open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miss Cosmo

Ang **Miss Cosmo** (Ingles: *Miss Cosmo International)* ay isang taunang internasyonal na patimpalak ng kagandahan na inorganisa ng UNICorp at UNIMedia sa Ho Chi Minh City, Vietnam. Itinatag ito noong Agosto 2023 kasama ang inaugural na edisyon noong Oktubre 2024.

Ang kasalukuyang may hawak ng titulo ay si Ketut Permata Juliastrid ng Indonesia, na kinoronahan bilang Miss Cosmo 2024 noong Oktubre 5, 2024, sa Saigon Riverside Park, Ho Chi Minh City, ng presidente ng Miss Cosmo Organization, Trần Việt Bảo Hoàng. Siya ang kauna-unahang taga-Indonesia na nanalo ng titulo at ang unang nagwagi ng Miss Cosmo mula nang ito ay itatag. At may mahigit 82 na mga kalahok mula sa ibat-ibang bansa at teritoryo sa buong mundo.

Ang nanalo ay tatanggap ng mga premyo tulad ng pera, isang kontrata sa pagmo-model, at pagkakataon na maging kinatawan ng pageant sa buong mundo. Bukod dito, siya ay magiging ambassador para sa mga *charitable initiatives* na sinusuportahan ng *Miss Cosmo International*, na nagpo-promote ng *diversity* at inclusion sa industriya ng kagandahan.

Noong 2023, ang lisensya ng Miss Universe franchise sa Vietnam ay opisyal na iginawad sa bagong lisensyadong pambansa. Gayunpaman, ang Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam ay nananatiling isinasagawa bilang isang independiyenteng pageant na may bagong titulo – Miss Cosmo Vietnam, na hiwalay sa bagong kompetisyon ng Miss Universe Vietnam. Dahil sa paghihiwalay, ang nanalo sa Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam ay hindi na Miss Universe Vietnam at noong Agosto 1, inihayag na ang pageant ay papalitan ng pangalang Miss Cosmo Vietnam at ang kaakibat na reality television series ay binansagang I Am Miss Cosmo Vietnam.

Ang karagdagang mga pagbabago hinggil sa pagbabagong pangalan na ito ay inihayag sa *press release* noong ika-7 ng Agosto 2023, tulad ng pagtigil sa paggamit ng titulo ng *"Second Runner-Up"*, ang desisyon na huwag nang magpadala ng mga delegado sa Miss Charm, at ang kapangyarihan ng manonood na maghusga sa kabuuhang *performance* ng mga kandidata.

Noong Agosto 12, 2023, inihayag ng UNICorp na kanilang isinagawa ang isang bagong internasyonal na patimpalak na tinatawag na Miss Cosmo, at ang nanalo sa *Miss Cosmo Vietnam* ay magiging susunod na kinatawan ng Vietnam sa patimpalak na ito. Si Trần Việt Bảo Hoàng ang nagtatag, nagpasisimula, at Presidente ng nasabibing patimpalak.

## Edisyon
## Titulado
**Bansa/Teritoryo bilang ng panalo**

**Kontinente bilang ng mga panalo**

## Tingnan
* Listahan ng mga patimpalak ng kagandahan

## Sanggunian
Kategorya:Mga taunang palatuntunang pantelebisyon
Kategorya:Patimpalak ng kagandahan
Kategorya:Internasyonal na patimpalak
Kategorya:Miss Cosmo

## Panlabas na link
Alimango sa sili

Ang **alimango sa sili** (; ; Malay: *ketam lada*, *ketam cabai*, *ketam cili*) ay isang putahe ng pagkaing-dagat sa Timog-silangang Asya na malawakang nauugnay sa mga lutuin ng Malasya at Singapura. Matutunton ang bersiyon ng alimango sa sili na kilalang-kilala ngayon pabalik sa d. 1950 sa dalawang bansa. Ang mas naunang bersiyon ng ulam na kilala bilang *ketam balado*, ay mas tuyong bersiyon na niluto sa *balado*, isang uri ng mainit at maanghang na timpla mula sa lutuing Minang ng Kanlurang Sumatra, Indonesya. ng ginisang alimango na hinaluan ng de-boteng sili at sarsang kamatis mula sa kariton mula noong 1956. Isa itong improbisadong resipi; walang de-boteng sarsang sili sa orihinal. Nag-udyok ang pagpatok ng negosyo sa pagtatatag ng isang restoran, Palm Beach Seafood, sa may Upper East Coast Road.

Sa Malasya naman, unang inilahok ang alimango sa sili sa Weng Fung Seafood Restaurant sa pulo ng Langkawi, Kedah mula noong 1958. Itinatag ang Weng Fung bilang kapihang Hainanes noong d. 1920. Noong d. 1950, binago ng ikalawang henerasyon ang kapihan na maging restoran ng pagkaing-dagat at idinagdag nila ang alimango sa sili sa menu, at inihahain para rin ito ngayon sa establisyimento. Alimangong putik (*Scylla serrata*) ang pinakakaraniwang uri ng alimango na isinasangkap sa putahe, ngunit maaari ring gamitin ang mga iba pang espesye ng alimango.

## Talababa
## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pambansang lutuin
Kategorya:Lutuing Malayo
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong tradisyonal
Kategorya:Lutuing Singapurense
Guanciale

Ang **guanciale** ay isang Italyanong produkto sa kategorya ng inasnang karne na inihanda mula sa panga o pisngi ng baboy. Hinango ang pangalan nito mula sa  , 'pisngi'. Nagpapalasa at nagpapalapot ang taba ng mga sarsa sa mga putaheng pasta.

## Produksyon 
Karaniwang pinapahiran ng asin at giniling na paminta ang guanciale ng mga tagapagluto sa Roma, ngunit gumagamit ng iba pang damo at pampalasa, peperoncino o pulang paminta, at kung minsan ay bawang ang ilang mga tagagawa. Pinepreserba ito sa asin ng tatlong linggo o hanggang mawala ang halos 30% ng orihinal na timbang nito. Mas matapang ang lasa nito kumpara sa mga ibang produktong baboy, tulad ng pancetta, at mas pino ang tekstura nito. Natutunaw ang taba kapag niluto ang karne.

## Sa lutuin
Maaaring hiwain ang guanciale at kumain ng kaunti nito mismo, ngunit kadalasan itong isinasahog sa mga putaheng pasta

## Tingnan din 
* Carbonara

## Mga sanggunian 
Kategorya:Lutuing Italyano
Ibrahim Iskandar ng Johor

Si **Sultan Ibrahim ibni Almarhum Sultan Iskandar** (    ; ipinanganak noong Nobyembre 22, 1958) ay ang ikalabing pito at kasalukuyang Yang di-Pertuan Agong (hari ng Malaysia ). Siya ang ikalimang sultan ng modernong Johor, na umakyat sa trono pagkatapos ng pagkamatay ng kanyang ama na si Sultan Iskandar noong 2010.

Isang mahilig sa motorsiklo, si Ibrahim ang nagtatag ng taunang kaganapang pang-motorsiklo na *Kembara Mahkota Johor*. 

Noong 31 Enero 2024, si Ibrahim ay nanumpa bilang ikalabing pitong hari ng Malaysia,  na nahalal sa limang taong termino noong 27 Oktubre 2023.  

## Bilang hari
Noong 27 Oktubre 2023, inihalal ng Conference of Rulers si Sultan Ibrahim bilang ika-17 Yang di-Pertuan Agong (Hari ng Malaysia), na pinalitan si Sultan Abdullah ng Pahang. Sa panahong ito, inihalal din ng Conference of Rulers si Sultan Nazrin Shah ng Perak sa ikatlong termino bilang Deputy Yang di-Pertuan Agong.

Ang kanyang opisyal na panunumpa at pagmamay-ari ng Istana Negara ay naganap noong 31 Enero 

## Mga sanggunian
Kategorya:Ipinanganak noong 1958
Uwang Ahadas

Si **Uwang Ahadas** (Pebrero 15, 1945 – Oktubre 29, 2022) ay isang Pilipinong musikero ng katutubong musika ng mga taong Yakan na nakatanggap ng Gawad sa Manlilikha ng Bayan.

## Talambuhay
Si Uwang Ahadas ay ipinanganak noong Pebrero 15, 1945. Naging malapit siyang mabulag noong siya ay limang taong gulang.  Naniniwala ang mga tao sa kanyang komunidad na ito ay dahil sa pagganti ng mga espiritu ng kalikasan na naninirahan sa Bohe Libaken, isang sapa kung saan madalas naliligo si Ahadas. Si Ahadas kasama ang kanyang mga kapatid na musikero ay tinuruan kung paano tumugtog ng mga tradisyonal na instrumento ng Yakan noong mga bata pa. Una niyang natutunan kung paano tumugtog ng gabbang, isang instrumentong kahoy na kawayan na katulad ng xylophone pagkatapos ay natutunan niya kung paano tumugtog ng agung isang instrumentong tradisyonal na tinutugtog ng mga lalaking Yakan.

## Mga sanggunian
Kategorya:Ipinanganak noong 1945
Kategorya:Namatay noong 2022
EJ Obiena

Si **Ernest John "EJ" Uy Obiena**, OLY (ipinanganak noong 17 Nobyembre 1995) ay isang Pilipinong Olympian pole vaulter, na kasalukuyang niranggo bilang pangalawa sa mundo sa men's pole vault (2023), ayon sa World Athletics Organization.

Bago niya sinira ang rekord ng Asian Athletics Championships, hawak niya ang pambansang rekord ng Pilipinas sa pole vaulting, na may rekord na 5.55 metro na nagawa niya noong 29 Abril 2016, sa ika-78 Singapore Open Championships sa Kallang, Singapura. Kalaunan ay sinira niya ang rekord ng Asian Athletics Championships na may 5.71 metro noong 21 Abril 2019, sa ika-23 *biennial meet* nito sa Doha, Katar, kung saan niya nakamit gintong medalya. Kasalukuyang hawak ni Obiena ang pambansang rekord, na maraming beses niyang nasira.

Si Obiena ang kauna-unahang Pilipino na nakatanggap ng pagpapaaral mula sa International Athletic Association Federation (IAAF).

## Maagang buhay at edukasyon 
Isinilang si Obiena sa mga atletang pananakbo na sina Emerson Obiena at Jeanette Uy noong 17 Nobyembre 1995 sa Tondo, Maynila. Si Obiena ay nag-aral sa Chiang Kai Shek College para sa kanyang sekondaryang edukasyon, at kalaunan ay pumasok sa Unibersidad ng Santo Tomas para sa kanyang *undergraduate* na pag-aaral.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Nabubuhay na mga tao
Kategorya:Ipinanganak noong 1995
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsino
Litob

Ang **litob** (***Tegillarca granosa*** o *Anadara granosa*) ay isang uri ng kabibe sa pamilyang Arcidae. Sa wikang Ingles, tinatawag itong ***blood cockle*** o ***blood clam*** dahil sa pulang hemoglobin na likido sa loob ng malambot na himaymay nito. Matatagpuan ito sa buong rehiyon ng Indo-Pasipiko mula sa silangang baybayin ng Timog Aprika pahilaga at pasilangan hanggang Timog-silangang Asya, Australya, Polinesya, at hanggang hilagang Hapon. Pangunahing namumuhay ito sa tabing-dagat mula isa hanggang dalawang metrong lalim ng tubig na nakabaon sa buhangin o putik. Kapag adulto na ito, halos 5 hanggang 6&nbsp;cm ang haba at 4 hanggang 5&nbsp;cm ang lapad nito.

## Paggamit ng mga tao 
### Akuwakultura 
.

### Sa pagluluto 
Sa Indonesya, medyo sikat na pagkain ang litob () at inihahain sa iba't ibang klase ng pagluluto, kabilang dito ang pinakuluan, pinrituhan, at gisado. 

Sa Korea, *kkomak* () ang tawag sa litob at niluluto sa at tinitimplahan ng toyo, *gochutgaru* (pinulbos na sili), at langis ng linga.

Talaksan:Kkomak (Tegillarca granosa).jpg|*Kkomak* bago ihanda
Talaksan:Kkomak (Tegillarca granosa) 2.jpg|*Kkomak* na naihanda na
Talaksan:Kkomak-muchim.jpg|*Kkomak-muchim* (tinimplahang litob)

## Mga sanggunian
Nasi lemak

Ang ***nasi lemak*** (Jawi :)  ay isang ulam na nagmula sa lutuing Malay na binubuo ng mabangong kanin na niluto sa gata at dahon ng pandan. Karaniwan itong matatagpuan sa Malasya, kung saan itinuturing ito bilang pambansang putahe ng kanilang lutuin. Isa rin itong katutubong pagkain sa mga kalapit na lugar na may makabuluhang populasyon ng mga etnikong Malay tulad ng Singapura at Timog Taylandiya. Sa Indonesya, matatagpuan ito sa ilang bahagi ng Sumatra, lalo na sa mga rehiyong Malay ng Riau, Kapuluang Riau at Medan. Itinuturing ito bilang mahalagang putahe sa isang tipikal na almusal ng mga Malay. Itinatampok ang nasi lemak bilang pambansang putahe sa mga brosyur panturismo at mga materyal na pang-promosyon ng Malasya.

## Kasaysayan
Ibinanggit ang *nasi lemak* sa aklat na *The Circumstances of Malay Life* ("Ang Kalagayan ng Buhay Malay"), na isinulat ni Sir Richard Olof Winstedt noong 1909. Nakasalig sa kulturang Malay at lutuing Malay, "matabang kanin" ang literal na kahulugan ng pangalan nito sa wikang Malay, ngunit sa kontekstong ito, "malasa" o "makrema" ang ibig sabihin nito. Hinango ang pangalan mula sa proseso ng pagluluto kung saan ibinababad ang bigas sa kakanggata at pinapasingawan ito. Karaniwang iniluluto ang bigas sa dahon ng pandan na nagpapaiba sa lasa nito. 

Kung nais pabigatan ang pagkain, maaaring ipares ang *nasi lemak* sa ulam na may protina tulad ng *ayam goreng* (pritong manok), *sambal sotong* (pusit lumot sa sili), maliliit na pritong isda, sigay, at *rendang daging* (bakang inestupado sa gata at espesya). Kabilang sa mga iba pang isinasabay rito ang kangkong, at  *acar* (ensalada ng maanghang na inatsarang gulay). Karaniwan, maanghang ang karamihan ng mga pamutat na ito. 

Malawakang kinakain ang nasi lemak sa Malasya at Singapura. Karaniwang inaalmusal sa dalawang bansang iyon, ibinebenta ito sa mga hokeran at tindahan sa bangketa sa Malasya at Singapura. 

Sa mga lalawigan ng Palembang at Jambi, isa rin ito sa mga paboritong pagkain ng mga lokal, at doon, tinatawag itong *nasi gemuk*, dahil sa Malay ng Palembang, magkasingkahulugan ang *gemuk* at *lemak*. Kadalasan, itong kakaibang bersiyon ay nakabalot sa dahon ng saging, diyaryo, o sa ilang kainan, nakahain sa plato. Subalit dahil sa kasikatan nito roon, may mga restorang naghahain nito tuwing tanghalian o hapunan, kaya makakain ito sa anumang oras. 

Noong 31 Enero 2019, naglabas ang Google ng Google Doodle bilang pagdiwang sa nasi lemak.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga pambansang lutuin
Kategorya:Lutuing Malayo
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Malay
Pagreresiklo

thumb|150x150px| Ang unibersal na simbolo ng pagreresiklo na binubuo ng tatlong naghahabulang palaso
Ang **pagreresiklo** ay proseso ng pagkomberte ng mga basura para maging bagong materyales at bagay. Kadalasang kabilang sa konseptong ito ang pagbabawi ng enerhiya mula sa mga basura. Nakasalalay ang resiklabilidad ng isang materyal sa kakayahan nitong makuha muli ang mga katangian na mayroon ito sa orihinal nitong estado. Isa itong alternatibo sa "nakasanayang" pagtatapon ng basura na nakakabawi ng materyal at nakakatulong sa pagpapababa ng emisyon ng *greenhouse gas*. Maaari din nitong pigilan ang pag-aaksaya ng mga materyales na may potensiyal na mapagkikinabangan pa at bawasan ang pagkonsumo ng mga likas na materyales, bawasan ang paggamit ng enerhiya, polusyon sa hangin (mula sa pagsusunog) at polusyon sa tubig (mula sa pagtatambak sa lupa).

Isang mahalagang bahagi ang pagreresiklo ng pagbabawas ng basura sa modernong panahon at ito ang ikatlong bahagi ng *"Reduce, Reuse, and Recycle"* ("Bawasan, Muling Gamitin, at Magresiklo") na herakiyang pambasura. Itinataguyod nito ang pagpapanatili ng kapaligiran sa pagbabawas ng mga pampasok na panangkap at pagreredirekta ng basura sa sistema ng ekonomiya. May ilang mga pamantayang ISO na may kaugnayan sa pagreresiklo, tulad ng ISO 15270:2008 para sa mga basurang plastik at ISO 14001:2015 para sa kontrol sa pamamahala ng kapaligiran ng pagreresiklo.

Kabilang sa mga nareresiklong materyales ang maraming uri ng salamin, papel, karton, plastik, gulong, kayo, baterya, at elektronika. Isa pang uri ng pagreresiklo ang pag-aabono at iba pang paggamit muli ng mga nabubulok—tulad ng pagkain at basura sa hardin. Ang mga ireresiklong materyales ay idinadala sa resikluhan o kinukuha mula sa mga basurahan sa may bangketa, at ibinubukud-bukod, inililinis, at ipinoproseso muli para maging bagong materyales para sa pagmamanupaktura ng mga bagong produkto.

Sa mga ideyal na pagpapatupad, nakakaprodyus ang pagreresiklo ng isang materyal ng sariwang suplay ng parehong materyal—halimbawa, makakabuo ng bagong papel mula sa ginamit na papel, at bagong polistireno mula sa ginamit na polistireno. Maaaring imanupaktura nang imanupaktura muli ang ilang uri ng materyales, tulad ng mga lata nang hindi nawawala ang kanilang kadalisayan. Sa iba pang mga materyales, masyadong mahirap o mahal ang ganitong proseso (kumpara sa pagpoprodyus ng parehong produkto mula sa likas na materyales o iba pang mapagkukunan), kaya kapag "nireresiklo" ang mga ganitong materyales, ibig sabihin na ginagamit muli ang mga bagay sa pagprodyus ng mga ibang materyales (halimbawa, karton). Isa pang uri ng pagreresiklo ang pagsasagip ng mga sangkap mula sa komplikadong produkto, dahil sa likas na halaga (tulad ng tingga mula sa mga baterya ng kotse at ginto mula sa mga *printed circuit board*), o dahil sa pagiging mapanganib (hal. pagtanggal at paggamit muli ng asoge mula sa mga termometro at termostato).

## Mga sanggunian 
Kategorya:Basura
Kategorya:Pagpapanatili
Kategorya:Kapaligiran
Tô Lâm

Si **Tô Lâm** (; ipinanganak noong 10 Hulyo 1957) ay isang Vietnamese na politiko at pulis na nagsisilbi bilang ika-13 Pangkalahatang Kalihim ng Partido Komunista ng Vietnam mula noong Agosto 2024 at ang ika-13 Pangulo ng Vietnam mula Mayo 2024. Naglingkod siya bilang Ministro ng Pampublikong Seguridad mula Abril 2016 hanggang sa kanyang pagkahalal sa pagkapangulo noong Mayo 2024. Isang miyembro ng Politburo ng Partido Komunista ng Vietnam, isa rin siya sa mga deputadong puno ng Central Steering Committee on Anti-corruption .  Siya ay malawak na itinuturing na isang makapangyarihang pigura sa kampanya laban sa katiwalian ni dating Pangkalahatang Kalihim na si Nguyễn Phú Trọng .

Noong 18 Mayo 2024, siya ay hinirang ng CPV Central Committee upang maging ika-13 pangulo ng Vietnam, na humalili kay Võ Văn Thưởng, na nagbitiw noong Marso 2024 dahil sa kampanya laban sa katiwalian.  Inalis ng Pambansang Asembleya si Tô Lâm sa kanyang posisyon bilang Pampublikong Ministro ng Seguridad bago ang halalan sa pagkapangulo .   Noong Agosto 3, 2024, siya ay nahalal na Pangkalahatang Kalihim ng Partido Komunista ng Vietnam at Kalihim ng Komisyong Sentral ng Militar ng Partido Komunista ng Vietnam sa ika-13 Komite Sentral, na ginawa siyang pinakamataas na pinuno ng Vietnam. 

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga politiko ng Vietnam
Kategorya:Ipinanganak noong 1957
Himnastika

Ang **himnastika**, **himnasya** o **palakatawanan** ay isang uri ng isport na nagsasaklaw ng mga pisikal na pagsasanay na nangangailangan ng balanse, lakas, pleksibilidad, liksi, koordinasyon, kasiningan at pagtitiis. Nakakatulong ng mga galaw sa himnastika sa pagpapalakas ng mga kalamnan sa braso, binti, balikat, likod, dibdib, at puson. Nag-ebolb ang himnastika mula sa mga pagsasanay ng mga sinaunang Griyego na may kasamang mga kasanayan sa pagsakay at pagbaba sa kabayo, at mula sa mga kasanayan sa tanghalang sirko.

Ang pinakakaraniwang anyo ng pagalingang himnastika ay ang himnastikang masining. Para sa mga kababaihan, kabilang dito ang mga kaganapan sa *floor*, *vault*, *uneven bars*, at *balance beam*; para sa mga kalalakihan, kabilang dito ang *floor*, *vault*, *rings*, *pommel horse*, *parallel bars*, at *horizontal bar*.

Ang lupong tagapamahala para sa mga paligsahan sa himnastiko sa buong mundo ang Fédération Internationale de Gymnastique (FIG). Walong isport ang pinamamahalaan ng FIG, kabilang ang himnastikang panlahatan, himnastikang masining ng mga kalalakihan at kababaihan, himnastikong maindayog, pagtatrampolin (kabilang ang dobleng mini-trampolin), pagsirko, akrobatika, aerobiko, at parkour. Kabilang sa mga disiplina na hindi kinikilala ng FIG ang himnastikang sa gulong, estetikong himnastikang pampangkatan, TeamGym, at mallakhamba.

## Kasaysayan
Matutunton ang himnastika sa pag-eehersisyo sa sinaunang Gresya lalo na sa Isparta at Atenas. Nadokumenta ang pag-eehersisyo sa panahong iyon sa gawa ni Philostratus *Himnastika: Ang Etika ng Estetikang Atletiko*. Ang orihinal na termino para sa kasanayang himnastika ay mula sa kaugnay na Griyeong pandiwa γυμνάζω (*gumnázō*), na isinasalin bilang "magsanay nang nakahubad" kasi nagsasanay nang walang damit ang mga lalaking nag-eehersisyo. Sa sinaunang Gresya, isang lubos na pinahahalagahang katangian ang mabuting pangangatawan sa mga lalaki at babae. Noong lamang 146 BK matapos sakupin ng mga Romano ang Gresya nang naging mas pormal ang himnastika at ginamit sa pagsasanay ng kalalakihan sa pagdirigmaan. Batay sa pag-aangkin ni Pilostratus na isang anyo ng karunungan ang himnastika na maikukumpara sa pilosopiya, panulaan, musika, heometriya, at astronomiya,

## Mga sanggunian 
Kategorya:Himnastika
Kategorya:Mga artikulo ng Wikipedia na nagsasama ng isang pagbanggit mula sa New International Encyclopedia
Adrien-Marie Legendre

Si **Adrien-Marie Legendre** (  ; ; 18 Setyembre 1752 – 9 Enero 1833) ay isang Pranses na matematiko na may maraming kontribusyon sa matematika. Ang mga kilala at mahahalagang konsepto tulad ng mga polynomial ni Legendre at pagbabagong Legendre ay ipinangalan sa kanya. Kilala rin siya sa kanyang mga kontribusyon sa pamamaraan ng mababang parisukat, at siya ang unang opisyal na naglathala dito, kahit na natuklasan ito ni Carl Friedrich Gauss bago siya.  

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga matematiko
Lutuing Malasyo

[thumb|*[Nasi lemak*, ang pambansang putahe ng Malasya]]

Ang **lutuing Malasyo** (Malay: *Masakan Malaysia*; Jawi :) ay binubuo ng mga tradisyon at kaugalian sa pagluluto na makikita sa Malasya, at sumasalamin sa multi-etnikong populasyon nito. Maaaring hatiin ang karamihan ng populasyon ng Malasya sa tatlong pangunahing pangkat-etniko: Mga Malay, Mga Tsino at Mga Indiyano. Ang natitira ay binubuo ng mga katutubong mamamayan ng Sabah at Sarawak sa Silangang Malasya, ang Orang Asli ng Malasya Peninsular, ang kriyolong komunidad ng mga Peranakan at Eurasyano, pati na rin ang malaki-laking bilang ng mga dayuhang manggagawa at expatriado.

Dahil sa mga migrasyon sa kasaysayan, kolonisasyon ng mga dayuhan, at puwestong heograpikal nito sa rehiyon, ang istilong Malasyo sa kulinarya sa ngayon ay paghahalo ng mga tradisyon mula sa mga Malay, Tsino, Indiyano, Indones, Pilipino at katutubong taga-Borneo at Orang Asli, na may maliit at malaking impluwensiya mula sa mga lutuing Arabe, Taylandes, Portuges, Olandes at Briton, upang banggitin lamang ang ilan. Nagresulta ito sa simponiya ng mga lasa, kaya napakakumplikado at napakasari. Samu't sari ang mga ginagamit na kondimento, yerba at espesya sa pagluluto.

Dahil halos pareho ang karamihan ng kasaysayan ng Malasya Peninsular at Singapura, karaniwang makakahanap ng mga bersiyon ng parehong putahe sa dalawang bansa saan man ang pinagmulan, tulad ng laksa at *chicken rice*. Ganito rin ang Malasyong Borneo at Brunay, gaya ng ambuyat. Dahil din sa kalapitan, migrasyon sa kasaysayan at malapit na kaugnayang etniko at kultural, may kaugnayan ang mga lutuin ng Malasya sa Indonesya, Taylandiya at Pilipinas, dahil magkapareho ang ilan sa mga pagkain nila, tulad ng sate at *rendang.*

Dahil karamihan ng mga Tsinong Malasyano ay mga inapo ng mga imigrante mula sa timog Tsina, pangunahing nakabatay ang lutuing Malasyong Tsino sa eklektikong repertoryo ng mga putahe mula sa mga lutuing Fujian, Teochew, Kantones, Hakka at Hainanes.

## Mga sanggunian
Kategorya:Lutuing Malayo
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong pinapayak
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Malay
Cigarettes After Sex

Ang **Cigarettes After Sex** ay isang Amerikanong bandang dream pop, na binuo sa El Paso, Texas noong 2008 ni Greg Gonzalez . Ang banda ay kilala sa kanilang nakakagaang, nagbibigay-pakiramdam at madalas na parang panaginip na istilo ng musika, ang mga liriko ay kadalasang batay sa mga tema ng romansa at pag-ibig, pati na rin ang boses ni Gonzalez, na inilarawan bilang "androgynous" (nailalawarang halong boses babae at lalaki).  Habang ibinebenta bilang isang bandang ambient pop, ang Cigarettes After Sex ay itinuturing ding shoegaze, slowcore at indie rock .

Ang *debut extended play* (EP) ng banda, ang "*I.*", ay inilabas noong 2012, kasama ang kantang "Nothing's Gonna Hurt You Baby" na kalaunan ay naging popular na musikang pampatulog o isang "sleeper hit" sa pamamagitan ng paglilisensyang komersyo . Pagkatapos ng paglabas ng kanilang standalone single na "*Affection*" noong 2015, inilabas ng banda ang kanilang sariling pinamagatang debut studio album noong 2017 dahil sa mga positibong pahayag ng mga tagapakinig. Ang pangalawang album ng Cigarettes After Sex, ang *Cry*, ay sumunod noong 2019. Ang ikatlong album ng banda, ang ''"X's"'', ay inilabas noong Hulyo 12, 2024.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga banda
Epilepsiya

Ang **epilepsiya** o **epilepsi** (Ingles: *epilepsy*) ay isang pangkat ng mga hindi nakakahawang neurolohikong sakit na nailalarawan sa pamamagitan ng paulit-ulit na epileptikong kombulsyon. Ang epileptikong kombulsyon ay ang klinikal na pagpapakita ng abnormal, labis, at magkakasabay na paglabas ng kuryente mula sa mga neuron. Ang paglitaw ng dalawa o higit pang hindi pinukaw na mga kombulsyon ay tumutukoy sa epilepsiya. Ang paglitaw ng isang kombulsyon lamang ay maaaring maggarantiya ng kahulugan nito (itinakda ng International League Against Epilepsy) sa isang mas klinikal na paggamit kung saan ang pag-ulit ay maaaring prejudge. Ang mga taong may epilepsiya ay maaaring tratuhin nang iba sa iba't ibang lugar sa mundo at makaranas ng iba't ibang antas ng panlipunang stigma o pagkadismaya mula sa ibang tao dahil sa nakakaalarma na katangian ng kanilang mga sintomas. na maaaring maobserbahan sa electroencephalogram (EEG) ng isang indibidwal. Ang dahilan kung bakit ito nangyayari sa karamihan ng mga kaso ng epilepsy ay hindi alam (isang kriptohenikong sakit); ang ilang mga kaso ay nangyayari bilang resulta ng pinsala sa utak, istrok, mga tumor sa utak, mga impeksyon sa utak, o mga depekto sa panganganak sa pamamagitan ng prosesong kilala bilang epileptogenesis. Ang mga kilalang henetikong mutasyon ay direktang nauugnay sa isang maliit na proporsyon ng mga kaso. Kasama sa diyagnosis ang pag-alis ng iba pang mga kondisyon na maaaring magdulot ng mga katulad na sintomas, tulad ng pagkahimatay, at pagtukoy kung may ibang dahilan ng mga kombulsyon, tulad ng pag-alis ng alkohol o mga problema sa electrolyte.

Ang epilepsiya na nangyayari bilang resulta ng iba pang mga isyu ay maaaring maiwasan. Ang mga kombulsyon ay nakokontrol ng mga gamot sa halos 69% ng mga kaso; ang mga murang gamot laban sa kombulsyon ay kadalasang magagamit. Hindi lahat ng kaso ng epilepsiya ay panghabambuhay, at maraming tao ang bumubuti hanggang sa puntong hindi na kailangan ng paggamot.

## Mga sanggunian
## Mga kawing panlabas
*Epilepsy mula sa World Health Organization
*Epilepsy and Seizures mula sa National Institute of Neurological Disorders and Stroke ng Estados Unidos

Kategorya:Sakit
Genshin Impact

Ang ***Genshin Impact*** ay isang larong aksyon na may halong pagpapanggap na binuo at nailathala ni miHoYo (na mayroon ding inilathala sa labas ng kalupaang Tsina sa ilalim ng Cognosphere, d/b/a HoYoverse). Inilabas ito para sa Android, iOS, PlayStation 4, at Windows noong 2020, at para sa PlayStation 5 noong 2021. Natatampok ang laro ng istilong anime sa kapaligirang bukas na mundo at isang nakabaseng aksiyon na sistemang labanan gamit ang mga elementong mahika at pagpapalitan ng karakter. Isang libreng laro na pinagkakakitaan sa pamamagitan ng mga mekanikong larong gacha, ang *Genshin Impact* ay regular na isinasapanahon habang ang laro ay ginagamit bilang isang modelo ng serbisyo.

Ang *Genshin Impact* ay nagaganap sa pantasyang mundo ng Teyvat, tahanan ng pitong bansa, na ang bawat isa ay nakatali sa ibang elemento at pinamumunuan ng ibang diyos (*archon*). Ang kwento ay sumusunod sa "Manlalakbay" (*The Traveler*), isang makalawakang manlalakbay na, sa simula ng laro, ay hiwalay sa kaniyang kambal na kapatid pagkatapos na ang dalawa'y mapunta sa Teyvat. Pagkatapos noon, naglakbay ang *Traveller* sa mga bansa ng Teyvat para hanapin ang nawawalang kapatid, kasama ang kaniyang gabay na si Paimon. Sa daan, ang dalawa ay naging magkakaibigan sa napakaraming indibidwal, nasangkot sa mga gawain ng mga bansa nito, at nagsimulang malutas ang mga hiwaga ng lupain.

Nagsimula ang pagbuo nito noong 2017 at kumuha ng inspirasyon mula sa iba't ibang larong bidyo, kabilang ang *The Legend of Zelda: Breath of the Wild*, mga anime, Gnostisismo, at isang hanay ng mga kultura at mitolohiya sa mundo. Ang *Genshin Impact* ay nakatanggap ng mga positibong pahayag mula sa mga manlalaro, kasama ng mga kritiko na sumulat ng pag-apruba sa mga mekanika ng labanan at sa nakaka-engganyong bukas na mundo nito. Sa kabaligtaran, ang ilang kritisismo ay itinuro ang pagkasimple ng pagtatapos ng laro at sa basehang *gacha* ukol sa paniningil ng pera nito. Ang laro ay sumailalim din sa kontrobersya ng pagsesensor (*censorship*) ng mga nilalaman, kung saan ito'y nauugnay sa pulitika ng bansang Tsina, mga paratang ng kolorismo sa disenyo ng mga karakter, mga paratang sekswal na pakikipag-ugnayan sa pagitan ng mga menor de edad at mga aktor ng boses (*voice actor*) ng laro, at iba pang mga alalahanin sa pagsasarilinan at seguridad. Sa plataporma, ang laro ay tinatantiyang kumita ng halos  sa pagtatapos ng taong 2022, na kumakatawan sa pinakamataas na kita sa unang taon ng paglulunsad para sa anumang larong bidyo.

## Mga nota
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga laro ng iOS‎
Kategorya:Mga laro ng Android‎
Kategorya:Mga laro ng Windows
Kategorya:Mga laro ng PlayStation 4
Kategorya:Larong bidyo noong 2020
Jeepney Simulator

Ang ***Jeepney Simulator*** ay isang 2023 simulator game na binuo ng indie game studio na Spacezero Interactive. Inilabas ito noong Hulyo 17, 2023, para sa early-access ng laro at stable na inilabas noong Setyembre 16, 2023, para sa Windows. Ang Jeepney Simulator ay tungkol sa isang video game na naglalarawan ng buhay bilang isang jeepney driver sa Pilipinas. Ang Jeepney Simulator ay tungkol sa isang video game na naglalarawan ng buhay bilang isang jeepney driver sa Pilipinas.

## Paglalaro
### Synopsis
Ang larong ito ay nagsasabi ng salaysay kung paano ang pamana ng isang pamilya ay natatabunan ng isang sakim na organisasyon na naglalayong monopolyo ang pampublikong sasakyan. 

### Layunin
Ang Jeepney Simulator ay isang first-person simulator game na may layuning dalhin ang mga pasahero sa kalsada at huminto sa kanilang destinasyon upang magkaroon ng kita. At ang layunin nito ay bumili o mag-upgrade ng mga pangangailangan ng kanyang bahay at jeepney. Kailangang bumangon ang manlalaro mula sa kama at pumunta sa garahe ni Billy para kunin ang kanyang Jeepney. Magsisimula ang manlalaro sa isang berdeng mini jeepney upang simulan ang pagsakay sa jeepney sa madaling araw. Pagkatapos ng trabaho mula sa Jeepney, kailangang bayaran ng manlalaro ang kanyang mga bayarin bago pumasok sa kanyang bahay. Matapos makapasok sa bahay, magkakaroon ng ilang mga random na katanungan na kailangan mong sagutin. Nakita ng manlalaro ang kanyang mga anak na pinangalanang "Timmy" na nakaupo sa harap ng computer, at may layunin kang panatilihing mataas ang kanilang kaligayahan, kalusugan, at katayuan sa paaralan sa pamamagitan ng pagpindot sa mga pagpipilian kung pupunta ka kay Timmy. Sa ikalawang palapag ng bahay, makikita mo ang kanyang asawa, at mayroon kang layunin na panatilihing mataas ang kaligayahan, kalusugan, at katayuan sa paaralan sa pamamagitan ng pagpindot sa mga pagpipilian. Ang manlalaro ay magkakaroon ng shift hanggang 11:59 PM. Kung ang manlalaro ay hindi bumalik sa bahay at matulog sa kanyang kama bago ang orasan sa 12:00 AM, siya ay magkakaroon ng hatinggabi na multa at idadagdag sa kanyang bayarin sa bahay. 

### Pamamahala ng tahanan
Pagkatapos magtrabaho bilang isang jeepney driver, maaari mong pamahalaan ang kalusugan at kaligayahan ng pamilya sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan sa kanila, pagbili ng mga kasangkapan mula sa kita ng jeepney driver, at pagpili ng mga random na kaganapan. 

### Mga Tauhan
*Billy - ang jeepney driver
*Jessica - Asawa ng isang jeepney driver 
*Timmy - Anak ng jeepney driver 
*Hiraya Corporation - Antagonist corporation na gustong palitan ang Traditional Jeepney sa AI-controlled jeepney

## Paglikha
Binubuo ng 3D artist at video editor na si Alvin Vann V. Arapoc at lead developer na si Joshua Renzie A. Bicoy.

## Kadugtong ng laro
Nagkaroon ng sequel sa laro na tinatawag na *Jeepney Simulator 2*, Na inilabas noong Abril 12, 2024.

## Sanggunian
Kategorya:Larong bidyo noong 2023
Kategorya:Mga laro ng Windows
Until Then

Ang ***Until Then*** ay isang 2024 adventure game na binuo ng Polychroma Games at na-publish ng Maximum Entertainment. Sinusundan ng laro si Mark Borja at ang kanyang mga nararanasan sa déjà vu  pagkatapos ng mga kaganapan ng The Ruling, isang pandaigdigang sakuna na nagdulot ng malawakang kaswalti at pinsala sa imprastraktura sa buong Pilipinas. Ang laro ay ipinapakita bilang isang visual na nobela sa isang 2.5D sidescroller, na nagtatampok ng pixel art sa isang three-dimensional environment.

Nagsimula ang pag-develop ng laro noong 2020 kasama ang isang team na pinamumunuan ni director Mickole Klein Nulud. Nakatuon ang mga developer sa representasyong Filipino bilang bahagi ng pag-unlad nito, habang lumilikha din ng unibersal at cinematic na karanasan sa loob ng format ng isang visual novel. Inilabas ito noong Hunyo 25, 2024, para sa Linux, PlayStation 5, at Windows. Nakatanggap ang laro ng mga positibong pagsusuri mula sa mga kritiko, na nag-highlight sa interaktibidad, pagsasalaysay, at pag rerepresenta ng Filipino.

## Mga sanggunian
Kategorya:Larong bidyo noong 2024
Kategorya:Mga laro ng Windows
Restoran

[thumb|Ang silid-kainan ng Via Sophia sa [Washington, D.C., Estados Unidos na isang sosyal at mamahaling restoran.]]
Ang **restoran** ay isang negosyo na naghahanda at naghahain ng pagkain at inumin sa mga kostumer. Karaniwang inihahain at kinakain ang mga pagkain sa lugar, ngunit naghahain ang maraming restoran ng teykawt at deliberi. Magkakaiba ang mga restoran sa itsura at mga inihahain, kabilang dito ang pagkasari-sari sa mga lutuin at modelo ng serbisyo mula mga mumurahing paspudan at karinderya, hanggang mga pampamilyang restoran na mas mahal, hanggang mga mamahalin at magarbong establisimyento.

## Mga uri ng restoran 
Noong d. 1980 at d. 1990, nagbago nang lubusan ang industriya ng restoran dahil sa mga negosyante, kabilang dito sina Terence Conran, Christopher Bodker, Alan Yau, at Oliver Peyton. Ngayon, inuuri ang mga restoran sa mga iba't ibang paraan. Pagkain mismo ang pangunahing salik hal. behetaryanismo, pagkaing-dagat, o inasal. Maaari ring ikategorya ang mga restoran ayon sa pinagmulan ng lutuin hal. Pilipino, Italyano, Koreano, Tsino, Hapones, Indiyano, Pranses, Mehikano, o Taylandes. Ang istilo ng paghahain ay naging mahalagang namumukod-tanging salik sa industriya ng restoran hal. tapas, sushi, bupey, o samgyupsal. Higit pa rito, maaaring mapaiba ang mga restoran sa mga salik tulad ng bilis ng serbisyo hal. pangmadaliang pagkain. Naging bigatin ang mga restorang nakatema at restorang awtomatisado sa industriya ng restoran at maaaring kasama rito ang pinong kainan, kaswal, kontemporaryong kaswal, pampamilya, kapihan, konsesyunan, pudtrak, at birtuwal na restoran.

Malawak ang saklaw ng mga restoran. May mga mumurahin at impormal na kainan para sa mga taong nagtatrabaho sa malapit, na may simpleng pagkain at lugar sa murang presyo, at may mga mamahaling establisimyento na naghahain ng pinong pagkain at sosyal na alak sa pormal na tagpo. Sa naunang kaso, kaswal ang sinusuot ng mga kostumer. Sa nahuling kaso, depende sa kultura at mga lokal na tradisyon, maaaring magsuot ang mga kostumer ng semi-kaswal, semi-pormal o pormal na damit.

## Regulasyon 
Sa maraming bansa, iniinspeksyon ang mga restoran ng mga inspektor ng kalusugan upang mapanatili ang mga pamantayan para sa kalusugan ng publiko, tulad ng pagpapanatili ng wastong palalusugan at kalinisan. May kinalaman ang mga pinakakaraniwang uri ng mga paglabag sa mga ulat ng inspektor sa pag-iimbak ng malamig na pagkain sa angkop na temperatura, wastong sanitasyon ng kagamitan, regular na paghuhugas ng kamay at tamang pagtatapon ng mga nakakapinsalang kemikal. Maaaring gawin ang mga simpleng hakbang upang mapabuti ang kalinisan sa mga restawran. Dahil madaling kumalat ang sakit sa paghahawak, hinihikayat ang mga restoran na palaging punasan ang mga mesa, pihitan ng pintuan at menu.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga restoran
Paetongtarn Shinawatra

Si **Paetongtarn Shinawatra**  (    ;  ; ipinanganak noong Agosto 21, 1986) ay isang Thai na politiko at negosyante na nagsilbi bilang Punong Ministro ng Taylandiya mula noong 2024 at bilang pinuno ng Partido Pheu Thai mula noong 2023. Isang miyembro ng politikong pamilya ng Shinawatra, siya ang bunsong anak ni Thaksin Shinawatra (naging punong ministro mula 2001 hanggang 2006) at isang pamangkin ni Yingluck Shinawatra (naging punong ministro mula 2011 hanggang 2014). Siya ang pinakabatang tao sa kasaysayan ng Taylandiya na naging punong ministro at ang pangalawang babae na humawak sa posisyon.

## Mga sanggunian
Kategorya:Ipinanganak noong 1986
Kategorya:Mga punong ministro ng Thailand
Apex Legends

Ang ***Apex Legends*** ay isang libreng larong battle royale na binuo ng Respawn Entertainment at inilathala ng Electronic Arts. Gumagamit ang gameplay ng *Apex* ng mga elemento mula sa iba't ibang video game, kabilang ang *Titanfall* series ng Respawn, mga battle royale na laro, mga booster ng klase, at mga alternatibong alamat. Inilabas ito para sa PlayStation 4, Windows, at Xbox One noong Pebrero 2019, para sa Nintendo Switch noong Marso 2021, at para sa PlayStation 5 at Xbox Series X/S noong Marso 2022. Isang bersyon ng laro na idinisenyo para sa mga touchscreen na smartphone ay pinamagatang *Apex Legends Mobile* na inilabas noong Mayo 2022 sa Android at iOS. Sinusuportahan ng laro ang paglalarong pagpapalitan ng plataporma, hindi kasama ang mga nabanggit na plataporma para sa smartphone.

Ayon sa hindi kilalang mga ulat, ang Tencent Games ay nakikipagtulungan sa Electronic Arts upang dalhin ang *Apex Legends* sa Tsina, dahil ang pakikipagsosyo sa isang lokal na kompanya mula sa Tsina ay kinakailangan para sa mga kumpanyang kanluranin na nagnanais na gawing legal ang kanilang mga produkto sa bansa. Noong Enero 2020, kinumpirma ng EA sa mga namumuhunan na nakikipagtulungan ito sa isang lokal na kasosyo upang dalhin ang laro sa PC sa Tsina, kahit na hindi nito binanggit ang pangalan ng kasosyo.

## Mga nota
## Mga sanggunian
Kategorya:Larong bidyo noong 2019
Kategorya:Mga laro ng iOS‎
Kategorya:Mga laro ng Android‎
Kategorya:Mga laro ng Windows
Kategorya:Mga laro ng PlayStation 4
Kategorya:Mga laro ng Nintendo Switch
Popeyes

Ang **Popeyes Louisiana Kitchen, Inc.**,  kilala rin bilang **Popeyes**, dating kilala bilang **Popeyes Chicken & Biscuits** at **Popeyes Famous Fried Chicken & Biscuits**, ay isang Amerikanong multinasyonal na chain ng mga kainan na naghahanda ng mga pritong manok. Itinatag ang kompanya noong 1972 sa New Orleans, Louisiana, at nakadestino ang kanilang *headquarters* sa Miami.

## Mga produkto at serbisyo
Naghahain ang Popeyes ng mga pagkaing manok na may banayad at maanghang na lasa at nag-aalok ng mga pamutat tulad ng red beans at kanin, Cajun fries, minasang patatas na may isitong Cajun na gravy, kaning Cajun, makaroni at keso, biskwit, at coleslaw. Bilang karagdagan sa manok, naghahain din ang Popeyes ng mga pagkaing pandagat tulad ng hipon at hito. Noong Oktubre 30, 2006, inanunsyo ng America's Favorite Chicken Company, Inc. (AFC) na binalak ng Popeyes na ipakilala ang isang trans fat-free biscuit gayundin ang french fries na naglalaman ng isang gramo ng trans fat sa katapusan ng taon. Noong Nobyembre 18, 2011, inihayag ng AFC na, para sa pagdiriwang ng Thanksgiving, maglalabas si Popeyes ng Fried Turducken sandwich na magpapakita ng kauna-unahang Turducken patty. Noong Hulyo 29, 2013, nagsimulang mag-alok ang AFC ng isang espesyal na ulam ng piniritong piraso ng manok na isinawsaw sa waffle batter, na napatunayang tagumpay na sa ilang mga pamilihan. Sa limitadong panahon lamang noong 2017, nag-alok ang Popeyes ng "Sweet and Crunchy" na manok, mga fried chicken tender na pinahiran ng shortbread cookie breading. Noong 2021, ipinakilala ni Popeyes ang isang flounder sandwich.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga restoran sa Estados Unidos
Kategorya:Mga kompanya sa Estados Unidos
Lutuing Cajun

[thumb|250x250px| Gumbo, ang pang-estadong ulam ng [Louisiana na inihanda mula sa pagkaing-dagat sa istilong Cajun.]]
Ang **lutuing Cajun** ay isang istilo ng pagluluto na binuo ng mga Cajun–Akadyano na ipinatapon mula Acadia patungong Louisiana noong ika-18 siglo at nag-angkop ng mga pamamaraan sa pagluluto ng mga Kanlurang Aprikano, Pranses at Kastila sa kanilang sariling lutuin.

Madalas na tinutukoy ang lutuing Cajun bilang lutuing "panlalawigan". Nangangahulugan ito na nakabatay ang lutuin sa mga makukuhang sangkap sa lokalidad at simple lang ang paghahanda. Sa kasaysayan noon, niluto ng mga Cajun ang kanilang mga pagkain tulad ng gumbo sa isang palayok.

Ulang, hipon, at tsorisong *andouille* ang mga pangunahing karne na isinasangkap sa mga iba't ibang putahe. Ang mga masamyong gulay na berdeng siling-pula (), sibuyas, at apyo ay tinatawag na "banal na trinidad" ng mga kusinero sa mga lutuing Cajun at Kriyolong Louisiana. Tinatadtad at hinahalo sa pagluluto, magkahawig itong paraan sa paggamit ng *mirepoix* sa tradisyonal na lutuing Pranses na naghahalo ng tinadtad na karot, sibuyas, at apyo. Kabilang sa mga likas na aromatiko para sa mga bersiyong Kriyolo at Cajun ang perehil, dahon ng laurel, *thyme*, berdeng sibuyas, giniling na kayena at paminta. Mga maanghang na sarsang kayena at istilong Louisiana ang mga pangunahing pampaanghang sa lutuing Cajun, na kadalasang mahilig sa mga katamtaman at balanseng init, sa kabila ng pambansang pagkahumaling sa "Cajun hot" noong d. 1980 at d. 1990.

## Kasaysayan
Tumutukoy ang Akadyano sa pangkat ng mga kolonistang Pranses na nanirahan sa Akadya, sa may Silangang Kanada ngayon. Sa gitna ng ika-18 siglo, pinaalis sila mula sa Akadya ng mga Briton noong Digmaang Pranses-Indiyano sa tinawag nilang *le Grand Dérangement*, at napunta ang karamihan sa kanila sa timog Louisiana.

[thumb|right|Ang *cornbread* ("tinapay na mais") ay isang pangunahing [almirol ng mga Cajun.]]
Dahil sa matinding pagbabago sa klima kumpara sa Acadia, hindi na nakapagluto ang mga Akadyano ng kanilang mga orihinal na pagkain. Hindi nagtagal, inangkop ang kanilang mga dating tradisyon sa pagluluto at, sa paglipas ng panahon, inilakip hindi lamang ang mga tradisyon ng Katutubong Amerikano, kundi pati na rin ang mga tradisyon ng Aprikano-Amerikano—tulad ng ipinakita sa klasikong putaheng Cajun "gumbo", na pinangalanan sa pangunahing sangkap nito (okra) gamit ang Kanlurang Aprikanong pangalan ng sangkap na iyon: "okra" ang ibig sabihin ng "gumbo," sa Kanlurang Aprika. Sa Louisiana, pinalitan ng mga Akadyano ang tinapay na purong-trigo na nakasanayan nila ng *cornbread* ("tinapay na mais"), na sa simula ng ika-19 na siglo ay ipinares nila sa arnibal na tubo. Mula 1790 hanggang 1810, bumili ang karamihan ng mga Akadyano sa Louisiana ng isa hanggang tatlong aliping itim, karamihan mula sa Kanlurang Kaindiyahan, at sa kanila natutunan ang paggamit ng mga bagong sangkap tulad ng okra sa kanilang lutuin. Ang mga sarsang ragu na ginawa ng mga Cajun ay halos kapareho ng mga sarsa na ginamit sa Kanlurang Aprika ng Pransiya, na posibleng ipinakilala ng mga inaliping kusinero.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Lutuing Amerikano
Sōya Kurokawa

Si  ay isang aktor na Hapones na nagmula sa Saitama Prefecture. Siya ay kilala sa kanyang pagganap bilang Minato Mugino sa pelikulang *Monster* ni direktor Hirokazu Kore-eda, na kung saan nanalo siya ng gantimpalang Blue Ribbon Award for Best Newcomer.

## Biograpiya
Sumali siya sa mundo ng pag-aartista noong limang taong gulang. Noong 2021, kasama niya si Hiroshi Tachi sa drama ng NHK BS Premium na *Kenju Sho: Mitsukuni and Me*, at hiniling niyang sumali sa Tachi Productions.

## Pilmograpiya
### Pelikula
### Telebisyon
### Pagsasalin sa wikang Hapones 
## Awards
## Sanggunian
## Mga panlabas na link
*  
* Kurokawa Sōya on Japanese Film Database
* 

Kategorya:Mga Hapones
Kategorya:Ipinanganak noong 2009
Kalkulador ni Pascal

Ang **kalkulador ni Pascal** (tinatawag ding isang **pascaline**) ay isang mekanikal na kalkulador na inimbento ni Blaise Pascal sa kalagitnaan noong 1642 hanggang 1644. Ang kalkulador na ito ay isa sa mga kauna-unahang naipagawa nang napakarami (mga 50 *prototype* at karagdagang 20 sa produksyon) at isa sa mga naunang kalkulador na nagamit ng iba't-ibang tao. Ang makinang ito ay kayang magdadag at magbawas ng mga numero sa pamamagitan ng pagmamanipula ng *dial* nito. Ito ay inimbento ni Pascal para sa kanyang ama na isang mambubuwis.

Noong 1649, binigyan ni Haring Louis XIV ng Pransiya si Pascal ng isang maharlikang pribilehiyo (katulad ng isang patent), na nagbigay ng eksklusibong karapatan sa disenyo at paggawa ng mga makinang pangkalkula sa Pransiya. Siyam na kalkulador ni Pascal ang kasalukuyang umiiral; karamihan ay matatagpuan sa mga museo sa Europa.

Maraming mga kalkulador sa ibang pagkakataon ang direktang inspirasyon o hinubog ng parehong makasaysayang impluwensya na humantong sa pag-imbento ni Pascal. Inimbento ni Gottfried Leibniz ang kanyang mga gulong (*Leibniz wheels*) noong 1671, pagkatapos subukang magdagdag ng awtomatikong multiplikasyon ng multiplikasyon sa pascaline. Noong 1820, idinisenyo ni Thomas de Colmar ang kanyang aritnometro, ang unang mekanikal na kalkulador na sapat sa malakas at maaasahan pagdating sa mga kumplikadong aritmetika upang magamit araw-araw sa kapaligiran ng opisina. Hindi malinaw kung nakita niya ang aparato ni Leibniz, ngunit inimbento niya ito muli o ginamit ang pag-imbento ni Leibniz ng *step drum*.

## Mekanismo
Mayroon itong metal na ibabaw na may walong bintana sa itaas, bawat isa ay nagpapakita ng maliit na *drum* na may mga numero. Ang mga drum ay nakaayos na may isang itim na hilera para sa karagdagan at isang pulang hilera para sa pagbabawas. Ang mga gumagamit ay nag-iinput ng mga numero gamit ang walong gulong sa harap ng mga bintana. Ang bawat gulong ay may iba't ibang bilang ng mga *spokes* at ginagamit para sa iba't ibang lugar sa isang numero (mga yunit, mga sampu-sampu, atbp.). Ang unang dalawang gulong ay humahawak sa pinakamaliit na yunit (mga yunit at mga sampu-sampu), habang ang iba ay ginagamit para sa mas malalaking yunit (tulad ng mga daan-daan). Ang makina ay idinisenyo para sa mga kalkulasyon na may kaugnayan sa pera ng bansang Pransiya ngunit maaari ding iakma para sa iba pang mga gamit.

## Mga sanggunian
## Mga pinagkuhaan
*
*

Kategorya:Gamit
Kategorya:Matematika
Pisyong nukleyar

Ang **pisyong nukleyar** () ay isang reaksyon na nagmumula sa  pagbangga ng isang neutron sa isang malaking atomo. Dahil sa pagbanggang ito, ang malaking atomo ay nagkahiwalay bilang mga maliliit na mga atomo. Ito ay nangyayari nang bigla-bigla o di-kaya'y dahil sa pagka-aktibo ng mga proton, deuteron, o mga partikulong alpha (*alpha particles*). Ito rin ay nangyayari dahil sa mga radyasyong elektromagnetiko na nasa porma ng sinag gamma.

Isang halimbawa ng pisyong nukleyar ay pisyon ng U-235. Dahil sa pagkakalagay ng mga partikulo nito ay hindi maayos, maaaring sumabog ang nucleus kung lalapatan ng mga bagay sa labas nito. Kung ang isang U-235 ay nagkapagabsorba ng isa pang karagdagang neutron, ito maghihiwalay sa iba't-ibang parte. Ito ay tinutukoy na pisyong nukleyar.

Ang isang neutron ay puwede ring magpaaktibo ng isa pang pisyon sa kalapit na nuclei ng isang pisyonableng materyales, kung saan ito ay magreresulta sa mga sunod-sunod na mga pangayayaring kemikal na magbubuga ng isang pinakamalaking enerhiya. Ang sunod-sunod na mga pangyayaring ito ay maaaring **kontrolado** o **di-kontrolado**. Ang kontroladong pisyong nukleyar ay ginagamit para sa enerhiyang nukleyar habang ang di-kontroladong pisyong nukleyar ay ginagamit sa pagsabog ng mga atomikong bomba.

Noong 1934, nagsagawa si Enrico Fermi ng mga eksperimento ng iradyasyon para sa mga neutron ng uranyo. Dahil sa resulta ng eksperimentong ito, pinagbasehan ito ng mga pananaw nina Hahn, Straßmann, at Meitner. Natuklasan nila na ang pagkabomba ng uranyo ay nagreresulta sa mga radyoaktibong isotopo ng baryo. Ito ay nagsasaad na ang dahilan kung bakit ganito ay dahil nagkahiwalay nang bigla-biglaan ang mga nucleus ng uranyo. Sa huli, sina Meitner at Frisch ang nagpasimula sa konsepto ng pisyong nukleyar.

## Mga sanggunian
Kategorya:Pisikang nukleyar