open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Charles Martel

Si **Charles Martel** (*c.* 688 – 22 Oktubre 741) ay isang Prankong politiko at pinunong militar na, bilang Duke at Prinsipe ng mga Pranko at Alkalde ng Palasyo, ay naging *de facto* na pinuno ng Francia mula 718 hanggang sa kaniyang kamatayan.

Bilang isang anak sa labas ng isang makapangyarihang Pranko na si Pepin ng Heristal at ng isang maharlikang babaeng ang pangalan ay Alpaida, matagumpay na napangatwiranan ni Martel ang kaniyang pag-aangkin sa kapangyarihan bilang kahalili ng kaniyang ama bilang ang  kapangyarihan sa likod ng trono sa politikang Pranko. Habang ipinagpapatuloy at nagpapatibay sa mga nagawa ng kaniyang ama, ipinanumbalik niya ang sentralisadong pamahalaan sa Francia at sinimulan ang mga serye ng mga kampanyang pangmilitar na muling naglunsad ng mga Pranko (mga *Frank*) bilang tunay na mga panginoon sa kabuoan ng Gaul. Sa mga digmaan sa labas ng Francia, napasuko ni Martel ang Bavaria, Alemannia, at Frisia, nalupig niya ang paganong mga Saxon, at napigil niya ang pagsulong na Islamiko na papaloob na sana sa Kanlurang Europa roon sa Labanan ng Tours.

Itinuturing si Martel bilang ang tao na tagapagtatag noong Gitnang Kapanahunan sa Europa. May kasanayan bilang isang tagapangasiwa at mandirigma, madalas na ikinakabit sa kaniya ang isang gampaning matagumpay sa pagpapaunlad ng peudalismo at pagkakabalyero. Isang dakilang patron si Martel ni San Bonifacio at isinagawa niya ang unang pagtatangka sa rekonsilyasyon sa pagitan ng Kapapahan (Papasiya) at ng mga Pranko. Hiniling ni Papa Gregorio III na si Martel ay maging tagapagtanggol ng Banal na Sede at inalok siya ng Papang ito ng tungkulin bilang konsul ng Roma. Tinanggihan ni Martel ang alok na ito, subalit isa itong tanda ng mga bagay na sasapit.

Bagaman hindi kailanman ginamit ni Martel ang pamagat na hari, hinati niya ang Francia na parang isang hari, sa pagitan ng kaniyang mga anak na lalaking sina Carloman at Pepin. Ang panghuli (si Pepin) ay naging una sa mga Carolingiano, na mag-anak ni Charles Martel, na maging hari. Ang apong lalaki ni Martel na si Charlemagne, ang nagpalawak ng mga nasasakupang Pranko upang masali ang karamihan ng nasa Kanluran, at naging unang Emperador magmula noong pagbagsak ng Roma. Kung gayon, batay sa kaniyang mga nagawa, tinatanaw si Martel bilang naglatag ng landas para sa Imperyong Carolingiano. Sa paglalagom ng paglalarawan kay Martel, ang tao at lalaki, isinulat ni Edward Gibbon na si Martel ay ang bayani ng kapanahunan, habang inilarawan naman si Martel ni Albert J. Guerard bilang ang kampeon ng Krus laban sa Gasuklay.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga politiko ng Pransiya
Kategorya:Namatay noong 741
Saraseno

thumb|Isang Aleman na limbag-kahoy mula sa huling bahagi ng ika-15 siglo, na naglalarawan ng mga Saraseno
[thumb|300px|Pagsakop ng mga Saraseno sa Creta (miniatura mula sa *[Skylitzes Matritensis*, ika-12 siglo)]]
Ang **Saraseno** (Ingles: *Saracen*; Kastila: *Sarraceno*) ay katagang tumutukoy sa mga Muslim na malawakang ginamit sa Europa noong hulihan ng gitnang kapanahunan (hulihan ng panahong midyebal). Ang kahulugan ng kataga ay umunlad habang nasa panahon ng kasaysayan nito. Sa loob ng maagang mga daantaon CE, sa mga wikang Griyego at Latin, tumukoy ito sa mga tao na nanirahan sa mga pook ng disyerto na nasa loob at malapit sa Romanong lalawigan ng Arabia, na mga taong tiyak na ipinagkakaiba mula sa mga Arabo.  Sa Europa, noong kaagahan ng gitnang kapanahunan, ang kataga ay nagsimulang gamitin na rin upang ilarawan ang mga tribong Arabo. Sa pagsapit ng ika-12 daantaon, ang *Saraseno* ay naging kasingkahulugan ng *Muslim* sa loob ng panitikan ng Lating Midyebal (Latin ng Gitnang Kapanahunan). Ang pagpapalawak na ito ng kahulugan ay nagsimula mula sa mas maaga pang mga daantaon sa piling ng mga Griyegong Bisantino, na binigyang katibayan ng mga kasulatan na nasa wikang Griyegong Bisantino mula sa ika-8 daantaon.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga sinaunang tao
Kategorya:Kasaysayan ng Islam
Memphis, Ehipto

:*Tungkol ito sa sinaunang kabisera ng Ehipto. Para sa modernong lungsod na nasa Estados Unidos, pumunta sa Memphis, Tennessee.*
Ang **Memphis** (; ) ay ang sinaunang kabisera ng Aneb-Hetch, ang unang nome ng Pang-ibabang Ehipto. Ang mga guho nito ay nasa malapit sa bayan ng Mit Rahina, sa timog ng Cairo.

Ayon sa alamat na isinalaysay ni Manetho, ang lungsod ay itinatag ng paraon na si Menes noong humigit-kumulang sa 3000 BK. Bilang kabisera ng Ehipto noong panahon ng Matandang Kaharian, nanatili ito bilang isang mahalagang lungsod sa kahabaan ng sinaunang kasaysayan ng Mediteraneo. Inokupahan nito ang isang maestratehiyang posisyon sa bibig ng delta ng Nilo, at naging tirahan ng maalab na mga gawain. Ang pangunahing puwerto nitong *Peru-nefer*, na kumanlong sa isang malaking dami ng mga pagawaan, mga pabrika, at mga bodega na nagpapamudmod ng mga pagkain at mga kalakal sa kahabaan ng sinaunang kaharian. Noong ginintuang panahon nito, ang Memphis ay lumago bilang ilang sentrong pangrehiiyon para sa komersiyo, pangangalakal, at relihiyon.

Pinaniniwalaan na ang Memphis ay nasa ilalim ng proteksiyon ng diyos na si Ptah, ang patron ng mga manggagawang may kasanayan. Ang dakilang templo nitong *Hut-ka-Ptah* (na nangangahulugang "Kulong na lugar ng ka ni Ptah"), ay isa sa pinaka lantad na mga kayarian na nasa loob ng lungsod. Ang pangalan ng templong ito, na isinusulat sa wikang Griyego bilang *Aί γυ πτoς (Ai-gy-ptos)* ng manunulat ng kasaysayan na si Manetho, ay pinaniniwalaang pinagmulang pang-etimolohiya ng modernong pangalang *Ehipto*.

Ang kasaysayan ng Memphis ay malapit na may kaugnayan sa kasaysayan ng bansang Ehipto mismo. Ang dumating na pagbagsak nito ay pinaniniwalaang dahil sa pagkawala ng kahalagahang pangkabuhayan o pang-ekonomiya nito noong hulihan ng antikwidad, kasunod ng pagbangon ng nasa dalampasigang Alexandria. Ang kahalagahan nitong panrelihiyon ay nabawasan din pagkaraan ng pag-iwan sa sinaunang relihiyon kasunod ng Edikto ng Thessalonica.

Sa kasalukuyan, ang mga guho ng dating kabiserang Memphis ay nag-aalok ng pira-pirasong mga katibayan hinggil sa nakaraan nito. Napanatili ang mga ito, kasama ang silid-silid na piramide ng Giza, bilang isang Pamanang Pook sa Mundo magmula pa noong 1979. Ang pook ay bukas sa publiko bilang isang museong bukas at nasa panlabas na kapaligiran.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Heograpiya ng Ehipto
Kategorya:Kasaysayan ng Ehipto
Kategorya:Mga lungsod sa Sinaunang Ehipto
Saracena, Calabria

**Saracena** () ay isang bayan at komuna sa lalawigan ng Cosenza sa rehiyon ng Calabria sa katimugang Italya. Ang bayan ay may hangganan sa Altomonte, Castrovillari, Firmo, Lungro, Morano Calabro, Mormanno, Orsomarso, at San Basile at tahanan ng Simbahan ng San Leone, isang ika-12 siglong simbahang Bisantino. Ang patron ng bayan ay ang San Leone di Catania, na ipinagdiriwang dalawang beses sa isang taon, isang beses sa tagsibol, pagkatapos ay muli sa huling bahagi ng tag-init.

Tulad ng Palermo at Tropea, ang Saracena ay kilala sa souk (o palengke sa kalye) na mula sa panahon ng Arabeng Sicilia mula sa ikasiyam na siglo hanggang sa panahong Normando. Ang impluwensyang Arabe-Siciliano ay nanatiling malakas hanggang noong ika-13 na siglo.

## Mga sanggunian
Jevollela, M. 2005, Le radici islamiche dell'Europa, Boroli Editore, Milano.
Anne Sullivan

Si **Johanna "Anne" Mansfield Sullivan Macy** (14 Abril 1866 – 20 Oktubre 1936), na mas nakikilala bilang **Anne Sullivan**, ay isang Amerikanang Irlandesang guro, na pinaka nakikilala bilang instruktor at kasama ni Helen Keller.

## Maagang bahagi ng buhay at edukasyon
Ipinanganak si Sullivan noong 14 Abril 1866 sa Feeding Hills, Agawam, Massachusetts. Ayon sa kaniyang katibayan ng pagbibinyag, ang kaniyang pangalan noong ipinganak ay Johanna Mansfield Sullivan; subalit siya ay tinawag na Anne magmula nang maipanganak. Ang mga magulang niya ay sina Thomas at Alice (Cloesy ang apelyido noong dalaga) Sullivan, mga imigranteng Irlandes na naiulat na hindi nakakabasa at halos walang pera. at pagkaraan nito si Anne at ang kaniyang mas nakababatang kapatid na lalaking si James ("Jimmie" ang palayaw) ay ipinadala sa isang bahay-limusan na nasa Tewksbury, Massachusetts (na sa kasalukuyan ay kabahagi ng  Ospital ng Tewksbury). Naglagi si Anne doon sa loob ng pitong mga taon. si Anne ay mayroong pang dalawang mga kapatid na babae, na sina Ellen (ipinanganak noong 1867) at Mary.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga guro
Kategorya:Mga Amerikano
Sirius

thumb|right|Ang hitsura ng Sirius na nasa panggabing kalangitan.

Ang **Sirius** o **Sirio** ay isang sistemang ng bituing binaryo na nasa loob ng Canis Major, na mas "malaking aso" ng talampad Orion. Ito ang pinakamatinding na bituin sa himpapawid na panggabi; na mayroong isang magnitud na −1.46.

Ang Sirius A ay humigit-kumulang na dalawang ulit ang kalakihan kaysa sa Araw at mayroong isang Lubos na magnitud na natatanaw na 1.42. Ito ay 25 beses na mas makinang kaysa sa Araw, subalit mayroong talagang mas mababang kaliwanagan kaysa sa iba pang mga bituing makislap na katulad ng Canopus o Rigel. Ang sistema ay nasa pagitan ng 200 at  mga taon na ang edad. Orihinal na ito ay binubuo ng dalawang matitingkad na mga bituing mabughaw. Ang mas malaki sa mga ito na Sirius B ay nakagamit na ng lahat ng enerhiya nito at naging isa ng higanteng pula. At pagdaka ay naghunos ng mga panlabas nitong mga patong o "balat" at lumugso upang maging nasa pangkasalukuyan nitong katayuan bilang isang puting duwende, humigit-kumulang sa  taon na ang nakalilipas.

## Kasaysayan 
Ang bituing Sirius ay tinawag ng sinaunang mga Ehipsiyo bilang **Sopdet**. Umasa sila sa bituing ito upang mahulaan kung kailan magsisimula ang panahon ng pagbaha.Kung minsan ang Sirius ay tinatawag na Bituing Aso (*Dog Star* sa Ingles). Ang pariralang Ingles na *the dog days of summer* o "ang mga araw ng aso ng panahon ng tag-araw (panahon ng tag-init) ay nangangahulugan na "ang pinakamaiinit na mga araw ng panahon ng tag-araw". Ilan sa mga sinaunang tao ang nag-isip na ang init na nagmumula sa Sirius ay makapagdaragdag sa init ng Araw.

## Tingnan din 
* Canis Major
*Sopdet

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga bituing binaryo
Maximilien de Robespierre

Si **Maximilien François Marie Odenthalius Isidore de Robespierre** (; 6 Mayo 1758 – 28 Hulyo 1794) ay isa pinaka kilalang mga pinuno ng Rebolusyong Pranses. Higit siyang nakikilala bilang **Maximilien de Robespierre** o **Maximilien Robespierre**.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga politiko ng Pransiya
Kategorya:Kasaysayan ng Pransiya
Kategorya:Mga Pranses
Kategorya:Mga manghihimagsik
Satira

Ang **satira** (Ingles: *satire*) ay isang henero ng panitikan, paminsan-minsang henero ng sining na grapiko at sining na itinatanghal, kung saan ang mga bisyo, mga kahangalan, mga kalokohan, mga katarantaduhan, mga kabaliwan, mga   kaululan, mga pang-aabuso, mga kamalian, mga depekto, mga kakulangan, mga pagkukulang, mga kapintasan, at mga pagkapabaya ng mga tao ay inihaharap upang libakin at kutyain, sa paraang ideyal na ang layunin ay ipahiya ang mga indibidwal, at ang mismong lipunan, upang magkaroon ng pagbabago at pagpapainam. Bagaman ang satira ay karaniwang nilalayong maging nakakatawa, ang mas malaking layunin nito ay madalas na konstruktibo, nakatutulong, nakabubuti, nakagagaling, nakabubuo, at nakapagbibigay-liwanag na panunuring panlipunan, na ginagamit ang kasistihan, talas ng isipan (kislap ng talino), pang-unawa at katalusan bilang isang sandata.

Ang isang karaniwang tampok ng satira ay ang malakas na ironiya (pambabaligtad) o sarkasmo (panunudyo)—"sa **satira**, ang ironiya ay militante"—subalit ang parodiya, burlesk, eksaherasyon, hukstaposisyon, paghahambing, analohiya, at dalawang kahulugan ay lahat na madalas gamitin sa pananalita at pagsusulat na satirikal. Ang ironiya at sarkasmong "militante" na ito ay madalas na nagpapahayag na pahintulutan (o sa pinakamababa ay tanggapin bilang likas) ang mga bagay-bagay na ninanais na atakihin ng **satirista**.

Sa kasalukuyang kapanahunan, ang satira na natatagpuan sa maraming mga pansining na anyo ng pagpapahayag, kabilang na ang panitikan, mga dula, mga komentaryo, at midya, katulad ng mga panitik o liriko.

## Tingnan din 
* tuya (*mockery, ridicule*) 
* tudyo (biro)
* uyam (*sarcasm*)

## Mga sanggunian 
Kategorya:Panitikan
Kategorya:Sining
Kategorya:Pagtatanghal
Kategorya:Dula
Kategorya:Genre ng panitikan
Barkong may layag

Sa kasalukuyan, ang **barkong may layag** (Ingles: *sailing ship*) ay tumutukoy na sa anumang malaking sasakyang pantubig na pinapaandar o pinapaanod ng hangin. Sa katagang teknikal, ang isang barko o bapor ay isang sasakyang pampaglalayag na may tiyak na sangkap o gayak na binubuo ng hindi bababa sa tatlong mga palo ng bapor, na paparisukat na nakagayak sa lahat ng mga ito. Sa popular na paggamit, ang "barko" o "bapor" ay naging kaugnay ng lahat ng malalaking mga sasakyang panlayag at nang dumating ang lakas ng singaw, naging kailangang ang pang-uring "may layag" at mga katulad nito. Ang malalaking mga sasakyang pampaglalayag na walang gayak na panglayag ay maaaring mas angkop na tawaging bilang mga bangka.

## Mga sanggunian
Kategorya:Barko
Katig

Ang **katig** o **batangan** (Ingles: *outrigger* o *rigger*) ay isang bahagi ng mga palubid at palayag ng isang bangka na matigas, matibay at mahigpit at lumalampas sa gilid o kabitan ng kanyon o pang-ituktok na bingit na nasa tagiliran ng isang bangka. Ang isang halimbawa ng bangkang may katig ay ang basnig.

Kategorya:Teknolohiya
Kategorya:Bangka
Borda

Ang **borda** (Ingles: *gunwale* o *saxboard*; Kastila: *borda*) o **regala** ay ang pang-ituktok na bingit na nasa tagiliran ng isang bangka, o kaya ay ang kabitan ng kanyon sa isang bangka. Orihinal itong galugod, gulod, pulupo o palupong patungan ng baril na nasa ibabaw ng isang naglalayag na barkong pandigma. Kumakatawan ito sa pampatibay na latay o listong pangkayarian (banda o pahang pang-estruktura) na idinaragdag sa disenyo ng bapor, na naroon sa at nasa ibabaw ng antas ng isang palapag o kubyerta ng baril. Idinisenyo ito upang matanggap ang mga paglundo na ipinapataw ng paggamit ng artileriya.

Kategorya:Barko
Palayag

Ang **palayag** o **mga palubid at palayag** (Ingles: *rigging*, mula sa Angglo-Sahon na *wrigan* o *wringing*, na may kahulugang "damitan") ay ang aparato kung saan ang lakas o puwersa ng hangin ay ginagamit upang mapaanod o mapaandar na pasulong ang mga bangkang panlayag at mga barkong may layag. Kabilang sa mga palayag ang palo ng sasakyan, mga yarda, mga layag, at mga talian ng lubid at mga panali (kasama ang mga lubid at mga pisi).

Kategorya:Barko
Kategorya:Bangka
Sultan

Ang **sultan** () ay isang katawagan, pangalan, o pamagat para sa mga pinuno o monarka ng Islam. Sa kadalasan, bagaman may kamalian kung minsan, ang asawa ng isang sultan ay tinatawag na **sultana** o **sultanah**. Ang salitang *sultan* ay isang pangngalan sa wikang Arabe na ang kahulugan ay "lakas", "tibay", "may kapangyarihan", "kapangyarihan", o "pagkapinuno". Sa pagdaka, ang salitang ito ay naging ginagamit bilang pamagat ng ilang mga pinunong Muslim na umangkin ng buong kasarinlan, pangingibabaw, at kapangyarihan. Hindi nila kailangang tumanggap ng mga utos o atas mula sa anumang mas mataas na pinuno, na hindi umaako o umaangkin ng buong kakalipahan.  Ang dinastiya at mga lupain na pinamumunuan ng isang sultan ay tinatawag na isang **kasultanan** o **sultanado** (*sultanate* sa Ingles).

## Babaeng sultan 
Ang katagang *sultana* () ay isang pamagat o titulo na nakalaan para sa ilang mga pinunong babaeng Muslim sa kasaysayan. Minsan itong ipinagkakamali bilang pamagat lamang para sa pangunahing asawa ng isang sultan. Sa Kasultanan ng Sulu sa Pilipinas, ang asawa ng sultan ay tinatawag na **panguian**.

Kategorya:Mga maharlika
Kategorya:Monarkiya
Kategorya:Mga pamagat na maharlika
Kategorya:Mga monarka
Grigori Rasputin

thumb|right|Si Grigori Rasputin.
Si **Grigori Yefimovich Rasputin** () ( – ) ay isang Rusong mistiko at tagapagpayo ng mga Romanov, ang mag-anak ng Imperyo ng Rusya. Hindi siya kailanman naging opisyal na mayroong kaugnayan sa Simbahang Ortodokso subalit itinuturing siya na isang *strannik* (o peregrino) na nagpapalipat-lipat mula sa iba't ibang mga monasteryo o kumbento. Itinuturing din siyang isang *starets* (, "nakatatanda", isang pamagat na karaniwang inilalaan para sa mga mongheng kumpesor), dahil pinaniniwalaan na siya ay isang sikiko at nakapagpapagaling dahil sa pananalig. Napahanga niya ang maraming mga tao dahil sa kaniyang kaalaman at kakayahan na maipaliwanag ang Bibliya sa isang paraang hindi kumplikado.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Ruso
Kategorya:Mga mistiko
Peregrino

Ang **manlalakbay na may pakay** o **peregrino** (Ingles: *pilgrim*, mula sa Latin na *peregrinus*) ay isang taong naglalakbay (literal na "isang tao na nagmula sa malayo") na nagsasagawa ng isang paglalakbay papunta sa isang banal na pook. Sa karaniwan, isa itong pisikal na pagbibiyahe (madalas na naglalakad) papunta sa isa o maraming mga lugar na mayroong kahalagahang natatangi para sa tagapagtangkilik ng isang partikular na sistema ng paniniwala o pananalig. Sa espiritwal na panitikan ng Kristiyanismo, ang diwa ng peregrino at pilgrimahe o pamamakay (peregrinasyon) ay maaaring tumukoy sa karanasan ng buhay sa mundo na itinuturong bilang isang panahon ng "pagdedestiyero" o "pagtatapon" ng sarili) o papunta sa panloob na landas ng aspirante o naghahangad na malayo mula sa isang kalagayan ng pagkaaba (pagkahamak o kaimbihan) papunta sa isang katayuan ng pagkakaroon ng banal na kapalaran.

Kategorya:Paglalakbay
Kategorya:Tao
Kategorya:Relihiyon
Kategorya:Katolisismo
Kategorya:Kristiyanismo
Kategorya:Islam
Kategorya:Budismo
Felipe II ng Pransiya

Si **Felipe II** o **Phillip II ng Pransiya** (21 Agosto 1165 – 14 Hulyo 1223), na nakikilala rin bilang **Philip II Augustus**, ay ang Hari ng Pransiya mula 1180 hanggang 1223.

Kategorya:Mga hari ng Pransiya
Felipe II (paglilinaw)

Ang **Felipe II** o **Philip II** ay maaaring tumukoy kina:

*Felipe II ng Espanya
*Philip II ng Pransiya
*Filipo II ng Masedonya
Rama

Si **Rama** ay ang ikapitong avatar ni Vishnu sa Hinduismo. Siya ay isang hari sa sinaunang India. Ang kaniyang asawa ay si Sita, na siya namang avatar ni Lakshmi. Ayon sa alamat, si Rama ay nagkaroon ng dalawang mga anak na lalaki mula kay Sita: sina Lav (nakikilala rin bilang Lava) at Kash (nakikilala rin bilang Kashava).

Kategorya:Mitolohiya
Kategorya:Hinduismo
Louis VII ng Pransiya

Si **Louis VII** (tinatawag na **Louis ang Nakababata** o **Louis ang Bata**) () (1120&nbsp;– 18 Setyembre 1180) ay naging Hari ng mga Pranko, na anak na lalaki at kahalili ni Louis VI (na dahilan ng kaniyang palayaw na pagiging mas bata o nakababata). Naghari siya mula 1137 hanggang sa kaniyang kamatayan. Kasapi siya sa Kabahayan ng Capet. Ang kaniyang pamumuno ay pinangibabawan ng mga pagpupunyaging peudal (partikular na ang laban sa mag-anak na Angevin), at napagmasdan niya ang simula ng mahabang tunggalian sa pagitan ng Pransiya at ng Inglatera. Napagmasdan din niya ang pagsisimula ng pagtatayo sa Notre-Dame de Paris, ang pagtatatag ng Pamantasan ng Paris at ang mapinsalang Ikalawang Krusada.

Kategorya:Mga Pranses
Kategorya:Mga hari ng Pransiya
Louis VIII ng Pransiya

Si **Louis VIII ang Leon** (5 Setyembre 1187&nbsp;– 8 Nobyembre 1226) ay namuno bilang Hari ng Pransiya mula 1223 hanggang 1226. Kasapi siya sa Sambahayan ng Capet. Ipinanganak si Louis VIII sa Paris, bilang anak na lalaki nina Philip II at Isabelle ng Hainaut. Siya rin ang Konde ng Artois mula 1190 hanggang 1226, dahil sa pagkakamana niya ng kondehan (*county*) mula sa kaniyang ina. Nanatiling nakadikit sa korona ang kondehan hanggang 1237, nang ibigay ng kaniyang anak na lalaking si Louis IX ang pamagat, ayon sa kagusutuhan ng kaniyang ama, sa mas nakababatang kapatid nalalaki ni Louis IX na si Robert nang maabot niya ang mayoridad.

Bagaman sandali lamang pamumuno ni Louis VIII bilang hari, na tumagal nang tatlong mga taon, naging masigla siyang pinuno bilang prinsipe ng korona habang nagaganap ang mga pakikidigma ng kaniyang ama laban sa mga Angevino na nasa ilalim ng kapangyarihan ni Haring John. Ang kaniyang pamamagitan o interbensiyon sa piling ng mga puwersang royal na papasok sa Krusadang Albigensiano sa loob ng timog Pransiya ay talagang nakapagpapunta na mawakasan ang hidwaan.

Kategorya:Mga hari ng Pransiya
Karl Popper

Si Sir **Karl Raimund Popper**, CH FRS FBA (28 Hulyo 1902&nbsp;– 17 Setyembre 1994) ay isang pilosopong Austro-British at propesor sa London School of Economics. Siya ay pangkalahatang itinuturing na isa sa pinakadakilang mga pilosopo ng agham ng ika-20 siglo. Ekstensibo rin siyang sumula sa pilosopiyang panlipunan at pampolitika. Noong 1992, siya ay ginawaran ng  Kyoto Prize in Arts and Philosophy para sa "pagsisimbolo ng bukas na espirito ng ika-20 siglo" at malaking impluwensiya sa pagkakabuo ng modernong klimang intelektuwal". Sa diskursong politika, siya ay kilala sa kanyang pagtatanggol sa demokrasyong liberal at mga prinsipyo ng kritisismong panlipunan na kanyang pinaniwalaang gumawang posible sa isang yumayabong na bukas na lipunan. 
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pilosopong Britaniko
Kategorya:Mga pilosopong Austriano
Kategorya:Mga agnostiko
Wikang Noruwego

Ang **Wikang Noruwego** (norsk) ay isang Hilaga malaaleman wika sinasalita lalo na sa Noruwega, kung saan ito ay ang opisyal na wika. Sama-sama sa Suweko at Danes, Noruego anyo ng isang higit pa o mas mababa kapwa mauunawaan lokal at rehiyonal na pagkakaiba.

## Data 
Wikang Noruego ay ang wika ng tungkol sa 4,500,000 Noruegong. Sa pagitan ng 16 at 17% ng mga Noruego nakatira sa isang strip sa baybayin at sa central kabundukan Nynorsk gamitin bilang isang nakasulat na wika, ang mga lunsod o bayan populasyong ay nananatiling matatag na nakatuon ang normatibo Norwegian Bokmål, kung saan ay ang wika ng administrasyon, negosyo at media. Sa lahat ng elementarya paaralan ay maaaring pumili upang malaman ang balarila bilang nynorsk at bokmål pagkatapos ng pangunahing paaralan.

## Pagsusulat 
Ang runik script ay ginagamit sa Noruwega dahil hindi bababa sa ika-apat na siglo. Ang runik pagsulat ay napanatili hanggang sa ikalabing-walo siglo sa mga komunidad tulad ng lipas na sa Oppdal (kalapit na rehiyon upang Swesiya), kahit na sa pangkalahatan pagkatapos ang panlabing-apat na siglo ang paggamit nito ay lubos na nabawasan. Sa 1599 ay dumating ng manu-manong Suweko runologia, ang petsa kung saan ang runik pagsulat ay maaaring ang produkto ng katutubong tradisyon o pag-aaral sa pamamagitan ng mga libro.

Ang mga manunulat na ginagamit ang mga skin sulatan o hayop sa panahon ng Noruego average na gumagamit na ng mga Latin alpabeto, na kung saan ay ipinakilala mula sa Inglatera sa isang punto sa kalagitnaan ng pang-onse siglo. Ang mga modernong Norwegian alpabeto ay binubuo ng 26 standard Latin mga titik na may tatlong karagdagang:* æ, O, a*. Ang paggamit ng dyakritiko mark ay limitado.

* Ang mga titik **a, e, i, o, u, y, æ**, Oh, isang* kumakatawan vowels. * Ang mga titik **c, q, w, x, z*** ay ginagamit lamang sa unang ilang mga pangalan, mga pangalan ng pamilya at mga salita ng mga banyagang pinanggalingan. Ang talamak na tuldik, libingan at tuldik na maaaring magamit upang makilala sa pagitan ng ilang mga homographs, at din sa mga salita ng mga banyagang pinanggalingan upang markahan ang stressed pantig o mapanatili ang orihinal na pagbaybay. Gayunpaman, kinakailangan lamang sa mga pangalan. Aa''* at* ee* ay maaaring mangyari sa ibinigay na pangalan at palayaw sa halip ng isang*''* at isang*.

Kategorya:Noruwega
Noruwego
Wikang Biyeloruso

Ang **Wikang Biyeloruso** (Biyeloruso: беларуская мова) ay ang wika ng mga Biyeloruso &ndash; mga taga-Belarus. Kasama ng wikang Ruso, isa ito sa mga opisyal na wika ng Republika ng Belarus at ginagamit din sa ibang bansa gaya ng Rusya, Ukranya, at Polonya.

Kategorya:Belarus
Biyeloruso
Wikang Tseko

Ang **Wikang Tseko** ay isang wikang ginagamit higit sa lahat sa Tsekya at mga form bahagi ng, kasama ng Polako, Eslobako at Sorabo, ang pangalawang putulong ng mga wikang Kanlurang Eslabo. Ang Tseko at Eslobako mga wika ay kapwa mauunawaan. Sa dalawang probinsiya ng Bohemya at Morabya at katimugang bahagi ng Silesya ay sinasalita ng tungkol sa 9,500,000 mga tao. Mayroon ding ilang mga komunidad sa kalapit na bansa.

## Diyalekto
Ang tseko idyoma ay nahahati sa dalawang pangunahing mga grupo:

Grupo ng Bohemia, na kinabibilangan ng hindi kakaiba diyalekto ng mga lugar na ang mga hangganan sa Gitnang Bohemya.
Mga iba't-ibang dialects, kasama turn papunta subgrupo (Haná, Valašsko, Slovácko) sa rehiyon ng Moravia. Ang Eslobako Slovácko ay konektado sa ilang mga tampok, habang sa katimugang bahagi ng Silesia magbahagi sa polako.

Ang salita ay kilala bilang mga karaniwang tseko ay ginagamit sa Gitnang Bohemya, karamihan sa Praga.

Kategorya:Republikang Tseko
Kategorya:Mga wikang Kanlurang Eslabo
Limulido

Ang **Limulido** (O **Horseshoe Crabs**) ay isang uri ng Alimasag na may kakaibang anyo dahil sa primitbo nitong disenyo kaya tinatawag na *Buhay na Fosil* . 
Isang uri ng arthropod s na naninirahan lalo na sa at sa paligid ng mababaw na tubig ng karagatan sa soft sandy o maputik na ilalim . Sila ay paminsan-minsan ay dumating sa baybayin upang mag-asawa. Karaniwang Sila ay ginagamit bilang pain at sa pataba. Sa mga nakaraang taon, sa isang pagtanggi sa bilang ng mga indibidwal ay nangyari bilang resulta ng coastal tirahan pagsira sa Basang Hapon at overharvesting sa kahabaan ng silangan baybayin ng Hilagang Amerika. Tetrodotoxin ay maaaring naroroon sa itlog ng isda ng species habitasyon ang tubig ng Thailand  Horseshoe crab ay itinuturing na na living fossil s 

## Klasipikasyon
Limulido makamukha crustacean s, ngunit nabibilang sa isang hiwalay na subphylum, Chelicerata, at ang mga malapit na nauugnay sa araknida s, eg spider at mga alakdan s. Ang pinakamaagang magbakal alimasag fossils ay matatagpuan sa sapin mula sa mga late Ordovician panahon, halos .

Ang Limulido ang tanging kamakailang pamilya ng [pagkakasunud-sunod [(biology) | order]] Xiphosura, at naglalaman ng lahat ng apat na living species ng magbakal alimasag:
** Carcinoscorpius rotundicauda*, ang bakawan magbakal alimasag, na matatagpuan sa Timog Silangang Asya
** Limulus polyphemus*, ang alimasag, na matatagpuan sa kahabaan ng hilagang-kanluran ng Hilagang Amerika ,baybaying Atlantiko at sa Gulpo ng Mexico
** Tachypleus gigas*, natagpuan sa Timog at Timog Silangang Asya
** Tachypleus tridentatus*, natagpuan sa kahabaan ng baybayin ng Silangang Asya

## Mga Kawing Pang labas
*
*Horseshoe crab history, biology, research and conservation of the specie
*Science Friday Video: horseshoe crab season 
*Horseshoe crab at the Smithsonian Ocean Portal
*The Horseshoe Crab – Medical Uses; The Ecological Research & Development Group (ERDG)

Kategorya:Xiphosura
Kategorya:Living fossils
Danny Chan

Si **Danny Chan Bak-keung** (; 7 Setyembre 1958 sa Hongkong – 25 Oktubre 1993 sa Hongkong) ay isang mang-aawit sa Hongkong.

## Pilmograpiya 
* *Encore* (1980)
* *Job Hunter* (1981)
* *The Drummer* (1983)

## Mga Kawing panlabas 
* 

Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Hongkong
Isabela Corona

Si ** Refugio Corona Pérez Frías ** (Hulyo 2, 1913 sa Guadalajara, Jalisco – Hulyo 8, 1993 sa Lungsod ng Mehiko), mas kilala bilang **Isabela Corona** ay isang Mehikanang aktres. Tinuturi siya, kasama sina Esther Fernández, Andrea Palma at Lupe Vélez, bilang sa mga magagaling na aktres sa Mehiko ng dekada 1930. Namatay si Corona anim na araw pagkatapos ng kanyang ika-80 kaarawan sanhi ng atake sa puso.

## Pilmograpiya 
* *Risas amargas* (1961)
* *Muchacha italiana viene a casarse* (1971)
* *Pobre Clara* (1975)
* *Donde termina el camino* (1978)
* *Viviana* (1978)
* *Una mujer marcada* (1979)
* *Caminemos* (1980)
* *Vanessa* (1982)
* *Bianca Vidal* (1983)
* *La fiera* (1983)
* *Los años pasan* (1985)
* *Victoria* (1987)
* *Lo blanco y lo negro* (1989)
* *Yo compro esa mujer* (1990)
## Mga sanggunian
## Mga panlabas na link 
* 

Kaurian:Mga artista mula sa Mehiko
Wong Ka Kui

Si **Wong Ka Kui** (; 10 Hunyo 1962 sa Hongkong – 30 Hunyo 1993 sa Tokyo) ay isang mang-aawit sa Hongkong.

Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Hongkong
Kategorya:Mga Tsino
Pauline Chan Bo-Lin

Si ** Pauline Chan Bo-Lin ** (; Mayo 23, 1973 sa Shanghai – Hulyo 31, 2002 sa Shanghai) ay isang Republikang Popular ng Tsinang aktres.

## Mga Kawing panlabas 
* 

Kaurian:Mga artista mula sa Republikang Popular ng Tsina
Leslie Cheung

Si **Leslie Cheung Kwok-Wing** (; 12 Setyembre 1956 sa Hongkong – 1 Abril 2003 sa Hongkong) ay isang mang-aawit sa Hongkong. Ang kanyang tunay na pangalan ay **Cheung Fat-chung** (). Tumalon siya at nagpakamatay noong 2003.

## Pilmograpiya 
* *Encore* (1980)
* *Job Hunter* (1981)
* *The Drummer* (1983)
* *A Better Tomorrow* (1986, )
* *A Chinese Ghost Story* (1987, )
* *Days of Being Wild* (1990, )
* *Farewell My Concubine* (1993, )
* *Happy Together* (1997, )
* *Okinawa Rendez-vous* (2000, )

## Mga Kawing panlabas 
* 
*Leslie Cheung Internet Fan Club
*Leslie Cheung Cyberworld
*Leslie Cheung Fan Club 
*Leslie Cheung Dreamworld
*Leslie Cheung Sings English songs on YouTube
*Leslie Cheung documentary on Bio Channel on YouTube

Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Hongkong
Marina (mang-aawit)

Si  o mas kilala sa pangalang **Marina** ay isang Hapong mang-aawit galing sa Miyazaki Prefecture. Nagsimula ang karera ni Marina noong 2010 sa pagkanta ng mga kanta para sa anime na *Angel Beats!* bilang isa sa mga mangangawit ng kathang-isip na bandang Girls Dead Monster. Noong Mayo 2013, sinimulan niya ang kanyang karerang solo, at inilabas niya ang kantang "Kimi Tsubasa".

## Karera
Si Marina ay may pagkagusto sa musika simula ng kanyang pagkabata. Sumasali siya sa mga paligsahan sa pagkanta sa Miyazaki Prefecture, Hapon. Noong 2010, nagsimula ang kanyang karera bilang isa sa mga mangangawit ng kathang-isip na bandang Girls Dead Monster sa anime na *Angel Beats!*. Si Marina ang bokalista ng karakter na si Masami Iwasawa, habang ang pangalawang bokalista, si LiSA, ay kumanta bilang si Yui. Unang lumabas si Marina sa Animelo Summer Live noong Agosto 28, 2010.

Mula 2010 hanggang 2012, si Marina ay itinatampok sa mga album ng mga iba't ibang mangangawit katulad ng Deco*27, Sasakure.UK, at Gokigen Sound. Noong 2012, kinanta niya ang  para sa larong *Liberation Maiden*. Nilabas niya ang kanyang unang single, ang  noong Mayo 29, 2013.

## Discography
### Mga single
### Mga ibang paglabas sa mga album
### Mga ibang paglabas sa mga video album
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Hapon
Kategorya:Ipinanganak noong 1987
Improbisadong sandatang pumuputok

Ang isang **improbisadong sandatang pumuputok** ay isang uri ng sandatang pumuputok na binuo ng isang tao na hindi karaniwang gumagawa ng mga sandatang pumuputok (hindi ginawa ng isang tagapagmanupaktura ng mga sandatang pumuputok o hindi ginawa ng isang bihasang tagagawa ng baril), at karaniwang binuo sa pamamagitan ng pag-aangkop ng umiiral na mga materyal para sa layunin. Tinatawag ng maraming mga pangalan, ang sandatang improbisado ay sumasaklaw sa mga sandatang mababa ang kalidad na mapanganib sa kapwa tagagamit at sa puntirya ng sandata, hanggang sa mga sandatang matataas ang kalidad ng pagkakagawa na nililikha ng mga ilegal na subkontraktor (kabahaging kontratista) na gumagamit ng mga sinagip (sinalba lamang mula sa mga materyal na itatapon na o hindi na kailangan o hindi na gagamitin) at muling binigyang ng layunin na mga materyal.

Karamihan sa mga bansa ay mayroon mga kontrol na pampangasiwa ng produksiyon, pagbebenta, at pagmamay-ari ng mga sandata at mga amunisyon (mga bala) (tingnan ang politika ng baril para sa kabatirang pangrehiyon). Nangangahulugan na, sa halos pangkalahatan, ang mga sandatang pumuputok na improbisado ay ginagawa sa ilegal na paraan o labag sa batas, na ang pagiging may-ari at paggamit ng mga ito ay kriminal din. Ang mga improbisadong mga sandatang pumuputok ay karaniwang ginagamit ng mga kriminal at mga manghihimagsik bilang mga kasangkapan, kung kaya't madalas na may kaugnayan sa ganiyang mga pangkat.

Ang iba pang mga paggamit ng improbisadong mga sandatang pumuputok ay kinabibilangan ng pagtatanggol sa sarili sa mga pook na walang batas, o sa mga nagdarahop na rural na mga lugar para sa mga pangangaso ng mga hayop upang maging pagkain o upang maipagbila ang nahuling mga hayop.

## Sumpak 
Ang **sumpak** ay isang uri ng sandatang pumuputok na binuo sa pamamagitan ng halos improbisadong mga materyal, katulad ng mga tubo ng gas at mga bariles. Ang ilan ay mayroong mga gatilyo at gumagamit ng mga pamalo katulad ng sa mga tunay na baril. Ang iba naman ay mayroong mga talasok na pampaputok na maaaring gumagamit ng isang matibay na pampaigkas o lakas ng tao upang kalampagin o patamaan ang kanyon ng baril na mayroong lamang mga bala. Isa itong sandatang pumuputok na mababa ang kalidad subalit mabisa.

## Mga sanggunian 
## Ugnay Panlabas 
*Bev Fitchett's Guns Magazine » Improvised Weaponry 
*Blowback Operations for improvised firearms

Kategorya:Sandata
DYAB

Ang **DYAB Radyo Patrol 1512 AM Cebu** (1512&nbsp;kHz Cebu) ay ang punong himpilang AM ng ABS-CBN Corporation sa Pilipinas. Sumasahimpapawid ang himpilan mula sa ABS-CBN Broadcast Center, North Road, Jagobiao, Lungsod ng Mandaue, habang ang transmitter nito ay matatagpuan sa Brgy. Cogon Pardo, Lungsod ng Cebu. 24 oras ang pagsasahimpapawid ng DYAB maliban sa Lunes, kung saan hindi ito sumasahimpapawid mula 12:00 ng hating gabi hanggang 4:00 ng madaling araw, at maliban sa Semana Santa ng Bawat Taon, kung saan hindi ito sumasahimpapawid mula 12:00 ng hating gabi sa Huwebes Santo hanggang 4:00 ng madaling araw sa Linggo ng Pagkabuhay. Si Leo Lastimosa ang kasalukuyang tagapamahala ng himpilan.

Sa kasalukuyan, ang **DYAB Radyo Patrol 1512 AM Cebu** ay maituturing na isa sa mga nangungunang himpilan sa AM sa Cebu at Central Visayas at ito ay kinikilala bilang isa sa mga pinakaginawarang himpilan ng radyo sa Pilipinas mula sa Kapisanan ng mga Brodkaster ng Pilipinas (KBP).

Isinasahimpapawid din ang **DYAB Radyo Patrol 1512 AM Cebu** sa isang cable television sa SkyCable Cebu na pinangalanang **DYAB TeleRadyo Cebu**, kung saan ang studio at mga host ng mga programa nito ay makikita sa pamamagitan ng kanilang mga tagapakinig at mga manonood.

## Mga personalidad ng DYAB Radyo Patrol 1512 AM Cebu
### Kasalukuyan
*Leo Lastimosa (station manager)
*June Joseph Perez
*Jenny Rica Vidad
*Ferdinand Mañus
*RC Dalaguit
*Angelica Saniel
*Atty. Jude Thaddeus " JT Benz" Bentulan
*Atty. John DX Lapid
*Atty. Boy Alo
*Atty. Pat Acabodillo
*Atty. Jun Arriesgado
*Jeffrey Astillo

### Dati
*Ahmed G. Cuizon
* Jose Marlon Bellita (1971 – November 13, 2012)
* Dr.Fediliz Quiza
* Dante Luzon
* Bingo Gonzales
* Hubart Bob Malazarte
* Raul Araneta↑
* Lou Arevalo
* Ramonito Del Rosario↑
* Nick Ampatin
* Julliet Banzon
* Nestor Ymbong ↑
* Virgilio "Yoyo" J. Mirafuentes
* Ramil Albano a.k.a. Inday Misyel
* Ka Bino Guerrero
* Ramil Paican
* Virgie Sanchez
* Edward Ligas
* Rep. Antonio Cuenco
* Msgr. Esteban Binghay
* Dodong Gabito
* Junhan Todino
* Randy Jainar
* Atty. Pedro Rosito
* Atty. Fritz Quinanola
* Malou Inocando-Tabar
* Fr. Dan Domingo de los Angeles

Kategorya:ABS-CBN
Kabayanihan

Ang isang **bayani** ay isang taong mayroong **kabayanihan**, at mayroong kaugnayan sa pagiging magiting o matapang. Sa mitolohiya at kuwentong-bayang Griyego, ang isang bayani ay orihinal na isang demi-diyos, na ang kulto ay ang pagiging isa sa pinaka katangi-tanging mga tampok ng sinaunang relihiyon ng Gresya. Ang isang demi-diyos ay ang anak na lalaki o babae ng isang imortal at ng isang magulang na mortal, na ang isang halimbawa ay si Herakles, ang anak na lalaki ng reynang mortal na si Alcmene at ang diyos na si Zeus. Sa paglaon, ang salitang bayani ay naging tumutukoy na sa mga tauhan na, sa harap ng panganib at ng kagipitan o mula sa isang katayuan ng kahinaan, ay nagpamalas ng katapangan at ng pagnanais na isakripisyo ang sarili - na tinatawag bilang kabayanihan - para sa ilang mas nakaaangat na kabutihan o kapakanan ng sangkatauhan. Ang kahulugang ito ay orihinal na tumutukoy sa kagitingan o kagalingan ng mandirigma subalit umaabot sa mas panlahat na kahusayang pangmoralidad.

Ang mga kuwento ng kabayanihan ay maaaring magsilbi bilang mga halimbawang pangmoralidad. Sa klasikal na sinaunang kasaysayan, ang mga kulto na pumipintuho sa mga pinupuon o dinudiyos na mga bayaning katulad nina Herakles, Perseus, at Achilles ay nagkaroon ng isang mahalagang gampanin sa relihiyon ng Sinaunang Gresya. Ginamit ng mga politiko ng sinauna at modernong kapanahunan ang pagsamba sa bayani para sa kanilang *apotheosis* (kulto ng personalidad). Ang mga kuwento ng kalaban ng bayani ay nagkaroon din ng isang pangunahing gampanin sa mitolohiyang Griyego at sa malaking bahagi ng panitikan. Ang isang kalaban ng bayani ay isang protagonista na ang mga katangian ay ang huling inaasahan magmula sa isang tao sa loob ng ilang mga kalagayan; ang isang kalaban ng bayani ay madalas na kulang sa pangkaraniwang mga katangian ng pagkabayani, katulad ng kamaharlikahan, katapangan, at katatagan, katibayan, at lakas ng loob. Ang paboritong uri ng isang kalaban ng bayani ay ang isang indibidwal na walang pagkatao.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga bayani
Kategorya:Mitolohiya
Kategorya:Kuwentong-bayan
Kategorya:Relihiyon at politika
Bernardo Carpio

:*Ang artikulong ito ay tumutukoy sa maalamat na bayaning Pilipino na si Bernardo Carpio. Para sa alamat mula sa Europa na pinagmulan ng kaniyang pangalan, tingnan ang Bernardo del Carpio.*

Si **Bernardo Carpio** ay isang maalamat na tauhan sa mitolohiyang Pilipino na sinasabing sanhi ng mga lindol. Maraming mga bersiyon ng kuwento hinggil sa kaniya. Ang ilang mga bersiyon ay naglalahad na si Bernardo Carpio ay isang higante, na sinusuportahan ng malalaking mga bakas ng paa na ipinapalagay na naiwan niya sa bulubundukin ng Montalban, Pilipinas. Ang ibang mga bersiyon ay nagsasalaysay na kasukat siya ng isang karaniwang tao. Subalit, ang lahat ng mga bersiyon ng kuwento ay sumasang-ayon na mayroon siyang lakas na kahalintulad ng sa kay Herkules.

## Payak na anyo ng alamat
Ang saligang anyo ng alamat ay ang nagsasabi na si Bernardo Carpio ay mayroong pambihirang lakas at hindi makawala mula sa pagitan ng dalawang malalaking mga bato ng mga bundok ng Montalban. Sa ilang mga bersiyon, sinasabing pinipigilan niya na magkaumpugan ang mga bundok (katulad ni Atlas, na isang Titanong Griyego, na nagpapanatili sa pagiging nakaangat ng kalangitan). Ang ibang mga bersiyon naman ay nagsasabi na siya ay hindi makawala at nagtatangkang kumawala. Kapag nagkikibit ng balikat si Bernardo Carpio, nagsasanhi ito ng lindol.

## Bilang manghihimagsik laban sa mga Kastila
### Etimolohiya
Ang ilan sa mga bersiyon ng kuwento hinggil kay Bernardo Carpio ay nagpapakita na siya ay mayroong pambihirang lakas, kahit na noong bata pa. Bilang resulta, ang pari ng parokya na nagbinyag sa kaniya ay nagmungkahi sa kaniyang mga magulang na pangalanan siya mula sa maalamat na bayani ng Espanya na si Bernardo del Carpio. Ito ang nagsilbi bilang isang babala hinggil sa mangyayari sa buhay ni Bernardo Carpio ng mitolohiya ng Pilipinas.

Kategorya:Mga bayani
Kategorya:Mitolohiyang Pilipino
Kategorya:Kuwentong-bayan
Wikang Finlandes

Ang **Wikang Pinlandes** wika ay isang wika pamilya Uralic Finno-Permyan, na kung saan din nabibilang sa unggaro at estonyano.

Ang Finn ay may mga katangian ng hindi kasali sa sangang Wikang Indo-Europeo, na taliwas sa karamihan sa mga wika ng mga taga-Europa. Kasali sa puno ng kahoy at Finno-Permyan, pati na rin ang estonyano at livónio ay may uri ng morpolohiya tagapagbalat ng aklat, at gamot na pampalakas tuldik laging babagsak sa unang pantig ng mga salita. Ang pagtanggi sa sistema Binubuo ang isang komplikadong sistema ng labinlimang mga kaso, lalo:

## Diyalekto 
Ang diyalekto ng Finlandes ay nahahati sa dalawang natatanging mga grupo. Ang idyoma ay halos ganap na pare-pareho mauunawaan at nakikilala mula sa bawat isa sa pamamagitan lamang ng maliit na pagbabago sa patinig, diptonggo at ritmo. Para sa karamihan ng bahagi, ang diyalekto ay nagpapatakbo sa parehong grammar fonologya, at bokabularyo. May mga nasa gilid lamang ng mga halimbawa ng mga tunog o pambalarila constructions partikular sa ilang mga wika at hindi nahanap sa pamantayan Finlandes. Dalawang mga halimbawa ay ang mga tininigan dental fricative natagpuan sa Rauma salita at ang Eastern exessive kaso.

Ang pag-uuri ng malapit na kaugnay diyalekto sinasalita sa labas ng Pinlandiya ay isang pampulitikang sensitibong isyu na naging kontrobersiyal mula noong kalayaan ng Pinlandiya sa 1917. Ito silbi sa partikular na mga wika Karelyan sa Russia at Meänkieli sa Swesiya, ang mga nagsasalita ng kung saan ay madalas na itinuturing na pinahihirapan minorities. Karelyan ay masyadong naiiba pamantayan Finlandes  upang magkaroon ng sarili nitong wastong pagbaybay. Meänkieli ay isang hilagang idyoma ganap na naiintindihan sa mga nagsasalita ng anumang iba pang mga wika Finlandes, na nakamit ang katayuan nito bilang isang opisyal na wika ng minorya sa Swesiya para sa makasaysayang at pampolitikang mga dahilan walang kinalaman sa ang katunayan na ang Finlandes ay isang opisyal na wika ng minorya sa Swensiya, masyadong.

Kategorya:Pinlandiya
Finlandes
Girls und Panzer

Ang  ay isang anime na gawa ng Actas. Ang anime ay idinerekta ni Tsutomu Mizushima. Si Takaaki Suzuki, na naging tagapayo sa kasaysayang militar sa mga anime na *Strike Witches* at *Upotte!!* ay nagsilbing tagapayo sa anime. Unang ipinalabas ang anime sa Hapon mula Oktubre hanggang Disyembre 2012, habang dalawang karagdagang mga episode ang ipinalabas noong Marso 2013. Isang original video animation ay kasalukyukang ginagawa  Isang manga na gawa ni Ryūichi Saitaniya ay nagsimula sa mag-asin na *Comic Flapper* noong Noong 5 Hunyo 2012. Ipapalabas ang isang pelikula sa 2014.

## Balangkas
Ang kuwento ay nagaganap sa isang sansinukob kung saan ang mga babae ay lumalahok sa  o ang pagmamaneho ng mga tangke mula sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, bilang isang martial art. Si Miho Nishizumi, na nagkaroon ng mga masamang karanasan sa Sensha-dō ay lumipat sa Ōarai Girl's High School upang makatakas sa Sensha-dō. Gayunman, pagkatapos ng kanyang paglipat, sinimulan ng paaralan ang kanilang programang Sensha-dō, at dahil si Miho lang ang may karanasan sa pagmamaneho ng mga tangke, pinasali siya. Noong lumaon, nagsimula ulit magustuhan ni Miho ang Sensha-dō kasama ng kanyang mga bagong kaibigan na sina Saori, Hana, Yukari at Mako. Sumali sila sa isang paligsahan kung saan nilalaban nila ang mga iba't ibang paaralan.

Ang manga na *Girls und Panzer: Little Army* ay tungkol sa mga karanasan ni Miho sa elementarya kasama ng mga kaibigan niyang sina Emi, Hitomi at Chihiro.

## Pagtanggap
Ang unang pagpapalabas ng mga unang sampung episode noon 2012 ay nakakuha ng mga magandang rating sa telebisyon dahil sa mas maagang pagpapalabas, kaya mas madali siyang mapanood ng mga manonood. Naging malakas ang pagbenta ng mga Blu-ray ng anime ayon sa Oricon; ang pangalawang bolyum ay nakaabot ng 24,733 mga kopya sa loob ng unang linggo ng pagbenta. Ang pangatlong bolyum ay nakaabot ng 23,528 mga benta sa loob ng unang linggo ng pagbenta habang ang pang-apat na bolyum ay nakaabot ng 28,410 mga kopya.

Ang mga laruan na base sa mga tangke na ipinakita sa mga anime ay nagkaroon ng malakas na bentahan sa Hapon.

Dahil sa katanyagan ng palabas at para paunlarin ang lokal na turismo, noong 24 Marso 2013, ang bayan ng Ōarai sa Ibaraki Prefecture ay nagkaroon ng isang pagdiwang na may temang *Girls und Panzer* bilang parte ng kanilang taunan na piyestang tagsibol.

Isang editoryal na inilatha noong 22 Enero 2013 sa China National Defense Newspaper, isang sangay ng PLA Daily, ay nagpamuna sa anime dahil sa pagpapaunlad ng "mga damdaming militarista na nagbabalatkayo bilang mga nakakatuwang karakter", ngunit ang pahayag na ito ay niloko ng mga Intsik na netizen, na karamihan ay nagduda sa tunay na layunin ng editoryal.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga nobelang hapones
Alberto ng Sahoniya, Coburgo, at Gotha

thumb|right|Si Prinsipe Alberto.
Si **Prinsipe Alberto ng Sahoniya-Coburgo-Gotha** o **Prinsipe Albert ng Saxe-Coburg at Gotha**, na ang buong pangalan ay **Franz Karl August Albert Manuel von Sachsen-Coburg und Gotha** sa bersiyong Ingles, na katumbas ng **Francis Albert Augustus Charles Emmanuel** (ng Sahoniya-Coburgo-Gotha) sa bersiyong Ingles; na sa paglaon ay naging Prinsipeng Abay; 26 Agosto 1819 – 14 Disyembre 1861) ay ang asawa ni Reyna Victoria ng Nagkakaisang Kaharian ng Dakilang Britanya at Irlanda.

Ipinanganak siya sa kadukehang Sahon ng Saxe-Coburg-Saalfeld sa isang mag-anak na mayroong kaugnayan sa maraming mga namumunong monarka ng Europa. Sa maagang edad na 20, pinakasalan niya ang kaniyang pinsang buo na si Reyna Victoria, kung kaninong siya ay nagkaroon ng siyam na mga anak. Noong una, tila napipilitan lamang si Alberto na gampanan ang kaniyang posisyon bilang konsorte o abay, na hindi nagkakaloob ng anumang kapangyarihan o mga tungkulin sa kaniya. Sa paglipas ng mga panahon, umako siya ng maraming mga layuning makamadla, katulad ng mga repormang pang-edukasyon at ng pandaigdigang pagpawi sa pang-aalipin, at gumanap sa mga pananagutan ng pagpapatakbo sa sambahayan, mga estado at tanggapan ng Reyna. Lubos ang kaniyang naging pagsangkot sa samahan ng Dakilang Eksibisyon noong 1851. Tumulong si Alberto sa pagpapaunlad ng monarkiyang konstitusyonal ng Britanya sa pamamagitan ng paghimok sa kaniyang asawa na magpakita ng binawasang antas ng pagkapartisano na may kaugnayan sa pakikitungo sa Parlamento - bagaman masigla niyang tinutulan ang patakaran na pang-ugnayang panlabas na interbensiyonista (may pakikialam o may pamamagitan) na itinataguyod noong panahon ng panunungkulan ni Panginoon Palmerston bilang Sekretaryo ng Ugnayang-Panlabas.

Namatay si Prinsipe Alberto sa maagang gulang na 42, na nakapagsanhi sa Reyna na magluksa nang labis at nagtagal sa loob ng panahon ng natitira pang bahagi ng kaniyang buhay. Sa pagkamatay ni Reyna Victoria noong 1901, ang kaniyang panganay na anak na lalaking si Edward VII ang humalili bilang unang monarkiyang Britaniko ng Sambahayan ng Saxe-Coburg at Gotha, na pinangalanan mula sa kabahayang dukal (pangkadukehan) na kinasasalihan ni Prinsipe Alberto.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga prinsipe
Kategorya:Mga Britaniko
Kategorya:Ipinanganak noong 1819
Kategorya:Namatay noong 1861
Cristina, Reyna ng Suwesya

Si **Cristina ng Suwesya** (;  – 19 Abril 1689), na sa lumaon ay umangkin ng pangalang **Christina Alexandra**, ay ang Reynang pinuno ng Sweden mula 1633 hanggang 1654, na gumamit ng mga pamagat na Reyna ng mga Suweko, mga Goth at mga Bandalo, Dakilang Prinsesa ng Pinlandiya, at Dukesa ng Ingria, Estonia, Livonia at Karelia. Siya lamang ang tanging ang dating natitira pang tunay na anak ng haring si Gustav II Adolph at ng kaniyang asawang si Maria Eleonora ng Brandenburgo. Bilang ipinapalagay na tagapagmana, siya ang humalili sa trono ng mamatay ang kaniyang ama, habang si Christina ay anim na taong gulang pa lamang; namatay ang kaniyang ama habang nakikilahok sa Labanan ng Lützen. Bilang isang anak na babae ng isang kampeon ng Protestantismo noong panahon ng Tatlumpong Taong Digmaan, nagdulot siya ng isang iskandalo nang nagbitiw siya sa tungkulin at iniwan ang trono upang maging isang Katoliko Romano noong 1654. Sa loob ng panghuling bahagi ng kaniyang buhay, siya ay naglagi sa Roma at naging isang pinuno ng tanghalan at musika. Bilang isang reynang walang bansa, pinrutektahan niya ang maraming mga artista at mga proyekto. Isa siya sa mangilan-ngilang mga babae na inilibing sa groto ng Batikano.

Si Christina ay sumpungin, matalino, at mahilig sa mga aklat at mga manuskrito, relihiyon, alkemiya, at agham. Ninais niya na ang Stockholm ay maging "Atenas ng Hilaga". Dahil sa impluwensiya ng Kontra-Repormasyon, tumaas ang kaniyang pagkaakit sa kulturang Baroque at Mediteraneo na naging sanhi ng kaniyang paglisan mula sa kaniyang bansang Protestante. Ang kaniyang hindi pangkaugaliang estilo ng pamumuahay at panlalaking pananamit at pag-uugali ay magiging tampok sa hindi mabilang na mga nobela, mga dula, mga opera, at mga pelikula.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga reyna
Kategorya:Mga Swedish