Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision

Ang **Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision** (Pranses: *Concours Eurovision de la Chanson*; Ingles: *Eurovision Song Contest*) ay isang paligsahan sa pag-aawit na taunang inoorganisa ng European Broadcasting Union (EBU) sa mga miyembro nito simula 1956. Bawat bansa ay nagsusumite ng isang orihinal na awitin na kakatawan sa kani-kanilang mga bansa na tatanghalin at ipapalabas ng live sa pamamagitan ng mga network ng Eurovision at Euroradio, at magboboto para sa awit na gusto nila na galing sa ibang bansa upang makapili ng kampeon.

Ang paligsahan ay inspirasyon at ibinatay sa Sanremo Music Festival ng Italya, na ginaganap sa Riviera ng Italya mula 1951. Mula 1956, taunan nang ginaganap ang Eurovision (maliban sa 2020 dahil sa pandemya ng COVID-19), kaya naman ito ang pinakamatagal na internasyonal na kompetisyon sa musika sa telebisyon at isa sa pinakamatagal na programa sa telebisyon sa buong mundo.

Tradisyonal na ginaganap sa bansang nanalo sa kompetisyon sa nakaraang edisyon, ang paligsahan ay nagbibigay ng pagkakataon upang i-promote ang bansang punong-abala at lungsod bilang isang destinasyon ng turista. Ilan sa mga pinakamabentang artista ng musika sa mundo ay nakipagkumpitensya na sa mga nakaraang edisyon, kabilang ang ABBA, Céline Dion, Julio Iglesias, Cliff Richard, at Olivia Newton-John; ilan sa mga pinakamabentang single sa mundo ang nakatanggap ng kanilang unang internasyonal na pagtatanghal sa entablado ng Eurovision.

Bagama't sumikat ang paligsahan sa mga manonood sa mga bansang kalahok at hindi kalahok, ang patimpalak ay naging paksa rin ng kritisismo dahil sa kalidad ng sining nito, pati na rin ang isang pinaghihinalaang aspetong pampulitika sa kaganapan. May mga alalahanin na ibinalita tungkol sa mga pagkakaibigang pampulitika at mga tunggalian sa pagitan ng mga bansa na maaaring makaapekto sa mga resulta. Kabilang sa mga kontrobersyal na kaganapan ang pag-atras ng mga kalahok na brodkaster sa huling yugto, sensura ng mga brodkaster sa mga segment ng pagsasahimpapawid, diskwalipikasyon ng mga kalahok, pati na rin ang mga kaganapang pampulitika na nakakaapekto sa pakikilahok. Ang paligsahan ay binatikos din dahil sa labis na pagdami ng mga detalyadong palabas sa entablado kapalit ng merito sa sining.

Nakakuha ng katanyagan ang Eurovision dahil sa camp appeal nito, ang saklaw ng musika nito na may iba't ibang estilo ng etniko at internasyonal na kultura, pati na rin ang paglitaw nito bilang bahagi ng kulturang LGBTQ, na nagresulta sa isang malaki at aktibong fanbase at impluwensya sa kulturang popular. Ang kasikatan ng paligsahan ay humantong sa paglikha ng ilang katulad na mga kaganapan, na inorganisa man ng EBU o nilikha ng mga panlabas na organisasyon; ilang mga espesyal na kaganapan ang inorganisa ng EBU upang ipagdiwang ang mga piling anibersaryo o bilang kapalit dahil sa pagkansela.

## Pormat 
Ang mga orihinal na kanta na kumakatawan sa mga kalahok na bansa ay itinatanghal sa isang live na programa sa telebisyon na ipinalalabas sa pamamagitan ng mga network ng Eurovision at Euroradio nang sabay-sabay sa lahat ng mga bansa. Ang isang "bansa" bilang isang kalahok ay kinakatawan ng isang brodkaster sa telebisyon mula sa bansang iyon, isang miyembro ng EBU, at kadalasan ay ang pambansang organisasyon ng pampublikong pagsasahimpapawid ng bansang iyon. Ang programa ay inoorganisa ng isa sa mga kalahok na brodkaster at ipinapalabas mula sa isang awditoryum sa napiling lungsod na magiging punong-abala. Simula noong 2008, ang bawat paligsahan ay karaniwang binubuo ng tatlong live na palabas sa telebisyon na ginaganap sa loob ng isang linggo: dalawang semi-finals ang ginaganap tuwing Martes at Huwebes, na sinusundan ng isang finals tuwing Sabado. Lahat ng kalahok na bansa ay lumalaban sa isa sa dalawang semi-finals, maliban sa bansang punong-abala ng paligsahan sa taong iyon at sa "Big Five"—ang mga bansa ng mga brodkaster na may pinakamalaking ambag sa pananalapi ng paligsahan: Alemanya, Espanya, Italya, Pransiya, at United Kingdom. Ang mga natitirang bansa ay hinahati sa dalawang semi-finals, at ang 10 kalahok na may pinakamataas na iskor sa bawat isa ay kwalipikado upang makagawa ng 26 na kalahok na lalaban sa finals. Simula nang ipakilala ang semi-final round noong 2004, ang mga bansang Luxembourg at Ukranya na lamang ang mga bansang wala sa "Big Five" na nakapasok sa finals ng bawat patimpalak na kanilang sinalihan. 

Ang bawat kalahok na brodkaster ay may sariling pagpapasya sa prosesong maaaring gamitin nito upang pumili ng kanilang kalahok para sa paligsahan. Ang mga karaniwang pamamaraan kung saan pinipili ang mga kalahok ay kinabibilangan ng isang pambansang final na ipapalabas sa telebisyon gamit ang isang hurado at/o boto ng publiko; isang panloob na pagpili ng isang komite na hinirang ng brodkaster; at isang halo-halong format kung saan ang ilang mga desisyon ay ginagawa sa loob at ang publiko ay nakikibahagi sa iba. Kabilang sa mga pinakamatagumpay na pambasang final sa telebisyon ay ang Melodifestivalen sa Sweden, na unang itinatag noong 1959 at ngayon ay isa sa mga pinakapinapanood na palabas sa telebisyon sa bansa bawat taon.

Ang bawat palabas ay karaniwang nagsisimula sa isang pambungad na palabas na binubuo ng musika at/o sayaw ng mga inimbitahan na artista, na nag-aambag sa isang natatanging tema at pagkakakilanlan na nilikha para sa kaganapan ng taong iyon; mula noong 2013, ang pagbubukas ng pangwakas na bahagi ng paligsahan ay kinabibilangan ng isang "Parada ng Watawat", kung saan ang mga kalahok na artista ay papasok sa entablado sa likod ng watawat ng kanilang bansa sa katulad na paraan ng prusisyon ng mga kalahok na atleta sa seremonya ng pagbubukas ng Palarong Olimpiko. Ang mga manonood ay sasalubungin ng isa o higit pang mga presenter na magbibigay ng mahahalagang update sa panahon ng palabas, magsasagawa ng mga panayam sa mga kalahok na palabas mula sa green room, at gagabay sa proseso ng pagboto sa Ingles at Pranses. Ang mga kalahok sa kompetisyon ay magkakasunod na magtatanghal, at pagkatapos maitanghal ang lahat ng kanta, ang mga manonood ay inaanyayahang bumoto para sa kanilang mga paboritong pagtatanghal—maliban sa pagtatanghal ng kanilang sariling bansa—sa pamamagitan ng telepono, SMS, at ng opisyal na Eurovision app. Ang boto ng publiko ay binubuo ng 50% ng pinal na resulta kasama ang mga pananaw ng hurado na binubuo ng mga propesyonal sa industriya ng musika mula sa bawat bansa. Isang interval act ang palaging itinatampok sa panahong ito ng botohan, na sa ilang pagkakataon ay kinabibilangan ng isang kilalang personalidad mula sa bansang punong-abala o isang kinikilalang pigura sa buong mundo.

Ang mga resulta ng botohan ay iaanunsyo pagkatapos; sa semi-finals, ang 10 bansang may pinakamataas na ranggo ay iaanunsyo sa isang random na pagkakasunud-sunod, kung saan ang buong resulta ay hindi isisiwalat hanggang pagkatapos ng finals. Sa finals, tatawag ang mga presenter ng isang kinatawan na tagapagsalita para sa bawat bansa na siyang mag-aanunsyo ng mga puntos ng kanilang hurado, habang ang mga resulta ng boto ng publiko ay iaanunsyo pagkatapos ng mga presenter. Sa mga nakaraang taon, naging tradisyon na ang unang bansang mag-aanunsyo ng puntos ng hurado ay ang dating host, samantalang ang huling bansa ang kasalukuyang host. Ang mga kwalipikadong kalahok sa semi-finals, at ang nanalong delegasyon sa finals ay inaanyayahan pabalik sa entablado; sa finals, isang tropeo ang iginagawad sa mga nanalong performer at manunulat ng kanta ng nagwagi noong nakaraang taon, na susundan ng pag-uulit ng nanalong kanta. Ang buong resulta ng kompetisyon, kabilang ang detalyadong resulta ng hurado at boto ng publiko, ay inilalabas online ilang sandali pagkatapos ng finals, at ang kalahok na tagapagbalita ng nanalong lahok ay tradisyonal na binibigyan ng karangalan na mag-organisa ng kaganapan sa susunod na taon.

## Kasaysayan 
## Mga bansang kasapi 
thumb|right

Ang mga aktibong miyembro (kumpara sa mga associate member) ng European Broadcasting Union (EBU) ay karapat-dapat na lumahok; ang mga aktibong miyembro ay ang mga matatagpuan sa mga estadong nasa loob ng European Broadcasting Area (EBA), o mga estadong miyembro ng Council of Europe. Kabilang sa mga aktibong miyembro ang mga organisasyon ng media na ang mga broadcast ay kadalasang iniaalok sa hindi bababa sa 98% ng mga kabahayan sa kanilang sariling bansa na may kakayahang tumanggap ng mga naturang transmisyon. Ang mga associate member broadcaster ay maaaring karapat-dapat na makipagkumpitensya, depende sa pag-apruba ng reference group ng paligsahan.

Ang EBA ay binibigyang kahulugan ng International Telecommunication Union bilang sumasaklaw sa heograpikal na lugar sa pagitan ng hangganan ng ITU Region 1 sa kanluran, ang meridian 40° East ng Greenwich sa silangan, at parallel 30° North sa timog. Kasama rin sa EBA ang Armenya, Aserbayan, Heorhiya, at ang mga bahagi ng Iraq, Jordan, Siria, Turkiya, at Ukranya na nasa labas ng mga limitasyong ito.

Ang Australya ang naging unang bansang walang brodkaster na aktibong miyembro ng EBU na sumali sa kompetisyon, kasunod ng imbitasyon ng reference group ng paligsahan sa associate member na Special Broadcasting Service (SBS) bago ang ika-60 edisyon ng paligsahan noong 2015. Sa simula ay inanunsyo bilang isang "one-off" para sa edisyon ng anibersaryo, ang SBS ay inimbitahan muli nang sumunod na taon at kalaunan ay lumahok bawat taon mula noon. Ang Australya rin ang tanging bansa mula sa labas ng EBA na lumahok.

Ang mga miyembro ng EBU na nagnanais na lumahok ay dapat tumupad sa mga kundisyon na nakasaad sa mga patakaran ng paligsahan, na ang isang hiwalay na kopya ay binabago taun-taon. Hanggang 44 na bansa ang maaaring lumahok sa anumang isang paligsahan. Dapat na nabayaran na ng mga brodkaster ang EBU ng bayad sa paglahok bago ang itinakdang deadline sa mga patakaran para sa taon kung kailan nila nais lumahok; ang bayad na ito ay iba para sa bawat bansa batay sa laki at bilang ng manonood nito.

Sumali sa kompetisyon kahit isang beses ang mga brodkaster mula sa limampu't dalawang bansa. Ang mga bansang ito ay nakalista rito kasama ng taon kung kailan sila unang lumabas:

### Mga istatistika ayon sa bansa 
### Mga potensyal na kalahok
#### Kasalukuyang miyembro ng EBU
Sa taong 2025, ang mga sumusunod na brodkaster ay hindi pa lumahok sa paligsahan, kahit na maaari silang sumali bilang kasalukuyang miyembro ng EBU:

Noong 1977, ang dating brodkaster ng Tunisia na ERTT ay nakatakdang lumahok at magtanghal sa ika-4 na posisyon sa paligsahan, ngunit kalaunan ay umatras nang walang ibinigay na dahilan.

Noong 2005, ang brodkaster ng Lebanon na Télé Liban ay nakatakdang lumahok sa semi-final sa pamamagitan ng kantang "Quand tout s'enfuit" ni Aline Lahoud. Gayunpaman, umatras ang bansa noong Marso 2005 dahil sa batas ng Lebanon na naghihigpit sa pagpapalabas ng mga programa sa television na may nilalamang Israeli, kung saan nakatakda ring lumahok ang Israel sa semi-final. Kasunod ng tatlong-taong pagbabawal sa paligsahang dulot ng huling pag-atras, hindi na muling sumubok ang Télé Liban na sumali mula noon.

#### Iba pang mga bansa
## Pakikilahok ng mga Pilipino
Unang ipinalabas ang Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa telebisyon sa Pilipinas noong 1972. Simula 2017, live na na-stream ang paligsahan sa buong mundo (kabilang ang Pilipinas) sa pamamagitan ng YouTube.

Ang mga mang-aawit na ito na lumahok sa paligsahan ay may lahing Pilipino:
*  **Vincent Bueno** − dapat na kakatawan para sa Austria noong 2020 sa pamamagitan ng kantang "Alive" bago pa na-kansela ang kompetisyon. Kinatawan pa rin niya ang Austria sa sumunod na taon sa pamamagitan ng kantang "Amen", ngunit hindi ito nakapasok sa finals (anak siya ng mga imigrante na Pilipino at Ilokano).
*  **Montaigne** − dapat na kakatawan para sa Australya noong 2020 sa pamamagitan ng kantang "Don't Break Me" bago pa na-kansela ang kompetisyon. Kinatawan pa rin niya ang Austria sa sumunod na taon sa pamamagitan ng kantang "Technicolour", ngunit hindi ito nakapasok sa finals (siya ay may halong lahing Pilipino).
*  **Sheldon Riley** − kumatawan sa Australya noong 2022 sa pamamagitan ng kantang "Not the Same". Nakapasok siya sa finals, kung saan nakatapos siya sa ika-15 na puwesto na may 125 puntos (anak siya ng Pilipino na ama).
*  **JJ** − kumatawan sa Austria noong 2025 sa pamamagitan ng kantang "Wasted Love". Nakapasok siya sa finals, kung saan nanalo siya sa kompetisyon na may 436 puntos (anak siya ng Pilipino na ina).

## Mga nota
## Sanggunian 
## Kawing na panlabas 
* : Websayt ng Eurovision
* : Websayt ng Eurovision sa wikang Turko 

Kategorya:Patimpalak sa pag-awit
Kategorya:Europa
Kategorya:Music festival