Nadistiyerong Belhikang gobyerno

[right|thumb| Si [ Hubert Pierlot |Hubert Pierlot *(kaliwa)*, Punong Ministro ng nadistiyerong gobyerno, Abril 1944. ]]
Ang **gobyerno ng Belhika sa Londres** (, ), na kilala rin bilang **Pamahalaang Pierlot IV**, ay ang nadistiyerong gobyerno ng Belhika mula Oktubre 1940 hanggang Setyembre 1944 noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Pinagtatlo ang gobyerno na kinasasangkutan ng mga ministro mula sa Partido ng Katoliko, Liberal at Manggagawa. Matapos ang pagsalakay ng Belhika ng Alemanyang Nazi noong Mayo 1940, tumakas ang Belhikang gobyerno, sa ilalim ni Punong Ministro Hubert Pierlot, sa Bordeaux, Pransya muna at pagkatapos sa Londres, kung saan itinatag ang sarili bilang ang tanging lehitimong representasyon ng Belhika sa mga Kaalyado. 

Sa kabila ng pagkakawala ng awtoridad sa sarili nitong bansa, pinamahalaan ng pamahalaan ang Belhikang Congo at nakipag-areglo sa mga iba pang kapangyarihang Kaalyado tungkol sa muling pagtatatag pagkatapos ng digmaan. Kabilang sa mga nagawang kasunduan ng disteradong pamahalaan sa panahon ng giyera ang pundasyon ng Adwanang Unyon ng Benelux at pagkasali ng Belhika sa Mga Nagkakaisang Bansa. Naimpluwensiyahan din ng pamahalaan ang Belhikang disteradong hukbo at tinangka na panatilihin ang pag-uugmaan sa resistensyang pailalim. 

## Sanligan 
Sa pampulitikang aspeto, naduminahan ang Behikang pulitika noong panahon sa pagitan ng mga digmaan ng Partido Katoliko, karaniwang kakoalisyon kasama ng Belhikang Partido Manggagawa (POB-BWP) o Partido Liberal. Nakita rin noong dekada 1930 ang pagtaas ng katanyagan ng mga partidong Pasista sa loob ng Belhika; pinakakapansin-pansin ang Rex na sumikat sa halalan 1936 na may 11% ng boto. Mula noong unang bahagi ng dekada 1930, naduminahanang mga Belhikang patakarang pangayuhan at pangdomestiko ng patakaran ng neutralidad; pag-iiwan ng mga internasyonal na kasunduan at alyansa at pagtatangka na panatilihin ang mabuting ugnayang diplomatiko sa Britanya, Pransya at Alemanya. 

Sa kabila ng patakarang ito, sinalakay ang Belhika nang walang hudyat ng mga Alemanong puwersa noong 10 Mayo 1940. Pagkatapos ng 18 araw na pakikipaglaban, sumuko ang militar ng Belhika noong 28 Mayo at inilagay ang bansa sa ilalim ng kontrol ng Alemanong pamahalaang militar. Sa pagitan ng 600,000 at 650,000 Belhiko (halos 20% ng kalalakihan sa bansa) ang napilitang lumaban. 

Hindi tulad ng Olanda o Luksemburgo na nadistiyero ang mga monarkiya magkakaagapay ng pamahalaan, sumuko si Haring Leopold III sa mga Aleman magkaagapay sa kanyang hukbo – taliwas sa payo ng kanyang gobyerno. Sa mga araw bago siya sumuko, diumano’y tinangka niyang bumuo ng bagong gobyerno sa ilalim ng maka-Nazing sosyalistang Henri De Man kahit na hindi ito natupad. Siya ay nanatiling bihag ng mga Aleman, sa ilalim ng detensyon sa bahay, para sa natirang bahagi ng digmaan. 

## Pagtatag sa Londres 
### Kanlungan sa Pransya 
[thumb| Ang hilagang bahagi ng [ Eaton Square |Eaton Square sa Londres kung saan itinatag ang pamahalaan noong 1940 at nanatili hanggang Setyembre 1944. ]]
Ibinalak ng Belhikang pamahalaan sa Pransya na sundin ang pamahalaang Pranses ni Paul Reynaud sa imperyong Pranses upang ipagpatuloy ang laban. Mabilisang itinatag ang gobyerno sa Limoges kung saan, sa ilalim ng presyon mula sa gobyerno ng Pransya, itinanggi nila ang pagsuko ni Leopold. Inilagay ang Pamahalaang Militar sa ilalim ng kontrol ni Heneral Alexander von Falkenhausen, isang aristokrato at sundalo (kanyang karera). Gayunpaman, nang pinalitan si Reynaud ni Philippe Pétain, isang maka-Alemanya, pinabayaan itong plano. Nakatagpo ang mga tanggapan ng Belhikang gobyerno malapit sa iba pang mga nadistiyerong gobyerno, kabilang ang Luksemburgo, sa Wilton Crescent,  at Olanda sa Piccadilly. 

Noong Disyembre 1940, kinilala ng mga Briton ang "gobyerno ng apat" bilang ligal na representasyon ng Belhika na kauri ng mga iba pang nadistiyerong gobyerno: 

## Komposisyon 
Apat lamang ang mga ministro noong una, ngunit agarang sinalihan ang gobyerno ng maraming iba pa. Binuo ang nadistiyerong gobyerno ng mga pulitiko at empleyado ng gobyerno sa mga iba't ibang kagawaran ng gobyerno. Nakatuon ang karamihan sa Mga Ministro ng mga Kolonya, Pananalapi, Ugnayang Panlabas at Depensa, ngunit kaunti lamang ang mga kawani sa iba pang kagawaran. 

### "Pamahalaan ng Apat" 
[thumb| Ang [ Hotel Majestic (Barcelona) |Hotel Majestic sa Barcelona. Tinakasan nina Pierlot at Spaak ang Kastilang pulisya sa hotel upang makarating sa Britanya noong taglagas ng 1940. Ginugunita ito ng isang plaka sa gusali. ]]

### Mga ministro na walang portpolyo 
[thumb| [ Frans Van Cauwelaert |Frans Van Cauwelaert, Pangulo ng Kamara sa Pransya, Hunyo 1940. Noong digmaan, nasa Lungsod ng New York siya, malayo sa ibang bahagi ng gobyerno. ]]

### Mga pagbabago 
*19 Pebrero 1942
**Si Julius Hoste ay naging Pandalawang Ministro para sa Pampublikong Edukasyon.
**Nagbitiw si Henri Rolin (POB-BWP) bilang Pandalawang Ministro para sa Depensa noong pagkatapos ng isang maliit na himagsikan sa Malayang Belhikang puwersa. Pinanagutan ang kanyang papel ni Hubert Pierlot na naging Ministro para sa Pambansang Depensa bilang karagdagan sa kanyang mga titulo. 

Katangi-tangi ang pagkapoot ng Britong publiko sa mga Belhikang refugee noong 1940, dahil sa paniniwala na ipinagkanulo ng Belhika ang Mga Kaalyado noong 1940. Nagbanggit ang ulat ng Britong Mass Observation ng "lumalagong damdamin laban sa mga Belhikang refugee" sa Reyno Unido na konektado sa desisyon ni Leopold III na sumuko. 

Kasangkot din ang gobyerno sa pagkakaloob ng mga institusyong panlipunan, pang-edukasyon at pangkultura sa mga Belhikang refugee. Noong 1942, pinondohan ng pamahalaan ang paglikha ng Belgian Institute sa Londres upang aliwin ang komunidad ng mga Belhikang refugee sa Londres. 

### Malayang puwersang Belhika 
Sa isang brodkast sa *French Radio*, ilang sandali pagkatapos ng pagsusuko ng Belhika, itinagubilin ni Pierlot ang paglikha ng isang madidistiyerong hukbo upang ipagpatuloy ang laban: 

[left|thumb|245x245px| [ Victor van Strydonck de Burkel |Victor van Strydonck de Burkel sa Londres, 1943. Ginawang Baron si Van Strydonck para sa pagsisimuno ng pagsulong ng mga kabalyero noong 1918. ]]

Kasama ng mga ilang tropang Belhika na nailigtas mula sa Dunkerque sa panahon ng Operasyon Dynamo, pati na rin ang Belhikang émigré na nakatira sa Inglatera, inaprubahan ng nadistiyerong gobyerno ang paglikha ng   (CMBR; "Belhikang Kampo-Militar para sa Muling Pagpapangkat") sa Tenby, Gales. Naorganisa itong mga sundalo sa Ika-1 Batalyon Pusilero noong Agosto, at itinalaga ng gobyerno ang mga Tenyente-heneral na si Raoul Daufresne de la Chevalerie bilang kumander, at si Victor van Strydonck de Burkel bilang inspektor-heneral ng bagong puwersa. Lumahok ang mga Belgang piloto sa Labanan ng Britanya at kalaunan, natagumpay ang Belhikang gobyerno sa paglobi para sa paglikha ng dalawang eskuwadrang na lahat-Belga sa loob ng Royal Air Force pati na rin ang paglikha ng Belhikang seksyon sa loob ng Royal Navy. 

Sa mga unang taon ng digmaan, nagkaroon ng kaunting kaigtingan sa pagitan ng pamahalaan at ng hukbo, na naghati sa katapatan nito sa gobyerno at Hari. Binigyang-sala ng Malayang puwersang Belhika, lalo na ang hukbong-lakad na nagsasanay mula pa noong 1940, ang pamahalaan sa kawalan ng kapahintulutang lumaban. Noong Nobyembre 1942, nag-alsa ang 12 Belgong sundalo na nagrereklamo tungkol sa kanilang kawalang-galaw. Sa 1943, nahupa ang royalistang tindig ng hukbong-kati na nagpahintulot sa gobyerno na muling makuha ang suporta ng militar. 

### Kasunduan at negosasyon 
[right|thumb|247x247px| Paskil na naglalarawan sa mga watawat ng "Mga Nagkakaisang Bansa", kasama ang Belhika na naglagda ng [ Pahayag ng United Nations |Deklarasyon ng 1942. ]]
Noong Setyembre 1941, nilagdaan ng Belhikang gobyerno ang Karta Atlantiko sa Londres kasama ang iba pang mga nadistiyerong pamahalaan at ipinakilala ang mga panlahatang layunin na hinangad na makamit ng mga Alyado pagkatapos ng giyera. Pagkalipas ng isang taon, nilagdaan ng gobyerno ang Deklarasyon ng mga Nagkakaisang Bansa noong Enero 1942, kasama ang 26 iba pang mga bansa, na nagtakda ng kasumundanpara sa pundasyon ng Organisasyon ng Mga Nagkakaisang Bansa noong 1945. 

Mula noong 1944, lalong nag-alala ang mga Alyado sa paglalagay ng balangkas ng Europa pagkatapos ng digmaan. Ginawang pormal ang mga ito sa pamamagitan ng maraming-maraming kasunduan at areglo mula 1944. Noong Hulyo 1944, dumalo si Camille Gutt sa Komperensyang Bretton Woods sa Estados Unidos sa ngalan ng Belhikang gobyerno na nagtatag ng Sistemang Bretton Woods ng mga pananalaping ontrol. Sa panahon ng mga negosasyon, nagsilbi si Gutt bilang mahalagang tagapamagitan sa pagitan ng mga delegado ng mga pangunahing Kaalyado. Sa pamamagitan ng mga kasunduan, itinali ang halaga ng palitan ng Belhikang Franc sa Amerikanong Dolyar pagkatapos ng digmaan, habang itinatag din ng komperensya ang Pandaigdigang Pondong Pananalapi (IMF) kung saan magsisilbi si Gutt bilang unang direktor. 

Noong Setyembre 1944, ang mga nadistiyerong pamahalaan ng Belhika, Olanda, at Luksemburgo ay nagsimulang bumuo ng kasunduan sa paglikha ng isang Unyon Pang-adwana ng Benelux. Nilagdaan ang kasunduan sa Kombensyon Pang-adwana sa Londres noong 5 Setyembre 1944, iilang araw lamang bago bumalik ang Belhikang gobyerno sa Bruselas pagkatapos ng liberasyon. Ang Unyon Pang-adwana ng Benelux ay naging isang pangunahing karugtong ng isang unyon bago ang digmaan sa pagitan ng Belhika at Luksemburgo, at sa bandang huli ay naging batayan ng Unyong Pang-ekonomika ng Benelux pagkatapos ng 1958. May kontrol din noon ang Belhikang pamahalaan sa Belhikang Congo na nagluwas ng mga malalaking halaga ng mga hilaw na sangkap (kabilang ang goma, ginto at uranyo) na kung saan umasa ang Kaalyado para sa sikap-digmaan. 

## Saloobin 
### Pakikipag-ugnayan kay Leopold III 
[thumb| Si [ Leopold III ng Belgium |Haring Leopold III na kinuhanan noong 1934, ay pumili na manatili sa Belhika bilang bilanggo kaysa sundin ang kanyang pamahalaan sa pagkakadistiyero ]]
Sa kabila ng pagiging monarkong konstitusyonal, naghawak ang Hari ng Kabelgahan sa isang mahalagang papel sa pulitika sa loob ng Belhika bago ang digmaan. Ang pasya ni Leopold III na sumuko sa mga Aleman – nang hindi kumonsulta sa kanyang sariling mga ministro – ang ikinagalit ng Belhikang gabinete. 

Ayon sa Saligang Batas ng 1831, pinahintulutan ng Belhikang gobyerno na palampasin ang mga kagustuhan ng Hari kung ipinahayag siya na walang kakayahan upang maghari. Gayunpaman tumanggi ang gobyerno na magdeklara ng isang republika. 

Sa pagbabalik sa Belhika, ang isyu ng monarko ay nanatiling pinagkokontrahan at noong Setyembre 20, 1944, makalipas ng ilang sandali pagkatapos ng pagpapalaya, idineklara ang kapatid ni Leopold na si Charles, Duke ng Plandes bilang rehenteng prinsipe. 

### Pakikipag-ugnay sa Resistensya 
Tumawag ang pamahalaang Jaspar-Huysmans para sa paglikha ng organisadong paglaban sa sinakop na Belhika mula sa Londres, noon pa man bago ang ang pagsuko ng mga Pranses noong 1940. 

Nakakuha ng kontrol ang pamahalaang opisyal, pagkatapos na makarating sa Londres, sa mga broadkast sa radyo sa wikang Pranses at Olandes patungo sa sinakop na Belhika na inibrodkast ng  ng BBC. Naging mahalaga ang istasyon ng radyo para sa pagpapanatili ng kaalaman ng resistensya at publiko rin, at inilagay sa ilalim ng kontrol ni Paul Lévy, isang mamahayag. Kabilang sa mga nagtrabaho sa radyo ay si Victor de Laveleye, isang dating ministro ng gobyerno na nagtrabaho bilang isang tagapagbalita na ipinapalgagay bilang imbentor ng kampanyang "*V for Victory*". 

Sa mga unang taon ng digmaan, nahirapan ang gobyerno na makipag-ugnay sa resistensya sa nasakupang Belhika. Noong Mayo 1941, nagpadala ang pangkat na  ng isa kanilang miyembro upang subukang makipag-ugnayan ngunit tumagal nang isang buong taon bago makarating siya sa Londres. Sa kabila nito, madalas na nakasalalay ang resistensya sa pananalapi, kagsangkapan at mga gamit na maibibigay lamang ng nadistiyerong gobyerno at ang *British Special Operations Executive* (SOE). Sa panahon ng digmaan, naghatid ang nadistiyerong gobyerno ng 124-245 milyong prangko na naihulog man mula sa parakaida o inilipat sa pamamagitan ng mga bank account sa niyutral na Portugal, sa  lamang. Ipinamahagi ang mga mas maliit na halaga sa iba pang mga samahan. Gayunpaman, naging maulit ang komite dahil sa liberasyon noong Setyembre. 

## Pagbalik sa Belhika 
Pumasok sa Belhika ang mga Kaalyadong tropa noong 1 Setyembre 1944.  Noong ika-6 ng Setyembre, pinalaya ng mga Guwardyang Gales ang kabisera, Bruselas. Isinakatuparan ang "Operasyon Gutt", isang plano na nilikha ni Camille Gutt upang maiwasan ang malawakang inplasyon sa pinalayang Belhika sa pamamagitan ng paglilimita ng panustos ng pera, na naging matagumpay. 

Noong 26 Setyembre, nabuo si Pierlot ng isang bagong pamahalaan ng pambansang pagkakaisa (Pierlot V) sa Bruselas. Kabilang sa bagong pamahalaan ang marami sa mga ministro (kabilang ang lahat ng "apat") mula sa Londres, ngunit sa kauna-unahang pagkakataon isinama rin ang mga Komunista. Noong Disyembre 1944, nabuo ang isang bagong tinatlong gobyerno, kasama pa rin si Pierlot bilang Punong Ministro. Noong 1945, sa wakas pinalitan si Pierlot na naging Punong Ministro mula noong 1939 Sosyalistang Achille Van Acker. 

Ang nadistiyerong gobyerno ay isa sa mga huling gobyerno kung saan andoon pa rin ang mga tradisyunal na partido na nangibabaw sa Belhika mula sa paglikha nito. Noong 1945, binago ng POB-BWP ang pangalan nito na maging Partidong Sosyalista ng Belhika (PSB-BSP) at ang Partidong Katoliko ay naging Partidong Panlipunan ng Kristyano (PSC-CVP). 

## Tingnan din 
* Belhika sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig 
* Ang pananakop-Aleman ng Belhika noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig 
* Belhikang Konggo sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig 
* Malayang Puwersa ng Pranses 
* Pulitika ng Belhika 

## Mga sanggunian 
## Karagdagang pagbabasa 
; Pangkalahatang-ideya 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

; Pangunahing sanggunian 

* 
* 
* 
* 

## Mga kawing panlabas 
*     

Kategorya:Kasaysayan ng Belhika