Bakit Nagliliparan ang mga Paniki sa Gabi

thumb|400x400px|Sa tradisyunal na kultura ng mga Navajo Indian sa mga disyerto ng Amerikanong Timog-kanluran, ang paniki ay isang tagapagdala ng mensahe mula sa mga diyos at nagbubuklod sa distansya ng tao at mga diyos. Siya ay nagsisilbing tagapayo sa gabi, tulad ng ginagawa ng Big Fly sa araw. Ang pinanggalingan ng paniki ay mula pa sa pinakamalalim na mundo, kung saan walang liwanag: labingdalawang insekto at ang paniki ay nasa kalawakan ng kadiliman.
Ang kwento ng "***Bakit nagliliparan ang mga paniki sa gabi**?*" ()  ay isa sa mga paboritong alamat na nagbibigay ng paliwanag kung bakit sa gabi lamang nagliliparan ang mga paniki.  Nilalahad ng kuwentong-bayan na ito ang pinagmulan ng mga paniki at kung bakit sila lumilipad lamang sila tuwing gabi. Napasama ang kuwentong-bayan na ito sa librong *Filipino Popular Tales* ni Dean Fansler at naglahad ng kuwento ay ang isang taong nagngangalang Francisco M. Africa.

## Isang bersyon 
Isang araw, inutos ni Bathala ang mga hayop na magtampisaw sa dagat ngunit hindi sinunod ito ng mga paniki. Dahil sa kanilang kasuotan na kulay itim at mahahaba at makapal na pakpak, hindi nila nakita ang dagat at napatuloy na nasa kakahuyan. Ito ang naging dahilan kaya natuklasan ng mga paniki ang kanilang natural na galing sa gabi, na ginagamit nila para maghanap ng kanilang pagkain. Ang alamat ng "Bakit nagliliparan ang mga paniki sa gabi?" ay nagpapakita ng kahalagahan ng pagtalima sa mga utos na ginagawa ng mga Diyos. Hindi lamang ito tungkol sa pagiging mapagmatyag, ngunit ito rin ay nagpapakita ng kahalagahan ng pagpapahalaga sa mga likas na kagandahan ng kalikasan. Ang mga paniki ay isang bahagi ng ating kalikasan at may mahalagang papel sa pagpapanatili ng balanse sa ekosistema. Ang kwento ng "Bakit nagliliparan ang mga paniki sa gabi?" ay nagpapakita rin ng halaga ng pagtalima sa mga utos ng Diyos, pagpapahalaga sa kalikasan, at kahalagahan ng mga hayop sa ating ekosistema. 

## Teksto ng bersyon ni Francisco M. Africa 
Ayon kay Dean S. Fansler, PhD , ang kuwentong ito na tila hindi gaanong nakakatugon ay tila nagsasalarawan ng isang napakalumang tradisyon. Wala akong alam na kahalintulad nito, ngunit mayroong mga kwento na nagpapaliwanag kung bakit sa gabi lang lumilipad ang mga paniki na matatagpuan sa maraming mga kultura. ''Maraming taon na ang nakalipas, ang mundo ay tirahan lamang ng isang tao. Ang kanyang katawan ay binubuo ng napakaliit na mga organismo na palaging nag-aawayan sa isa't isa. Isang araw, naging napakahina ng tao na hindi na niya kayang maghanap ng pagkain para sa kanyang sarili. Siya ay humiga sa isang malambot na lumot sa tabi ng isang ilog at doon siya nanatili hanggang gabi.*

*Ang mga organismo sa kanyang katawan ay nagsimulang mag-awayan ng sobra-sobra. Kumuha ang bawat isa ng pagkain sa kanyang kapwa hanggang sa sila ay lumaki ng husto. Sa wakas, namatay ang tao at natira na lamang ang isang organismong nabubuhay. Lumipad ang organismo na ito palayo at naging ninuno ng mga paniki. Ang liwanag ng araw ay sobrang nakasisilaw sa kanyang mga mata kaya hindi siya makalipad nang malayo, kaya nagdesisyon siyang lumipad lamang sa gabi. Mula noon, ang kanyang mga lahi ay nagtatago rin sa araw at lumalabas lamang kapag gabi na.*Ang kwentong ito ay isa sa mga nilikom ni Dean S. Fansler, PhD  sa kaniyang librong: *Filipino Popular Tales*. Ang naturang aklat ay nailimbag ng American Folklore Society noong 1921 sa Lancaster, PA at sa New York. Bagamat ang kwento ay naisalin sa Tagalog at iba pang diyalekto, nailimbag ito sa Ingles. Sa kaniyang paliwanag, pampanitikan at hindi linggwista ang layunin ng kaniyang paglilimbag ng kwentong ito sa Ingles.*Noong unang panahon, may kapangyarihan ang lahat ng hayop na mag-usap at magkaunawaan. Isang araw, nagpulong ang mga ibon at hayop upang malaman kung sino ang pinakadakila sa kanila.*

*Sa pulong, nagyabang ang mga ibon tungkol sa kanilang kakayahang lumipad sa taas ng langit at kumanta ng magagandang awit. Sa kabilang banda, nagyabang naman ang mga hayop tungkol sa kanilang lakas at bilis.*

*Ang paniki, na may pakpak katulad ng ibon ngunit hindi naman talaga ibon, ay nais sumali sa pag-uusap. Ngunit tawa lang ang naging tugon ng mga ibon at hayop at sinabing hindi ito kasama dahil hindi naman ito tunay na ibon o hayop. Sinabi ng mga ito na hayop ito ng gabi at dapat lamang na hindi ito sumali sa kanilang pag-uusap. Dahil sa hiya, lumipad ang paniki palayo at nagdesisyong patunayan sa mga hayop na kayang magawa ang mga gawain ng mga ibon. Lumipad ito sa araw at gumawa ng mga gawain tulad ng mga ibon. Nakita ito ng mga hayop at naisip na isa nang ibon ang paniki kaya't inimbitahan ulit ito sa pulong.*

*Ngunit, naramdaman ng paniki ang init ng araw at napagtanto na hindi talaga ito dapat lumilipad sa araw. Nagsimulang mangitim ang mga pakpak ng paniki at nahulog ito sa lupa. Nagtawanan ang mga hayop sa nangyari at sinabing walang kabuluhan ang ginawa ng paniki. Simula noon, lumilipad na lamang ang paniki sa gabi dahil doon lamang ito ligtas. Hindi na nagtawanan ang mga hayop dahil napagtanto nila na ang paniki ay may sarili nitong kakaibang kakayahan at katangian, katulad ng lahat ng ibang hayop. Ito ang dahilan kung bakit sa gabi lang lumilipad ang paniki.*

*Ang kwento ay nagtuturo sa atin na mahalaga na maging totoo sa ating sarili at igalang ang pagkakaiba-iba ng bawat isa.''

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kuwentong-bayan