Pasaporte ng Pilipinas

Ang **pasaporte ng Pilipinas** ay parehas na isang dokumento sa paglalakbay at isang pangunahing pambansang dokumento ng pagkakakilanlan na ibinibigay sa mga mamamayan ng Pilipinas. Pinalalabas ito ng Kagawaran ng Ugnayang Panlabas (KUP) o (DFA) at ng mga misyong diplomatiko ng Pilipinas sa ibang bansa, maliban sa ilang mga pagbubukod.

Nagsimulang magpalabas ang DFA ng mga kulay-*maroon* na pasaporte na nababasa ng makina noong Setyembre 17, 2007, at mga biometrikong pasaporte noong Agosto 11, 2009. Itinatanggap pa rin ang mga di-electronikong pasaporte na may pabalat na kulay-lunti hanggang sa mawalan ng bisà ang mga ito. Inililimbag ang mga pasaporte ng Pilipinas sa plantang APO Production Unit sa Malvar, Batangas.

## Kasaysayan 
Bago ang mga Kastila dumating sa isla ng Pilipinas, Ang mga katutubo ay malayang naglalakbay sa loob ng mga isla at sa mga karatig na estado sa Asya upang mapadali ang kalakalan at komersiyo, pangunahin sa anyo ng paglalayag. Sa panahon ng kolonisasyon ng mga Espanyol sa Pilipinas, ang upang pumunta mula sa isang lugar patungo sa isa pa, na ginamit ng mga katutubo mula 1500s hanggang 1600s.
passaporte ng Pilipinas ay inilabas pagkataopos ng pagkakaroon ng kalayaan mula Estados Unidos noong 1946. Ang mga pasaporte ay iniutos na i-print sa Pilipino sa unang pagkakataon sa ilalim ni Pangulong Diosdado Macapagal, na pagkatapos ay ipatupad sa ilalim ng kanyang kahalili, si Ferdinand Marcos. Sa kasalukuyan, ito ay nakalimbag sa Filipino na may mga salin sa Ingles.

Sa pagpapatibay ng 1987 konstitusyon ang kapangyarihan ng pagbibigay ng mga pasaporte ay inilipat mula sa Ministri ng Ugnayang Panlabas patungo sa kasalukuyang Kagawaran ng Ugnayang Panlabas. Ang passaporte ng Pilipinas Batas ng 1996 namamahala sa pag-iisyu ng mga pasaporte ng Pilipinas at mga dokumento sa paglalakbay. Passaporte nf Pilipinas  ay ibinibigay lamang sa mga mamamayang Pilipino, habang mga dokumento sa paglalakbay (sa ilalim ng Seksyon 13) maaaring maibigay sa mga mamamayan na nawalan ng kanilang mga pasaporte sa ibang bansa, gayundin sa mga permanenteng residente na hindi makakuha ng mga pasaporte o mga dokumento sa paglalakbay mula sa ibang mga bansa. Sa Mayo 1, 1995, luntiang pabalat ay itinatag sa mga regular na pasaporte sa unang pagkakataon, at ang mga barcode ay ipinasok sa mga pasaporte noong 2004. Ang pasaporte na pinahusay ng seguridad ay isang paunang kinakailangan sa pagpapalabas ng mga bagong machine-readable na pasaporte na unang ibinigay sa publiko regular mga passaporte noong Setyembre 17, 2007 Dati ang Pilipinas ay isa sa iilang bansa sa mundo na hindi pa naglalabas ng machine-readable regular passport bagama't ang mga pasaporte na nababasa ng makina para sa mga pampublikong opisyal ay inisyu mula noong Hunyo 18, 2007. Noong Agosto 2, 2017, Batas Republika 10928 ay inaprubahan ni Pangulo Rodrigo Duterte, na nagpapalawak ng bisa ng pasaporte mula 5 taon hanggang 10 taon. Nilagdaan ni Foreign Secretary Alan Cayetano ang pagpapatupad ng mga tuntunin at regulasyon (IRR) ng bagong Batas sa Pasaporte ng Pilipinas noong Oktubre 27, 2017. Ang batas ay ipinatupad sa Enero 1, 2018

## Mga uri 
May tatlong uri ng pasaporte ng Pilipinas na inisyu ng Department of Foreign Affairs. Ang mga ito ay kasalukuyang itinalaga ng mga kulay na **maroon** (regular), **red** (opisyal), at **dark blue** (diplomatiko).

### Regular (maroon)
Ang isang regular na pasaporte ay ibinibigay sa sinumang mamamayan ng Pilipinas na nag-aaplay para sa isang pasaporte ng Pilipinas. Ito ang pinakakaraniwang uri ng pasaporte na ibinibigay at ginagamit para sa lahat ng paglalakbay ng mga mamamayan ng Pilipinas at hindi opisyal na paglalakbay ng mga opisyal ng gobyerno ng Pilipinas.

### Opisyal (red)
Ang isang opisyal na pasaporte ay ibinibigay sa mga miyembro ng gobyerno ng Pilipinas para magamit sa opisyal na negosyo, gayundin ang mga empleyado ng mga diplomatikong post ng Pilipinas sa ibang bansa na hindi miyembro ng serbisyong diplomatiko. Ito ang pangalawa sa dalawang pasaporte na ibinigay sa Pangulo at sa pamilya ng Pangulo. Dahil dito, hindi pinalawig ng pasaporte na ito ang pribilehiyo ng diplomatikong kaligtasan sa sakit. Ang mga opisyal ng gobyerno ay ipinagbabawal na gumamit ng mga opisyal na pasaporte para sa hindi opisyal na negosyo, at dahil dito ay mayroon ding mga regular na pasaporte. Ang pasaporte na ito ay may pulang takip. Ang pasaporte na ito ay may bisa ng 6 na buwan.

### Diplomatiko (blue)
Ang isang diplomatikong pasaporte ay ibinibigay sa mga miyembro ng Philippine diplomatic service, mga miyembro ng Cabinet, service attaché ng iba pang ahensya ng gobyerno na nakatalaga sa mga diplomatikong post ng Pilipinas sa ibang bansa at mga delegado ng Pilipinas sa mga internasyonal at rehiyonal na organisasyon. Ito ang una sa dalawang pasaporte na ibinigay sa Pangulo ng Pilipinas at sa pamilya ng Pangulo. Ang pasaporte na ito ay may madilim na asul na takip at nagpapalawak ng pribilehiyo ng immunity ng diplomatiko sa maydala.

### Other
Nang ang dalawang Philippine eagles ay ipinahiram sa Singapore, ang mga ibon ay binigyan ng mga maroon na pasaporte noong sila ay inilabas ng Pilipinas noong Hunyo 2019. Ang mga pasaporte ay gayunpaman ay hindi wasto bilang isang dokumento sa paglalakbay at simbolo lamang upang ipahayag ang isang pahayag na ang mga ibon ay nananatiling gobyerno ng Pilipinas ari-arian.

## Appearance
Ang mga pasaporte ng Pilipinas ay maroon, na may nakalagay na Sagisag ng Republika ng Pilipinas sa gitna ng front cover.

### Front cover
Ang salitang "*PILIPINAS*" ay nakasulat sa itaas ng coat of arms, na ngayon ay may mga hatchings upang ipahiwatig ang mga tincture gules (pula, para sa kanang field) at azure ( asul, para sa kaliwang field). Ang salitang "*PASAPORTE*" ay nakasulat sa ibaba, na may biometric passport na simbolo  na makikita sa ilalim nito.

Ang mga pasaporte na ibinigay noong mga huling taon ng Fourth Republic ay binaligtad ang utos (kapansin-pansing katulad ng pasaporte ng Estados Unidos), na may "*PASAPORTE*" sa itaas at "*REPUBLIKA NG PILIPINAS*" sa baba. Lahat ng pasaporte na inisyu mula noong panahong ito ay may takip sa Filipino.

Ang karaniwang pasaporte ay may 44 (dating 32 o 64) na pahina.

### Mga Wika
Ang mga pasaporte ng Pilipinas ay bilingual, na may parehong inisyu na data ng pahina ng teksto at impormasyon sa Filipino na sinusundan ng mga pagsasalin ng Ingles. Ang mga brown na pasaporte ay dating nakasulat ang lahat ng tekstong Filipino na may diacritics, ngunit ito ay hindi na ipinagpatuloy sa berde at maroon na pasaporte. Ang mga pahina 4–43 ay mayroong, sa isang pahina sa bawat 2-pahinang pagkalat, (a) (mga) linya ng pambansang awit, ang *Lupang Hinirang*. Ang mga kakaibang pahina ng mga pahina 3–43 ay mayroong Baybayin na teksto na nagsasabing "*Ang katuwiran ay nagpapadakila sa isang bayan*" ("Ang katwiran ay nagbubunyi sa isang bansa") bilang pagtukoy sa Mga Kawikaan Libro ng Proverbs 14:34 ().

### Pahina ng Impormasyon sa Pagkakakilanlan
Ang mga pasaporte ng Pilipinas ay may iba't ibang istilo ng mga pahina ng data. Ang mga lumang kayumangging pasaporte ay may parehong pahina ng data at pisikal na paglalarawan, na ang larawan ay nasa pahina ng paglalarawan kaysa sa pahina ng data; ang mga ito ay pinaghihiwalay ng tala sa pasaporte. Ang mga berdeng pasaporte na inisyu bago ang 2004 ay mayroong pahina ng data sa panloob na pabalat na sinusundan ng pahina ng tala ng pasaporte. Ang mga pasaporte na inisyu pagkatapos ng 2004 ay binaliktad ang tala ng pasaporte at mga pahina ng data, kasama ang tala ng pasaporte sa panloob na pahina ng pabalat.

Ang pahina ng data ay naglalaman ng sumusunod na impormasyon:

* Uri ng pasaporte (*P*)
* Country code (*PHL*)
* Numero ng pasaporte
** Ang mga numero ng pasaporte ay nag-iiba sa bawat uri ng pasaporte. Ang mga brown na pasaporte ay may sulat na sinusundan ng anim na numero, habang ang mga berdeng pasaporte na inisyu bago ang 2005 ay may dalawang titik na sinusundan ng anim na numero. Ang mga pasaporte na ibinigay pagkatapos ng 2005 (kabilang ang mga nababasa ng makina at biometric na pasaporte na ibinigay bago ang Agosto 15, 2016) ay may dalawang titik na sinusundan ng pitong numero. Ang mga pasaporte na ibinigay pagkatapos ng Agosto 15, 2016, ay may sulat na sinusundan ng pitong numero, na sinusundan ng isa pang sulat.
* Pangalan
** Nauuna ang apelyido ng maydala, na sinusundan ng mga unang pangalan at gitnang pangalan (apelyido ng pagkadalaga ng ina)
* Nasyonalidad (*Filipino*)
* Petsa ng kapanganakan (nakasulat sa DD-MMM-YYYY na format ng petsa na may mga buwan na dinaglat)
* Lugar ng kapanganakan
* Kasarian (*M* o *F*)
* Petsa ng isyu
* Petsa ng pag-expire
** Ang pasaporte ng Pilipinas ay may bisa sa loob ng sampung taon para sa mga nasa hustong gulang at limang taon para sa mga menor de edad mula sa petsa ng paglabas.
* Nag-isyu ng awtoridad
** Ang mga wastong awtoridad sa pagbibigay para sa mga pasaporte ng Pilipinas ay kinabibilangan ng pangunahing tanggapan ng Kagawaran ng Ugnayang Panlabas sa Manila, mga sangay na tanggapan ng DFA na matatagpuan sa ilang mga lungsod sa buong Pilipinas, at mga embahada at konsulado ng Pilipinas.
* PhilSys Number
* Lagda ng maydala (para sa mga biometric na pasaporte)

Sa mga bagong pasaporte na sakop ng maroon, nagtatapos ang page ng data ng pasaporte sa Machine Readable Zone. Ang zone na ito ay wala sa mga pasaporte na may berdeng sakop.

### Tala ng Pasaporte
Ang mga pasaporte ay naglalaman ng isang tala mula sa nag-isyu na estado na naka-address sa mga awtoridad ng lahat ng iba pang mga estado, na nagpapakilala sa maydala bilang isang mamamayan ng estadong iyon at humihiling na siya ay payagan na makapasa at tratuhin ayon sa mga internasyonal na pamantayan. Ang tala ay unang nakasulat sa Filipino na sinusundan ng Inglés translation:

Sa Pilipino:

::*"Ang Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas ay humihiling sa lahat na kinauukulan na pahintulutan ang pinagkalooban nito, isang mamamayan ng Pilipinas, na makaraan nang malaya at walang sagabal, at kung kailangan, ay pag-ukulan siya ng lahat ng tulong at proteksyon ayon sa batas."*

Sa Inglés:

::*"The Government of the Republic of the Philippines requests all concerned to permit the bearer, a citizen of the Philippines, to pass safely and freely and in case of need to give him/her all lawful aid and protection."*

Sa huling pahina (sa pahina 44) ay ang mga detalye ng emergency contact, at isang babala tungkol sa Biometrikong na Pasaporte .

### Lagda ng maydala
Ang isang pasaporte ng Pilipinas ay hindi wasto kung ang pasaporte ay hindi napirmahan, at karaniwang ang maydala ay naglalagay ng kanyang pirma sa field ng lagda, na ang posisyon ay nag-iba sa iba't ibang pagkakatawang-tao ng mga pasaporte ng Pilipinas. Ang mga taong masyadong bata para pumirma ng pasaporte dati ay maaaring pirmahan ng magulang o legal na tagapag-alaga ang pasaporte para sa kanila, bagama't ipinagbabawal na ito.

Ang mga brown na pasaporte ay orihinal na naglalaman ng field ng lagda sa ibaba ng pahina ng data sa panloob na pabalat ng pasaporte. Nang magsimulang ibigay ang mga berdeng pasaporte noong 1995, isang field kung saan dapat lagdaan ng maydala ang pasaporte ay lumitaw sa ibaba ng tala ng pasaporte.

Ang mga pasaporte na nababasa ng makina ay orihinal na walang signature field, isang pinagmumulan ng maraming kontrobersya dahil ang mga Pilipinong nag-aaplay para sa mga dayuhang visa, maging para sa paglalakbay o trabaho, ay hiniling na kumuha ng kopya ng kanilang passport application form upang i-verify ang kanilang pirma, o tinanggihan nang buo. Ang mga bagong bersyon ng pasaporte na ito ay nagkaroon ng signature field sa likod na pabalat, sa ibaba ng mahahalagang paalala para sa mga may hawak ng pasaporte ng Pilipinas, habang ang mga mas lumang bersyon ay may nakatatak na field.

Ang mga biometric na pasaporte mula Agosto 2009 hanggang Agosto 2016, ay ang tanging mga pasaporte ng Pilipinas na hindi nangangailangan ng pisikal na pirma ng maydala, dahil ang larawan ng pirma ng maydala ay naka-print sa pahina ng data ng pasaporte. Ang mga pisikal na pirma ay muling kinakailangan para sa mga biometric na pasaporte na inisyu pagkatapos ng Agosto 15, 2016, na may field ng lagda sa pahina 3.

## Kinakailangan ng visa
Noong Enero 31, 2022, ang mga mamamayan ng Pilipinas ay nagkaroon ng visa-free o visa on arrival na access sa 66 na bansa at teritoryo, na nagraranggo sa Philippine passport na ika-77 sa mga tuntunin ng kalayaan sa paglalakbay ayon sa Henley Passport Index.

Mula Hulyo 9, 2023, ang mga may hawak ng pasaporte na ito ay maaaring maglakbay at manatiling walang visa, ngunit may eTA sa Canada nang hanggang 6 na buwan. 

## Bayad
Ang bagong biometric Philippine passport ay nagkakahalaga ng 950 pesos (humigit-kumulang $18)
sa Pilipinas o $60 sa ibang bansa. Ang overtime processing para sa mga bagong pasaporte ay nagkakahalaga ng karagdagang 250 pesos. Ang mga taong sinasamantala ang overtime processing ay nakukuha ang kanilang mga pasaporte sa loob ng pitong araw para sa mga aplikasyon para sa Metro Manila (DFA Consular Affairs office, ASEANA, Parañaque, Alabang Town Center, SM Megamall, at Robinsons Galleria); Region 3 (DFA Pampanga regional office, Marquee Mall sa Angeles, Robinson Starmills sa Pampanga at Xentro Mall sa Malolos, Bulacan), Region 4-A (DFA Lucena regional office, Robinsons Lipa sa Batangas, SM City Dasmariñas sa Cavite, SM City San Pablo sa Laguna at SM Cherry Antipolo sa Rizal) at 15 hanggang 20 araw sa ibang probinsya . Para sa mga Pilipino sa ibang bansa, aabot ito ng hanggang 120 araw. Ang mga pasaporte dati ay maaaring amyendahan sa halagang 100 piso (tinatayang $2.50) sa Pilipinas o $20 sa ibang bansa, bagama't ang mga pasaporte na nababasa ng makina ay hindi na maaamenda.

Ang mga nawala o nanakaw na pasaporte ay maaaring palitan ng 700 pesos (approx. $14) sa Pilipinas, $90 sa ibang bansa.

Noong 2018, inaatasan ng DFA ang lahat ng aplikante (bago o renewal) na makakuha ng appointment online sa pamamagitan ng kanilang website .

## Tingnan din
(Ididirekta ka sa English site dahil sa hindi magagamit ng mga wiki na ito sa Tagalog na site)
*List of passport offices in the Philippines
*Kinakailangang bisa para sa may pasaporte ng Pilipinas
*Department of Foreign Affairs
*Ang relasyong panlabas ng Pilipinas
*Philippine nationality law
*Unified Multi-Purpose ID
*Philippine National ID

## References
Kategorya:Pasaporte