open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Henny Penny

Ang **Henny Penny**, na mas kilala sa Estados Unidos bilang **Chicken Little** at minsan bilang **Chicken Licken**, ay isang kuwentong-pambayang Europeo na may moral sa anyo ng pinagsama-samang kuwento tungkol sa isang manok na naniniwala na ang mundo ay malapit nang magwakas. Ang pariralang  (*"Nahuhulog na ang langit!"*) aykitang-kita ang mga tampok sa kuwento, at naipasa sa wikang Ingles bilang isang karaniwang idyoma na nagpapahiwatig ng isang histeriko o maling paniniwala na ang sakuna ay nalalapit. Ang mga katulad na kuwento ay bumalik sa higit sa 25 siglo; ito ay patuloy na tinutukoy sa iba't ibang media.

## Ang kuwento at ang pangalan nito 
right|thumb|Ilustrasyon para sa kwentong "Chicken Little", 1916
Ang kuwento ay nakalista bilang Aarne–Thompson–Uther tipo 20C, na kinabibilangan ng mga internasyonal na halimbawa ng mga kwentong-pambayan na nagpapagaan sa paranoia at pangmasang hysterya. Mayroong ilang mga Kanluraning bersiyon ng kuwento, kung saan ang pinakakilala ay tungkol sa isang sisiw na naniniwala na ang langit ay bumabagsak kapag ang isang ensina ay bumagsak sa ulo nito. Nagpasya ang sisiw na sabihin sa hari at, sa paglalakbay nito, nakilala ang iba pang mga hayop (karamihan ay iba pang mga ibon) na sumali dito sa paghahanap. Pagkatapos ng puntong ito, maraming mga pagtatapos. Sa pinakapamilyar, inaanyayahan sila ng isang soro sa lungga nito at pagkatapos ay kinakain silang lahat. Bilang kahalili, ang huli, karaniwang Cocky Lockey, ay nabubuhay nang sapat upang bigyan ng babala ang sisiw, na nakatakas. Sa iba lahat ay iniligtas at sa wakas ay nakikipag-usap sa hari.

Sa karamihan ng mga muling pagsasalaysay, ang mga hayop ay may mga tumutula na pangalan, karaniwang Chicken Licken o Chicken Little, Henny Penny o Hen-Len, Cocky Locky, Ducky Lucky o Ducky Daddles, Drakey Lakey, Goosey Loosey o Goosey Poosey, Gander Lander, Turkey Lurkey, at Foxy Loxy o Foxy Woxy.

Sa Estados Unidos, ang pinakakaraniwang pangalan para sa kuwento ay "Chicken Little", gaya ng pinatutunayan ng mga may larawang aklat para sa mga bata mula pa noong unang bahagi ng ika-19 na siglo. Sa Britanya at sa iba pang mga dating kolonya nito, kilala ito bilang "Henny Penny" at "Chicken Licken", mga titulo kung saan napunta rin ito sa Estados Unidos.

## Talababa 
## Mga sanggunian
Yajna

Ang **Yajna** () ay tumutukoy sa Hinduismo sa anumang ritwal na ginawa sa harap ng isang sagradong apoy, kadalasang may mga mantra. Ang Yajna ay isang tradisyong Veda, na inilarawan sa isang patong ng panitikang Veda na tinatawag na mga Brahmana, gayundin ang Yajurveda. Ang tradisyon ay umunlad mula sa pag-aalay ng mga alay at paghahandog sa sagradong apoy hanggang sa mga simbolikong pag-aalay sa presensya ng sagradong apoy (Agni).  Ang Yajna ay patuloy na gumaganap ng isang pangunahing papel sa mga seremonya ng pagpasa ng isang Hindu, tulad ng mga kasalan. Ang mga modernong pangunahing seremonya sa templo ng Hindu, mga pagdiriwang ng komunidad ng Hindu, o mga pagsisimulang monastiko ay maaari ding magsama ng mga ritwal ng Veda na Yajna, o bilang alternatibo ay batay sa mga ritwal na Agamiko.

## Etimolohiya 
Ang salitang *yajna* () ay may ugat sa Sanskrito na  na nangangahulugang 'pagsamba, sambahin, parangalan, paggalang' at lumilitaw sa sinaunang Veda na panitikan, na binubuo noong ika-2 milenyo BCE. Sa Rigveda, Yajurveda (ang mismong hinango ng ugat na ito) at iba pa, ito ay nangangahulugang "pagsamba, debosyon sa anumang bagay, panalangin at papuri, isang gawa ng pagsamba o debosyon, isang anyo ng pag-aalay o alay, at sakripisyo".

Ang salitang Sanskrito ay nauugnay sa terminong Avestan na *yasna* ng Zoroastrianismo. Hindi tulad ng Veda na *yajna*, gayunpaman, ang *Yasna* ay ang pangalan ng isang partikular na serbisyo sa relihiyon, hindi isang klase ng mga ritwal, at ang mga ito ay "may kinalaman sa tubig kaysa sa apoy". Ang salitang Sanskrit ay higit pang nauugnay sa Sinaunang Griyego na *ἅζομαι* (házomai), "upang igalang", na nagmula sa Proto-Indo-Europeong ugat na **Hyeh₂ǵ-* ("pagsamba").

## Mga sanggunian
Fortunatus (aklat)

thumb|358x358px|Pahina ng pamagat ng *Ausgabe des Fortunatus*, 1509
Ang **Fortunatus** ay isang Aleman na proto-nobela o chapbook tungkol sa isang maalamat na bayani na sikat sa ika-15 at ika-16 na siglong Europa at kadalasang nauugnay sa isang mahiwagang hindi mauubos na pitaka.

## Ang kuwento 
Ang kuwento ay sumusunod sa buhay ng isang binata na nagngangalang Fortunatus mula sa kamag-anak na kalabuan sa pamamagitan ng kaniyang mga pakikipagsapalaran patungo sa katanyagan at kapalaran; kasunod nito ang mga karera ng kaniyang dalawang anak na lalaki. Si Fortunatus ay isang katutubong, sabi ng kuwento, ng Famagusta sa Tsipre, at nakilala ang diyosa ng Kapalaran (Fortune) sa isang kagubatan ay nakatanggap mula sa kaniya ng isang pitaka na patuloy na pinupunan nang madalas hangga't siya ay kumukuha mula dito. Sa pamamagitan nito siya ay gumala sa maraming lupain, at sa Cairo ay ang panauhin ng sultan. Kabilang sa mga kayamanan na ipinakita sa kaniya ng sultan ay ang isang lumang napless na sombrero na may kapangyarihang dalhin ang may suot nito sa anumang lugar na gusto niya. Mula sa sumbrero na ito, marahas niyang sinapian ang kaniyang sarili at bumalik sa Tsipre, kung saan namuhay siya ng marangyang buhay. Sa kaniyang kamatayan iniwan niya ang pitaka at ang sumbrero sa kaniyang mga anak na sina Ampedo at Andelosia; ngunit sila ay naninibugho sa isa't isa, at sa pamamagitan ng kanilang kawalang-ingat at kahangalan ay hindi nagtagal ay nahulog sa masasamang araw.

Tulad ng kuwento ni Miguel de Cervantes na si *Don Quixote*, ang Fortunatus ay isang kuwento na nagmamarka ng pagdaan ng pyudal na mundo sa mas moderno, globalisado, kapitalistang mundo. Hindi isang moralidad na kuwento sa pinakadalisay na kahulugan, gayunpaman ay malinaw na isinulat upang maihatid ang mga aral sa mambabasa. Ang moral ng kuwento ay halata: ang mga tao ay dapat maghangad ng katwiran at karunungan bago ang lahat ng mga kayamanan ng mundo. Napakadali, nang walang karunungan, na mawalan ng kapalaran, gaano man ito nakuha.

## Mga pinagmulan 
[right|thumb|Ibinigay ng matandang babae ang kawal (Fortunatus) ng mahika na walang laman na pitaka. Ilustrasyon ni [John D. Batten|John Batten para sa ''Europa's Fairy Book'' ni Joseph Jacobs (1916).]]
Ayon sa kamakailang tagasalin sa Ingles na si Michael Haldane, unang inilathala ang Fortunatus sa Augsburg noong 1509. Ito ay inilimbag ng isang Johann Otmar at ibinenta sa apotekaryo ni Johannes Heybler sa lungsod na iyon. Maraming mga mapagkukunan ang isinama upang lumikha ng teksto. 

Ang Magkapatid na Grimm, sa mga anotasyon sa kanilang mga kuwento, ay nagmungkahi ng isang Iberiko o Español na pinagmulan para sa kuwentong Fortunatus, batay sa mga pangalan tulad ng Ampedo at Andolosia.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga nobela
Kategorya:Panitikan sa wikang Aleman
Baladi

Ang **Baladi** (   ''''; kamag-anal na pang-uri "pambayan", "lokal", "rural", na maihahambing sa Ingles na "", na may konotasyong pangmbabang-uri) ay maaaring tumukoy sa isang Ehiptong estilong pangmusika, ang estilong pambayan ng Ehiptong sayaw ng tiyan (Raqs Baladi), o ang ritmong Masmoudi Sogheir, na kadalasang ginagamit sa musikang baladi. Minsan din itong binabaybay sa Ingles bilang 'beledi' o 'baladee'.

Sa Ehipto, ang terminong baladi ay hindi lamang nalalapat sa lokal na musika at sayaw, at maaari ding ilapat sa maraming iba pang mga bagay na itinuturing na pambauan, rural, rustiko, o tradisyonal, halimbawa 'tinapay na baladi' o 'Aish Baladi". Inilapat din ito sa mga uri ng pagkain at karamihan sa mga prutas at gulay na nagmumula sa mga nayon sa kanayunan.

## Baladi na musika at sayaw 
Ang ibig sabihin ng *Baladi* ay "pangnayon" at isang estilo ng katutubong sayaw ng Ehipto mula sa unang bahagi ng ika-20 siglo na napakapopular pa rin. Kaya, ang ibig sabihin ng 'Ehiptong Beledi' ay 'ng nayong Ehipto'. Nangyari ito nang lumipat ang mga magsasaka sa lungsod at nagsimulang sumayaw sa maliliit na espasyo. Ang mga taga-Ehipto ay may mga taong Baladi, tinapay ng Baladi, mga ritmo ng Baladi, musika ng Baladi at sayaw ng Baladi.

Maaaring kunin ang Baladi sa anyo ng mga tradisyonal na kanta, kadalasang may estruktura ng berso-koro - kasama sa ilang sikat na halimbawa ang 'That il Shibbak' at 'Hassan ya Koulli'. Mayroon ding improbisadong pormang pangmusika sa estilong baladi.

### Improbisasyong Baadi 
Ito ay isang estrutkurang porma ng improbisasyong baladi, kadalasan sa pagitan ng isang tabla at isang akordiyonista o saksoponista (bagaman paminsan-minsan ang ney ay maaaring ang pangunahing instrumento). Minsan ito ay tinutukoy bilang baladi taqsim, ashra baladi, o baladi progression.

Ang baladi taqsim ay binubuo ng ilang natatanging mga seksiyon. Ang bawat seksiyon ay may tradisyonal na estruktura, at ang pagsasaayos ng mga seksiyon ay sumusunod sa isang maluwag na pattern, bagaman hindi ito palaging sinusunod. Ang mga musikero ay karaniwang hindi isasama ang lahat ng posibleng mga seksiyon, ngunit pipili ng ilan sa mga ito upang bumuo ng isang estruktura para sa piyesa.

## Mga sanggunian
Khastakhumar at Bibinagar

Ang **Khastakhumār at Bībīnagār** o **Xasteh Xomār** ay isang Afghan na kuwento. Parehong tumutukoy sa kasal sa pagitan ng isang babaeng tao at isang mahikang prinsipe sa anyong ahas, at sumusunod sa kilalang estruktura ng pagsasalaysay ng "Ang Paghahanap sa Nawawalang Asawang Lalaki".

## Buod 
### Unang bersiyon 
Ang isang bersiyon ng kuwento ay nakolekta ng propesor na si Hafizullah Baghban noong 1967, mula sa isang limampung taong gulang na magsasaka na nagngangalang Yar Muhammad. Sa kuwentong ito, isang matandang kharkash, habang kumukuha ng mga tinik na palumpong para ibenta, ay nakatagpo ng isang itim na ahas na humiling ng kamay ng bunsong anak na babae sa kasal. Pinakasalan niya ang dalaga bilang isang ahas, ngunit hinubad ang kaniyang balat ng ahas (ang kaniyang *jild*, isang takip o pagpapanggap) at lumilitaw bilang isang lalaki sa kanilang pangkasal na kama. Ang dalawang kapatid na babae ng asawa, nang makita ang lalaki at nagseselos, ay nakumbinsi siya na magtanong tungkol sa pagsunog ng kaniyang malikot na balat. Kinuwestyon niya ang interes ng kaniyang asawa sa bagay na iyon, ngunit sinasagot niya ito. Sinunog ng magkapatid na babae ang jild, ang lalaki ay naging isang berdeng kalapati at sinabi sa kaniyang asawa na kailangan niyang magsuot ng pitong pares ng damit na bakal, pitong pares ng sapatos na bakal at pitong tungkod, hanggang sa kanluran, pagkatapos ay makikita niya siya, at naglalaho. Sinimulan niya ang kaniyang paggala, at dumaan sa isang caravan ng mga kamelyo, isang kawan ng mga tupa, isang kawan ng mga baka, at isang kawan ng mga asno - lahat ay pag-aari ng kaniyang asawang si Khastakhumar. Dumating siya sa isang bukal at humingi ng maiinom na tubig, ngunit sinabi ng isang babae (konkubina) na nagmamadali siya at tumanggi sa kaniyang kalagayan. Isinusumpa ni Bibinagar ang tubig na dinadala ng isa upang maging nana at dugo, na ibinibigay niya sa kaniyang amo. Sa ikatlong pagkakataon, bumalik ang alipin upang kumuha ng tubig, ibinigay ito kay Bibinagar, at bumalik sa kaniyang panginoon. Nang ibuhos ng babae ang tubig sa mga kamay ng kaniyang amo, isang singsing ang nalaglag mula sa pitsel na kinikilala ng amo bilang kay Bibinagar. Kinuha siya ni Khastakhumar bilang isang katulong sa bahay ng kaniyang ina. Sinisikap ng kaniyang ina na paalisin siya, sa pamamagitan ng pagtatakda sa kaniya na pumunta sa kaniyang kapatid na babae upang humingi ng *khamirturush* (isang bola ng sourdough na ginagamit sa paghahanda ng tinapay). Ang babae ay bumisita sa mangkukulam, nakuha ang khamirturush at nakatakas. Susunod, pinilit ng ina ni Khastakhumar si Bibinagar na humawak ng mga kandila sa panahon ng kasal ni Khastakhumar sa anak ng kaniyang tiyahin. Pagkatapos ng kanilang kasal, hiniling ni Khastakhumar kay Bibinagar na pakuluan ng tubig. Kinuha ng kaniyang bagong asawa ang pinakuluang tubig sa tushnuk, ibinuhos ito sa kaniyang ulo at namatay. Ang mag-asawa ay tumakas mula sa pamilya ni Khastakhumar sa pamamagitan ng paghahagis ng mga bagay sa kanilang likuran upang maantala ang mga humahabol.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kuwentong bibit
Jean de l'Ours

Si '''Jean de l'Ours** () o **Juan ang Oso**, **Juan ng Oso**, o  **Juan-ng-Boso**, **Juan Oso'*, ay ang nangungunang tauhan sa Pranses na kuwentong-pambayan *Jean de l'Ours'' inuri bilang Type 301B sa Aarne–Thompson na sistema; maaari rin itong magpahiwatig ng anumang kuwento ng ganitong uri.

Ang ilang mga tipikal na elemento ay ang bayani ay ipinanganak na kalahating oso, kalahating tao; nakakakuha siya ng sandata, karaniwang isang mabigat na tungkod na bakal, at sa kaniyang paglalakbay; nakipagsapalaran up siya sa dalawa o tatlong kasama. Sa isang kastilyo natalo ng bayani ang isang kalaban, hinabol siya sa isang butas, natuklasan ang isang ilalim ng lupa, at iniligtas ang tatlong prinsesa. Iniwan siya ng mga kasama sa butas, kinuha ang mga prinsesa para sa kanilang sarili. Nakatakas ang bayani, hinanap ang mga kasama at pinaalis sila. Pinakasalan niya ang pinakamagandang prinsesa sa tatlo, ngunit hindi bago dumaan sa ilang (mga) pagsubok ng hari.

Ang tauhan ay sinasabing isa sa "pinakatanyag na uri ng kuwento sa tradisyong Hispaniko at Frankopono". Maraming pagkakaiba ang umiiral sa Pransiya, madalas na pinapanatili ang pangalang Jean de l'Ours o isang bagay na katulad para sa bayani. Ang ilan sa mga analogo sa Europa na nagpapanatili ng mga pangalan na nauugnay sa "Juan" ay: '''Jan de l'Ors** (); **Joan de l'Ós** (Catalan: [ʒuˈan də ˈlɔs] o [dʒoˈan dəˈlɔs]); **Juan del Oso**, **Juan el Oso**, **Juanito el Oso**, **Juanillo el Oso** (Español: [ˈxwan (d)el ˈoso], [xwanito el ˈoso; -niʎo ]); **Giovanni dell'Orso** (Italyano: [dʒoˈvanni delˈlorso]), **Iann he vaz houarn''' (Breton);   (Ruso). Ang kuwento ay lumaganap din sa Bagong Mundo, na may mga halimbawa mula sa Canada na Pranses, Mehiko, at iba pa.

## Pisikal na hitsura 
thumb|Si Jean-de-l'Ours noong bata, narito ang isang pulot na inampon ng isang balo na dinukot ng isang oso.
Ilang bersiyon ng Pranses ang tahasang nagkomento tungkol kay Jean de l'ours na natatakpan ng mga balahibo sa katawan sa kaniyang buong katawan. Isang bersiyon ng Gascon, idinagdag ''ni Jan l'Oursét* na mayroon siyang "isang malaking ulo tulad ng sa oso, maliban sa hugis nito".

Ang bayani ay tao mula baywang pataas at oso mula baywang pababa sa isang Mehikanong bersyon (*Juan el Oso'') pati na rin ang kuwentong Ruso na "" (o "Ivanko ang anak ng Oso"). Para sa paghahambing, sa kuwwentong Avar na "Bear's Ear", ang bida ay may mga tainga na parang oso.

## Talababa 
## Mga sanggunian
Tradisyong-pambayan ng Belhika

Ang **tradisyong-pambayan ng Belhika** ay lubhang magkakaibang at sumasalamin sa mayamang pamana ng mga impluwensiyang pangkultura at relihiyon na kumilos sa rehiyon sa buong kasaysayan nito, bago pa man ang pagtatatag ng bansang Belhika noong 1830. Karamihan sa Belhikang kuwentong-pambayan ay natatangi sa rehiyon kung saan ito ginugunita. Maraming aspekto ng alamat ang makikita sa mga pampublikong prusisyon at parada sa mga lungsod ng Belga; mga tradisyon na pinananatiling buhay para sa libangan ng mga lokal at turista.

Ang terminong *kuwentong-pambayan* (na pareho ang pagkakasalin sa Pranses at Olandes) ay ginagamit sa Belgium sa mas malawak na kahulugan kaysa sa Ingles, pangunahin upang tukuyin ang lahat ng mga pangyayaring pangkultura na bukas sa publiko tulad ng mga tradisyonal na pagdiriwang at parada. Ibinukod sa *kuwentong-pambayan* ang mga indibidwal (hindi pampubliko) na mga tradisyon, tulad ng pagdiriwang ng Pasko ng Pagkabuhay, pagkain (maliban kung nakaugnay sa isang pampublikong kaganapang pangkultura), at mga kaganapan na nagsimula kamakailan lamang, kabilang ang mga pagdiriwang ng musika gaya ng I Love Techno.

## Flandes 
[right|thumb|[Ros Beiaard Dendermonde|Ros Beiaard sa Dendermonde, isang UNESCO na 'Di-nahahawakang Pamanang Pangkalinangan]]

### Lalawigan ng Kanlurang Flandes 
Sa Bruges, ang Prusisyon ng Banal na Dugo (*Heilig Bloedprocessie*) ay isinasagawa sa Araw ng Pag-akyat sa bawat taon, kung saan ang isang relikya—isang batong-kristal na vial na sinasabing natagpuan noong 1148 noong Ikalawang Krusada ni Derick ng Alsasya (ang Konde ng Flandes) na ay pinaniniwalaang naglalaman ng dugo ni Kristo—ay ipinarada sa paligid ng lungsod. Ang mismong prusisyon ay sinasabing nasa ika-13 Siglo. Bawat taon, ang prusisyon ay umaakit ng mga 50,000 bisita at mga peregrino.

Sa bayan ng Veurne, ang tinatawag na *Boeteprocessie* (Prusisyon ng mga Penitente) ay isinasagawa sa huling Linggo ng Hulyo. Ang iba't ibang mga pangyayari ay nagaganap na muling nagpapamalas sa Pasyon ni Hesus, kabilang ang pagdadala ng krus at isang prusisyon ng mga nagpepenitensiya na may kapa.

Ang *Kattenstoet* (Pista ng Pusa) ay isinasagawa sa Ypres bawat taon, posibleng ginugunita ang isang Medyebal na tradisyon kung saan ang mga pusa, na nauugnay noon sa pangkukulam, ay itinapon mula sa tore ng bulwagan ng tela ng lungsod.

## Mga sanggunian
Kahariang Ptolemaiko

Ang **Kahariang Ptolemaiko** (; ) ay isang nakabatay sa Sinaunang Gresya na kontrolado ng Persianong Ehipto noong 332 BCE noong mga kampanya ni Dakilang Alejandro laban sa Imperyong Akemenida. Nang mamatay si Dakilang Alejandro, ang kanyang Imperyong Griyego ay nahati sa diadochi na kanyang mga heneral. Isa rito si Ptolomeo I Soter na isang heneral na Macedonio na nakontrol ang Ehipto mula sa kanyang mga katunggaling heneral ni Alejandro.
 

## Mga sanggunian
Kategorya:Dakilang Alejandro
Kategorya:Kahariang Ptolemaiko
Novum Testamentum Graece

]
Ang  (*Griyegong Bagong Tipan*) ang kritikal na edisyon ng Bagong Tipan sa orihinal nitong wika na Griyegong Koine. Ito ay nilikha mula sa pinakamatatandang manuskrito ng Bagong Tipan at ang basehan sa mga modernong salin ng Bibliya maliban sa ilang mga makalumang salin gaya ng KJV. Ito ay tinatawag ring **Nestle-Aland** mula sa panggalan ng mga impluwensiyal na editor nitong sina Eberhard Nestle at Kurt Aland. Ito ay inedit ng Institute for New Testament Textual Research, is currently in its 28th edition at pinaikling **NA28**. Samakatuwid, ito ang itinuturing ng halos lahat ng mga iskolar ng Bagong Tipan na ang pinakamalapit sa mga orihinal na manuskrito na hindi na umiiral. 
## Mga sanggunian
Kategorya:Bibliya
Dokumentaryong Hipotesis

Ang **Dokumentaryong Hipotesis** (**DH**) ang isa sa mga modelo na ginagamit ng mga iskolar ng Bibliya upang ipaliwanag ang pinagmulan at komposisyon ng Torah o Pentateuch na unang limang aklat ng Tanakh ng mga Hudyo. Ito ang AKlat ng Genesis, Aklat ng Exodo, Aklat ng Levitico, Aklat ng mga Bilang at Deuteronomi. Ang bersiyon nito na isinulong ng Alemang iskolar ng Bibliya na si Julius Wellhausen ang modelogn tinanggap ng halos lahat ng iskolar ng Bibliya noong ika-20 siglo. Ito ay nagsasaad na ang Torah ay kalipunan ng apat na orihinal na mga independiyenteng dokumento: mga  pinagkunang Jahwist (**J**), Elohist (**E**), Deuteronomista (**D**), and Pinagkunang maka-Saserdote (**P**). Ang J ay mula c. 950 BCE. Ang E ay mula ika-9 na siglo BCE. Ang **D** ay noong panahon ni Josiah noong ika-7 o ika 8 siglo BCE. Ang **P** ay mula panahon ni Ezra noong ika 5 siglo BCE. Ang mga pinagkunang ito ay pinagsama sama sa iba't panahon at binago rin ng mga iba't ibang editor at redactor  Ito ay nagpapaliwanag sa iba't ibang mga kontradiksiyon, mga doublets, mga anakronismo at mga iba't ibang istilong linggwistiko na kalat sa buong Torah.

## Mga sanggunian
Kategorya:Bibliya
Kategorya:Tanakh
Hans-Jörg Uther

Si **Hans-Jörg Uther** (ipinanganak noong Hulyo 20, 1944 sa Herzberg am Harz) ay isang Aleman na iskolar sa panitikan at folklorista.

## Talambuhay 
Nag-aral si Uther ng Tradisyong Pambayan, Germanistik, at Kasaysayan sa pagitan ng 1969 at 1970 sa Unibersidad ng Munich at sa pagitan ng 1970 at 1973 sa Unibersidad ng Göttingen. Sa kaniyang huling akademikong taon, naipasa niya ang unang pagsusuri ng estado para sa pagtuturo sa mga paaralan ng gramatika. Noong 1971, nagsimula siya ng isang panahon ng mahigit 40 taon na nagtatrabaho sa *Enzyklopädie des Märchens*, sa simula bilang isang student assistant, mula 1973 bilang isang patnugot. Noong 1980 naging PhD siya sa Dissertasyon na "Behinderte in popularen Erzählungen" ("The Disabled in Folktales") sa Göttingen.

Mula 1990 hanggang 1992 siya ay isang lektor sa Unibersidad ng Göttingen, at mula 1991 hanggang 1994 sa Unibersidad-Gesamthochschule Essen. Noong 1994, nakuha niya ang kaniyang Habilitation doon sa mga pag-aaral, panitikan at alamat ng Aleman. Mula 2000 siya ay propesor extraordinarius para sa Aleman at araling pampanitikan sa Essen. Mula noong 2010, si Uther ang naging pinuno ng *Enzyklopädie des Märchens* hanggang sa katapusan ng proyekto sa katapusan ng 2015.

Inilathala si Uther sa mapaghambing at makasaysayang kuwentong-pambayan, sa panitikang pambata at kabataan, sa folkloristikong kasaysayan ng sining gayundin sa pananaliksik sa mga uri ng kuwento, nilalaman ng mga ito, at mga motif. Sa mga taong 1989 hanggang 2002 siya ay patnugot ng seryeng *Die Märchen der Weltliteratur* ng Eugen Diederichs Verlag . Mula noong 1988 siya ay naging kapuwa patnugot ng diyornal na *Fabula*. Naglathala rin siya ng dalawang mahalagang edisyon ng Mga Kuwentong-bibit ng mga Grimm noong 1996 at 2004. Noong 2004, lumitaw ang kanyang rebisyon ng Taluntunang Aarne-Thompson. 138 sa humigit-kumulang 4,000 artikulo sa *Enzyklopädie des Märchens* ay isinulat ni Uther.

Si Uther ay isang kaukulang miyembro ng Akademie für Kinder- und Jugendliteratur (Akademya para sa Panitikang Pambata at Pangkabataan) sa Volkach mula noong 1992 at, mula noong 1993, "Folklore Fellow" ng Akademyang Pang-agham Finlandes sa Helsinki. Nabibilang din siya sa scientific advisory board ng Brüder Grimm-Gesellschaft sa Kassel.

## Mga sanggunian
Grateful dead (tradisyon-pambayan)

Ang **grateful** **dead** o **grateful ghost** (*mapagsalamat na patay*) ay parehong paksa at isang grupo ng mga kaugnay na kwentong-pambayan na makikita sa maraming kultura sa buong mundo.

Ang pinakakaraniwang kuwento ay nagsasangkot ng isang manlalakbay na nakatagpo ng bangkay ng isang taong hindi kailanman nakatanggap ng wastong libing, karaniwang nagmumula sa hindi nabayarang utang. Pagkatapos, babayaran ng manlalakbay ang utang ng namatay o magbabayad para sa libing. Ang manlalakbay ay gagantimpalaan sa kalaunan o nailigtas ang kanilang buhay ng isang tao o hayop na talagang kaluluwa ng namatay na tao; ang nagpapasalamat na patay ay isang anyo ng donor. Ang mapagpasalamat na patay na espiritu ay maaaring magkaroon ng maraming iba't ibang pisikal na anyo kabilang na ang isang anghel na tagapag-alaga, hayop, o kapuwa manlalakbay. Ang pakikipagtagpo ng manlalakbay sa namatay ay malapit nang matapos ang paglalakbay ng manlalakbay.

## Pag-uuri 
Ang kuwentong "nagpasalamat na patay" ay Aarne–Thompson–Uther type 505.

Ang folkloristikong scholarship ay nag-uuri ng mga uri ng ATU 505-508 sa ilalim ng payong terminong *The Grateful Dead*, ang bawat subtipo ay tumutukoy sa isang partikular na aspeto ng alamat:

### ATU 505: Grateful Dead 
Tulad ng inilarawan ni Stith Thompson, ang lahat ng uri ng kuwento ay nagsisimula kapag binayaran ng bayani ang mga pinagkakautangan ng isang patay na tao, at kalaunan ay nakilala niya ang isang tao sa kaniyang paglalakbay na sumang-ayon na tulungan siya, hangga't hatiin nila sa kalahati ang anumang gantimpala na maaari nilang makuha.

Ang Aleman na folkloristang si Hans-Jörg Uther, sa kaniyang 2004 na rebisyon ng sistemang Aarne-Thompson, ay sumailalim sa mga uri ng 506, 506A, 506B, 506** at 508 sa ilalim lamang ng isang uri, ATU 505, "The Grateful Dead".

### AaTh 506: Ang Iniligtas na Prinsesa 
Hinati ni Thompson ang ganitong uri sa dalawang kategorya: 506A, "The Princess Rescued from Slavery", at 506B, "The Princess Rescued from Robbers". Ang parehong mga subtipo ay mahalagang pareho: ang prinsesa ay isinalba mula sa anumang panganib na siya ay nasa; ang kanyang tagapagligtas (ang tunay na bayani) ay itinapon sa dagat at iniwan upang mamatay sa karagatan; iniligtas ng nagpapasalamat na patay ang bayani at dinala siya sa kaharian ng prinsesa, kung saan gumamit siya ng singsing bilang tanda ng kaniyang pagkilala, at iminumungkahi ng nagpapasalamat na patay na hatiin nila ang gantimpala (kahit ang prinsesa mismo). Ang pangunahing pagkakaiba sa pagitan ng parehong mga kuwento ay na sa subtipo 506A, ang prinsesa ay iniligtas mula sa pagkaalipin, habang sa 506B, siya ay nailigtas mula sa isang yungib ng mga magnanakaw.

## Mga sanggunian
Margaret Mills (folklorista)

Si **Margaret A. Mills** (ipinanganak noong Nobyembre 9, 1946) ay isang folklorista at Propesor *emerita* ng Departamento ng Mga Wika at Kultura ng Malapit sa Silangan sa Pamantasang Estatal ng Ohio.

## Personal na buhay 
Si Margaret Mills ay ipinanganak sa Boston, Massachusetts, ngunit lumaki sa Seattle, Washington kung saan pinalaki ang kaniyang ina na ipinanganak sa Italya. Bagaman parehong mga manggagamot ang kaniyang mga magulang, dinala siya ng mga interes ni Mills sa ibang direksiyon. Matapos gugulin ang karamihan sa kaniyang karera sa Pennsylvania at Ohio, na may mga taon ng pananaliksik sa Afghanistan, Pakistan at Tajikistan, nagretiro siya sa Pasipikong Hilagang-kanluran noong Hunyo 2012.

## Kasaysayan ng edukasyon 
Si Margaret Mills ay nagtapos ng cum laude mula sa Pamantasang Harvard noong 1968 na may BA sa General Studies, na pinagsasama ang Panitikang Ingles at Antropolohiya. Ang kaniyang Harvard PhD ay nasa Pangkalahatang Tradisyong-pambayan at Araling Irani (1978). Ang disertasyon ni Mills, *Oral Narrative in Afghanistan: The Individual in Tradition*, ay pinamahalaan ni Albert Bates Lord, pangunahing tagapagtaguyod ng malawak na maimpluwensyang Teoryang Oral ng epikong komposisyon. Ang pananaliksik sa larangan ni Mills ay nakatuon sa alamat ng Afghanistan, ang dating Sobyetikang Tajikistan, at Pakistan.

## American Folklore Society 
Si Margaret Mills ay sumali sa AFS noong 1971. Naglingkod si Mills sa AFS Program Committee noong 1993 at 2000, sa Long-Range Planning Committee mula 1997 hanggang 1999, at sa executive board mula 1999 hanggang 2002. Noong 2012, tumakbo si Mills bilang Pangulo ng AFS ngunit natalo kay Michael Ann Williams, Pinuno ng Departamento ng Araling Tradisyong-pambayan at Antropolohiya sa Unibersidad ng Kanlurang Kentucky.

Hinggil sa hinaharap ng AFS, sinabi ni Margaret Mills, "Ang mga isyu sa pagkakaiba-iba sa AFS tulad ng sa ating lipunan sa pangkalahatan ay nangangailangan ng higit na pagtugon. Mayroon kaming (komplikadong) pagkakataon na gumawa ng karaniwang dahilan at palalimin ang aming pakikipag-usap sa mga folklorista mula sa ibang bansa na aming inaanyayahan para sa mga pagpupulong ng AFS at mga aktibidad sa pagpapalitan."

## Mga parangal at gawad 
"Tales of Trickery, Tales of Endurance: Gender, Performance, and Politics in the Islamic World and Beyond" – Isang Kumperensiya sa Karangalan ni Margaret Mills sa Mershon Center para sa International Security Studies (2012).

US Dept of State Title VIII Fellowship para sa Ethnolinguistic Field Study ng Everyday Ethical and Political Speech sa Post-Soviet Tajikistan (2005).

John Simon Guggenheim Foundation Fellowship (1993–94).

Gawad Chicago Folklore para sa Best Academic Book in *Folklore para sa Rhetorics and Politics sa Afghan Traditional Storytelling* (1993).

Grant ng Fulbright-Hays Group Faculty Training Seminars, Sri Lanka. Trainee, dalubhasa sa Women's Studies and Folklore of Sri Lanka (1993).

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga propesor
Giuseppe Schirò

Si **Giuseppe Schirò** (Arbërisht: **Zef Skiroi**; Agosto 10, 1865 – Pebrero 17, 1927  ay isang Arbëreshë na neoklasikong makata, lingguwista, publisista, at folklorista mula sa Sicilia. Ang kaniyang gawaing pampanitikan ay minarkahan ang paglipat mula sa wikang Arbëreshë tungo sa modernong panitikang Albanes sa Italya. Noong bata pa siya ay hinimok siya ng kaniyang pinsan na si Cristina Gentile Mandalà (1856–1919) na pahalagahan ang kaniyang katutubong wika at kultura ng Arbëreshë. Siya ay tutulong sa kaniya nang maglaon sa pagkolekta ng mga lokal na kuwentong-pambayan at naglathala ng isang pagtitipon ng mga kuwentong-pambayan mismo. Sa edad na siyam, sumulat siya ng isang tula na inspirasyon ng nasyonalismo at nakatuon sa pinakamahalagang pambansang bayani ng Albania na si Skanderbeg.

## Karera sa panitikan 
Sumulat siya ng mga tula sa parehong Italyano at Albanes, at hindi nagtagal ay nagsimulang makipagtulungan sa mga sulating pampanitikan at pampulitika sa iba't ibang mga peryodiko. Noong 1887, itinatag niya ang magasing *Arbri i rii* (*La giovine Albania/*Ang batang Albania), na sinundan noong 1890 kasama ang *Archivio albanese* (Sinupang Albanes) at noong 1904 kasama ang maikliiang *La bandiera albanese* (Ang Albanes na watawat).

Ang kaniyang tagumpay sa panitikan *ay Rapsodie albanesi* (Albanes na mga Rhapsody) noong 1887, na nagpakilala sa kaniya sa mga Albanolohista at patriyotikong Albanes. Noong 1891, naglathala siya ng isang haka-haka na pag-ibig na idyll *Mili e Haidhia* (Mili at Haidhia), na kalaunan ay inilathala sa tatlong edisyon (1900 at 1907), kasama ang mga tala sa mga tradisyon, alamat, kaugalian at tradisyon ng Piana dei Greci. Ang gawain ay itinuturing na isang obra maestra ng unang bahagi ng ika-20 siglong Albanes na taludtod at marahil ang kanyang pinakamahusay na gawa. Naglathala rin siya ng gawa sa Arbëreshë na tradisyong-pambayan sa *Canti sacri delle colonie albanesi di Sicilia* (Mga Sagradong Kanta ng mga Kolonyang Albanes sa Sicilia) noong 1907, at *Canti tradizionali e altri saggi delle colonie albanesi di Sicilia* (Mga Tradisyonal na Kanta at Iba Pang Sanaysay ng mga Albanes na Kolonya ng Sicilia) noong 1923.

## Mga sanggunian
Richard Dorson

Si **Richard Mercer Dorson** (Marso 12, 1916 – Setyembre 11, 1981) ay isang Amerikanong folklorista, propesor, at direktor ng Folklore Institute sa Unibersidad ng Indiana. Si Dorson ay tinawag na "ama ng tradisyong-pambayang Amerikano. at "ang nangingibabaw na puwersa sa pag-aaral ng tradisyong-pambayan".

## Karera 
Si Dorson ay ipinanganak sa New York City sa isang mayamang pamilyang Hudyo. Nag-aral siya sa Phillips Exeter Academy mula 1929 hanggang 1933.

Pagkatapos ay nagpatuloy siya sa Pamantasang Harvard kung saan nakuha niya ang kanyang AB, MA, sa kasaysayan, at ang kaniyang Ph.D. degree sa Kasaysayan ng Kabihasnang Amerikano noong 1942. Nagsimula siyang magturo bilang tagapagturo ng kasaysayan sa Harvard noong 1943. Lumipat siya sa Pamantasang Estatal ng Michigan noong 1944 at nanatili doon hanggang 1957 nang kumuha siya ng posisyon sa Unibersidad ng Indiana bilang propesor ng kasaysayan at alamat pati na rin ang chairman ng Komite sa Tradisyong-pambayan. Nagturo siya sa Indiana hanggang sa kanyang kamatayan. Siya ang pangkalahatang patnugot ng "Folktales of the World" (1963–1973), isang multitomong seryong inilathala ng University of Chicago Press. Nagsilbi siyang tagapayong patnugot ng seryeng "International Folklore" (48 tomo., 1977), gayundin ang patnugot ng serye ng "Folklore of the World" (38 tomo., 1980). Bilang karagdagan, nag-ambag siya ng mga artikulo sa maraming iskolar at tanyag na peryodiko. Mula 1957 hanggang 1962 pinamatnugutan niya ang Journal of Folklore Research. Siya ay nahalal na pangulo ng American Folklore Society, 1966 hanggang 1968. Bilang karagdagan, siya ang tagapagtatag at patnugot ng journal ng Folklore Institute (1963–1981) sa Indiana.
[thumb|Pinuna ni Dorson ang komersiyalisasyon ng mga tradisyong-pambayan, partikular ang kay [Paul Bunyan.]]
Ang pag-aaral ni Dorson ng American folklore ay nagsasangkot ng ilang mga tungkulin; "polemista, kritiko, kolektor sa larangan, at iskolar ng aklatan".  Isinulat din ni Dorson na "walang paksa ng pag-aaral sa Estados Unidos ngayon [1976] ang higit na hindi naiintindihan kaysa tradisyong-pambayan".

## Bibliograpiya 
Ang mga papeles ni Dorson ay gaganapin sa Lilly Library ng Unibersidad ng Indiana. Ang mga audio recording mula sa kaniyang paglatag sa larangan ay makikita sa Archives of Traditional Music sa Unibersidad ng Indiana. Bilang karagdagan sa kanyang ilang mga libro, pinamatnugutan din ni Dorson ang seryeng *Folktales of the World*, na inilathala sa pagitan ng 1963 at 1979 ng University of Chicago Press.

## Mga sanggunian
The Twins (kuwentong Albanes)

"**Ang Magkakambal**" (Albanian: ; Italyano: ) ay isang kuwentong-pambayan ng mga Albanes na naitala ng Arbëreshë na folkloristang si Giuseppe Schirò sa Piana degli Albanesi, at inilathala sa Albanes na may pagsasalin ng Italyano sa kaniyang 1923 . Ang isang pagkakaiba ng kuwento ay isinalin sa Ingles ng American journalist na si George Post Wheeler, sa kaniyang 1936 na aklat na *Albanian Wonder Tales*, na pinamagatang "The Boy who was Brother to the Drague".

Ang kuwento ay Aarne–Thompson tipo 303, "The Twins or Blood Brothers" kasama na rin ang ATU type 300, "The Dragon Slayer". Sa *The Folktale* (1946) si Stith Thompson ay nagpahiwatig ng bilang ng apat na Albanes na iniulat na mga bersyon ng "The Twins or Blood Brothers" na uri.

Ang isang mas maikling pagkakaiba ay naitala ni Gerlando Bennici at inilathala sa Albanian at Italian na may pangalang   ni Giuseppe Pitrè sa kaniyang 1875  .  Ang bersiyon na ito ay hindi kasama ang uri ng ATU 300, "The Dragon Slayer".

Ang "The Twins" ay kinabibilangan ng mga karaniwang Albanes na mitolohikong pigura tulad ng ora, zana, kulshedra, shtriga, at e Bukura e Dheut ("ang Makamundong Kagandahan"), at tampok ang Albanes na tradisyonal na paksa ng "pares ng mga bayaning magkapatid na lalaki", na matatagpuan din bilang isa sa mga pangunahing tema sa Albanes na epikong siklo ng *Kângë Kreshnikësh* ("Awit ng mga Bayani"). Ang mga pangunahing tauhan ay ang kambal na sina Zjerma  at Handa  ipinanganak na isa na may Araw at ang isa ay may Buwan sa kanilang noo. Isang araw ay nagpasya silang libutin ang mundo kasama ang kanilang dalawang kabayo at dalawang aso ngunit sa isang punto ay humiwalay sila sa isa't isa.

## Pag-uuri 
Ang kuwento ay Aarne–Thompson tipo 303, "The Twins or Blood Brothers" kasama na rin ang ATU type 300, "The Dragon Slayer". Sa halip na ang tema ng panlipunang pagbangon ng isang binata na may mababang kalagayan – anak ng isang mangingisda – na matatagpuan sa iba't ibang baryasyon ng iba pang mga tradisyon, sa bersiyong Albanes ay mayroong tema ng dalawang magkapatid na lalaki – anak. ng isang hari na nawalan ng trono, ipinanganak ang isa na may araw at ang isa naman ay may buwan sa kanilang noo – na nagpanumbalik ng orihinal na kaayusan, na nanumbalik ang dating kaharian ng kanilang ama. Ang tema ng muling pagsakop sa kaharian ng ama ay matatagpuan din sa ilang mga bersyong Siciliano.

## Talababa 
## Mga sanggunian
Ang Ebanong Kabayo

Ang **Ebony Horse** (*Ang Ebanong Kabayo*), **The Enchanted Horse**, o **The Magic Horse** (*Ang Mahiwagang Kabayo*) ay isang kuwentong-pambayan na itinampok sa Mga Gabing Arabe. Nagtatampok ito ng lumilipad na makinang kabayo, na kinokontrol gamit ang mga susi, na maaaring lumipad sa kalawakan at patungo sa Araw. Ang ebanong kabayo ay maaaring lumipad sa layo na isang taon sa isang araw, at ginagamit bilang sasakyan ng Prinsipe ng Persia, Qamar al-Aqmar, sa kaniyang mga pakikipagsapalaran sa buong Persia, Arabia, at Bizancio.

## Pinanggalingan 
Ayon sa mananaliksik na si Ulrich Marzolph, ang kuwentong "The Ebony Horse" ay bahagi ng story repertoire ni Hanna Diyab, isang Kristiyanong Maronite na nagbigay ng ilang kuwento sa Pranses na manunulat na si Antoine Galland. Ayon sa talaarawan ni Galland, ang kuwento ay sinabi noong ika-13 ng Mayo, 1709.

## Buod 
Isang Bengali na tagayaring-kamay at imbentor ng mga mahiwagang device ang dumating sa Persian city ng Shiraz sa oras ng pagdiriwang ng Bagong Taon, na nakasakay sa isang napakagandang artipisyal na kabayo - nakakagulat na parang buhay, sa kabila ng mekanikal na katangian nito. Ang hari ay labis na humanga sa automat na ito na nagpasya siyang iharap sa kaniyang anak, ang prinsipe, ang kahanga-hangang kabayo.

Ang batang prinsipe ay hindi nag-aksaya ng oras sa pag-akyat sa saddle at ang kabayo ay mabilis na umakyat sa langit. Kapag nagpasya ang prinsipe na siya ay lumipad nang mataas, sinubukan niyang gawin ang kabayo, ngunit nalaman niyang hindi niya magawa. Malayo mula sa paglapag, ang kabayo sa halip ay lumipad kasama ang prinsipe, na nag-espiritu sa kaniya palayo sa hindi kilalang mga lupain. Nang maglaon, sumakay siya sa lumilipad na makinang kabayo patungo sa kaharian ng Bengal at nakilala ang isang magandang prinsesa, na naging umiibig sa kaniya.

Isinalaysay muli ng batang prinsipe ang kaniyang mga pakikipagsapalaran sa prinsesa at nagpalitan sila ng unang mga kasiyahan at kalaunan ay mga matamis na bagay habang sila ay lalong umiibig. Hindi nagtagal, nakumbinsi ng kabataang Persian ang prinsesa ng Bengali na sumakay sa mekanikaal na kahanga-hangang kasama niya patungo sa kaniyang tinubuang-bayan ng Persia.

Samantala, ang Indian *artifex* ay hindi makatarungang ikinulong dahil sa mapaminsalang pagsubok na paglipad ng kaniyang nilikha. Sa kaniyang selda, nakita niyang dumating ang prinsipe kasama ang kaniyang pinakamamahal na dalaga. Nakipagkitang muli sa kaniyang pinakamamahal na anak, pinakawalan ng Hari ng Persia ang manggagawa, na sinamantala ang pagkakataon para sa paghihiganti, gamit ang kabayo upang dukutin ang prinsesa at mabilis na nawala sa abot-tanaw kasama niya.

Malapit na silang makarating sa Kaharian ng Cashmere. Iniligtas ng hari ng bansang iyon ang prinsesa mula sa Bengali at nagpasiyang pakasalan siya.

Nalungkot sa pagkawala ng kaniyang minamahal, gumala-gala ang prinsipe ng Persia hanggang sa makarating siya sa Cashmere, kung saan nalaman niyang buhay ang kaniyang dalaga. Pagkatapos ay nagplano siya na tumakas kasama ang kaniyang minamahal sakay ng makinang kabayo pabalik sa Persia.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kuwentong bibit
Kanon ng Hudaismo

Ang Hudaismong Rabiniko ay kumikilala ng 24 aklat ng Tekstong Masoretiko na karaniwang tinatawag na Tanakh o Bibliyang Hebreo bilang autoritatibo. Ang ebidensiya ay nagmumungkahi na ang proseso ng kanoninasyon ng Tanakh ay nangyari sa pagitan ng 200 BCE at 200 CE. Ang isang dating sikat na teoriya ay ang  **Torah***(Genesis, Exodo, Levitico, Deuteronomyo, Bilang)* ay isinama sa kanon noong 400 BCE, ang mga '''Propeta o Nevi'im'* (*Josue, Aklat ng mga Hukom, 1 at 2 Samuel, 1 at 2 Hari, Isaias, Jeremias, Ezekiel, Joel, Amos, Obadias, Jonas, Mikas, Nahum, Habakuk, Sofonias, Hageo, Zacarias at Malakias*) noong 200 BCE at ang mga **Kasulatan o Ketuvim** *(Awit, Job, Kawikaan, Ruth, Awit ni Solomon, Eclesiastes, Panaghoy, Ester, Daniel, Esdras, Nehemias, 1 at 2 Kronika)'' noong 100 BCE. na marahil ay sa isang hipotetikal na Konseho ng Jamnia. Gayunpaman, ang pananaw na ito ay papalaking itinatakwil ng mga modernong skolar. Ang Septuagint ang pangalan ng saling Griyego ng Tanakh na isinalin sa pagitan ng ikatlo hanggang unang siglo BCE sa Alexandria, Ehipto. Ayon kay Michael Barber, "Sa Septuagint, ang Torah at Nevi'im ay itinatag bilang kanonikal ngunit ang Ketuvim ay lumilitaw na hindi pa depinitibong nakanonisa. Halimbawa, ang ilang mga edisyon ng Septuagint ay kinabiblangan ng halimbawa ang 1-4 Macabae o 151 Awit samantalang ang iba ay wala nito. Gayundin ay may mga dagdag sa Aklat ni Esther, Aklat ni Jeremias at Aklat ni Daniel at 1 Esdras.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga kanon ng Bibliya
Francesca Stavrakopoulou

Si **Francesca Stavrakopoulou** (; ipinanganak noong 3 Oktubre 1975) ay isang British na iskolar ng Bibliya. Siya ang Propesor ng Bibliyang Hebreo at Sinaunang Relihiyon sa University of Exeter. Ang kanyang pinagtutuunan ang Kasaysayan ng Sinaunang Israelita at relihiyon nito.

Siya ay palaging makikita sa mga palabas tungkol sa Bibliya at relihiyon sa  BBC2 at Channel 4. Palagi siyang nagbibigay ng mga pahayag tungkol sa historisidad ng Bibliya, mga kababaihan sa bibliya at mga pinagmulan ng mga tekstong ito.

Ang kanyang ina ay isang Inglest at ang kanyang ama ay isang Griyego/ Siya ay isang ateista. Siya ay nag-aral sa Godolphin and Latymer School at nanalo ng exhibition upang mag-aral sa Worcester College, Oxford.

## Mga pangunahing inilimbag na akda 
### Thesis
* 
* 

### Mga aklat
Stavrakopoulou's dissertation-based monograph, and her subsequent authored book-length publications are:
* 
* 
* 
* 

### Edited
* 
* 

### Journal articles and book chapters
Stavrakopoulou's major journal articles and her authored book chapters include:
* 
* 
* 
* 

## Mga Sanggunian
Kategorya:Mga iskolar ng Bibliya
Kategorya:Mga ateista
Codex Sinaiticus

Ang  **Codex Sinaiticus** (Shelfmarks and references: London, British Library, Add MS 43725; Gregory-Aland nº **א** &#91;Aleph&#93; o **01**, &#91;Soden δ 2&#93;), or "Sinai Bible" ang isa sa apat na dakilang uncial codices  na mga sulat kamay na kopya ng Bibliya sa Griyegong Koine at isa sa pinakamahalagang manuskrito kasama ng Codex Vaticanus sa pagtukoy ng pinakamalapit na teksto ng Bagong Tipan.

Amg codex na ito ay isang uring-tekstong Alejandriano na isinulat sa mga titik na uncial sa parchment na mula ika-4 siglo CE. Bago ito matuklasan, ang Codex Vaticanus ang pinakamahalagang manuskrito ng Bagong Tipan. Amg Codex Sinaiticus ay natuklasan ni Constantin von Tischendorf noong 1844. Ito ay  natagpuan sa  Saint Catherine's Monastery sa Sinai Peninsula at ang karamihan nito ay kasalukuyang nakalagak saBritish Library sa  London. 

Ang karamihan sa mga bahagi ng Lumang Tipan ay nawawala ngunit ito ay naglalaman ng buong Bagong Tipan kasama ng Sulat ni Barnabas at Pastol ni Hermas na itinuturing na kanon ng mga sinaunang Kristiyano.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga manuskrito ng Bibliya
Kategorya:Bibliya
Kanon ng Simbahang Ortodoksong Etiopanong Tewahedo

Ang **Kanon ng Simbahang Ortodoksong Etipionanong Tewahedo** ay binubuo ng 81 aklat kumpara sa 66 sa Protestantismo at 73 sa Simbahang Katoliko Romano.
## Talaan ng mga aklat sa Bibliya ng Simbahang Ortodoksong Etiopanong Tewahedo
**Lumang Tipan**
# Aklat ng Genesis
# Aklat ng Exodo
# Aklat ng Levitico
# Aklat ng mga Bilang
# Deuteronomio
# Aklat ni Josue
# Aklat ng mga Hukom
# Aklat ni Ruth
# I at II Samuel
# I at II Hari
# I Kronika
# II Kronika (kasama ang Panalangin ni Manasseh)
# Jubilees
# Aklat ni Enoch
# I Ezra
# II Ezra
# Ethiopic Didascalia

## Footnotes
## Karagdagang babasahin
* 
* 
* 
* 
*  
*  

## Panlabas ng kawing
*  Biblia Aethiopica—August Dillmann *et al* online edition of the Ethiopic Bible
*  The Official Web Site of the Ethiopian Orthodox Bible Project
*  What's in Your Bible?—a chart comparing Jewish, Orthodox, Catholic, Syriac, Ethiopic, and Protestant canons (Bible Study Magazine Nov–Dec 08.)
*Contantinus Siamakis, Biblical Canon of the Orthodox Christian Church, Studies 1, 2008 

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga kanon ng Bibliya
Abraham ibn Ezra

Si **Abraham ben Meir Ibn Ezra** ( *ʾAḇrāhām ben Mēʾīr ʾībən ʾĒzrāʾ*, na karaniwang pinaikling ;  *Ibrāhim al-Mājid ibn Ezra*; na kilala rin bilang  **Abenezra** o **Ibn Ezra**, 1089 / 1092 – 27 Enero 1164 / 28 Enero 1167) ay isa sa pinakatitingalang Hudyong iskolar, komentador ng Bibliya at pilisopo ng Gitnang Panahon. Siya ay ipinanganak sa Tudela sa hilagang silangan ng Espanya.

## Biograpiya
Si Abraham Ibn Ezra ay ipinanganak sa Tudela sa kasalakuyang probinsiya ng Navarre ng Espanya. Sa panahong iyon, ang bayan ay nasa ilalim ng pamumuno ng mga emir ng Zaragoza. Siya ay lumipat sa  Córdoba.

## Impluwensiya sa Kristismong Pambibliya at pilosopiya ng relihiyon 
Sa kanyang komentaryo, siya ay naniwala s literal na kahulugan ng mga teksto ng Aklat ng Genesis sa halip na Rabinikong alegorya at interpretasyong Kabbalah. Kabilang sa kanyang itinaguyod ay ang pananaw na hindi si Moises ang may akda ng Torah

Sa kanyang komentary, si Ezra ay napighati sa anomalosong kalikasan ng pagtukoy kay Moises ng "lagpas sa Jordan" na tila ang may akda ay nasa lupain ng Canaan na kanluran ng Ilog Hordan bagaman si Moises at ang Israel ay hindi pa nakakatawid sa Jordan ayon sa Bibliya. Ukol sa salungatang ito, ipinahayag ni ibn Ezra na "Kung  mauunawa mo ang misteryo sa likod ng sumusunod na mga problematikong talata: 1) Ang huling 12 talata ng aklat na ito [i.e., Deuteronomio 34:1–12, na naglalarawan sa  kamatayan ni Moises], 2) 'Isinulat ni Moshe amg awiting ito sa parehong araw at itinuro sa Israel' [Deuteronomio 31:22]; 3) 'Sa panahong iyon, nanahan ang mga Cananeo sa lupain' [Genesis 12:6]; 4) '... Sa bundok ng Diyos, siya ay lilitaw [Genesis 22:14]; 5) 'tignan, ang kanyang[Og hari ng Bashan] kama ay kama ng bakal [hindi ba sa Rabba ng anak ni Ammon?]' maiintindihan niyo ang katotohan."

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga komentador ng Bibliya
Kategorya:Mga pilosopong Hudyo
Hanna Diyab

Si **Antun Yusuf Hanna Diyab** (; ipinanganak noong bandang 1688) ay isang Siriakong Maronita na manunulat at mananalaysay. Siya ang pinagmulan ng mga sikat na kwento nina *Aladdin* at *Ali Baba at ang Apatnapung Magnanakaw* sa *Isang Libo at Isang Gabi* na isinalin ni Antoine Galland.

Matagal na siyang kilala mula sa mga maikling pagbanggit sa talaarawan ni Antoine Galland, ngunit ang pagsasalin at paglalathala ng kaniyang manuskrito na autobiograpiya noong 2015 ay lubhang nagpalawak ng kaalaman tungkol sa kaniyang buhay. Ang mga kamakailang reassessment ng kontribusyon ni Diyab sa *Les mille et une nuits*, ang malaking maimpluwensiyang bersiyon ni Galland ng Arabe na ''Isang Libo't Isang Gabi*, ay nagtalo na ang kaniyang kasiningan ay sentro sa kasaysayang pampanitikan ng mga sikat na kuwento tulad ng *Aladdin* at *Ali Baba at ang Apatnapung Magnanakaw*, sa kabila ng hindi kailanman pinangalanan si Diyab sa mga lathalain ni Galland.

Nakipagtalo sina Ruth B. Bottigheimer  at Paulo Lemos Horta na si Diyab ay dapat unawain bilang orihinal na may-akda ng ilan sa mga kuwentong ibinigay niya, at kahit na ang ilan sa mga kuwento ni Diyab (kabilang ang *Aladdin'') ay bahagyang inspirasyon ng sariling buhay ni Diyab, bilang may mga pagkakatulad sa kaniyang sariling talambuhay.

## Buhay 
### Mga pinagkuhanan 
Karamihan sa mga alam hinggil sa buhay ni Diyab ay nagmula sa kaniyang sariling talambuhay, na kaniyang kinatha noong 1763, sa edad na humigit-kumulang 75. Nananatili ito bilang Aklatang Vaticano MS Sbath 254 (bagaman nawawala ang ilang unang pahina) at ang buhay na buhay na salaysay nito ay inilarawan bilang picaresque, at isang mahalagang halimbawa ng kolokyal, ika-labingwalong siglong Gitnang Arabe ng Aleppo, na naiimpluwensyahan ng Arameo at Turko.  Nakatuon sa kaniyang mga paglalakbay mula 1707-1710, nagbibigay ito ng pananaw ng tagalabas sa Paris noong 1708-1709 pati na rin ang malawak na mga sulyap sa iba pang mga aspeto ng mundo ni Diyab, kahit na maaaring hindi lamang ito sumasalamin sa mga karanasan sa saksi ni Diyab, kundi pati na rin ang kaniyang kaalaman sa panitikan tungkol sa ang mga lugar at kultura na kaniyang nakatagpo, at ang kaniyang pagkakakilanlan bilang isang raconteur.

Ang iba pang mga detalye ng buhay ni Diyab ay kilala mula sa mga talaarawan ni Antoine Galland, ang kontrata ng kasal ni Diyab noong 1717, at isang senso ng Aleppo noong 1740.

## Mga sanggunian