open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Genuri

Ang **Genuri** ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, rehiyon ng Cerdeña, kanlurang  Italya, na matatagpuan mga  hilagang-kanluran ng Cagliari at mga  hilaga ng Sanluri. Noong Disyembre 31, 2004, mayroon itong populasyon na 374 at may lawak na .

Ang Genuri ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Baradili, Genoni, Setzu, Sini, at Turri.

## Kasaysayan 
Mula 1928 hanggang 1958 ito ay isinanib sa munisipalidad ng Tuili.

## Ekonomiya 
Ang ekonomiya ng Genuri ay pangunahing nakasentro sa agrikultura sa pangkalahatan, langis ng oliba, at pag-aanak ng tupa at kambing.

## Simbolo 
Ang eskudo de armas at ang watawat ng munisipalidad ng Genuri ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng utos ng Pangulo ng Republika noong Pebrero 25, 2008.

## Ebolusyong demograpiko 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea  = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period   = from:0 till:1000
TimeAxis  = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:359
 bar:1871 from: 0 till:400
 bar:1881 from: 0 till:434
 bar:1901 from: 0 till:383
 bar:1911 from: 0 till:440
 bar:1921 from: 0 till:446
 bar:1931 from: 0 till:535
 bar:1936 from: 0 till:575
 bar:1951 from: 0 till:654
 bar:1961 from: 0 till:706
 bar:1971 from: 0 till:567
 bar:1981 from: 0 till:518
 bar:1991 from: 0 till:444
 bar:2001 from: 0 till:386

PlotData=

 bar:1861 at:359 fontsize:XS text: 359 shift:(-8,5)
 bar:1871 at:400 fontsize:XS text: 400 shift:(-8,5)
 bar:1881 at:434 fontsize:XS text: 434 shift:(-8,5)
 bar:1901 at:383 fontsize:XS text: 383 shift:(-8,5)
 bar:1911 at:440 fontsize:XS text: 440 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:446 fontsize:XS text: 446 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:535 fontsize:XS text: 535 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:575 fontsize:XS text: 575 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:654 fontsize:XS text: 654 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:706 fontsize:XS text: 706 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:567 fontsize:XS text: 567 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:518 fontsize:XS text: 518 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:444 fontsize:XS text: 444 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:386 fontsize:XS text: 386 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Datos mula sa ISTAT

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Gonnosfanadiga

Ang **Gonnosfanadiga**, **Gonnos**, o **Gonnos-Fanàdiga** ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña sa rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya. Ito ay matatagpuan sa pagitan ng kapatagan ng Medio Campidano sa hilagang-silangan at ng masico ng Monte Linas sa timog-kanluran.

Ang ekonomiya ay kadalasang nakabatay sa agrikultura (oliba, langis ng oliba, tinapay, matamis, karne ng baboy) at pag-aalaga ng hayop. Ang teritoryo ay tahanan ng dalawang libingan ng mga higante.

## Kasaysayan 
Ang mga resulta ng lugar na tinatahanan mula noong sinaunang panahon, ang mga pag-aaral ay may petsang pabalik sa unang bahagi ng Neolitiko ay tiyak, na nangyari sa pagitan ng ikaanim at ikaapat na milenyo BK sa teritoryo ng Terr'e Seddari, ngunit hindi maaaring pinasiyahan ang mga naunang pamayanan na nagreresulta mula sa mabuting posisyon at kayamanan ng mga mapagkukunan.

Mayroon ding mga kaugnay na ebidensiya na kinabibilangan ng mga labi ng panahon ng nurahika, mga Nuraghe, at mga libingan ng mga higante, isa sa mga ito, ang sa S. Cosimo (naibulatlat sa pamamagitan ng mga paghuhukay noong unang bahagi ng dekada '80), ay kabilang sa pinakamalaki sa Cerdeña.

Sa ilalim ng pamumuno ng mga Español sa Cerdeña (tinatayang 1479-1650) may mga dokumentong naglalarawan sa kasaysayan ng bayan, na sa panahong ito ay kabilang ito sa Markes ng Quirra.
## Mga sanggunian 
Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Lalawigan ng Nuoro

Ang **lalawigan ng Nuoro** (; ) ay isang lalawigan sa awtonomong pulo ng rehiyon ng Cerdeña, Italya. Ang kabisera nito ay ang lungsod ng Nuoro.

Ito ay may lawak na , at, magmula noong 2017, isang kabuuang populasyon na 210,972. Ang lalawigan ay nahahati sa 74 na *comune*, ang pinakamalaki sa mga ito ay Nuoro (36,925 na naninirahan), Siniscola (11,492), Macomer (10,043), at Dorgali (8,576). Ang iba pang mga komunidad sa pangkalahatan ay hindi gaanong kalaki, kahit na ang Oliena (*7,123* naninirahan) at Orosei (7,025) ay maaaring isaalang-alang pati na rin ang mga bayan na may populasyon.

Ang lalawigan ay itinatag noong 1927. Noong 2005, ang teritoryo ng Lalawigan ng Nuoro ay nabawasan nang malaki bilang resulta ng pagkakatatag sa isla ng apat na bagong lalawigan; ang kasunod na mga repormang pang-administratibo ay muling tumaas ang laki nito noong 2016, sa pamamagitan ng pagsasanib ng 22 sa 23 mga komunidad na bumubuo sa panandaliang Ogliastra.

Kasama sa mga liwasan na matatagpuan sa lalawigan ang Pambansang Liwasan ng Golpo ng Orosei at Gennargentu.

Ang Lalawigan ng Nuoro ay isa sa mga lugar sa Timog Europa na hindi gaanong makapal ang populasyon. Gayunpaman, kilala ito sa mataas na konsentrasyon ng mga sentenaryo at supersentenaryo. Mula 5 Marso 2001 hanggang 3 Enero 2002, si Antonio Todde, mula sa Tiana, ang pinakamatandang tao sa mundo.

## Tingnan din 
* Talaan ng mga munisipalidad ng Lalawigan ng Nuoro

## Mga sanggunian
## Mga panlabas na link 
* Opisyal na website 

Kategorya:Mga lalawigan ng Italya
Gesturi

Ang **Gèsturi**, **Gèsturi** sa wikang Sardo, ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilaga ng Cagliari at mga  hilagang-silangan ng Sanluri sa lugar ng Marmilla.

Ang Gesturi ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Barumini, Genoni, Gergei, Isili, Nuragus, Setzu, at Tuili.

## Kultura 
### Mga pangyayari 
Dahil sa matinding relihiyosong bokasyon nito, ang munisipalidad ay kinabibilangan ng iba't ibang kasiyahan at sa paglipas ng panahon ay napanatili din ang mga kagiliw-giliw na agrogastronomikong tradisyon tulad ng pagdiriwang ng tupa at asparagus.

#### Pista ng Fra Nicola da Gesturi (unang Linggo ng Agosto) 
Ang pinakamahalagang holiday ay walang alinlangan na may kinalaman sa anibersaryo ng pagkamatay ni Fra Nicola, na ginawang ipinagpala noong Oktubre 3, 1999 ni San Juan Pablo II.

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Gesturi Eskudo de Armas

Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Pauli Arbarei

Ang **Pauli Arbarei** ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-kanluran ng Cagliari at mga  hilaga ng Sanluri.

Ang Pauli Arbarei ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Las Plassas, Lunamatrona, Siddi, Tuili, Turri, Ussaramanna, at Villamar. Ang ekonomiya ay kadalasang nakabatay sa agrikultura at pag-aalaga ng hayop.

## Heograpiyang pisikal 
### Teritoryo 
Ang tinatahanang sentro ay tumataas ng 140 metro sa ibabaw ng dagat, ngunit ang teritoryo ng Pauli ay nasa pagitan ng 113 at 239 metro, na may kabuuang altimetrikong hanay na 126 metro.

## Simbolo 
Ang eskudo de armas at watawat ng munisipalidad ng Pauli Arbarei ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng atas ng Pangulo ng Republika noong Enero 9, 2001.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Las Plassas

Ang **Las Plassas**, **Is Pratzas**, o **Is Platzas** sa wikang Sardo, ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña sa rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilaga ng Cagliari at humigit-kumulang  hilagang-silangan ng Sanluri.

Ang Las Plassas ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Barumini, Pauli Arbarei, Tuili, Villamar, at  Villanovafranca.

## Heograpiyang pisikal 
### Teritoryo 
Ito ay matatagpuan sa makasaysayang rehiyon ng Marmilla, sa lambak ng ilog ng Flumini Mannu, at, kasama ng Baradili, Nureci, Setzu, at Bidonì; ito ay isa sa pinakamaliit na munisipalidad sa Cerdeña.

## Simbolo 
Ang eskudo de armas at ang bandila ng Munisipalidad ng Las Plassas ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Abril 18, 2006.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
San Gavino Monreale

Ang **San Gavino Monreale** (Sardo: '''Santu 'Engiu'*) ay isang *comune'' (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-kanluran ng Cagliari, at halos kalahati sa pagitan ng huli at ng bayan ng Oristano.

Ang San Gavino Monreale ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Gonnosfanadiga, Pabillonis, Sanluri, Sardara, at Villacidro. Ito ay tahanan ng isang kastilyo.

## Kasaysayan 
Ang lugar ng San Gavino ay naayos na sa panahon ng Nurahika, ngunit ang sentro ay nagmula sa medyebal. Ito ay pag-aari ng Husgado ng Arborea at, nang maglaon, ng Aragones, na karamihan ay nawasak sa sumunod na digmaan. Kasunod nito, ito ay isang fief ng Centelles at ng mga pamilyang Osorio, na gaganapin ito hanggang 1839.

## Simbolo 
Ang eskudo de armas at watawat ng munisipalidad ng San Gavino Monreale ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng dekreto ng Pangulo ng Republika noong Abril 15, 1996.

## Mga mamamayan 
* Fabio Aru, siklista
* Raimondo Inconis, musikero

## Mga panlabas na pinagmumulan 
* paaralang nayon ng San Gavino

## Mga sanggunian 

Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Villamassargia

[thumb| [Barite mula sa Monte Mesu - Villamassargia]]
Ang **Villamassargia**, **Bidda Matzràxia, Bidda Massàrgia** (bayang argraryo) sa wikang Sardo, ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  sa kanluran ng Cagliari at mga  hilagang-silangan ng Carbonia.

Ang Villamassargia ay may hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: Domusnovas, Iglesias, Musei, Narcao, at Siliqua.

## Heograpiya 
### Mga *frazione* 
Kasama rin sa munisipalidad ng Villamassargia ang mga *frazione* ng Orbai at Stazione Ferrovie dello Stato

## Sport 
### Futbol 
Ang pangunahing koponan ng futbol ay A.S.D. Villamassargia sports club. Sa Group B ng 2017/2018 Kategorya ng Kampeonatong Rehiyonal ay nakuha niya ang unang puwesto, na nakakuha ng karapatang makipagkumpetensiya sa 2018/2019 Kampeonatong Promosyonal Pangrehiyon. Ang koponan ay ipinanganak noong 1970 at ang mga kulay ng club ay asul at pula.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Sant'Antioco

Ang '''Sant'Antioco'* (Sardo: *Santu Antiogu*) ay ang pangalan ng kapuwa isla at *comune'' (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, timog-kanlurang rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, sa sonang Sulcis. Sa populasyon na 11,730, ang munisipalidad ng Sant'Antioco ito ang pinakamalaking komunidad ng isla. Ito rin ang lugar ng sinaunang Sulci, na itinuturing na pangalawang lungsod ng Cerdeña noong unang panahon.

## Kasaysayan 
[left|thumb| Ang [Sant'Antioco bilingual na ebidensiya ay ang kasaysayang Fenica ng isla]]
Ang isla ng Sant'Antioco ay naayos nang hindi bababa sa ika-5 milenyo BK (ang tinatawag na kultura ng San Michele ng Ozieri), na pangunahing batay sa pangingisda at agrikultura. Natagpuan ang mga tipikal na libingan (tinatawag na *Domus de janas*) at mga menhir na kabilang sa kulturang ito. Ang pulo ay naglalaman din ng Kabihasnang Nurahika: ang mga natuklasan ay kinabibilangan ng libingan ng mga higante ng Su Niu de su Crobu ("Pugad ng Uwak").
[left|thumb| [Romanong mosaiko na daanan na naglalarawan ng dalawang panther na umiinom mula sa isang krater]]
Noong ika-8 siglo BK ang mga Fenica ay nagtatag ng isang bagong pamayanan, na may pangalang **Sulky** (Punico:) o Solki, kung saan ang isang tophet (mga bata) nekropolis ay nahukay. Nang maglaon (ika-6 na siglo BK) ito ay naging kolonyang Cartago, kung saan kabilang ang isa pang nekropolis. Ang dominasyon ng Punico ay natapos noong ika-3 siglo BK, nang ang Sulky ay nasakop ng mga Romano, na nagkonekta nito sa mainland sa pamamagitan ng isang artipisyal na istmo. Sa panahon ng digmaang sibil sa pagitan nina Julio Cesar at Pompeyo ay pumanig ito sa huli, na pinarusahan nang husto pagkatapos ng kanyang pagkatalo. Noong panahon ng Romano, tinawag itong **Plumbaria**, pagkatapos ng mga depositong tingga nito.

## Tingnan din 
* Talaan ng mga pulo ng Italya

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Sant'Antioco cultural site

Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Sardara

Ang **Sardara**, **Sàrdara** sa wikang Sardo, ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-kanluran ng Cagliari at mga  hilagang-kanluran ng Sanluri.

Matatagpuan sa kapatagang Campidano, ito ay bahagi ng makasaysayang rehiyon ng Marmilla.

## Pamanang pook 
Ang Batas ay ipinatupad ng naghaharing kapangyarihan ng mga pinuno ng kastilyo na nangingibabaw sa rehiyon, habang pinoprotektahan ang populasyon nito, ang mga klero at mga gawaing pangkalakalan sa tulong ng Hukbong Hudikal, na binubuo ng mga sundalo at malayang mamamayan sa ilalim ng direksyon ng mga piling tao at ng balyesterong Genobes.

## Mga pangunahing tanawin 
### Arkitekturang sibil 
Ang makasaysayang sentro ng bayan ay napakakahanga-hanga sa cobbled na kalye at tipikal na Campidanes na bahay bato, na nilagyan ng mahahalagang portada.

Sa sentro ng bayan maaari mong humanga ang ilang mahahalagang makasaysayang gusali at manor villa, tulad ng "Villa Diana" at "Casa Pilloni", na kasama sa itineraryo ng mga villa at prestihiyosong tahanan sa Cerdeña, ang Casa Orrù, ang gusali ng mga lumang paaralang elementarya paaralan at ang Casa del Balilla.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Setzu

Ang **Setzu** ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-kanluran ng Cagliari at mga  hilaga ng Sanluri.

Ang Setzu ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Genoni, Genuri, Gesturi, Tuili, at Turri.

## Kasaysayan 
Ang lugar ay naninirahan na noong sinaunang panahon, at kahit ngayon ay matatagpuan ang Domus de janas at ang mga labi ng mga toreng Nurahika. Ang domus de janas ng Domu 'e S'Orcu at Grutta sa Perda ay may kahalagahan sa arkeolohikong turista. Malamang na kilala rin ito ng mga Fenicio at Punico.

## Simbolo 
Ang eskudo de armas at ang watawat ng munisipalidad ng Setzu ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Enero 9, 2001.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Siddi, Cerdeña

Ang **Siddi** ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-kanluran ng Cagliari at mga  sa hilaga ng Sanluri sa makasaysayang subrehiyon ng Marmilla.

Ang Siddi ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Baressa, Collinas, Gonnoscodina, Gonnostramatza, Lunamatrona, Pauli Arbarei, at Ussaramanna. Ito ay tahanan ng ilang natuklasang arkeolohiko, kabilang ang isang domus de janas mula sa Kulturang Ozieri, isang libingan ng mga higante at ilang pamayanang nuraghe.

## Pinagmulan ng pangalan 
Wala pa ring maraming katiyakan tungkol sa pinagmulan at kahulugan ng pangalang Siddi. Mula sa ilang dokumentadong mapagkukunan mayroong indikasyon na noong Gitnang Kapanahunan, ang maliit na sentro ay tinawag na Silli.

## Mga monumento at tanawin 
Hinggil sa pinakamahalagang ebidensiya sa kasaysayan na naroroon sa loob ng bayan, ang mga tanawin ay itinayo noong Gitnang Kapanahunan, Panahong Moderno, at Panahong Kontemporaneo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Tuili

Ang **Tuili** ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  sa hilaga ng Cagliari at mga  hilagang-silangan ng Sanluri.

Ang Tuili ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Barumini, Gesturi, Las Plassas, Pauli Arbarei, Setzu, at Turri.

Ang munisipalidad ay matatagpuan sa paanan ng Talampas ng Giara, sa makasaysayang rehiyon ng Marmilla.

## Kasaysayan 
Ang lugar ay pinaninirahan mula pa noong panahong Nurahika, dahil sa pagkakaroon ng ilang nuraghe sa lugar.

Kasunod nito ay naging sentrong Romano. Isang alamat ang nagpasa na ang villa ng Tuili mismo ay itinatag ng isang kapatid na babae ng isang pretor ng Usellus, Tulliola, na namatay sa Cerdeña, kung saan marahil nagmula ang pangalan. Ngunit ang mga pinakalumang dokumento, na naghahayag ng kasaysayan ng bansa at matatagpuan sa mga Sinupang Vaticano, ay tumutukoy sa medyebal na panahon.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Ussaramanna

Ang **Ussaramanna**, **Soramànna** sa wikang Sardo, ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-kanluran ng Cagliari at mga  hilaga ng Sanluri.

Ang Ussaramanna ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Baradili, Baressa, Pauli Arbarei, Siddi, Turri . Ang ekonomiya ay batay sa agrikultura, na may produksiyon ng baging at langis ng oliba. Ang teritoryo ng munisipyo ay kinaroroonan ng San Pietro nuraghe, sa  sa itaas ng antas ng dagat.

## Kasaysayan 
Noong 1798, sa ilalim ng pamamahala ng Savoy, ang Ussaramanna ay nasa ilalim ng kontrol ng Osorio de la Cueva. Nanatili ito sa kanilang mga kamay hanggang 1839, nang mabawi ito pagkatapos maalis ang sistemang pyudal.

Mula 1928 hanggang 1946 ito ay isinanib sa munisipalidad ng Lunamatrona.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Guspini

Ang **Guspini** (**Gùspini** sa Sardinian) ay isang bayan at *comune* (komuna o munisipalidad) na may 12,000 naninirahan sa Lalawigan ng Timog Cerdeña sa rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya. Ito ay  mula sa kabesera ng Cagliari at  mula sa estasyon ng tren sa San Gavino Monreale.

## Kasaysayan 
Ang mga unang bakas ng paninirahan ng tao sa lugar ng Guspini ay nagmula sa bago ang panahon ng Nurahika. Natagpuan ang mga bakas ng mga pamayanan ng Nuragihika, Penicio-Punico, Bisantino, at Romano.

Ang bayan ay may estrukturang medyebal kabilang ang Simbahan ng Santa Maria ng Malta na itinatag ng mga kabalyero ng parehong pagkakasunud-sunod, bilang ang pinakasinaunang bakas. Noong Gitnang Kapanahunan, ang bayan ay bahagi ng Giudicato ng Arborea, na ang mga pinuno ay nagtataglay ng isang kastilyo sa malapit na bundok na itinayo noong 1100, sa Bundok Arcuentu.

Mula sa ika-19 na siglo ang kasaysayan ng Guspini ay mahigpit na nakaugnay sa mga minahan ng Montevecchio.

## Tingnan din 
* Montevecchio
* Arbus

## Mga panlabas na link 
* Opisyal na website  Archived   

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Villacidro

Ang **Villacidro** (Sardo: **Biddacidru** o **Bidda de Cidru**) ay isang bayan at *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya. Noong 2005 ito ang naging administratibong upuan ng lalawigan na 'Medio Campidano', kasama ang Sanluri  Mula noong 2016 ito ay bahagi ng lalawigan ng Timog Cerdeña ('provincia Sud Sardegna').

## Heograpiya 
Ang Villacidro ay nasa hangganan ng mga munisipalidad ng Domusnovas (CI), Gonnosfanadiga, Iglesias (CI), San Gavino Monreale, Sanluri, Serramanna, Vallermosa (CA), at Villasor (CA).

## Kasaysayan 
Noong 1690, sa ilalim ng mga Español, ito ay kasama sa markesado ng Villacidro, na ipinagkaloob sa pamilyang Brondo. Mula sa pamilyang Brondo ay dumaan ito sa linya ng babae hanggang sa pamilyang Bon Crespi ng Valdaura, kung kanino ito tinubos noong 1839 sa pagsupil sa sistemang piyudal, kung saan ito ay naging isang munisipalidad na pinangangasiwaan ng isang alkalde at isang konseho ng lungsod.

## Mga pangunahing tanawin 
### Mga minahan 
Sa munisipal na lugar ng Villacidro mayroong abandonadong minahan ng Canale Serci.

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Serrenti

Ang **Serrenti** ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-kanluran ng Cagliari at mga  timog-silangan ng Sanluri. Noong Disyembre 31, 2004, mayroon itong populasyon na 5,125 at may lawak na .

Ang Serrenti ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Furtei, Guasila, Nuraminis, Samassi, Samatzai, Sanluri, at Serramanna.

## Kasaysayan 
Ang lugar ay naninirahan na sa panahong Nurahika, dahil sa pagkakaroon ng maraming nuraghe sa teritoryo ("Bruncu Su Castiu" na matatagpuan sa gilid ng S.S.131, "Monti Mannu", "Genna Serrenti", at "Cuccuru Turri" na matatagpuan sa mga burol sa hilaga ng munisipyo).

Malapit sa kasalukuyang bayan mayroong mga guho ng mga sinaunang Romanong nayon, sa mga lokalidad ng Gutturrosa, Sa Conca Manna, at Santus Angius.

## Ebolusyong demograpiko 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea  = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period   = from:0 till:5500
TimeAxis  = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:2294
 bar:1871 from: 0 till:2124
 bar:1881 from: 0 till:2257
 bar:1901 from: 0 till:2452
 bar:1911 from: 0 till:2736
 bar:1921 from: 0 till:2814
 bar:1931 from: 0 till:3335
 bar:1936 from: 0 till:3526
 bar:1951 from: 0 till:4401
 bar:1961 from: 0 till:4559
 bar:1971 from: 0 till:4674
 bar:1981 from: 0 till:5149
 bar:1991 from: 0 till:5327
 bar:2001 from: 0 till:5174

PlotData=

 bar:1861 at:2294 fontsize:XS text: 2294 shift:(-8,5)
 bar:1871 at:2124 fontsize:XS text: 2124 shift:(-8,5)
 bar:1881 at:2257 fontsize:XS text: 2257 shift:(-8,5)
 bar:1901 at:2452 fontsize:XS text: 2452 shift:(-8,5)
 bar:1911 at:2736 fontsize:XS text: 2736 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:2814 fontsize:XS text: 2814 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:3335 fontsize:XS text: 3335 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:3526 fontsize:XS text: 3526 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:4401 fontsize:XS text: 4401 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:4559 fontsize:XS text: 4559 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:4674 fontsize:XS text: 4674 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:5149 fontsize:XS text: 5149 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:5327 fontsize:XS text: 5327 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:5174 fontsize:XS text: 5174 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Datos mula sa ISTAT

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* www.comune.serrenti.ca.it/

Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Villanovafranca

Ang **Villanovafranca** (**Biddanoa Franca, Bidda Noa Franca** sa Sardo) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  sa hilaga ng Cagliari at mga  hilagang-silangan ng Sanluri.

Ang Villanovafranca ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Barumini, Escolca, Gesico, Guasila, Las Plassas, at Villamar.

Ang mga malalaking tanawin ay ang nuraghe Su Mulinu na may homonimong museo at ang simbahan ng San Lorenzo.

## Kasaysayan 
Ang pangalang Villanovafranca ay pinaniniwalaang nagmula sa katotohanan na ang bayan ay isang sonang walang bywis. Gayunpaman, walang mga dokumento na naglilinaw kung ang villa ay itinayo gamit ang mga benepisyo ng mga konsesyon o, tulad ng lahat ng iba pang mga Villanovae, ito ay itinatag na may rural na papel at binago ang pangalan nito noong nakuha nito ang mga konsesyon. Gayunpaman, ang pagkakaroon ng mga nurahikang paninirahan ay nakumpirma, na nagpapakita na ang isang sentrong residensiyal ay umiral bago pa man ito kinuha ang kasalukuyang pangalan nito.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Stand and Sing of Zambia, Proud and Free

Ang **"Stand and Sing of Zambia, Proud and Free"** o **"Lumbanyeni Zambia"** ay ang pambansang awit ng Zambia. Ang tono nito ay mula sa 1897 na hymno na ''Nkosi Sikelel' iAfrika* (Pagpalain ng Diyos ang Aprika), na kinatha ni Enoch Sontonga, isang Timog Aprikano. Ang lyriko ng kanta ay kinatha noon o malapit sa kalayaan ng Zambia upang mapakita ang Zambia kumpara sa liriko ni Sontonga na pinapakita ang buong Aprika. Ang *Nkosi Sikelel' iAfrika'' ay binubuo ang unang talata ng pambansang awit ng Timog Aprika.

## Panlabas na Kawing
*Zambian National Anthem

Kaurian:Pambansang awit
Octopus vulgaris

Ang **Karaniwang Pugita** (*Octopus vulgaris*) ay isa sa mga pinakainaral na mga uri ng pugita. Ang likas nitong tirahan ay nagmumula sa Dagat Mediteranyo hanggang katimugang baybayin ng Inglatera at sa Senegal sa Aprika. Makikita rin ito sa Azores, Kapuluan ng Kanaryo, at Cabo Verde.

## Mga sanggunian
Kaurian:Pugita
Barumini

Ang **Barumini** (Sardo: *Barùmini*) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, rehiyon ng Cerdeña, Italya, na matatagpuan mga  sa hilaga ng Cagliari at mga  hilagang-silangan ng Sanluri.

Ang Barumini ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Gergei, Gesturi, Las Plassas, Tuili, at Villanovafranca.

Ito ay tahanan ng Su Nuraxi di Barumini, isang complex ng Nuraghe na nakatala sa Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO.

## Simbolo 
Ang eskudo de armas at ang watawat ng munisipalidad ng Barumini ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng utos ng Pangulo ng Republika noong Nobyembre 13, 2002.

Ang watawat ay isang dilaw na tela na may talim ng asul.

## Mga larawan 

Talaksan:ChiesaVergineImmacolataBarumini-pjt.jpg|alt=Parochial church of the "Vergine Immacolata“|Simbahang parokyal ng "Vergine Immacolata"
Talaksan:BaruminiPalazzoZapata-pjt2.jpg|Palazzo Zapata
Talaksan:BaruminiPalazzoZapata-pjt1.jpg|Palazzo Zapata
Talaksan:BaruminiSanGiovanniBatista-pjt.jpg|San Giovanni Batista

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Opisyal na website
* Ang Barumini Sistema Cultura Foundation  Archived  
* Museo ng Kasaysayan ng Barumini

Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Kategorya:Pages with unreviewed translations
Arzana

Ang **Arzana** (Sardo: *Àrtzana* o *Àrthana*) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Nuoro, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-silangan ng Cagliari at mga  sa kanluran ng Tortolì.

Ang Arzana ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Aritzo, Desulo, Elini, Gairo, Ilbono, Jerzu, Lanusei, Seui, Seulo, Tortolì, Villagrande Strisaili, at Villaputzu. Ang Arzana ay matatagpuan mga  sa itaas ng antas ng dagat. Sa bayan ng Arzana nakatayo ang Punta la Marmora, ang pinakamataas na tuktok sa Cerdeña.

## Kasaysayan 
Sa teritoryo ng Arzana mayroong maraming mga patotoo ng panahong Nurahiko, nang ang lugar ay pinaninirahan ng mga tribo ng Iliensi. Ang nayon ng Ruinas, na matatagpuan sa gitna ng Gennargentu, ay ang pinakamahalagang monumentong arkeolohiko sa bayan. Ang iba pang kilalang bakas ng mga populasyon na tumira sa teritoryo ng Gennargentu ay ang mga guho ng Bidda Silisè, Cortes de Maceddu, at Adana.

## Mga mamamayan 
* Stanis Dessy, artista
* Anselmo Contu, politiko
* Attilio Cubeddu, dating miyembro ng *Anonima sarda*
* Samuele Stochino, bandido

## Mga sanggunian 

Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Baunei

Ang **Baunei** ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Nuoro, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya. Ito ay kapansin-pansin sa pagiging lokasyon ng multiaraw na dalampasigang trek ng Selvaggio Blu.

## Heograpiyang pisikal 
Ang teritoryo ng Baunei, na may tuldok halos lahat ng dako ng mga batong kalisa, ay umaabot sa gitnang silangang bahagi ng Cerdeña, sa lalawigan ng Nuoro, isang lugar kung saan ito sa kasaysayan at heograpiya ay kumakatawan sa hilagang hangganan ng Ogliastra, malapit sa Codula Elune, isang hindi kontaminadong lugar na dumadaloy sa cove na may parehong pangalan, na mas kilala sa mga turista bilang Cala Luna.

Kaugnay ng hindi partikular na matabang teritoryong ito, palaging binabalanse ng Baunei ang ekonomiya nito sa pagitan ng lupang pag-aari ng munisipyo at lupang pag-aari ng pribadong pag-aari, pinapanatili ang halos 40 km ng baybayin at isang orihinal na kanayunan na halos hindi kontaminado: sa pagitan ng mga lugar na pininturahan ng asul at berde, ito ay isa sa mga pinaka maganda, masungit at ligaw na kahabaan ng baybayin ng Italya, na may mga natatanging katangiang naturalistiko sa Dagat Mediteraneo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Cardedu

Ang **Cardedu** ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Nuoro, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-silangan ng Cagliari at mga  timog ng Tortolì.

Ang Cardedu ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Bari Sardo, Gairo, Jerzu, Lanusei, Osini, at Tertenia.

## Kasaysayan 
Noong 1966, upang matugunan ang mga pangangailangan ng ilang pamilya na mas gustong manirahan sa isang lugar sa itaas ng agos, itinanatag ang Borgo di Cardedu, na sa una ay binubuo ng simbahan, elementarya, kuwartel ng Carabinieri at mga opisina ng Pelau-Buoncammino konsorsiyo ng reklamasyon. Sa paligid ng unang pamayanang ito, na tinatawag na nayon, ang mga tahanan ay itinayo kalaunan para sa mga pamilyang nagmula sa Gairo, kung saan ang Cardedu ay naging isang *frazione*.

Noong 1984 nilikha ang Cardedu bilang isang munisipalidad; ang taon ng pagkakasama bilang isang munisipalidad ay iniulat, sa Romanong bilang, sa ulo ng munisipal na eskudo de armas.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Elini

Ang **Elini** ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Nuoro, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-silangan ng Cagliari at mga  timog-kanluran ng Tortolì.

Ang Elini ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Arzana, Ilbono, Lanusei, at Tortolì.

Tumataas ito sa paanan ng mga bundok, na bumabalot dito na parang gusto nilang protektahan mula sa malakas na hangin na umiihip sa lugar na ito; mula sa magandang posisyon na ito ay masisiyahan ka sa isang kaakit-akit na panorama kabilang ang kahit na tanawin ng Dagat Tireno dahil sa isang kanais-nais na lokasyon, ang lupaing ito ay puno ng mga ubasan at ng mga kakahuyan ng oliba, na nagbibigay ng mahusay at kilalang mga alak at langis. Sa gitna ng nayon, isang napaka sinaunang estasyon ng tren, na itinayo noong ika-XIX na siglo, ay tumataas, na ang bahay ng granito signalman ay umaakit ng maraming bisita. Kung gusto mong tuklasin ang mga bagong teritoryo, dapat mong subukan ang tren sa ilang: ito ay tulad ng pagbabalik ng orasan kapag naglalakbay sa tren na nagpapahintulot sa mga pasahero na bumulusok sa tanawin. Sa panahon ng tagsibol at tag-araw, ang pagtawid sa kanayunan ng Ogliastra na halos sa bilis ng paglalakad ay isang kapanapanabik na karanasan.

Ang Liwasang Carmine ay talagang sulit na bisitahin dahil ito ay puno ng mga sinaunang holm-roble at malamig na tubig sa tagsibol; sa loob ng parke makikita mo ang simbahan sa kanayunan ng Vergine del Carmine, mula noong 1919 isang hindi maiiwasang destinasyon para sa maraming lokal na tao. Noong Hulyo ang mga naninirahan sa Elini ay gumising sa pababa upang pumunta doon sa prusisyon; para sa kanila ito ay nangangahulugan ng pagbabalik sa pinanggalingan, sa isang lugar kung saan, sa kabila ng pagkakaroon ng dalawang nuraghe, may mga bakas ng isang unang paninirahan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Girasole

Ang **Girasole** (Sardo: *Gelisui*) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Nuoro, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-silangan ng Cagliari at mga  hilagang-kanluran ng Tortolì.

Ang Girasole ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Lotzorai, Tortolì, at Villagrande Strisaili.

## Kasaysayan 
Noong Gitnang Kapanahunan, ang sinaunang Sulci ay tiyak na kailangang sumailalim sa isang panahon ng malakas na demograpiko at panlipunang pag-urong.

Hanggang sa ilang siglo na ang nakalilipas, upang ipahiwatig ang kahalagahan ng Girasole ay mayroong hindi bababa sa anim na simbahan: ang sa S. Antonio, ng S. Vittoria, ng S. Costantino, ng S. Sebastiano, ng S. Antioco at ang isa lamang hanggang sa kasalukuyan nanatiling nakatayo at kamakailan ay naibalik ng Monserrata.

## Kultura 
### Mga pangyayari 
Ang pinakamahalagang pagdiriwang ay ang "su Fogoroni", isang ritwal na inialay kay S. Antonio Abate na tumatawid sa buong isla at pinaghalo ang debosyon ng Kristiyano sa mga sinaunang paganong tradisyon, na nagaganap sa kalagitnaan ng Enero na may pag-iilaw ng isang malaking siga, sa paligid kung saan ang buong komunidad ay nagtitipon at, pinasigla ng tradisyonal na mga tala, ginugugol ang gabi sa pagtikim ng malalawak na beans na may mantika ayon sa pinagsama-samang tradisyon.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Ilbono

Ang **Ilbono** (**Irbono** sa wikang Sardo) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Nuoro, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-silangan ng Cagliari at mga  timog-kanluran ng Tortolì. Ang ekonomiya nito ay nakabatay nang husto sa mabigat na industriya.

May hangganan ang Ilbono sa mga sumusunod na munisipalidad: Arzana, Bari Sardo, Elini, Lanusei, Loceri, at Tortolì.

## Kasaysayan 
Dahil sa matinding konserbatismo na ipinapakita rin ng Cerdeña sa larangan ng wika, kadalasan ang isang pangwakas na ponema, patinig o katinig, ay maaaring maging isang mahusay na tagapagpahiwatig para makita kung ang isang toponimong Sardo ay mula sa Latin na pinagmulan o sa pre-Latin na pinagmulan, iyon ay proto-Sardo.

## Sport 
### Futbol 
Ang pangunahing club ng futbol sa lungsod ay G.S. Ilbono Calcio na gumaganap sa Sardo Koponan A ng Unang Kategorya. Ang mga kulay ng club ay: puti at berde.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Serramanna

Ang **Serramanna**, **Serra Manna** (malawak na saklaw) sa wikang Sardo, ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-kanluran ng Cagliari at mga  timog ng Sanluri. Noong Disyembre 31, 2004, mayroon itong populasyon na 9,443 at may lawak na .

Ang Serramanna ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Nuraminis, Samassi, Sanluri, Serrenti, Villacidro, at Villasor.

## Simbolo 
Ang eskudo de armas at ang watawat ng munisipalidad ng Serramanna ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Setyembre 24, 1997.

Ang eskudo de armas ay idinisenyo ng artistang Serarmanes na si Flaviano Ortu pagkatapos ng pagsasaliksik ng istoryador na si Stefano Pira.

## Ebolusyong demograpiko 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea  = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period   = from:0 till:10000
TimeAxis  = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:3047
 bar:1871 from: 0 till:2791
 bar:1881 from: 0 till:3027
 bar:1901 from: 0 till:3672
 bar:1911 from: 0 till:4303
 bar:1921 from: 0 till:4524
 bar:1931 from: 0 till:5233
 bar:1936 from: 0 till:5408
 bar:1951 from: 0 till:6556
 bar:1961 from: 0 till:7701
 bar:1971 from: 0 till:8578
 bar:1981 from: 0 till:9446
 bar:1991 from: 0 till:9837
 bar:2001 from: 0 till:9545

PlotData=

 bar:1861 at:3047 fontsize:XS text: 3047 shift:(-8,5)
 bar:1871 at:2791 fontsize:XS text: 2791 shift:(-8,5)
 bar:1881 at:3027 fontsize:XS text: 3027 shift:(-8,5)
 bar:1901 at:3672 fontsize:XS text: 3672 shift:(-8,5)
 bar:1911 at:4303 fontsize:XS text: 4303 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:4524 fontsize:XS text: 4524 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:5233 fontsize:XS text: 5233 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:5408 fontsize:XS text: 5408 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:6556 fontsize:XS text: 6556 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:7701 fontsize:XS text: 7701 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:8578 fontsize:XS text: 8578 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:9446 fontsize:XS text: 9446 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:9837 fontsize:XS text: 9837 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:9545 fontsize:XS text: 9545 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Datos mula sa ISTAT

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* www.comune.serramanna.ca.it/
* www.serramanna.altervista.org

Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Lotzorai

Ang **Lotzorai** ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Nuoro, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang  Italya, na matatagpuan mga  hilagang-silangan ng Cagliari at mga  hilagang-silangan ng Tortolì.

Ang Lotzorai ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Baunei, Girasole, Talana, Tortolì, Triei, at Villagrande Strisaili.
thumb|250x250px| Dalampasigan ng Isula Manna.
Nakabatay ang ekonomiya ng bayan sa agrikultura at turismo. Ang teritoryo ng Lotzorai ay tahanan ng ilang lakaran, kabilang ang sa Cala Goloritzè at Gole su Gorroppu Lotzorai, habang ang Selvaggio Blu ay nagsisimula  mula sa Lotzorai sa Santa Maria Navarrese. Kabilang sa iba pang mga pasyalan ang isang pre-Nurahikong nekropolis na may labintatlong Domus de Janas, ang Kastilyo ni Medusa (isang medyebal na kuta na itinayo sa ibabaw ng isang dati nang Fenicio na estruktura, ngayon ay guho) at iba pang mga pre-Nurahiko at Nurahikong paghuhukay.

## Kasaysayan 
Ang pangalang Lotzorai ay unang opisyal na naitala noong 1117 sa *Santissimi Praesulis Georgici Suellensis*, na nagsasalaysay ng muling pagkabuhay ng isang taong nagngangalang Lozoranus ng santo.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Lanusei

Ang **Lanusei** (Sardo: *Lanusèi*) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Nuoro, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya.

## Kasaysayan 
### Pinagmulan 
Ang makasaysayang ebidensiya na may kaugnayan sa unang nayon ay nagsimula noong ika-12 siglo. Ang tanging eklesyastikong dokumentasyon kung saan binanggit ang sentro ng Ogliastra ay nagmula sa panahong ito.

Ang buhay ng nayon ay nagsimula noong ilang siglo dahil ang lugar ay pinaninirahan mula noong prehistoriko.

Ang mga kibingan ng mga higante na Seleni I ay nasa Liwasang Arkeolohiko ng Seleni.

Mayroong maraming mga bakas na may kaugnayan sa panahong Neolitiko (pagproseso ng basura at ilang obsidiano na ulo ng pana) at kahit na mas malaking dokumentasyon na may kaugnayan sa kasunod na panahong Nurahiko.

Ang pinakakagiliw-giliw na lugar ay ang tinatawag na "Seleni" na matatagpuan sa isang nangingibabaw na posisyon na may paggalang sa lungsod. Ito ay isang talampas na ngayon ay angkop na nilagyan at bukas sa mga daloy ng turista.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Bari Sardo

Ang **Bari Sardo** (Sardo: *Barì*; ) ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Nuoro, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga 120&nbsp;km hilagang-silangan ng Cagliari at mga  timog ng Tortolì.

Ang Bari Sardo ay may hangganan sa mga munisipalidad ng Cardedu, Ilbono, Lanusei, Loceri, at Tortolì.

## Pinagmulan ng pangalan 
Ang Barì ay isang toponimo ng malamang na proto-Sardo na pinagmulan na maihahambing sa ilang iba pang mga toponym ng Sardinia gaya ng: Barái (Siligo), Baraíma (Cabras), Barùmini (Barumini), Barala (Torpè), Barigi (Lotzorai), atbp.

## Kultura 
### Yaring-kamay 
Tulad ng dati, may mga manggagawa, tagalikha ng mga takuyan at tungkod na gawa sa kahoy na ganap na ginawa ng kamay at mga tagalikha ng tagéris (pr. tagerisi) o mga tray na gawa sa pinong kahoy na karaniwang ginagamit para sa mga inihaw na karne at pagkatapos ay ginagamit din para sa mga pampagana.

## Mga sanggunian 

Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Villamar

Ang **Villamar**, **Mara (Latian) de Arbarei** sa wikang Sardo, ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-kanluran ng Cagliari at mga  hilagang-silangan ng Sanluri.

Ang Villamar ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Furtei, Guasila, Las Plassas, Lunamatrona, Pauli Arbarei, Sanluri, Segariu, at Villanovafranca.

## Kasaysayan 
Ang kasalukuyang bayan ay binuo sa ilalim ng Aragones (unang kalahati ng ika-15 siglo); noong 1409 ito ay ipinagkaloob bilang fief ng hari ng Aragon na si Martin I kay Gerardo Dedoni, bilang gantimpala para sa ilang mga serbisyong ibinigay sa kaharianng Aragones. Noong 1643 naging county ang distrito, na ang panginoon ay naipasa sa Aymerich.

Ang bayan ay tinubos mula sa huling pyudal na panginoon, si Don Ignazio Aymerich, Markes ng Laconi at Konde ng Villamar, noong 1839 sa pagtanggal ng sistemang piyudal, kaya ito ay naging isang munisipalidad na pinangangasiwaan ng isang alkalde at isang konseho ng munisipyo.

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Opisyal na website 

Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Tertenia

Ang **Tertenia** ay isang  (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Nuoro, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya, na matatagpuan mga  hilagang-silangan ng Cagliari at mga  timog ng Tortolì.

Ang Tertenia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Cardedu, Gairo, Jerzu, Lanusei, Loceri, Osini,at  Ulassai.

Ito ay matatagpuan sa isang mataas na lambak sa paanan ng Bundok Arbu at Bundok Ferru, sa tabi ng ilog Rio Quirra.

## Pinagmulan ng pangalan 
Ang toponimong Tertenia ay walang malinaw na etimolohiya. Ang ilang mga iskolar ay naniniwala na ito ay nagmula sa "Dardani" o "Troiani", na tumutukoy sa alamat na ang mga Troyano ay lumipat sa Sardinia pagkatapos ng pagkawasak ng kanilang lungsod. Ang iba ay naniniwala na ito ay nauugnay sa salitang Fenicio na "tzar" (kuta).

## Mga sanggunian 

Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Osini

Ang **Osini** ay isang *comune* (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Nuoro, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang  Italya, na matatagpuan mga  hilagang-silangan ng Cagliari at mga  timog-kanluran ng Tortolì. Noong Disyembre 31, 2004, mayroon itong populasyon na 925 at may lawak na .

Sa teritoryo nito ay matatagpuan ang Nuraghe Serbissi.

Ang Osini ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Cardedu, Gairo, Jerzu, Lanusei, Loceri, Tertenia, Ulassai, at Ussassai.

## Heograpiyang pisikal 
### Teritoryo 
Ang bayan ng Osini ay matatagpuan sa subrehiyon ng Barbagia ng Ogliastra. Ang teritoryo ng munisipyo ay nakararami sa bulubundukin, na walang mahahalagang ruta ng komunikasyon sa iba pang bahagi ng Cerdeña.

Ang silangang bahagi ng bayan, gayunpaman, ay nailalarawan sa pagkakaroon ng malalim na lambak ng Rio Pardu, na bahagyang nilinang ng mga kahuyan ng oliba at mga hardin ng gulay.

## Ebolusyong demograpiko 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea  = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period   = from:0 till:2000
TimeAxis  = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:744
 bar:1871 from: 0 till:800
 bar:1881 from: 0 till:849
 bar:1901 from: 0 till:1135
 bar:1911 from: 0 till:1115
 bar:1921 from: 0 till:1218
 bar:1931 from: 0 till:1284
 bar:1936 from: 0 till:1390
 bar:1951 from: 0 till:1451
 bar:1961 from: 0 till:1767
 bar:1971 from: 0 till:1493
 bar:1981 from: 0 till:1319
 bar:1991 from: 0 till:1131
 bar:2001 from: 0 till:947

PlotData=

 bar:1861 at:744 fontsize:XS text: 744 shift:(-8,5)
 bar:1871 at:800 fontsize:XS text: 800 shift:(-8,5)
 bar:1881 at:849 fontsize:XS text: 849 shift:(-8,5)
 bar:1901 at:1135 fontsize:XS text: 1135 shift:(-8,5)
 bar:1911 at:1115 fontsize:XS text: 1115 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:1218 fontsize:XS text: 1218 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:1284 fontsize:XS text: 1284 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:1390 fontsize:XS text: 1390 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:1451 fontsize:XS text: 1451 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:1767 fontsize:XS text: 1767 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:1493 fontsize:XS text: 1493 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:1319 fontsize:XS text: 1319 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:1131 fontsize:XS text: 1131 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:947 fontsize:XS text: 947 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Datos mula sa ISTAT

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Tortolì

Ang **Tortolì** (Sardo: *Tortolì* o ; ) ay isang bayan at  (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Nuoro, awtonomong rehiyon ng Cerdeña, kanlurang Italya.

## Heograpiya 
Matatagpuan ang Tortolì sa silangang baybayin ng Cerdeña. Ang daungan at pinakadakilang nayon nito ay ang Arbatax, na mayroon ding paliparan na minsang nagkonekta nito sa kontinental na Italya at sa kontinente ng Europa . Sa hilaga nito ay ang Girasole at Lotzorai, sa kanluran ng Villagrande Strisaili at Ilbono, at sa timog Barisardo. Sa silangan ng bayan ay ang Dagat Mediteraneo.

## Kasaysayan 
### Modernong kasaysayan 
Noong 1807 ang Tortolì ay naging pinuno ng isang lalawigan na binubuo ng 27 mga nayon, ngunit noong 1921 nawala ang katayuan ng kabisera pabor sa Lanusei. Noong 1859 ito ay isinama sa Lalawigan ng Cagliari. Noong 1926 ito ay isinama sa lalawigan ng Nuoro.

Noong 1943, binomba ang daungan ng Arbatax, na ikinamatay ng 13 katao.

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata