open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sinaunang Corinto

Ang **Corinto** (Ingles: *Corinth* o *Korinth*; Griyego: , *Kórinthos*) ay isang lungsod-estado (polis) na nasa dalahikan ng Corinto (*isthmus* o tangway ng Corinto), isang makitid na haba ng lupain na nagdurugtong ng Peloponnesus sa punong-lupain ng Gresya, humigit-kumulang na nasa pagitan ng Atenas at ng Isparta. Ang modernong bayan ng Corinto ay nakalagay sa tinatayang  hilagang-silangan ng sinaunang mga guho. Magmula noong 1896, ang sistematikong mga pagsisiyasat na pang-arkeolohiya ng Mga Ekskabasyon sa Corinto na isinagawa ng Paaralang Amerikano ng mga Klasikong Pag-aaral sa Atenas ay nakapagpalitaw ng malalaking mga bahagi ng sinaunang lungsod, at ang kamakailang mga paghuhukay na isinagawa ng Ministro ng Kalinganan ng Gresya ay nakapagpalitaw ng mahahalagang bagong mga "tapyas" ng kasinaunahan ("tapyas" ng unang kapanahunan). Para sa mga Kristiyano, ang Corinto ay nakikilala dahil sa dalawang mga aklat na Una at Ikalawang Sulat sa mga taga-Corinto na nasa loob ng Bagong Tipan ng Bibliya.

Kategorya:Mga pook sa Bagong Tipan
Kategorya:Mga pook na pang-arkeolohiya
Kategorya:Heograpiya ng Gresya
Kategorya:Sinaunang Gresya
John Franklin Enders

Si **John Franklin Enders** (10 Pebrero 1897&nbsp;– 8 Setyembre 1985) ay isang Amerikanong biyomedikal na dalub-agham at laureado o pinagpipitagan ng Gantimpalang Nobel. Tinatawag si Enders bilang "Ang Ama ng Modernong mga Bakuna" (*The Father of Modern Vaccines*)

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga siyentipiko mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga laureado ng Gantimpalang Nobel
Daniel Defoe

Si **Daniel Defoe** (; ca. 166024 Abril 1731), na ipinanganak bilang **Daniel Foe**, ay isang Ingles na mangangalakal, manunulat, mamamahayag, tagasulat ng maikling aklat at espiya, na sa ngayon ay bantog dahil sa kaniyang nobelang *Robinson Crusoe*. Kapansin-pansin si Defoe dahil sa pagiging isa sa pinakamaagang tagapagtaguyod ng nobela, dahil sa nakatulong siya sa pagpapatanyag ng anyong ito ng panitikan sa Britanya, at, kasama ang iba pang mga katulad ni Samuel Richardson, siya ay nasa piling sa mga naging tagapagtatag ng nobelang Ingles. Bilang isang manunulat na prolipiko (mabunga) at maraming nagagawa at maraming nalalaman, nakapagsulat siya ng mahigit sa 500 mga aklat, mga pampleto (mga *pamphlet*, maliliit na mga aklat) at mga peryodiko hinggil sa sari-saring mga paksa (kabilang na ang politika, krimen, relihiyon, pag-aasawa, sikolohiya at ang sa sobrenatural). Isa rin siyang tagapanimula (piyonero) ng pamamahayag na pang-ekonomiya (pagsusulat ng mga *economic journal*).

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Ingles
Kategorya:Mga nobelista mula sa Inglatera
Kategorya:Mga mamamahayag mula sa Inglatera
Kategorya:Mga manunulat mula sa Inglatera
Kategorya:Mga espiya mula sa Inglatera
Kategorya:Mga mangangalakal mula sa Inglatera
Robert Ford

Si **Robert Newton "Bob" Ford** (Enero 31, 1862 – Hunyo 8, 1892) ay isang Amerikanong tulisan o manghaharang na higit na nakikilala dahil sa kaniyang pagpatay sa kaniyang pinuno ng gang na si Jesse James noong 1882. Si Ford ay binaril hanggang sa mamatay ni Edward Capehart O'Kelley habang si Ford ay nasa loob ng kaniyang pansamantalang toldang (kulandong na) salon, sa pamamagitan ng isang shotgun na ang pinatamaan ay ang harapan ng pang-itaas na katawan. Una siyang inilibing sa Creede, Colorado, kung saan ang *saloon* (salon) ay nakalagak at kung saan siya napatay, subalit lumaong muling inilibing sa Sementeryo ng Richmond sa Richmond sa Ray County, Missouri, na nakaukit ang pariralang Ingles na *"The man who shot Jesse James"* (Ang lalaking bumaril kay Jesse James) sa ibabaw ng kaniyang puntod (pananda sa libingan o nitso).

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Amerikano
Kategorya:Mga tulisan mula sa Estados Unidos
Kategorya:Ipinanganak noong 1862
Kategorya:Namatay noong 1892
Kategorya:Mga kriminal mula sa Estados Unidos
Julia Barretto

Si **Julia Francesca Barretto Baldivia**, mas kilala bilang **Julia Barretto** ay isang Pilipinong aktres. Isa siya sa mga inaalagaang talento ng ABS-CBN at Star Magic.

## Talambuhay 
Si Julia Barretto ay anak ng aktor at komedyanteng si Dennis Padilla at ng aktres na si Marjorie Barretto. Ipinanganak noong Marso 10, 1997. Mayroon siyang tatlong kapatid, sina Aynrand Daniella Barretto Legaspi, Claudia Isabelle Barretto Baldivia at Leon Marcux Barretto Baldivia.

## Pilmograpiya
### Telebisyon
### Pelikula
## Mga sanggunian
## Mga panlabas na link
*IMDb: Pilmograpiya ni Julia Barretto 
**WERE ONE IN THE SAME*

Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas
Mangganiso

Ang **mangganeso** o **manganese** ay isang elementong kimikal na may simbolong **Mn** at bilang atomikong 25. Ito ay matatagpuan bilang isang malayang elemento sa kalikasan(na kadalasang kasama ng bakal) at maraming mga mineral. Ang manganeso ay isang metal na may mahalagang industriyal na mga paggamit na metal alloy partikular sa mga hindi kinakalawang na asero. Sa kasaysayan, ang manganeso ay ipinangalan sa iba't ibang mga itim na mineral gaya ng   pyrolusite) mula sa parehong rehiyon ng Magnesia sa Gresya na nagbigay ng mga pangalang may katulad na tunog na magnesium, Mg, at magnetite na isang ore ng elementong bakal na Fe. Noong mga gitnang ika-18 siglo, ginamit ng kimikang Swedish na si Carl Wilhelm Scheele ang pyrolusite upang lumikha ng chlorine. May kamalayan sina Scheele at iba na ang pyrolusite (alam ngayong ang manganese dioxide) ay naglalaman ng isang bagong elemento ngunit hindi nila nagawang maihiwalay ito. Si Johan Gottlieb Gahn ang una na maghiwalay ng isang hindi purong sampol ng metal na manganeso noong 1774 sa pamamagitan ng pagpapaliit ng dioksido ng karbono. Ang Manganese phosphating ay ginagamit bilang paggamot para sa pagpipigil ng kalawan at korsyon. Depende sa estadong oksidasyon, ang mga ion na mangganeso ay may iba't ibang mga kulay ay ginagamit pang industriyal bilang mga pigmento. Ang mga  is permanganate ng mga alkali at mga alkaline earth metal ay mga makapangyariahang oksidante. Ang dioksiding mangganeso ay ginagamit bilang katodong materyal sa zinc-carbon at mga alkalinong baterya. Sa biolohiya, ang mga manganese(II) ion ay gumagampan bilang mga kopaktor para sa malaking uri ng mga ensaym na may maraming mga katungkulan. Ang mga ensaym na mangganeso ay partikular na mahalaga sa detoksipikasyon ng superoksidong mga malayang radikal sa mga organismo na kailangang makitungo sa elemental na oksiheno. Ang mangganeso ay gumagampan rin ng nag-eebolb na oksihenong komplex ng mga potosintetikong halaman.

Kategorya:Mga elementong kimikal
Piero della Francesca

Si **Piero della Francesca** (c. 1415 – Oktubre 12, 1492) ay isang pintor ng Maagang Renasimyento. Ayon sa pagpapatunay ni Giorgio Vasari sa kaniyang akdang *Lives of the Artists* (Mga Buhay ng mga Artista), si della Francesca ay nakikilala rin ng kaniyang mga kaalinsabayan bilang isang matematiko at geometro. Sa kasalukuyang panahon, si della Francesca ay pangunahing hinahangaan dahil sa kaniyang sining. Ang kaniyang pagpipinta ay kinatatangian ng mapayapa at panatag na humanismo, na ginagamitan ng mga hubog na heometriko at perspektibo. Ang pinaka tanyag niyang akda ay ang siko ng mga *fresco* na pinamagatang "Ang Alamat ng Tunay na Krus" (*"The Legend of the True Cross"*) na nasa loob ng simbahan ng San Francesco sa bayang Tuskano ng Arezzo.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pintor mula sa Italya
Kategorya:Mga Italyano
Kategorya:Ipinanganak noong 1415
Kategorya:Namatay noong 1492
J.P. de Rozier

Si **Jean-François Pilâtre de Rozier** , na nakikilala rin bilang **J.P. de Rozier**, ay isang Pranses na guro ng kimika at pisika, at isa unang tagapanimula ng abyasyon. Siya at si Marquis d'Arlandes ang gumawa ng unang malayang paglipad ng lobo na may sakay na tao noong 21 Nobyrembre 1783, na nakalulan sa lobong Montgolfier. Namatay siya pagdaka nang lumagpak ang kaniyang lobo malapit sa Wimereux na nasa Pas-de-Calais habang tinatangkang lumipad na patawid sa Kanal ng Inglatera. Siya at ang kaniyang kasamang si Pierre Romain ang naging unang nalalamang kasawian dahil sa isang pagbagsak mula sa himpapawid.

Kategorya:Mga guro mula sa Pransiya
Kategorya:Mga kimiko mula sa Pransiya
Kategorya:Mga pisiko mula sa Pransiya
Kategorya:Mga abyador mula sa Pransiya
André Derain

Si **André Derain** (; 10 Hunyo 1880 – 8 Setyembre 1954) ay isang Pranses na alagad ng sining, pintor, manlililok at kasamang tagapagtatag ng Fauvismo ni Henri Matisse.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga alagad ng sining mula sa Pransiya
Kategorya:Mga pintor mula sa Pransiya
Kategorya:Mga manlililok mula sa Pransiya
Kategorya:Fovismo
Robert Hooke

Si **Robert Hooke** FRS (&nbsp;– 3 Marso 1703) ay isang Ingles na pilosopo ng kalikasan, naturalista, arkitekto, polimata (tao ng Renasimyento). Nagkaroon siya ng isang malaking gampanin sa pagsilang ng agham noong ika-17 daantaon kaugnay ng mga gawaing pang-eksperimento at pangteoriya. Isa siyang kasamahan nina Robert Boyle at Christopher Wren, at isang katunggali (kakompetensiya) ni Isaac Newton. Si Hooke ay isang pinuno sa mga balak na muling pagtatayo pagkalipas ng Malaking Sunog sa Londres noong 1666. Walang nakaligtas o umiiral na tunay na larawan ng wangis o hitsura ng mukha ni Hooke.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Ingles
Kategorya:Mga pilosopong Ingles
Kategorya:Mga naturalista
Kategorya:Mga arkitekto
Kategorya:Mga polimata
Kategorya:Mga siyentipiko mula sa Inglatera
Kategorya:Mga biyologo mula sa Inglatera
Punong Ministro ng Reyno Unido

Ang **Punong Ministro ng Reyno Unido** () ang pinuno ng Pamahalaan ng Reyno Unido. Ang Punong Ministro at Gabinete ng Reyno Unido (na binubuo ng mga nakatatandang ministro na mga pinuno ng mga kagawaran ng pamahalaan) ay sama-samang pinapanagot sa kanilang mga patakaran at aksiyon sa Monarkiya, sa Parlamento, sa kanilang mga partidong pampolitika at sa kanilang elektorada. Ang kasalukuyang Punong Ministro ng Reyno Unido ay si Keir Starmer noon pang 5 Hulyo 2024.

Ang opisinang ito ay hindi itinatag ng anumang saligang-batas o batas ngunit umiiral lamang ayon sa matagal na itinatag na kombensiyon na nagtatadhana na ang monarko (Reyna) ay dapat humirang bilang Punong Ministro ang taong pinakamalamang na may kompiyansa ng House of Commons ng Conservative Party. Ang indibidwal na ito ay tipikal na ang pinuno ng partido o koalisyon na humahawak ng pinakamalaking bilang ng upuan sa kamara. Ang posisyon ng Punong Ministro ay hindi nilikha. Ito ay mabagal na nagebolb sa 300 taon dahil sa mga maraming akto ng Parlamento, mga pag-unlad sa politika at mga aksidente ng kasaysayan. Ang mga pinagmulan ng posisyon ay matatagpuan sa mga pagbabago sa Saligang Batas na nangyari noong Revolutionary Settlement (1688–1720) at nagreresultang paglipat ng kapangyarihang pampolitika mula sa Soberanya tungo sa Parliyamento. Bagaman ang Soberanya ay hindi inalisan ng mga sinaunang prerogatibong kapangyarihan at nanatiling pinuno ng pamahalaan ng naayon sa batas, unti-unting kinailangan para dito na mamahala sa pamamagitan ng Punong Ministro na may mayorya sa Parliyamento. Noong mga 1830, ang sistemang Westminister ng pamahalaan o pamahalaang gabinete ay lumitaw. Ang Punong Ministro ay naging *primus inter pares* o ang una sa mga magkatumbas sa Gabinete at ang pinuno ng pamahalaan ng United Kingdom. Ang posisyong pampolitika ng Punong Ministro ay pinalakas ng pag-unlad ng mga modernong partidong pampolitika, ang pagpapakilala ng pang-masang komunikasyon(hindi mahal na diyaryo, radyo, telebisyon at internet) at potograpiya. Sa ika-20 siglo, ang modernong pagkapinuno ay lumitaw. Ang opisinang ito ay naging isang pre-emininteng posisyon sa herarkiyang konstitusyonal vis-a-vis ang Soberanya, Parlamento at Gabinte. Bago ang 1902, ang Punong Ministro ay minsang nagmumula mula sa Kapulungan ng mga Panginoon kung ang kanyang pamahalaan ay makakabuo ng mayorya sa Kapulungan ng mga Karaniwan. Gayunpaman, dahil ang kapangyarihan ng aristokrasya ay umunti noong ika-19 siglo, ang kombensiyon ay nabuo na ang Punong Ministro ay dapat palaging uupo sa mababang kapulungan.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Punong Ministro ng United Kingdom
United Kingdom
Frederick Gowland Hopkins

Si Sir **Frederick Gowland Hopkins** OM FRS (20 Hunyo 1861&nbsp;– 16 Mayo 1947) ay isang Ingles na kimiko. Napanalunan niya noong 1929 ang Gantimpalang Nobel sa Pisyolohiya o Medisina, na kasama si Christiaan Eijkman, para sa pagkakatuklas ng mga bitamina.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga kimiko mula sa Inglatera
Kategorya:Panggagamot
Kategorya:Pisyolohiya
Kategorya:Mga laureado ng Gantimpalang Nobel
Hadhad

Ang **hadhad** (Ingles: *jock itch*; pangalang medikal: *tinea cruris* o *tinea inguinalis*) ay isang uri ng sakit sa balat na karaniwang nararanasan ng mga lalaking kabataan dahil sa mga gawaing may kaugnayan sa palakasan o isports at mga larong pisikal.

## Mga sanggunian
Kategorya:Sakit sa balat
Kategorya:Karamdaman ng tao
Kagat ng alakdan

Ang **kagat ng alakdan** (Ingles: *scorpion sting*) ay isang uri ng sugat na dahil sa "kagat", na sa katunayan ay pagduro o pagtusok  na ginawa ng buntot, ng isang alakdan.

## Tingnan din
*Kagat ng alupihan 

## Mga sanggunian
Kategorya:Sakit
Kagat ng alupihan

Ang **kagat ng alupihan** ay isang uri ng sugat na dahil sa duro ng isang alupihan.

## Tingnan din
*Kagat ng alakdan 

## Mga sanggunian
## Mga pananda
Kategorya:Sakit
Pagpalya ng puso

Ang ***pagpalya ng puso** o **panghihina ng puso*** (Ingles: *heart failure*, dinadaglat na *HF*, na madalas na tinatawag bilang *congestive heart failure*, dinadaglat bilang *CHF* o *congestive cardiac failure*, dinadaglat bilang *CCF*, na ang dalawang panghuli ay may kahulugang pagkabigo ng puso sa tungkulin nito na mayroong paninikip), ay nagaganap kapag hindi na nagawa ng puso na makapagbigay ng sapat na galaw na pagbomba o pagpintig upang makapagpanatili ng daloy ng dugo upang maabot ang mga pangangailangan ng katawan. Ang pagpalya ng puso ay maaaring makapagdulot ng isang bilang ng mga sintomas na kinabibilangan ng kahirapan sa paghinga (hinahabol ang hininga), pagbintog o pamamaga ng mga hita (pagkakaroon ng manas sa mga hita), at hindi makatagal sa pag-eehersisyo. Ang kalagayan ay napag-aalaman o nadidiyagnosis sa pamamagitan ng pagsusuri ng katawan ng pasyente at natitiyak sa pamamagitan ng ekokardiyograpiya. Nakakatulong ang mga pagsusuri ng dugo sa diyagnosis na pang-etiyolohiya. Ang pagharap na paglulunas ay nakabatay sa kalubhaan at etiyolohiya ng pagpalya ng puso. Sa isang pasyenteng kroniko na nasa matatag nang katayuan, ang paggamot ay karaniwang binubuo ng mga gawain sa estilo ng pamumuhay na katulad ng pagtigil sa paninigarilyo, ehersisyong magagaan, mga pagbabago sa diyeta, at mga medikasyon (mga gamot). Sa kung minsan, ayon sa etiyolohiya, ginagamot ito sa pamamagitan ng mga aparatong iniimplanta o "itinatanim" sa katawan o sa puso katulad ng mga *pacemaker* o ng mga aparatong pantulong sa mga bentrikulo o mga *ventricular assist device*) at kung minsan ay kailangan ang pagtatransplanta ng puso (mula sa katawan ng ibang tao na kamamatay pa lamang).

## Mga palatandaan at mga sintomas
Ang mga sintomas ng pagpalya ng puso ay nakaugalian at tila nagkataong hinahati sa "kaliwa" at sa "kanan" na mga gilid o bahagi ng puso, na kinikilala ang mga bentrikulong nasa kaliwa at nasa kanan ay nagpapadala at nagpapadaloy ng dugo papunta sa iba't ibang mga bahagi ng sirkulasyon. Subalit, ang pagkabigo ng puso ay hindi lamang pagpalyang paatras o *backward failure (sa bahagi ng sirkulasyon na umaagos papunta sa bentrikulo).

Mayroong ilang iba pang mga hindi pagsasama sa isang payak na kahatiang kaliwa at kanan ng mga sintomas ng pagpaglya ng puso. Sumasanib ang pangkaliwang gilid na pasulong (*forward*) na pagpalya sa pangkanang gilid na pagpalyang paurong (*backward''). Bilang dagdag, ang pinaka pangkaraniwang sanhi ng pagpalya ng kanang gilid ng puso ay ang pagpalya ng kaliwang gilid ng puso. Ang resulta nito ay ang mga pasyenteng naghaharap o nagpapakita ng kapwa mga pangkat ng mga palatandaan at mga sintomas.

## Mga sanggunian
## Mga kawing na panlabas
Kategorya:Mga sakit na may kaugnayan sa pagtanda
Kategorya:Mga sakit sa puso
Kategorya:Pagpalya ng organo
James Callaghan

Si **Leonard James Callaghan, Baron Callaghan of Cardiff**, KG, PC (27 Marso 1912 – 26 Marso 2005) ay isang politiko ng Labour Party (UK) na naging Punong Ministro ng United Kingdom  mula 1976 hanggang 1979 at Lider ng partidong Labour mula 1976 hanggang 1980. Si Callaghan hanggang ngayon ang tanging politiko sa kasaysayan ng United Kingdom na nagsilbi sa lahat ng apat na "Mga Dakilang Opisina ng Estado". Siya ay nagsilbing Kansilyer ng Exchequer mula 1964 hanggang 1967, Kalihimn ng Tahanan mula 1967 hanggang 1970, at Kalihim Pandayuhan mula 1974 hanggang sa kanyang pagkakahirang bilang Punong Ministro noong 1976. 
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Punong Ministro ng United Kingdom
Kategorya:Ipinanganak noong 1912
Kategorya:Namatay noong 2005
Pagsisid sa ilalim ng dagat

Ang **pagsisid sa kailaliman ng dagat** o **pagsisid sa ilalim ng dagat** (Ingles: *deep-sea diving*, *scuba diving*) ay isang uri ng pagsisid sa ilalim ng tubig kung kailan ang isang maninisid ay gumagamit ng pangkat ng kasangkapang eskuba (*scuba set*) upang makahinga sa ilalim ng tubig.

Hindi katulad ng maagang anyo ng pagsisid sa ilalim ng dagat, na sumasalalay sa pagpigil ng hininga o sa hangin na ibinubuga magmula sa ibabaw ng tubig, ang mga maninisid na may eskuba o *scuba* ay mayroong dala-dalang sarili nilang napagkukunan ng gas na panghinga (na karaniwang siniksik na hangin), na nagpapahintulot sa kanila na magkaroon ng mas malaking kalayaan sa paggalaw kaysa sa pamamagitan ng isang linya ng hangin. Kapwa nagpapahintulot sa mga maninisid ang pagsisid na mayroong hangin mula sa ibabaw ng tubig at ang pagsisid na de-eskuba na makapanatili sa ilalim ng tubig na kapaki-pakinabang na katagalan kaysa sa mga teknik ng pagpigil ng hininga na ginagamit sa malayang pagsisid.

Ang isang maninisid na may eskuba ay nakakagalaw sa paligid ng katubigan sa pamamagitan ng mga palikpik na panlangoy na nakakabit sa kanilang mga paa, subalit maaaring bigyan siya ng panlabas na propulsiyon (pampaandar) sa pamamagitan ng isang sasakyang pampaandar ng maninisid, o ng isang paragos o kareta na hinihila mula sa ibabaw ng tubig.

## Kasaysayan
. 1: Tubo ng hangin, 2: Piyesang pambibig, 3: Regulador (Pangregula), 4:&nbsp;Pangsingkaw, 5: Platong panlikod, 6: Tangke]]
Ang unang matagumpay na pangkomersiyong mga kasangkapang pangsisid ay ang mga yunit na may bukas na sirkito at may magkakambal na *hose* o tubo na Aqualung ("bagang pantubig") na pinaunlad nina Emile Gagnan at Jacques-Yves Cousteau, kung saan ang siniksik na hangin na dinadala sa mga silindrong nakasukbit sa likod ng katawan ay nilalanghap sa pamamagitan ng isang regulador ng pangangailangan at pagdaka ay ibinubuga sa tubig na katabi ng tangke. Ang mga pangkasalukuyang mga regulador na eskuba na mayroong isang tubo at may dalawang yugto proseso ay nagsimula sa Australia, kung saan pinaunlad ni Ted Eldred ang unang halimbawa ng ganitong uri ng regulador, na nakikilala bilang *Porpoise*, na pinaunlad dahil pinuprutektahan ng mga patente ang disenyong may dalawang tubo ng Aqualung. Inihihiwalay ng regulador na may isang tubo ang silindro mula sa balbula ng pangangailangan, na nagbibigay sa maninisid ng hangin na nasa presyon na nasa kaniyang bibig, hindi iyong nasa tuktok ng silindro.

Ang mga sistema ng siniksik na hangin na bukas ang sirkito ay pinaunlad pagkaraan na magkaroon si Cousteau ng ilang mga insidente ng pagkalason sa oksiheno na ginagamitan ng panglanghap muli ng oksiheno, kung saan ang ibinugang oksiheno ay ipinapasa sa pamamagitan ng isang kimikal na mapanipsip upang matanggal ang *carbon dioxide* bago muling malanghap. Makakakuha ng mga bersiyong moderno ng mga sistemang panglanghap na muli (kapwa ang *semi*  o medyo saradong sirkito at ang nakasarang sirkito), at bumubuo sa pangalawang pangunahing uri ng yunit na eskuba, na karamihang ginagamit para sa mga pagsisid na teknikal at pangmilitar.

## Mga sanggunian
Kategorya:Pagsisid
Pagpapahayag ng kalayaan

Ang **pagpapahayag ng kalayaan**, na katumbas ng **pagpapahayag ng independensiya**, **pagpapahayag ng kasarinlan**, at **pagpapahayag ng pagsasarili**, ay isang pagpapahayag, proklamasyon, pagbabadya at pagsasaysay ng kalayaan at kasarinlan ng isang estado o mga estadong may mithiin at may hangaring pansarili. Ang ganiyang mga pook ay karaniwang ipinapahayag mula sa bahagi o lahat ng teritoryo ng ibang bansa o nabigong nasyon, o isang tumiwalag o humiwalay na mga teritoryo mula sa loob ng isang mas malaking estado. Hindi lahat ng pagpapahayag ng kalayaan ay matagumpay at nagreresulta sa kalayaan mula sa mga rehiyong ito. Ang ganiyang mga pagpapahayag ay karaniwang ginagawa na walang pahintulot ng kaugnay na estado o unyon (kaisahan), kung kaya't paminsan-minsang tinatawag na "sarilinang mga pagpapahayag ng kalayaan", na nakikilala sa Ingles bilang *unilateral declarations of independence* (dinadaglat bilang "UDI"), partikular na ng mga nag-uusisa at nag-aalinlangan sa pagiging katanggap-tanggap ng mga pagpapahayag.

Kategorya:Mga pagpapahayag ng kalayaan
Oliver Cromwell

Si **Oliverio Cromwell** (25 Abril 1599&nbsp;– 3 Setyembre 1658) ay isang Ingles na pinuno ng militar at politika na higit na nakikilala dahil sa paggawa na maging isang republika ang Inglatera, at sa pamumuno ng Sangkabansaan ng Inglatera (Komonwelt ng Inglatera). Ang mga ikinilos ni Cromwell noong panahon ng kaniyang larangan ay tila nakakalito na sa atin sa kasalukuyan. Sinuportahan niya ang Parlamento laban sa Hari, subalit inutusan niya ang kaniyang mga sundalo na buwagin ang parlamento. Sa ilalim ng kaniyang pamumuno, sinabi ng Protektorado na dapat igalang ang mga paniniwalang panrelihiyon ng mga tao, ngunit ang mga taong lumalaban sa pinaniniwalaan ng karamihan sa mga tao ay paminsan-minsan pinapahirapan at ibinibilanggo. Si Cromwell ang unang pinunong Puritano ng Inglatera.

Kategorya:Mga Puritano
Kategorya:Mga politiko ng Inglatera‏‎
Kategorya:Mga pinuno mula sa Inglatera
Kategorya:Mga militar mula sa Britanya
Enmerkar at ang Panginoon ng Aratta

Ang **Enmerkar at ang Panginoon ng Aratta** ay isang maalamat na salaysay na Sumeryo na nilikha noong panahong Neo-Sumeryo(ca. 2100 BCE). Ito ay isa sa sunod sunod na mga salaysay na naglalarawan ng mga alitan sa pagitan ni Enmerkar na hari ng Unug-Kulaba (Uruk) at ang hindi pinangalanang hari ng Aratta. Ito ay kilala rin sa mga pagkakatulad sa Tore ng Babel sa Aklat ng Genesis ng Bibliya. 
Kategorya:Mitolohiyang Mesopotamiano
Jahwist

Ang **Jahwist** na tinutukoy ring **Jehovist**, **Yahwist**, o simpleng **J** ang isa sa apat na pinagkunan o sanggunian ng Torah ng Bibliya. Ang iba pang tatlo ang  Elohist, Deuteronomist at Priestly source. Nakuha nito ang pangalan nito mula sa katangiang paggamit nito ng terminong Yahweh(o mas tumpak na "YHWH") para sa diyos sa Aklat ng Genesis. Sa karamihan ng mga Bibliyang Ingles, ang terminong ito ay pinalitan ng "the LORD", " o minsang "GOD". Sa unang kalahati ng ika-20 siglo, pinaniwalaan ng mga skolar ang ang J o Yahwist ay may petsang mula c. 950&nbsp;BCE, ngunit ayon sa kalaunang pag-aaral, ang mga bahagi ng J ay hindi maaaring mas maaga sa ika-7 siglo BCE. Ang mga kasalukuyang teoriya ay naglalagay ng pagkakasulat nito sa pagkakatapon o pagkatapos ng pagkakatapon sa Babilonya noong mga ika-6 siglo BCE hanggang ika-5 siglo BCE. ngunit pinagtatalunan pa rin ito ng mga skolar hanggang ngayon.
## Mga sanggunian
*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

Kategorya:Dokumentaryong hipotesis
Elohist

Ang **Elohist** (E) ang isa sa apat na pinagkunan o sanggunian ng Torah ng Bibliya. Ang pangalan nito ay nagmula sa Elohim na terminong ginamit nito para sa pangalan ng diyos. Bukod sa katangiang paggamit nito ng pangalang Elohim, ito ay may abstraktong pananaw rin ng diyos gamit ang Bundok Horeb sa halip na Bundok Sinai para sa bundok kung saan natanggap ni Moises ang mga batas ng Israel. Ito ay gumamit rin ng pariralang "takot ng Diyos". Ang mga kuwentong pangninuno nito ay kagawian nitong ilagay sa hilaga lalo na sa Ephraim. Ayon sa dokumentaryong hipotesis, ito ay maaaring nilikha sa rehiyon ito na malamang sa ikalawang kalahati ng ika-9 na siglo BCE.
## Mga sanggunian
*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

Kategorya:Dokumentaryong hipotesis
Gabriele d'Annunzio

Si '''Gabriele d'Annunzio'* (ipinanganak sa Pescara noong 12 Marso 1863 - namatay sa Gardone Riviera noong 1 Marso 1938) ay isang Italyanong manunulat, makata, mamamahayag at mandudula. Binansagan siyang *"Il Vate"* (Ang Makata) at *"Il Profeta"* (Ang Propeta), at nagkaroon siya ng kaugnayan sa kilusang Dekadente (may literal na kahulugang "kilusan ng mga naunsiyami").

## Mga gawa 
### Mga nobela
**Il piacere* (1889)
**Giovanni Episcopo *(1891)
**L'innocente *(1892)
**Il trionfo della morte *(*Ang Tagumpay ng Kamatayan*, 1894)
**Le vergini delle rocce *(*Ang mga Kadalagahan ng Batuhan*, 1895)
**Il fuoco *( *Ang Apoy ng Buhay: Isang Nobela*, 1900)
**Forse che sì forse che no *(1910)

### Mga trahedya
**La città morta *(*Ang Patay na Lungsod: Isang Trahedya*, 1899).
**La Gioconda *(*Gioconda*, 1899).
**Francesca da Rimini* (1902).
**L'Etiopia in fiamme* (1904).
**La figlia di Jorio* (1904).
**La fiaccola sotto il moggio* (1905).
**La nave* (1908).
**Fedra* (1909).

### Mga kalipunan ng maiikling mga kuwento
**Terra vergine* (1882)
**Le novelle della Pescara* (1884–1886)

### Mga kalipunan ng mga tula
**Primo vere *(1879)
**Canto novo *(1882)
**Poema paradisiaco *(1893)
*Ang limang mga aklat ng *Laudi del cielo, del mare, della terra e degli eroi* (1903–1912)
***Maia (Canto Amebeo della Guerra) *
***Elettra
***Alcyone*
***Merope*
***Asterope (La Canzone del Quarnaro)*
**Ode alla nazione serba* (1914)

Kategorya:Mga makata mula sa Italya
Kategorya:Mga mandudula mula sa Italya
Kategorya:Mga politiko ng Italya
Kategorya:Mga nobelista mula sa Italya
Humphry Davy

Si **Sir Humphry Davy, Unang Baronet**, FRS MRIA (ipinanganak noong 17 Disyembre 1778 sa Penzance, Cornwall, Inglatera; namatay noong 29 Mayo 1829 sa Lungsod ng Ginebra, Suwisa), ay isang kimiko na ang pag-aaral ng elektrokimika ay humantong sa unang dalisay na mga anyo ng ilan sa mga elementong kimikal na katulad ng potasyo at sodyo. Isa rin siyang imbentor. Marahil siya ay pinaka naalala sa ngayon dahil sa kaniyang pagkakatuklas ng ilang mga metal na alkali at mga alkalinang metal ng mundo, pati na sa mga naiambag niya sa pagkakatuklas ng mga kalikasang pang-elemento ng klorina at ng iyodo. Tinawag ni Berzelius ang Panayam na Bakeriano ni Davy noong 1806 na pinamagatang "Hinggil sa Ilang mga Ahensiyang Pangkimika ng Kuryente" (*On Some Chemical Agencies of Electricity*) bilang isa sa pinakamahusay na talang-gunita (*memoir*) na nakapagpayaman sa teoriya ng kimika. Ang sulating ito ay nakatuon sa anumang teoriya ng pagkakaugnayang pangkimika noong unang hati ng ika-19 na daantaon. Noong 1815, naimbento niya ang lamparang Davy, na nakapagpahintulot sa mga mangmimina (mga minero) na makapagtrabaho nang ligtas habang mayroong mga gas na maaaring magliyab.

## Mga sanggunian
Davy, Humphry
Kategorya:Mga imbentor mula sa Inglatera
Pinagkunang maka-Saserdote

Ang **Pinagkunang Saserdote** o **Priestly Source (P)** ang isa sa mga pinagkunan ng Torah ng Bibliya. Ang ibang tatlo ang Yahwist, Elohist at Deuteronomist. Ito ay pangunahing isang produkto ng panahong pagkatapos ng pagkakatapon sa Babilonya nang ang Judah ay isang probinsiya ng Imperyong Persa *(Persian)*(noong ika-5 siglo BC). Ang P ay isinulat upang ipakita na kahit ang lahat ay tila naglaho, ang diyos ay nanatili sa Israel. Ang mga katangian nito ay kinabibilangan ng mga pag-aangkin na sinasalungat sa mga talatang hindi isinulat ng Saserdote gaya ng walang handog bago ang institusyon ng diyos sa Sinaia, ang naluwalhating katayuan ni Aaron at ang pagkasaserdote sa Israel at paggamit ng pamagat ng diyos na El Shaddai bago ihayag ng diyos ang kanyang pangalan kay Moises at iba pa.
## Mga sanggunian
## Bibliograpiya
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

Kategorya:Dokumentaryong hipotesis
Wilhelm Grimm

Si **Wilhelm Carl Grimm** (na ang Carl ay binabaybay din bilang **Karl**; 24 Pebrero 1786 &ndash; 16 Disyembre 1859) ay isang Alemang may-akda, na mas nakababata sa Magkapatid na Lalaking Grimm.

Kategorya:Mga manunulat mula sa Alemanya
Deuteronomista

Ang **Deuteronomista** o **Deuteronomist**, o simpleng **D** ang isa sa pinagkunan ng Torah ng Bibliya. Ang ibang tatlo ang tekstong Saserdote, ang Yahwist at Elohist. Ito ay matatagpuan sa aklat ng Deuteronomio, sa Aklat ni Josue, Aklat ng mga Hukom, Aklat ni Samuel at Aklat ng mga Hari(ang kasaysayang Deuteronomistiko o DtrH) gayundin sa Aklat ni Jeremias.  Ang mga Deuteronomista ay nakikitang higit bilang isang eskwela o kilusan sa halip na isang may akda.  Pangkalahatang inaayunan ng mga skolar ng Bibliya na ang Deuteronomista ay nagmulang independiyente sa Aklat ng Genesis, Aklat ng Exodo, Aklat ng Levitico, at Aklat ng mga Bilang(ang unang apat na aklat ng Torah) at sa kasaysayan ng Aklat ng mga Kronika). Ayon sa karamihan ng mga skolar, ang karamihan ng tekston gito ay nagmula sa pagkakatapon sa Babilonya(noong ika-6 siglo BCE). Ito ay nauugnay sa editoryal na pagbabago ng parehong Tetrateuch at Aklat ni Jeremias.
## Mga sanggunian
## Bibliograpiya
### Mga komentaryo
*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

### Pangkalahatan
*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*Gottwald, Norman, review of Stephen L. Cook, *The Social Roots of Biblical Yahwism*, Society of Biblical Literature, 2004 

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

Kategorya:Dokumentaryong hipotesis
Enrique IV ng Pransiya

thumb|right|Si Haring Enrique IV ng Pransiya, na nakikilala rin bilang Haring Enrique III ng Navarre.
Si **Enrique IV** (13 Disyembre 1553&nbsp;– 14 Mayo 1610), *Henri-Quatre* (), ay naging Hari ng Navarre (bilang **Henry III** o **Enrique III**) mula 1572 hanggang 1610 at Hari ng Pransiya mula 1589 hanggang 1610. Nakikilala rin siya bilang **Henry ng Navarre**, **Enrique ng Navarre**, **Henry IV**, o **Enrique IV ng Pransiya**. Siya ang naging unang monarkang Pranses ng Kabahayan ng Bourbon (Sambahayan ng Bourbon). Kabahagi siya ng dinastiyang Capetiano. Habang namumuno siya, ipinagawa niya ang Grande Galerie sa ibabaw ng Louvre.

Nabinyagan bilang isang Katoliko, lumipat siya sa Protestantismo na kasama ang kaniyang inang si Jeanne d'Albret, na Reyna ng Navarre. Namana niya ang trono ng Navarre noong 1572 nang mamatay ang kaniyang ina. Bilang isang Huguenot, kalahok si Henry sa Mga Digmaan ng Relihiyon ng Pransiya; halos hindi niya natakasan ang isang pagtatangka ng asasinasyon niya noong panahon ng masaker noong Araw ni San Bartolome, at lumaon niyang pinamunuan ang mga puwersang Protestante laban sa maharlikang hukbong panlupa.

Bilang isang Pranses na Prinsipe sa Dugo (*prince du sang*) dahil sa kaniyang pagiging kadugo o mula sa angkan ni Haring Louis IX,  lumuklok siya sa trono ng Pransiya nang mamatay ang kaniyang walang anak na pinsang lalaking si Henry III noong 1589. Sa pagtanggap sa trono, natuklasan niya na mas mahinahon at marapat na itakwil niya ang kaniyang paniniwalang Calvinista. Gayon man, ang kaniyang koronasyon bilang hari ay nasundan ng isang digmaang nagtagal nang apat na mga taon laban sa Ligang Katoliko upang mailunsad ang kaniyang pagiging tunay at katanggap-tanggap na katayuan bilang hari.

Bilang isa sa pinakabantog na mga haring Pranses, kapwa noong habang namumuno at pagkaraan ng kaniyang pamumuno, nagpakita si Henry ng malaking pagbibigay ng halaga sa kapakanan ng kaniyang mga pinamumunuan. Bilang isang politikong pragmatiko (praktikal), nagpamalas siya ng isang hindi pangkaraniwang pagpapaubaya at pagpaparaya (toleransiya) sa relihiyon noong kaniyang kapanahunan. Kapansin-pansin ang kaniyang pagsasakatuparan ng Kautusan ng Nantes noong 1598, na nagbigay ng garantiya sa mga kalayaang panrelihiyon sa mga Protestante, na mabisang nakapagbigay ng wakas sa Mga Digmaan ng Relihiyon. Pinaslang siya, sa pamamagitan ng asasinasyon, ni François Ravaillac, isang Katolikong panatiko.

## Mga sanggunian
Kategorya:Ipinanganak noong 1553
Kategorya:Namatay noong 1610
Kategorya:Mga monarka ng Pransiya
Kategorya:Mga namatay dahil sa asasinasyon
Kaligtasan

Ang **kaligtasan** ay ang kalagayan ng pagiging "ligtas", ang kondisyon ng pagiging protektado laban sa pisikal, panlipunan, espirituwal, pinansiyal, pampolitika, emosyonal, trabaho, sikolohikal, pang-edukasyon o iba pang mga uri o kahihinatnan ng kabiguan, pinsala, kamalian, aksidente, kapahamakan o anumang kaganapan na maaaring ituring na hindi kanais-nais.

## Tingnan din 
* Seguridad
* Salbasyon

*
Seguridad

Ang **seguridad** (Ingles: *security*), bilang isang kondisyon, ay ang antas ng paglaban sa, o proteksiyon mula sa, pananakit. Ito ay naaangkop sa anumang marurupok at mahahalagang tao o ari-arian, tulad ng tirahan, komunidad, bansa, o organisasyon.

*
John Major

Si **Ang Matwid na Kagalang-galang Matnuo John Major**,  (ipinanganak noong 29 Marso 1943) ay isang politiko ng Conservative Party (UK) na nagsilbing Punong Ministro ng United Kingdom mula 1990 hanggang 1997. Si Major ang Lider ng Partidong Konserbatibo mula 1990 hanggang 1997 at humawak sa mga posisyong Kalihim Pandayuhan at Kansilyer ng Exchequer sa gabinete ni Margaret Thatcher. Siya ay kasapi ng Parlamento  para sa Huntingdon mula sa pangkalahatang halalan noong 1979 hanggang sa pangkalahatang halalan noong 2001.

Kategorya:Mga Punong Ministro ng United Kingdom
Kategorya:Ipinanganak noong 1943
Bayan Ko

Ang ***Bayan Ko*** ay isang pampolitika na drama ng GMA News TV.

## Mga tauhan
* Rocco Nacino
* Joseph Santiago

Kategorya:Mga palabas sa telebisyon mula sa Pilipinas
Johann Jakob Wick

Si **Johann Jakob Wick** (1522 - 1588) ng Zürich ay ang may-akda ng at mangguguhit sa ***Wickiana*** (*Die Wickiana* o "Ang Wickiana"), na isang kalipunan ng mga pilas ng papel na isahan ang pahina na pinagsama-sama sa 24 na mga tomo sa pagitan ng 1560 at 1587. Isa itong mahalagang napagkukunan ng kabatiran hinggil sa protestanteng Repormasyon sa Suwisa.

## Talambuhay
Namuhay si Wick sa Zürich na pinamunuan ni Heinrich Bullinger, na kahalili ni Huldrych Zwingli. Nag-aral siya ng teolohiya sa Tübingen, at naging pastor ng Witikon, sa ospital ng lungsod, at sa Predigerkirche. Pagkaraan nito, naging kanon at ikalawang arsodiyakuno siya sa Grossmünster.

Ang mga kasulatan ni Wick ay tinipon sa aklatan ng monasteryo ng Grossmünster pagkaraan ng kaniyang kamatayan noong 1588. Inilipat ang mga dokumentong ito papunta sa Zentralbibliothek Zürich noong 1836. Ang orihinal na kalipunan ay nahahati sa pagitan ng mga manuskrito ng aklatan at mga kahatian ng maaagang mga limbag noong 1925. Ang katipunan ng mga limbag ay binubuo ng isang kabuoan ng 429 mga pag-iimprenta ng orihinal na katipunan sa Grossmünster (PAS II 1 - 24) pati na sampung mga bagay na idinagdag sa pagdaka (PAS II 25). Ang bahagi ng manuskrito ay mayroong mga talatuntunang pang-aklatan na "Ms F 12–35". Nalathala ang bahagi ng kalipunan na nasa anyong *facsimile* o "kamukha ng orihinal" sa isang edisyon na mayroong komentaryo noong 1997 hanggang 2005.

## Mga halimbawa

File:Wickiana Heuschrecke.jpg|Isang tipaklong.
File:Wickiana Treppensturz.jpg|Ang mongheng si Bastian Hegner na bumagsak at namatay sa Rapperswil noong 12 Nobyembre 1561.
File:Wickiana Kind Maschwanden.jpg|Isang bata sa Maschwanden na inatake ng isang baboy at namatay.
File:Wickiana Mönche.jpg|Sa Hinebre, dalawang mga monghe ang hinagupit dahil sa salang pandaraya.
File:Zentralbibliothek Zürich - Von einem schrecklichen und wunderbarlichen Cometen so sich den Dienstag nach Martini dieses lauffenden M D LXXViJ Jahrs am Himmel erzeiget hat - 000003593.jpg| Ang Malaking Bulalakaw noong 1577, Prag, 12 Nobyembre 1577.

## Tingnan din
*Mga Suwisong salaysay na mayroong mga larawan
*Kasaysayan ng Zürich
*Historyograpiya ng Suwisa
*Reporma sa Suwisa

## Mga sanggunian
*M. Senn, *Die Wickiana. Johann Jakob Wicks Nachrichtensammlung aus dem 16. Jahrhundert*, Zürich 1975.
*Franz Matthias Mauelshagen, *Wunderkammer auf Papier. Die Wickiana zwischen Reformation und Volksglaube*, Diss. Univ. Zürich, Zürich 2008.
*Wolfgang Harms, Michael Schilling (mga patnugot), *Die Wickiana. Die Sammlung der Zentralbibliothek Zürich*, Tübingen 1997–2005.

## Mga kawing na panlabas
*  Zentralbibliothek Zürich

Kategorya:Kasaysayan ng Zurich
Kategorya:Mga manunulat mula sa Switzerland
Kategorya:Mga mangguguhit mula sa Suwisa
Kategorya:Mga manunulat
Agham pantao

Ang **agham pantao** () ay ang pag-aaral at interpretasyon ng mga karanasan, kilos, konstruksiyon, at artipakto na nauugnay sa tao. Sa madaling salita inaaral pilosopikal, biyolohikal, sosyal, at kultural na panig ng buhay pantao. Ang layunin nito ay lumalawak ng nating pagkakaintindi ng mundo pantao sa pamamagitan ng malapad at interdisiplinaryong paraan. Sinasaklaw ang maraming sangay: kasaysayan, pilosopiya, sosyolohiya, sikolohiya, batas, biyolohiyang ebolutiba, biyokimika, neurosiyensiya, araling tradisyong-pambayan, antropolohiya, atbp. Ang mga itong pag-aaral ay lumalawak at nagpapabuti ng kaalaman ng tao ng niyang pagiging, ng niyang kaugnayan sa ibang mga espesye at sistema, at ng kaunlaran ng mga artipakto para maitala at pahabain ang mga isip, salita, at gawa pantao. Ito ay pag-aaral ng penomeno pantao. Ang pag-aaral ng karanasan pantao ay makasaysayan at kasalukuyan. Kailangan nito ng ebalwasyon at interpretasyon ng makasaysayang karanasan pantao at pagsusuri ng kasalukuyang kilos pantao para tamuhin ang pagkakaintindi ng mga penomeno pantao at para ilarawan ang balangkas ng ebolusyon ng tao. Ang agham pantao ay obhetibong okray ng pagiging pantao at niyang kaugnayan sa katunayan.

## Tingnan din 
* Agham panlipunan
Samuel Guthrie

Si **Samuel Guthrie, Jr.** (1782–1848) ay isang Amerikanong manggagamot at kimiko mula sa Hounsfield, New York. Naimbento niya ang isang uri ng pulbos na tinatambol (*percussion powder*) at pati na ang kandadong sinusuntok (*punch lock*) para sa pagsisindi nito, na nakapagpawala na sa panahon ng musketang kinakandado sa pamamagitan ng pagpingki o pagpuyos (*flintlock musket*). Natuklasan niya ang kloroporma noong 1831.

## Talambuhay
thumb|right|Larawan ng naging tahanan ni Dr. Samuel Guthrie sa Jefferson County, New York, Estados Unidos.
Si Guthrie ay isang duktor at kimiko noong ika-19 na daantaon na nakatuklas ng anestetikong kloroporma (*chloroform*, *trichloromethane*) noong 1831, sa pamamagitan ng distilasyon ng klorido ng apog sa alkohol na nasa loob ng isang bariles na tanso, at ginamit ito bilang isang hindi matapang na pampamanhid sa mga siruhiya ng amputasyon. Ang kumpuwestong kimikal ding ito ay natuklasan ng siyentipikong Pranses na si Eugène Soubeiran noong Oktubre 1831, at ng kimikong Aleman na si  Justus Liebig noong Nobyembre 1831, subalit isinulat ni Guthrie ang kaniyang mga natuklasan noong tag-araw ng taon ding iyon, kung kaya't siya ang pangkalahatang kinikilala bilang ang tagapagtuklas.

Sa gulang na 22, pinakasalan ni Guthrie si Sybil Sexton na dating mula sa Connecticut. Naglakbay sila sa pamamagitan ng karwaheng may mga kabayo papunta sa kanugnog na nayon ng Smyrna upang magpakasal.

Noong taglamig at tagyelo mula 1810 hanggang 1811, nag-aral si Guthrie sa Dalubhasaan ng mga Manggagamot at mga Maninistis sa New York (*College of Physicians and Surgeons of New York*) na nakikilala sa kasalukuyan bilang Columbia University (Pamantasan ng Columbia). Noong Enero 1815, nakinig siya ng mga panayam sa Pamantasan ng Pennsylvania. Ang mga kursong ito ang nagtatag sa kabuoan ng kaniyang edukasyong pormal.

Noong 1817, lumipat si Guthrie sa Sackets Harbor, New York, Jefferson County, na nasa hilagang New York, kung saan nagbukas siya ng isang tanggapan bilang isang manggagamot na nasa tagpuang rural.

Bilang karagdagan sa kaniyang pagiging duktor ng medisina, si Guthrie ay naging isang matagumpay na negosyante, na pinaka nakikilala noong kaniyang kapanahunan dahil sa pagmamanupaktura ng *chloric ether*, suka, pulbos na panghanda (*priming powder*) para sa mga sandatang pumuputok na nakapagpawala na sa panahon (hindi na uso) ng mga musketang may *flintlock*. Inimbento rin niya ang isang proseso upang ang gawgaw ng patatas ay maging mga pulot, at nagdistila siya ng alkohol na itinuturing na hindi mapapantayan ang kagandahan ng kalidad sa Jefferson County.

## Mga kawing na panlabas
*Litrato ng tahanan ni Guthrie 
*Robinson, Victor. *"Victory Over Pain - A History of Anesthesia"* (p. 175 - 190) 

Kategorya:Ipinanganak noong 1782
Kategorya:Namatay noong 1848
Kategorya:Mga Amerikanong manggagamot
Kategorya:Mga kimiko mula sa Estados Unidos
Hieron

Ang **Hieron** o **Hiero** ay maaaring tumukoy kina:

*Hieron I ng Siracusa
*Hieron II ng Siracusa

## Tingnan din
*Hiero
Kapulungan ng mga Karaniwan ng United Kingdom

Ang **Kapulungan ng mga Karaniwan ng United Kingdom** o **House of Commons** ang mababang kapulungan ng Parlamento ng United Kingdom na tulad ng Kapulungan ng mga Panginoon(ang mataas ng kapulungan) ay nagpupulong sa Palasyo ng Westminster. Ang Mga Karaniwan o Commons ay isang demokratikong nahahalal na katawan na binubuo ng 650 kasapi na kilala bilang mga Mga kasapi ng Parlamento o MP. Ang mga kasapi nito ay nahahalalal upang ikatawan ang mga konstituensiya ayon sa first-past-the-post at nananatili sa kanilang mga upuan sa kapulungan hanggang sa pagbuwag nito ng Parlamento. Ang Kapulungan ng mga Karaniwan ng Inglatera ay nagebolb sa isang punto sa Inglater noong ika-14 siglo na naging Kapulungan ng mga Karaniwan ng Gran Britanya pagkatapos ng unyong pampolitika sa Scotland noong 1707 at noong ika-19 na siglo ang United Kingdom ng Gran Britanya at Ireland pagkatapos ng unyong pampolitika sa Ireland bago ang pagkuha nito ng kasaulukyang pamagat pagkatapos na ang kalayaan ay ibigay sa Malayang Estadong Irish noong 1922. Sa ilalim ng Aktong Parlamento ng 1911, ang kapangyarihan ng Kapulungan ng mga panginoon na magtakwil ng lehislasyon ay napaliit sa isang kapangyarihang pagpapaantala nito. Ang Pamahalaan ay pangunahing responsable sa Kapulungan ng mga Karaniwan at ang Punong Ministro ng United Kingdom ay nananatili sa opisina nito habang napapanatili nito ang suporta nito. 
## Kasalukuyang komposisyon
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pambansang mababang kapulungan
Kategorya:Parlamento ng United Kingdom
Henri Matisse

Si **Henri Matisse** (ipinanganak sa Le Cateau-Cambrésis, Nord noong 31 Disyembre 1869 – 3 Nobyembre 1954) ay isang Pranses na alagad ng sining, na nakikilala dahil sa kaniyang paggamit ng kulay at sa kaniyang "pluwido" (madaloy) at orihinal na gawi sa pagguhit. Isa siyang mangguguhit, tagagawa ng mga limbag, at manlililok, subalit pangunahing nakikilala bilang isang tagapagpinta ng mga larawan. Itinuturing si Matisse bilang isa sa pangunahing mga artista ng sining na tumulong sa paglikha ng mga kaunlarang rebolusyonaryo sa sining noong kaagahan ng ika-20 daantaon.

Bagaman sa una ay tinawag siyang isang *Fauve* ("mabangis na hayop"), sa pagsapit ng dekada ng 1920, tumaas ang pagtanaw sa kaniya bilang isang tagapagtaguyod ng klasikal na tradisyon sa larangan ng pagpipinta sa Pransiya. Ang kaniyang kadalubhasaan sa mapagpahayag na wika ng hugis, hubog at kulay, sa gawain na sumasaklaw sa mahigit sa kalahati ng isang daantaon, ang nakapagwagi sa kaniya upang kilalanin bilang isang nangungunang pigura o tao sa modernong sining.

## Pamamaraan ng paggawa ng mga larawang Papiers decoupes 
Noong 1941, sumailalim si Matisse sa isang malaking operasyon sa bituka. Dahil sa lumalalang kalusugan, napilitan siyang gawing simple ang kanyang istilo. Upang makatipid ng enerhiya, gumawa siya ng isang pamamaraan para sa pagbuo ng mga imahe mula sa mga scrap ng papel (ang tinatawag na Papiers decoupes), na nagbigay sa kanya ng pagkakataong makamit ang pinakahihintay na synthesis ng pagguhit at kulay. Noong 1943 nagsimula siya ng isang serye ng mga guhit para sa aklat na Jazz mula sa mga scrap na pininturahan ng gouache (nakumpleto noong 1947).

## Mga sanggunian 
## Mga kawing na panlabas 
* Si Matisse sa Artchive Artchive
* 500 mga imaheng matataas ang resolusyon mula sa *Henri Matisse: life and work*  ("Henri Matisse: buhay at gawain")

Kategorya:Mga manlilimbag mula sa Pransiya
Kategorya:Mga pintor mula sa Pransiya
Kategorya:Mga alagad ng sining mula sa Pransiya
Kategorya:Ipinanganak noong 1869
Kategorya:Namatay noong 1954
Eleanor ng Aquitania

Si **Eleanor ng Aquitaine** (c. 1122 – Marso 31, 1204), na nakikilala rin bilang **Leonor ng Aquitania**, ay ang anak na babae ni William X ng Aquitaine. Nagkaroon siya ng mas nakababatang kapatid na babaeng tinatawag na Petronilla ng Aquitaine. Dinala niya ang lalawigan ng Aquitaine (Aquitania) sa Inglatera nang pakasalan niya si Henry II ng Inglatera. Nanatili ang Aquitaine na nasa ilalim ng kapangyarihan at pagtaban ng mga Ingles sa loob ng 300 mga taon.

Nakapagmanan si Eleanor ng lupain sa Pransiya habang nasa gulang na 15. Pinakasalan niya si Louis VII ng Pransiya noong Hulyo 22, 1137, at nagkaroon sila ng dalawang mga anak na babae, na sina:
* Marie ng Pransiya
* Alix ng Pransiya

Napawalan ng bisa ang kasal sa lumaon, dahil hindi sila nagkaroon ng mga anak na lalaki.

Sa pagdaka, pinakasalan ni Eleanor si Henry II ng Inglatera noong Mayo 18, 1152, at nagkaroon sila ng walong mga anak, na kabilang sina:
* Guilhem, na namatay sa edad na 3
* Henry ang Batang Hari
* Richard I of England
* John I ng Inglatera
* Matilda ng Inglatera
* Joan ng Inglatera, nakikilala rin bilang Joanna ng Inglatera
* Eleanor ng Inglatera

Higit na nakikilala rin si Eleanor dahil sa kaniyang gawain para sa Ikalawang Krusada, dahil nabigyan niya ng inspirasyon ang maraming mga tao upang sumali sa krusadang ito. Dahil sa labis na napakaraming mga tao ang nagpasyang makilahok, kung kaya't naubusan si San Bernardo ng mga krus na ipinamimigay, kung kaya kinailangan niyang pumilas ng mga piraso ng kaniyang balabal.

Sinuportahan ni Eleanor ang isang pagrerebelde na isinagawa ng kaniyang mga anak laban sa pamumuno ng kanilang ama noong 1173. Hindi naging matagumpay ang paghihimagsik na ito, at dahil sa galit na galit si Haring Henry II, ipinakulong ni Henry II si Eleanor sa bilangguan.  Noong 1189, pagkaraang mamatay si Haring Henry II, at nang maging hari ang kaniyang anak na lalaking si Richard, napalaya si Eleanor. Sa hindi pa katagalan, namatay si Richard, kung kaya't sinuportahan niya ang pagkuha ng anak niyang si John sa trono ng Inglatera, laban sa pag-angkin ng trono ng kaniyang apong lalaki na si Arthur ng Brittany. Noong 1202, habang nagaganap ang pangangampanya sa Mairebeau, ipinagpatuloy niya ang paghadlang at pagsalungat kay Arthur. Sa pananagumpay niya, nagretiro si Eleanor sa isang monasteryo. Namatay siya sa kumbentong ito ng mga mongha noong Abril 1, 1204.

## Mga sanggunian
Kategorya:Kabahayan ng Plantagenet
Kategorya:Mga duke at mga dukesa ng Aquitania
Kategorya:Mga konsorteng hari at mga konsorteng reyna ng Inglatera
Adolf Alix

Si **Adolf Alix** (ipinganak bilang **Adolfo Alix Jr.**) ay isang direktor ng pelikula mula sa Pilipinas.  Kilala siya sa pag-direhe ng pelikulang *indie* o malaya katulad ng kanyang unang pelikula, ang *Donsol*.  Siya rin ang nagdirehe ng *Bayan Ko*, isang dramang pantelebisyon ng GMA News TV.

Kategorya:Mga direktor ng pelikula mula sa Pilipinas
Luz Valdez

Si  **Milagros Bernardo**, mas kilala bilang **Luz Valdez** (ipinanganak Setyembre 9, 1940 sa Olongapo, Pilipinas) ay isang artistang Piliipina.  Nakuha niya ang kanyang pangalang pang-artista sa pamamagitan ng tagapanguna ng LVN Pictures na si Narcisa de Leon. Naisip ni Narcisa de Leon na masyadong mahaba ang pangalang Milagros Bernardo at hindi madaling tandaan kaya binasagan siyang Luz Valdez ni de Leon.

## Pilmograpiya
### Telebisyon
### Pelikula
## Mga sangguninan
Kaurian:Mga artista mula sa Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1940
Joey Benin

Si **Joey Benin** ay isang bahista, mang-aawit, manunulat ng awitin, gumagawa at nag-aareglo ng musika na mula sa Pilipinas.  Kilala siya bilang ang dating kasapi ng bandang Side A at isa sa mga lumikha ng awiting "*Forevermore*."

Bilang isang kilalang kompositor, nakatrabaho na niya sa ilang mga kilalang tao sa industriya ng musika sa Pilipinas katulad nina Janno Gibbs, Regine Velasquez, Martin Nievera at ang kanyang dating banda na Side A. Gayon din, nakatrabaho niya si Koji Ishikawa, isang tanyag na inhinyero sa pag-rekord ng mga tunog.

Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Pilipinas