puri sa pangulo ng Estados Unidos noon na si William McKinley.  Nakadagdag ang sulat niyang ito sa pagkakaroon ng Digmaang Kastila-Amerikano.

## Liham na *De Lôme*
180px|right|thumb|Unang pahina ng *Liham na De Lôme*.
180px|right|thumb|Huling pahina ng *Liham na De Lôme*.

Nakasanhi ng suliraning diplomatiko sa pagitan ng Espanya at Estados Unidos noong 1898. Isinulat ni Enrique Dupuy de Lôme ang liham na ito noong nasa tungkulin siya bilang Kastilang Ministro ng Kagawaran ng mga Asikasuhin sa Embahada ng Espanya sa Washington D.C..  Ipinadala ang liham, na pribado lamang sana, sa kaniyang kaibigang si Don Jose Canelejas, isang opisyal sa Havana, subalit ninakaw mula sa Tanggapan ng mga Liham ng Havana at inilantad ng mga rebolusyonaryong Cubano sa isang pahayagan ni William Randolph Hearstt.  Sa loob ng liham, isinulat ng ministro na walang pasubali na ang Pangulo ng Estados Unidos na si William McKinley ay "...mahina at pumapanig sa mga nasa mababang antas..." na tao... "at, anupaman, isang mababang uri ng politiko, na nag-iibig mag-iwan ng bukas na pinto para sa akin at para makatayo ng may karangalan kapiling ang mga mayayabang na tao sa kaniyang partido."  Noong Pebrero 9, 1898, inilathala ang liham sa *New York Journal*. 

Nag-init ang damdamin ng pangkaraniwan nang tahimik na pangulong MacKinley dahil sa pangyayaring ito.  Nakasanhi rin ang kaganapan ng pagbaling ng damdamin ng mga mamamayan para pumanig sa Huntang Cubano at maging laban sa mga Kastila.  Tinatawag itong isa sa mga pangunahing diklap ng pagkakaroon ng Digmaang Kastila-Amerikano noong 1898.

## Sanggunian
### Talababa
### Bibliyograpiya
**Centenial Website*
**The Great Republic by Master Historians*

## Panlabas na kawing
* *The De Lôme*, sa Wikisource.org
* *The DeLome Letter*, sa SpanAmWar.com
* *OurDocuments.gov*
* *Engaging Students in American History* 

Kaurian:Mga Kastila
Kaurian:Digmaang Kastila-Amerikano
Kaurian:Kasaysayan ng Estados Unidos
Kaurian:Kasaysayan ng Espanya
Maria Cristina

Ang **Maria Cristina**, o ang kaugnay na **Cristina Maria** at iba pang mga kahalintulad, ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*Maria Christina Alexandra o Christina ng Sweden (1626-1689), dating Reyna ng Sweden.
*Maria Christina ng Bourbon at Dalawang Sicilia, (1806 – 1878), dating reynang konsorte at, sumunod, bilang Rehiyente ng Espanya, dahil sa pagkakakasal niya kay Fernando VII ng Espanya.
*Maria Christina ng Austria, (1858–1929), dating Reynang Konsorte at naging Rehiyente ng Espanya, dahil sa pagkakakasal kay Alfonso XII.
*Maria Christina Alberto, isang kilalang nanalo sa isang patimpalak bilang Reyna ng Kagandahan sa Pilipinas.
*Christina María Aguilera, isang mang-aawit mula sa Estados Unidos.
*Marie-Christine Barrault, isang aktres mula sa Pransiya.
Juan Rodríguez de Fonseca

Si **Juan de Fonseca** ay isang Kastilang obispo at tagapangasiwa ng Konseho ng mga Indies (Konseho ng mga Indiya).  Tinangkilik niya at kinalinga ang ekspedisyon ni Fernando Magallanes.

## Sanggunian
Kaurian:Mga Kastila
Kaurian:Kasaysayan ng Espanya
Surge protector

Ang ***surge protector*** (bigkas: *serdj pro-tek-tor*) o protektor ng surge ay isang pahabang kasangkapan o aparatong nagsisilbi bilang maliit na adaptor na umaayon at bumabalanse sa daloy ng kuryente bago pa lamang matanggap ng kagamitang elektroniko ang dagsa ng kuryente.  Pinapananggalang ng aparatong ito ang mga kasangkapang gumagamit ng kuryente, tulad ng kompyuter, mula sa pagkasira dahil sa labis na bugso ng kuryente.  Ito ang pumapagitna sa isang kompyuter, o iba pang mga aparatong elektroniko at elektriko, at sa plag at sa saksakan na nilalabasan ng kuryente (*outlet*).  Nakatutulong sa *surge protector* at sa mga pinangangalagaan nitong mga kasangkapan kung nakikiisa ang taong gumagamit sa pagsasara muna ng mga kagamitang elektriko at elektriko bago isaksak o alisin sa pagkakasaksak sa saksakang de-kuryente ang mga plag.

## Sanggunian
Kategorya:Elektrisidad
Hardwer (paglilinaw)

Ang **hardwer** o ***hardware*** [Ingles] (bigkas: *hard-weyr*) ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

* Hardwer, mga kagamitang yari sa metal o mga bahagi ng kagamitan sa teknolohiya na gawa sa metal.
* Hardwer, isang tindahan.
* *Computer hardware*, ang pisikal na mga bahagi o mga nasasalat at nahahawakang bahagi ng pinakakatawan ng isang kompyuter.
* *Hardware*, isang komedyang palabas sa telebisyon sa Britanya.
* *Hardware*, isang pelikula noong 1990
* *Hardware*, isang album ng *Krokus*, bandang tumutugtog ng tugtuging *heavy metal*.
Hardware (kompyuter)

thumb|right|Mga halimbawa ng pisikal na mga bahagi ng kompyuter, o ang mga *computer hardware*.
Ang ***computer hardware*** o ***hardware*** ay ang mga bahaging pisikal na bumubuo sa isang kompyuter.  Kabilang sa mga bahaging ito ng nasasalat na katawan ng kompyuter ang CPU, monitor, keyboard, at mouse.

## Mga sanggunian 
## Panlabas na kawing 
* HowStuffWorks.com

*
Talaksan ng tunog

Ang ***audio file format*** o ***audio file*** o "talaksan ng tunog", sa wikang pangkompyuter, ay isang elektronikong tungkos o talaksan na naglalaman ng mga tunog, na nakopya at naitala, at naisisilid at nahihinay ng isang kompyuter sa kaniyang elektronikong imbakan.  May kakayahan ang kompyuter na mabawi para pakinggang muli ang mga tunog mula sa elektronikong "talaksan ng tunog" na ito.

Sa Windows, karaniwang may kadugtong na "*.wav*" ang mga pangalan ng *audio file*.

## Sanggunian
Application software

[thumb|right|Halimbawa ng isang gumaganang *[word processor*, isang uri ng *application software*.]]

Sa wikang pangkompyuter, ang ***application software*** ay isang *computer program* na nagsasagawa ng mga tiyak na uri ng mga itinakdang gawain.  Tinatawag din itong ***computer software*** at ***software application***.  Bilang halimbawa, isang uri ng *application* ang *word processor* na Microsoft Word na nagpoproseso ng mga salita at titik na ginagamit para sa mga dokumentong may teksto.  Bukod sa *word processor*, halimbawa din ng *application software* ang mga *spreadsheet* at mga *media player*.

## Tingnan din 
* Software
* Malayang software

## Mga sanggunian 
Kategorya:Software
Backup

Ang ***backup*** ay tumutukoy sa kakambal o duplikadong kopya ng isang talaksang pangkompyuter (*computer file*).  Ginagawa ang mga kakambal na kopyang ito para sa kung sakaling magkaroon ng suliraning pagkawala o pagkasira ng orihinal na kopya.

## Sanggunian
Mga kagamitang metal

Ang **hardwer** o **mga kagamitang metal**  Sa diwang pangkasaysayan, ito ang mga metal na bahagi at pandugtong na ginagamit sa pagpapainam, pagpapatibay, pagpapatagal ng buhay, at nagpapabilis sa paglikha ng mga produktong na dating yari lamang sa purong kahoy.  Sa makabagong kahulugan, kabilang na sa mga hardwer ang mga kagamitang tulad ng susi, kandado, seradura, alambre, tanikala, tubo, mga kasangkapan sa pagluluto at kusina, mga kasangkapang tulad ng martilyo, distilyador o turnilyo, mga kubyertos, at mga parte ng makina, lalo na kapag yari na nga sa mga bakal o metal.  Tumutukoy din ito sa lahat ng mga bagay na itinitinda sa tindahan na hardwer din kung tawagin.  Sa mas malawak na gamit ng termino, tumutukoy din ang hardwer sa mga pangunahing kasangkapan ng militar katulad ng tangke, salipapaw, o barko.

## Tingnan din
*Sopwer

## Mga sanggunian
Kategorya:Teknolohiya
Kategorya:Gamit
Belone belone

Ang ***Belone belone*** (Ingles: *garfish*; pangkahalatang tawag: *kambabalo*) ay isang pelahiko at osyanodromong o migratoryong isda (isang *needlefish* o "isdang-karayom" [literal]) na natatagpuan sa mga di-kaalatang mga katubigan at mga karagatan sa Silanganing Atlantiko, sa Dagat Mediteranyano, Dagat Baltiko, at iba pa.  Namumuhay ang isdang ito malapit sa kaibabawan ng tubig at mayroong gawing migratoryo (naglalakbay) na katulad ng sa mga alumahan.  Nanginginain sila ng mga maliit na isda at tumatalon mula sa tubig kapag nabingwit.  Nangingitlog ang mga ito at karaniwang nakikitang nakadikit sa mga bagay sa tubig ang mga itlog sa pamamagitan ng mga tendril o mga pangalawit na nasa ibabaw ng kabalatan ng itlog.  May mga luntiang buto sa katawan ang mga kambabalo, di-tulad sa karamihan ng ibang mga isda.  Nasa posisyong posterior (nasa likuran) ang mga palikpik nito sa balakang, katulad ng posisyon ng mga palikpik na dorsal (gawing likuran) at mga palikpik sa puwitan.  Nakapuwesto ng ganito ang mga palikpik para sa pagbabaluktot ng katawan sa gawing likuran kapag lumalangoy o kumikilos.

## Sanggunian 
### Talababa 
### Bibliyograpiya 
* 

Kaurian:Belonidae
Kaurian:Beloniformes
Kamelya (paglilinaw)

Ang **kamelya** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*kamelya, babaeng kamelyo.
*kamelya, uri ng halaman at bulaklak.
**Camelia*, isang pelikula sa Pilipinas.
Kamelya (halaman)

Ang **kamelya** (; Hapones: 椿 *Tsubaki*; Ingles: *camellia*) ay isang sari ng mga halamang namumulaklak sa pamilyang Theaceae, katutubo sa silangan at katimugang Asya mula sa Himalaya pasilangan patungong Hapon at Indonesia.  Mayroong mga nabubuhay na 100–250 mga uri, ngunit may ilang kontrobersiya sa kung ilan talaga ang tiyak na bilang.  Ipinangalan ang *genus* o sari ni Linnaeus sa Hesuwitang botanikong si Georg Joseph Kamel.  Isa itong palaging luntiang halaman na namumulaklak ng bulaklak na parang rosas at may matamis na halimuyak.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Theaceae
Camel (paglilinaw)

Ang ***Camel*** [Ingles] ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

* kamelyo, isang kubang hayop.
* *Camel*, tatak ng sigarilyo.
Sistemang pang-ekonomiya

Ang **sistemang pang-ekonomiya** ay isang pamamaraan na kinakasangkutan ng produksiyon, pamamahagi, at paggamit ng mga produkto o serbisyo sa pagitan ng mga entidad sa loob ng isang partikular na lipunan.  Ito ang kaparaanan na ginagamit ng lipunan upang gumawa at mamahagi ng mga produkto at serbisyo.

## Mga sistemang pang-ekonomiya
### Merkantilismo
Ito ang namayaning kaisipan pang-ekonomiya na gumagabay sa mga patakaran ng maraming bansa sa daigdig noong unang panahon. Isinusulong nito ang kaisipan na ang kapangyarihan ng isang bansa ay nakasalalay sa dami ng ginto at pilak dahil sa panahong iyon, nakasalalay ang pamumuno at pagkakaroon ng kapangyarihan ng isang pinuno  sa dami ng ginto at pilak.

Ang Merkantilismo ay isang sistemang pang-ekonomiya na naniniwalang ang bansa ay mapayayaman sa pamamagitan ng pagpigil sa pang-angkat at pagsuporta sa pagluwas. Sumikat ito noong 16th century sa Western Europe. Ang layunin ng Merkantilismo ay magkaroon ng balance sa pangangalakal na magdadala ng ginto.

### Pasismo
Isang tradisyunal o makalumang pamamaraan ng pamumuno na pinamumunuan ng isang diktador, na may absolutong kapangyarihan. Ang kanyang pamumuno sa kanyang nasasakupan ay may disiplina, sa madaling salita istrikto ang kanyang pamumuno, tulad ni Adolf Hitler.

### Sosyalismo
Sa sistemang sosyalismo, ang mga pangunahing gawain o industriya at ang gamit sa produksiyon ay pag-aari ng pamahalaan. Pinahihintulutan din naman ng sistemang ito ang pribadong sektor na mag-ari ng negosyo at magkaroon ng pag-aaring pribado.

### Komunismo
Ang komunismo ay magiging isang makataong lipunan na walang kaurian o estado at naninindigan sa panlahatang pagmamay-ari at sa prinsipyong "Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan".

### Kolonyalismo
Sistema ng ugnayan sa pagitan ng mga bansa sa mundo kung saan direktang sinasakop ng malakas na bansa ang mga mahihinang bansa upang gamitin at mapakinabangan ang mga ito.

## Tingnan din
*Makroekonomiya
*Mikroekonomiya

## Mga sanggunian
Kategorya:Ekonomiyang pampolitika
Kategorya:Mga sistemang pang-ekonomiya
Guno

Ang **guno** o ***Atheriniformes*** (Ingles: *silverside fish*) ay isang orden ng mga isdang may mga palikpik na kahugis ng mga sinag na kinabibilangan ng Atherinidae o mga guno ng Matandang Mundo at ilang mga pamilyang di-gaanong kilala, katulad ng pambihirang  Phallostethidae.

## Paglalarawan 
Karaniwang may dalawang panlikod na palikpik ang mga kasapi ng ordeng ito, may naibabaluktot na mga matutulis na mga tinik ang una, at isang palikpik sa puwitan na may isang palikpik sa harapan.  Karaniwang malabo o wala ang mga linyang lateral (pahigang mahabang linya mula sa harap patungong likod ng isda). Subalit, sa isang pag-aaral noong 2004, may isang ibang planong pang-klasipikasyon na naghahanay sa mga pamilyang Bedotiidae, Melanotaeniidae, at Pseudomugilidae (kabilang din ang saring Telmatherinine) sa isang subordeng Melanotaenioidei. Sa gayon, nagbabagu-bago sa mga may-akda ang bilang ng mga pamilyang nasa Atheriniformes.

Klasipikasyon ayon kay Nelson (2006):

Orden **Atheriniformes**
* Suborden Atherinopsoidei
** Pamilya Atherinopsidae (Neotropical silversides)
*** Subpamilya Atherinopsinae
**** Tribo Atherinopsini
**** Tribo Sorgentinini
*** Subpamilya Menidiinae
**** Tribo Menidiini
**** Tribo Membradini
* Suborden Atherinoidei
** Inpraorden Notocheiroida
*** Pamilya Notocheiridae
** Inpraorden Atherinoida
*** Pamilya Melanotaeniidae
**** Subpamilya Bedotiinae
**** Subpamilya Melanotaeniinae (rainbowfishes)
**** Subpamilya Pseudomugilinae (blue eyes)
**** Subpamilya Telmatherininae (sailfin silversides)
*** Pamilya Atherionidae
*** Pamilya Phallostethidae
**** Subpamilya Dentatherininae
**** Subpamilya Phallostethinae
***** Tribo Phallostethini
***** Tribo Gulaphallini
*** Pamilya Atherinidae (mga guno)
**** Subpamilya Atherinomorinae
**** Subpamilya Craterocephalinae
**** Subpamilya Atherininae

## Sanggunian 
Kategorya:Guno
*
Buging

Ang **buging** (Ingles: *half-beak* o "kalahating-tuka" [literal]; pamilya ***Hemiramphidae***) ay isang isdang may malawak na nasasakupang heograpiya at may masaganang kabilangan na namumuhay sa mga mainit na katubigan ng buong mundo.  Nahahati sa dalawang subpamilya ang pamilyang *Hemiramphidae*, ang mga halos pandagat (mga pang-marina) lamang na mga *Hemiramphinae* at ang mga pantubig-tabang (mga pang-estuwaryo) na mga *Zenarchopterinae*.  Pinangalanan silang *halfbeak* sa Ingles dahil sa kanilang kakaibang mga panga, kung saan mas sadyang mahaba ang pang-ibabang panga kesa pang-itaas na panga.  Kahanga-hanga ang mga buging sa pagpapakita ng bukod-tanging malawak na gawi sa moda ng reproduksiyon, na kinabibilangan ng pangingitlog (obiparidad), obobiparidad, at tunay bibiparidad kung saan nakadugtong ang ina sa lumalaking bilig (embriyo) sa pamamagitan ng kayariang tulad ng  inunan (o plasenta).  Sa ilang mga pang-akwaryong mga uri na nanganganak ng buhay na batang isda, nagpapakita rin ang mga umuunlad pa lamang na mga bilig ng katangian ng pagka-kanibal o kumakain ng sariling kauri habang nasa loob ng matris o bahay-bata (uterus); sa kasong ito kinakain ng mga bilig ang kapwa-bilig o mga itlog sa loob ng matris.

Bagaman hindi itinuturing na mahalaga pang-komersiyalismo, sinusuportahan ng mga isdang ito ang mga mangingisdang artisano at mga katutubong pamilihan sa buong mundo.  Kinakain din sila ng iba pang mga maninilang isdang itinuturing na mahalaga sa larangan ng kalakalan, katulad ng mga mga *billfish*, makerel, at pating.  May ilang buging na minamantini bilang isdang pang-akwaryum sa libangan ng pag-aalaga ng mga isda.

## Sanggunian
Kategorya:Beloniformes
Tayabas (paglilinaw)

Ang **tayabas** ay isa pang katawagan sa bayabas.

Maaari ring tumukoy ang **Tayabas** sa:

*Tayabas, dating pangalan ng Quezon, Pilipinas.
*Tayabas, isang lungsod at dating kabisera ng lalawigan ng Tayabas, ngayo'y Quezon.
*Dalahikan ng Tayabas
*Look ng Tayabas
Astrologo

Ang mga tao na nag-aaral ng astrolohiya. Noong unang panahon sila ang mga kinikilalang pantas at mga dalubhasa, dahil nababasa nila kung ano ang sinasabi ng kalangitan. Tinitingnan nila ang mga pagbaybay ng mga araw sa sodyak o sa pangkat ng mga bituin sa kalangitan. Pinag-aaralan din nila ang buwan, at ibang mga buntala sa kalawakan, ang mga eklipse, at iba pang mga pangitain sa langit gaya ng mga bulalakaw at mga bituin.

Iniuugnay ng mga astrologo ang mga pangitaing ito sa daloy ng panahon at pagtatakda kung kelan magtatanim at kung kelan mainam gawin ang isang bagay. Iba-iba ang naging ginampanan ng mga astrologo sa kasaysayan. Kinilala silang mga kaparian, mga dalubhasa, mga paham, mga manggagamot hanggang sa mga manloloko, mapanlinlang at mandarambong na kinukutya ng marami.

Dati-rati ang mga astrologo ay mga maituturing na astronomo, kung hindi sa mga libong taon ng mga pag-aaral ng mga astrologo sa kalangitan ay hindi mabubuo ang pundasyon na kung saan nakatungtong ang astronomiya ngayon. Dati ding kinilala ang astrolohiya bilang isang agham, sa modernong panahon hindi na siya tinuturing na agham kundi isang mala-agham o animo'y agham at kung hihiramin ang katawagang Ingles, ito nga ngayon ay isang seudo-siyensiya.

Pinutol ang bigkis ng astrolohiya at astronomo sa panahon ni Johannes Kepler  isang magaling na pantas sa matematika, at astronomiya. Bagaman noong nabubuhay pa siya
gumawa siya ng mga tabladura o mga (**astrological charts**) na kung saan nabasa niya at tumpak na nahulaan ang Matinding Taglamig at pag-atake ng mga Turko sa kanilang lugar.

Sinundan ni Kepler ang yapak ng kanyang gurong si Tycho Brahe, isang magaling na astrologo at isa sa mga kinikilalang pundasyon ng agham ng astronomiya. Tinalo ni Tycho Brahe ang mga sayantipiko ng kanyang panahon sa pagtatala ng mas kumprehensibo at mas dekalidad na mga obserbasyon ng mga buntala at mga bituin sa kalangitan.

Kategorya:Astrolohiya
Anluwage (paglilinaw)

Ang **anluwage** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*anluwage, ibang tawag sa karpintero
**Ang Anluwage*, isang maikling kuwento ng Pilipinong manunulat na si Hilario L. Coronel.
**Anluwagi*, isang pambatang librong isinulat ni Genero Gojo Cruz.

### Tingnan din
Silipin din ang kaugnay na *Karpintero (paglilinaw)*.
Arnold Zamora

Si **Arnold Escobilla Zamora** (sinilang 10 Pebrero 1961) ay isang Pilipinong musikero na kilala sa industriya ng pambansang larangan ng musila bilang manganganta, kompositor, tagapag-areglo ng musika at konduktor.  Bilang isang seminarista sa seminaryong sentral ng Pamantasan ng Santo Tomas, itinatag niya ang Korong Psalterion.  Sa Unibersidad ng Pilipinas, sumapi siya sa Philippine Madrigal Singers (MADZ), at tagapagtatag din ng Chorus Paulinus.  Siya rin ang naglunsad at direktor ng musika ng Mga Paring Manganganta ng Tagbilaran.

Kumumpas din si Zamora bilang konduktor ng *Philippine Consulate Choir of the Philippine Consulate* sa San Francisco, California, sa *Filipino Priests Concert* sa San Francisco, California, at FilAmusika, isang grupo ng mga Pilipino at Amerikanong kabataan na binuo ni Zamora.  Siya ang musikal na direktor ng Parokyang Star of the Sea at kumukundukta rin para sa Korong Stella Maris ng nasabing parokya.

Sa kasalukuyan, nagtatrabaho si Zamora para sa Arsodiyosesis ng San Francisco.

## Sanggunian
Kategorya:Mga Pilipino
Kategorya:Mga musiko mula sa Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1961
Hugo Chávez

Si **Hugo Rafael Chávez Frías** () (28 Hulyo 1954&nbsp;– 5 Marso 2013) ay isang dating Pangulo ng Venezuela.  Bilang pinuno ng Rebolusyong Bolibaryano, itinataguyod ni Chávez ang pampolitika na doktrinang demokratikong sosyalismo at integrasyong Latino Amerikano.  Tagapagpuna rin siya ng neoliberalismo, globalisasyon at ang patakarang panlabas ng bansa ng Estados Unidos.

## Sanggunian 
* Hugo Chávez en "La Patria Grande de Caracas" 

Kategorya:Venezuela
Tigmamanukan

Sa mitolohiya ng Pilipinas, pinaniniwalaan ng mga Tagalog ang **tigmamanukan** bilang isang panandang ibon.  Bagaman sinasabing mga hudyat o pananda ang mga gawi ng maraming mga ibon at butiki, partikular na binibigyang pansin ang tigmamanukan. Bago dumating ang mga Kastila, naniwala ang mga Tagalog na ipinadala ni Bathala ang tigmamanukan upang magbigay ng pahiwatig sa sangkatauhan kung ipagpapatuloy nila ang isang paglalakbay o hindi. Sa ilang mitolohiya sa paglikha sa Pilipinas, ipinadala ang ibong tigmamanukan ni Bathala upang buksan ang kawayan kung saan unang lumabas ang unang lalaki at unang babae.

## Etimolohiya
"Manok" ang salitang-ugat ng tigmamanukan. Bagaman sa makabagong Filipino, ekslusibong ginagamit ito para sa domestikadong manok (*Gallus gallus domesticus*), ngunit noong bago dumating ang mga Kastila (na nadokumento ng mga naunang manggagalugad noong ika-17 dantaon), malawak na naiuugnay ang salitang tigmamanukan sa "kahit anong ibon, butiki, o ahas na sinuman ang nagkrus sa daan ay nagpapahiwatig na isang babala." Tinatawag ang mga ganitong engkwentro bilang salubong. Matutunton ang salitang-ugat ng salitang "tigmamanukan" sa kognadong  o "*manók*". Malamang na nabago ang katawagan mula sa kasanayan ng panghuhula i.e. paghuhula ng palatandaan gamit ang mga sakripsyong ritwal na manok (bagaman, ginagamit minsan ang ibang hayop tulad ng baboy). 

## Mga pamahiin
Sang-ayon sa *Dictionary of the Tagalog Language* (isa sa mga ilang pangunahing sinulat na sanggunian tungkol sa kulturang Pilipino bago dumating ang Kastila) ni San Buenaventura na nilathala noong 1613, naniwala ang mga Tagalog na ang direksyon ng paglipad ng isang tigmamanukan sa daraanan ng isang tao na nagsisimulang maglakbay ay nagpapahiwatig ang resulta ng gawain. Kung lumipad ito sa kanan, magiging matagumpay ang ekspedisyon. Tinatawag na "labay" ang senyas na ito, na makikita pa rin ang katawagan sa mga wika sa Pilipinas na may kahulugang "magpatuloy." Kung lumipad ang ibon sa kaliwa, tiyak na hindi makakabalik ang manlalakbay.

Sinasabi din na kung mahuhuli ng isang mangangaso ang isang tigmamanukan sa isang patibong, puputulin nila ang tuka nito at pakakawalan, at pagkatapos sasabihin, "*Kita ay iwawala, kun akoy mey kakawnan, lalabay ka.*" ("Malaya ka na, kaya, kapag ako'y aalis na, aawit ka sa kanan.")
## Mga sanggunian
Kategorya:Mitolohiyang Pilipino
Republikang Dominikano

Ang **Republikang Dominikano**, payak na kilala bilang **Dominikana** (), ay bansa sa pulo ng Hispaniola, bahagi ng kapuluan ng Kalakhang Antillas sa rehiyon ng Karibe. Ang tatlong-kawalo ng kanluran ng pulo ay sakop ng bansang Haiti,, dahilan upang ang Hispaniola ay maging isa sa dalawang pulo ng Karibe, kasama ng Saint Martin, na pinagsasaluhan ng dalawang bansa. Kung tutukuyin ang lawak at populasyon, ang Republikang Dominikana ang ikalawang pinakamalaking bansa sa Karibe (sunod sa Cuba), taglay ang  at halos 10 milyong katao, isang milyon dito ay nakatira sa kabiserang-lungsod, ang Santo Domingo.

Ang Republikang Dominikano ang ikasiyam na may pinakamalaking ekonomiya sa Latin Amerika at ikalawang pinakamalaking ekonomiya sa rehiyon ng Karibe at Gitnang Amerika.
Bagama't matagal nang kilala ang bansa sa agrikultura at pagmimina, ang ekonomiya ay pinangungunahan ngayon ng mga paglilingkod o serbisyo. Ang pag-unlad pang-ekonomiya ng bansa ay ipinakikita nito sa nauuna nitong sistema ng telekomunikasyon at imprastraktura ng transportasyon. Gayunpaman, nananatiling malalaking suliranin ng bansa ang kawalan ng trabaho, katiwalian sa pamahalaan, at paputul-putol na serbisyo ng kuryente. Taglay din ng bansa ang "di-pantay-pantay na markadong kita". Nakapag-aambag ang mga ito sa pag-unlad ng bansa dahil nagpapadala sila ng mga bilyong dolyar sa kanilang mga pamilya.

## Pangalan at Sagisag 
Sa kabuuan ng kasaysayan (hanggang kalayaan nito) nito, ang kolonya ay dating kilala bilang Santo Domingo, ang pangalan ng kasalukuyang kabisera nito, at ng santong patron nito, Santo Domingo. Ang mga mamamayan nito ay tinatawag na mga "Dominikanos", at ang mga rebolusyonaryo nito ay tinawag ang kanilang bagong bansa bilang "La República Dominicana". Kadalasang pinaiikli ang pangalan nito sa "Ang D.R."

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga bansa sa Hilagang Amerika
Kategorya:Mga dating kolonya ng Espanya
Damit panloob

, mga damit panloob ng kababaihan.]]
 at mga brip na bokser, mga damit panloob ng kalalakihan.]]

Ang **damit panloob** o **kamisadentro** (Ingles: *undergarment*, *underwear*, *underclothes*, *underclothing*; Kastila: *ropa interior*) ay ang mga damit na isinusuot na nasa ilalim ng iba pang mga kasuotan. Pinananatili nilang malinis ang panlabas na damit na dumudumi dahil sa pagpapawis.  Hinuhugisan din ng mga ito ang katawan at nagbibigay ng suporta para sa mga bahagi nito, at sa malamig na panahon o klima ay tumutulong sa nakasuot ng mga ito upang mapanatiling mainit ang katawan.  Magagamit ang damit na panloob upang proteksiyunan ang katimtiman o kapitagan ng nagsusuot, at pati rin ang gawing kabigha-bighani ng nagsusuot.  May mga uri ng damit panloob na may kahalagahang panrelihiyon.  May ilang mga uri ng damit na ginawa upang isuot bilang damit na panloob, habang ang iba naman na katulad ng mga kamiseta o T-shirt at ilang partikular na mga uri ng salawal ay kapwa maaaring gamitin bilang damit na panloob o bilang damit na panlabas.  Kung yari sa angkop na tela, ilang uri ng damit panloob ang maaaring magsilbi bilang damit na panggabi o kaya damit na pampaligo.

Ang mga damit panloob na karaniwang isinusuot ng kababaihan sa kasalukuyan ay kinabibilangan ng mga bra at mga panti, habang ang kalalakihan ay nagsusuot ng brip, salawal na bokser, o kaya mga karsunsilyong bokser (brip na bokser).  Ang mga damit panloob na sinusuot ng kapwa mga babae at mga lalaki ay kinabibilangan ng mga kamiseta, mga kamisetang walang manggas, mga bikini, mga tangga, at bahag.  Sa mga bansang may malamig na timpla ng panahon o kaya klima, ang mahabang damit na panloob ay maaaring isuot upang mapanatili ang init ng katawan.

Ang mga panloob o pang-ilalim na kausotan, ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

Mga damit na pinatungan o napapaibabawan ng iba pang panlabas na kasuotan katulad ng:
*kamisa (bagaman tinatawag ding kamisa, kung minsan, ang diyaket, isang panlabas na damit)
*kamiseta, maaaring may-mangas (*T-shirt*) o may-maikling manggas; bagaman naisusuot din itong walang pang-ibabaw na ibang kasuotan
*karsonsilyo (bagaman naisusuot din itong walang pamatong na ibang kasuotan)

Mga karaniwang panloob na mga kasuotan katulad ng:
*kalsonsilyo, panloob na panakip sa ari ng lalaki
*bokser, panloob na panakip sa ari ng lalaki
*panti, panloob na panakip sa ari ng babae
*kamisola, mahabang panloob na damit ng babae
*kamison, hugis-paldang panloob na damit; pambabae
*sando, walang-manggas at manipis na damit, karaniwang puti at panlalaki

Kategorya:Kasuotan
Tiyanak

Ang **tiyanak** (binabaybay ding **tianak** o **tianac**) ay isang nilalang na, sa mitolohiya ng Pilipinas, gumagaya sa anyo ng isang bata.  Karaniwang nitong hinuhubog ang sarili bilang isang bagong silang na sanggol at umiiyak katulad nito upang mahikayat ang mga walang kamalay-malay na mga manlalakbay.  Kapag dinampot ng isang biktima, nagbabalik ito sa tunay na kaanyuhan at aatakihin ang biktima. Tiyanak, ito yung tiyan na may anak. Bukod sa paglaslas sa mga biktima, natutuwa rin ang tiyanak sa pagliligaw ng landas ng mga naglalakbay, o pagdukot sa mga bata.

## Sanggunian
Kategorya:Mitolohiya
Kategorya:Pilipinas
Ilog Siniloan

Ang **Ilog Siniloan** o **Ilog ng Siniloan** (kilala rin bilang **Ilog Romelo**) ay isang sistema ng kailugang dumadaloy sa Siniloan, Laguna sa pulo ng Luzon, sa Pilipinas. Isa ito sa mga 21 tributaryong kailugan ng Laguna de Bay at palagiang minamatyagan ng Laguna Lake Development Authority (LLDA) sa pamamagitan ng isa sa mga 15 himpilang pangmamasid na pang-kailugan.

Siniloan
Singing Priests of Tagbilaran

Ang ***Singing Priests of Tagbilaran*** (**SPOT**) ay isang grupo ng mga Katolikong pari mula sa Bohol, Pilipinas.  Bilang karagdagan sa pagtuturo ng mga homilya, isinisagawa rin nila ang pamumudmod ng ebanghelyo sa pamamagitan ng mga pagtatanghal na paawit at pasayaw. 

## Sanggunian
Singing Priests of Tagbilaran
Ang Anluwage

Ang ***Ang Anluwage*** ay isang maikling kuwentong sinulat ng Pilipinong manunulat na si Hilario L. Coronel.  Nagwagi ito ng Gawad Palanca noong 1953 (maikling kuwento, pangalawang gantimpala).

## Sanggunian
*Ang Anluwage ni Hilario L. Coronel (Gawad Palanca 1953)

Kategorya:Pilipinas
Kategorya:Panitikan
Lorenzo Tañada

Ang pangalang **Lorenzo Tañada** ay maaaring tumukoy kina:

*Lorenzo M. Tañada, politikong Pilipino
*Lorenzo Tañada III, isa pang politikong Pilipino
Gregorio Perfecto

Si **Gregorio Milián Perfecto** (pinanganak Gregoeio Perfecto y Milián; Nobyembre 28, 1891 – Agosto 17, 1949) ay isang  Pilipinong tagapamahayag, politiko at hukom na nanilbihan bilang Asosyadong Hukom ng Korte Suprema ng Pilipinas mula 1945 magpahanggang 1949.  Isang katauhang kontrobersyial na nilarawan bilang“alagad ng mga layuning liberal”, kilala si Perfecto sa kaniyang mga pananaw na libertaryano, sa kaniyang makulay na gawi sa pagsusulat, at sa kadalasan ng kaniyang sumasalungat na mga opinyon habang nasa Korte Suprema.

## Sanggunian
### Talababa
### Bibliyograpiya
* 
* 
## External links
*Pahinang Memorabilya, Korte Suprema ng Pilipinas, E-Aklatan

Kategorya:Mga Pilipino
Kategorya:Mga Kasamang Mahistrado ng Kataastaasang Hukuman ng Pilipinas
Tomas Osmeña

Si **Tomas "Tommy" de la Rama Osmeña** (sinilang 26 Abril 1948) ay isang politiko sa Pilipinas.  Kasalukuyan siyang alkalde ng Lungsod ng Cebu.  Nahalal siyang alkalde sa unang pagkakataon noong 1988. Muli siyang nahalal bilang alkalde sa halalan ng Pilipinas noong 2004.

Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Cecilia Muñoz-Palma

Si **Cecilia Muñoz-Palma**

Siya ay pumanaw noong Ika-2 Ng Enero taong 2006 sa edad na Siyamnapu't Dalawa (92).

## Sanggunian
Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas
Lagusan ng Malinta

Ang **Tunel ng Malinta** o **Balisungsungan ng Malinta** ay isang may-mga-hugnayan o masalimuot na mga tubong-daanan sa ilalim ng lupa na ginawa ng Hanay ng mga Inhinyero ng Hukbong-Katihan ng Estados Unidos sa pulo ng Corregidor sa Pilipinas.  Una itong ginamit bilang isang di-tinatablan ng bombang imbakan at tulugan ng mga tauhan, ngunit naging may-1,000 kamang ospital sa kalaunan.  May 831 piyeng haba ang pangunahing lagusan, tumatakbo mula silangan hanggang kanluran; may 24 piyeng lawak, at 18 piyeng taas.  Nagsasanga mula sa pangunahing daanang ito ang iba pang 13 lateral na mga daanan sa gawing hilaga at 11 pang daanan sa gawing timog.  May karaniwang sukat na 160 piyeng haba ang bawat daanan, at 15 piyeng lawak.

## Pangalan
Hinango ang Tunel ng Malinta mula sa Burol ng Malinta, isang nakaangat na anyo ng lupa na may 390-piyeng taas kung saan binutas ang lagusan. Isang Pilipinong salita ang *malinta* na nangangahulugang "maraming linta".

## Mga sanggunian
## Panlabas na kawing
* *Corregidor Island: Malinta Tunnel*

Kategorya:Pilipinas
Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas
Kategorya:Inhenyeriya
Rico J. Puno

Si **Enrico de Jesus Puno** (13 Pebrero 1953 – 30 Oktubre 2018), mas kilala bilang **Rico J. Puno**, ay isang sikat na Pilipinong mang-aawit, television host, aktor, komedyante at pulitiko. Kinikilala bilang tagapanimula-at-tagapagtaguyod ng mga orihinal na musikang Pilipino. Siya ang nagsimula ng gawi sa pagkahahalo ng mga panitik na Tagalog sa kaniyang rendisyon ng Amerikanong awiting "The Way We Were" at iba pang mga banyagang awitin.  Kilala rin bilang *Rico J.* at bilang *The Total Entertainer*, isang manganganta si Puno na palagiang sinasaliwan ng kaniyang mga pagtatanghal ng pagpapatawa at mga biro. Madalas din siyang masabit sa mga biro nyang may halong kautogan, sikat din siyang tirador ng mga babae nung kabataan. Kung kanta ang pag uusapan at pag awit, tatak pinoy na siya na di na mabubura ng kasaysayan.

## Diskograpiya
### Mga album na istudiyo
**The Way We Were* (1976)
**Rico J. Puno* (1976)
**Spirit of Christmas* (1976)
**Rico Baby* (1977)
**The Total Entertainer* (1977)
**Tatak* (1978)
**Macho Gwapito* (1979)
**Diyos ang Pag-ibig* (1980)
**Sana Pag-ibig* (1982)
**Ako ang May Nais* (1989)
**Higit sa Lahat* (1991)
**Aliw* (2001)
**With Love in Our Hearts* (2005)

### Mga album na kolaborasyon
**Ms. Nora Aunor* (kasama si Nora Aunor) (1977)
**Rico and Eliza* (kasama si Eliza Chan) (1979)

### Mga kompilasyon
**Best of Rico J. Puno Volume 1* (1986)
**Best of Rico J. Puno Volume 2* (1986)
**Kapalaran* (1994)
**The Way We Were* (1994)
**The Story Of: Rico J. Puno (The Ultimate OPM Collection)* (2001)
**Once Again... with Rico J. Puno, Marco Sison and Rey Valera Vol. 1* (kasama sina Marco Sison at Rey Valera) (2003)
**Rico Silver Series* (2006)
**Walang Kupas... All Hits* (2008)

### Mga album na live
**A Private Concert with Rico J. Puno* (1978)
**The Way We Were: Live* (kasama si Basil Valdez) (2004)
**Rico J. Puno: Live in Hawaii* (produksyon ni Willy Martin)

## Tignan din
*Hajji Alejandro
*Marco Sison
*Rey Valera
*Nonoy Zuñiga
*Kuh Ledesma
*Ariel Rivera
*Freddie Aguilar
*Martin Nievera
*Gary Valenciano

## Sanggunian
## Mga kawing panlabas
*
*

Kategorya:Mga Pilipino
Kategorya:Mga musiko mula sa Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1953
Kategorya:Namatay noong 2018
Jose Laurel Jr.

Si **José Bayani "Pepito" Laurel Jr. y Hidalgo** (Agosto 27, 1912 – Marso 11, 1998), kilala rin bilang **José B. Laurel Jr.**, ay isang Pilipinong pulitiko na nahalal ng dalawang beses bilang Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas.

## Mga sanggunian
Kategorya:Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas
Jose Laurel (paglilinaw)

Ang pangalang **Jose Laurel** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*Jose P. Laurel, ika-3 Pangulo ng Pilipinas
*Jose Laurel Jr., Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas

### Tingnan din
Silipin din ang kaugnay na *Laurel (paglilinaw)*.
Betty Chua Sy

Si **Betti Chua Sy** ay isang Filipino-Chinese executive ng  Cola-Cola sa Pilipinas na dinukot noong Nobyembre 17, 2004 sa Novaliches habang siya ay patungo sa kanyang pinapasukan sakay ang kanyang Toyota Rav 4.  Siya ay binaril sa hita nang ayaw niya bumaba mula sa kanyang sasakyan.  Ayon sa talaan ng korte, Sampung milyon ang hininging patubos kay Chua-Si na dinala sa lungsod ng Tres Martires, Cavite kung saan siya ay namatay dahil sa natamong sugat sa pamamaril. Natagpuang patay at binalot sa "trash bag" sa kahabaan ng Diosdado Macapagal highway sa Lungsod ng Paranaque si Chua-Si. 19 na salarin ng Waray-Waray Kidnap for Ransom **(KFR)** gang ay inaresto ng mga pulis sa kasong pagdukot at pagpatay. Hinatulang mabilanggo pang-habang buhay sina  Alvin Labra, Cesar Amado, Benedicto de Lima, Mariolito Demol, Edith Alazer, Silverio Superable, Renato Superable, Ramon Demol, Ernesto Callos, Fidel Superable, Rodolfo Artoza, Hector Cornista, Jose Artoza Jr., Vicencio Soliat, Ciderio Macanib, Ramil Victoriano, Gerardo Anover and Alejandro Aldas. Ang ika-labing siyam na salarin na si Herlito Cacalloso ay nagtestigo para sa estado. 

Kaurian:Mga Pilipinong liping-Intsik
Kaurian:Mga krimen sa Pilipinas
Saplad ng Magat

thumb|Saplad ng Magat
Ang **Saplad ng Magat** o **Prinsang Magat** ay isang malaking tabong bato o salupil sa pulo ng Luzon sa Pilipinas, na matatagpuan sa Ilog Magat, isang pangunahing tributaryo sa Ilog ng Cagayan.  Itinayo noong 1983, isa ito sa mga pinakamalalaking saplad sa Pilipinas at may dalawang layunin: bilang pinagmumulan ng tubig na pang-irigasyon, at bilang pinanggagalingan ng kuryente o enerhiyang hidro-elektriko.   

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
Kategorya:Mga saplad ng Pilipinas
Daniel Burnham

Si **Daniel Hudson Burnham**, FAIA (4 Setyembre 1846 – 1 Hunyo 1912) ay isang Amerikanong arkitekto at tagaplano ng lungsod.  Isa siya sa mga arkitektong naging responsable sa pagbabago ng abot-tanaw o guhit-tagpuan (*skyline* sa Ingles) ng mundo.  Siya ang nagpanimula ng mga Amerikanong tukudlangit.  Siya ang dating Direktor ng mga Pagawain para sa Kolumbyanong Eksposisyon ng Daigdig at nagdisenyo ng ilang mga kilalang mga gusali, kabilang ang Gusaling Flatiron sa Lungsod ng New York at Estasyong Unyon sa Washington D.C., pati na ang Kolumbiyanong Eksposisyon ng Daigdig sa Tsikago ng 1893.

Hindi nagkaroon ng plano sa pagiging arkitekto si Burnham, bagkus bumagsak siya sa mga pagsusulit na pangpagpasok sa Harvard at sa Yale.  Sumubok muna rin siyang magkaroon ng karera sa politika, bago magbalik sa Tsikago upang maging katulong na mangguguhit ng plano o *draftsman*.  Pagdaka, naging kasama niya sa pagka-arkitekto si John Wellborn Root.  Nakilalang lalo si Burnham dahil sa Plano ng Tsikago o Planong Pang-Tsikago (kilala sa Ingles bilang *Plan of Chicago*) na pinaunlad noong 1909.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga arkitekto
Kategorya:Mga Amerikano
Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas
Kategorya:Kasaysayan ng Estados Unidos