Karne norte

Ang **karne norte** () ay inasinang pitso ng baka. Nagmula ang katawagang ito mula sa wikang Kastila, at "hilagang karne" ang ibig sabihin nito. Ang katawagan naman sa Ingles ay nagmumula sa malalaking asin na ginagamit sa pag-iimbak ng karne, na tinatawag na . Minsan, hinahaluan ito ng asukal at espesya. Itinatampok ang karne norte bilang sahog sa maraming mga lutuin.

Mayroong nitrato sa karamihan mga ng resipi nito, na nag-coconvert sa likas na myoglobin sa baka na maging nitrosomyoglobin, na nagpapakulay-rosas sa karne. Ang mga nitrato at nitrite ay nakakabawas sa panganib ng delikadong botulismo habang inaasin sa pagpipigil ng pagdami ng *Clostridium botulinum*, ngunit naiugnay rin ito sa tumataas na panganib ng kanser sa mga daga. Kulay-abo ang bakang inasin na walang nitrato o nitrite, at tinatawag minsan na .

Naging sikat na pagkain ang karne norte sa mga digmaan, kabilang dito ang Ika-1 at Ika-2 Digmaang Pandaigdig, kung kailan nirasyon ang sariwang karne. Sikat pa rin ito sa buong mundo bilang sahog sa mga pagkain sa mga iba't ibang rehiyon at karaniwang bahagi sa modernong rasyon ng mga iba't ibang sandatahang lakas sa mundo.

## Kasaysayan
Kahit hindi alam ang eksaktong pinagmulan ng karne norte, malamang na sumipot ito noong nagsimulang mag-imbak ang mga tao ng karne sa pag-aasin. May ebidensya nito sa iba't ibang kultura, kabilang dito ang sinaunang Europa at Gitnang Silangan. Sa kaso ng karne norte, maaaring tumukoy ang salita sa magaspang, at butil-butil na asin na ginagamit sa pag-iimbak ng baka. Maaari ring tumutukoy ang salitang  sa mga "" ng salitre na dating ginamit sa pagpepreserba ng karne.

### Ika-19 siglo: kalakalan sa Atlantiko 
Kahit matagpuan ang kasanayan ng pagpepreserba ng baka sa maraming kultura, nagsimula ang industriyal na produksyon ng karne norte noong Rebolusyong Industriyal ng mga Briton. Ang karne norte mula sa Irlanda ay ginamit at kinalakal nang husto mula ika-17 siglo hanggang gitna ng ika-19 siglo para sa pagkonsumo ng mga sibilyang Briton at para sa probisyon ng mga armada ng Briton at mga hukbo ng Hilagang Amerika dahil matagal bago ito mabulok. Ikinalakal din ang produkto sa mga taga-Pransiya, na ipinangkain ng mga kolonista at inalipin na manggagawa sa kanilang mga kolonya sa Karibe. Ang ika-17 siglong prosesong pang-industriya ng mga Briton para sa karne norte ay hindi nagtangi sa mga iba't ibang hiwa ng baka maliban lang sa mga makunat at di-kanais-nais na bahagi tulad ng leeg at binti ng baka. Sa halip nito, ang pagmamarka ay ginawa ayon sa timbang ng baka sa mga sumusunod: "", "", at "", pinakapangit ang una at pinakamaganda ang huli.

## Mga rehiyon
### Europa
#### Irlanda
Pinepetsahan ang paglitaw ng karne norte sa lutuing Irlandes noong ika-12 siglo sa tulang *Aislinge Meic Con Glinne* (Ang Pangitain ni MacConglinne). Sa teksto, inilarawan ito bilang espesyal na pagkain na ginagamit ng hari para purgahin ang kanyang sarili mula sa "demonyo ng katakawan". Pinahalagahan ang mga baka bilang pambaligya, kaya kinain lang ito kapag hindi na magagatasan o makakapagtrabaho. Inilarawan ang karne norte sa tekstong ito bilang pagkain na napakahalaga, dahil sa kahalagahan at katayuan ng mga baka sa kanilang kultura, pati na rin ang pagiging mahal ng asin, at walang kinalaman sa karne norte na kinakain ngayon.

### Timog-silangang Asya
#### Pilipinas 
 mula sa Pilipinas]]
Katulad ng mga ibang de-latang karne, sikat na pang-almusal sa Pilipinas ang karne norte sa de-lata.

Ang karne norte sa Pilipinas ay karaniwang gawa mula sa ginayat na baka o buffalo, at halos palaging ibinebenta na nakade-lata. Ito ay pinakukulo, ginagayat, dinede-lata, at ibinebenta sa mga supermarket at grocery para mabili ng taumbayan. Kadalasan, inihahain ito bilang pang-almusal na tinatawag na "corned beef silog", kung saan gisado ang pagkaluto nito (pinrito, inihahalo sa sibuyas, bawang, at madalas, mga kinubong patatas, karot, kamatis, at/o repolyo), na may kasabay na sinangag at pinritong itlog. Isa pang karaniwang paraan para kainin ang karne norte ay tortang carne norte, kung saan inihahalo ang karne norte sa itlog at piniprito. Ginagamit din ang karne norte bilang murang karne sa mga pagkain tulad ng sopas at sinigang.

## Talababa 
## Mga sanggunian
Kategorya:Pagkain
Kategorya:Lutuing Pilipino