open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Asyang Latino

Ang **Asyang Latino** (Kastila: *Asia Latina* o *Latinoasia*; Pranses: *Asie latine*; Portuges: *Ásia Latina*) ay tumutukoy sa mga bahagi ng Asyang naimpluwensiyahan ng kalinangan ng mga kolonisador mula sa mga bansang nagsasalita ng mga wikang Romanse.

## Mga bansa
Sa mga sumusunod, dalawa ang kasapi ng Unyong Latino: ang Pilipinas at ang Silangang Timor.

### Biyetnam
### Cambodia
### Laos
### Pilipinas
May mga bakas o namanang mga gawi o ugali ang mga Pilipino mula sa mga Kastila. Sinasabing kabilang dito ang pakikisalamuha, pakikipag-ugnayan, pakikipagsosyalan, at pakikipagtsismis. Pinaniniwalaang kabilang din rito ang pagiging mahiligin ng mga Pilipino sa pag-dalo sa mga handaan, pagdiriwang ng mga kaarawan, at pagsusuot ng magaganda at magagarbong damit. Sa larangan ng politika, sinasabing bakas ng kulturang Ispano ang pagiging tama at ang pagtataglay ng "ugaling alimango" na kaugnay ng paghatak sa kapwa Pilipino kapag nakikitang umuunlad ang iba, bagaman laganap din ito sa mga kasalungat na kulturang Iskandinabo, Awstralyano, Neoselandes, at Kanadyense.

### Silangang Timor
## Mga bahagi ng bansa
### Goa
### Macau
## Tingnan din
*Unyong Latino
*Kaispanuhan/*Hispanidad*

## Mga panlabas na kawing
*Philippine Academic Consortium for Latin American Studies

Kategorya:Kultura ng Asya
Kategorya:Kultura ng Vietnam
Kategorya:Kultura ng India
Kategorya:Kultura ng Laos
Kategorya:Kultura ng Pilipinas
Kategorya:Kultura ng Tsina
Kategorya:Kaurian ng mga bansa
Kategorya:Kultura ng Kambodya
Pagbabago (paglilinaw)

Maaaring tumukoy ang **pagbabago** sa:
* Ang proseso ng pagiging iba: 
** Oras
** Pagbabagong panlipunan
** Pambiyolohiyang metamorposis
** Ang pag-aaral ng pammatematikang pagbabago
* Reporma, mga kilusang pagbabago
* Ebolusyon, mga pagbabago ng buhay
* Pagpapalit
Eroplano

[thumb|275px|right|Ang [Airbus A340|Airbus A340-313X (rehistro F-OHPK) ng Philippine Airlines sa Paliparan ng Naha, Okinawa, Hapon ay halimbawa ng isang eroplano.]]

Ang **eroplano** ay isang uri ng sasakyang panghimpapawid ngunit mas mabigat kaysa hangin.  May pakpak ang lahat ng mga salipawpaw.  **Glayder**, **palutang**, **patangay**, **salimbay**, o **salibad** ang tawag sa mga eroplanong walang makina o motor, sapagkat sumasabay at nagpapatangay lamang sa ihip ng hangin.  Bagaman isang uri ng *salimpapaw* ang salipawpaw, minsang tinatawag din itong *salipawpaw* o *salimpawpaw* sa mapangkamalawakang diwa ng salita.

## Kasaysayan 
Isang eroplanong walang lulang tao, na pinapaandar ng singaw at may timbang na 9 na libra, ang nilikha ni John Stringfellow noong 1848.  Nakakalipad ito sa pamamagitan ng sarili lamang na hindi kinakailangang ihulog mula sa himpapawid.  Bago ito, mayroon nang mga glayder, ngunit kailangang itulak ang mga ito mula sa isang gusali o burol upang mapalipad.

Naganap ang unang pagpapalipad ang isang tao ng isang eroplanong pinapagana ng motor noong 1903 sa Kitty Hawk, Estados Unidos na isinagawa ni Orville Wright.  Pumailanlang si Wright mula sa lupa, minaneho ang salipawpaw, at pinalapag ito pabalik sa lupa.  Subalit hindi lubos na makontrol ang eroplanong ito na tinaguriang *Flyer 1* (katumbas ng "Manlilipad 1" o "Tagalipad 1").  Ang Brasilenyong si Alberto Santos Dumont ang nag-imbento ng unang eroplanong may makina, nakokontrol, at napapanatili ang kapangyarihan ng pagkontrol, noong 1906 sa Paris, Pransiya.

## Mga sanggunian
*
Kategorya:Transportasyon
Kategorya:Abyasyon
Letter

Ang ***letter*** [Ingles] ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*titik ng abakada o alpabeto.
*liham, nakasulat o minakinilyang mensaheng pangpakikipag-ugnayan.
Serbesa

thumb|right|Isang basong may serbesa.
Ang **serbesa** (Ingles: *beer*) ay isang uri ng inuming nakakalasing. Sa salitang balbal, tinatawag din itong **bruwski** at **erbaks**.  Bukod sa mga handaan sa tahanan, karaniwang isinisilbi ito sa mga **serbesahan** o **bar**, isang pook na nagbebenta ng mga serbesang nakabote o nakalata.  Nililikha at niluluto ang mga serbesa sa **serbeseria** (*brewery* sa Ingles) - na tinatawag ding **serbesahan** - ang gawaan ng mga inuming serbesa.

## Sanggunian 
Kategorya:Mga alkoholikong inumin
Uno

Ang **uno** ay maaaring tumukoy sa: 

* 1 (bilang), o isa.
* Daglat sa Ingles para sa *United Nations Organization*, ang isa sa katawagan para sa Mga Nagkakaisang Bansa.
Dinastiyang Ming

Ang **Dinastiyang Ming** ay isa sa mga namahalang dinastiya ng Tsina—noong kilala bilang ang **Imperyo ng Dakilang Ming**—ng 276 na taon (1368–1644) na sumunod sa pagbagsak ng Monggol na pinamunuan na Dinastiyang Yuan. Ang Ming, inilalarawan ng ilan bilang "isa sa mga pinakadakilang mga kapanahunan ng mahusay na pamamalakad at panlipunang katatagan sa kasaysayan ng tao," ay ang huling imperyal na dinastya sa Tsina na pinamamahalaan ng etnikong Tsinong Han. Bagaman ang pangunahing kabisera ng Beijing ay bumagsak noong 1644 sa isang paghihimagsik na pinangunahan ni Li Zicheng (na nagtatag sa Dinastiyang Shun, madaling napalitan ng Manchu na pinamunuang Dinastiyang Qing), ang mga pamunuang tapat sa luklukang Ming—panlahatan na tinatawag na Katimugang Ming—ay nabuhay hanggang 1683.

## Mga tala 
## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga dinastiya sa kasaysayan ng Tsina
Dos

Ang **dos** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*dos, katawagang wikang Kastila para sa bilang na dalawa.
*DOS, isang paraan ng pamamalakad (*sistema ng operasyon*) sa wikang pangkompyuter; katulad ng MS-DOS.
Pilm (paglilinaw)

Ang **pilm** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

* pilm, isang rolyong plastiko na gamit sa pagkuha ng mga litrato o hindi gumagalaw na larawan; ikinakabit sa kamera
* pilm, ibang katawagan para sa gumagalaw na pelikula
* magnetikong pilm o mabalaning pelikula

## Tingnan din 
* Bamban (paglilinaw)
* Pelikula (paglilinaw)
Densidad

Ang **densidad** ay maaaring tumukoy sa:

*kasinsinan ng isang materyal o bagay.
*kalaputan ng isang materyal o bagay.
Gravity

Ang salitang Ingles na ***gravity*** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

* Grabidad sa agham
* *Gravity*, isang tauhan sa komiks.
Grabedad (paglilinaw)

Ang **grabedad** ay maaaring tumutukoy sa mga sumusunod:

*kalubhaan, ang kagrabihan o kaseryohan (kaseryosohan) ng isang sitwasyon o kalagayan.
*grabedad, isang puwersa ng kalikasang pinag-aaralan sa pisika at astronomiya.

## Tingnan din
Basahin din ang kaugnay na *kalubhaan (paglilinaw)*.
Kalubhaan (paglilinaw)

Ang **kalubhaan** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*grabedad, isang likas na puwersang pinag-aaralan sa astronomiya at pisika.
*lubha o kalubhaan, pandiwang katumbas ng mga salitang kagrabihan, kaseryosohan, labis, *labis na*, kalabisan, kabigatan, kalalaan, selan, kaselanan, *napaka-*, katindihan, at mga katulad; ginagamit sa paglalarawan ng paglala o kalalaan ng isang kalagayan, katayuan o sitwasyon tulad ng kalusugan, pangangatawan o pangyayari.  Nagagamit din itong paglalarawan sa katangian ng isang tao.

## Tingnan din
*Basahin din ang kaugnay na *grabedad (paglilinaw)*.
Tandayag

Ang **tandayag** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*balyena
*Tandayag, isang barangay sa Amlan, Negros Oriental sa Pilipinas.
Lahatang kapnayan

Ang ***lahatang kapnayan**, **kapnayang panglahatan**, **pangkalahatang kapnayan** o **kemikang heneral*** (mula sa Ingles na *general chemistry*, na dinadaglatang "*gen chem*" kung minsan) ay isang kursong kadalasang itinuturo sa mga matataas na paaralan at isang pagpapakilala sa antas na pampamantasan.  Nilalayon nitong magsilbing isang malawak na introduksiyon sa iba't ibang diwa ng kemika at malawakang itinuturo.  Sa pampamantasang antas, paminsan-minsan din itong ginagamit na karagdagang kurso para sa mga disiplinang kaugnay o hindi na itinuturing na nangangailangan ng mataas na antas ng siglang pangkaisipan o maramihan at malawakang pasaning mga kurso.  Isa rin ito sa iilang mga kursong pangkemika sa karamihan ng mga pamantasang hindi tuwirang nagtatangan ng isang partikular na disiplinang katulad ng kemikang organiko o kemikang analitiko. 

## Mga diwang itinuturo 
Kabilang sa mga kaisipang itinuturo sa lahatang kapnayan ang mga sumusunod:
*Istoykiyometriya
*Pagtitipid ng enerhiya
*Pagpapanatili ng masa(bigat o timbang)
*Batas ng hindi nagbabagong komposisyon
*Mga Batas ng gas
*Kemikang nukleyar
*Solubilidad(kakayahang matunaw)
*Kemikang pang-asido at base
*Kemikong pagsasanib
*Kimikong kinetiko
*Termodinamiko
*Dagikapnayan
*Ekilibriyong kemikal

Kategorya:Kimika
Pagtaya ng lindol

Ang **pagtaya ng lindol** ay isang sangay ng agham ng sismolohiya na may kinalaman sa probabilistikong pagtatasa ng pangkalahatang sismikong peligro ng lindol, kabilang ang kadalasan at magnitud ng mapangwasak na mga lindol sa isang binigay na lugar sa loob ng mga taon o mga dekada. Habang kadalasang tinuturing ang pagtaya na isang uri ng prediksyon, kadalasang ipinagkakaiba ang pagtaya ng lindol mula sa prediksyon ng lindol, na ang layunin ay espesipikasyon ng oras, lokasyon, at magnitud ng mga lindol sa hinaharap na may sapat na presisyon na isang babala na maaring ilabas. Naiiba ang parehong pataya at prediksyon ng mga lindol mula sa mga sistema ng babala sa lindol, na sa deteksyon ng isang lindol, nagbibigay ng isang babala sa mga rehiyon na maaring naapektuhan.

Noong dekada 1970, optimista ang mga siyentipiko na ang isang praktikal na kaparaanan para sa pagtaya ng lindol ay malapit ng matagpuan, subalit noong dekada 1990, naidulot ng patuloy na kabiguan ang maraming tanong kung posible nga ba talaga ito. Ang mga ipinakitang tagumpay na prediksyon sa malaking lindol ay hindi pa nangyayari at kontrobersyal ang iilang mga pag-angkin ng tagumpay. Samakatuwid, ang maraming mapagkukunan sa agham at pamahalaan ay nagamit sa pagtaya ng probabilistikong sismikong peligro sa halip na sa prediksyon ng indibiduwal na lindol. Ginagamit ang mga ganoong pagtaya sa pagkakatatag ng mga kodigo sa gusali, estraktura ng singil sa seguro, mga programa sa kamalayan at paghahanda, at publikong polisiya na may kaugnayan sa mga kaganapang sismiko.
## Mga sanggunian
Kategorya:Lindol
Kategorya:Prediksiyon
Maning malutong at marupok

Ang mga **maning malutong at marupok** (Ingles: *brittle*, *brittles* [maramihan], isang halimbawa: *peanut brittle*) ay mga pagkaing minatamis o ginagawang matamis na karaniwang matigas at madupok, yari sa arnibal o karamelitos (mga kending arnibal) at anumang uri ng mga mani.

## Pagluluto
Pinaiinitan ang pinaghalong asukal at tubig magpahanggang umabot sa pagiging matigas ngunit puputok o mababali nang kalagayan, na katumbas ng temperaturang nasa mga 300&nbsp;°F (tinatayang  mga 150&nbsp;&degri;C).  Hinahalo ang mga mani sa asukal na inarnibal.  Sa oras na ito idinadagdag ang mga pampalasa, lebadura, mantikilya, minantikilyang mani, at bikarbonato ng sosa.  Ibinubuhos ang mainit na kendi isang kapatagan para hayaang lumamig, karaniwang tablang granito o marpil.  Maaaring pisa-pisain ang mga mga maiinit na kendi para magkaroon ng magkakatulad na kakapalan.  Kapag lumamig ang mga *britel*, binabasag ang mga ito para maging pira-piraso.

Kaurian:Mani
Kaurian:Minatamis
Kaurian:Kendi
Kuwitib

Ang mga ***kuwitib*** (Ingles: *fire ant* [ Estados Unidos ], *red ant* [ sa U.K. ], *wash foot ant*), ay mga nangungukab na mga  pulang **langgam** na kinabibilangan ng higit sa 280 uri sa buong daigdig.  Marami silang mga pangkaraniwang katawagan katulad ng mga sumusunod: *ginger ant* [Ingles], *tropical fire ant* [Ingles], *aka-kami-ari* (Hapon), at *feuerameise* (Aleman).  Sa Kastila, kilala ang mga kuwitib bilang *hormiga colorada*(langgam na may kulay) , *hormiga roja* (pulang langgam) o *hormiga brava* (mabangis na langgam).  Sa Puwerto Riko, may katutubong napakaliliit na mga pulang langgam na napakabagal lumakad, at tinaguriang *abayarde*.  Sa Portuges, tinatawag na *formiga de fogo* (langgam ng apoy; maapoy na langgam) at *formiga lava-pé* (hugas-paang langgam) ang mga kuwitib.

## Mga uri
Narito ang mga uri ng mga kuwitib.  Hindi buo ang talaang ito:

## Sanggunian
Kaurian:Langgam
Kaurian:Kuwitib
Super Mario Bros. 3

ay ang panglimang larong pangkompyuter/larong pangbidyo na serye ng Mario ,itoy pang unang nilabas sa Nintendo Entertainment System(NES)at sa famicom(NES) sa Japan at yumaong pinalabas nila rin para sa Nintendo Entertainment System nilabas sa Hilagang Amerika at sa PAL region ang game ay nilkha uli sa parte ng Super Mario All Stars para sa koleksiyon ng Super Nintendo Entertainment System(SNES) o famicom at yumaong pinalabas uli para sa Gameboy Advance,nagbibigay ng suporta para sa e reader
para sa bagong continent sa bagong levels,pampalakas at dinagdagang elemento gamit ang scanning ng e cards.Ang NES version ay pinalabas uli sa Wii Virtual Console

Ang direktor ng laro ay si Shigeru Miyamoto at Takashi Tezuka, at ang musika ay ginawa ni Koji Kondo.

## Kasaysayan
Ang Super Mario Bros. 3 ay may pinagbago sa mga seryo ng Mario bros. ang pagsasama-sama ng screen ng map, minigames, at maraming pampalakas,kalaban at uri ng level, dito unang nag pakita ang anak ni Bowser Koopa ang tinatawag na Koopalings. nung English version ng Yume Kōjō: Doki Doki Panic na nakilalang Super Mario Bros.2 na iba ang gameplay,ang Super Mario Bros. 3 ay nagbalik sa tamang gameplay.

Ito ay ipinalano para sa 1989 na laro Hilagang Amerika.

Kategorya:Larong bidyo noong 1988
Kategorya:Mga laro ng Nintendo Entertainment System
Kategorya:Super Mario
Tiyakang bigat

:*Huwag itong ikalito sa tiyakang grabedad (espesipikong grabedad).*
Ang **hambinging bigat**, **tiyakang bigat**, **tiyak na timbang**, **taga-uring bigat (timbang)** , o **espesipikong timbang** (Ingles: *specific weight*, kilala rin bilang *unit weight* o **timbang ng yunit** [ timbang ng isa ]) ay ang timbang ng bawat isang (bawat yunit ng) bolyum ng isang materyal o bagay.  Kinakatawan ito ng mga sagisag na:
:\gamma = \rho \, g
kung saan ang
:\gamma ay ang tiyakang bigat ng materyal (timbang bawat isa o yunit na  bolyum, karaniwang yunit na N/m3)
:\rho ay ang densidad (kasinsinan) ng materyal (masa bawat yunit na bolyum, karaniwang kg/m3)
:g ay akselerasyon (pagbilis) dahil sa grabedad (antas ng pagbabago ng belosidad (bilis), na ibinibigay sa m/s2)

Magagamit ang tiyakang bigat sa inihinyeriyang mekanikal para mapag-alaman ang timbang ng isang kayarian o istrukturang dinisenyo para pasanin o buhatin ang mga partikular na pasanin o karga habang nananatiling buo at nananatiling nasa loob ng mga limitasyon hinggil sa depormasyon o pagkasira.  Ginagamit din ito sa mga dinamiko ng mga pluwido (*fluid dynamics*) bilang katangiang-angkin ng pluwido (halimbawa: ang tiyakang bigat ng tubig sa Daigdig sa temperaturang 5°C ay 9807 N·m−3 o 62.43 lbf·ft−3 (puwersang-libra; Ingles: *pound-force*). 

Ginagamit din ang mga terminong *espesipikong grabedad*, at sa hindi-kadalasan ang *espesipikong timbang*, para sa relatibong densidad (kasinsinang kaugnay).

## Tingnan din
* Densidad (Kasinsinan)

## Sanggunian
Kategorya:Pisikang nilapat at interdisiplinaryo
Kategorya:Lupa
Kategorya:Inhenyeriyang sibil
Kategorya:Malambot na materya
Kategorya:Kimikang pisikal
Kategorya:Mga daming pisikal
Bako

:*Tungkol ito sa ibon, para sa Griyego-Romanong diyos tingnan ang Bako (diyos).*

Ang **bako** (Ingles: *gull*, *seagull*, *sea gull*) ay mga ibong-dagat na nasa pamilyang **Laridae**.  Higit na kalapit sila ng mga *tern* [Ingles] (pamilyang Sternidae) at malayong kamag-anak ng mga *auk* [Ingles] (mga nasa Alcidae) at mga Rhynchopidae o mga ibong nanghahapaw (mga *skimmer* sa Ingles); at mas higit pang malayong kamag-anak ng mga ibong-pampang (ibong namimilapil o ibong namamaybay; mga *wader* sa Ingles).  Hanggang sa kamakailan lamang, dating inihanay ang karamihan sa mga bako sa saring *Larus*, ngunit nalalaman ngayon na polipiletiko ang pagkakahanay na ito, na nagbunsod sa muling pagkabuhay ng ilang mga sari o henera.  Tinatawag din ang bako bilang **ibong peskador** (o **ibong mangingisda**), **daya**, **magdaya**, **manekas**, at **hibo**. 

Karaniwan silang malaki at hindi gaanong kalakihang mga ibon, kalimitang abuhin o puti, kadalasang may mga panandang itim sa ulo o mga pakpak.  Tipikal na mayroon silang nananaghoy na huni.  Mayroon sila ng matabang pangangatawan, mahabang tuka, at paang may anyong palikpik o malasapot.  Umaabot ang sukat at laki ng mga uri ng mga bako mula sa maliit na bako, nasa 120 gramo (4.2 onsa) at 29 sentimetro (11.5 pulgada), hanggang sa dakilang bakong may maitim na likod, na may 1.75 kilogramo (3.8 libra) at 76 sentimetro (30 pulgada).

## Sanggunian 
Kategorya:Charadriiformes
Kategorya:Bako
Paperback

Ang **paperback** (tinatawag ding *pocket book* [naibubulsang aklat]) ay tumutukoy sa isang aklat na malambot ang pabalat o takip.  Karaniwang yari sa papel o kartolina ang pabalat nito, na pinagdirikit o pinagsasanib ng pagtahing pasulsi o sa pamamagitan ng mga staple.

Kaurian:Aklat
Kaurian:Panitikan
Asuna Kagurazaka

, aka **Asuna Vesperina Theotanasia Entheofushia** isa siyang fictional chracter sa kabanata na*Negima!: Magister Negi Magi*, na ginawa ni Ken Akamatsu. Ang ika 8th estudyante Japanese alphabetical order of class 2/3-A, siya ang unang nakakilala kay Negi Springfield.

## Personalidad
Si Asuna ay karibal niAyaka. Si Asuna ay maypagtinigin sa dati niyang homeroom teacher, Takahata.

## Footnotes
Kaurian:Negima
Kaurian:Fictional orphans
Kaurian:Fictional artists
Kaurian:Fictional princesses
Kaurian:Anime and manga characters who can move at superhuman speeds
Kaurian:Anime and manga characters who can teleport
Kaurian:Anime and manga characters with superhuman strength
Kaurian:Anime and manga martial artists
Kaurian:Fictional mixed martial artists
Hibo

Ang **hibo** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*hibo, ibang katawagan para sa himok, amuki, sulsol; maaari ring tentasyon, tukso, seduksyon, o udyok.  
*hibo, ibang katawagan para sa ibong-dagat na bako.
Nodoka Miyazaki

Si  isa siyang fictional chracter sa*Negima!: Magister Negi Magi*, na ginawa ni Ken Akamatsu. Ang 27th student sa Japanese alphabetical sa klase ng 2/3-A, isa siyang mahiyain, na isa siyang matalino sa kanyang klase, na imiibig din kay Negi Springfield.

## Personalidad
Si Nodoka aiy isang mahiyain at bookworm sa kanyang klase. Na Ibibig sa kanyang pangalan na "tahimik", "tranquil", or "kalmado". As a member of the Library Exploration Group, she spends plenty of time in the library and helps in the book store. Her involvement with books gives her the nickname of "librarian girl" or "bookshop" (本屋ちゃん ''Hon'ya-chan'' in the original Japanese: Del Rey translates it as "librarian girl" or "Librarian-chan", and also by the literal meaning "Bookstore", while Tong Li and Chuang Yi translate it as "Bookshop"). Initially, she uses her hair to cover her eyes completely. As her confidence grew, her hairstyling changed, to the point where both eyes are visible, allowable by a short ponytail. She is among the higher-scoring students in her grade, placing 20th for the entire school at her grade level and fourth in her class.

## Talababa
Kaurian:Negima
Kaurian:Anime and manga characters who can teleport
Kaurian:Fictional librarians
Kaurian:Anime and manga telepaths
Miyazaki, Nodoka
Lagaring-pating

Ang **lagaring-pating** (Ingles: *sawshark*, *saw shark*) ay mga pating na nasa ordeng **Pristiophoriformes**.

## Mga sari at mga uri
* Saring *Pliotrema*
** Lagaring-pating na may anim na hasang, *Pliotrema warreni* Regan, 1906 170 cm 
* Saring *Pristiophorus*
** Lagaring-pating na mahaba ang ilong, *Pristiophorus cirratus* (Latham, 1794) 137 cm 
** Lagaring-pating ng Hapon, *Pristiophorus japonicus* Günther, 1870 136 cm 
** Shortnose sawshark, *Pristiophorus nudipinnis* Günther, 1870 122 cm 
** Lagaring-pating ng Bahamas, *Pristiophorus schroederi* Springer & Bullis, 1960 80 cm 
** Lagaring-pating ng Silangang Australya, Pristiophorus sp. A
** Tropikal na lagaring-pating ng Australya, Pristiophorus sp. B
** Lagaring-pating ng Pilipinas, Pristiophorus sp. C
** Duwendeng lagaring-pating, Pristiophorus sp. D

## Sanggunian
## Tingnan din
*Talaan ng mga pating

## Mga panlabas na kawing
* Kaalaman hinggil sa Pristiophoridae, mula sa FishBase.org
* Pahinang *Reefquest*
* Talaan ng mga nabubuhay pang mga pating, Elasmo-Research.org
* Larawang ng lagaring-pating na may mahabang ilong, mula sa NOVA, PBS.org


Kaurian:Pristiophoriformes
Tagan

Ang **tagan** (Ingles: *smalltooth sawfish*, *small-toothed sawfish*), ay isang tag-an (o barasan) ng pamilyang Pristidae, na natatagpuan sa mga mababaw at subtropikal na mga katubigan sa buong mundo, sa pagitan ng mga latitud na 44° Hilaga at 37° Timog.  Umaabot ang haba nito sa 7.6 m.

May mahaba, sapad, tila talim na rostrum o ngusong may 24 hanggang 32 pares ng mga ngipin sa gilid.  Malaki at nakahilig (oblik) ang palikpik sa buntot (palikpik na kawdal) na walang pagkalobo.  Isa itong uri namumuhay sa pangloob na katubigang may baybayin at sa may iba't ibang gawi sa pag-alon, ngunit maaaring tumawid sa malalim na katubigan upang marating ang mga mabaybaying kapuluan, subalit palangoy na pumapanik din sa mga kailugan at nakatatagal sa mga sariwang tubig.  Kalimitan itong natatagpuan sa mga baybayin, mga laguna, mga estuwaryo, at mga bukan o bibig ng mga ilog, ngunit nakikita rin ito sa mga ilog at lawa.  Ginagamit nito ang kaniyang "lagari" para halukayin ang ilalim ng tubig kapag nanginginain ng mga imbertebradong pangkalaliman at upang patayin ang mga pelahikong mga isda.

## Tingnan din 
* Talaan ng mga pating

## Sanggunian 
Kategorya:Pristiformes
Kategorya:Pristidae
Kategorya:Tag-an
Kategorya:Barasan
Tagan (paglilinaw)

Ang **tagan** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*tag-an, isang isdang may hugis lagaring nguso; tinatawag ding barasan.
*tagan, isang uri ng isdang tag-an (o barasan).
Tag-an

Ang mga **tag-an** o **barasan** (Ingles: *sawfish* [literal na "isdang-lagare"]) ay isang pamilya ng mga hayop-dagat na kaugnay ng mga pating at mga *batoidea* (mga manta).  Kabilan sa pinakanatatanging kaanyuan nila ang mahaba at mangiping mga nguso.  Kasapi sila sa mga pamilyang **Pristidae** sa loob ng ordeng **Pristiformes**, na nagmula ang pangalan sa Griyegong *pristēs* na nangangahulugang "isang lagari".  Hindi sila dapat ikalito sa mga bukawin (ordeng Pristiophoriformes, tinatawag ding katambak o sapingan, mga "lagaring pating"), na may kahawig na anyong pangpangangatawan.  Dahil nga sa pagkakahawig na ito, may kamaliang natatawag din ang mga tag-an bilang mga *lagaring-pating* din.

Itinuturing ang lahat ng mga uri ng mga tag-an na lubhang nanganganib at ipinagbabawal ang pandaigdigang pangangalakal ng mga ito.

## Sanggunian 
Kategorya:Pristiformes
Kategorya:Tag-an
Kategorya:Barasan
Barasan (paglilinaw)

Ang **barasan** ay maaaring tumutukoy sa mga sumusunod:

*tag-an, isang isda may ngusong korteng lagari.
*barasan, ibang tawag sa tubo, baras, o kabilya.
Pateng (paglilinaw)

Ang **pateng** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*pating, isang isda.
*Pateng, isang baranggay sa Gonzaga, Cagayan, Pilipinas.
Makapangkabuhayang Lipunan ng mga Kaibigan ng Bansa

Ang **Makapangkabuhayang mga Lipunan ng mga Kaibigan ng Bansa** [maramihang kalipunan] o **Makapangkabuhayang Lipunan ng mga Kaibigan ng Bansa** [isahan lamang] (Kastila: *Sociedades Económicas de los Amigos del País* [maramihan] o *Sociedad Económica de los Amigos del País* [isahan] , Ingles: *Economic Societies of Friends of the Country* [maramihan] o *Economic Society of Friends of the Country* [isahan]) ay mga pribadong mga samahang itinatag sa iba't ibang lungsod sa kabuoan ng Panahon ng Kakaliwanagan sa Espanya, at sa mas mababang bilang at antas sa kaniyang mga kolonya (Pilipinas, Kuba, Tsile, at sa iba pang pook).

## Mga sanggunian
:*Popescu, Oreste. *Studies in the history of Latin American economic thought*. London: Routledge, 1997.
:*Schafer, Robert J.  *The economic societies in the Spanish world, 1763-1821*. Syracuse, N.Y.: Syracuse University Press, 1958.

Kaurian:Kasaysayan ng Espanya

Kaurian:Kasaysayan ng Pilipinas
Babilonya (lungsod)

Ang **Lungsod ng Babilonya** ang kabisera ng Imperyong Babilonya na tumutukoy sa isa sa dalawang imperyo sa Mesopotamya . Ang dalawang imperyong ito ay nananig sa pagitan ng ika-19 hanggang ika-15 siglo BCE at muli mula ika-7 hanggang ika-6 BCE. Ang siyudad ng Babilonya ay itinatag sa mga bangko ng Ilog Eufrates. Ang unang pagbanggit nito ay nasa isang tabletang putik sa paghahari ni Sargon ng Akkad(2334-2279 BCE) ng Imperyong Akkadiyo. Ang lugar nito ay matatagpuan sa katimugan ng modernong Iraq. Ang bayan nito ay naging bahagi ng independiyenteng siyudad-estado sa pag-akyat sa kapangyarihan ng Unang dinastiyang Babilonya noong ika-19 siglo BCE. Ang haring Amorreo na si Hammurabi ang nagtatag ng maikling buhay na Lumang Imperyong Babilonya noong ika-18 siglo BCE. Ang katimugang Mesopotamya ay naging Babilonya at pinalitan ang Nippur bilang ang banal na lungsod nito. Ang imperyo ng Babilonya ay humina sa paghahari ng anak ni Hammurabi na si Samsu-iluna at ang Babilonya ay napailalim sa Asirya, Mga Kassite at Elam. Pagkatapos wasakin ito ng mga Asiryo at muling itinayo, ang Babilonya ay naging kabisera ng Imperyong Neo-Babilonya na kahalili ng Imperyong Neo-Asirya mula 609-539 BCE. Ang Imperyong Neo-Babilonya ay bumagsak sa ilalim ng haring Persiyanong si Dakilang Ciro ng Persiyanong Imperyong Akemenida at kalaunan ay napasailalim ng Imperyong Seleucid, Imperyong Parto, Imperyong Romano at Imperyong Sassanid. 
Kategorya:Kasaysayan ng Babilonya
Kategorya:Kasaysayan ng Irak
Kategorya:Mesopotamia
Tuklong

, noong mga 1100 bilang isang pook para sa pagsamba ng mga mamamayang may ketong dahil hindi sila inaanyayahang dumalo sa ibang mga simbahan.]]
Ang **tuklong**, **kapilya**, o **bisita** (Ingles: *chapel*, Kastila: *capilla*) ay isang pook o gusaling - maliit na simbahan - itinuturing na banal at sambahan para sa mga Kristiyano. Maaari itong nakakabit sa isang kayariang katulad ng isang simbahan, kolehiyo, ospital, palasyo, bilangguan, o kaya libingan. Maaari rin itong isang malaya at gusaling hindi naman nakadikit sa isa pang gusali.. Maaaring hindi ito isang malaking simbahang kapanalig ng isang parokya sa isang barangay o baryo, o nayon, sapagkat pribado o pansarili, o mayroong natatanging layunin. Sa mga baryo o barangay, maaari itong yari sa nipa at kawayan na nagsisilbing isang pansamantalang dambana o sambahan hanggang sa maging isang ganap na pangmatagalan at mas matibay na gusali.

## Mga sanggunian
Kategorya:Simbahan (gusali)
Kategorya:Mga gusali at estruktura
Kategorya:Kapilya
Bisita

Ang **bisita** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*panauhin
*tuklong, ibang tawag para sa kapilya; isang pook na sambahan.
Tukmol

Ang **tukmol** (Ingles: *turtle dove* na may literal na kahulugang "kalapating pagong"; pangalang pang-agham: *Streptopelia tranquebarica*) ay isang kasapi sa pamilya ng mga ibong (Aves) Columbidae, kung saan kabilang ang mga kalapati (Columbidae).  Mas maliit at mas bahagya ang laki ng pangangatawan kung ihahambing sa iba pang mga kalapati, maaaring makilala ang tukmol dahil sa kaniyang mas kayumangging kulay, at sa itim at puting guhitang bakat sa leeg nito, ngunit nahahagip ng pananaw ng mata ang ang buntot kung lilipad ito mula sa tagapagmasid; kahugis ang bunto ng isang kalang o kalso na may maitim na gitna at puting mga gilid at mga dulo; tila madilim na titik V ang hugis nitong nasa kalatagang maputi.  Mapapansin ito kapag yumuyukod ang ibon para uminom, sapagkat itinataas ng ibon ang kaniyang nakabukang buntot.  Nalalaman ding mabalasik na mapagangkin ng nasasakupang pook ang isang tukmol.

## Ibang gamit ng salita 
Ginagamit kadalasan ang salitang tukmol bilang salitang balbal na nangangahulugang pangit o nakakainis na tao.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Columbiformes
Kaurian:Streptopelia
Kaurian:Ibon sa Pilipinas
Kaurian:Ibon sa Pakistan
Kaurian:Kalapati
Babilonya (paglilinaw)

Ang **Babilonya** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:
*Babilonya
*Lumang Imperyong Babilonya
*Imperyong Neo-Babilonya
### Mga pook 
* Babilonya, ang kabiserang lungsod ng Babilonya sa sinaunang Mesopotamya; kasalukuyang Al Hillah, Irak.
* Babilonya, isang sinaunang lungsod at kampo ng lehiyong Romano sa Ehipto
* Babilonya (New York), isang bayan sa Estados Unidos.
** Babilonya, isang nayon sa bayan ng Babilonya.
* Babylon (Distritong Domažlice), a village in the Republikang Tseko.

### Pananampalataya 
* Sa tradisyong Hudyo-Kristiyano:
** Maraming pagtukoy sa Babel ang matutunghayan sa Bibliya, ngunit hindi malinaw na tinutukoy nito ang lungsod. Sa mga aklat pangkasaysayan ng Lumang Tipan, karaniwang tinutukoy ang Babilonya.
** Babilonya: sa Bagong Tipan, natatangi na ang Aklat ng Pahayag, itinuturing na tumutukoy sa Roma o sa paghahambing sa kapangyarihan ng Imperyong Romano ang mga pagbanggit sa "Babilonya".
** *Babilonya*, ang pamagat na pangkura sa kaarsobispuhan ng ritong Latin, ng isang Kaldeyanong patriyarkato at ng isang Siryanong kaarsobispuhan. 
** *Babilonya*, sa panitikang Midyebal, na karaniwang tumutukoy sa Cairo, ang Muslim na kabisera ng Ehipto.
** *Babilonya*, sa panitikang Rabiniko, na karaniwang tumutukoy sa diyaspora ng mga Hudyo, partikular na ang pagkakabihag sa Babilonya.
* *Babilonya*, sa kilusang Rastapari at ilang pampananampalatayang mga tradisyon at pilosopiya, na tumutukoy sa mapaniil na kayarian ng kapangyarihang pampolitika at pangkabuhayan; ito ang malawak na ginagamit na konsepto sa mas malawak na kabuoan ng wikang Ingles.
* Patutot ng Babilonya, isang alegorikong kaanyuhan ng kasamaan sa Kristriyano at Rastaparyanong tradisyon.
Dugong (paglilinaw)

Ang **dugong** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*salitang patungkol sa dugo (dinagdagan lamang ng hulaping "*ng*" sa hulihan ang salita: *dugo* + *ng*).
*dugong o *Dugong dugon*, mga hayop pantubig na kabilang sa mga duyong.
Babylon

Ang ***Babylon*** [Ingles] ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*Babilonya (lungsod) sa Mesopotamya
**Babylon 5*, isang palabas na pangkathang-isip na agham sa telebisyon at pelikula.
Constantin Brâncuși

Si **Constantin Brâncuşi**, **Constanin Brancusi**, o **Brancusi** lamang (19 Pebrero 1876 – 16 Marso 1957, ), ay isang bantog na manlililok mula sa Rumanya.  Ipinanganak siya sa Hobiţa, Gorj, malapit sa Târgu Jiu.  Pinagsasanib ng kaniyang mga kathang nililok ang kapayakan, kasanayan, at kadalubhasaang nagbigay daan para sa mga modernistang mga manlililok, katulad ng Pilipinong si Napoleon Abueva.

Kategorya:Mga Rumano
Kategorya:Mga manlililok
Adan

[300px|thumb|right|Ang *[Ang Paglalang kay Adan* ni Michelangelo, isang *fresco* na nasa kisame ng Kapilang Sistine.  Nasa kaliwa si Adan, samantalang nasa kanan ang Diyos na Maykapal.]]
Si **Adan** (Ingles: *Adam*, Hebreo: אָדָם)) ay, ayon sa literal na pagkakaunawa sa Aklat ng Henesis, ang unang tao at unang lalaking nilalang ng Diyos at naitala sa mga sumunod na mga komentaryong Hudyo, Kristiyano at Islamiko.  Si Eba—ang pangalawang tao at unang babae—ang kaniyang asawa.  Sinuway ni Adan ang kalooban ng Diyos, na naging dahilan ng pagkakaroon ng kasalanan at kamatayan sa mundo. 

## Kahulugan ng pangalan
Nangangahulugang *sangkatauhan* ang pangalang *Adan*, na kaugnay ng mga salitang Ebreong *adam* na katumbas ng "tao" at ng *adamah* o "lupa."

## Kaugnayan kay Hesus
May paghahambing sa pagitan ni Adan at kay Hesus.  Itinutulad si Hesus kay Adan sapagkat si Hesus ang nagsisilbing bagong simula para sa mga tao.  Sinasabing si Hesus ang nagdala ng bagong buhay sa mga taong naniniwala kay Hesus.
## Tingnan din
*Adan at Eba
*Ebolusyon ng tao
*Aklat ng Genesis
*Unang tao

## Sanggunian
Kategorya:Adan at Eba
Kategorya:Unang tao
Kategorya:Unang lalaki
Kategorya:Mga tauhan sa Bibliya
Kategorya:Unang lalaki at babae
Kategorya:Mga tauhan sa Lumang Tipan
Rhinomugil

Ang ***Rhinomugil*** ay isa sa labing-pitong sari ng pamilyang Mugilidae na mas kilala bilang **banak**. Ang saring *Rhinomugil* ay naglalaman ng dalawang uri ng isda.  
Nagmula ang  mga isdang ito sa mga tubig-tabang at tubig-alat ng Asya

## Mga Uri 
**Rhinomugil corsula*
**Rhinomugil nasutus*

## Sanggunian
*  
* 

Kaurian:Mugiliformes
Kaurian:Banak
Eba

[250px|thumb|right|Ang dibuhong *[Ang Paglalang kay Eba* ni Michelangelo, isang *fresco* sa kisame ng Kapilyang Sistine na naglalarawan sa paglikha ng Diyos kay Eba mula sa tagiliran at tadyang ni Adan.]]
 
Ayon sa paniniwalang kristiano at judismo, si **Eba** (Ingles: *Eve*; wikang Kastila: *Eva* ang unang babae,  ang pangalawang tao, at ang asawa ni Adan. Ito ay nababasa sa Aklat ng Henesis sa Lumang Tipan ng Bibliya  Nilikha ng Diyos si Eba mula sa tadyang ni Adan bilang kaniyang katuwang at katulong sa pamumuhay.  Natukso si Eba ng ahas para kainin ang pinagbabawal na bunga mula puno ng kaalaman ng mabuti at masama.  Hinimok niya si Adan na sumalo sa pagkain ng bunga, kaya't bilang resulta, nalaman nila na sila'y hubad at sila ay pinalayas ng Diyos mula sa Hardin ng Eden at isinumpa sila kasama ang ahas na nangdaya sa kanila.  

## Kahulugan ng pangalan 
Nagmula ang katagang *Eva* mula sa *Havva* na hango naman din sa *hayah* na nangangahulugang "mabuhay."  Kaya nangangahulugang "ina ng mga nabubuhay" ang pangalang Eba o *Eva*.

## Kaugnayan kay Mariang Ina ni Hesus 
Sinasabing, ayon sa isang talababa sa salin ng Bibliyang Tagalog ni Jose C. Abriol, na si Mariang Ina ni Hesus ang "bagong Eba", sapagkat may kaugnayan sa tinatawag na mga talatang protoebanghelyong naglalaman ng pariralang "kaniyang dudurugin".  Isang kahulaan ang mga talatang protoebanghelyo (mula sa salitang Lating *protoevangelio*) sapagkat nagbibigay ng "kahulaan ng pagtubos ng sangkatauhan na mababasa sa Ebanghelyo."

## Sanggunian 
Kaurian:Adan at Eba
Kakanyahan

Ang **kakanyahan** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*kakanyahan, umuukol, patungkol, o kaugnay ng salitang kaniya o ng paksang tao o taong pinag-uusapan.
*kakayahan ng isang tao, hayop, o nilalang.
Paglalagom

Ang **paglalagom** ay ang pagsusulat o pagsasalaysay muli sa isang akda o narinig na maikling paraan na ginagamitan ng sariling pananalita. Ito ay maikli ngunit malaman at nagpapahayag ng pinakadiwa nito. Ito ay hindi nagtataglay ng pansariling opinyon.

## Hakbang sa paglalagom
# Pakinggan o basahin nang mabuti ang akda. Kunin ang pinakadiwa ng napakinggan o nabasa.
# Habang nakikinig o nagbabasa ay itala ang mahahalagang bahagi at suriin ito.
# Isulat ang natirang puntos sa sariling pangungusap. Huwag magsasama ng pansariling opinyon.
# Palitan ang bahagi o pananalitang maaaring magpahaba o magpawalang linaw sa lagom.
# Tingnan kung ayon sa orhinal ang pagkakasunod-sunod ng mga ideya.
# Basahing muli upang lalo pang maiklian.

## Tingnan din
*Buod
Mouse

Ang ***mouse*** (bigkas: /maws/), na nagiging ***mice*** (bigkas: /mays/) kapag maramihan, ay isang salitang Ingles na maaaring tumukoy sa:

*Bubuwit o maliit na daga.
*Maws na pangkompyuter.
Maws (paglilinaw)

Ang ***mouse*** [Ingles] (bigkas: *maws*) ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*daga, isang mamalyang hayop.
*maws, isang panturong aparatong gamit sa pagkokompyuter.
Angkak

thumb|right|Ilan mga produktong pagkain na nagmula sa mga angkak, katulad ng mga tinapay.
[thumb|right|Isang mangkok ng pang-agahang angkak na katabi ang isang tasang [kapeng inumin.]]
Ang **angkak** o **sereales** ay mga butil o halaman na karaniwang itinatanim, inaalagaan, at inaani para sa kanilang nakakaing mga bungang buto.  Sa botanika, tinatawag itong mga bunga o "prutas" na pinangalanang karyopsis (o *caryopsis*).  Sa kasalukuyang panahon, mas maramihan na ang pagtatanim ng mga angkak at nakapagbibigay ng enerhiyang pangkatawan at pangkalusugan sa buong mundo kaysa iba pang mga pananim.  Samakatuwid, kasama sila sa mga pangunahing pagkain ng tao at hayop.  Mapagkukunan sila ng mga karbohaydreyts.  Sa ilang mga umuunlad na mga bansa, ang mga angkak ang halos bumubuo sa mga pang-araw-araw na inihahaing pagkain (agahan, tanghalian, meryenda at hapunan).  Sa mga mauunlad na mga bansa, mas banayad at sari-sari ang pagkonsumo ngunit itinuturing pa ring mahalagang bahagi ng diyeta.  Kabilang sa mga angkak ang mga halaman at bungang butil na nagmumula sa mga trigo, palay (bigas), obena, at iba pang katulad.   Tinatawag ding **sebada** at **senteno** ang mga angkak.  Kabilang din sa mga uri o produktong nagmula sa mga angkak ang mga otmil, ipa, darak, at ang mga lugaw na katulad ng tsamporado at mga katulad.  Tinatawag na mga **angkak na pang-agahan** o **sereales na pang-almusal** ang mga angkak na kinakain tuwing oras ng pag-aagahan.

Hinango ang salitang Ingles na *cereal* (katunog at kahawig ng *sereales*) mula sa pangalang Ceres, isang diyosang nauna pa sa pagkakaroon ng Sinaunang Roma.  Si Ceres ang diyosa ng ani at pagsasaka. 

## Mga sanggunian
Kaurian:Angkak
Kaurian:Pagkain
Sebada

Ang **sebada** (Ingles: *barley*) ay isang uri ng butil o angkak (mga sereales)  na nagmumula sa halaman o taunang damong ***Hordeum vulgare***.  Pangunahing itong ginagamit na halaman o pananim na pagkain para sa mga hayop, ang mas kaunting bilang ay nagagamit para sa pagmamalto (*malting* sa Ingles) ng serbesa at wiski (ang *whiskey*).  Ginagamit din ito para sa paghahanda ng mga pagkaing pampalusog.  Noong 2007, inihanay ang sebada bilang pang-apat na pinakamaraming nagawang produkto (136 milyong mga tonelada) at sa area ng kultibasyon (566,000&nbsp;km²).  Kasama ng trigo, isa ang sebada sa pinagmumulan ng mga pampaalsang ginagamit sa pagluluto ng tinapay.

## Mga sanggunian
Kaurian:Pagkain
Kaurian:Halaman
Kumon

Ang **Kumon** (Kumon Educational Japan Co. Ltd. Wikang Hapones:株式会社公文教育研究会, Kabushiki gaisha Kumon Kyōiku Kenkyūkai) ay isang sistemang pang-edukasyon na nilikha ni Toru Kumon na ginagamit ang kanyang Kaparaanang Kumon sa pagtuturo ng matematika at pagbabasa para sa mga batang mag-aaral.

## Kasaysayan
Itinitatag ang Kumon ni Toru Kumon, isang tagapagturong Hapon, noong 1958, na nagbukas ang unang Kumon Math Centre sa Lungsod ng Moriguchi, Osaka. Nag-iiba ang pagbukas ng sentro depende sa lokasyon nito. Bago ang mga prangkisa ng Kumon, si Kumon ay nagtratrabaho bilang isang guro sa Mataas na Paaralang Pangmunisipyo ng Kochi. Nagkaroon ng inspirasyon sa pagtuturo ng sariling anak, si Takeshi, bumuo si Kumon ng isang kurikulum na nakatuon sa paulit-ulit na pagsasaulo.

Sa simula, lumago ang Kumon ng mabagal, na natamo lamang ang 63,000 mag-aaral sa unang 16 taon nito. Bagaman, noong 1974, nilathala ni Kumon ang isang aklat na pinamagatang *The Secret of Kumon Math*, na nagdulot sa pagdoble ng bilang ng kanilang estudyante sa loob ng dalawang taon. Nagbukas ang Kumon sa unang pagkakataon sa Estados Unidos noong 1983, at noong 1985, umabot 1.4 milyong mga mag-aaral ang Kumon.

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
*Kumon Philippines 
*Kumon Philippines Official Blog 
*Kumon Philippines channel sa YouTube 

Kategorya:Mga kompanya sa Hapon
Y (paglilinaw)

Ang **Y** o **y** ay maaaring tumukoy sa:

* Y o y isang titik sa abakada o mga alpabeto.
* Y o y, titik sa alpabetong Kastila, na katumbas ng salitang *at*.
* Y, bilang sagisag ng elementong pangkimika na Yttrium''.
Sirenia

:*Huwag itong ikalito sa ordeng Sirenidae (mga akwatikong salamander).*
:*Para sa bandang metal na Gotiko, tingnan ang Sirenia (banda).*

Ang **duyong** o ***Sirenia*** (Ingles: *seacow* o *sea cow*, literal na: "bakang-dagat") ay isang orden ng mga mamalyang herbiboro o kumakain ng mga halaman, na kinabibilangan ng mga dugong at ng tatlong uri ng mga manati (*manatee*).
[thumb|Kalansay ng dugong na matatagpuan sa [Pambansang Museo ng Pilipinas|Pambansang Museo.]]

## Taksonomiya 
### Payak na taksonomiya 
* ***Ordeng Sirenia***
** Pamilyang *Dugongidae*
*** Dugong, *Dugong dugon*
*** Duyong ni Steller (o bakang-dagat ni Steller), *Hydrodamlis gigas*†
** Pamilyang Manati (*Manatee*, Trichechidae)
*** Manati ng mga Kanlurang Indiya (Duyong ng mga Kanlurang Indiya), *Trichechus manatus*
*** Aprikanong Manati (Duyong ng Aprika), *Trichechus senegalensis*
*** Amasonyang Manati (Duyong ng Amasonya), *Trichechus inunguis*

### Masa malawakang taksonomiya 
* **Ordeng Sirenia**
** Saring †*Ishatherium*
*** †*Ishatherium subathuensis*
** Pamilyang †Prorastomidae
*** Saring †*Pezosiren*
**** †*Pezosiren portelli*
*** Saring †*Prorastomus*
**** †*Prorastomus sirenoides*
** Pamilyang †Protosirenidae
*** Saring †Protosiren
**** †*Protosiren minima*
**** †*Protosiren sattaensis*
**** †*Protosiren fraasi*
**** †*Protosiren smithae*
** Pamilyang Dugongidae
*** Saring †*Sirenotherium*
**** †*Sirenotherium pirabense*
*** Subpamilyang Dugonginae
**** Saring *Dugong*
***** Dugong, *Dugong dugon*
*** Subpamilyang Hydrodamalinae
**** Saring †*Dusisiren*
***** †*Dusisiren dewana*
***** †*Dusisiren jordani*
***** †*Dusisiren takasatensis*
**** Saring †*Hydrodamalis*
***** †*Hydrodamalis cuestae* 
***** Duyong ni Steller, †*Hydrodamalis gigas*
** Pamilyang Trichechidae
*** Saring *Trichechus
**** Manati ng Kanlurang Indiya, *Trichechus manatus*
***** Antilyanong manati, *Trichechus manatus manatus*
***** Manati ng Florida, *Trichechus manatus latirostris*
**** Aprikanong manati, *Trichechus senegalensis*
**** Amasonang manatee, *Trichechus inunguis*
**** Duwendeng manati (Bansot na duyong, *Trichechus bernhardi'' (pinagtatalunan)
† wala na/hindi na nabubuhay


Kategorya:Duyong
Mulino

[thumb|Isang toreng mulino sa [Nederlands na napapaligiran ng mga tulip.]]

Ang **mulino** (Ingles: *windmill*, Kastila: *molino*) ay isang makina o motor na pinapakilos ng hangin para lumikha ng enerhiya.  Karaniwan silang nasa loob ng isang malaking gusali katulad ng mga tore.  Maraming mapaggagamitan ang enerhiyang nagmumula sa mga mulino katulad ng paggiling ng mga butil, pagbobomba ng tubig, paglalagari ng mga kahoy, at pagpipisa o pagmamartilyo ng mga buto ng halaman.  Ginagamit ang mga makabagong mga mulinong pinapaandar ng mga makinang de-hangin para sa paglalang ng elektrisidad at mas kilala bilang mga turbinang de-hangin.

Dinisenyo ang mga mulinong gumagamit ng lakas ng hangin para mabago ang anyo ng enerhiya ng hangin at maging mas gamitin pang kaanyuhan.  Naisasagawa ito ng mulino dahil sa kanilang mga propeler at layag.  Kasama sa tinatawag na mulino ang kayariang kinalalagakan nito.  Sa kalahatan ng Europa, dati at orihinal na nagsisilbing panggiling ng mga angkak, bagaman kinabilangan ng pagbobomba ng tubig, at sa mas kamakailan lamang, para sa henerasyon ng kuryente.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Inhenyeriya
Kategorya:Teknolohiya
Kategorya:Enerhiya
Kategorya:Mga gusali at estruktura
Molino (paglilinaw)

Ang **molino** ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:

*mulino, makina at kayariang pinagmumulan ng dagitab o kuryente.
*Molino, mga barangay sa Naic at Bacoor, Cavite sa Pilipinas.
Haumea (astronomiya)

thumbnail|right|Haumea napapagitnaan ng kaniyang dalawang buwan, ang Hiʻiaka at Namaka.
Ang **Haumea** (sagisag: ; , /hawmeya/), may opisyal na itinalagang katawagang **(136108) Haumea**, ay isang planetang unano sa loob ng sinturong Kuiper, mga isang-ikatlo ng masa ng Pluto, at natuklasan ng pangkat ni Michael E. Brown sa Caltech ng Estados Unidos at ng pangkat ni José Luis Ortiz Moreno ng Panimulaan ng Astropisika ng Andalusya (*Instituto de Astrofísica de Andalucía*) sa Obserbatoryo ng Sierra Nevada sa Espanya.  Noong Setyembre 17, 2008 , iniuri ito sa mga planetang unano ng IAU at pinangalanan mula sa Hawayanang diyosa ng panganganak at kasaganahang si Haumea.  Itinuturing na natatangi ang planetang Haumea na kasama sa mga bagay na nasa sinturong Klasikal ni Kuiper dahil sa labis nitong kahabaan; mahigit sa dalawang ulit itong mas mahaba sa kaniyang pinakamalaking sukat na diyametrong ekuwatoryal, dahil malapad ito sa mga palo o dulong panghilaga at pangtimog.  Subalit, dahil sapat ang grabedad nito para makapagpanatili ng biluging elipsoydal na hugis, nakakaabot ito sa mga pangangailangan para sa ekilibriyong hidrostatikong ginagamit sa kahulugan ng mga planetang unano.  Pinaniniwalaang dulot ang kahabaang ito, kasama ng mabilis nitong pag-inog, dalawang mga buwan, mataas na kasinsinan (densidad), at mataas na albedo, ng malakas na banggaan.  Ang Haumea ang pinakamalaking kasapi sa tinatawag na "mga nagbabanggaang mag-anak" o pamilyang kolisyonal.  Dahil sa mga kristalinong tubig-yelong nasa kapatagan ang pagkakaroon ng mataas na albedo ng Haumea.

## Talababa
## Mga kawing panlabas
* Visualization of Haumea's orbit  by NASA
* (136108) Haumea, Hiʻiaka, and Namaka at Johnston's Archive.com (updated September 17, 2008)
* International Year of Astronomy 2009 podcast: Dwarf Planet Haumea (Darin Ragozzine)
* Haumea as seen on June 10, 2011 by Mike Brown using the  WHT / ~0:30–3:30 dip in the brightness of Haumea+Namaka comes when Namaka crosses Haumea (Hi'iaka, the outer moon, is blended in the images, but it rotates every 4.5 hr and adds a little variation)

Kategorya:Mga planetang unano
Kategorya:Mga planeta sa Sistemang Solar
On

Ang **on** ay maaaring tumukoy sa:

*Ingles na *on* na katumbas ng salitang at o nasa.
*Ibang katawagan para sa sinaunang lungsod ng Heliopolis.
At

:*Tungkol ito sa isang bahagi ng pananalita, para sa elementong may sagisag na "At", pumunta sa Astatino.*

Ang **at** - pinapaikling ''' 't '*  Sa Kastila, katumbas ito ng paggamit ng *y* bilang pang-ugnay, na hiniram at ginagamit lamang sa wikang Tagalog para sa oras (halimbawa: sa pariralang "ala-siyete y medya" o ikapito at talumpung minuto [ikapito at kalahati]) at bilang isang pang-ugnay ng mga panggitnang pangalan ng mga tao (halimbawa: Jose Rizal y Mercado).  Sa ganitong mga paggamit, binibigkas na /i/ ang *y*, katulad ng sa salitang *ilapit*.  Hinggil sa kaugnayan sa *saka* at *pati*, isang halimbawang paggamit ang pagsasama ng *at* at *saka* na nagiging **at saka** na nangangahulugang "bilang dagdag sa", "bilang karagdagan", o "gayon din ang".  Bagaman maaari rin namang mangahulugang *dagdag* o *bilang dagdag* ang salitang *saka'' kaya't nagagamit ding pamalit sa salitang *at*.  Katumbas ang *saka* ng Ingles na *also*.  Sa pangkatagalugang gamit, nagiging '**t** ang *at* kapag pinaiikli. (para sa pakahulugang "ib(a) p(a)".  Sa Ingles, katumbas ang *at iba pa* ng ***etcetera*** (dinadaglat bilang ***etc.*** o ***etc*** na nagmula sa wikang Pranses na ***et cetera***.  Katumbas ding Ingles na *at* ang **kay** ng wikang Tagalog.  Sa Tagalog, ipinapalit naman ang salitang *kay* para sa salitang *sa* kung pangalan ng tao ang tinutukoy na kinaroroonan ng bagay.  Sa madaling sabi, kapag ginagamit ang pangalan ng taong kinaroroonan ng bagay.  Katumbas ang *kay*, na tumutukoy sa lokasyon, ng mga salitang *to*, *with*, *at*, at *for* ng Ingles.  Sa Ingles, sumasagisag ang simbolong **@** (tinatawag na ***at sign*** sa Ingles; isang sagisag o panitik na katumbas ng *sa* sa Tagalog) para sa Ingles na *at*.  Katumbas ng katagang *at sign* ng Ingles ang pariralang "sagisag ng *sa*" ng Tagalog.

## Mga sanggunian
Kaurian:Balarila
Kaurian:Panitikan
Makemake (astronomiya)

Ang **Makemake** (sagisag: ; English , o Rapanui: ), may pormal na itinalagang pangalang **(136472)&nbsp;Makemake**, ay ang pangatlong-pinakamalaking nalalamang planetang unano sa Sistemang Solar at isa sa dalawang pinakamalaking bagay sa sinturong Kuiper sa populasyon ng mga bagay na nasa Klasikal na sinturong Kuiper. Nasa mga tatlong-ikaapat na bahagi ng diyametro ng Pluto. Walang napag-aalamang mga satelayt ang Makemake, na kadahilanan ng pagiging natatangi nito sa mga pinakamalalaking mga bagay na nasa sinturong Kuiper. Nangangahulugan ang lubha nitong napakababang pangkaraniwang temperatura (mga 30&nbsp;K) na natatakpan ng mga yelong metanyo, etanyo at maaaring ng nitrohena ang pangibabaw na kalatagan o balat nito.

## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
* MPEC listing for Makemake
* AstDys orbital elements
* Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
* Press release  from WHT and TNG on Makemake's similarity to Pluto.
* Makemake chart and Orbit Viewer 
* Precovery image with the 1.06 m Kleť Observatory telescope on April 20, 2003
* Makemake as seen on 2010-02-18 UT with the Keck 1
* Makemake of the Outer Solar System APOD July 15, 2008
* Simulation of Makemake ()'s orbit

Kategorya:Mga planetang unano
Kategorya:Mga planeta sa Sistemang Solar
Haumea

Ang **Haumea** ay maaaring tumukoy sa:

*Haumea, diyosa ng kasaganahan, paglago, pamumunga, at panganganak sa mitolohiyang Hawayano.
*Haumea, isang duwendeng planeta sa sinturong Kuiper.
*Haumea, isang sari ng hayop na may kabibe.
Hiroshima (paglilinaw)

Ang **Hiroshima** (広島市) ay ang kabisera ng Prepektura ng Hiroshima (広島県) at pangunahing lungsod sa rehiyong Chūgoku, Hapon.

## Ibang mga gamit
* Paliparang Pandaigdig ng Hiroshima (広島空港)
* Kitahiroshima, Hokkaido (:ja:北広島市), isang lungsod na matatagpuan sa Ishikari, Hokkaido, Hapon, ang dating pangalang "Hiroshima"