Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2009

Ang **Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2009** ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo *(tropical cyclones)* ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre. Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko.

Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng *International Date Line*. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng *International Date Line*, hilaga ng ekwador ay tinatawag na *hurricane* o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng *Japan Metrological Agency*. Ang mga bagyong na nabuo ay binibigyan ng numero na may hulapi na "W" ng *Joint Typhoon Warning Center* ng Estados Unidos. Sa karagdagan, ang Pangasiwaan ng Palingkurang Atmosperiko, Heopisikal at Astronomiko ng Pilipinas (PAGASA) ay nagbibigay din ng pangalan sa mga bagyo (kasama ang mga *Tropical Depressions*) na pumasok o nabuo sa Pilipinas. Ang mga pangalang ito ay hindi pangkaraniwang ginagamit sa labas ng Pilipinas.
__TOC__

## Tinatayang bilang ng Bagyo 
Simula nang taong 2000, ang *Laboratory for Atmospheric Research* sa *City of University* sa Hong Kong ay naglalabas ng tinatayang dami ng bagyo, mabibigyang pangalan na bagyo, at mga bagyong may kategorya bilang *Typhoon*. Ito ay inilabas noong Abril at Hunyo. Ngayong taon, tinataya ng CityUHK ang normal na dami ng bago. Ang normal na dami ng bagyo ayon sa CityUHK ay 31 na bagyo, 27 ang mabibigyan ng pangalan, at 18 ang magiging *Typhoon*. Noong Abril, inaasahan nila na 4 na bagyo ang maaaring direktang tatama sa katimugang Tsina, lahat ng ito ay inaasahang tatama mula Mayo hanggang Agosto. Sa normal ng pagkakataon, 5 bagyo ang inaasahang tatama dito, 3 dito ay sa umpisa ng Panahon at ang 2 ay mula Siyeptembre hanggang Disyembre.

## Mga bagyo 
### Tropical Depression Auring (PAGASA) 
Isang sama ng panahon ang nabuo noong 30 Disyembre 2008, sa timog-silangang ng Maynila, sa Pilipinas. Noong 1 Enero 2009, sinabi ng JTWC na ang kakayahan nito para maging bagyo ay "mababa" (poor). Noong 3 Enero 2009, nang ang mamumuong sama ng panahon ay kumilos patungong kanluran, sinabi ng JMA na ito ay isang mahinang bagyo. Kinaumagahan, inulat ng PAGASA na ito ay isa nang ganap na bagyo at binigyan ng pangalan na **Auring**. Kinahapunan ng araw na iyon, sinabi ng JTWC na ang kakayahan nito para maging bagyo ay "katamtaman" (fair). Kinahapunan ng 5 Enero, inulat ng PAGASA na ang bagyong Auring ay humina at isa na lamang namumuong sama ng panahon (*Low Pressure Area*). Kinahapunan ng 7 Enero, ang labi ni Auring ay nagdulot ng maulap at masamang panahon na may kasamang pag-uulan sa Silangang Luzon, rehiyon ng Bikol, at Visayas bago tuluyang naglaho.

Si Auring ay nagdulot ng malakas na ulan at pagbaha sa Mindanao, pwersahang inilikas ang 38,764 na katao mula sa kanilang tahanan. Dahil sa pagbaha, 294 na kabahayan ang nawasak, isang tao ang namatay at siyam na iba pa ang nawawala. Umabot sa 12,211 na mga pasahero sa pier ang naantala dahil sa masamang kondisyon ng karagatan dulot ng bagyo. Karagdagang 14 na trak, 44 na magaang kotse, 75 na mga pasahero sa bus, 27 na sasakyan at  295 na mga kargamentong gumugulong (*rolling cargoes*) ang naantala. May kabuuang 305 kabahayan ang nawasak at 610 iba pa ang nasira. Tinatayang limangpu't tatlong hektarya (53 *hectares*) ng palayang at tatlo at kalahating hektarya (3.5 *hectares*) ng mais ang nasira. Umabot ng 43,851 tao ang naapekyuhan ng bagyo at ang nasira ay tinatayang umabot sa dalawangpu't tatlong milyon piso (PhP 23 *million*) o may katumbas na apat na raan at siyamnapu't walomg libo at tatlong daan at labing walong dolyar (USD 498,318).

### Tropical Depression Bising (PAGASA) 
Noong 9 Pebrero, isang namumuong sama ng panahon ang namataan isang daan at limangpung kilometro (150 km) sa hilaga ng Republika ng Palau. Kinaumagahan ng sumunod na araw, iniulat ng PAGASA na si Bising ay direktang tumama sa lupa sa Isla ng Dinagat na may lakas ng apatnapu't limang kilometro kada oras (45&nbsp;km/h), nang kinahapunan, ibinaba ng PAGASA ang lahat ng babala ng bagyo sa buong Pilipinas nang ibaba nila si Bising sa isang namumuong sama ng panahon. Tinatayang 473 na pasahero at mga sasakyan ang naantala sa Liloan at Ormoc dahil sa pagkakansela ng byahe ng mga ferry. Sa Cebu, umabot sa 1,600 na pasahero ang naantala dahil sa bagyo.
Kinahapunan ng ikalabing-apat ng Pebrero, ang labi ni Bising ay nagdala ng kalat-kalat na ulan sa katimugang Luzon, rehiyon ng Bikot at Visayas bago tuluyang naglaho. Ang mga pag-uulan ay nagdulot ng pagguho ng lupa sa Isla ng Cebu at nabarahan ang Cebu Trancentral Highway.
Ang insidente ay nangyari ng 11 p.m., oras sa Pilipinas noong 13 Pebrero na naging dahilan para isara ng tuluyan ang buong kalsada.

### Tropical Depression Crising (PAGASA) 
29 Abril, inulat ng JTWC na isang namumuong sama ng panahon ang namataan 430&nbsp;km sa timog-kanluran ng Maynila, Pilipinas. Ayon sa imahe na kuha mula sa *satellite*, ang sentro ng sirkulasyon ay pahaba na nasa lugar kung saan mahina ang *vertical wind shear*. Kinaumagahan, 30 Abril iniulat ng PAGASA na ito ay isa nang ganap na bagyo at binigyan ng pangalang **Crising** na may lakas na aabot sa 55 kph. Katanghalian, isinailalim ng PAGASA ang ilang parte ng kanlurang Luzon sa *Public Storm Warning Signal Number One* habang ang bagyo ay mabagal na kumikilos sa Timog Karagatang Tsina. Kinahapunan, ang JTWC ay kinansela ang kanilang TCFA kay Crising sa kadahilanan ng *interaction* nito sa isa pang sama ng panahon na kalaunan ay naging *Tropical Storm 01W*. Samantala, ang PAGASA ay patuloy na pagpapalabas ng babala ng bagyo kay Crising at noong ika-isa ng Mayo kinansela ng PAGASA ang lahat ng warning signal sa kanlurang bahagi ng Luzon. Kinaumagahan, 2 Mayo, inulat ng PAGASA na si Crising ay isa na lamang namumuong sama ng panahon at inilabas ang kanilang huling babala.

Malakas na ulan ang idinulot ni Crising na nagdulot ng pagbaha sa kanlurang bahagi ng Pilipinas, naapektuhan ang 2,500 na katao. Ang pinaka malalang pagbaha ay naganap sa Lucena City kung saan sampung bayan ang hindi mapuntahan ng mga sasakyan. Karamihan sa mga hayop ay napaulat na nalunod. May mga kalye ang hindi madaanan dahil sa landslide o kaya at natangay ng tubig-baha. Isang tulay ang nawasak sa bayan ng Mercedes.

### Typhoon Kujira (Dante) 
Kinaumagahan ng 26 Abril, isang sama ng panahon ang nabuo sa baybayin ng Baler, Aurora. Ito ay dating *Tail End of Cold Front* sa hilagang Luzon. Ayon sa JTWC, ang kakayahan nito para maging isang bagyo sa loob ng 24 oras ay katamtaman "fair". Ngunit noong 28 Abril, sinabi ng JTWC na ito ay malapit nang maglaho dahil sa *interaction* kay bagyong Crising at sa isa pang bagyo na may bansag na *Tropical Depression 03* ng JMA. Pagkaraan ng ilang araw, ang *low pressure area* ay kumilos patungong timog-kanluran, at kinagabihan ng 30 Abril ito ay direktang tumama sa kalupaan ng Albay. Noong 1 Mayo, sinabi ulit ng JTWC na ang kakayahan nito para maging isang bagyo sa loob ng 24 oras ay katamtaman "fair". Kinahapunan, ayon sa PAGASA, ito ay isa nang bagyo at pinangalanang **Dante** at naglabas ng *Public Storm Warning Signal Number One* sa probinsiya ng Camarines Norte, Camarines Sur, Albay, Sorsogon, Catanduanes, Isla ng Burias at timog Quezon. Inulat din ng PAGASA na ang bagyo ay nasa Sorsogon sa Rehiyon ng Bikol sa Pilipinas. Kinaumagahan ng 2 Mayo, naglabas ang JTWC ng TCFA para sa isang *depression* na halos hindi kumikilos. Kinahapunan, ayon sa JMA na si Dante ay isa nang *full depression*. Kinaumagahan, ito ay isa nang *tropical storm* at pinangalanang **Kujira**. Si Kujira ay patuloy na lumakas at kinahapunan ay isa na itong *severe tropical storm*. Noong ito ay nasa Pilipinas, pumatay ito ng 27 na katao at siyam ang nawawala. Kinaumagahan ng 4 Mayo, ang JMA ay itinaas ang antas ni Kujira sa pagiging *typhoon*.Si Kujira ang mabilis na lumakas at nadoble ang lakas mula sa ikalawang kategorya patungo sa ikaapat na kategorya sa loob ng 24 oras. Noong 6 Mayo, iniulat ng JTWC na si Kujira ay nag-uumpisa nang maging *extratropical*, na ang *low level circulation center* ang nakalabas dahil sa malakas ng *vertical wind shear* at sa mababang temperatura ng dagat. Bago mangyari iyon, ibinaba ng JMA si Kujira sa *severe tropical storm* dahil sa malakas na *wind shear*. 7 Mayo, naglabas ng huling babala ang JTWC, at sinabing isa na itong *extratropical*. Ang JMA ay patuloy na naglabas ng babala habang ibinababa nila ito bilang isang *tropical storm*. Kinahapunan ng 7 Mayo, si Kujira ang lalong humina, at maging isang ganap na *extratropical cyclone*.

Habang nasa Pilipinas, si Kujira ay nagdulot ng pagkawasak ng pananim sa Albay, Camarines Norte, Masbate and Sorsogon na umabot sa 625,709,464. Nagdulot din ito 102 milyong piso sa pagkawasak ng *irrigation system* sa ika-5 rehiyon. Noong 6AM PST, sinabi ng NDCC na 28 ang namatay, isa ang nawawala at 5 ang nasugatan. Sa kabuuan, 383,457 na katao sa 609 na barangay ng 60 na munisipalidad at 4 na siyudad sa limang probinsiya ng region five ang apektado ng bagyo. Ang kabuuang pinsala ay umabot sa PhP 1.288 bilyon na ang 625,709,464 sa mula sa agrikultura at 529.525 milyon ay sa mga inpraskratura. 2387&nbsp;ng kabahayan ang nawasak, at kung saan 138 ang buong nawasak at 2249 ang nasira.

### JMA Tropical Depression 03 
Noong 20 Abril, isang sama ng panahon ang nabuo sa timog silangang ng Yap. Ang JTWC ay naglabas ng babala na ang potensiyal nito para mabuo bilang isang bagyo sa loob ng 24 oras ay mahina. Pagkaraan ng ilang araw, mabagal itong kumilos pahilagang-kanluran. Noong 27 Abril inulat ng JTWC at JMA na ang nasabing sama ng panahon ay inaasahan nang mawawala. Pero pagkaraan ng ilang araw, ang sama ng panahon ay namuo muli at kumilos ng mabagal patimog silangan. Noong 30 Abril, naglabas ng babala ang JTWC na ang potensiyal nito para mabuo bilang isang bagyo sa loob ng 24 oras ay *fair*. Kinaumagahan ng 2 Mayo, ayon sa JMA ang sama ng panahon ay isa nang mahinang *Tropical Depresion*. Ang JTWC ay naglabas ng TCFA ng araw na iyon. Tanghali ng araw na iyon, ang *Tropical depression* ay humina, dahil ito sa malakas na *windshear* at ang JTWC ay kinansela ang TCFA dahil ito ay masyadong pinahina ng*windshear*. Ang JMA ay patulos pa rin sa paglalabas ng babala hanggang noong 4 Mayo nang ito ay humina pa lalo at isa na lamang *low pressure area*. Gabi ng 7 Mayo, ang *remnant* ng tropical depression ay tuluyan nang na naglaho.

### Typhoon Chan-hom (Emong) 
Ika-1&nbsp;ng Mayo, isang maulap na lugar na may kasamang sama ng panahon sa namataan sa timog-silangan ng *Nha Trang, Vietman* at kasama ang *remnant* ni Tropical Depression Crising na nagdulot ng isang mas malakas na sama ng panahon. Ayon sa JTWC, ang kakayahan nito para maging isang bagyo ay "fair" sa kadahilanang ito nasa lugar na may mahinang *vertical wind shear* at *anticyclone* sa silangang nito. Bago matapos ang araw, sinabi ng JMA na ito ay isa nang mahinang bagyo at kumikilos pa-timog kanluran. Ang JTWC ang naglabas ng TCFA nang ang *convection* nito ay nadagdagan at mas naging *organized* kahit na ang sentro nito ay nakalabas at nasa silangan ng *convection*. Umaga ng 3 Mayo, ang JMA ay nag-umpisang maglabas ng babala ng bagyo sa kadahilanang inaasahan nila itong magiging *tropical storm* kinahapunan na kumikilos pa-silangan. 3 Mayo, ang JTWC ay pinangalanan ito bilang "**Tropical Depression 03W**" habang ang JMA naman ay "**Chan-hom**". Gabi ng 4 Mayo, si Chan-hom ay isa nang *severe tropical storm*. 6 Mayo, ito ang pumasok sa Pilipinas mula sa kanluran at pinangalanan bilang "**Emong**". Gabi ng araw na iyon, ito ay isa nang *typhoon* ayon sa JMA. 7 Mayo, sinabi ng PAGASA na si Chan-hom (Dante) ay direktang tumama sa dulong hilaga ng Bolinao, Pangasinan. Pagkatapos tumawid ng Pangasinan, dumaan ito ng La Union, Ilocos Sur,Benguet, Nueva Vizcaya, Ifugao, Mt. Province, Kalinga at Isabela. Ang Pangasinan na nagtaya ng ulan ng umabot sa 150mm mula kay Emong at La Union ang higit na nasalanta. Ang probinsiya sa Gitnang Luzon, Ilocos, Cordillera Administrative Region ang Cagayan, kasama ang Metro Manila at ilang lugar sa Timog Katagalugan ay nakaranas ng mahigit 100mm ng ulan sa lood ng 24 na oras noong 7 Mayo. Ang pag-uulan ay tumagal mula ika-6 hanggang 8 Mayo. Ayon sa *National Disaster Coordinating Council* (NDCC), 6:00 AM PST, 13 Mayo, umabot sa 50 ang namatay, 47 ang nasugatang at 13 ang nawawala at ang mga nawasak ay umabot sa 690 milyong piso mula sa agrikultura, inprastratura at pribadong lupain. Naapektuhan ang 204,000 katao, 23,280 nakabahayan na ang 6,080 ang tuluyang nawasak at 17,200 ang hindi tuluyang nawasak sa Pangasinan kasama ang 11 pagguho ng lupa sa Zambales at Cagayan. Ayon sa PAGASA, si Emong ay mabilis na manghihina. 8 Mayo, si Chan-hom ay isa na lamang *tropical storm* at di kalaunan ay *tropical depression*. Ang JMA ay naglabas ng huling babala noong umaga ng 9 Mayo, na sinundan naman ng JTWC. Ang PAGASA ay patuloy na naglabas ng babala hanggang sa ideklara nila itong isa na lamang *low pressure area*. Ang JTWC ay muling naglabas ng ng babala noong 10 Mayo dahil sa muling paglakas nito. Gabi ng 11 Mayo, si Chan-hom ay naging isang *subtroical depression*, at ayon sa JMA at sa PAGASA ay ito ay isang *tropical depression* habang ang JTWC ay ideneklara na ito ay naglaho na. Ayon sa PAGASA, si Tropical Depression Chan-hom ay isa nang *Subtropical Disturbance ex-Chan-hom* at naglabas ng kanilang huling babala para dito. Ngunit, ang JMA ay hindi naglabas ng kanilang huling babala hanggang sa kinaumagahan ng 13 Mayo, kung saan ang *circulation* ay tuluyan nang naglaho at ito ay bumilis ng pagkilos pa-hilagang silangan dahil sa *jt stream* at inaasahan na ito ay magiging isang *extratropical* o kaya ay hihigupin ng *cold front*.

### Severe Tropical Storm Linfa 
Umaga ng 10 Hunyo, inulat ng JTWC na isang sama ng panahon ang nabuo 140&nbsp;km sa timog-silangan ng Palau. Ang sama ng panahon ay may mahaba na *low level circulation center* na may kasamang malalim ng *convection* sa timog-kanluran nito. Kinahapunan, ang JTWC ay naglabas ng *Tropical Cyclone Formation Alert* habang ito ay nasa 520&nbsp;km sa timog-silangan ng Maynila. Ngunit, bago matapos ang araw, ang JMA ay naglabas ng kanilang huling babala para dito at ibinaba ito bilang isa na lamang *low pressure area*, at kalaunan ay sumunod ang JTWC at kinansela ang kanilang TFCA malaki ang nabawas sa *convection* nito malapit sa gitna ng sirkulasyon. Ipinakikita sa *Quicksat* na ang *low level circulation center* nang mga oras na iyon ay nakapaloob sa isang *monsoon trough*. Ngunit, ang *upper level environment* ay nananatiling maganda kung saan may mahinang *vertical wind shear*. Noong ika-15 at 16 Hunyo, ang labi nito ay nagdulot ng malakas na ulan sa halos lahat ng isla sa Luzon habang ito ay tumatawid ng Pilipinas. Nang narating nito ang Timog Dagat Tsina, ang labi nito ay mabilis na nabuo at ang pangalawang TCFA ay inilabas ng JTWC. Nang sumunod na araw, ayon sa JMA, ito ay lumakas at isa nang *tropical depression*. Hapon ng araw na iyon, tinawag ito ng JTWC na Tropical Depression 03W. Umaga ng 18 Hunyo, ito ay lalo pang lumakas ang naabot ang kategorya bilang isang *tropical storm* at pinangalanan na **Linfa**.

### Tropical Storm Nangka (Feria) 
16 Hunyo, isang sama ng panahon ang nabuo 170&nbsp;km sa hilagang-silangan ng Palau. Pagkaraan ng ilang araw, ito ay mas bumuti ngunit ang *low level circulation center* (LLCC) ay mahirap makita. Umaga ng 20 Hunyo, ang sama ng panahon ay lumakas. Ito ay nasa lugar kung saan mahina ang *vertical wind shear*. Umaga ng 22 Hunyo, sinabi ng JTWC na ang kakayahan nito para maging isang bagyo sa loob ng 24 oras ay *"fair"*. Mga 0600UTC ng araw na iyon, sinabi ng JMA na ito ay isa lang mahina na *tropical depression*, habang ang JTWC ay naglabas ng TFCA para dito. Ito ay dahil ang *convection* ay mas naging *organize* at ayon sa *upper level analysis* ay nagpakita  ng *cyclonic center* sa silangan, sa kanluran lang ng Guam. Pagkalipas ng apat na oras, ang JTWC ay naglabas ng unang babala at tinawag ito bilang **Tropical Depression 04W**. Umaga ng 23 Hunyo, ang PAGASA ay naglabas ng kanilang babala para dito at pinangalanan bilang **Feria**. Kinahapunan, si Nangka (Feria) ay direktang tumama sa Borongan, Silangan ng Samar mag-aala-singko ng hapon oras sa Pilipinas o 0900UTC, at direkta ring tumama sa Masbate mag-aalas-diyes ng gabi oras sa Pilipinas o 1400UTC. 24 Hunyo, si Nangka ay mabilis na humina habang ito sa patungo ng Mindoro. Ito ay direktang tumama sa pangatlong pagkakataon sa Lungsod ng Calapan, Mindoro mag-aalas-dose ng tanghali oras sa Pilipinas o 0430UTC. Pagkatapos nito tawirin ang Mindoro sa loob ng walong oras, si Nangka (Feria) ay ibinaba ang antas bilang tropical depression ayon sa PAGASA, habang ang JMA at JTWC naman ay pinanatili ang antas nito bilang tropical storm ng araw na iyon.

Sa Silangan ng Samar, mahigit 800 pasahero ang naantala dahil sa pagkakansela ng mga byahe ng barko. Maraming puno ang nabuwal dahil sa malalakas na hangin, nawasak ang bubong ng isang bahay at isang sasakyan ang nasira. Malalakas na pagkulog at pagkidlat ang nabuo sa ilang parte ng Pilipinas. Sa San Pascual, Bauan, at Lungsod ng Batangas, malalaking tipak ng yelo and bumuhos dahil sa bagyo. Ayon sa mga residente, hindi pa sila kahit kailan nakakita ng ganito dati. Apat na barangay sa bayan ng Bauan ang tinamaan na isang buhawi, maraming puno ang nabuwal, at ayon sa iba ay hanggang baywang na tubig baha. Ayon sa mga balita, na totoo ang buhawi at winasak nito ang 23 kabahayan. Sa Cebu, isang tao ang namatay at pitong iba pa ang nawawala. Umabot sa 500 katao ang nawalan ng bahay dahil sa bagyo. Sa Cavite, 7000 ang naantala sa pantalan dahil sa malakas na hanging at pagbuhos ng ulan dulot ni Nangka, umabot sa apat na talampakan ang mga alon sa Cavite. Sa Albay, mahigit 300 pampasaherong barko ang naantala sa pantalan ng Albay, Tobaco, Albay. Sa Navotas at Malabon, ang ilog ng Navotas - Malabon ay lumikha ng malalaking alon. Umabot sa halos 3 talampakan ang taas ng baha sa lugar.

24 Hunyo, 6 ang namatay habang 11 ang nawawala dahil kay Nangka (Feria). Ang mga nasirang ari-arian ay umabot sa 2.8 milyong piso.

### Tropical Storm Soudelor (Gorio) 
Gabi ng 7 Hulyo, inulat ng JTWC ng isang sama ang nabuo 900&nbsp;km, sa hilagang-kanluran ng Yap. Malalim ng *convection* na nakapaloob sa malaki ngunit mahinang *circulation*, ito ay pinalakas ng *Tropical Upper Tropospheric Trough* na nasa silangan. Sa mga sumunod na araw, ito ay unti-unting nabuo hanggang noong 9 Hulyo, ang JTWC ay naglabas ng *Tropical Cyclone Formation Alert* kung saan ang PAGASA ay pinangalanan itong **Tropical Depression Gorio**. Kinahapunan ng araw na iyon, ang JTWC ay nagsimula nang maglabas ng babala ng bagyo para dito na tinawag nilang **05W**, ang JMA ay naglabas din ng babala para sa isang *tropical depression* kinaumagahan ng sumunod na araw. Noong 10 Hulyo, ang PAGASA ay naglabas ng kanilang huling babala para kay Gorio ng ito ay lumabas na nang Pilipinas, ito ay nakaranas ng hindi magandang *upper level environment*. Ngunit ito ay lumakas bilang isang *tropical storm* ayon sa JTWC at JMA kung saan ang JMA ay tinawag itong *Soudelor*. Hapon ng araw na iyon, sinabi ng JTWC na si Soudelor ay humina at isa na lamang *tropical depression*, ngunit muling naging isang *tropical storm* habang papalapit sa *Hainan Province* sa Tsina. 11 Hulyo, ang JTWC at JMA ay ibinaba ang antas nito na isa na lamang *tropical depression* at kinahapunan ng araw na iyon ang JTWC ay naglabas ng kanilang huling babala para dito.

### JMA Tropical Depression 08 (Huaning) 
10 Hulyo, isang namumuong sama ng panahon ang lumitaw 1065 kms sa silangan ng Maynila. Ang *convection* ay naiipon na may maayos na *mid level circulation* na matatagpuan sa ilalim ng isang *anticyclone* at nagpapakita ng *outflow* mula sa isang *trough* sa hilagang-silangan nito. Umaga ng sumunod na araw, ito ay isa nang mahinang *tropical depression* ayon sa JMA. Noong 11 Hulyo, ito ay unti-unting lumakas kung saan ang PAGASA ay pinangalanan itong **Huaning**. 12 Hulyo, ang JTWC ay naglabas ng TCFA para dito. Umaga ng sumunod na araw, ang PAGASA ay itinaas ang antas nito bilang isang *tropical storm* habang ang JTWC ay tinawag itong *Topical Depression 06W*. Bago magtanghali, ito ay direktang tumama sa Chungyang, Taiwan. Noong sumunod na araw, ang JMA at JTWC ay naglabas ng kanilang huling babala para kay Huaning.

### Typhoon Molave (Isang) 
10 Hulyo, isang namumuong sama ng panahon ang lumitaw 280 kms timog-silangan ng Yap. Ang *convection* ay bumabalot sa *poorly organized* at *drawn out* na *low level circulation center* na nasa lugar na may mahinang *wind shear*. Ito ay mas lumakas ng sumunod na araw kung saan ang *convecton* ay naiipon na sa ibabaw ng *low level circulation center*. Ngunit noong 12 Hulyo, ito ay naglaho dahil ang *outflow* nito ay natangay ng *outflow* ni Huaning ayon sa JTWC. Ngunit gabi ng 13 Hulyo, ito ay mabilis na nakabawi at ang JTWC ay naglabas ng TCFA. Umaga ng sumunod na araw, ang JMA at PAGASA ay itinaas ang antas nito bilang isang *tropical depression* kung saan ang PAGASA ay tinawag itong **Isang**. Umaga ng 15 Hulyo, ito ay patuloy na lumakas kung saan ang JTWC ay tinawag itong *Tropical Depression **07W***, hapon ng araw na iyon ang PAGASA ay itinaas ang antas nito bilang isang *tropical storm*. 17 Hulyo, ang JMA ay itinaas ang antas ni Molave bilang isang *severe tropical storm* at bilang isang *typhoon* naman ayon sa PAGASA. Umaga ng 18 Hulyo, ang HKO ay itinaas ang antas ni ni Molave bilang isang *typhoon*. Ito ay mabilis ang kumilos patungo ng timog-dagat Tsina. Si Molave ay direktang tumama sa Batanes. Kinahapunan, nang ito ay kumilos patungong Tsina, ang JMA at JTWC ay naglabas ng kanilang hulingbabala para kay Molave nang ito ay nanghina at isa na lamang *tropical depression*. Apat na katao ang namtay dahil kay Molave.

### Tropical Storm Goni (Jolina) 
Gabi ng 25 Hulyo, isang namumuong sama ng panahon ang nabuo mula sa isang *monsoon trough* 815 kms hilagang-silangan ng Guam. Malalim na *convection* ang bumabalot sa *low level circulation center*. The depression remained weak, however, and later that day the JMA downgraded it to an area of convection. Still later that day, the JMA reported that the tropical depression had regenerated . Ang bagyong ito ay naging low pressure dahil mayroong cold front o Hanging Amihan na nakapaghina ng bagyo

### Severe Tropical Storm Dujuan (Labuyo)
Sa Agosto 28, isang lugar ng convectional cloudiness kaugnay na sa isang sabsaban lubang nabuo tungkol sa 1000&nbsp;km (620 milya) timog-kanluran ng Okinawa, Japan.

### Typhoon Koppu (Nando)
Noong Setyembre 9, isang lugar ng convectional cloudiness na kaugnay sa ang tag-ulan ng labangan binuo 370&nbsp;km (250&nbsp;mi) sa hilagang-kanluran ng Palau.

### Typhoon Ketsana (Ondoy)
*Main article: Bagyong Ondoy*

Sa Pilipinas, sa buong kapuluan ay nakaranas ng isang torrential na pag-ulan simula 23 Setyembre. Higit 30 mga lugar sa Luzon, kabilang ang Kalakhang Manila, ay nilagay sa ilalim ng mga alerto sa bagyo bilang tropikal na unos "Ondoy" pinabilis karagdagang at lumipat ng mas malapit sa Gitnang Luzon. Sa Bicol region, lantsa pasahero ay suspendido sa panahon ng 25 Set sa pamamagitan ng susunod na araw dahil sa mataas na alon at ang mabigat na ulan na dinala sa pamamagitan ng Ketsana sa rehiyon na nakaapekto sa 2000 mga katao. Sa Manila International Airport, 13 flight ay kinansela dahil sa Ketsana paggawa ng pagtanaw sa lupain. Ang ilang mga unibersidad sa Manila ay isinuspinde ang kanilang klase dahil sa malubhang pagbaha sa ilang mga lugar at mabigat na pagpatak ng ulan.

Sa karagdagan, ang PAGASA rin ay pinahihintulutan ang mga residente na nakatira sa mga mababang-nakahiga na lugar at malapit sa bundok slopes sa mga lugar na apektado ng habagat at sa mga ilalim ng signal #1 at #2 (tingnan sa ibaba) ay maghanda laban sa posibleng flashfloods at pagguho ng lupa. Gayundin, ang PAGASA ay humanda ang National Disaster Coordinating Council (NDCC) para sa posibleng flashfloods at pagguho sa mga apektadong mga lugar, lalo na sa mga lalawigan ng Laguna, Quezon, Zambales, Pampanga at Bataan. Philippine Coast Guard Komander Admiral Wilfredo Tamayo rin ay nagpaalala sa may-ari ng seacraft ng isang travel guideline maliban sa mga seacraft na May timbang tonelada pababa.

Sa Quezon City sa PAGASA Science Garden sa NCR o Manila, torrential rains at 24 na oras na patak ng ulan amounted sa 455mm ang pinakamataas na dami ng ulan kailanman naitala sa Metro Manila at aari sa mga top 20 pinaka rainiest bagyo upang saktan ang Pilipinas. Ang halaga ng dami ng ulan ay 341.3mm sa loob lamang ng 6 na oras 8:00-2:00 sa Septiyembre 26 at isang karagdagang 83mm nahulog para sa isa pang 3 oras amounting sa 424mm sa tungkol sa 9 Hours at ang mga natitirang mga 31mm ay liwanag ulan shower sa panahon ng gabi sa harap ng mahabang tula baha at sa gabi ng mga 26 Set at 111mm nahulog sa 25 Set. Bulacan din nakaranas ng isang unusually mataas na halaga patak ng ulan na humahantong sa lakit at matipuno pagbaha sa lalawigan at umaapaw sa Angat dam at pagbubukas ng floodgates at ang tungkol sa 10:45&nbsp;ng umaga. 332mm ng ulan nahulog sa Tanay, Rizal sa 26 at 141mm unahan ito sa 25th.Antipolo sa Rizal iniulat 315mm sa 26th.Subic iniulat 128mm sa 26 sinusundang ito ay 50mm sa 25th.Ambulong sa Batangas iniulat 234mm sa 26 preceded ay 50mm sa 25. 
Infanta sa Quezon iniulat 176mm sa pagitan ng 25 at 26&nbsp;ng September.Daet, Camarines Norte nakaranas 204mm ng ulan sa 25th.Baler naitala ng isang rurok sigabo ng 85&nbsp;km / h mula Ondoy.around 3 / 4&nbsp;ng dami ng ulan ang mga nahulog sa loob lamang ng 6 na oras at higit sa 4 / 5&nbsp;ng dami ng ulan nahulog sa loob lamang hours.The halaga ng dami ng ulan ondoy dumped sa Camarines Norte, Manila, Batangas, Bulacan, Rizal at someparts ng Quezon lumampas 200MM nagreresulta sa flashfloods dahil sa mataas na lakas ng tunog sa isang maikling span ng oras lalo na sa NCR (National Capital Region) at Rizal at Bulacan.

### Typhoon Parma (Pepeng)
Main article: *Bagyong Pepeng*

Noong Setyembre 25, isang lugar ng convectional cloudiness na kaugnay sa ang tag-ulan sa pamamagitan binuo 410&nbsp;km (280&nbsp;mi) sa timog-silangan ang mga ng Palau. Satellite imahe ay nagpakita ng isang consolidating Mababang Level Circulation Centre. On Setyembre 27, ang sistema ay nagsimula ang pagpapabuti at nagpapakita ng isang bahagyang LLCC dahil sa kanais-nais na kondisyon at din ay matatagpuan sa ilalim ng moderate vertical hangin paggugupit, habang ang JMA upgrade ng sistema sa isang tropical depression. Sa gabi ng araw na iyon, ang JTWC inisyu ng isang Tropical Bagyong Paghubog Alert. Sa susunod na araw, JMA iniulat na ang depression ay intensified sa isang tropiko bagyo, ang pagsusumite nito internasyonal na hinirang pangalan,''''Parma. Gayundin, sa Setyembre 28, JTWC upgrade ito sa isang tropical depression.

Sa susunod na araw, JTWC muli upgraded ang depression sa isang tropiko bagyo. At, sa pamamagitan ng unang bahagi ng Setyembre 30, dahil sa ang paglipat ng bagyo sa pamamagitan ng mainit-init na temperatura ng tubig, ang JTWC at JMA upgrade ito sa isang bagyong Category 1. Satellite din nagsimula na nagpapakita na ang isang mata istraktura pader ay binuo. Pagtindi patuloy sa ng umaga ng susunod na araw, na umaabot sa Category 3 katayuan. Pagkatapos, pagkatapos ng apat na oras, Parma mabilis lalakas na isang Category 4 super typhoon, na umaabot sa kanyang rurok lakas. Iba't ibang weather bureaus pagtataya na Parma ay tumindi sa isang Category 5 super typhoon, gayunman, ito ay nanghihina sa hapon ng Oktubre 1 bilang ng mata ng Parma nagsimula sa pababain ang sarili dahil sa kanyang kilusan sa kalaban kondisyon. Parma patuloy na bahagyang humina habang gumagalaw sa pamamagitan ng mga lugar ng Cagayan, pagkatapos ay sa pamamagitan ng tanghali ng Oktubre 3, ito ay downgrade na sa isang bagyong Category 3-katumbas.

Bago ito ginawa pagtanaw sa lupain sa hilagang Cagayan 3:00 pm PST (07:00 UTC), ito weakened sa isang bagyong Category 2. Parma crossed hilagang Luzon sa paglipas ng 12 na oras, sa panahon na ng bagyo ang weakened sa isang kategorya 1 bagyo katumbas. PAGASA iniulat na bagyo ang paglipat ay halos hindi nagbabago sa kanilang lugar ng responsibilidad dahil sa pakikipag-ugnayan sa Bagyong Melor at isang tagaytay ng mataas na presyon ng lugar sa Mainland Tsina. Sa parehong panahon, JTWC downgrade Parma sa isang tropiko bagyo habang ang JMA downgrade na ito sa isang malubhang tropiko bagyo. Maaga sa susunod na araw, satellite nagsiwalat na Parma ay isang mata sentro ngunit walang convectional cloudiness dahil sa mataas na presyon. Pagtindi ay malamang na hindi dahil sa salungat na kondisyon na kapaligiran at pakikipag-ugnayan Typhoon Melor.

Sa Oktubre 6, sa 11:00 PST (15:00 UTC), Parma ginawa ang kanyang ikalawang pagtanaw sa lupain sa Ilocos Norte bilang ito noved sa Southeast. Sa hapon ng mga susunod na araw, PAGASA iniulat na Parma weakened sa isang tropical depression na malapit sa lugar ng Isabela, habang ang parehong JMA at JTWC pa rin classified Parma bilang isang tropiko bagyo. Sa umaga ng Oktubre 8, ito lumitaw muli sa tubig na malapit sa Isabela. Pagkatapos ng apat na oras, Parma ginawa nito sa ikatlong pagtanaw sa lupain sa Cagayan. Ang susunod na araw, Parma crossed Northern Luzon para sa ikatlong oras. Pagkatapos ay sa pamamagitan ng hapon ng araw na iyon, Parma lumabas ng La Union at lumitaw sa likod ng South China Sea. Bilang ito ay inilipat sa labas sa Philippine area ng responsibilidad, at pagkatapos PAGASA na inisyu ng kanilang huling babala sa Parma.

Sa Oktubre 10, parehong JMA at JTWC iniulat na Parma reintensified sa isang tropiko bagyo habang ito ay na sa mga dagat Timog Tsina. Pagtindi ay halos mahirap dahil sa katamtaman vertical hangin paggugupit.

Pagkatapos ay sa pamamagitan ng huli ng Oktubre 12, ito na ginawa nito sa ikaapat na pagtanaw sa lupain sa Hainan Island sa China.

### Typhoon Melor (Quedan)
Noong On Setyembre 28, an area of convectional cloudiness formed 370&nbsp;km (250&nbsp;mi) to the northeast of Pohnpei. Satellite imagery showed a Low Level Circulation Centre had begun to form. On the evening of Setyembre 28, due to a TUTT that was providing good outflow for the system and low level vertical wind shear with a favorable environment, the JTWC issued a Tropical Cyclone Formation Alert. Early on Setyembre 29, both JMA and JTWC upgraded the system into a tropical depression. Early on Setyembre 30, JMA reported that the depression had intensified into a tropical storm and assigned its international designated name, *Melor*. At the same time JTWC also classified the depression as a tropical storm. Early on Oktubre 1, Melor intensified further from a severe tropical storm into a typhoon. Intensification continued, and by the afternoon of the same day the JTWC reported that Melor had intensified into a Category 1-equivalent typhoon. In just four hours, it intensified rapidly to a Category 3-equivalent typhoon, and continued to track towards northeast Luzon. Early on Oktubre 2, it strengthened to a Category 4-equivalent typhoon. After levelling out in intensity, it strengthened again on Oktubre 3. Early Oktubre 4, JTWC reported that Melor had intensified to a Category-5 equivalent super typhoon, with JMA reporting a central pressure of 910 hPa and winds of 205&nbsp;km/h. On Oktubre 5, PAGASA allocated the name Quedan to the typhoon as the storm moved into Philippine's area of responsibility. It interacted with Typhoon Parma in Parma's second landfall in the Philippines. By the midday of Oktubre 8, Melor made landfall on Japan. After landfall, JMA downgraded Melor into a severe tropical storm, while the JTWC downgraded it into an extratropical storm. Late on Oktubre 11, the extratropical remnants of Typhoon Melor were completely absorbed by a newly formed extratropical storm to the north, near Alaska. The new extratropical storm then strengthened into a powerful storm, and then impacted the west coast of the United States late on Oktubre 11, near midnight.

### Typhoon Mirinae (Santi)
Isang Tropical Depression sa Bagyong Mirinae on Oktubre 27, at ito mabilis lalakas na isang Bagyong, sa isang rurok ng 105-110&nbsp;mph. Hindi na ito ay palakasin marami pa, dahil sa hangin paggugupit at ang napakabilis na kilusan ng mga bagyo. PAGASA ilalaan ang pangalan Santi sa sistema ng mga susunod na araw, gaya ng bagyo ay pumasok sa kanilang lugar ng mga responsibilidad. Pagkatapos Mirinae crossed sa Pilipinas, nagiging sanhi ng mabilis na ito sa deorganize at ay downgrade mula sa isang Category 2 bagyong, sa isang tropiko bagyo sa isang advisory. Ito pagkatapos crossed sa South China Sea, at dahan-dahan, ngunit steadily pinalakas hanggang tunay na ito ay malapit sa Vietnam. Saan ito mabilis intensified sa isang Bagyong muli. Ito ginawa sa pagtanaw sa lupain at mabilis na pinahihina.

### Tropical Depression 24W (Tino)
Late on Oktubre 31, the JTWC reported that a tropical disturbance had formed within an area of moderate vertical windshear about 1400&nbsp;km, (870&nbsp;mi), to the east of Manila, Philippines.
 Deep convection had started to form over a low level circulation center. 
Subalit sa oras na ito ang JTWC hindi upgrade ang gulo sa isang tropical depression, sa halip issuing isang tropiko bagyo pormasyon alerto mamaya sa araw na iyon bilang ang lubak poleward-agos pinabuting.

### Tropical Depression Urduja
Sa Nobyembre 23, PAGASA inihayag na ang isang mababaw na mababang presyon ng lugar silangan ng Mindanao ay binuo sa isang depression Tropical at ay pinangalanang "Urduja". Ang parehong araw JTWC hinirang ng tropical depression bilang 27W. Ito ay may isang maximum na hangin na 55&nbsp;km / h na malapit sa sentro Signal No.1 ay itataas sa Masbate, Romblon, Cebu, Negros Provinces, Samar Probinsiya, Bohol, Antique, Iloilo, Aklan, Capiz, Surigao Del Norte, Surigao Del Sur, Agusan Del Norte, Siargao, Dinagat Island

## Mga kaganapan 

ImageSize = width:700 height:190
PlotArea  = top:10 bottom:80 right:10 left:20
Legend    = columns:3 left:30 top:58 columnwidth:270
AlignBars = early
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period     = from:01/01/2009 till:31/12/2009
TimeAxis   = orientation:horizontal
ScaleMinor = grid:black unit:month increment:1 start:01/01/2009
Colors     =
  id:canvas value:gray(0.88)
  id:GP     value:red
  id:TD     value:rgb(0.38,0.73,1)  legend:Tropical_Depression_=_

### Hulyo 
;Ika-13
:3:00pm PST - Si Huaning (JMA TD 08) ay direktang tumama sa Chungyang, Taiwan.
;Ika-14
:5:00pm PST - Ang JMA at PAGASA ay tinawag ang Low Pressure Area bilang isang hilagang-silangan ng Mindanao bilang JMA Tropical Depression 08 at Tropical Depression Isang.
;Ika-15
:11:00pm PST - Ang PAGASA ay itinaas ang antas ni Isang bilang isang Tropical Storm.
;Ika-18
:3:00pm PST - Ang JMA ay itinaas ang antas ni Molave sa Typhoon.
;Ika-19
:3:00am PST - Ang JMA at JTWC ay naglabas ng huling babala para kay Molave.
;Ika-30
:11:00pm PST - Ang PAGASA at tinawag ang Low Pressure Area ilang kilometro sa silangan ng Catanduanes na Tropical Depression Jolina.
;Ika-31
:11:00am PST - Ang PAGASA ay itinaas ang antas ni Jolina bilang isang Tropical Storm.

## Pangalan ng bagyo 
Ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng RSMC Tokyo-Typhoon Center ng Japan Metrological Agency. Ang mga pangalan ng bagyo ay pinipili muna sa mga sumusunod ng listahan, kung saan walang taunang listahan. Ang mga pangalan ay nagmula sa labingtatlong (13) bansa na kasapi ng ESCAP/WMO Typhoon Committee, maliban sa Singapore. Ang labingtatlong (13) nasyon o teritoryo kasama ng Pederasyon ng Estado ng Micronesia, kada isa ay nagbigay ng tigsasampung pangalan, na ginagamit alinsunod sa pagkakasunod ng mga letra ng mga pangalan ng mga bansa. Sa ngayon, ang unang bagyo na may lakas na Tropical Stom ay bibigya ng pangalan bilang Kujira. Ang mga pangalan na makapal ang pagkakasulat ay kasalukuyang aktibo at ang mga hindi pa gamit na pangalan ay kulay abo ang pagkakasulat.

### Pilipinas 
Ang Pangasiwaang Pilipino sa Palingkurang Atmosperiko, Heopisikal at Astronomiko (PAGASA) ay gumagamit ng sariling listahan para sa mga bagyo na nasa loob ng Pilipinas. Ang listahan ay inuulit kada apat na taon.

## Mga epekto 
Ang talahanayan na ito ay listahan ng mga bagyo na nabuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko hanggang kanluran ng International Date Line. Nakapaloob dito ang lakas ng bagyo ayon sa Saffir-Simpson Hurricane Scale, durasyon, pangalan, direktang naapektuhan, mga namatay, at mga nasira. Ang lahat ng datos ay kinuha mula sa JMA, PAGASA, at/o kaya sa JTWC. 
  

## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
*Japan Meteorological Agency
*China Meteorological Agency 
*National Weather Service Guam
*Hong Kong Observatory 
*Korea Meteorological Agency
*Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration
*Taiwan Central Weather Bureau
*TCWC Jakarta 
*Thai Meteorological Department
*Vietnam's National Hydro-Meterological Service 
*Joint Typhoon Warning Centre 
*Digital Typhoon - Typhoon Images and Information 
*Typhoon2000 Philippine typhoon website

Kategorya:Bagyo sa Pasipiko