Parañaque

Ang **Lungsod ng Parañaque**, o mas kilala bilang **Parañaque**, ay isa sa mga bayan at lungsod na bumubuo ng Kalakhang Maynila sa Pilipinas. Ito ay naliligiran sa hilaga ng Lungsod ng Pasay, ng Lungsod ng Taguig sa hilagang-silangan, Lungsod ng Muntinlupa sa timog-silangan, Lungsod ng Las Piñas sa timog-kanluran, at ng Look ng Maynila sa kanluran.

## Kasaysayan 
[thumb|left|Parañaque noong [Ikalawang Digmaang Pandaigdig.]]
Ang Parañaque ay itinatag noong 1572, sa kadahilanang ang lugar ay malapit sa dagat, ang mga Paraqueños (Parañaquense) ay nakipagkalakalan sa mga Intsik, Indones, Indians at Malayans. Noong panahong iyon ang pangunahing hanapbuhay ay ang paggawa ng asin, pangingisda, pagtatanim ng bigas, paggawa ng sapatos, paggawa ng tsinelas at paghahabi. Ang komunidad ay pinamumunuan ng cabeza de barangay, isang kanluraning bersyon ng mga lokal na tagapamuno at ang mga principalia bilang mga lokal na aristokrata, isang napaka-matibay na institusyon sa lipunan dahil sila ay ang mga kalimitang gumaganap sa mga pampolitikang posisyon. Sila ay makatwiran at tagapamagitan ng pangangailangan ng mga mga mananakop na Espanyol. Ang edukasyon ay limitado para sa principalia lamang dahil sila lang ang may kakayahang magbayad para rito. Ang naitalang simula ng Palanyag ay nagsimula noong 1580 nang si Fr. Diego de Espinar, isang misyonerong Augustinian, ay hinirang na tagapamahala ng kumbento o relihiyosong bahay ng bayan. Bilang residenteng pari, siya ay nagtatag ng bahay ng misyon doon, na may hurisdiksiyon na umaabot hanggang sa Kawit sa lalawigan ng Cavite. Ang Konseho ng Definitors (o konseho ng mga pinuno ng relihiyon order) noong ika-11 Mayo 1580, ay tinanggap ng Palanyag bilang isang malayang bayan. Ang larawan ng patrona ng Palanyag na si Nuestra Señora del Buensuceso, ay dinala sa St. Andrew's Church sa La Huerta noong 1625.

Nasasaad sa ilang tala na dahil ang Palanyag ay matatagpuan sa sangang-daan ng Maynila, at ng mga lalawigan ng Cavite at Batangas, naging daan ito para maging importanteng bahagi nang kasaysayan ng Pilipinas ang mga taong-bayan nito. Sa panahon ng pananakop ng mga Intsik na mandarambong na si Limahong noong 1574, ang mga mamamayan ng Parañaque, lalo na yaong mula sa Barangay Dongalo, ay matapang na pumigil sa pag-atake sa Maynila. Ito ay ang kinilala bilang ang "insedente sa Red Sea" dahil sa mga dugo na dumaloy bilang resulta ng pagtatanggol na ginawa ng tao mula sa baryo Sta. Monica, dating pangalan ng barangay. Nang sakupin ng mga Briton ang Maynila noong 1762, ang mga taong-bayan ay muling naging tapat sa mga mananakop na Espanyol, lalo na sa mga Augustinian. Ang pagsalakay gayunpaman ay nagpakita na ang kapangyarihan ng mga Espanyol ay hindi masusupil at matapos ang higit sa isang daang taon, ito ay mapatunayan na totoo. Pagkatapos ay dumating ang Himagsikang Pilipino (mga huling bahagi ng ika-19 na siglo) at ang napagtanto ng mga Espanyol na ang bayan ay isang praktikal na lagusan patungong Cavite, ang balwarte ng mga rebolusyonaryo Katipunero. Gayundin naman para sa mga rebolusyonaryong nakabase sa Cavite, nakita nila ang bayan bilang kanilang lagusan patungong Intramuros, ang sentro ng pamahalaang Espanyol sa Maynila. Ang mga kilalang Paraqueños, tulad ni Manuel Quiogue at ng sekular na pari na si Padre Pedro Dandan ay naging prominenteng rebolusyonaryo. Nang nasakop na ito ng mga Amerikano, isa ang Parañaque sa mga bayan na unang nagkaroon ng pamahalaan.

### Pagiging lungsod 
Ang Lungsod ng Parañaque ay ang  ika-11 na lungsod sa kalakhang Maynila (sumunod sa Lungsod ng Las Pinas noong 1997), at hinirang bilang urbanisadong lungsod ni dating Pangulong Fidel V. Ramos noong 15 Pebrero 1998.

### Ang Lungsod ng Parañaque ngayon 
Sa pag-aari ng estratihikong lokasyon ang Parañaque, ito ang isa sa mahalagang sentro ng pangangalakal at paghahanapbuhay sa Kalakhang Maynila. Ang Baclaran, kung saan matatagpuan ang malalaking mga bahagi ng mga kagamitang tuyo, ay isa sa pinakamapilang pamilihan sa bansa. Ang mga nayon ng mga maliliit na mangingisda na tinatawag na "fisherman's wharves" ay matatagpuan din sa malapit sa barangay La Huerta, kung saan matatagpuan ang merkado na mayroong bilang ng mga restawrante na naghahain ng mga pagkaing pangkaragatang sariwa na DAMPA. Mayroon ding itong sariling pambansang paliparang pandaigdigan at ang Duty Free Philippines para sa mga kagamitang naangkat na. at ang Ang Bagong Nayong Pilipino Entertainment City kung saan ang tatlong pinagsamang mga resort ay nakalisensya ng PAGCOR - Philippine Amusement & Gaming Corporation, ay matatagpuan. Noong 9 Oktubre 2018, ang Parañaque Integrated Terminal Exchange ay binuksan sa lungsod na ito at siya rin ang kauna-unahang daungang-lupa sa Pilipinas.

Noong Mayo 2001, pormal na napasinayaan ang SM City Sucat (dating SM Supercenter Sucat); at noong Nobyembre 2002, ang ikalawang SM City mall sa lungsod ng Parañaque ay naitayo, ang SM City Bicutan, na naging isa sa pinakakilalang mall sa lungsod ng Parañaque sumunod sa Uniwide Coastal Mall, Uniwide Sucat sa Dr. A. Santos Ave. Noong Hulyo 2007, naitayo ang unang strip mall na matatagpuan sa San Antonio ang "Santana Grove". Matatagpuan dito ang Shopwise, Jollibee, Chowking, Starbucks, Icebergs, Behrouz, Guernicas, Pan De Manila, Wi-Tribe, Bacolod Chk-n-Bbq, Serye Restaurant, Mongkok, Tapa King, RCBC, MLM Dental Nook, Greenhills Christian Fellowship, Human Heart Natures, South Support Printing at ang Teleperformance. Noong Abril 2008, pormal na binuksan at pinasinayaan ang Pergola Lifestyle Mall sa BF Homes at noong Agosto ng kaparehong taon, binuksan ang dakilang Mall of Asia sa Diosdado Macapagal Blvd. Noong Nobyembre 2014, binuksan at pinasinayaan ang SM City BF Parañaque sa BF Homes.

## Pamahalaan 
### Distrito at mga Barangay 
Ang Parañaque ay binubuo ng dalawang distritong pambatas na nahahati pa sa 16 na Barangay. Ang Unang distrito ay mayroong walong barangay sa kanlurang bahagi ng lungsod, samantalang ang  ikalawang distrito ay binubuo rin ng walong barangay sa silangang bahagi ng lungsod.

Habang ang mga barangay ang mga paghahating administratibo ng lungsod, at ang legal na bahagi ng panirahan at kinatatayuan ng mga Establisyemento at bahay, maraming mamamayan ang gumagamit ng kanilang mga subdibisyon (village) sa halip na kanilang mga barangay.

#### Mga barangay 
Ang Parañaque ay hinati sa 16 barangay, kung saan ang bawat 8 barangay nito ay bumubuo sa isang distrito.

### Kasalukuyang mga Opisyal (2022-2025) 
## Edukasyon 
Ang Lungsod ng Parañaque ay mayroong magkakaibang sistema ng edukasyon na mayroong espesyalisasyon sa iba't-ibang larangang akademiko at teknikal at mayroong maraming paaralan at kolehiyo.
* St. Andrew's School - pinakamagandang eskwelahan sa lungsod ng Parañaque
* St. Paul College of Parañaque
* Olivarez College - tanging eskwelahan sa lungsod ng Parañaque na accredited ng PAASCU Level II at PACUCOA Level III

### Paaralan ng Pamahalaan 
* Parañaque City College of Science and Technology, Administrator: Mrs.Socorro C. Rivera

## Mga Pasyalan 
* Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino
* Berma Mall (Baclaran)
* Casino Filipino (beside NAIA)
* Asia World City (the HIStory World Tour concert of Michael Jackson was held in this venue)
* Dampa (Ninoy Aquino Ave.)
* SM City Bicutan
* SM City Sucat
* Jaka Plaza (Sucat)
* Elorde Boxing Sports Center (Sucat)
* Uniwide Coastal Mall (Roxas Blvd.)
* Uniwide Sucat / Super 8 (Dr.A. Santos Avenue)
* First restaurant of Max's of Manila
* Wild Card Boxing Gym (BF Homes), the practice home of boxing champ Manny Pacquiao and other boxing icons.
* Santana Grove (Sucat)
* The Pergola Lifestyle Mall (Aguirre Ave., BF Homes)
* Shopwise Sucat (Dr. A. Santos Ave.)
* Simbahan ng Baclaran, officially the National Shrine of Our Mother of Perpetual Help, one of the biggest and most active churches in the country where devotees flock to hear mass every Wednesday
* Olivarez Coliseum (Dr. A. Santos Avenue)
* Olivarez College (Dr. A. Santos Avenue)
* Don Galo Motor Works (Quirino Ave. Don Galo)
* Duty Free Philippines

## Transportasyon 
[thumb|[Abenida Dr. Arcadio Santos]]
Ang Parañaque ay pinagsisilbihan ng LRT (sa pamamagitan ng estasyon ng Baclaran, na matatagpuan sa Lungsod ng Pasay) at ng PNR (sa pamamagitan ng estasyon ng Bicutan). Sa lungsod matatagpuan din ang Terminal 1 ng Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino, na nasa Abenida Ninoy Aquino.

Ang lungsod ay pinagsisilbihan ng ilang mga mahahalagang lansangan, tulad ng South Luzon Expressway at Metro Manila Skyway sa silangan, at Manila–Cavite Expressway at Abenida Elpidio Quirino sa kanluran. Ang Abenida Dr. Arcadio Santos ang nagsisilbing pangunahing daang arteryal ng lungsod.

## Mga kilalang personalidad
* Manuel Bernabe - politiko, mamamahayag, at makata na kilala bilang may-akda ng himnong *No Mas Amor Que El Tuyo*
* Jaime Ferrer - Ika-12 Kalihim ng Interyor at Lokal na Pamahalaan, gerilya noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at mandirigma ng kalayaan
*Kagalang-galang na Francisco De Leon - Ika-4 na Obispo ng Diyosesis ng Romano Katoliko ng Antipolo
*Teresita de Castro - *de jure* Ika-24 Punong Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas
*Roilo Golez - dating mambabatas, dating kongresista, at dating Tagapayo ng Pambansang Seguridad
*Freddie Webb - aktor, komedyante, host sa radyo, dating manlalaro ng PBA at dating Senador
*Leila de Lima - abogado, dating Senador at dating Kalihim ng Kagawaran ng Hustisya ng Pilipinas
*Risa Hontiveros - aktibista, politiko, Senador
*Pilita Corrales - mang-aawit, aktres, komedyante, host ng TV
*Joey Marquez - aktor, komedyante, host ng TV, dating politiko, dating manlalaro ng basketball
*Edwin Olivarez - politiko, dating alkalde at kasalukuyang kongresista

*Anjo Yllana - aktor, komedyante, host ng TV, endorser, dating Konsehal at dating Bise Alkalde
*Simone Rota - manlalaro ng football

*Val Sotto - aktor, komedyante, dating Konsehal ng Lungsod
*Alma Moreno - aktres, host ng TV, mananayaw, Konsehal (Unang Distrito)
*Roselle Nava - mang-aawit, aktres, host ng TV, dating Konsehal (Unang Distrito)
* Jomari Yllana - aktor, mananayaw, Konsehal (Unang Distrito)
*Eric Fructoso  aktor, komedyante, mananayaw
*Karen Davila - tagapagbalita, host ng TV, reporter
*Henry Omaga-Diaz - tagapagbalita, host ng TV, reporter
*Dolphy - aktor, host ng TV, Komedyante, endorser
*Gina Pareño - aktres
*Andrew E. - rapper, host ng TV, komedyante
*Geoff Eigenmann - aktor, host ng TV, dating MYX VJ, endorser
*Gerphil Flores - mang-aawit
*Enrique Gil - aktor, mananayaw, modelo, host ng TV
*Bianca Gonzalez-Intal - host ng TV, endorser, *Pinoy Big Brother: Celebrity Edition* ikatlong puwesto sa mga kilalang tao
*Max Eigenmann - aktres, mang-aawit at modelo
*Phoemela Barranda - modelo, host, artista, endorser
*Ken Chan - aktor, mang-aawit, TV host, photographer, endorser
*Rita De Guzman - aktres, mang-aawit, TV host, dating p pop member ng sugapops
*Bianca Manalo - Binibining Pilipinas-Universe 2009, aktres, TV host, dating PAL Flight Attendant
*Loisa Andalio - ex-PBB Housemate, aktres, TV host, dancer, dating P Pop member ng Girltrends
*Japs Sergio -dating bassist/vocals ng *Rivermaya*
*Gian Magdangal - mang-aawit, TV host, artista, artista sa entablado
*AJ Perez - blogger, motivational speaker
*Sam Pinto - artista, modelo, TV host, dating PBB Housemate
*Stef Prescott - aktres, TV host, *StarStruck* Batch 4 Avenger Alumni
*Sue Ramirez - aktres, TV host, modelo, endorser
*Khalil Ramos - mang-aawit, aktor, TV host
*Ram Revilla - aktor
*Biboy Rivera - bowler
*Mariel Rodriguez-Padilla - aktres, TV host, dating MTV VJ
*Bianca Umali - aktres, TV host, endorser
*Dimples Romana - aktres, TV host, endorser at Grand Winner na Bb. Lungsod ng Parañaque 2000
*Jake Roxas - aktor
*RJ Padilla - aktor at Dating PBB Housemate
*Gabbi Garcia - aktres, TV host
*Lloyd Cadena - YouTube Vlogger, radio DJ, komedyante
*Dominic Ochoa - aktor, komedyante, TV Host
*Korina Sanchez-Roxas - broadcaster, TV host, tagapagtaguyod ng alagang hayop
*Pinky Webb - broadcaster, TV host, reporter
*Jason Webb - dating manlalaro ng basketball, sportscaster at Konsehal (Unang Distrito), coach at komentarista sa palakasan
*Andrea Abaya - dating PBB Housemate, TV host, aktres, modelo
*Wendell Ramos - aktor, TV host, komedyante
*Sheldon Gellada - Bassist ng Hale Band
*Jondan Salvador - Manlalaro ng Basketbol ng PBA para sa *Barako Bull*
*Reynante Jamili - dating Pilipinong Boksingero
* Richard Hwan - dating PBB Housemate at Modelo
* JC de Vera - aktor, TV host
* Ricky Davao - aktor, direktor

* Therese Malvar - aktres, TV host, modelo
* Yam Concepcion - modelo, aktres, mananayaw
* Andi Manzano - TV host, radio host, modelo, dating MTV VJ
* Christian Vasquez - aktor, modelo, dating PBB Celebrity Housemate
* Michael Christian Martinez - Pilipinong figure skater na kumatawan sa Pilipinas sa Palarong Olimpiko sa Taglamig 2014 at sa Palarong Olimpiko sa Taglamig 2018.
*Lincoln Cortez Velasquez (Cong TV) - vlogger
*Fred Payawan - artista, modelo
*Mimiyuuhuh - vlogger, Komedyante, endorser
* Vandolph - aktor, komedyante, endorser at Konsehal (1st District)
*Winwyn Marquez - TV host, aktres, modelo, dating beauty queen
* Alexa Ilacad - aktres, mang-aawit, dating miyembro ng Goin' Bulilit, at dating PBB housemate
* KD Estrada - aktor, mang-aawit-manunulat ng kanta, dating housemate ng PBB

## Mga kapatid na Lungsod 
*  Lungsod ng Iloilo, Pilipinas
*  Lungsod ng Bacolod, Pilipinas
*  Lungsod ng Tangub, Pilipinas
*  Lungsod ng Las Piñas, Pilipinas

## Tingnan rin 
* Distritong Pambatas ng Lungsod ng Parañaque

## Mga Kawing Panlabas 
* Opisyal na websayt ng Lungsod ng Parañaque 
* Tungkol sa BF Homes Parañaque

Kategorya:Lungsod ng Parañaque