open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alay-ay

[thumb|250px|right|Hanay ng mga alay-ay sa isang palayan sa [Hapon.]]

Ang isang **alay-ay**  (Ingles: *scarecrow*, panakot-uwak [literal na salin]) ay isang uri ng kasangkapan na kahugis ng tao at nakaugaliang dinadamitan ng mga lumang damit.  Isa itong tau-tauhan o manekin na ginagamit na panakot sa mga ibon, katulad ng mga uwak, na kumakain ng mga halamang aanihin.  Hindi lamang kinakain ng mga uwak ang bagong saboy na mga butil ng buto, nagtitipun-tipon din sila kung gabi, na nagsisimula lamang sa mga grupo na may bilang na labindalawa na nagkakaisa naman upang makabuo ng isang pangkat na may 20 hanggang 30 o higit pa hanggang sa ang lipon ay sadyang napakalaki na at maingay.  Nakagawian na ng mga ibong ito ang magpabalik-balik sa isang pook tuwing gabi.

## Kasaysayan 
Sa mitolohiya ng mga Hapones, na natipon sa akdang *Kojiki* noong 712, lumitaw ang isang alay-ay na nasa anyo ng isang diyos, si *Kuebiko*, isang nilalang na hindi makalakad, subalit maalam sa lahat ng mga bagay hinggil sa mundo.

Nagbibigay ng mungkahi ang pang-1881 na *Household Cyclopedia of General Information* (Pantahanang Siklopedya ng mga Impormasyong Panlahat):  

Malaking suliraning salot ang mga uwak para sa mga harding pang-tagsibol. Guguluhin nila ang isang hanay sa pamamagitan ng paghila sa mga bagong sibol na mga mais para kainin ang mga natitirang mga punlang butil. Sa katimugang Appalachian, isang pangkaraniwang paraang panakot ng mga uwak ang paggamit ng isang patay na uwak na nakabitin mula sa isang haligi.

Hindi kadalasang kahugis ng tao ang mga makabagong alay-ay. Sa mga bukirin ng California, itinatali sa mga halaman ang lubhang makinang na mga laso na yari sa aluminyo, upang magsilbing mga pansilaw sa mga mata ng uwak, sa tulong ng sinag ng araw. Isa pang paraan ng pananakot ng mga ibon ang paggamit ng mga baril-barilang kusang-gumagalaw (baril na awtomatiko) kung may lumulusob na uwak, na gumagana kapag nakargahan ng gasolinang propano.

## Iba pang katawagan para sa alay-ay 
[thumb|250px|right|Mga alay-ay sa isang taniman sa [Korea.]]

Sa United Kingdom, kung saan ang paggamit ng mga alay-ay bilang pananggalang ng mga pananim ay noon pang mga isinaunang panahon at kung saan marami ring mga diyalekto, tinatawag din ang alay-ay ng mga sumusunod na pangalan: *mommet* (Somerset), *murmet* (Devon), *hodmedod* (Berkshire), *tattie bogle*(Scotland), at *Bwbach* (Wales). Sa Pilipinas, tinatawag din itong balyan **patakot**, **tau-tauhan**, **tau-tao**, **tawo-tawo**, **kalang-kalang**, **espantaho** (mula sa Kastila: *espantapájaros*, panakot-ibon), at **panakot**; kung kaya't tinatawag din itong **panakot-ibon**.

## Mga sanggunian 
### Mga talababa 

### Iba pang sanggunian 
* Kasaysayan ng alay-ay sa Britanya 
* *Scarecrow Fact and Fable* (Katotohanan at Pabula ng Alay-ay), Peter Haining, 1986

## Mga talaugnayang panlabas 
* Larawan ng isang patibong ng mga uwak mula sa Australia
* Isang pangkaraniwang alay-ay sa Inglatera, na sinuotan ng mga lumang damit

Kaurian:Agrikultura
Halu-halo (paglilinaw)

Ang **halu-halo** ay tumutukoy sa mga sumusunod:

*Halo, isang paksa sa larangan ng kimika
*Halu-halo, isang uri ng pagkaing Pilipino
*Banto
Agila ng Maynila

Ang **Agila ng Maynila** (Ingles: *Eagle of Manila*) ay isang pelikulang aksiyon sa Pilipinas noong 1988 sa pamamagitan ng pawalan ng FPJ Productions sa direksiyon ni Pablo Santiago.

## Kabuoan
Si **Mauro Reyes** (ginagampanan ni Fernando Poe, Jr.) ay isang ekis na kalakihang pulis na magtutop ng metal bilang isang marahas ng pagbarilin sa mga batas ng patid iyon sa pamamahala sa itaas ng makipaglaban sa pamamagitan na ang kamatayan ng kaniyang pamilya at ang magiging pagliligtas. Sa mga gilid ng kahirapan ganyan ng mayroong nangyari sa kaniyang pamilya, siya ay magiging para sa humpak, na ang sarili ng gitna at walang pag asa sa buhay, hanggang sa isang kakilakilabot ng katampalasanan na hindi gumising sa kanyang pagkakilala. Ang bagay sa mga kaibang panggagahasa na pumatay at pagpaslang ganyan ang mayroon ng bumangon sa kanilang lugar, siya ay pagsuyo sa hindi magtakip ang paglingid ng mahiwaga ng mga kaso... Ang  maghayag sa mga katapusan ang tumiklop sa batas ng pilitin ng mga pagsalangsang. Ang kalooban na siya ay maging mahusay sa pasiyahan ng lahat ng bagay na kahit na kung isang ekis na kalakihang pulis?

Ang *Agila ng Maynila* ay isang kuwento ng manubos na isang sarili sa daig ng buhay ng kapansanan.

## Mga tauhan
*Fernando Poe, Jr. - Mauro Reyes
*Vic Vargas - Kapitan Victor Labrador
*Encar Benedicto - Nemia
*Charlie Davao - Koronel Ernesto Garriga
*Paquito Diaz - Castro
*Raoul Aragon - Butch Arriola
*Vic Diaz - Ginoong Frisco Tabiante
*Dencio Padilla - Emong
*Lito Anzures - Lolo Intoy
*Mario Escudero - Matandang kalakihang hagip
*Lucita Soriano - Gina
*Nello Nayo - Oyong
*Max Alvarado - Badong Busangol
*R.R. Herrera - Pepe
*Louella de Cordova - Asawa ni Mauro
*Aida Pedido - Asawa ni Koronel Garriga
*Alma Lerma - Aling Rita
*Pons de Guzman - Mang Rico
*Gwen Avila - Nita

## Tunog ng bumakas
Si Freddie Aguilar ay gumanap ng magaawit ng kantang "Agila ng Maynila" ang suliranin ng opisyal ng ganitong pelikula noong 1988.

Kategorya:Mga pelikula ng 1988
Kategorya:Mga pelikula mula sa Pilipinas
Himagsikang Pang-agham

Ang **Himagsikang Pang-agham** o **Siyentipikong Rebolusyon** (Ingles: *Scientific Revolution)* ay serye ng mga pangyayari na nagmarka sa pag-usbong ng makabagong agham noong maagang makabagong panahon. Sa panahong ito, umunlad ang kaalaman sa larangan ng matematika, pisika, astronomiya, biyolohiya (kasama ang anatomiya ng tao), at kimika, kaya't nagbago ang pananaw ng lipunan tungkol sa kalikasan.

Ang panahon ng Siyentipikong Renasimyento ay naging mahalaga dahil dito muling nabuhay ang interes ng mga tao sa pag-aaral ng siyensiya at kalikasan. Isa sa pinakamahalagang pangyayari dito ay noong inilathala ni Isaac Newton noong 1687 ang *Principia*, isang aklat na naglalaman ng mga batas ng galaw at unibersal na grabitasyon. Dahil dito, nabuo ang bagong pananaw tungkol sa kalawakan, na tinatawag na kosmolohiya.  Ang sumunod na Panahon ng Kalinawagan ay nagpakita ng konsepto ng siyentipikong rebolusyon noong ika-18 siglo. Isinulat ni Jean Sylvain Bailly na may dalawang yugto ang prosesong ito: una ay ang pag-alis sa lumang paniniwala, at pangalawa ay ang pagtatatag ng bago.  Patuloy pa ring pinag-aaralan ng mga iskolar ang mga hangganan at saklaw ng Siyentipikong Rebolusiyon at ang panahon nito.

## Mga sanggunian
Kategorya:Kasaysayan ng agham
Pangulo ng Turkiya

Ang **Pangulo ng Republika ng Turkiya** (*Türkiye Cumhurbaşkanı*) ay ang pinuno ng estado at pinuno ng pamahalaan ng Republika ng Turkiya. Pagkatapos ng pangkalahatang halalan ng 2010, gagampanan ng kasalukuyang nakaupo ang pagganap bilang isang Ehekutibong Pangulo at hinahawakan ang parehong katayuang pangseremonya at ehekutibo. Kadalasang tinutukoy ang Pangulo ng Turkiya bilang ang ***Cumhurbaşkanı***, na ibig sabihin ay 'Pangulo ng mga Tao'.
## Mga pagkamarapat
Para maging isang Pangulo ng Turkiya, kailangang nakatapos ang kandidato ng mataas na edukasyon at hindi dapat bababa ang gulang sa apatnapu. Kung kasapi siya ng *Turkish Grand National Assembly* (Malaking Pambansang Kapulungan sa Turkiya), kailangan nilang magbitiw sa kanilang puwesto.

Noong nakaraan, kinakailangan ng mga pangulong Turko na putulin ang lahat ng kanilang ugnayan, kung mayroon, sa kanilang partidong pampolitika.
## Mga sanggunian
Kategorya:Pangulo
Kategorya:Politika ng Turkey
Deutschlandlied

Ang **"Deutschlandlied"** (Aleman para sa "Ang Awitin ng Alemanya") o **"Das Lied der Deutschen"** (Aleman para sa "Ang Awitin ng mga Aleman") ay ginagamit - bahagi lamang o kabuoan nito - bilang pambansang awit ng Alemanya mula pa noong 1922.  Sa labas ng Alemanya, ang awitin ay minsang nakikilala dahil sa pambungad na mga pananalita at sa inuulit na pariralang **Deutschland, Deutschland über alles** ng unang taludtod, bagaman hindi naman ito naging pamagat na orihinal na akda.  

Isinulat ni Joseph Haydn ang tugtugin noong 1797 bilang isang awiting-handog para sa kaarawan ni Francis II, ang emperador ng Austria at ng Banal na Imperyong Romano ng Bansang Alemanya.  Ang orihinal na pamagat ay *Gott erhalte Franz den Kaiser*, na naging awitin ng mga emperador ng Austria hanggang sa katapusan ng paghahari noong 1918.  Noong 179y, ginamit din ito ni Haydn para sa ikalawang yugtong-galaw ng kaniyang *String Quartet Bilang 62 sa C major, Op. 76, Bilang 3* (isang pagtatanghal na may apat na musikerong gumagamit ng mga instrumentong may kuwerdas), kung kaya't nakilala rin ito sa pamagat na *Kaiserquartett*. 

Noong 1841, isinulat ni August Heinrich Hoffmann von Fallersleben, isang Alemang makata at maalam sa mga wika, ang panitik ng "Das Lied der Deutschen" alinsunod sa tugtugin ni Haydn.  Ginawa niya habang nasa Heligoland, na noon ay nasasakupan ng Britanya.  Ito at ang ibang mga katulad na akda ay na mapanghimagsik ng Prussia, kung kaya nawalan ng hanap-buhay si Hoffmann von Fallersleben dahil dito.  Tagapangasiwa ng aklatan at guro sa Breslau si Hoffman von Fallersleben bago mawalan ng trabaho.  Naibalik lamang siya sa kaniyang mga hanap-buhay nang matapos ang Mga Himagsikan ng mga estado ng Alemanya ng 1848.

Napiling pambansang awit ng Alemanya ang awiting ito noong 1922, noong kapanahunan ng Republikang Weimar.  Ipinagpatuloy ang paggamit noong panahon ng Alemanyang Nazi, na ang ginagamit lamang ay ang unang taludtod, na dagliang sinusundan ng *Horst-Wessel-Lied* (Awiting Horst Wessel) ng Partidong Nazi.  Noong 1952, inampon ng Kanlurang Alemanya ang ikatlong taludtod ng *Deutschlandlied* bilang kanilang tunay (*de facto*) na pambansang awit.

## Panitik at salinwika 
[thumb|[Facsimile|Kopya ng *Lied der Deutschen* ni von Fallersleben. Ang orihinal ay nasa *Berlinka* ng Poland.]]

Inilalahad ng mga sumusunod ang panitik ng *Lied der Deutschen* na isinulat ni Hoffmann von Fallersleben. 

Tanging ang pangatlong taludtod lamang ang ginagamit sa kasalakuyan na Pambansang Awit ng Republikang Pederal ng Alemanya.  Hindi bahagi ng Pambansang Awit ng Alemanya ang ibang dalawang taludtod.
 

*Pambansang Awit ng Republikang Pederal ng Alemanya. (ikatlong taludtod) tugtuging-talaksan (Mp3) 

## Mga sanggunian
Kaurian:Pambansang awit
Kaurian:Alemanya
Intramuros (paglilinaw)

Maaaring tumukoy ang **Intramuros** sa:

*Intramuros, distrito ng Maynila, Pilipinas
*Intramuros (pelikula), pelikulang Pilipino
Rabino

Ang **rabino** (Ebreo: רב, *rav*) ay isang guro sa mga tradisyon ng Hudaismo at ng mga batas nito.

## Sa Kristiyanismo
Sa Bagong Tipan ng Kristyanismo, tinatawag si Hesus na **rabi** o **rabbi**, ang literal na salin para sa "guro ko."

## Tingnan din
*Mga Pariseo

## Mga sanggunian
Kaurian:Halakha
Kaurian:Tao
Kaurian:Mga trabaho
Dmitry Medvedev

Si **Dmitry Anatolyevich Medvedev** (Ruso: Дми́трий Анато́льевич Медве́дев () ; ipinanganak 14 Setyembre 1965 sa Leningrad (Saint Petersburg ngayon) ay isang Rusong politiko at dating naging Unang Diputadong Punong Ministro ng Rusya, na nahalal bilang Pangulo ng Rusya noong 2 Marso 2008. Siya ay nanungkulan bilang Pangulo mula 2008 hanggang 2012.

## Sanggunian 
Kategorya:Mga politiko ng Rusya
Kategorya:Mga pangulo ng Rusya
Puno

thumb|alt=isang puno|Ang Philippine Teak, isang katutubong puno sa Pilipinas.

Ang **puno** ay isang pampalagiang makahoy na halaman. Kadalasang binibigyan ito ng kahulugan bilang isang makahoy na halaman na may maraming sekondaryang mga sanga na nakataguyod sa isang lupa sa isang pangunahing tangkay o katawan na may maliwanag na apikal na pangingibabaw. May pinakamababang espesipikasyon sa paggulang ang binigay ng ilang mga may-akda, nag-iiba mula sa 3&nbsp;m,  may ilang mga may-akda ang nagtatakda ng pinakamababang 10&nbsp;cm diametro ng katawan (30&nbsp;cm kabilugan). Tinatawag na mga palumpong ang mga makahoy na mga halaman na hindi umaabot sa mga kahulugang ito na maraming sanga magmula sa paanan at karaniwang lumalaki ng palapad kaysa patayog.

Ang **puno** o **punungkahoy** ay binubuo ng mga dahon, sanga, at ugat. May mga puno ring may prutas.

Sa *pagpapalunti ng lungsod* o urban greening, ang **puno** ang nagtatakda ng puwang, nagpapamalas ng hangganan, humahalina ng paningin, at sumasagisag ng katibayan at katagalan ng isang *luntiang puwang*.

## Mga bahagi
### Ugat
Ang ugat ng isang puno ay nagsisilbing taguyod nito sa lupa, at panipsip ng tubig at sustansya na dadalhin patungo sa lahat ng bahagi ng puno. Ang mga ito rin ay ginagamit para sa pagpaparami, panangga, pagraos, imbakan ng lakas, at iba pang layunin.

## Mga sanggunian
Kategorya:Halaman
Kategorya:Punungkahoy
Dilao

Maaaring tumukoy ang **Dilao** sa:

***Dilaw**, isang kulay;
*Dating pangalan ng Paco, Maynila**;
***Plaza Dilao''', isang Plaza sa Paco, Maynila.
Pagsasalin

::*Para sa ibang gamit, tingnan ang salin (paglilinaw).*
[thumb|upright=1.7|right|Nagkokomisyon si Haring Carlos V ang Matalino ng salinwika ng gawa ni [Aristoteles. Ipinapakita sa unang parisukat ang utos na magsalinwika; sa ikalawang parisukat, ang pagsasalinwika. Ipinapakita ng ikatlo at ikaapat na parisukat ang pagdadala at paghaharap ng nagawang salinwika sa Hari.]]

Ang pagsasalin ay paglilipat-diwa sa pinakanatural na paraan ng pagwiwika ng mga pinaglalaanang mambabasa, manonood, o manlilikha (Buban, 2020). Ang salitang-ugat nito na "salin" ay salitang Javanese na nangangahulugan sa Ingles na "to shift," "to transfer," o "to change." Ito ay muling paglikha ng isang akda o tekso mula sa simulaang lengguwahe (SL) patungo sa tunguhang lengguwahe (TL). Sa tala ni Schopenhauer (2015), "Walang angkop na katumbas sa isa pang wika ang bawat salita sa isang wika. Kayâ’t hindi lahat ng dalumat o konsepto na naipahahayag sa pamamagitan ng mga salita sa isang wika ay katulad na katulad ng mga dalumat na naipahahayag ng mga salita sa isa pang wika." 

Kung gayon, hindi lamang itinatampok ng tagasalin ang kultura ng pinagmulang teksto kung hindi itinatanghal din nito ang kultura ng tunguhang lengguwahe at binibigyang diin ang ugnayan ng dalawa sa muling paglikha ng isang akda. 

Ibig sabihin, binibigyang buhay ng pagsasalin ang mga likhang maaaring ituring na "patay" sa ibang kultura sapagkat hindi nauunawaan ng iba. Sa pamamagitan ng pagsasalin, naaabot ng karamihan ang mga likha o obra ng mundo sa wikang nauunawaan nila, nagiging intelektuwalisado ang wika, at higit na nagiging malay ang mga tao sa wika, kultura, at tradisyon ng iba't ibang lahi sa buong mundo. 

Ang **pagsasalin** (**pagsasalinwika**) ay ang gawain ng pagpapaunawa ng mga kahulugan ng panitik (teksto), at ng kinalabasang paglikha ng katumbas na teksto – na tinatawag na **salinwika**

## Tingnan din 
* Tagapagpaunawa

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pakikipag-ugnayan

Kategorya:Komunikasyon
Animal (ugali)

::*Para sa ibang gamit ng salitang animal, tingnan ang animal (paglilinaw).*

Ang pagkakaroon ng **makahayop na pag-uugali** ay masamang ugali.  Ugali itong palaging masama at masungit sa ibang tao. Sa psychology, maraming *sociopath* ay may ugaling Hayop at minsan o madalas madali magalit.

Kaurian: Kultura
Ana María Orozco

Si **Ana María Orozco** ay isang Colombianang aktres pantelebisyon. Siya ay tanyag sa buong mundo bilang ang "Tunay na Betty" mula sa sikat na telenobelang Colombiana "Yo soy Betty, la fea" * (Ako si Betty,ang pangit)* at ang kasunod nitong "Eco moda". Ginampanan niya ang papel ng isang hindi kaaya-aya at hindi kagandahang babae, na hinangaan at ginawaan ng ilang bersiyon sa iba't ibang bansa. kasama na ang serye mula sa Mehiko ang *La fea más bella* at ang sinasabing pinakasikat sa Amerika na *Ugly Betty*.

## Pilmograpiya 
*"Amas de Casa Desesperadas (Colombia)"...."Susana Martinez"
*"Mujeres Asesinas" * (Kabanata 2x30)*...."Mara"
* Ratón Pérez, El (2006)
* Colombian dream, El (2005) .... Nicole
* "Eco moda" (2001) serye .... Beatriz Aurora 'Betty' Pinzon de Mendoza
* "Yo soy Betty, la fea" * (Ako si Betty,ang pangit)* (1999) series .... Beatriz Aurora 'Betty' Pinzón Solano
* "Perro amor" (1998) serye .... Verónica Murillo
* "Flor de oro" (1995) serye .... Anita
* "Tiempos difíciles" (1995) serye
* "Potra zaina, La" (1993) serye .... Magdalena Ahumada
* "Señora Isabel" (1993) serye
* "Almas de piedra" (1992) (mini) serye
* "Sangre de lobos" (1991) serye
* "Imaginate (series)" (1987) (mini) serye
* "Pequeños gigantes" (1983) (mini) serye

## Mga panlabas na kawing
* Opisyal na Websayt ni Ana María Orozco's  
* 

Kategorya:Mga artista mula sa Colombia
Paskuwa

:*Tungkol sa pagdiriwang Kristyano ang artikulong ito. Para sa pagdiriwang Hudyo, tingnan ang Pesaḥ. Para sa ibang gamit, tingnan ang Paskuwa (paglilinaw).*
Ang **Paskuwa** o **Paskua** (Ingles: *Passover*) ay isang kapistahang Kristiyano. Ipinagdiriwang nito ang pagkakaligtas ng mga Ebreo mula sa Ehipto. Nagmula ang pangalan nitong **Kapistahan ng Tinapay na Walang Pampaalsa** sa pagsasagawa ng hindi paggamit ng pampaalsa o lebadura sa paggawa ng tinapay sa loob ng linggong ito. Isinasagawa ito mula ika-15 hanggang ika-22 araw sa buwan ng Nisan, na nasa unang mga linggo ng Abril.  Sa Bibliya, matatagpuan ito sa Kabanata 13&nbsp;ng Aklat ng Eksodo. 
## Kordero ng Paskuwa
### Kasaysayan
Kabilang sa oras ng pagkain o selebrasyong ito ang **Kordero ng Paskuwa** o '*Batang Tupa, ang mga Hudyo noong unang Paskuwa at inilagay o ipinahid ang dugo nito sa salalayan o balangkas (palibot na patigas) ng mga pintuan ng mga bahay ng mga tao upang "dumaan sa ibabaw" (pariralang "*pass over''" sa Ingles) ng tahanan ng mga tao ang Diyos at masagip, maligtas, o hindi masali sa kukuhaning mga búhay ng Diyos ang kanilang mga panganay na anak na laláki. Pinatay ng Anghel ng Kamatayan ang lahat ng mga panganay sa mga tahanan ng mga Ehipsiyo, subalit dumaan lámang ito sa ibabaw at hindi kinuha o pinaslang ang mga nasa tahanang Ebreo.

## Tingnan din
*Pasko ng pagkabuhay

## Mga sanggunian
Kategorya:Protestantismo
Sabat

:*Para sa ibang gamit, tingnan ang Sabat (paglilinaw).*

150px|thumb|Kahoy na sabat na may ukit
150px|thumb|Ang pinagsamang bagay kasama ang sabat

Ang **sabat** ay isang talasok, kadalasang yari sa kahoy, plastik o metal, na ginagamit upang gawing matibay ang dalawang bagay na pinagsama.  Nilalagyan ng butas ang isa sa o parehong bagay at pinapasok ang sabat sa butas.

## Mga sanggunian
Kaurian:Gamit
Pentekostes

:*Tungkol sa pagdiriwang Kristyano ang akdang ito. Para sa banal na araw sa Hudayismo, tingnan ang Shavu’ot.*
[thumb|Larawan ng Pentekostes, [Duccio di Buoninsegna (1308)]]
Ang **Pentekostes** (Kastila: *Pentecostés*; galing sa Griyegong Πεντηκοστή, *Pentikostí*, "limampung araw") ay isang pangunahing pagdiriwang sa Kristiyanismo. Ito ang huling araw ng panahon ng Kabanalan (Ingles: Holy week). Ayon sa Bibliya, dumating ang Banal na Espiritu at namuhay sa loob ng mga Kristiyano noong mismong araw ng pagdiriwang ng Pentekostes.

## Kasaysayan ng salita
Nagmula ang salitang *pentekostes* sa pagdaraos ng pagdiriwang ng limampung araw pagdaka ng Paskwa. Tuwirang nangangahulugang "ikalimampu" o "panglimampu" ang salitang ito. Bilang pagdiriwang, ito ang katagang Griyego para pagdiriwang na Israelita na tumutukoy sa pag-ani ng trigo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kristiyanismo
Subhash Kak

Si **Subhash Kak** (26 Marso 1947 – ) ay isang manunula mula sa Indiya .

## Mga piling gawa 
### Panulaan 
Lahat nasa wikang Ingles:
* *Patanjali and Cognitive Science* (1987)
* ''India at Century's End*, South Asia Books, (1994) ISBN 81-85990-14-X
* Georg Feuerstein, Subhash Kak, David Frawley, *:en:In Search of the Cradle of Civilization*, Ill: Quest Books, (1995, 2001) ISBN 0-8356-0741-0.
* *:en:The Astronomical Code of the Rigveda*; Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd (2000), ISBN 81-215-0986-6
* *Computing Science in Ancient India*; Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd (2001)
* *:en:The Wishing Tree: The Presence and Promise of India*, Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd (2001), ISBN 81-215-1032-5
* *:en:Gods Within: Mind, Consciousness and the Vedic Tradition*, Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd (2002) ISBN 81-215-1063-5
* *:en:The Asvamedha: The Rite and Its Logic*, Motilal Banarsidass Publishers, (2002) ISBN 81-208-1877-6
* *The Nature of Physical Reality*, Peter Lang Pub Inc, 1986, ISBN 0-8204-0310-5 
* "The Prajna Sutra: Aphorisms of Intuition", 2003.
* *:en:The Architecture of Knowledge: Quantam Mechanics, Neuroscience, Computers and Consciousness*, Manohar Pubns, 2004, ISBN 81-87586-12-5
* "Recursionism and Reality: Representing and Understanding the World", 2005.
* *Advances in Communications and Signal Processing*, Springer-Verlag, 1989. (with W.A. Porter).
* *Advances in Computing and Control*, Springer-Verlag, 1989. (with W.A. Porter and J.L. Aravena).

* *The Conductor of the Dead* (1974)
* *The London Bridge* (1977)
* *The Chinar Garden* (2002)
* *Ek Taal, Ek Darpan* (1999) 
* *Mitti kaa Anuraag* (2002)
* *The secrets of Ishbar: Poems on Kashmir and other landscapes'', Vitasta (1996) ISBN 81-86588-02-7

Kategorya:India
Palingkuran ng Pagpapaliwanag ng Mga Bansang Nagkakaisa

Ang **United Nations Interpretation Service** (Tagalog: ***Palingkuran ng Pagpapaliwanag ng Mga Nagkakaisang Bansa***) ay bahagi ng Sangay ng mga Pagpupulong at Paglilimbag ng Kagawaran ng Panlahatang Pagtitipon at Pamamahala ng mga Pagpupulong ng Samahan ng Mga Bansang Nagkakaisa.  Pinakapangunahing tungkulin nito ang pagpapaunawa sa mga nakikinig ng mga nagaganap na pagtatalumpati at paglalahad, mula sa at patungo sa mga wikang Arabo, Tsino, Ingles, Pranses, Ruso at Kastila.  Mahalaga ang pagpapaunawa ng nilalaman ng mga talakayan at pakikipagunayan sa pagitan ng mga kinatawan ng iba’t ibang mga pamahalaan.

## Kasaysayan at pagunlad
May tuwirang kaugnayan ang pagkakalikha ng Palingkuran ng Pagpapaliwanag ng Mga Nagkakaisang at maging ng larangan sa mga sumusunod:
  
*sa pagunlad ng mga paraan ng pakikipagugnayang pansandaigdigan
*sa pagtatatag ng Kapisanan ng mga Bansa
*sa paghuhukom sa Nuremberg, Alemanya
*sa pagtatatag ng Mga Nagkakaisang Bansa; at 
*sa pagsibol ng multilingwalismo

## Mga unang panahon ng larangan
Mga likas na taong maalam sa maraming wika ang karamihan sa mga naunang tagapagpaunawang hinirang ng Mga Nagkakaisang Bansa.  Lumisan ang mga ito mula sa mga pook na pinangyarihan ng digmaan at pag-aalsa.  Karaniwang natatagpuan ang mga taong maalam sa maraming wika mula sa mga sumusunod: nakaririwasang mga pangkat ng lipunan, mga tauhan ng pamahalaan, mga dalubhasa ng mga kolonya ng mga imperyo, mga kawal ng mga hukbong pandigmaan, mga makapangyarihang bansa, mga politiko at ideyolohistang, mga mag-aaral na nangibang-bayan, at mula sa mga anak ng mga magulang na nagsasalita ng iba't-ibang wika.

*Punong Tagapagpaliwanag 
*Mga Tauhang Tagapamahala (Mga Kalihim) 
*Pinuno ng mga Pangkat (nasa ibaba) 
*Mga Tagapagpaunawa (mga permanente at mga pansamantala) 
 
Nahahati ang palingkuran sa mga sumusunod na bahagi:

*Pangkat ng Wikang Arabe 
*Pangkat ng Wikang Tsino 
*Pangkat ng Wikang Ingles 
*Pangkat ng Wikang Pranses 
*Pangkat ng Wikang Ruso 
*Pangkat ng Wikang Kastila

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga Nagkakaisang Bansa
Dagupan

Ang **Lungsod ng Dagupan**, officially the City of Dagupan (Pangasinan: Siyudad na Dagupan, Ilocano: Siudad ti Dagupan, Filipino: Lungsod ng Dagupan), ay isang 2nd class independent component city sa Ilocos Region, Philippines. Ayon sa senso noong 2020, mayroon itong populasyon na 174,302 katao.

Matatagpuan sa Lingayen Gulf sa hilagang-kanluran-gitnang bahagi ng isla ng Luzon, ang Dagupan ay isang pangunahing sentro ng komersyo at pampinansyal sa hilaga ng Maynila. Gayundin, ang lungsod ay isa sa mga sentro ng modernong serbisyong medikal, edukasyon, media at komunikasyon sa North-Central Luzon. Ang lungsod ay matatagpuan sa loob ng matabang Agno River Valley at ito naman ay bahagi ng mas malaking kapatagan ng Gitnang Luzon.

Ang lungsod ay kabilang sa mga nangungunang producer ng bangus sa lalawigan. Mula 2001 hanggang 2003, ang produksyon ng bangus ng Dagupan ay umabot sa 35,560.1 metriko tonelada (MT), na nag-ambag ng 16.8 porsyento sa kabuuang produksyon ng probinsiya. Sa kabuuang produksyon nito sa nakalipas na tatlong taon, 78.5 porsyento ang lumaki sa mga fish pen/cage habang ang iba ay lumago sa maalat-alat na tubig na palaisdaan.[10]

Ang Dagupan ay administratibo at pulitikal na independyente mula sa pamahalaang panlalawigan ng Pangasinan at kinakatawan lamang ng distritong pambatas ng lalawigan.

Ang Dagupan ay isa sa iminungkahing metropolitan area sa Pilipinas.[11] Iminungkahi ng Metro Dagupan na isama ang independent component city ng Dagupan, gayundin ang mga bayan ng Binmaley, Calasiao, Lingayen, Manaoag, Mangaldan, Mapandan, San Fabian, San Jacinto, at Santa Barbara.

## Demograpiko
Sa Dagupan, ang Pangasinans ay ang nangingibabaw na mga tao at ang Pangasinan language ay higit na ginagamit sa lungsod at paligid, na sinusundan ng Filipino at Ingles, gayundin ang Ilocano, pangunahin sa Calmay at Pantal. Tsino ay pangunahing sinasalita lamang ng ilang mga indibidwal sa lungsod na may Tsino na may lahing Tsino.
* Bilang ng mga Nakarehistrong Botante (2016): 105,183

## Mga sanggunian
## Mga Kawing Panlabas
*Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Pangasinan
Dagupan, Lungsod ng
Paskuwa (paglilinaw)

Ang **paskwa** ay tumutukoy sa mga sumusunod:

*Paskuwa, kapistahan ng mga Kristyano.
*paskuwa, isang uri ng bulaklak.
*Pasko, kapistahan ng mga Kristiyano.
*Pesaḥ, banal na araw ng mga Hudyo.
Dekada '70

Ang '''Dekada '70''' ay tumutukoy sa mga sumusunod:
*Dekada 1970, isang dekada
*Dekada '70, isang nobelang Pilipino
*Dekada '70, isang pelikulang Pilipino
Luha ng Buwaya

Ang **Luha ng Buwaya** ay isang nobelang isinulat ng Pilipinong si Amado V. Hernandez.  Mayroon itong 53 mga kabanata, at tungkol sa mga mahihirap na mga magsasaka na nagbuklud-buklod laban sa kagahamanan ng pamilya *Grande*.

Nobela ng pambansang alagad ng sining Amado V. Hernandez, ang Luha ng Buwaya (1962) ay tumatalakay sa ginagawang panggigipit ng maykayang pamilya sa mga maralita at kung paano nagkaisa ang nasabing mga dukha upang lutasin ang kanilang problema.

Inilahad sa nobela ang sistemang piyudal na kinakatawan nina Donya Leona at Don Severo Grande, na nag-aari ng malalawak na lupain sa Sampilong. Ginamit ng mag-asawa ang kanilang salapi, impluwensiya, at kapangyarihan upang paikutin at bulukin ang mga institusyong gaya ng hukuman, simbahan, at pamahalaan nang mapanatili ang kanilang interes. Kalaban ng mag-asawa ang pangkat ng mga dukhang mula sa pook-maralita, na pinamumunuan ni Bandong. Si Bandong ay isang guro na naging gabay ng mga tao sa makatwirang pagkilos laban sa mga pamamalakad ng mag-asawang Grande. Nagbuo ng kooperatiba ang mga dukha sa pagnanais na makaraos sa kahirapan. Tumindi ang tunggalian sa kuwento nang ipakulong si Bandong gayong wala naman siyang kasalanan, at sa halip ay naghasik ng lagim ang mga tauhan ng mag-asawang Grande. Sa dakong huli ng nobela'y matutuklasan na ang lupaing kinatitirikan ng mga bahay ng mga dukha ay hindi pag-aari ng mag-asawang Grande. Mauunawaan din sa wakas ng mga tao na sama-sama lamang na pagkilos nila mababago ang bulok na sistemang piyudal sa lipunan.

Ang "luha ng buwaya" ay bulaklak ng dila na nangangahulugang "mapagbalatkayo" o "pagkukunwari."

 
Kaurian:Mga nobela mula sa Pilipinas
Kategorya:Mga nobela sa wikang Tagalog
Sabat (paglilinaw)

Maaaring tumukoy ang **sabat** sa:

*sabat, isang talasok na ginagamit upang pagsamahin ang dalawang bagay.
*Sabado, lingguhang araw ng pahinga sa Hudaismo.
*sabat, pagsagot kahit hindi pinapanhintulutan o kahit hindi kausap.
Ḥanuka

, ang lalagyan ng mga kandila na sinisindihan sa walong araw na pista ng Hanuka]]
thumb|Mga pagkaing pang-Ḥanuka

Ang **Ḥanuka** , **Hanukkah** o **Chanuka** (Ebreo: חנוכה‎, "Pagtatalaga") na kilala rin bilang **Pista n mga Ilaw** ay isang walong-araw na pista ng mga Hudyo kung kailan ipinagdiriwang at binibigyang-alala ang restorasyon at rededikasyon ng altar ng Ikalawang Templo sa Herusalem noong panahon ng paghihimagsik ng Mga Macabeo at pagkapanalo ng mga Hudyo laban sa dinastiyang Seleucid noong ika-2 siglo BCE . Tinatawag din itong **Pestibal ng Dedikasyon**. Naganap ang batayan ng kapistahang ito noong 165 BCE, at isinakatuparan ng patriyotang Hudyong si Judas Macabeo. Nagsisimula ang pista sa ika-25 araw ng buwan ng Kislev nang bawat taon.

## Kasaysayan
Ang Kaharian ng Judah ay sinakop at ipinatapon ng Imperyong Neo-Babilonya noong 587/586 BCE. Si Nabonidus ng imperong Neo-Babilonya ay bumagsak kay Dakilang Ciro noong 539 BCE at pinayagan ang Hudyo na bumalik sa Israel at muling itayo ang Templo. Mula 536-532 BCE, ang Israel ay naging probinsiya ng Imperyong Akemenida.Tinalo Dakilang Alejandro ng  imperyong Gresya (Macedonia) ang  Imperyong Persiya noong Oktubre 1, 331 BCE sa labanan ng Gaugamela at pagkatapos ng kamatayan ni Dakilang Alejandro, ang Imperyong Gresya ay nahati sa 4 na heneral ni Dakilang Alejandro na sina Lysimachus, Cassander, Ptolomeo I Soter at Seleucus I Nicator(Daniel 8:22). Sa simula, ang Israel ay sumailalim sa Kahariang Ptolemaiko at kalaunan ay sa ilalim ng imperyong Seleucid. Sa mga hari ng Seleucid na namuno sa Israel, si Antiochus IV Epiphanes ang nagkamit ng masamang katanyagan dahil sa kanyang paglalapastangan sa templo ng Hudaismo, pagpapatigil ng paghahandog sa Ikalawang Templo sa Herusalem  gayundin sa pagbabawal ng relihiyong Hudaismo at pag-uusig at pagpatay sa mga Hudyo. Ang katimugang Levant ay naging helenisado na humantong sa mga tensiyon sa pagitan ng mga relihiyoso at mga Helenisadong Hudyo. Ang alitan ay sumiklab noong 167 BCE sa paghihimagsik ng mga Macabeo laban sa mga hukbo ng Imperyong Seleucid na kanilang napagtagumpayan. Ang mga pangyayaring ito ay mababasa sa Aklat ni Daniel at 1 Macabeo at 2 Macabeo. A

## Mga petsa ng pagdiriwang ng Hannukah mula 2019-2026
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Tingnan din
*Mga Macabeo
*Aklat ng Macabeo
*Aklat ni Daniel

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga banal na araw sa Hudaismo
Lisa Gerrard

Si **Lisa Germaine Gerrard** (isinilang noong 12 Abril 1961) ay isang manunugtog, mang-aawit at kompositor mula sa Australia.  Nakamit niya ang katanyagan nang maging miyembro siya ng grupong *Dead Can Dance*; nakasama niya sa grupong ito ang kaibigang Irlandes na si Brendan Perry.  Nakilala rin si Gerrard sa pagkakaroon ng tinig na *contralto*.

Nagsimula si Gerrard sa larangan ng musika noong 1981.  Napagkalooban siya ng gantimpalang *Golden Globe* at ng nominasyong pang-*Academy Awards* para sa tugtugin ng pelikulang *Gladiator* (2000).  Nakatulong niya sa *Gladiator* si Hans Zimmer.

Tumutugtog si Gerrard ng mga instrumentong pangmusika, isa na rito ang *yangqin*, na nagmula sa Tsina.

Kategorya:Australia
Kategorya:Ipinanganak noong 1961
Wikang Ruso

Ang **wikang Ruso** (&nbsp;(tulong•kabatiran), transliterasyon: '''', ) ay isang wika kasama sa mga wikang Eslabo at isang opisyal na wika sa Rusya, Biyelorusya, Kasakistan, at Kirgistan. Ito ay ginagamit nang madalas nga bansang naging dating kasapi ng Unyong Sobyet, katulad ng Ukranya at Moldabya. Ito ay kabilang sa pamilya ng Wikang Indo-Europeo. Ito ang pinaka-malawak ang gamit na wika sa Eurasia, kung pagbabatayan ang lawak ng mga lupain kung saan ito ay ginagamit. Ito ang ikawalo sa pinaka gamit na wika sa buong mundo, na may 144 milyong gumagamit nito sa Rusya, Ukraine, at Belarus bilang unang wika. Ito rin ang isa sa anim na opisyal na wika ng Mga Nagkakaisang Bansa.

Ang malupit na patakaran ng Rusipikasyon ay isinagawa ng mga Ruso sa loob ng 300 taon laban sa dose-dosenang mga nasakop na tao. Ito ay ipinakita sa pagbabawal ng paggamit ng mga katutubong wika ng populasyon sa mga nasakop na lupain at ang artipisyal na pagpapakilala ng wikang Ruso.

## Alpabeto 
Ang wikang Ruso ay sinusulat gamit ang isang uri ng Alpabeting Siriliko na mayroong 33 letra.

## Mga sanggunian
Kategorya:Wikang Ruso
Ruso
Paco, Maynila

Ang **Paco** ay isang distrito ng Maynila, Pilipinas.  Matatagpuan ito sa timog ng Ilog Pasig at San Miguel, kanluran ng Sta. Ana, timog-kanluran ng Pandacan, hilaga ng Malate, hilagang-kanluran ng San Andres, at Silangan ng Ermita.  Sang-ayon sa sensus ng 2000, mayroon itong populasyon na 64,184 katao sa 13,438 sambahayanan. 

## Kasaysayan
thumb|right|Parke ng Paco
Dating kilala ang Paco bilang **Dilao** dahil sa mga halaman na lumilikha ng dilaw na kulay, kung saan dating maraming mga ganitong halaman sa distritong ito.
 Bagaman, may mga nagsasabing, ipinangalan itong Dilao o "Plaza Dilao" ng mga Kastila dahil sa higit sa 3,000 mga Hapon ang tumira dito na sinasalarawan ang kanilang anyo.  Ang mga misyoneryong Franciscano ang nagtatag ng bayan ng Dilao noong mga 1580. Nang kalaunan naging **Paco de Dilao**  at **Paco**, ang kasalukuyang pangalan nito.

## Mga barangay
Nahahati ang Paco sa mga 43 barangay:

*Barangay 662
*Barangay 664-A
*Barangay 671
*Barangay 672
*Barangay 673
*Barangay 674
*Barangay 675
*Barangay 676
*Barangay 677
*Barangay 678
*Barangay 679
*Barangay 680
*Barangay 681
*Barangay 682
*Barangay 683

*Barangay 684
*Barangay 685
*Barangay 809
*Barangay 810
*Barangay 811
*Barangay 812
*Barangay 813
*Barangay 814
*Barangay 815
*Barangay 816
*Barangay 817
*Barangay 818
*Barangay 819
*Barangay 820
*Barangay 821

*Barangay 822
*Barangay 823
*Barangay 824
*Barangay 825
*Barangay 826
*Barangay 827
*Barangay 828
*Barangay 829
*Barangay 830
*Barangay 831
*Barangay 832
*Barangay 686
*Barangay 687

## Mga sanggunian
Kaurian:Distrito ng Maynila
Kugl

thumb|right|250px|*Kugl* na gawa sa mga nudel ng itlog
Ang ***kugl*** (Yidis: קוגל) ay isang uri ng pagkaing nagmula sa gitnang Europa. Ang mga pangunahing kasangkapan nito ay itlog, gawgaw, at taba.

Kategorya:Lutuing Polako
Kategorya:Lutuing Aleman
Kategorya:Lutuing Ukranyano
Kategorya:Mga dulse
Apulid

Ang **apulid** (Ingles: ***Chinese water chestnut*** o ***water chestnut*** [karaniwang katawagan sa Ingles na ang literal na salin ay *kastanyas-tubig*]; pangalang pang-agham: ***Eleocharis dulcis***) ay isang halamang kamukha ng *sedge* (isang tila-damong yerba) na itinatanim dahil sa mga nakakaing *corm*.  Ang apulid ay mayroong hugis-tubo at walang-dahong mga tankay na lumalaki hanggang 1.5 mga metro.  Ang iba pang mga singkahulugang pangalang ginagamit para sa apulid ay ang mga sumusunod: *E. equisetina, E. indica, E. plantaginea, E. plantaginoides, E. tuberosa, at E. tumida*).  Ang halamang *water caltrop*, na tinatawag din na *water chestnut* sa Ingles, ay hindi kamag-anak ng apulid ngunit palagiang napagkakamalang apulid. 

Ang apulid (Tsinong tradisyunal: ; Tsinong payak: ; *hanyu pinyin*: bíqí) ay katutubo sa Tsina at malawakang inaalagaan sa mga matutubig na mga taniman sa mga bukirin ng katimugang Tsina at mga bahagi ng Pilipinas.  Mas maliliit ang mga apulid na matatagpuan sa Pilipinas.  Karaniwang ipinagbibili ng sariwa ang mga ito, ngunit mayroon ding nasa lata.

Ang mga *corm* ay mayaman sa mga karbohidrata (mga 90 bahagdan kapag tinimbang ng tuyo), lalo na ang gawgaw o almirol (mga 60 bahagdan kapag tinimbang ng tuyo), at mainam na pinagkukunan din ng hiblang pagkain, riboplabin, bitamina B6, potasyum, tanso, at manganesa.

Kapag kinain ng hindi luto, maaaring makapagdulot na sakit na *Fasciolopsiasis* ang pang-ibabaw ng mga halamang ito.

## Tingnan din 
* Mga halamang pantubig
* *Water caltrop*, isang halaman na tinatawag ding apulid
thumb|right|240px|Malapitang larawan ng isang bunga ng apulid.

## Mga sanggunian 
## Mga talaugnayang panlabas 
* Porcher Michel H. atbp. 1995 - 2020, Sorting Eleocharis Names. Multilingual Multiscript Plant Name Database - A Work in Progress (Pagpipili ng mga Pangalan ng Eleocharis. Talaan ng mga pangalang panghalaman na nasa maramihang-wika maramihang-panitik - Isang Akdang Ginagawa Pa Magpahanggang-ngayon). Pamulaan para sa Mapagkukunang Lupa at Pagkain. Ang Pamantasan ng Melbourne (2004)

Kategorya:Cyperaceae
Kategorya:Mga gulaying ugat
Kategorya:Gulay
Kategorya:Apulid
Apulid (paglilinaw)

Ang **apulid** ay tumutukoy sa mga sumusunod:

*apulid (*water chestnut*), isang halamang katutubo sa Tsina at matatagpuan din sa Pilipinas; tunay na apulid.
*apulid (*water caltrop*), isang halamang hindi naman kamag-anak ngunit natatawag ding *water chesnut* o apulid; hindi tunay na apulid.
Water caltrop

Ang **apulid** (Ingles: ***water caltrop*** o ***water chestnut***) ay anuman sa dalawang uri ng saring ***Trapa*** - ang *Trapa natans* at *Trapa bicornis*.  Ang mga ito ay kapwa mga lumulutang na taunang halamang pantubig (akwatiko), na lumalaki sa mga tubigang may mabagal na daloy, umaabot sa 5 metro patungo sa ilalim ng tubig, at katutubo sa mga maligamgam na bahagi ng Eurasya at Aprika.  Nagbubunga ang mga ito ng mga mapalamuting-hugis na prutas na kahawig ng ulo ng toro, na naglalaman ng isang lubhang malaking magawgaw na buto.  Dahil sa mga butil nito, inalaagan na ito sa Tsina noon pa mang may 3,000 taon na ang nakalilipas.  Pinakukuluan ang mga buto para minsanang maipagbili bilang mga pagkaing panlansangan sa katimugan ng Tsina.  Bagaman tinatawag na *water chestnut* (apulid) sa wikang Ingles, ang mga ito ay hindi maituturing na tunay na mga apulid (*chinese water chestnut*), sapagkat hindi naman sila magkamag-anak.

## Etimolohiya
Ang panlahatang pangalan (katawagang heneriko) o sari (*genus*) na *Trapa* [Ingles] ay hinango mula sa isang salitang Latin - ang ***calcitrappa*** (*caltrop*) - na nangangahulugang "*thistle*".  Ang salitang *caltrop* ay tumutukoy din sa isang maliit na sandatang bakal na ginamit noong mga araw ng gitnang kapanahunan (medyibal).  Ang sandatang bakal na ito ay may apat na tulis, na sadyang ginawa para matusok ang mga ulunggadong paa ng mga kabayong pag-aari ng mga kalabang kabalyero.  May kagamitang katulad ng mga ito na ginamit naman noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig para wakwakin ang mga gomang gulong ng mga trak ng mga kaaway.

Ang pangalan nito sa wikang Tsino ay *língjiǎo* (), ang ibig sabihin ng *líng* ay "water caltrop" [ingles] o "apulid", samantalang ang *jiǎo* ay nangangahulugang "sungay."

Hindi dapat mapagkamalaman na mga *Eleocharis dulcis* (*chinese waterchestnut*, tunay na apulid) ang mga ito.  Ang *Eleocharis dulcis* ay isang *sedge* na may mga mabilog at malutong na *corm*, at isa itong halamang akwatika na itinatanim na sa Tsina noon pa mang mga isinaunang mga panahon.  Ang mga *corm* ng *Eleocharis dulcis* ay pangkaraniwang sangkap sa mga Kanluraning gawi ng mga lutuing Tsino.

## Mga sanggunian
Kaurian:Apulid
Kaurian:Halaman
Kaurian:Halamang pantubig
Dakilang Ciro

Si **Dakilang Ciro** o **Cirong Dakila** (Wikang Persiyano: کوروش بزرگ, *Kurosh-e Bozorg*) (c. 590 BCE o 576 — Agosto 529 BCE o 530 BCE), kilala din bilang **Ciro II ng Persiya** at **Cirong Nakatatanda** (Ingles: *Cyrus the Elder*), ay isang pinunong Persiya.  Siya ang nagtatag ng Persiyanong Imperyong Akemenida.  Sa pamamahala niya, lumaganap ang imperyo, na sa kalaunan ay sumakop sa halos kalahatan ng Timog-Kanlurang Asya at karamihan ng Gitnang Asya, mula Ehipto at Hellespont sa kanluran hanggang sa Ilog Indus o Indiya sa silangan , upang malikha ang pinakamalaking estadong napagmasdan ng mundo. Ang mga buong pamagat ay *Ang Dakilang Hari*, ang *Hari ng Persiya*, ang *Hari ng Anshan*, ang *Hari ng Medes*, ang *Hari ng Babilonya*, ang *Hari ng Sumerya at Akkad*, *Hari ng apat na mga sulok ng Daigdig*. Kanyang inihayag ang itinuturing ng ilan na isa sa unang mahalagang mga deklarasyon sa kasaysayan ng mga karapatang pantao sa Silindro ni Ciro sa pagitan ng 539 BCE at 530 BCE. Ang paghahari ni Ciro ay tumagal sa pagitan ng 29 taon at 31 taon. Kanyang itinatag ang kanyang imperyo sa pamamagitan muna ng pananakop ng Imperyong Medes at pagkatapos ay ng imperyong Lydiano at kalaunan ay ng Imperyong Neo-Babilonyano. Sa bago o pagkatapos ng pananakop sa Babilonya, kanyang pinangunahan ang isang ekspedisyon sa sentral Asya na humantong sa mga pangunahing kampanya na inilarawan bilang nagdala "sa pagpapailalim ng bawat bansa ng walang eksepsiyon". Siya ay hinalinhan ng kanyang anak na si Cambyses II  na nagawang idagdag sa imperyong Persia ang Ehipto, Nubia at Cyrenaica sa kanyang maikling pamumuno. Ginalang ni Ciro ang mga relihiyon at kustombre ng mga lupaing kanyang nasakop. Sinasabing sa pangkalahatang kasaysayan, ang papel ng Imperyong Akemenida na itinatag ni Ciro ay nasa napakatagumpay na modelo nito para sa sentralisadong administrasyon at pagtatatag ng isang pamahalaan na nagtatrabaho para sa kapakinabangan ng kanyang mga nasasakupan. Sa katunayan, ang administrasyon ng imperyo sa pamamagitan ng mga satrap at ang mahalagang prinsipyo ng pagbuo ng pamahalaan sa Pasargadae ay mga gawa ni Ciro. Si Ciro ay kinikilala rin sa kanyang mga nagawa sa mga karapatang pantao, politika, stratehiya sa militar gayundin sa kanyang impluwensiya sa mga kabihasnang Silanganin at Kanluranin. 
## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga haring Akemenida
Kategorya:Dakilang Ciro
Kategorya:Mga tauhan sa Lumang Tipan
Gitnang Oras ng Greenwich

Ang **Gitnang Oras ng Greenwich** (Ingles: *Greenwich Mean Time* o **GMT**) ay isang katagang orihinal na tumutukoy sa  *mean solar time* sa Royal Observatory, Greenwich sa London.  Kadalasan na ginagamit ito sa Coordinated Universal Time (UTC) kapag tinitingnan bilang isang sona ng oras, bagaman mahigpit na isang atomikong pamantayan ng oras ang UTC, na tinataya lamang ang GMT sa lumang kaisipan.  Tumutukoy din ito sa Universal Time (UT), ang konseptong astronomikal na tuwirang pinapalitan ang orihinal na GMT.  Sa pamayanan ng Greenwich, opisyal na oras sa panahon ng niyebe ang GMT (sa anyong UTC) (sa panahon ng tag-init, British Summer time ang oras sa Greenwich imbis na GMT).

Kategorya:Mga sona ng oras
Talahuluganan

[thumbnail|250px|Isang talahuluganang [wikang Latin|Latin na may maraming tomo (multibolyum) sa Aklatan ng Pamantasan ng Graz.]]

Ang **diksiyonaryo** o **talahuluganan** o isa rin itong aklat – na kung tawagin ay **leksikon** (*lexicon*) na may mga nakatalang salita ng isang wika at nakaayos din ayon sa mga titik ng abakada o alpabeto ngunit naglalaman naman ng mga katumbas na salita sa ibang wika.

Ang pinakaunang diksiyonaryong naglalaman lamang ng mga salita sa wikang Ingles, at nakaayos din na batay sa alpabeto nito, ay ang *A Table Alphabeticall*, na isinulat ni Robert Cawdrey, isang guro sa isang paaralan sa Inglatera, noong 1604.

Datapwa, ang pagkakasunud-sunod na alpabetiko ay nagpatuloy na madalang hanggang sa ika-18 dantaon.  Bago pa man ang mga talaang alpabetiko, ang mga talahulugan ay nakaayos ayon sa paksa, halimbawa na ang isang tala ng mga hayop na magkakasamang lahat sa nagiisang paksa.

Sa pampanitikan at mapaglarong gamit ng mga pananalita sa wikang Ingles, ang mga diksiyonaryong maramihan ay tinaguriang kawan ng mga talahuluganan.

## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
Kategorya:Talahuluganan
Kategorya:Aklat
Talatinigan

[thumb|right|200px|Talatinigan ng mga termino sa *software reuse*, na inilathala ng [Pambansang Surian ng mga Pamantayan at Teknolohiya (NIST) ng Estados Unidos noong 1994.]]
Ang **talatinigan** o **glosaryo** (mula sa , *glossa* na nangngangahulugang wika, panalita, salita), na kilala rin bilang **talasalitaan** o **bokabularyo**, ay isang alpabetikong talaan ng mga termino sa isang partikular na sinasakupan ng kaalaman kalakip ang mga kahulugan ng mga terminong iyon. Kinagisnang makikita ang talatinigan sa huling bahagi ng aklat at kinabibilangan ng mga terminong ginagamit sa aklat na iyon na maaaring bagong kilala, hindi madalas gamitin ng madla, o ginagamit sa natatanging mga larangan. Bagama't madalas na iniuugnay ang mga talatinigan sa di-kathang-isip na mga aklat, makikita rin sa ilang mga kathang-isip na nobela ang talatinigan para sa kahulugan ng di-kilalang mga termino.

Ang isang **talatinigang bilingguwál** ay isang talaan ng mga termino sa isang wika na may mga kahulugan sa isa pang wika o ginlosa ng mga singkahulugan (o mga salitang malapit sa singkahulugan) sa isa pang wika.

Sa pangkalahatang kahulugan, naglalaman ang talatinigan ng mga paliwanag sa mga konseptong kaugnay sa isang tiyak na larangan o kilos. Kaugnay ang terminong ito sa kaisipan ng ontolohiya, batay sa kahulugang ito. Mayroon ding ibinibigay na mga pamamaraang awtomatiko para gawing isang ontolohiya ang talatinigan, o gawing isang leksikong pangkomputasyon ang talatinigan.

## *Core glossary* 
thumb|right|200px|Nagbibigay ang talatinigang ito ng paliwanag ng mahahalagang mga termino sa batas sa intelihensiya ng Estados Unidos.
Ang *core glossary* ay isang payak na talatinigan o talahuluganang nagpapaliwanag na nagbibigay ng kahulugan ng ibang mga konsepto, lalo na para sa mga baguhan sa isang wika o larangan ng pag-aaral. Naglalaman ito ng isang maliit na talasalitaan at mga kahulugan para sa mahahalaga o madalas na makikitang mga konsepto, at madalas may kasamang mga idyoma o pagwawangis na mahalaga sa isang kalinangan.

## Talatinigan bilang talahuluganan 
Bagama't nangangahulugang talaan ng mga termino o *pagbigkas* ang talatinigan, minsan din itong ginagamit na panturing sa aklat na talahuluganan o diksiyonaryo.

## Tingnan din 
* Talahuluganan
* Indeks
* Paghalaw ng terminolohiya

## Mga sanggunian 
## Mga kawing panlabas 
;Sa wikang Ingles
* glossarist.com: The Glossarist - Malaking talaan ng mga talatinigan
* www.ontopia.net: The TAO of Topic Maps
* www.babel-linguistics.com: Babel Linguistics Glossaries - Piling mga Talatinigang Multilingguwál ayon sa Industriya
*  - Nabibigay ito ng isang detalyadong paglalarawan ng paglilinang ng mga talatinigan sa mga wikang klasiko.


Kategorya:Disenyo ng aklat
Kategorya:Leksikograpiya
Bakalaw (pagkain)

[thumb|Inasnan at pinatuyong bakalaw sa [Norway.]]
[right|thumb|300px|Pagpapatuyo ng inasnang bakalaw noong ika-19 dantaon sa [Iceland.]]

Mapapanatili ang kasariwaan ng mga **bakalaw** sa pamamagitan ng pagaasin, pagtutuyo, o pinagsamahang pagaasin at pagtutuyo.  Sa wikang Ingles, kadalasang tinatawag na *salt cod* ang inasnan at tinuyong bakalaw, samantalang ang mga pinatuyo naman na walang asin ay tinatawag na *stockfish*, o isdang-imbak.  Mabibili ang mga ito mula sa mga tindahang Kastila at Portuges. 

Ginagawa ang inasnang bakalaw sa Canada, Iceland, at Norway.  Ipinagbibili ito ng buo o bahagi lamang, na meron o walang tinik at buto.

Ang paggawa ng mga bakalaw ay umaabot noon pa mang mga 500 taon na ang nakararaan hanggang sa panahon ng pagkakatagpo sa Grand Banks na malapit sa pulo ng Newfoundland.  Isa itong mahalagang bilihin sa kalakalang pandaigdig sa pagitan ng Bagong Mundo at Matandang Mundo, at naging pinakapaa ng tinatawag na tatlusok na kalakalan.  Samakatuwid, kumalat ito sa paligid ng Atlantiko at naging isang nakaugaliang sahog hindi lamang sa mga lutuin sa Hilagang Europa kundi sa mga lutuin sa Mediteranyo, Hilagang Aprika, Caribbean, at Brazil.  Umaayon sa mga kalinangan sa paglulutong ito ang mga katawagan sa mga putahe: halimbawa na ang *baccalà* (Italyano), *bacalhau* (Portuges), *bacalao* (Kastila), *bacallà* (Katalan), *morue* (Pranses), *klippfisk* o *clipfish* [salin sa Ingles]) (Scandinavian), at *saltfiskur* (Icelandic).

Bilang kaugalian, ang inasnang bakalawa ay tinutuyo lamang sa pamamagitan ng hangin at araw, habang nakabitin sa mga balangkas ng kahoy, at nakabilad sa may tabing-dagat.  Sa ngayon, ito ang iba pang mga isda katulad ng mga inimbak na bakalaw (*stockfish*) ay napatutuyo na sa loob ng gusali sa pamamagitan ng init na nagmumula sa kuryente.

## Mga talabanggitan
### Mga talababa
### Mga sanggunian
* Davidson, Alan (1979). *North Atlantic Seafood* (Pagkaing Laman-dagat ng Hilagang Atlantiko). ISBN 0-670-51524-8.
* Kurlansky, Mark (1997). *Cod: A Biography of the Fish That Changed the World* (Bakalaw: Isang Kasaysayan ng Isdang Nakapagpabago sa Mundo). New York: Walker. ISBN 0-8027-1326-2.

Kategorya:Pinatuyong pagkain
Tobey Maguire

Si **Tobias Vincent Maguire** ay isang Amerikanong Aktor. Siya ay nagsimula ng kaniyang tumakbo noong Dekada 90, at ang mayroon na mula sa magiging pinakamahusay ng talastas para sa kanyang ganap bilang Peter Parker/Spider-Man sa Pelikulang *Spider-Man*.

Kategorya:Mga artista mula sa Estados Unidos