open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pagalungan

Ang **Bayan ng Pagalungan** ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng [[]], Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Pagalungan ay nahahati sa 12 mga barangay.

* Bagoenged
* Buliok
* Damalasak
* Galakit
* Inug-ug
* Kalbugan
* Kilangan
* Kudal
* Layog
* Linandangan
* Poblacion
* Dalgan

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 
*
Shariff Aguak

Ang **Bayan ng Shariff Aguak** (Dating pangalan: Maganoy) ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng [[]], Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Shariff Aguak ay nahahati sa 25 mga barangay.

* Iganagampong
* Bagong
* Bialong
* Bulayan
* Dale-Bong
* Kuloy
* Labu-labu
* Lapok (Lepok)
* Limpongo
* Macalag
* Maitumaig
* Malangog
* Malingao

* Meta
* Nabundas
* Pamalian
* Panangeti
* Pikeg
* Poblacion
* Satan
* Tapikan
* Timbangan
* Tina
* Tuntungan
* Tuayan

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
* Philippine Standard Geographic Code 
*
Don Marcelino

Ang **Bayan ng Don Marcelino** ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng Davao Occidental, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Don Marcelino ay nahahati sa 15 mga barangay.

* Baluntaya
* Calian
* Dalupan
* Kinanga (Poblacion)
* Kiobog
* Lanao
* Lapuan
* Lawa
* Linadasan
* Mabuhay
* North Lamidan
* Nueva Villa
* South Lamidan
* Talaguton
* West Lamidan

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Guiuan

Ang **Guiuan** (bigkas: /gi•wan/) ay isang ika-2 klaseng bayan sa lalawigan ng Silangang Samar, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay 
Ang bayan ng Guiuan ay nahahati sa 60 mga barangay.

* Alingarog
* Bagua
* Banaag
* Banahao
* Baras
* Barbo
* Bitaugan
* Bungtod
* Bucao
* Buenavista
* Cagdara-o
* Cagusu-an
* Camparang
* Campoyong
* Cantahay
* Casuguran
* Cogon
* Culasi
* Poblacion Ward 10
* Poblacion Ward 9-A

* Gahoy
* Habag
* Hamorawon
* Inapulangan
* Poblacion Ward 4-A
* Lupok (Pob.)
* Mayana
* Ngolos
* Pagbabangnan
* Pagnamitan
* Poblacion Ward 1
* Poblacion Ward 2
* Poblacion Ward 11
* Poblacion Ward 12
* Poblacion Ward 3
* Poblacion Ward 4
* Poblacion Ward 5
* Poblacion Ward 6
* Poblacion Ward 7
* Poblacion Ward 8

* Poblacion Ward 9
* Salug
* San Antonio
* San Jose
* San Pedro
* Sapao
* Sulangan
* Suluan
* Surok
* Taytay
* Timala
* Trinidad
* Victory Island
* Canawayon
* Dalaragan
* Hagna
* Hollywood
* San Juan
* Santo Niño
* Tagporo

## Mga larawan

Park at Guiuan, Eastern Samar.JPG|Liwasan sa Guiuan
Our Lady of the Most Holy Rosary, Guiuan, Eastern Samar 04.JPG|Isang bantayog ni Maria sa Guian
Our Lady of the Most Holy Rosary, Guiuan, Eastern Samar 03.JPG|Isang simbahan sa Guiuan na nawasak ng bagyong Yolanda
Our Lady of the Most Holy Rosary, Guiuan, Eastern Samar 02.JPG|Tore ng simbahan na nawasak din ng bagyo
Our Lady of the Most Holy Rosary, Guiuan, Eastern Samar 01.JPG|Isang poster sa Guiuan
Guiuan, Eastern Samar shore.JPG|Baybayin ng Guiuan
Guiuan, Eastern Samar downtown.JPG|Mga gusaling pang-komersyo sa Guiuan

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas 
* Philippine Standard Geographic Code 
* Municipality of Guiuan 
* Surf Camp in Calicoan in Guiuan

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Hagonoy, Davao del Sur

Ang **Bayan ng Hagonoy** ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng Davao del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Hagonoy ay nahahati sa 21 mga barangay. 

* Balutakay
* Clib
* Guihing Aplaya
* Guihing
* Hagonoy Crossing
* Kibuaya
* La Union
* Lanuro
* Lapulabao
* Leling
* Mahayahay

* Malabang Damsite
* Maliit Digos
* New Quezon
* Paligue
* Poblacion
* Sacub
* San Guillermo
* San Isidro
* Sinayawan
* Tologan

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Magsaysay, Davao del Sur

Ang **Bayan ng Magsaysay** ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng Davao del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Magsaysay ay nahahati sa 22 mga barangay.

* Bacungan
* Balnate
* Barayong
* Blocon
* Dalawinon
* Dalumay
* Glamang
* Kanapulo
* Kasuga
* Lower Bala
* Mabini

* Malawanit
* Malongon
* New Ilocos
* Poblacion
* San Isidro
* San Miguel
* Tacul
* Tagaytay
* Upper Bala
* Maibo
* New Opon

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Kiblawan

Ang **Bayan ng Kiblawan** ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Davao del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Kiblawan ay nahahati sa 30 mga barangay.

* Abnate
* Bagong Negros
* Bagong Silang
* Bagumbayan
* Balasiao
* Bonifacio
* Bunot
* Cogon-Bacaca
* Dapok
* Ihan
* Kibongbong
* Kimlawis
* Kisulan
* Lati-an
* Manual

* Maraga-a
* Molopolo
* New Sibonga
* Panaglib
* Pasig
* Poblacion
* Pocaleel
* San Isidro
* San Jose
* San Pedro
* Santo Niño
* Tacub
* Tacul
* Waterfall
* Bulol-Salo

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Malalag

Ang **Bayan ng Malalag** ay isang ika-1 klaseng bayan sa lalawigan ng Davao del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Malalag ay nahahati sa 15 mga barangay

* Baybay
* Bolton
* Bulacan
* Caputian
* Ibo
* Kiblagon
* Lapla
* Mabini
* New Baclayon
* Pitu
* Poblacion
* Tagansule
* Bagumbayan
* Rizal (Parame)
* San Isidro

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Malita

Ang **Bayan ng Malita** ay isang unang klaseng bayan at kabisera ng lalawigan ng Davao Occidental, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Malita ay nahahati sa 30 mga barangay.

* Bito
* Bolila
* Buhangin
* Culaman
* Datu Danwata
* Demoloc
* Felis
* Fishing Village
* Kibalatong
* Kidalapong
* Kilalag
* Kinangan
* Lacaron
* Lagumit
* Lais

* Little Baguio
* Macol
* Mana
* Manuel Peralta
* New Argao
* Pangian
* Pinalpalan
* Poblacion
* Sangay
* Talogoy
* Tical
* Ticulon
* Tingolo
* Tubalan
* Pangaleon

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Matanao

Ang **Bayan ng Matanao** ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng Davao del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Matanao ay nahahati sa 33 mga barangay.

* Asbang
* Asinan
* Bagumbayan
* Bangkal
* Buas
* Buri
* Camanchiles
* Ceboza
* Colonsabak
* Dongan-Pekong
* Kabasagan

* Kapok
* Kauswagan
* Kibao
* La Suerte
* Langa-an
* Lower Marber
* Cabligan (Managa)
* Manga
* New Katipunan
* New Murcia
* New Visayas

* Poblacion
* Savoy
* San Jose
* San Miguel
* San Vicente
* Saub
* Sinaragan
* Sinawilan
* Tamlangon
* Towak
* Tibongbong

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Santa Cruz, Davao del Sur

Ang **Bayan ng Santa Cruz** ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng Davao del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Heograpiya 
Ang Santa Cruz ay matatagpuan sa Hilagang bahagi ng Davao del Sur. Napapaligiran ng Lungsod ng Davao sa hilaga at timog ng lungsod ng Digos. Matapos sumailalim sa ilang mga subdibisyong pampulitika, 27,960 ektarya ng lupa ang naiwan na kumakatawan sa 6.7% ng kabuuang lawak ng lupa ng Davao del Sur. Ang lupang kagubatan ay binubuo ng 60% at ang natitira ay kinabibilangan ng 8 barangay sa baybayin sa lugar.

Ang lawak ng lupa ng Santa Cruz ayon sa Board of Technical Survey and Maps ay 27,960 ektarya. Gayunpaman, batay sa Field Appraisal and Assessment Sheets (FAAS) at Tax Maps ng Municipal Assessor's Office, ang kabuuang lawak ng lupa ng munisipalidad ay 28,759.7855 o humigit-kumulang 7.31% ng lawak ng probinsya (393,401 ektarya). Hindi kasama rito ang pinagtatalunang lugar sa Kapatagan. Sa 18 barangay, ang Sibulan ang may pinakamalaking lawak ng lupa na 6,390.6581 ektarya o 22.22% ng kabuuang lawak ng lupa. Ang Poblacion Zone III naman ang may pinakamaliit na lawak na 105.3148, 0.37% lamang ng kabuuan.

### Topograpiya
Ang Santa Cruz ay tinatahak ng mga bulubundukin at matataas na kaluwagan na kinabibilangan ng bahagi ng Bundok Apo, ang pinakamataas na taluktok ng bundok sa Pilipinas, na sumasaklaw sa timog, gitna, hilaga at hilagang-kanlurang bahagi ng munisipalidad. Ang mabatong topograpiya ng gitnang lugar ay unti-unting umuugoy patungo sa mga kapatagan sa baybayin ng hilagang-silangang, silangan at timog-silangang bahagi. Dito, ang mga pamayanan ay magkakasunod na kumakalat sa baybayin ng Golpo ng Davao sa ilalim ng malawak na monotonya ng mga plantasyon ng niyog. Sa kanlurang hangganan, isang talampas ang umaabot patungo sa Barangay Kapatagan ng Digos. Ang elevation ng munisipyo ay mula  sa ibabaw ng antas ng dagat (m.a.s.1.).

### Klima
Ang Santa Cruz ay may kanais-nais na klima sa buong taon na nailalarawan sa pamamagitan ng mga tag-ulan at tuyong panahon. Ito ay nasa labas ng typhoon belt. Sa pangkalahatan, ang mga buwan ng Nobyembre hanggang Abril ay mga tuyong panahon. Ang tag-ulan ay nangyayari mula Mayo hanggang Oktubre. Ang ganitong uri ng klima ay mapapansin sa mga kapatagan at baybaying lugar. Sa mga bulubunduking barangay, ang ikaapat na uri ng klima ay palaging nararanasan. Ang pag-ulan ay halos pantay na ipinamamahagi sa buong taon. Kadalasan sa mga lugar na ito ay may malakas na ulan tuwing hapon habang sumisikat ang araw sa umaga.

### Mga Barangay
Ang bayan ng Santa Cruz ay nahahati sa 18 mga barangay.

* Astorga
* Bato
* Coronon
* Darong
* Inawayan
* Jose Rizal
* Matutungan
* Melilia
* Zone I (Pob.)

* Saliducon
* Sibulan
* Sinoron
* Tagabuli
* Tibolo
* Tuban
* Zone II (Pob.)
* Zone III (Pob.)
* Zone IV (Pob.)

## Demograpiko
### Mga Wika
Ang mga wikang sinasalita dito sa munisipalidad ay Dabawenyo, Tagalog, Mansakan, at Ingles.

## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Giporlos

Ang **Bayan ng Giporlos** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Silangang Samar, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. Bago naging bayan ang Giporlos, ito ay naging barangay ng bayan ng Balangiga, Silangang Samar.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Giporlos ay nahahati sa 18 mga barangay.

* Barangay 1 (Pob.)
* Barangay 2 (Pob.)
* Barangay 3 (Pob.)
* Barangay 4 (Pob.)
* Barangay 5 (Pob.)
* Barangay 6 (Pob.)
* Barangay 7 (Pob.)
* Barangay 8 (Pob.)
* Biga
* Coticot

* Gigoso
* Huknan
* Parina
* Paya
* President Roxas
* San Miguel
* Santa Cruz (Cansingkol)
* San Isidro (Malabag)

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Datu Piang, Maguindanao del Sur

Ang **Bayan ng Datu Piang** (kilala dati bilang **Dulawan**) ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng [[]], Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Datu Piang ay nahahati sa 34 na mga barangay.

* Alonganan
* Ambadao
* Andavit
* Bakat
* Balanakan
* Balong
* Buayan
* Butilen
* Dado
* Damabalas
* Dapiawan
* Dasawao

* Duaminanga
* Elian
* Ganta
* Gawang
* Inaladan
* Kabengi
* Kalipapa
* Kitango
* Kitapok
* Liong
* Madia

* Magaslong
* Masigay
* Montay
* Pagatin
* Pandi
* Penditen
* Poblacion (Dulawan)
* Reina Regente
* Salbu
* Sambulawan
* Tee

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 
*
Sulop

Ang **Bayan ng Sulop** ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng Davao del Sur, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Sulop ay nahahati sa 25 mga barangay. 

* Balasinon
* Buguis
* Carre
* Clib
* Harada Butai
* Katipunan
* Kiblagon
* Labon
* Laperas
* Lapla
* Litos
* Luparan
* Mckinley

* New Cebu
* Osmeña
* Palili
* Parame
* Poblacion
* Roxas
* Solongvale
* Tagolilong
* Tala-o
* Talas
* Tanwalang
* Waterfall

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
W.I.T.C.H.

Ang **W.I.T.C.H.** ay istorya ng limang dalaga na may kakaibang kapangyarihan. May misyon sila na iligtas ang mundo sa mga masasama. Ang limang dalaga ay sina: 

* Will (tagapag-alaga ng Puso ng Kandrakar)
* Irma (tagapag-alaga ng elemento ng tubig)
* Taranee (tagapag-alaga ng elemento ng apoy)
* Cornelia (tagapag-alaga ng elemento ng lupa) 
* at Hay Lin (tagapag-alaga ng elemento ng hangin)

Ang salitang W.I.T.C.H. ay binubuo sa mga umpisa ng letrang "W" (Will), "I" (Irma), "T" (Taranee), "C" (Cornelia), at "H" (Hay Lin).

## Mga karakter
Guardians

Willelmina/Wilma "Will" Vandom- Pulang buhok, luntiang mata, at siya ay labing apat na taong gulang na. Siya ay isinilang noong Enero 19, kaya siya ay Capricorn. Siya ang pinuno ng W.I.T.C.H. at ang tagapag alaga ng "Heart of Kandrakar", isang kristal na laging hawak ni Will at iyon ang sanhi ng pagakakaroon nila ng mga kapangyarihan. Siya ay unang dumating sa syudad na nangangalang Heatherfield pagkatapos umalis sa talagang tirahan nila, ang Fadden Hills. Medyo siya ay tomboy, pero sensitibo din sa ibang tao. Hindi nagtiwala si Will agad sa mga kaibigan niya, dahil ang mga nauna niyang kaibigan ay sinasabi na sila ay hindi pagkakatiwalaan. Pero nagdaan ang mga panahon, nagtiwala si Will sa kanila dahil natuklasan niya na ang hindi mapagkakatiwalaan ay ang mga nauna niyang kaibigan. Pero ngayon, ang tunay niyang kaibigan ay sina Irma, Taranee, Cornelia at Hay Lin. Magaling siya sa Biology, at mahilig lumangoy. Mahilig din siyang mag-alaga sa mga hayop. Ang kanyang ibang kapangyarihan ay ang pakikipag usap sa mga kuryenteng bagay(katulad ng telebisyon, komputer, etc.), pagkakaintindi sa mga isip at nararamdaman ng mga hayop, mayroon di siyang "teleportation" sa ibang tao at minsa'y nakakaamoy ng mga phenomena sa paligid-ligid. Pwede rin niyang ibahin ang kanyang itsura kaagad. May gusto siya sa isang lalaking ngala'y Matt Olsen, na may gusto rin kay Will.

Kategorya:Manga
Kasunduang Schengen

300px|thumb|right|

Ang **Kasunduang Schengen** ng 1985 ay isang kasunduan ng mga estadong Europeo na sumasang-ayon para sa pagwawalang-bisa ng mga sistematikong kontrol ng mga hangganan sa pagitan ng mga bansang lumalahok.  May kasama rin itong mga tadhana sa isang pangkaraniwang patakaran sa pansamantalang pagpasok ng mga tao (kasama ang bisang Schengen), ang harmonisasyon ng mga panlabas na kontrol sa mga hangganan, at ang kooperasyong pampulisya sa ibayong hangganan.

30 estado – kasama ang mayoridad ng mga estadong kasapi sa Unyong Europeo at tatlong estadong hindi kasapi sa UE: and Iceland, Norway at Switzerland – ay naglagda ng kasunduan at 15 ang nagpatibay ng ito sa kasalukuyan. Ang Republika ng Irlanda at ang Nagkakaisang Kaharian ay lumalahok lamang sa sa mga tadhanang pang-kooperasyong pampulisya at hindi sa mga tadhana tungkol sa pangkaraniwang kontrol ng mga hangganan at sa mga bisa.  Ang mga pang-hangganang harang at pagsisiyasat ay tinanggal na rin sa pagitan ng mga estadong nasa kalawakang Schengen at ang isang pangkaraniwang 'bisang Schengen' ay nagbibigay sa mga turista o bisita ng pahintulot upang pumunta sa kalawakan.

Orihinal na inilagda ang kasunduan noong 14 Hunyo 1985&nbsp;ng limang estadong Europeo (ang Alemanya, Belhika, Luxembourg, Olanda at Pransiya). Inilagda ang kasunduan habang nakasakay sa barkong  *Princesse Marie-Astrid* sa Ilog Moselle, malapit sa Schengen, isang maliit na bayan sa Luxembourg na sa hangganan sa pagitan ng Pransiya at Alemanya.

Bago pa ng Kasunduang Schengen, itinanggi na ng Netherlands, Belhika and Luxembourg ang mga pang-hangganang kontrol sa kanilang pagitan (Benelux).  Ginawa na rin ito ng mga bansang Nordiko, at ito ay kinilala bilang Unyong Nordiko ng mga Pasaporte (*Nordic Passport Union*).  Pagkatapos ng kalayaang Irlandes mula sa Nagkakaisang Kaharian noong 1922, walang batas ang ipinasa na nangangailangan ng pasaporte para sa mga lakbay patawid ng bagong hangganan. Ang sona o ang Karaniwang Sonang Panlakbay (*Common Travel Area* o *CTA*) ay hindi pa ikinodigo, o kahit ibinigay ng 
isang opisyal na pangalan, hanggang 1997, at noon sa antas ng UE lamang upang mapaiba ito mula sa Tratado ng Schengen.

## Tingnan din
*Pook na Schengen

## Mga talababa
## Mga kawing na panlabas
*Ang pagwawalang-bisa ng mga hangganang panloob at ang paglikha ng isang nag-iisang panlabas na harapan ng UE, Komisyong Europeo  
*Ang Schengen Acquis (Isang opisyal na dokumento na nagtatala ng lahat na magkaugnay na kasunduan)
*Switzerland joins Schengen Artikulo mula sa BBC News
*Websayt ng bisang Schengen (huling binago 2003)
*Ang kalawakang Schengen  European Navigator
*"Britain open to terror suspects in EU loophole" , Daily Telegraph, 21 Enero 2007
*"House of Lords European Union Committee Report on SISII", Kapulungan ng mga Panginoon, 2 Marso 2007 (Isang pag-uusisa sa implementasyon ng Nagkakaisang Kaharian ng SIS at ang progreso ng SIS II)

Kategorya:Unyong Europeo
Kategorya:Kasunduan
Guhit-larawan

:*Huwag itong ikalito mula sa karton.*

[thumb|right|Si *[Betty Boop* ay halimbawa ng isang kartun.]]

Ang **guhit-larawan**, **kartun**, o **karikatura** (Kastila: *caricatura*, Ingles: *cartoon* o *cartoons*) ay ang mga animado at pang-dalawang dimensiyong palabas sa telebisyon, pelikula at iba pang media na ginaganapan ng mga hindi tunay na tao, hayop at ibang bagay.

## Mga halimbawa 
* *Danny Phantom* - isang palabas sa Nickelodeon.
* *The Fairly OddParents*
* *The Magic School Bus* - isang kilalang palabas sa edukasyon ng mga bata na Amerikano.
* *Hey Arnold!*
* *ChalkZone*
* *Doug*
* *CatDog*
* *Codename: Kids Next Door*

## Tingnan din 
* Nasasabuhay na guhit-larawan

## Mga sanggunian 


Kategorya:Telebisyon
Datu

Ang **datu** ay ang katawagan sa pinuno ng mga barangay noong kapanahunan ng bago dumating ang mga Kastila sa Pilipinas. Sila ang nagsisilbing tagapagpatupad ng mga batas at ang nagsisilbing pinakahari. Kapag higit na mas malakas ang isang datu, sila ay tinatawag na raha. Kabilang ang datu sa pangkat panlipunan ng mga maharlika.

Isa rin itong titulo na pinapahiwatig ang mga namumuno (sinasalarawan sa iba't ibang talang pangkasaysayan bilang puno, prinsepeng soberanya, at monarko) sa iba't ibang mga katutubo sa buong kapuluang Pilipinas. Tanging mga kasapi na may karapatang pagkapanganay sa aristokrasyang ito (tinatawag na maginoo, noblesa, maharlika, o timagua ng iba't ibang sinaunang tagapagtala) ang maaring maging isang datu; ang mga kasapi ng piling-taong ito ay umaasang maging datu sa pamamagitan ng kagitingan sa digmaan o natatanging pamumuno. Ginagamit pa rin ang titulo sa ngayon, lalo na sa Mindanao, Sulu at Palawan, subalit mas madalas sa sinaunang kasaysayan ng Pilipinas, partikular sa gitna at katimugang Luzon, Visayas at Mindanao. Ang mga titulo na ginagamit pa ngayon ay ang lakan sa Luzon, apo sa gitna at hilagang Luzon, at sultan at rajah, lalo na sa Mindanao, Sulu at Palawan.

## Mga kilalang datu
Ang mga kilalang mga datu at rajah sa kasaysayan ng Pilipinas ay sina:
*Rajah Humabon (Cebu) - kalaban ni Lapu-lapu
*Pulaka, na kilala rin bilang Lapu-lapu (Mactan, Cebu) - ang pumaslang kay Magallanes (*Magellan*)
*Rajah Kolambu (Butuan) - ang nagdala kay Magellan sa Cebu (Sugbu)
*Datu Zula (Cebu) - ang kapanalig ni Humabon laban kay Lapu-lapu 
*Rajah Sulayman (Maynila) - isa sa mga hari ng Maynilad
*Rajah Matanda (Maynila) - isa sa mga hari ng Maynilad
*Lakan Dula (Maynila) - isa sa mga hari ng Maynilad 
*Rajah Siagu (Butuan) 
*Rajah Tupas (Cebu) - anak ni Humabon, tinalo siya ni Legazpi sa labanan 
*Datu Macabulos (Pampanga)
*Rajah Kalantiaw (Panay) - gumawa ng batas

## Mga sanggunian
Kaurian:Pilipinas
Kaurian:Kasaysayan ng Pilipinas
Kaurian:Mga maharlika
Kaurian:Mga politiko
Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas (900–1565)
Amerikano

Maaaring tumukoy ang **Amerikano**:

* sa mga mamamayan ng Estados Unidos
* sa Kapeng Amerikano, isang uri ng kape na inihahanda sa paglagay ng mainit na tubig sa ekspreso
Santa Maria, Davao Occidental

Ang **Bayan ng Santa Maria** ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng Davao Occidental, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Santa Maria ay nahahati sa 22 mga barangay.

* Basiawan
* Buca
* Cadaatan
* Kidadan
* Kisulad
* Malalag Tubig
* Mamacao
* Ogpao
* Poblacion
* Pongpong
* San Agustin

* San Antonio
* San Isidro
* San Juan
* San Pedro
* San Roque
* Tanglad
* Santo Niño
* Santo Rosario
* Datu Daligasao
* Datu Intan
* Kinilidan

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Kuneiporme

[thumb|right|Ang cuneiform ang isa sa mga nalalamang sinaunang anyo ng nakasulat ng [wika.]]

Ang **kuneiporme** (Ingles: *cuneiform*; Kastila: *cuneiforme*) ay isa sa mga pinakamaagang sistema ng pagsulat. Ito ang paraan ng pagsulat ng mga Sumerian. Sa simula, mga marka lamang itong makikita sa pagdiin sa mga luwad na tableta. Gumagamit ang mga eskriba (*scribe*; tagasulat sa templo) ng isang maliit na patpat na tinatawag na stylus. Hango ang cuneiform sa salitang Latin na *cunneus* o ang kombinasyon ng mga *wedge* na ginagamit na tanda nito. Hindi sa papel sumusulat ang mga Sumerian kundi sa tabletang luwad na ginagamitan ng *stylus* habang malambot. Pagkatapos, pinatutuyo ito sa araw hanggang sa tumigas.

Kaurian:Kasaysayan
Kaurian:Pagsulat
Mga Ibatan

Ang mga **Ivatan** o **Ibatan** ay isang pangkat-etniko sa Pilipinas. Matatagpuan lamang sila sa tatlo sa sampung islang bumubuo sa Batanes-ang Itbayat, Batan, at Sabtang.

Pagsasaka at pangingisda ang pangunahin nilang ikinabubuhay. Ang mga produkto nila ay mga halamang-ugat tulad ng patatas, gabi, kamote, ube, at bawang. Nagluluwas din naman sila ng baka at bawang.

Naniniwala ang mga Ivatan sa ilang pamahiin. Ayon sa kanila, ang kaluluwa ng mayayaman ay napupunta sa langit at nagiging bituin, samantalang ang mahihirap ay gumagala sa mundo bilang mga espiritu. Naniniwala rin sila sa kabilang buhay kaya pinababaunan nila ang kanilang mga patay ng ilang kagamitan.

Ang mga Ivatan ay naninirahan sa mga bahay bato, kung saan protektado sila mula sa ulan, init, hangin at iba pang maaring panganib na dala ng dalawang panahon sa Pilipinas.

## Sanggunian
Kategorya:Mga pangkat-etniko sa Pilipinas
Taong Tabon

Ang labi ng **Taong Tabon** ay nahukay sa Kuwebang Tabon sa Lipuun Point sa  Quezon, Palawan, Pilipinas noong ika-28 ng Mayo, taong 1962, mga 22,000 taon na ang tanda. Ito ay natuklasan ni Dr. Robert B. Fox, isang Amerikanong antropolohista ng Pambansang Museo ng Pilipinas. Ito ay isang *fossilized* na bungo. Nahukay ito kasama ng mga gamit nila. Ang hitsura ng *homo sapiens* ay halos kapareho nang ating pangangatawan. Ang kanilang utak ay katulad na ng mga kasalukuyang tao. Mataas ang noo na hindi gaanong matambok. Maliliit ang mga ngipin at mas maliit at nakausli na ang baba. Maunlad sila sa kagamitan tulad ng lanseta.
Ang *homo sapiens* ay tinatawag din na "nakatatandang marunong na tao" dahil marunong na silang mag-isip at alamin ang mga nangyayari sa kanilang paligid. 

Kaurian:Tao
Kaurian:Antropolohiya
Kategorya:Prehistorya ng Pilipinas
Sophia Montecarlo

Si **Sophia Montecarlo** (o kilala sa tunay na pangalan na **Swirtty Mae Nibley**)  ay isang Kalahating-Pilipino na may halong Hapon, Espanyol, Biyetnamese, Irlanda at Amerikano. Ipinanganak siya noong ika-01&nbsp;ng Marso, 1986. Una siyang napanood sa *reality-show* ng ABS-CBN *Born Diva* at isa siya sa *Top 8* ng programa. Siya ay kaisa-isang anak nina Aladino Nibley at Melinda Ore. Nakapagtapos siya ng kanyang hayskul at collegio sa Unibersidad ng Trinity sa Quezon City bilang isang brodkaster at mamahayag. 
Sa gulang na 3 taon siya nagsimulang maging mang-aawit. Si Sophia ay isa sa 6 na naging kinatawan ng bansa noong 2010 sa World Championship of Performing Arts.

## Telebisyon 
## Pelikula 
* Best Fake Friends (2016)
* The Zombie Apocalypse (2017)
* Interconnect (2018)

## World Championship of Performing Arts 
Mga karangalang naiuwi ni Sophia noong 2010 sa bansang Pilipinas.

* Ginto - Sa pagpasok sa semi-final round. 18-24
* Pilak - Female Vocal Contemporary - 18-24
* Pilak - Female Vocal Latin - 18-24
* Pilak - Female Vocal Open - 18-24
* Tanso - Female Vocal Rock - 18-24

## Plaka 
* *Born Diva* (2005)
* *Find Me - Single* (2011)

## Mga Sanggunian 
* Official website 
* IMDb
* TFC The Global Pinoy
* Filipina Models 
* Philstar Global
* Celebrity Galore
* Regal Films 
* Remate News 
* Sophia Montecarlo Pinterest
* Sophia Montecarlo's official YouTube channel

## Mga kaugnay na artikulo 
* Born Diva

Kategorya:Mga Amerikanong liping-Pilipino
Montecarlo, Sophia
Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Estados Unidos
Sarangani, Davao Occidental

Ang **Bayan ng Sarangani** ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Davao Occidental, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

## Mga Barangay
Ang bayan ng Sarangani ay nahahati sa 12 mga barangay.

* Batuganding
* Konel
* Lipol
* Mabila (Pob.)
* Patuco (Sarangani Norte)
* Laker (Sarangani Sur)
* Tinina
* Camahual
* Camalig
* Gomtago
* Tagen
* Tucal

## Demograpiko
## Mga sanggunian 
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas
Lalawigan ng Mae Hong Son

Ang **Mae Hong Son** (แม่ฮ่องสอน) (na tinatawag din **Maehongson** o **Maehongsorn**) ang pinakahilaga at pinakakanlurang lalawigan (*changwat*) sa Thailand. Naghahanggan ang lalawigan sa mga lalawigan ng Chiang Mai at ng Tak. Naghahanggan din ito sa mga Estado ng Kayah at Estado ng Kayin sa kanluran sa bansang Myanmar.

## Demograpiya 
63% ng populasyon ng lalawigan ay kasapi ng mga katutubong tagabundok, ang ilan sa kanila ay ang mga Taong Hmong, Taong Yao, Taong Lahu, Taong Lisu, Akha, at ang mga Taong Karen. Ang isa pang malaking pangkat etniko ay ang mga Shan. Pinakaunti ang densidad ng populasyon sa lalawigan na ito ng Thailand. 

## Simbolo 
## Pagkakahating Administratibo 
right|120px|Mapa ng Amphoe

Ang lalawigan ay nahahati sa 7 distrito (*Amphoe*). Ito ay nahahati pa sa 45 na mga commune (*tambon*) at 402 mga barangay (*muban*).

## Mga Kawing Panlabas 
*Province page from the Tourist Authority of Thailand

*Website of province  (Thai only)
*Mae Hong Son provincial map, coat of arms and postal stamp

Mae Hong Son
Anahaw

Ang **anahaw** o **luyong** (*Livistona rotundifolia*) ay isang pabilog na dahon na palma na matatagpuan sa Timog-Silangang Asya. Kasapi ito sa *genus* Livistona na tinatawag na **Footstool palm** sa Ingles. Pambansang dahon ito ng Pilipinas. Ang anahaw ay pinagkukunan ng matigas na kahoy na katulad ng *ebony*.  Ginagamit ang kahoy nito sa paggawa ng mga tungkod at mga pantira ng mga pana.

Karaniwang tanawin ang halaman na ito sa rehiyon.  Tumutubo ito sa mga sub-tropikal na mga klima at mamasa-masang tropikal na lugar.

Ginagamit ang mga dahon sa kugon at pambalot ng pagkain.  Nabawasan ang laki ng mga ligaw na mga halaman dahil sa sobrang pag-ani.  Bagaman mabilis na tumubo ang mga dahon pagkatapos anihin ngunit nagiging maliit ito.

## Mga sanggunian
* Livistona rotundifolia 
* Tropical Palms - Asian region 

Kategorya:Mga palmera
Kategorya:Arecaceae
Kaurian:Halaman
Kaurian:Punungkahoy
Pantig

Ang isang **pantig** ay isang yunit ng organisasyon para sa pagkasunod-sunod ng mga tunog ng pananalita, na tipikal na binubuo ng isang nukleong pantig (pinakamadalas na isang patinig) na may opsyunal na inisyal at huling mga palugit (tipikal na mga katinig). Kadalasang tinuturing ang mga pantig bilang mga ponolohikal na blokeng pantayo ng mga salita. Maari nilang maimpluwensiya ang ritmo ng isang wika, ang prosodiya nito, ang metrong patula nito at mga huwaran ng diin nito. Kadalasang maaring hatiin ang pananalita hanggang sa buong bilang ng mga pantig: halimbawa, ang salitang *siklab* ay binubuo ng dalawang pantig: *sik* at *lab*.

Nagsimula ang pagsusulat na papantig noong ilang daang taon bago ang mga unang titik. Ang pinakaunang naitalang mga pantig ay sa mga tableta na sinulat noong mga 2800 BC sa lungsod ng Ur sa Sumer. Tinatawag ang paglipat na ito mula piktograma sa pantig na "pinakamahalagang pagsulong sa kasaysayan ng pagsusulat".

Tinatawag na **sampantig** ang mga salitang isa lamang ang pantig (tulad ng salitang *ang* sa Tagalog). Kabilang sa mga katulad na katawagan ang **dalwampantig** para sa mga salitang may dalawang pantig, **tatlumpantig** para sa mga salitang may tatlong pantig, at **polisilabo** na maaring tumukoy sa isang salitang may higit sa tatlong pantig o kahit anumang salita na may higit sa isang pantig.

## Pagbuo ng pantig 
Sa wikang Filipino, nauuri ang pormasyon ng **pantig** sa sumusunod:
* P - (patinig), halimbawa: *u-ka*
* KP -(katinig-patinig), halimbawa: *ba-ta*
* PK -(patinig-katinig), halimbawa: *es-tan-te*
* KPK -(katinig-patinig-katinig), halimbawa: *bun-dok*
* PKK - (patinig-katinig-katinig), halimbawa: *ins-pi-ra-syon*
* KKP -(katinig-katinig-patinig), halimbawa: *pro-gra-ma*
* KKPK -(katinig-katinig-patinig-katinig), halimbawa: *plan-tsa*
* KKPKK -(katinig-katinig-patinig-katinig-katinig), halimbawa: *tsart*
* KPKK -(katinig-patinig-katinig-katinig), halimbawa: *nars*
* KKPKKK - (katinig-katinig-patinig-katinig-katinig-katinig), halimbawa: *shorts*

### Pagpapantig
Ang **pagpapantig** ay paraan ng pahahati-hati ng salita sa mga pantig.

Halimbawa:
* pag/ka/in
* lu/to
* trans/por/tas/yon
* ba/ba/e
* la/la/ki

Sa wikang Filipino uli, may mga alituntunin na sinusunod sa pagpapantig na ginawa ng Komisyon sa Wikang Filipino na napapaloob sa Ortograpiyang Pambansa. Kabilang sa mga alituntunin nito ang pagpapantig ng mga hiram na salita. Halimbawa, ang hiram na salitang "libro" mula sa wikang Kastila ay pinapantig bilang li/bro at hindi lib/ro. Taliwas ito sa unang alituntunin ng pagpapantig na "kapag may magkasunod na katinig sa loob ng isang salita, ang una ay isinasama sa sinundang patinig at ang ikalawa ay isinasama sa kasunod na pantig" tulad ng salitang "aklat" na pinapantig bilang ak/lat.

## Mga sanggunian
Kategorya:Ponolohiya
Alamat

Ang **alamat** ay isang uri ng kuwentong bayan at panitikan na nagsasalaysay ng mga pinagmulan ng mga bagay-bagay sa daigdig. Bagama't karaniwan nang sinasabi bilang "totoo" na mga kuwento, ang mga alamat ay kadalasang naglalaman ng mga supernatural, kakaiba, o napaka-imposibleng elemento.  Ang ilan sa mga pinakatanyag na alamat sa mundo ay nabubuhay bilang mga tekstong pampanitikan, tulad ng "Odisea" (Griyego: Ὀδύσσεια, Odússeia o Odísia; Ingles: Odyssey) ni Homer at mga kuwento ni Chrétien de Troyes tungkol kay King Arthur.

## Mga lahing nag-ambag sa pag-unlad ng panitikan. 
### Indones 
Nag-impluwensya sa mga alamat nating ukol sa mga anito, santo, bathala at dakilang lumikha.

### Malay 
Nagdala ng "alifbata" o alibata na isang uri ng paraan nang-pagsusulat,dahil dito na isatitik ang mga panitikan sa mga kawayan,dahon,balat ng puno at sa mga bato.

### Tsino, Indiano, Arabe at Persyano 
Nag dala ng papel at mga kulturang nakapag ambag sa pag-unlad pa ng ating panitikan.

## Sanggunian 
* Tingnan ang kahulugan ng alamat
* Tingnan ang mga halimbawa ng mga alamat

  

Kategorya:Alamat
Astana

Ang **Astana** (Kazakh and ), ay ang kabisera ng Kazakhstan. Matatagpuan ito sa mga pampang ng Ilog Ishim sa hilagang bahagi ng bansa, sa loob ng Rehiyon ng Akmola, bagamat hiwalay sa rehiyon ang pamamahala na may natatanging katayuan. Ang opisyal na pagtataya ng populasyon noong 2017 ay 1,029,556 katao sa loob ng mga hangganan ng lungsod, kaya ito ang pangalawang pinakamalaking lungsod sa Kazakhstan, kasunod ng Almaty na kabisera ng bansa mula 1991 hanggang 1997.

Ang makabagong Astana ay isang planadong lungsod, tulad ng ibang mga nakaplanong kabisera. Kasunod ng pagiging kabisera nito, lubhang nabago ang hugis ng Astana. Ang panlahat na plano ng Astana ay idinisenyo ng arkitektong Hapones na si Kisho Kurokawa. Mayroon ding malawakang mga sistema ng pangangalagang pangkalusugan, isports, at edukasyon ang lungsod ng Astana.

## Etimolohiya
Itinatag noong 1830 bilang pamayanan ng **Akmoly** o **Akmolinsky prikaz** (), naglingkod ito bilang isang pantanggulang muog para sa mga Siberyanong Cossack. Noong 1832 binigyan ito ng katayuang pambayan at pinangalanang **Akmolinsk** (). Noong Marso 20, 1961 binago ito sa **Tselinograd** () upang itanda ang ebolusyon ng lungsod bilang sentrong pampangasiwaan at pangkalinangan ng *Virgin Lands Campaign*. Ito ay pinangalanang **Akmola** (o **Aqmola**) noong 1992. Ito ay binagong bersiyon ng unang pangalan nito na nagngangahulugang "puting puntod". Noong Dosyembre 10, 1997 pinalitan ng Akmola ang Almaty bilang kabisera ng Kazakhstan. Noong Mayo 6, 1998 binago ang pangalan nito sa **Astana**, na nagngangahulugang "kabiserang lungsod" sa wikang Kazakh.

Noong Marso 20, 2019, ipinanukala ni Pangulong Kassym-Jomart Tokayev ang pagbabago ng pangalan ng Astana sa **Nur-Sultan**, bilang karangalan sa naunang pangulo at matagal nang namumunong pinuno ng Kazakhstan na si Nursultan Nazarbayev na bumaba sa puwesto isang araw ang nakararaan. Bagamat tinutulan ng mga mamamayan ang panukala, agad na sinang-ayunan ng Parlamento ang pagbabago ng pangalan, at opisyal na naging Nur-Sultan ang pangalan ng kabiserang lungsod sa isang kautusang inilathala noong Marso 23 sa taong iyon.

## Demograpiya
### Populasyon
Magmula noong Setyembre 2017, ang populasyon ng Astana ay 1,029,556 katao; over double the 2002 population of 493,000.

Ang komposisyong etniko ng lungsod magmula noong Setyembre 4, 2014 ay:
* Kazakh: 65.2%
* Ruso: 23.8%
* Ukrainian: 2.9%
* Tatar: 1.7%
* Alemang Kazakh: 1.5%
* Iba pa: 4.9%

### Kalakhang pook
Ang kalakhang pook na nakasentro sa Astana ay kinabibilangan ng Distrito ng Arshaly, Distrito ng Shortandy, Distrito ng Tselinograd, at bahagi ng Distrito ng Akkol sa Rehiyon ng Akmola. Ang pook ay tinitirhan ng 1.2 milyong katao.

## Mga kapatid na lungsod
Napapanatili ng Astana ang opisyal na mga kapatiran sa 18 lungsod.

## Talababa
## Mga sanggunian
## Mga karagdagang babasahin
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Mga panlabas na link
* 
* Official website of the BIE
* Expo 2017 Astana-Kazakhstan 

Kategorya:Kabisera sa Asya
Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Kazakhstan
Talambuhay

Ang **talambuhay** (mula sa pinagsamang mga salitang "tala" at "buhay" na may diwang "tala ng buhay") o **biyograpiya** ay isang anyo ng panitikan na nagsasaad ng kasaysayan ng buhay ng isang tao hango sa mga tunay na tala, pangyayari, at impormasyon.

## Mga uri ng talambuhay 
#### Uri ng talambuhay ayon sa paksa at may-akda 
# Talambuhay na pang-iba- isang paglalahad ng mga kaganapan sa buhay ng isang tao na isinulat ng ibang tao.
# Talambuhay na Pansarili- isang paglalahad tungkol sa buhay ng isang tao na siya mismo ang may akda.
# Talambuhay Pangkayo- isang paglalahad tungkol sa buhay ng isang tao na naging sikat sa isang bansa, lalawigan, bayan, o kahit sa isang maliit na pamayanan o grupo ng mga tao dahil sa angking galing ng mga ito.

#### Uri ng talambuhay ayon sa nilalaman 
# Talambuhay na Karaniwan- isang paglalahad tungkol sa buhay ng isang tao mula pagsilang hanggang sa kanyang pagkamatay. Kasama rito ang detalye tulad ng kanyang mga magulang, mga kapatid, kapanganakan, pag-aaral, karangalang natamo, mga naging tungkulin, mga nagawa, at iba pang mahahalagang bagay tungkol sa kanya.
# Talambuhay na Di-Karaniwan o Palahad- hindi gaanong sapat dito ang mahahalagang detalye tungkol sa buhay ng tao maliban kung ito’y may kaugnayan sa simulain ng paksa. Sa halip ay binibigyang-pansin dito ang mga layunin, adhikain, simulain, paninindigan ng isang tao, at kung paano nauugnay ang isang tao sa kanyang tagumpay o kabiguan.....

Kategorya:Talambuhay
Batis

[thumb|250px|[Sapa (isang maliit na batis) ng Butchers, Omeo, Victoria, Australya.]]
Ang **batis** ay isang anyong tubig na may patuloy na agos sa pinanggagalingan nito. Mayroon itong tubig sa ibabaw na dumadaloy sa ilalim nito at sa mga pampang ng isang kanal. Karaniwan nang malinis at malamig ang tubig sa batis na madalas matatagpuan sa gitna ng mga kakahuyan sa gubat. Pumapalibot ang batis sa pakilos ng ibabaw at tubig-bukal na tumutugon sa pagpigil pang-heolohiya, pang-heomorpolohiya, pang-hidrolohiya at biotiko..

Depende sa lokasyon nito o sa ilang mga katangian, maaring tukuyin ang batis sa iba't ibang pangalang lokal o pang-rehiyon. Maaring tawaging ilog ang mga mahaba at malaking batis.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga anyong tubig
Labanan ng Marathon

Ang **Labanan sa Marathon** ay isa sa napakakilalang pakikipagtunggali ng mga militar sa kasaysayan. Ito rin ang masasabing labanan na kauna-unahang naitala sa listahan ng pakikipaglaban (earliest recorded battle). Ang kanilang tagumpay na natamo laban sa mga Persyanong mananakop ay nagbigay sa Ciudad ng Greek ng lakas ng loob at abilidad na ipagtanggol ang kanilang mga sarili at paniniwalang sila ay hindi basta basta at handang ipaglaban ang kanilang patuloy na kabuhayan at pamamalagi. Samakatuwid ang labanang ito ay sinang-ayunan na isang pangyayaring nakatulong sa pagsulong ng European culture.

Noong Setyembre 490 BC halos 600 na sasakyang pangdagat ng Persyan, naglalaman ng isang malakas na puwersa ng mga tauhan na inihanda para sa pakikipaglaban na binubuo ng higit kumulang sa 20,000 inpantri at kabelyero sa lupain palang ng Greek sa bandang Norte ng Athens. Ang kanilang misyon ay sirain at wasakin ang estado ng Greek dahil sa pagsuporta ng mga ito sa "Ionian" na nag-alsa laban sa pamunuan ng Persyan.

Kategorya:Kasaysayan
Kategorya:Gresya
Globe Telecom

Ang **Globe Telecommunications Inc**, (o mas kilala bilang **Globe**), ay isang kilalang broadband server at internet service provider. Ito ay isa sa mga kilalang kompanya ng telekomunikasyon sa Pilipinas.

## Bilis
* 100 MBPs
** 3.35

## Websayt
*Opisyal na websayt ng Globe Telecom  
*Opisyal na websayt ng TM 

## Sanggunian
Kategorya:Mga kompanya sa Pilipinas
Kategorya:Telekomunikasyong kompanya sa Pilipinas
Dichlorodifluoromethane

Ang **dichlorodifluoromethane** (**R-12**), na binebenta sa ilalim ng pangalang **Freon-12**, ay isang chlorofluorocarbon halomethane, kilala bilang CFC, na ginagamit bilang pampalamig (*refrigerant*) at pampatulak ng mga tilamsik-*aerosol*. Pinatigil ang produksiyon nito noong 1995 dahil sa pagkabalisa tungkol sa pagkasira ng patong ng *ozone* sa atmospera.

## Ang Gumawa 
Si Thomas Midgley, Jr. (18 Mayo 1889 – 2 Nobyembre 1944), ay isang Amerikanong inhinyerong mekanikal na naging kimiko. Nilikha niya ang aditibo na tinggang tetra-ethyl (TEL) para sa gasolina at mga *chlorofluorocarbon* (CFCs), na may sandaang patente.

## Ang Pagkadiskubre 
Noong 1930, inutusan ng General Motors si Midgley na lumikha ng isang 'di-malason at ligtas na pampalamig para magamit sa mga bahay-bahayan. Ang dichlorodifluoromethane, isang klorinadong fluorokarbon (CFC), o Freon ang ipinangalan niya dito. Ang mga CFC ay pinalitan ang mga malason na pampalamig na ginagamit ng unang panahon katulad sa palamigan. Ang mga CFC ay ginamit rin para sa mga pampatulak sa *aerosol* na latang pantilamsik, mga *metered dose inhalers* (asthma inhalers), atbp. Binigyan siya ng Medalyang Perkins noong 1937 para sa kanyang mga ginawa.

## Talababa
## Mga kawing panlabas
* NOAA/ESRL CFC-12 global measurements
* 
* Overview of Freon-12 and some of its environmental problems
* MSDS at Oxford University 
* Thermochemistry data at chemnet.ru
* [IR absorption spectra](http://www.nist.gov/kinetics/spectra/ir_spectra/CF2Cl2%20(CFC-12)1.pdf) 

## Larawan

Image:AYool CFC-12 history.png       | Time-series of atmospheric concentrations of CFC-12 (Walker *et al.*, 2000)
File:GLODAP sea-surf CFC12 AYool.png | "Present day" (1990s) sea surface CFC-12 concentration
File:GLODAP invt CFC12 AYool.png     | "Present day" (1990s) CFC-12 oceanic vertical inventory

Kategorya:Mga kompuwestong kimikal
Kabundukan ng Cordillera

na sumasakop sa halos lahat ng Kabundukan ng Cordillera.]]

The **Kabundukan ng Cordillera** ay isang malawak na bulubundukin sa gitnang hilaga ng pulo ng Luzon, sa Pilipinas. Matatagpuan dito ang mga lalawigan ng Benguet, Abra, Kalinga, Apayao, Mountain Province, Ifugao, at ang Lungsod ng Baguio, na nasa lalawigan ng Benguet. Noong panahon ng pananakop ng mga Kastila, ang buong kabundukan ay tinatawag na *Nueva Provincia* (Bagong Lalawigan).

### Mga Pambansang Liwasan
* Balbalasang-Balbalan National Park
* Cassamata Hill National Park
* Mount Data National Park
* Mount Pulag National Park
* Northern Luzon Heroes Hill National Park

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga bundok sa Luzon
Kategorya:Mga bundok sa Pilipinas
Ilog Agno

Ang **Ilog ng Agno** ay isang ilog ng Pilipinas na matatagpuan sa lalawigan ng Pangasinan. Ito ang ikalimang pinakamalaking ilog sa Pilipinas na may kabuuang sukat na 5,952&nbsp;km². Nagmumula ito sa Bulubundukin ng Cordillera at umaagos patungong Dagat Timog Tsina. May haba itong 206&nbsp;km.

## Mga sanggunian
## Mga kawing na panlabas
*Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration
*Institute of Philippine Culture's Case Study of San Roque Multipurpose Project 
*International Rivers

Agno
René Descartes

Si **René Descartes** (31 Marso 1596 - 11 Pebrero 1650), ay isang maimpluwensiyang Pranses na pilosopo, matematiko, siyentipiko at manunulat. Siya ang itinuturing na "Ama ng Makabagong Pilosopiya" at "Ama ng Makabagong Matematika".

Batay sa kanyang mga isinulat, sinabi ni Descartes na hindi pwede ang isang tao na basta-basta payagan ang kahit anong bagay na sinasabi sa kanya hangga't nakikita niya ang pinakang-katotohanan (*absolute truth*). 

Inimbento rin niya ang heometriyang analitiko kung saan ginagamitan ito ng alhebra para magbigay solusyon sa mga problema sa larangan ng heometriya.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pilosopo mula sa Pransiya
Kategorya:Mga matematiko mula sa Pransiya
Kategorya:Mga siyentipiko mula sa Pransiya
Kategorya:Mga manunulat mula sa Pransiya
Bulkang Kanlaon

thumb|Bundok Kanlaon sa Binitin, Murcia, Negros Occidental
Ang **Bulkang Kanlaon** (; ; ; ), na binabaybay din bilang **Kanla-on** o **Canlaon**, ay isang bulkang masigla na nasa pulo ng Negros sa gitnang Pilipinas. Nakasaklang ang istratobulkang ito sa mga lalawigan ng Negros Occidental at Negros Oriental, na tinatayang  sa timog-silangan ng Lungsod ng Bacolod, ang kabisera at pinakamataong lungsod sa Negros Occidental.

Ang bulkan ay isang paboritong pook ng mga mamumundok at pangunahing lugar ng **Likas na Liwasan ng Bundok Kanlaon** (*Mt. Kanlaon Natural Park*), isang pambansang liwasan na unang inilunsad noong 8 Agosto 1934. Isa ito sa masisiglang mga bulkan ng Pilipinas at kabahagi ng sinturong ng apoy sa Pasipiko.

## Mitolohiya at alamat ng Bulkang Kanlaon
Si **Laon** (na ang ibig sabihin ay “ang sinauna”), kilala rin bilang **Kanlaon** o ang demonyong **Lalahon**, ay isang makapangyarihang diwata mula sa Bulkang Kanlaon sa isla ng Negros. Minsan siyang kinikilalang diyos ng apoy at ani, ngunit sa ibang kwento, isa siyang mapanirang demonyo. Maari siyang magbigay ng masaganang ani o magdulot ng kapinsalaan, gaya ng salot ng balang o pagputok ng bulkan. Sa mga alamat, si Laon ay minsang inilalarawan bilang lalaki, minsan naman bilang babae.   

## Pamana sa Astroheolohiya 
[thumb|Isang larawan ng [Kanlaon Patera sa Io, na kinuha mula sa kalawakan.]]
Noong Abril 10 2023, isang aktibong bulkan sa Io, ang pangatlong pinakamalaking buwan ng planeta Hupiter, ay pinangalanang Kanlaon Patera ng Pandaigdigang Unyong Astronomiko (IAU sa Ingles), alinsunod sa patakaran na ang mga bulkan sa Io ay dapat pangalanan ayon sa mga diyos at diyosa sa mitolohiya na kaugnay ng apoy, mga bulkan, araw, kidlat, o pagpapanday.  Noong panahon bago ang kolonisasyon, pinaniniwalaang naninirahan ang diyosa Kan-Laon sa tuktok ng Bundok Kanlaon, kaya siya ay iniuugnay sa mga bulkan.

## Mga sanggunian
## Mga kawing na panlabas
* Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PHIVOLCS), pahina ng Bulkang Kanlaon 
* 

Kategorya:Mga istratobulkan
Kategorya:Mga bulkan sa Negros
Kategorya:Mga bulkan sa Pilipinas
Kategorya:Mga masisiglang bulkan
Kategorya:Negros Oriental
Kategorya:Mga lawa na bunganga ng bulkan
Amaterasu

Si **Amaterasu Ōmikami** (), o **Amaterasu** sa maikli, kilala rin bilang **Ōhirume no Muchi no Kami** (), ay ang diyosa ng araw sa mitolohiyang Hapones. Madalas itinuturing bilang ang pinakamahalagang diyosa (*kami*) ng panteong Shinto,  inilalarawan din siya sa mga pinakaunang tekstong pampanitikan ng Hapon, ang  () at ang  (720 PK), bilang pinuno (o isa sa mga pinuno) ng makalangit na dako, Takamagahara, at ang mitikong ninuno ng Bahay Imperyal ng Hapon dahil sa kanyang apo, Ninigi. Kasama ang mga kapatid niya, ang diyos ng buwan, Tsukuyomi, at ang mapusok na diyos ng bagyo, Susanoo, itinuturing siya bilang isa sa mga "Tatlong Mahahalagang Anak" (, ), ang tatlong pinakaimportanteng anak ng diyos ng paglikha, Izanagi.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mitolohiyang Hapones
Pagtaas ng Watawat sa Iwo Jima

[thumb|right|250px|Ang [USMC War Memorial sa Washington, D.C. kung saan ito ay nakabatay sa larawang *Pagtaas ng Watawat sa Iwo Jima*.]]

Ang ***Pagtaas ng Watawat sa Iwo Jima*** (Ingles: *Raising the Flag on Iwo Jima*) ay isang makasaysayang larawan na kinuha noong Pebrero 23, 1945 ni Joe Rosenthal. Inilalarawan nito ang limang Kawal na Hukbong Pandagat ng Estados Unidos at ng isang taong-hukbo ng Hukbong Dagat ng Estados Unidos na nagtataas ng watawat ng Estados Unidos sa tuktok ng Bundok Suribachi noong panahon ng Labanan sa Iwo Jima sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. 

Sobrang naging kilala ang larawan, kung saan ito ay inilimbag muli sa libu-libong publikasyon. Mamaya, ito ay naging unang larawan na nanalo ng Gantimpalang Pulitzer para sa Potograpiya sa magkaparehong taon ng paglimbag nito, at sa wakas ay nakilala bilang isa sa mga pinakamahalaga at pinakakilalang larawan ng digmaan, at posibleng ito ay naging larawang pinakasinipi sa lahat ng panahon. 

Sa anim na taong nakalarawan sa larawan, tatlo (Franklin Sousley, Harlon Block, ay Michael Strank) ay nasawi sa labanan; ang mga tatlong nabuhay (John Bradley, Rene Gagnon, at Ira Hayes) ay naging kilala sa paglimbag ng larawan. Mamayang ginamit ni Felix de Weldon ang larawan upang iliok ang USMC War Memorial, na nakapuwesto sa tabi ng Pambansang Libingan ng Arlington sa labas ng Washington, D.C.

## Mga sanggunian 
## Silipin din 
* Ikalawang Digmaang Pandaigdig
* Labanan sa Iwo Jima

Kaurian:Ikalawang Digmaang Pandaigdig