Namayan

Ang **Namayan** ( Baybayin : Pre-Kudlit: o ( *Sapa* ), Post-Kudlit: ), tinatawag ding **Sapa**, at kung minsan ay **Lamayan**, ay isang malayang bayan sa pampang ng Ilog Pasig sa Pilipinas. Ito ay pinaniniwalaang naging pinaka-maunlad noong mga ika-11 hanggang ika-14 dantaon, bagaman ito ay patuloy na pinaninirahan hanggang sa pagdating ng mga kolonisador ng Europa noong dekada 1570.

Binuo ng isang kompederasyon ng mga barangay,  ito ay isa sa ilang mga bayan sa Ilog Pasig bago ang kolonisasyon ng mga Espanyol sa Pilipinas, kasama ng Tondo, Maynila, at Cainta .

Ang mga natuklasang arkeolohiko sa Santa Ana ay nakahanap ng pinakamatandang ebidensya ng patuloy na paninirahan sa pagitan ng mga pamahalaan ng Ilog Pasig, mga artepakto na matatagpuan sa loob ng mga makasaysayang lugar ng Maynila at Tondo. Sinabi ni De Huerta na "kinuha ng bayang ito ang pangalan nito mula sa titular na santo at ang pagdagdag ng *Sapa* dahil naitatag ito sa isang lugar kaagad sa isang estero o ilog na dumadaloy mula sa Ilog Pasig, na tinawag ng mga katutubo na *Sapa* at ang pangalan ng bayan. mismo."

Sa halip na ang Sapa site, ang mga lokal na tradisyon ay nagsasabi na ang isang lugar na tinatawag na *Lamayan* (Tagalog at Kapampangan para sa "lugar kung saan ginanap ang isang wake "), sa pampang ng Pasig mismo. Sinasabing ito ang lugar ng sinaunang kabisera kung saan dating namuno sina Lakantagkan at Buwan. Ito ay nakikilala pa rin hanggang ngayon dahil ang modernong kalye ay nagtataglay pa rin ng pangalan nito.

* Namayan (Ang kabisera ni Lakantagkan; na ngayong tinatawagang Namayan, Mandaluyong)
* Meysapan (Taguig, Kalakhang Maynila)
* Calatondongan
* Dongos
* Dibag
* Pinacauasan
* Yamagtogon
* Dilao (Paco, Maynila)
* Pandacan, Maynila
* Quiapo, Maynila
* Sampaloc, Maynila
* San Miguel, Maynila

Apat na pamayanan ang magkahiwalay na mga lungsod sa loob at paligid ng Metro Manila :
 * San Juan del Monte (Ngayon ay San Juan, Kalakhang Maynila)

* San Felipe Neri (Ngayon ay Mandaluyong)
* San Pedro Macati (Ngayon ay Makati )
* Taytay, Rizal

Ipinahihiwatig ng mga talaan ng administrismo na pulitikal ng Kastila na Maynila na ang mga pamayanang ito na binanggit bilang mga lupain ng Namayan ay naitala noong 1578 bilang mga bahagi at *pagbisita* (satellite settlements) ng Sta. Ana de Sapa.

## Mga aktibidad sa ekonomiya 
thumb|200x200px| Isang koleksyon ng mga Piloncitos.
Inilalarawan ni Huerta ang sinang una na pamayanan sa Santa Ana bilang isang barrio ng pangingisda na may iba pang industriya kabilang ang pagkakarpintero, pagmamason, pagbuburda ng piña (tela ng pinya), *tinapá*, tabako, ladrilyo, asukal at tinapay.

Malaki ang kaibahan nito sa mga gawaing pang-ekonomiya ng magkasabay na pulitika ng Tondo at Maynila, na nagmonopolyo sa pagdagsa ng mga kalakal na nagmumula sa China, at nagmonopoliya sa muling pagbebenta ng parehong mga kalakal ng China sa iba pang mga daungan sa kapuluan, ayon sa pagkakabanggit.

Ang mga Namayan, tulad ng Tondo, ay gumamit ng Piloncitos, maliliit na gintong ingot na kasing laki ng butil ng mais—at tumitimbang mula 0.09 hanggang 2.65 gramo. Ang malalaking Piloncitos na tumitimbang ng 2.65 gramo ay tinatayang ang bigat ng isang masa. Ang mga Piloncitos ay nahukay mula sa Mandaluyong, Bataan at sa pampang ng Ilog Pasig.

Maliban sa Piloncitos, gumamit din ang mga Namayan ng mga gintong singsing, o mga singsing na tulad ng gintong singsing, na halos kapareho ng mga unang barya na naimbento sa Kaharian ng Lydia sa kasalukuyang Turkey. Ang mga barter ring ay ipinakalat sa Pilipinas hanggang sa ika-16 na siglo.

## Mga pinuno 
Itinala din ni Fray Huerta ang talaangkanan ng naghaharing pamilya ni Namayan, na sinundan ito sa isang Lakantagkan (kilala rin bilang Lacantagcan, o Lakan Takhan sa ilang oral na kasaysayan), at ang kanyang asawang si Buan. Sa ilalim ng pamagat na " *Santa Ana* ", itinala niya:*"Sa pinagmulan ng mga katutubo ng bayang ito ay nagmula sa isang pinuno (* "regulo" *) na tinatawag na Lacantagcan, at ang kanyang asawa na nagngangalang Bouan, mga panginoon (* "señores" *) ng mga teritoryo ng Namayan [...] Ang unang pangalan ng Kristiyano na matatagpuan sa genealogical puno ng dakilang* *pamilyang ito ("gran") ay isang tiyak na Martin sa ganitong anyo.Martin, anak ni Calamayin: Calamayin, anak ni Laboy, Laboy, anak ni Palaba, at Palaba, panganay na anak ng pinuno ( "regulo")* *Lacantagcan at ang kanyang asawang si Bouan."* Ang mananalaysay na si William Henry Scott ay nagsabi na ang "Rajah Kalamayin" ay ang pangalan ng pinuno ng Namayan sa punto ng kolonyal na pakikipag-ugnayan noong unang bahagi ng 1570s,  at dito itinala ni Huerta na ang kanyang anak ay nabautismuhan na "Martin" sa pagbabalik-loob sa Romano Katolisismo . Sinusubaybayan lamang ni Huerta ang genealogical tree ng Lacan Tagcan pabalik kay Martin, at sa gayon ay binanggit lamang ang panganay sa mga anak ni Tagcan at Bouan, si Palaba. Ang iba pang apat na anak na lalaki ng Tagcan ay hindi pinangalanan, at walang mga anak na babae na binanggit.

Si Huerta ay nagpatuloy, gayunpaman, sa pagbanggit na si Tagcan ay may isa pang lalaking anak, na pinangalanang Pasay, na ang ina ay isang alipin ng Borneo:*"Ang nasabing Lacantagcan, bukod pa sa limang anak ng kanyang lehitimong asawang si Bouan, ay may isang bastardo (* "bastardo" *) na may isang alipin ng lahi ng Borneo (* "esclava de casta bornea" *), na tinatawag na Pasay, na siyang pinagmulan ng bayan na kilala. sa parehong pangalan, dahil naayos niya doon ang kanyang tirahan bilang may-ari ng lupa, na sinusuportahan ng kanyang ama."* Bagama't tiyak na itinakda ni Huerta na ang mga pinuno ng Namayan at ang pamayanang tinatawag na Pasay ay magkamag-anak, ang tiyak na katangian ng kanilang relasyon noong 1500s ay hindi malinaw: Itinala ni Scott na sa panahong iyon, ang mga pinuno ng Pasay ay nakipag-ugnayan sa mga Espanyol mismo sa halip na "Rajah Kalamayin" nagsasalita sa kanilang ngalan.

Ang ilang mga lokal na tradisyon sa bibig ay binanggit ang anak ni Lakantagkan na si Pasay bilang isang anak na babae, na pinagkalooban siya ng titulong " *Dayang-dayang* " ("prinsesa").'''''' at mga manunulat tulad nina Nick Joaquin.

## Matapos ang pananakop 
Nang ang parokya ng Sta. Ana de Sapa ay itinatag noong 1578, pinili ng mga misyonerong Pransiskano na itayo ang kanilang simbahan, at kalaunan ay isa pang pamayanan, medyo malayo sa sinaunang bayan. Ang resulta ay ang kasalukuyang Santa Ana ay wala na sa orihinal na lugar.  Nagdulot ito ng ilang katanungan tungkol sa mga libingan bago ang kolonyal na kamakailang nahukay malapit sa simbahan ng Santa Ana. 

## Talababa 
## Mga sanggunian 
## Karagdagang pagbabasa 
* 
* Nick Joaquin's Almanac for Manileños
* The River Dwellers by Grace P. Odal
* 

Kategorya:Kasaysayan ng Kalakhang Maynila
Kategorya:Mga dating bansa sa kasaysayan ng Pilipinas