open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pseudogene

na maaaring magsanhi ng mga pseudogene. Ang sekwensiyang pantao an isang pseudogene sa pamilyang gene na olpaktoryo. Ang sekwensiyang chimpanzee ay ang gumaganang ortholog. Ang mga mahalagang pagkakaiba ay binigyan diin. ]]
Ang mga **Pseudogene** ang mga walang silbi o hindi gumaganang kamag-anak ng mga gene na nawalan ng kanilang kakayahan sa pagkokodigo ng protina o kundi ay hindi na maihahayag sa selula.  Ang mga pseudogene ay kadalasang resulta mula sa pagtitipon ng maraming mga mutasyon sa loob ng isang gene na ang produkto ay hindi na kailangan para sa patuloy na pag-iral ng organismo. Bagaman ang ilan sa mga ito ay walang mga intron o mga promotor(ang mga pseudogene na ito ay kinokopya mula sa mRNA at sinasama sa kromosoma at tinatawag na mga pinrosesong pseudogene), ang karamihan sa mga ito ay may ilang tulad ng gene na mga katangian gaya ng mga promotor, mga islang CpG, at mga lugar ng splice. Gayunpaman, ang mga ito ay itinuturing na hindi na gumagana dahil sa kawalan ng kakayahan na magkodigo ng protina na nagreresulta mula sa iba ibang mga hindi nagpapaganang mga mutasyon(halimbawa mga maagang hintong codon o mga frameshift), isang kawalan ng transkripsiyon o kawalang kakayahan na magkodigo ng RNA gaya ng sa mga  rRNA pseudogene. Ang katagang ito ay inimbento noong 1977 nina Jacq *et al.* Dahil ang mga pseudogene ay pangakalahatang pinaniniwalaang ang huling paghinto para sa materyal na henomiko na aalisin mula sa genome, ang mga ito ay kadalasang tinatawag na basurang DNA. Maaaring ilarawan ang isang pseudogene sa operasyon bilang isang pragmento ng nucleotide sequence na kahawig ng isang alam na mga dominyo ng protina ngunit may mga hintong codon o mga frameshift mid-domain. Gayunpaman, ang mga pseudogene ay naglalaman ng mga kasaysayang biyolohikal at ebolusyonaryo sa loob ng kanilang mga sekwensiya. Ito ay dahil sa pinagsasaluhang ninuno ng isang pseudogene sa isang gumaganang gene. Sa parehong paraan na naisip ni Charles Darwin ang dalawang species na nagsasalo ng isang karaniwang ninuno na sinundan ng mga milyon milyong taon ng paghihiwalay na ebolusyonaryo, ang isang pseudogene at mga nauugnay na gene dito ay nagsasalo rin ng isang *karaniwang ninuno* at naghiwalay bilang mga hiwalay na entidad na henetiko sa loob ng mga milyong milyong taon. 
## Mga sanggunian
Kategorya:Henetika
Kategorya:Mga gene
Akin Pa Rin Ang Bukas

Ang ***Akin Pa Rin Ang Bukas*** ay ang bagong teledrama ng GMA Network sa Pilipinas na pinagbibidahan nina Lovi Poe, Charee Pineda, Rocco Nacino, Cesar Montano, Solenn Heussaff at  Helen Gamboa. Isasahimpapawid ito sa darating na Septyembre 9, 2013 na ipapalit sa ''Mundo Mo'y Akin'' sa GMA Telebabad.

## Pangunahing tauhan
*Lovi Poe as Lovelia Gardamonte
*Rocco Nacino bilang Jerry Sandoval
*Charee Pineda bilang Alison Salvador-Gardamonte / Alicia Salvador
*Helen Gamboa bilang Fernanda Gardamonte
*Cesar Montano bilang Conrad De dios
*Gary Estrada bilang Rowell Gardamonte
*Solenn Heussaff bilang Karina De dios
*Ina Feleo bilang Minerva Salvador
* Francis Magundayao bilang teenage Jerry Sandoval

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga programa sa telebisyon mula sa Pilipinas na nagsimula noong 2013
Kategorya:Mga serye sa telebisyon
My Little Juan

Ang ***My Little Juan*** ay isang seryeng pantasya-drama na nilikha ni Rondel P. Lindayag. Pinagbibidahan ito nina Jaime Fabregas at Izzy Canillo na may natatanging pagganap ni Mylene Dizon bilang Amelia.  Pinalabas ito sa ABS-CBN noong 20 Mayo 2013 hanggang 13 Setyembre 2013 na pinalitan ang *May Isang Pangarap*.

## Mga tauhan
### Pangunahin
* Izzy Canillo bilang Juan dela Cruz
* Jaime Fabregas bilang Fr. Ramoncito "Cito" Gonzales
* Mylene Dizon bilang Amelia dela Cruz

### Suportadong tauhan
### Bisita
Kategorya:Palatuntunan ng ABS-CBN
Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas
Cassandra: Warrior Angel

Ang ***Cassandra: Warrior Angel*** ay isang seryeng pantelebisyon na pantasyang katakutan na pinagbibidahan nina Gabby Concepcion, Eula Valdez, at Eula Caballero. Ito ay pinalabas sa Pilipinas noong 6 Mayo 2013 at nagsilbing ikalawang yugto ng *Third Eye*.

## Pangkalahatang-ideya 
Pinalitan ang *Kidlat* na pinagbidahan ni Derek Ramsay, nagkaroon ng *fictional crossover* si Ramsey sa serye sa huling dalawang linggo nito.

## Mga tauhan 
### Mga pangunahing tauhan
* Eula Caballero bilang Cassandra/Angela
* Eula Valdez bilang Larissa/Gloria Cruz
* Gabby Concepcion bilang Azrael – Uriel/Ariel
* Albie Casiño bilang Jude Solcruz
* JC de Vera bilang Gabriel
* Pen Medina bilang Lolo Gimo
* Alwyn Uytingco bilang Arman/Cristoff de Luna

### Mga suportang pagganap 
* William Martinez bilang Ermi
* Mercedes Cabral bilang Camilla/Hunyango
* Helga Krapf bilang Mara de Luna
* Jopay Paguia bilang Imelda
* Diane Medina bilang Faye
* Mon Confiado bilang Dado
* Biboy Ramirez bilang SPO2 Jaime Santiago
* Arthur Acuña bilang Ezekiel de Luna
* Vangie Labalan bilang Aling Belay
* Noel Urbano bilang Abdon
* Morissette Amon bilang Kristel
* Rocky Salumbides bilang Barabas/Tikbalang
* Joaqui Tupas bilang Maldo
* Karel Marquez bilang Louella
* Angeli Nicole Sanoy bilang batang Cassandra
* Epi Quizon bilang Henry
* Victor Silayan bilang Adrian/Tikbalang

### Paulit-ulit na pagganap mula sa *Third Eye* 
* Lorna Tolentino bilang Jana Alcuaz
* Daniel Matsunaga bilang Lucas
* Victor Silayan bilang Adrian
* Clint Gabo bilang Dongbi
* Jenny Miller bilang Sonia de Vera
* Darlene Alquintos bilang Yuri
* Gelli de Belen bilang Manananggal
* Richard Quan bilang Manananggal 
* Lilia Cuntapay bilang Aling Ursula 
* Iwa Moto bilang nanay ni Ursula

## Mga sanggunian 
## Mga link na panlabas 
*
*

Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas
Binoy Henyo

Ang ***Binoy Henyo*** o ***Wonder Kid*** *(pamagat na internasyunal)* ay isang seryeng drama-komedyang pantelebisyon na ginawa ni Marlon Miguel at sa produsyon ng GMA Network.  Pinagbibidahan ito nina David Remo, Sheena Halili, Luis Alandy, Nova Villa at Gwen Zamora.

Kategorya:GMA Network
Kategorya:Mga serye sa telebisyon
Estasyon ng Santolan–Annapolis (MRT)

Ang **Estasyon ng Santolan–Annapolis** o **Himpilang Santolan–Annapolis**, ay isang estasyon sa Linyang Dilaw (MRT-3). Ang himpilang Santolan ng MRT ay isa sa maraming mga himpilang nakaakyat sa lupa. Nagsisilbi ang himpilan para sa Santolan sa Lungsod Quezon at Greenhills sa lungsod ng Mandaluyong. Ipinangalan ito sa mga kalyeng Santolan at Annapolis na pawang malapit sa kinaroroonan nito.

Nagsisilbi bilang pansiyam na himpilan ang Santolan–Annapolis para sa mga treng MRT-3 na patungo sa  Abenida North at bilang panlimang na himpilan para sa mga treng patungo sa Abenida Taft. Malapit ang himpilan sa Kampo Crame ng Pambansang Pulisya ng Pilipinas. 

## Mga kawing pangpanlalakbay
May mga sasakyang de-padyak, dyip, taksi, at mga bus na nagaabang ng mga pasahero sa isang himpilang pantransportasyon sa labas ng estasyon. 

## Balangkas ng estasyon
Santolan
Estasyon ng Araneta Center–Cubao (LRT)

Ang **Estasyon ng Araneta Center-Cubao** o **Himpilang Araneta Center-Cubao** ay isang estasyon sa Linyang Bughaw (MRT-2). Ang himpilan ay isa sa maraming mga himpilang nakaakyat sa lupa. Nagsisilbi ang himpilan para sa Cubao sa Lungsod Quezon at ipinangalan sa sikat na pamilihan na Sentrong Araneta, at sa distrito kung saan ito naroroon na Cubao.

Nagsisilbi bilang pangwalong himpilan ang himpilang Sentrong Araneta-Cubao para sa mga treng MRT-2 na patungo sa  Santolan at bilang pang-apat na himpilan para sa mga treng patungo sa Recto. Malapit ang himpilan sa Gateway Mall ng Sentrong Araneta at Diamond Mall. 

## Mga kawing pangpanlalakbay
May mga sasakyang dyip, taksi, at mga bus na nagaabang ng mga pasahero sa mga himpilan na malapit sa estasyon.

May tuluyang daan sa loob ng Sentrong Araneta na nagdudugtong sa Himpilang Sentrong Araneta-Cubao ng Linyang Bughaw sa Himpilang Sentrong Araneta-Cubao ng Linyang Dilaw.  Pwedeng sumakay ang mga pasahero ng mga tren ng Linyang Dilaw patungong North Avenue o Taft Avenue sa pagdaan sa daan na ito.

## Balangkas ng estasyon
## Mga kawing panlabas
* 
* Websayt ng LRTA 

Araneta Center-Cubao
Estasyon ng Shaw Boulevard (MRT)

Ang **Estasyong Shaw Boulevard** o **Himpilang Shaw Boulevard**, ay isang estasyon sa Linyang Dilaw (MRT-3). Ang himpilan ay isa sa maraming mga himpilang nakaakyat sa lupa. Nagsisilbi ang himpilan para sa Ortigas Center na nasa hangganan ng mga lungsod ng Mandaluyong at Pasig, ipinangalan ito kalapit na lansangan na Bulebar Shaw.

Nagsisilbi bilang pampitong himpilan ang himpilang Bulebar Shaw para sa mga treng MRT-3 na patungo sa  Abenida North at bilang pampitong himpilan para sa mga treng patungo sa Abenida Taft. Malapit ang himpilan sa EDSA Shangri-la Hotel, Shangri-la Mall, Starmall Ortigas, at EDSA Central Mall. 

## Mga kawing pangpanlalakbay
May mga sasakyang de-padyak, dyip, taksi, at mga bus na nagaabang ng mga pasahero sa isang himpilang pantransportasyon sa labas ng estasyon. 

## Balangkas ng estasyon
Shaw Boulevard
Estasyon ng Buendia (MRT)

Ang **Estasyong Buendia** o **Himpilang Buendia**, ay isang estasyon sa Linyang Dilaw (MRT-3). Ang himpilan ay isa sa dalawang himpilang nasa ilalim ng lupa. Nagsisilbi ang himpilan para sa lungsod ng Makati at ito ay ipinangalan sa dating pangalan ng Abenida Gil Puyat na Abenida Buendia.

Nagsisilbi bilang pang-apat na himpilan ang himpilang Buendia para sa mga treng MRT-3 na patungo sa  Abenida North at bilang pansampung himpilan para sa mga treng patungo sa Abenida Taft. Malapit ang himpilan sa Sentrong Rockwell. 

## Mga kawing pangpanlalakbay
May mga sasakyang de-padyak, dyip, taksi, at mga bus na nagaabang ng mga pasahero sa isang himpilang pantransportasyon sa labas ng estasyon. 

## Balangkas ng estasyon
Buendia
Batang Taung

.]] 

Ang **Batang Taung** o **Sanggol na Taung** ang fossil na bungo ng isang batang indibidwal na *Australopithecus africanus*. Ito ay tinatayang may edad na 2.5 milyong taong gulang. Ito ay natuklasan noong 1924 ng mga nagtitibag para sa  Northern Lime Company sa Taung, South Africa. Ito ay inilarawan ni Raymond Dart bilang isang bagong species sa journal na *Nature* noong 1925 at binigyang pangalan na *Australopithecus africanus*("katimugang bakulaw ng Aprika"). Ito ang unang panahon na ang *Australopithecus* ay ibinigay sa anumang hominid. Ang foramen magnum nito ay matatagpuan sa ilalim ng bungo na nagpapakitang ito ay naglalakad ng nakatindig. Inangkin ni Dart na ang bungo nito ay isang pagitang species sa pagitan ng mga bakulaw at mga tao ngunit ito ay hindi tinanggap ng pamayanang siyentipiko sa panahong ito dahil sa paniniwalang ang isang malaking kapasidad ng bungo ay dapat mauna sa bipedal na lokomosyon. Pagkatapos lamang ng 20 taon na ito ay tinanggap bilang isang bagong henus at ito ay tunay na kasapi ng Homininae.
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga fossil na hominin
Ginang Ples

", Transvaal Museum Pretoria.]] 
Ang **Ginang Ples** ang palayaw ng pinakakumpletong bungo ng isang specimen ng 
*Australopithecus africanus* na natagpuan sa Timog Aprika. Ito ay natuklasan nina Robert Broom at John T. Robinson noong 18 Abril 1947. Ang kapasidad ng bungo nito ay mga  485 kubikong sentimetro. Ang fossil na ito ay pinetsahan gamit ang kombinasyon ng paleomagnetismo at mga pamamaraang uranium-lead na may edad na mga 2.05 milyong taong gulang.
Kategorya:Mga fossil na hominin
Eugène Dubois

Si **Marie Eugène François Thomas Dubois** (28 Enero 1858 – 16 Disyembre 1940, bigkas , halos katunog ) ay isang paleoantropologo at heologong Olandes na sumikat sa buong sa kanyang pagkakatuklas ng isang *Pithecanthropus erectus* (kalaunang tinawag na Homo erectus), o "Taong Java".

Kaurian:Mga Olandes
Kategorya:Mga paleonantropologong Dutch
Kategorya:Mga heologong Dutch
Alfred Russel Wallace

Si **Alfred Russel Wallace**, OM, FRS (8 Enero 1823&nbsp;– 7 Nobyembre 1913) ay isang British na naturalista, eksplorador, heograpo, antropologo at biologo. Siya ay mahusay na kilala sa kanyang independiyenteng pagkakaisip ng teoriya ng ebolusyon sa pamamagitan ng natural na seleksiyon na nagtulak kay Charles Darwin na ilimbag ang kanyang mga sariling ideya sa *On the Origin of Species*. Si Wallace ay nagsawa ng mga malawakang paggawa sa larangan una sa Amazon River basin at pagkatapos ay sa Malay Archipelago kung saanniya tinukoy ang Linyang Wallace na naghahati sa Indonesian archipelago sa dalawang mga natatanging bahagi: isang kanluraning bahagi kung saan ang mga hayop ay malaking may pinagmulang Asyano at isang silanganing bahagi kung saan ang fauna ay sumasalamin sa Australasia. Siya ay itinuturing na nangungunang dalubahasa noong ika-19 na siglo sa distribusyong heograpikal ng species ng hayop at minsang tinatawag na "ama ng bioheograpiya". Si Wallace ay isa sa mga nangungunang mga tagapag-isip ng ebolusyon ng ika-19 siglo at nakagawa ng maraming mga ambag sa pagkakabuo ng teoriyang ebolusyonaryo bukod pa sa pagiging kapwa nakatuklas ng natural na seleksiyon. Ito ay kinabibilangan ng konsepto ng aposemastismo sa mga hayop, ang epektong Wallace na isang hipotesis kung paanong ang natural na seleksiyon ay nakakapag-ambag sa speciation sa pamamagitan ng paghikayat sa pagunlad ng mga harang laban sa pagha-hybrid.
## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga biyologo mula sa United Kingdom
Kategorya:Mga biyologo ebolutibo
Meme

Ang isang **meme** (; ) ay isang ideya, pag-aasal o istilo na kumakalat mula isang tao tungo sa isa pang tao sa loob ng isang kultura. Ang isang meme ay umaasal bilang unit sa pagdadala ng mga ideya, mga simbolo o mga kasanayang kultural na maaaring maipasa mula sa isang isipan tungo sa isa pa sa pamamagitan ng pagsulat, pananalita, mga kilos, mga ritwal o ibang mga magagayang phenomena. Ang mga tagapagtaguyod ng konseptong ito ay tumuturing sa mga meme bilang mga katulad na pangkultura sa mga gene na nagrereplika sa sarili nito, nagmu-mutate at tumutugon sa mga pressure na selektibo. 

Ang salitang *meme* ay pagpapaikli(minodelo sa *gene*) ng *mimeme* (mula sa Sinaunang Griyego na μίμημα  *mīmēma*, "ginayang bagay", mula sa μιμεῖσθαι *mimeisthai*, "gayahin", from μῖμος *mimos* "mime") at inimbento ng biologong ebolusyonaryo na si Richard Dawkins sa *The Selfish Gene* (1976) bilang isang konsepto para sa pagtalakay ng mga prinsipyong ebolusyonaryo sa pagpapaliwanag ng pagkalat ng mga ideya at mga phenomena na kultural. Ang mga halimbawang ibinigay sa aklat na ito ay kinabibilangan ng mga himig, mga catch phrase, fashion, at teknolohiya ng pagtatayo ng mga arko.

Iminungkahi ng mga tagapagtaguyod nito na ang mga meme ay maaaring mag-ebolb sa pamamagitan ng natural na seleksiyon sa paraang katulad sa ebolusyong biyolohikal. Ito ay ginagawa ng mga meme sa pamamagitan ng mga proseso ng bariasyon, mutasyon, tunggalian, at pagmamana ng katangian na nakakaimpluwensiya sa tagumpay ng pagpaparami ng meme. Ang mga meme ay kumakalat sa pamamagitan ng pag-aasal na nalilikha sa kanilang mga host. Ang mga meme na lumaganap ng kaunti sa supling ay maaaring maging ekstinto samantalang ang iba ay maaaring makapagpatuloy, kumalat o mag-mutate. Ang mga meme na pinakaepektibong dumadami ay nagtatamasa ng mas maraming tagumpay at maaaring mareplika nang epektibo kapit na napatunayang mapanganib sa kapakanan ng kanilang mga host. 
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga meme
Pagkalipol

na pinakasikat na pangkat ng hayop na nalipol.]]
 ng Mauritius na ipinapakita sa isang  1626 ilustrasyon ni Roelant Savery ay kadalasang binabanggit na halimbaw ng modernong Pagkalipol.]]

Sa biyolohiya at ekolohiya, ang **pagkalipol** (*pagkapuo* sa Cebuano, o *ektinsiyon* mula sa Kastila na *extinción*) ay ang wakas ng isang organismo o isang pangkat ng mga organismo(taxon) na normal na isang species. Ang sandali ng pagkalipol ay itinuturing na kamatayan ng huling indibidwal ng species bagaman ang kakayahan na magparawi at makaahon ay nawala na bago pa ang puntong ito. Dahil ang potensiyal na saklaw ng mga species ay maaaring napakalaki, ang pagtukoy sa sandaling ito ay mahirap at karaniwang isinasagawa ng retrospektibo. Ang kahirapang ito ay humahantong sa phenomena gaya ng  Lazarus taxa kung saan ang isang species na ipinagpalagay na namatay ay biglaang "muling lumitaw"(tipikal sa fossil record) pagkatapos ng isang maliwanag na kawalan nito. Sa pamamagitan ng ebolusyon, ang bagong species ay lumilitaw sa pamamagitan ng proseso ng speciation kung saan ang mga bagong uri ng mga organismo ay lumilitaw at yumayabong kapag nagawa nilang mahanap at magamit ang isang ekolohikal na niche. Ang isang species ay nagiging nalipol kapag hindi na sila makapagpatuloy na mabuhay sa mga nagbabagong kondisyon o laban sa superyor na kompetisyon. Ang isang tipikal na species ay nagiging nalipol sa loob ng 10 milyong taon pagkatapos ng unang paglitaw nito  bagaman ang ilang mga species na tinatawag na mga buhay na fossil ay patuloy na nabubuhay ng halos walang mga pagbabago sa morpolohiya sa loob ng mga daan daang milyong mga taon. Ang karamihan ng mga pagkalipol ay nangyari ng natural bago ang paglitaw ng *Homo sapiens* sa mundo. Tinatayang ang 99.9% ng lahat ng species na umiral ay nalipol na ngayon.. Ang mga malawakang pagkalipol ay relatibong mga bihirang pangyayari. Gayunpaman, ang mga hiwalay na pagkalipol ay napakakaraniwan. Sa kamakailan lamang na ang mga pagkalipol ay naitala at ang mga siyentipiko ay naalarma sa mataas na rate ng mga kamakailang pagkalipol . Karamihan sa mga espesye na nalilipol ay hindi natatala ng pang-aghal na pagaaral. Tinataya ng ilang dalub-agham na maaring halos nasa kalahati ng kasalukuyang umiiral na mga uring-buhay ay maaaring malipol sa taong 2100. 

## Kahulugan
Ang isang uri ay itinuturing nalipol kapag ang huling umiiral na kaanib ay namatay. Samakatuwid, ang pagkalipol ay nagiging isang katiyakan kapag walang ng nabubuhay na mga kasapi nito na maaaring magparami at magkaanang upang lumikha ng isang bagong salinlahi. Maaaring isang uri ay maging kasinsadyang lipol kapag kakaunti lamang ang nabubuhay, at hindi maaaring magkaanank dahil sa mahinang kalusugan, katandaan, malawak na pagkakalat sa malaking kalayuan, kakulangan ng mga uring kaanib ng magkaibang kasarian (sa sekswal na pagpaparami ng espesye), o iba pang dahilan.

## Mga sanggunian
Kategorya:Ebolusyon
Kategorya:Pagkalipol
Estasyon ng GMA–Kamuning (MRT)

Ang **Estasyong GMA–Kamuning** o **Himpilang GMA–Kamuning**, ay isang estasyon sa Linyang Dilaw (MRT-3). Ang himpilan ay isa sa maraming mga himpilang nakaakyat sa lupa. Nagsisilbi ang himpilan para sa Project Areas ng Lungsod Quezon. Bagamat mas malapit sa mga Abenida Timog at Silangan, ipinangalan ito sa GMA Network Center at Daang Kamuning na ilang dipa ang layo mula sa himpilan.

Nagsisilbi bilang panlabing-isang himpilan ang GMA–Kamuning para sa mga treng MRT-3 na patungo sa  Abenida North at bilang pangatlong himpilan para sa mga treng patungo sa Abenida Taft. 

## Mga kawing pangpanlalakbay
May mga sasakyang de-padyak, dyip, taksi, at mga bus na nagaabang ng mga pasahero sa isang himpilang pantransportasyon sa labas ng estasyon. 

## Balangkas ng estasyon

File:MRT-3 Kamuning Station Platform 1.jpg|Isang tren habang nasa estasyon
File:MRT-3 Tracks Kamuning 1.jpg|Riles ng tren mula sa estasyon
File:MRT-3 Kamuning Station Platform 2.jpg|Batalan ng estasyon
File:Kamuning MRT Station view.jpg|Tanawin ng mga gusali sa Kamuning

Kamuning
Estasyon ng North Avenue (MRT)

Ang **Estasyon ng North Avenue** o **Himpilang North Avenue** ay isang estasyon sa Linyang Dilaw (MRT-3). Ang himpilan ay isa sa maraming mga himpilang nakaakyat sa lupa. Nagsisilbi ang himpilan para sa "North Triangle" ng Lungsod Quezon. Ipinangalan ito sa Abenida North na malapit sa himpilan.

Ang himpilan ay ang hilagang hangganan ng MRT-3 kung saan nagwawakas ang ruta ng mga treng MRT-3 mula sa Abenida Taft. Ito rin ang unang himpilan para sa mga tren na patungong Abenida Taft. Malapit ang himpilan sa Trinoma.

## Mga kawing pangpanlalakbay
May mga sasakyang de-padyak, dyip, taksi, at mga bus na nagaabang ng mga pasahero sa isang himpilang pantransportasyon sa labas ng estasyon.

## Balangkas ng estasyon

Image:MRT-3 North Avenue Station Exterior 1.jpg|The pasukan ng estasyon mula sa Trinoma.
Image:MRT-3 North Avenue Station Platform Night.jpg|Estasyon ng North Avenue sa gabi.
Image:MRT-3 Tracks North Avenue 1.jpg|Ang dulo ng riles ng tren na nakaharap sa estasyon.

North Avenue
Estasyon ng Taft Avenue (MRT)

Ang **Estasyong Taft Avenue** o **Himpilang Taft Avenue**, ay isang estasyon sa Linyang Dilaw (MRT-3). Ang himpilan ay isa sa dalawang himpilang nasa lupa. Nagsisilbi ang himpilan para sa Pasay at ipinangalan sa Abenida Taft kung saan nakaupo ang himpilan. Ipinangalan naman ang abenida kay William H. Taft, isang sikat na Amerikano noong panahon ng pamamalagi ng mga Amerikano sa bansa.

Ang himpilan ay ang timog na hangganan ng MRT-3 kung saan nagwawakas ang ruta ng mga treng MRT-3 mula sa Abenida North. Ito rin ang unang himpilan para sa mga tren na patungong Abenida North. 

Malapit ang himpilan sa Simbahan ng Baclaran at sa Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino kung saan dumatading at umaalis ang mga pangunahing biyahe papasok at palabas ng bansa.

## Mga kawing pangpanlalakbay
May mga sasakyang de-padyak, dyip, taksi, at mga bus na nagaabang ng mga pasahero sa isang himpilang pantransportasyon sa labas ng estasyon. Ang himpilang iyon ay matatagpuan sa Abenida Taft.

May isang tulay rin na nagdudugtong sa Estasyong Abenida Taft ng Linyang Bughaw sa Estasyong EDSA ng Linyang Lunti.  Pwedeng sumakay ang mga pasahero ng mga tren ng Linyang Lunti patungong Baclaran o Monumento sa pagdaan sa tulay na ito.

## Pagkakaayos ng Estasyon
Taft Avenue
Estasyon ng Quezon Avenue (MRT)

Ang **Estasyong Quezon Avenue** o **Himpilang Quezon Avenue**, ay isang estasyon sa *Linyang Dilaw* (MRT-3). Ang himpilan ay isa sa maraming mga himpilang nakaakyat sa lupa. Nagsisilbi ang himpilan para sa "Triangle Areas" ng Lungsod Quezon. Ipinangalan ito sa Abenida Quezon na malapit sa himpilan.

Nagsisilbi bilang panlabing-dalawang himpilan ang himpilang Kamuning para sa mga treng MRT-3 na patungo sa  Abenida North at bilang pangalawang himpilan para sa mga treng patungo sa Abenida Taft. Malapit ang himpilan sa Eton Centris at ABS-CBN.

## Mga kawing pangpanlalakbay
May mga sasakyang de-padyak, dyip, taksi, at mga bus na nagaabang ng mga pasahero sa isang himpilang pantransportasyon sa labas ng estasyon.

## Balangkas ng estasyon
Quezon Avenue
Talon ng Tinago

Ang **Talon ng Tinago** o mas kilala sa tawag na **Tinago Falls** ay isang talon na matatagpuan sa Lungsod ng Iligan, Lanao del Norte sa katimugang bahagi ng Pilipinas isla ng Mindanao. Ito ang pangunahing atraksiyon para sa mga turista ng Iligan, ang lunsod ay kilala rin bilang “Lungsod na may Kahanga-hangang Talon”.

Ang *Tinago* ay  mula salitang "tinago", ang talon ay nakatago sa malalim na lambak.Tinatayang aabot sa limangdaang (500) baytang panaog kung lalakarin ang malikaw na daan patungong talon.

Ang talon ay mataas, at ang napakalamig nitong tubig na lumalagaslas ng napakaganda sa malalim at payapang hugis palangganang lawa na lumilitaw na parang kulay asul na *lagoon*. Sa ilalim ng talon mayroong maliit na kweba na maaring pasukin ng tao para pakingggan ang lagaslas ng tubig.

## Alamat at etimolohiya 
Ayon sa alamat may isang maimpluwensya at makapangyarihang sultan na si Agok at ang kanyang asawa.Sila ay itinalaga ng kanilang nasasakupan para maging hari at reyna.Ngunit silay naging hambog at sila ay naging makasarili sa pamumuno ng kanilang kaharian.At nang magdalang tao ang reyna,isang diwata na nagpanggap na isang pulubi,humingi sya ng tulong sa reyna ngunit sa halip na tulungan siya ay tinanggihan at pinarusahan.Dahil dito isinumpa ng diwata na ang kanilang anak ay magiging pagit ngunit hindi ito pinansin at tuluyang pinalayas ng reyna ang diwata.

At naging pangit ang anak ng hari at reya.Sila ay nalungkot at nabigo, sa inaasahan nilang ang kanilang anak ay magiging kaibig-ibig katulad ng reyna.Itinago nila ang kanilang anak sa isang yungib para umiwas sa kahihiyan. Tin-ag ang ipinangalan nila sa kanilang anak,na ang ibig sabihin ay “nakatagong mukha”.Kanilang binibisita ang bata sa yungib para alagaan.

At nang lumaki ang bata,lumabas siya ng yungib at siya ay namangha sa kanyang nakita.At siya ay nakita ng isang diwatang nagsumpa sa kanyang mga magulang,inalok siya nito na babaguhin nito ang kanyang itsura sa isang dakila at marangyang kagandahan.Tinaggap niya ang alok at sIya ay naging “ Talon ng Tinago”.

## Heograpiya 
Ang Talon ng Tinago o mas kilala sa Tinago Falls ay matatagpuan sa malalalim na bangin ng Barangay Ditucalan,Lungsod ng Iligan.Ang talon ay tumatarak ng  taas mula sa bangin.

## Mga sanggunian
## Tingnan rin
* Talon ng Maria Cristina
* Lungsod ng Iligan
* Linamon, Lanao del Norte
* Lanao del Norte

Kategorya:Talon sa Pilipinas
Laktasa

Ang **laktasa** ay isang ensima na nalilikha sa sistemang dihestibo ng mga sanggol at ilang mga matatandang taong Europeo. Ang laktasa ay mahalaga para sa buong dihestiyon ng buong gatas. Ang laktasa ay sumisira sa lactose na isang komplikadong asukal na nagbibigay sa gatas ng katamisan nito. Ang mga matandang taong walang laktasa ay nakakaranas ng mga sintomas ng lactose intolerance kapag uminom o kumain ng mga produktong gatas.  Ang laktasa ay maaaring mabili bilang isang food supplement at dinadagdag sa gatas upang lumikha ng "malaya sa lactose" na mga produktong gatas. Ang laktasa na kilala rin bilang  **lactase-phlorizin hydrolase**, o **LPH** na isang bahagi ng pamilyang β-galactosidase ng mga ensima ay isang glycoside hydrolase na nasasangkot sa hydrolysis ng disaccharide lactose tungo sa mga bahaging monomer na galactose at glucose . Ang laktasa ay pangunahing umiiral sa kahabaan ng membrano ng selula na hangganang brush  ng diperensiyadong mga linyang enterocyte ng villi ng maliit na bituka. Sa mga tao, ang lactase ay kinokodigo ng gene na LCT.
## Mekanismo
Ang optimun na temperatura para sa laktasa ay mga 77 °F (25 °C) para sa gawain nito at may optimum na pH na 6.

Sa metabolismo, ang kawing na  *β*-glycosidic sa D-lactose ay naha-hydrolize tungo sa anyong D-galactose at D-glucose na masisipsip sa pamamagitan ng mga pader na pambituka at tungo sa bloodstream. Ang kabuuang reaksiyon na nagkakatalisa sa laktasa ay  C12H22O11 + H2O → C6H12O6 + C6H12O6 + init. Ang laktasa ay nagkakatalisa rin ng kombersiyon ng phlorizin tungo sa phloretin at glucose. Ang katalitikong mekanismo ng D-lactose hydrolysis ay nagpapanatili ng substratong anomerikong konpigurasyon sa mga produkto.   Bagaman ang mga detalye ng mekanismo ay hindi pa matiyak, ang stereokimikal na retensiyon ay matatamo sa pamamagitan ng reaksiyong double displacement. Ang mga pag-aaral ng laktasa ng *E. coli* ay nagmumungkahing ang hydrolysis ay sinisimulan ng isang glutamate nucleophile sa mga ensima attack mula sa gilid na axial ng karbon na galactosyl tungo sa kawing na *β*-glycosidic. Ang pag-aalis ng D-glucose na nag-iiwan sa pangkat ay maaaring mapadali ng nakasalalay sa Mg na katalisis ng asido.   Ang pangkat na 3’-hydroxy ay nasasangkot sa simulang  pagkakawing sa substrato samantalang ang pangkat na 2’ ay hindi kailangan para sa pagkilala ngunit kailangan sa mga kalaunang hakbang. Ito ay pinapakita ng katotohanang ang isang 2-deoxy analog ay isang epektibong kompetetibong tagapagpigil (Ki = 10mM). Ang pag-aalis ng spesipikong mga pangkat na hydroxyl sa glucopyranose moiety ay hindi buong nag-aalis ng pagkakatalisa.

## Mga sanggunian
Pambansang Mataas na Paaralan sa Alaala ni Don Vicente Rama

Ang **Pambansang Mataas na Paaralan sa Alaala ni Don Vicente Rama** (sa Ingles: *Don Vicente Rama Memorial National High School*) ay isang mataas na paaralan sa Lungsod ng Cebu, Cebu, Pilipinas.  Ang unang mataas na paaralan sa timog ng siyudad ng Cebu ay nabuksan noong 7 Hunyo 1993 at kumuha ng pangalan na Cebu City Don Carlos A. Gothong Memorial National High School – Basak Extension sa pamamagitan ng Kautusan ng Kagawaran ng Edukasyon, Kultura at Isports Blg. 5, serye ng 1989. Ito ay naging posible sa pamamagitan ng pinagsamasamang pagsisikap ng Kagawaran ng Edukasyon, Kultura at Isports na ngayon ay Kagawaran ng Edukasyon, Dibisyon ng Lungsod ng Cebu na pinanguguluhan ni Dr. Dolores P. Abellanosa at ang pamahalaan ng Lungsod ng Cebu kasama si Alvin B. Garcia bilang alkalde. Ang unang punung-guro ay si Dr. Matilde R. Mayonila. Ang salawikain ng paaralan ay "*Knowledge, Virtue, Productivity*" (Kaalaman, Kahalagahan, Kapakipakinabang).

## Kasaysayan
Nagsimula ang paaralan na may 300 mag-aaral sa unang baitang/taon sa 50 seksiyon. Nagkaroon ng labing-isang tagapangunang mga guro.  Naging malaya ang paaralan sa pamamagitan ng pambansang pagpopondo noong 9 Oktubre 1993. Sa sumunod na taon, nagkaroon ng bagong pangalan ang paaralan, ang Basak National High School. Sa pamamagitan ng resolusyon ng Sangguniang Panlungsod noong 2004, ang pangalan na Basak National High School ay pinalitan ng **Don Vicente Rama Memorial National High School** o Pambansang Mataas na Paaralan sa Alaala ni Don Vicente Rama.

Si Don Vincent Rama, na kung saan pinangalan ang paaralan, ay naging kinatawan ng ikatlong distrito ng Cebue at siya ang naging kasangkapan bilang may-akda at panukala ng panukalang-batas ng pagkalikha ng Lungsod ng Cebu at naisabatas bilang Batas ng Komonwelt Blg. 58 sa pamamagitan ng Kongreso ng Pilipinas noong 20 Oktubre 1936. Kilala rin siya bilang "Ama ng *Charter* ng Lungsod ng Cebu."

Kategorya:Mga mataas na paaralan sa Pilipinas
Talon ng Mantayupan

Ang **Talon ng Mantayupan** ay matatagpuan sa Cebu, Pilipinas. Ito ay malapit sa silangang bahagi ng lansangang Carcar-Barili na kumokunekta sa pambansang kalsada. Ang talon ay tinatayang may taas na nobenta-otso (98) na metro ngunit walang direktang bagsakan. Ang lawa nito na may ibat-ibang taas ay umaagos sa isang hugis batyang bilog (*basin*).Ang talon ay isa sa tatlong pangunahing lugar na panturismo sa boung barangay ng Barili.

## Mga sanggunian
Stroke (paglilinaw)

Ang **stroke** ay maaaring tumukoy sa:
*Stroke
*isang bakas ng tinta sa pagsulat ng kamay
*isang linya na bumubuo ng bahagi o lahat ng isang titik ng anatomiyang typeface
*Slash (punctuation)
Carlos Montilla

Si ** Carlos Gregorio Montilla Sánchez ** (ipinanganak noon Agosto 21, 1965 sa Caracas) ay isang Venezolanang aktor.

## Pilmograpiya 
* *Topacio* (1984–1985)
* *Atrévete* (1986)
* *Roberta* (1986)
* *Primavera* (1988)
* *Alma Mia* (1988)
* *Rubí rebelde* (1989)
* *Carmen Querida* (1990)
* *La loba herida* (1992–1993)
* *Sirena* (1993–1994)
* *Aunque me cueste la vida* (1998–1999)
* *Mariú* (1999–2000)
* *Carissima* (2000–2001)
* *Trapos íntimos* (2002–2003)
* *El amor las vuelve locas* (2005)
* *Ciudad Bendita* (2006–2007)
* *La vida entera* (2008–2009)
* *Tomasa Tequiero* (2009–2010)
* *El fantasma de Elena* (2010–2011)
* *Mi ex me tiene ganas* (2012)
* *Ponte de pie* (2013)
* *Mala junta* (2013)

## Mga Kawing panlabas 
* 

Kategorya:Mga artista mula sa Venezuela
Bundok Natib

Ang **Bundok Natib** ay isang di-aktibong bulkan at caldera na matatagpuan sa lalawigan ng Bataan sa kanlurang Luzon. Ang bulkan ay sumasakop sa hilagang bahagi ng Tangway ng Bataan. Ang mga bundok at mga nakapalibot dito ay isang protektadong lugar, unang ipinahayag noong 1945, bilang Bataan National Park.

## Mga Aktibidad ng Bulkan
Walang kasaysayan ng pagsabog ang Bundok Natib. Ayon sa pag-aaral noong 1991&nbsp;ng (Panum at Rayem), pinapalagay na huling pumuputok ang bulkan noong panahon ng Holocene hanggang Pleystosin.

Sa kasalukuyan ang aktibidad ng Bundok Natib ay pinag-aaralan sa limang maiinit na lugar ng bulkan. Ang  maiinit na batis sa  Natib caldera ay ang Asin,

## Heolohiya
Karamihan sa mga batong matatagpuan sa  Natib ay  biotite, hornblende, andesite, hinahalintulad din  ang daloy ng dacite at dacitic tuffs sa Bundok Mariveles, sa katimugang bahagi ng Tangway ng Bataan.

Ang Natib ay bahagi ng  kanlurang Sinturong Mabulkan ng Bataan kung saan kabilang ang aktibong  Bundok Pinatubo.

## Tignan Din
*Mga bulkan sa Pilipinas
*Singsing ng Apoy ng Pasipiko

## Mga Sanggunian
## Kawing Panlabas
*Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PHIVOLCS), Natib page 
*Smithsonian Institution's Global Volcanism Program, Natib page

Natib
Natib
Natib
Natib
Kategorya:Bataan
Natib
Prinsipe George ng Cambridge

Si **Prinsipe George ng Cambridge** (George Alexander Louis) (bilang maharlika, di gumagamit ng apeldyido, pero kung kinakailangan ang kanyang gagamitin ay Mountbatten-Windsor.; ay ipinanganak noong Hulyo 22, 2013) ay ang kaisa-isang anak ni Prinsipe William, Duke ng Cambridge, at ni  Catalina, Dukesa ng Cambridge, at kaisa-isang apo ni  Charles, Prinsipe ng Wales. Siya ay pangatlo sa linya ng tagapagmana ng trono ng nasasakupang komonwelt, kasunod ng kanyang dakilang lola si Reyna Elizabeth II, ang kanyang lolo at ama.
Kutchicetus

Ang ***Kutchicetus*** ("balyenang Kutch") ay isang ekstintong henus ng maagang balyena ng pamilyang Remingtonocetidae na namuhay noong maagang eoseno hanggang gitnang eoseno (Lutetian at Ypresian, ) sa ngayong hangganang baybayin ng Pakistan at India India (, mga paleokoordinatong ).  Ito ay malapit na nauugnay sa *Andrewsiphius*  na ginawang kasingkahugan ni .  Sina  ay nagmungkahi ng isang bagong klado na  Andrewsiphiinae para sa 2 species. Ang mga kalaunang may akda  ay tumatanggap pa rin sa pareho bilang hiwalay na henera.
## Mga sanggunian
Kategorya:Remingtonocetidae
Kategorya:Mga fossil na transisyonal
Mamalyang pandagat

(*Megaptera novaeangliae*), a member of order Cetacea]]
 (*Hydrurga leptonyx*), a member of suborder Pinnipedia of order Carnivora]]
Ang mga **mamalayang pandagat** o **marine mammals** ang mga mamalya na nakatira sa dagat o katubigan. Ito ay nahahati sa apat na mga pangkat: ang cetacea(mga balyena, mga dolphin, mga porpoise at narwhal), mga pinniped( (mga seal, mga sea lion at mga walruses), sirenia (mga manatees at mga dugong), at mga fissiped na pangkat ng mga karniborang may hiwalay na digit(osong polar at dalawang species ng otter). Ang parehong mga cetacean at mga sirenian ay buong pantubig.   
## Taksonomiya
 (*Ursus maritimus*), a member of family Ursidae]]
 (*Enhydra lutris*), a member of family Mustelidae]]
Ang mga mamalya ay bumalik sa katubigan sa hindi bababa sa 9 na magkakahiwalay na mga linyang ebolusyonaryo: Cetacea, Sirenia, Desmostylia, Pinnipedia, *Ursus maritimus* (polar bear), Kolponomos (marine bear), Thalassocnus (aquatic sloth), *Enhydra lutris* (sea otter) at*Lontra feline* (marine otter)). Ang tatlo sa mga linyang ito ay mga ekstintong Desmostylia, Kolponomos at Thalassocnus. Sa kasalukuyan, ang mga mamalyang pandagat ay kabilang sa 3 orden:  Cetacea, Sirenia, o  Carnivora.
*Order Cetacea
**Suborder Mysticeti (baleen whales)
***Family Balaenidae (right and bowhead whales) = 2 genera; four species
***Family Neobalaenidae (pygmy right whale) = one species
***Family Balaenopteridae (rorquals) = 2 genera; 8 species
***Family Eschrichtiidae (gray whale) = 1 species
**Suborder Odontoceti (toothed whales)
***Family Physeteridae (sperm whale) = 1 species
***Family Kogiidae (pygmy and dwarf sperm whales = 1 genera; 2 species
***Family Monodontidae (narwhal and beluga) = two genera; two species
***Family Ziphiidae (beaked whales) = 6 genera; 21 species
***Family Delphinidae (oceanic dolphins) = 17 genera; 36 species
***Family Phocoenidae (porpoises) = 2 genera; 6 species
***Family Platanistidae (South Asia river dolphin) = 1 species
***Family Iniidae (boto) 1 species
***Family Lipotidae (Baji) probably extinct
***Family Pontoporiidae (franciscana) = 1 species
*Order Sirenia (sea cows)
***Family Trichechidae (manatees) = 1 genus; 3 species
***Family Dugongidae (dugongs) = 1 species
*Order Carnivora (carnivores):
***Family Mustelidae (otters) *Enhydra lutris* (sea otter) *Lontra feline* (marine otter)
***Family Ursidae (bears) *Ursus maritimus* (polar bear)
**Suborder Pinnipedia (sealions, walruses, seals)
***Family Otariidae (fur seals and sea lions) = 7 genera; 16 species
***Family Odobenidae (walrus) = 1 species
***Family Phocidae (true seals) = 13 genera; 18 species

Kategorya:Mga mamalyang pandagat
Kasalukuyang pangyayari/2013 Hulyo 22

;Sining at kultura
*Isinilang ni Catherine, Dukesa ng Cambridge ang isang anak na lalaki na kinilala bilang Prinsipe George ng Cambridge, na pangatlo sa linya ng tagapagmana ng trono ng Nagkakaisang Kaharian.(BBC) (*The Guardian*) (New Zealand Stuff) (CNN)

;Sakuna at aksidente
*Higit sa 89 katao ang namatay at mahigit sa 500 ang nasugatan sa isang serye ng lindol sa Dingxi, Gansu, Tsina.(CNN) (Reuters)  (NBC News) (BBC)
Chrysochloridae

Ang mga **ginintuang topo** ang mga maliliit na mga insektiborosong mga naglulunggang mamalya na katutubo sa Aprika. Sila ay bumubuo ng pamilyang  **Chrysochloridae** at taksonomikong natatangi mula sa mga tunay na topo na kahawig nila dahil sa Convergent evolution.
## Klasipikasyon
* **ORDER AFROSORICIDA**
** Suborder Tenrecomorpha
*** Family Tenrecidae: tenrecs, 34 species in 10 genera
** **Suborder Chrysochloridea**
*** **Family Chrysochloridae**
**** Subfamily Chrysochlorinae
***** Genus *Carpitalpa*
****** *Carpitalpa arendsi* (Arend's golden mole)
***** Genus *Chlorotalpa*
****** *Chlorotalpa duthieae* (Duthie's golden mole)
****** *Chlorotalpa sclateri* (Sclater's golden mole)
***** Genus *Chrysochloris*
****** Subgenus *Chrysochloris*
******* *Chrysochloris asiatica* (Cape golden mole)
******* *Chrysochloris visagiei* (Visagie's golden mole)
****** Subgenus *Kilimatalpa*
******* *Chrysochloris stuhlmanni* (Stuhlmann's golden mole)
***** Genus *Chrysospalax*
****** *Chrysospalax trevelyani* (Giant golden mole)
****** *Chrysospalax villosus* (Rough-haired golden mole)
***** Genus *Cryptochloris*
****** *Cryptochloris wintoni* (De Winton's golden mole)
****** *Cryptochloris zyli* (Van Zyl's golden mole)
***** Genus *Eremitalpa*
****** *Eremitalpa granti* (Grant's golden mole)
**** Subfamily Amblysominae
***** Genus *Amblysomus*
****** *Amblysomus corriae* (Fynbos golden mole)
****** *Amblysomus hottentotus* (Hottentot golden mole)
****** *Amblysomus marleyi* (Marley's golden mole)
****** *Amblysomus robustus* (Robust golden mole)
****** *Amblysomus septentrionalis* (Highveld golden mole)
***** Genus *Calcochloris*
****** Subgenus *Huetia*
******* *Calcochloris leucorhinus* (Congo golden mole)
****** Subgenus *Calcochloris*
******* *Calcochloris obtusirostris* (Yellow golden mole)
****** Subgenus *incertae sedis*
******* *Calcochloris tytonis* (Somali golden mole)
***** Genus *Neamblysomus*
****** *Neamblysomus julianae* (Juliana's golden mole)
****** *Neamblysomus gunningi* (Gunning's golden mole)

## Mga sanggunian
Kategorya:Afrosoricida
Topo

Ang mga **topo** o **wilik** ang mga maliliit na mamalya na umangkop sa pamumuhay sa ilalim ng lupain. Ang katagang topo ay lalo at pinakaangkop na ginagamit para sa **mga tunay na topo** ng pamilyang Talpidae sa orden na Soricomorpha na matatagpuan sa karamihan ng Hilagang Amerika, Asya, at Europa. Gayunpaman, ang katagang topo ay maaari ring tumukoy sa mga ibang hayop gaya ng mga ginintuang topo na matatagpuan Timog Aprika at mga marsupial mole na matatagpuan sa Australia na buong hindi nauugnay sa mga **tunay na topo** na ito ngunit kahawig ng mga ito dahil sa convergent evolution.

## Klasipikasyon
*]]
]]
]]
Ang pamilyang Talpidae ay naglalaman ng lahat ng mga tunay na topo at ilan sa kanilang mga malalapit na kamag-anak. Ang mga Desman na mga Talpidae ngunit hindi mga topo ay hindi ipinapakita sa ibaba ngunit kabilang sa subpamilyang Talpinae. Ang mga species na ito na tinatawag na mga shrew mole ay kumakatawan sa isang anyo sa pagitan ng mga topo at kanilang mga ninunong shrew.

* Subfamily Scalopinae: New World moles
** Tribe Condylurini Star-nosed mole (North America)
*** Genus *Condylura*: Star-nosed mole (sole species)
** Tribe Scalopini New World moles
*** Genus *Parascalops*: Hairy-tailed mole (northeastern North America)
*** Genus *Scalopus*: Eastern mole (North America)
*** Genus *Scapanulus*: Gansu mole (China)
*** Genus *Scapanus*: Western North American moles (four species)

* Subfamily Talpinae Old World moles, desmans (not shown), and shrew moles
** Tribe Talpini: Old World moles
*** Genus *Euroscaptor*: Six Asian species
*** Genus *Mogera* Nine species from Japan, Korea, and Eastern China
*** Genus *Parascaptor*: White-tailed mole, southern Asia
*** Genus *Scaptochirus*: Short-faced mole, China
*** Genus *Talpa* Nine species, Europe and western Asia
** Tribe Scaptonychini Long-tailed mole
*** Genus *Scaptonyx*: Long-tailed mole (China and Myanmar)
** Tribe Urotrichini: Japanese shrew moles
*** Genus *Dymecodon*: True’s shrew mole
*** Genus *Urotrichus*: Japanese shrew mole
** Tribe Neurotrichini New World shrew moles
*** Genus *Neurotrichus*: Shrew mole (American shrew mole, Pacific northwest USA, southwest British Columbia)
* Subfamily Uropsilinae: Asian shrew-like moles, (Chinese shrew moles)
** Genus *Uropsilus'' Four species in China, Bhutan, and Myanmar

## Mga sanggunian
Kategorya:Talpidae
Sagupaan sa Colombia ng 2013

Dalawang sagupaan ang nangyari sa bansang Colombia sa pagitan ng mga pwersa sa pamahalaan at sa mga guerrillas noong 20 Hulyo 2013. Labingsiyam mga sundalo ang namatay sa kung ano ay ang pinakalubos na araw noong nagsimula ang kapayapaang usapan (*peace talk*) sa Nobyembre 2012. Ang mga atake ay nagsimula isang araw pagkatapos ang Revolutionary Armed Forces of Colombia (FARC) nang dakipin ang mga nagbabakasyon na Amerikanong sundalo.

## Karanasan
Noong pa 1960s, ang pamahalaan ng Colombia ay meron nang pana-panahong sagupaan kontra sa Revolutionary Armed Forces of Colombia (FARC) na rebelde. Tinatantya na mahigit kumulang 600,000 tao ang namatay sa 50-taong labanan, may dagdag na 3.7 milyong tao na isisante. Noong Nobyembre 2012, nagsimula ang kapayapaang negosasyon ang dalawang kampo sa Havana, Cuba. Sa oras noong, mga atake sa Hulyo 20, ang negosasyon ay patuloy pero nang ilang araw ang lumipas FARC's pangunahing pangnegosasyon (*chief negotiator*) sinabi na ang sagupaan ay malapit nang matapos. Merong mga nakaraang mga pagsubok para matapos ang labanan pero lahat ng mga iyon ay nabigo. Ang pamahalaan ng Colombia ay tinantya na ang FARC ay mayroon 8,000 mga sundalong aktibo, bumaba nang 16,000 noong 2001.

## Mga atake
Sa timog ng Colombia, sinabi ng FARC na nahuli nila ang naunang Amerikanong sundalo sa El Retorno noong, 19 Hulyo, pero gustong pumayag na pakawalan kay Senador Piedad Cordoba upang mapakita na meron siyang pangako sa usapang pangkapayapaan. Sinabi ng pamahalaan ng Estados Unidos na ang sundalo ay isang turista at hindi parte sa *military mission*.

Sa bayan ng El Doncello sa timog-kanluran ng Colombia, isang labanan sa pagitan ng hukbo at ang FARC na naging resulta ng 4 na sundalo at 6 miyembro ng FARC ang patay noong 20 Hulyo. Tatlo iba pang sundalo ang nasugatan at ang dalawang rebelde ay nahuli.  Pangkalahatan, 20 July ay ang pinakalubos na araw nang nagsimula ang usapang pangkapayapaan.

## Tugon at Ang Resulta
Nagbiyahe ang Presidente ng Colombia, Juan Manuel Santos sa Arauca ang lugar ng pagtambang. Doon, pinangako niya na gaganti sila sa labanan.

Noong 22 Hulyo, dalawang miyembro ng FARC ay namatay habang sila ay nasa *military operation* sa timog-kanluran ng Cauca. Sa parehong araw, inalok ng FARC para sa mga *arm coca farmers* na nagproprotesta kontra sa coca eradication.

Ipagpapatuloy ang usapang pangkapayapaan sa 28 Hulyo.

## Mga sanggunian
Kategorya:Colombia
Pangyayaring malaking oksihenasyon

Ang **pangyayaring malaking oksihenasyon** o **Great Oxygenation Event** (GOE) na tinatawag ring  Oxygen Catastrophe o Oxygen Crisis o Great Oxidation ang sinanhing biyolohikal na paglitaw ng malayang oksiheno sa atmospero ng mundo. Ang mga ebidensiyang heolohikal, istopiko, at kimikal ay nagmumungkahing ang pagbabagong ito ay nangyari noong mga 2.4 bilyong taong nakakaraan. Ang Cyanobacteria na lumitaw noong mga 200 milyong taon bago ang GOE ay nagsimulang lumikha ng oksiheno sa pamamagitan ng  photosynthesis. Bago ang GOE, ang anumang malayang oksiheno na kanilang nalikha ay kimikal na nabibihag ng mga natunaw na bakal o mga materyang organiko. Ang GOE ang punto nang ang mga  oksihenong sink at naging saturado at hindi na mabihag ang lahat ng ang mga oksihenong nalilikha ng  cyanobacterial photosynthesis. Pagkatapos ng GOE, ang sobrang malayang oksiheno ay nagsimulang magtipon sa atmospero ng mundo. 
## Mga sanggunian
Kategorya:Kasaysayang heolohiko ng daigdig
Kategorya:Proterosoiko
2013 Pagbangga ng Bus sa Italya

Isang bus sakay ang 48 na peregrino mula sa isang bakasyon sa dambana ni Santo Padre Pio ng Pietrelcina, ang bumagsak sa *flyover* sa daan putungong silangan ng Naples, na may taas na 100 talampakan, na ikinamatay ng 39 na tao (ilan sa biktima ay mga bata) at 9 na sugatan.

## Sanggunian
Phocoenidae

Ang mga **marsopa**, **porpoise** o **mereswine** ang mga maliliit na mga cetacean ng pamilyang **Phocoenidae**. Sila ay nauugnay sa mga balyena at mga dolphin. Sila ay natatangi mula sa mga dolphin bagaman ang salitang "porpoise" ay ginamit upang tukuyin ang anumang maliit na dolphin lalo sa mga mangingisda. Ang pinamakikitang pagkakaiba sa pagitan ng dalawang pangkat ay ang mga porpoise ay may mas maliit na mga tuka at patag na tulad na spade na mga ngiping natatangi mula sa mga konikal na ngiping mga dolphin. Ang salitang porpoise ay hinango sa wikang Pranses na *pourpois* na posibleng mula sa Medieval Latin *porcopiscis* (*porcus* baboy + *piscis* isda; cf. classical *porcus marīnus* ("sea hog"). Ang mga porpoise ay nahahati sa mga 6 na species na nakatira lahat sa mga karagatan at halos malapit sa baybayin. Ang mga populasyong tubig-sariwa ng mga walang fin na porpoise ay umiiral rin. Tulad ng lahat ng mga may ngiping mga balyena,ang mga porpoise ay mga predator gamit ang mga ekolokasyon ng mga tunog sa anyong sonar upang matagpuan ang mga prey at upang ikoordina ang iba. Kanilang kinakain ang isda, pusit at mga crustacean.
## Taksonomiya at ebolusyon
Ang mga porpoise kasama ng mga balyena at mga dolphin ay mga inapo ng mga ungguladong mga tumira sa lupaing hayop na unang pumunta sa mga karagatan noong mga 50 milyong taong nakakaraan. Ang ebidensiyang fossil ay nagmumungkahing ang mga porpoise at mga dolphin ay naghiwalay mula sa kanilang huling karaniwang ninuno noong 15 milyong taong nakakaraan.

Suborder Odontoceti mga balyenang may ngipin
*Infraorder Delphinida
**Superfamily Delphinoidea
***Family Phocoenidae - mga porpoise
****Genus †*Haborophocoena*
******H. toyoshimai*
****Genus *Neophocaena*
******N. phocaeniodes* - mga porpoise na walang palikpik
****Genus †*Numataphocoena*
******N. yamashitai*
****Genus *Phocoena*
******P. phocoena* - harbour porpoise
******P. sinus* - vaquita
******P. dioptrica* - spectacled porpoise
******P. spinipinnis* - Burmeister's porpoise
****Genus *Phocoenoides*
******P. dalli* - Dall's porpoise
****Genus †*Septemriocetus*
******S. bosselaersii*

****Genus †*Piscolithax*
******P. aenigmaticus*
******P. longirostris*
******P. boreios*
******P. tedfordi*
Ang kamakailang natuklasang hybrid sa pagitan ng mga lalakeng harbour porpoise at mga babaeng Dall's porpoise ay nagpapakitang ang dalawang species ay aktuwal na kasapi ng parehong henus.
## Mga sanggunian
*
Kategorya:Cetacea
Mohamed Brahmi

Si **Mohamed Brahmi** (15 Mayo 1955 – 25 Hulyo 2013) ay isang politiko sa Tunisya. Si Brahmi ang nagtatag at dating tagapamahala ng ''People's Movement* ng Tunisya, Ngunit, si Brahmi at iba pang miyembro ay tumiwalag noong Hulyo 7 dahil sa kritisismo ng ibang mga lider ng partido

Si Brahmi ay nakilala sa kanyang pagiging sosyalista at makabayang Arabo,

## Kamatayan
Si Brahmi ay pinatay noong 25 Hulyo 2013, ng dalawalang lalaking naka-motorsiklo, sa Tunis sa labas ng kanyang bahay sa Ariana sa harap ng kanyang asawa at mga anak. 

Siya ay nagtamo ng 14 na tama ng baril at namatay din ng araw na iyon sa hospital ng Ariana distrito ng Tunis. Kasunod ng kanyang pagkamatay, daan-daang mga taga suporta, kaanak at mga kapartido sa *People's Movement* ang nagmartsa sa labas ng gusali ng *Interior Ministry* sa Avenue Habib Bourguiba at sinisisi nila ang kasalukuyang nanunungkulang partido ang *Ennahda Party'' sa pagkakapaslang sa kanya.

## Sanggunian
Talaan ng mga munisipalidad ng Lalawigan ng Salerno

Ito ay talaan ng 158 *comune* ng Lalawigan ng Salerno, Campania, sa Italya.

## Sanggunian
*Istituto Nazionale di Statistica
Ces Drilon

Si **Cecilia Victoria Oreña-Drilon** (ipanganak 8 Hulyo 1961), mas kilala bilang **Ces Drilon**, ay isang tagapagbalita sa telebisyon sa Pilipinas. Siya ay nagbabalita sa ABS-CBN simula pa noong 1989.

Kategorya:Mga tagapagbalita mula sa Pilipinas
Kategorya:Ipinanganak noong 1961