open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Capsella bursa-pastoris

Ang ***Capsella bursa-pastoris***, kilala rin bilang **pitaka ng pastol**, **portamoneda ng pastol**, **kalupi ng pastol**, **kartamuneda ng pastol**, **bulsa ng pastol**, o **(maliit na) supot ng pastol** (Ingles: ''shepherd's-purse''), dahil sa hugis tatsulok nitong likbit na parang pitaka, ay isang maliit (hanggang 0.5 m) na taunang uri ng halamang kasapi sa Brassicaceae o pamilya ng mustasa.  Katutubo ito sa Silangang Europa at Asya menor ngunit naging naturalisado at itinuturing na karaniwang damong hindi kailangan sa maraming mga bahagi ng mundo, partikular na sa may malalamig na klima, kabilang na ang Britanya, Hilagang Amerika at Tsina ngunit gayon din sa Mediteraneo at Hilagang Aprika.

Sa Europa, pangunahing ginagamit ang mga panagap nito o mga bahaging tumutubo sa hangin bilang pampigil ng mga panloob at panlabas na mga pagdurugo.  Nakapagpapasigla rin ang mga ito ng bahay-bata.  Sa maraming mga bahagi ng mundo, kinakain ang halamang ito bilang yerbang ensalada.  Sa Tsina, dahil sa katamisan nito, naniniwala ang mga Intsik na mabuti ito para sa pali.  Ginagamit ng mga Intsik ang mga bulaklak nito bilang nakaugaliang gamot laban sa pag-iiti at pagdurugo ng sinapupunan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Brassicaceae
Mira

Ang **mira** ay maaaring tumukoy sa:

*mira, uri ng dagta o resina.
*matamis na siselya o siselya, uri ng halaman.

## Mga sanggunian
Emperador Guangxu

Ang **Emperador Guangxu** (pinapayak na Intsik: 光绪帝; tradisyunal na Intsik: 光緒帝; pinyin: Guāngxùdì; Wade-Giles: Kwang Hsu) (14 Agosto 1871&nbsp;– 14 Nobyembre 1908), pinanganak bilang **Zaitian** (Intsik: 載湉), ay ang ika-sampung emperador ng  Dinastiyang Qing (pinamumunuan ng mga Manchu), at ang ika-siyam na emperador ng Qing na namuno sa Panloob na Tsina.

Kategorya:Kasaysayan ng Tsina
Kategorya:Mga emperador ng Dinastiyang Qing
Okeanos

thumb|right|Istatuwa ni Okeanos.

Sa mitolohiyang Griyego, si **Okeanos**, **Oceano** (bigkas: *Osyano*), o **Oceanus** (bigkas: *Osyanus*) (Griyego: Ώκεανός *Ōkeanós* o Ωγενος *Ōgenos*, "ilog-karagatan; Latin *Oceanus* o *Ogenus*) ay isang Titano. Siya ang ama ng mga katubigan.  Mga magulang niya sina Gaia (o Ge, "lupa") at Urano ("himpapawid").  Mula sa kanyang kapatid na babaeng si Tethys, naging mga anak niya ang mga diyos ng ilog at ng mga Okeanida, ang mga nimpa ng dagat at bukal.  Kalimitang inilalarawan sa mga larawan si Oceano bilang ang ilog na pinagdadaluyan ng lahat ng buhay.   

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mitolohiyang Griyego
Philippe I, Duke ng Orléans

**Philippe de France, Duke of Orléans**, (21 Setyembre 1640 – 9 Hunyo 1701), anak ni Haring Louis XIII at kapatid ng kinabukasang Haring Louis XIV. Bilang anak ng hari ng France, siya ay isang Fils de France at may apilidong France. Siya ang nagtatag ng Kabahayan ng Orléans.

Kategorya:Pransiya
Kategorya:Mga Monarko ng Pransiya
Kategorya:Kabahayang Bourbon-Orleans
Isis

Ang **Isis** ay maaaring tumukoy sa:

*Islamikong Estado ng Iraq at Levant
*Pang-isis
*Isis (diyosa)
*Isis (Marvel Comics)
Pedro ang Dakila ng Rusya

Peter I ng Rusya|thumb

Si **Pedrong Dakila** o **Pyotr Alexeyevich Romanov** () ( – ) ay namuno sa Rusya at nang lumaon ang Imperyong Ruso mula  hanggang sa kanyang kamatayan, na bago ang 1696, magkasamang silang namuno ng kanyang mahina at sakitin na kapatid sa ama na si Ivan V.  Sinimulan ni Pedro ang Dakila ang isang patakaran ng pagiging Maka-Kanluran at isang pagpapalawak na binago ang kaharian ng Tsar sa isang 3-bilyong akre na Imperyong Ruso, isang pangunahing kapangyarihang Europeo.

## Talababa 
Kategorya:Rusya
Orfeo

thumb|Istatuwa ni Orfeo.

Si **Orfeo** o **Orpheus** (Griyego: Ὀρφεύς) ay isang tauhan sa mitolohiyang Griyego. Anak siyang lalaki nina Apollo at Caliope. Siya ang asawa ni Euridice (o Eurydice). Kilala siya sa kanyang kakayanang makapagpaamo ng mababangis na mga hayop sa pamamagitan ng tugtuging nagbubuhat sa kanyang lira.

Habang nakalulan sa *Argo* na kasama si Jason, pinahinahon at hinikayat ni Orfeo ang mga tauhan sa pamamagitan ng kanyang tugtugin.  Nang mamatay ang kanyang asawa dahil sa pagkakakagat ng isang ahas, hinimok niya ang mga diyos ng Hades na pakawalan ito.  Sumang-ayon siya sa kasunduang hindi siya lilingon habang papaalis sila ng Hades.  Ngunit lumingon siyang pabalik at walang-hanggang naglaho na sa kanya si Euridice.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mitolohiyang Griyego
Orion

[thumb|Si Orion at ang kanyang alagang si [Lepus.]]

Sa mitolohiyang Griyego, si **Orion** (Griyego: , Ὠρί*ω*νος, o  ; Latin: *Orion* o *Oarion*) ay isang dambuhala o higanteng mangangaso.  Inilagay siya ni Zeus sa mga bituin bilang konstelasyon ni Orion.

Bilang malaki at makapangyarihang mangangaso, nagsagawa siya ng maraming mga gawain para sa hari ng Chios upang mapagwagian ang kamay ng anak nitong babae.  Hindi tinupad ng hari ng Chios ang kanyang pangakong kasal, bagkus binulag ng hari si Orion.  Muling nabalik ang paningin ni Orion.  Sa kalaunan, nagpunta siya sa Creta upang gumanap na mangangaso ni Artemis.  Pagdaka, pinaslang naman siya ni Artemis.  Pagkaraan ng kanyang kamatayan, ipinadala si Orion sa langit bilang konstelasyon ni Orion, ang pinakamakislap na konstelasyon.  Kinakatawan siya ng konstelasyon bilang isang mangangasong may sinturon, espada, at mga asong pangpangangaso.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mitolohiyang Griyego
Osteopatiya

Sa larangan ng medisina, ang **osteopatiya** (Ingles: *osteopathy*, *osteopathic medicine*, *osteopathic manipulative medicine* o OMM) ay ang panghihilot ng mga pilay at nabali o nalinsad na mga buto ng tao.  Isa itong sistema ng pagsasagawa ng panggagamot na gumagamit ng lahat ng pangkaraniwang tanggap na mga pamamaraan ng diyagnosis at pagbibigay-lunas sa karamdaman.  Kabilang sa mga metodong ginagamit ang pagbibigay at pagpapainom ng mga gamot, siruhiya, rayo ekis, at manipulasyon o paghilot (pagmasahe).  Noong 1874, ibinunsod ni Dr. Andrew Taylor Still ang larangan ng osteopatiya.

## Mga manggagamot
Tumatanggap ang mga manggagamot ng edukasyon, pagsasanay, at lisensiya katulad ng kung paano nabibigyan ang mga manggagamot ng medisina.  Tumatanggap ang mga ito ng pamagat na Duktor ng Osteopatiya o D.O. pagkaraang makapag-aral sa isang kinikilalang mga dalubhasaan ng **osteopatikong panggagamot**.  Pagkaraang magtapos, kinakailangan ng mga bagong manggagamot na ito na sumailalim sa pagiging interno sa loob ng isang taon, na masusundan ng pagiging residente, at ng programang pangkapatiran sa espesyal na mga pag-aaral.  May paniniwala ang mga duktor ng osteopatiya na nangangailangan ang mabuting kalusugan ng tamang pagpapanatili ng ugnayang mekanikal ng sari-saring mga bahagi ng katawan.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Panggagamot
Kategorya:Terapiyang pisikal
Siling Thai

Ang '''Siling bird's eye ''(Bird's eye chili)* ** o **siling Thai*' (, , , , literal na kahulugan: Siling dumi ng daga; ; ) ay isang uring kultibar ng siling mula sa espesyang *Capsicum annuum*, na karaniwang matatagpuan sa Timog-silangang Asya. Ito ay kadalasang napagkakamalang siling labuyo *(Capsicum frutescens)* dahil sa pagkakahawig nito, subalit ang totoo ang dalawang ito ay magkaibang uri. Ang siling ''bird's eye* ay matatagpuan din sa India, sa Meghalaya at Kerela; ito ay ginagamit sa tradisyunal na lutuing Kerala (sa Malayalam tinatawag itong *kanthari mulagu* ). Tinatawag naman itong *jal·ik meseki* ng mga Garo sa Meghalaya (*jal·ik* = sili; *meseki* = dumi ng daga). Matatagpuan din ang siling ito sa mga rural na bahagi ng Sri Lanka (kilala sa tawag na කොච්චි (*kochchi*) sa wikang Sinhalese), na kung saan ginagamit itong panghalili sa mga siling berde. Isa rin itong pangunahing sangkap sa *kochchi sambal*, isang ensaladang gawa sa kinayod na niyog, dinurog na siling *bird's eye'' at tinimplahan ng asin at katas ng dayap. Malawak ang gamit ng siling ito sa mga lutuing Thai, Lao, Khmer at Vietnamese.

## Mga sanggunian
Kategorya:Sili
Louis Philippe II, Duke ng Orleans

'''*Louis Philippe* Joseph d'Orléans** (13 Abril 1747- 6 Nobyembre 1793), kilala rin bilang **Philippe Égalité''', ay Duke ng Orleans, mas nakababatang sanga ng Kabahayan ng Bourbon, ang namumunong dinastiya ng Pransiya. Sinoportahan niya ang Rebolusyong Pranses at tinulungan ang Jacobins maging makapangyarihan sa Pransiya. Bumoto rin siya sa pagpatay kay Louis XIV noong Enero 1793 pero mismo siya'y napugutan gamit ang guillotine. Siya ang ama ng kinabukasang Haring Louis Philippe I ng Pransiya.

## Mga Anak 
# Louis-Philippe d'Orléans (6 Oktubre 1773 – 26 Agosto 1850) naging Hari ng Pranses (1830-1848);
# Louis *Antoine* Philippe d'Orléans (3 Hulyo 1775 &ndash; 18 Mayo 1807), na namatay sa kulungan sa Salthill, Inglatera;
# Louise Marie *Adélaïde* Eugénie d'Orléans;
# Françoise d'Orléans ''Mademoiselle d'Orléans* (kakambal ni Adélaïde) (1777-1782);
# Louis *Charles'' d'Orléans (Okyubre 17 1779 &ndash; 30 Mayo 1808), na namatay sa kulungan sa Malta.

Kategorya:Pransiya
Kategorya:Kabahayang Bourbon-Orleans
Ganymede (buwan)

Ang **Ganymede**, na tinatawag ding **Ganimedes**, ay isang buwan ng Hupiter. Ito ang pinakamalaking buwan sa Sistemang Pang-araw. Natuklasan ito ni Galileo Galilei. Ibinatay ang pangalan ng buwang ito mula kay Ganymede, isang bayani at prinsipe ayon sa mitolohiyang Griyego.

Ang Ganymede ay nasa *orbital resonance* ng 1:2:4 kay Io at Europa, ang kahulugan nito ay pag ang Ganymede ay umikot, iikot ang Europa ng dalawang beses at iikot ang Io ng apat na beses. Ang Ganymede ay ang pinakamalaking likas na satelayt ng Sistemang Solar na may *radius* na 2634 kilometro. Sa laki ng Ganymede, kinikilala ito ay isa sa dalawang likas na satelayt na mas malaki sa isang planeta, ang Merkuryo, at ang likas na satelayt, ang Titan.

## Mga sanggunian
Kategorya:Hupiter (planeta)
Kategorya:Likas na satelayt
Itō Hirobumi

Si Prinsipe , tinatawag ding **Hirofumi/Hakubun** at **Shunsuke** sa kanyang kabataan) ay isang Hapon na mambabatas, Residente-Heneral ng Korea, apat na beses na Punong Ministro ng Hapon (ang una, ikalima, ikapito at ikasampu) at genrō.

## Mga panlabas na kawing 
* [Itō Hirobumi](https://dbpedia.org/page/It%C5%8D_Hirobumi#:~:text=It%C5%8D%20Hirobumi%20(%E4%BC%8A%E8%97%A4%20%E5%8D%9A%E6%96%87%2C%2016,first%20Prime%20Minister%20of%20Japan.)-Sa wikang ingles

Kategorya:Mga Hapones
Kategorya:Mga Punong Ministro ng Hapon
Punong Ministro ng Hapon

Ang  ang pinuno ng pamahalaan ng Hapon. Siya ay hinihirang ng Emperador ng Hapon pagkatapos hirangin ng Pambansang Diet mula sa mga kasapi nito at dapat magtamasa ng kompiyansa ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Hapon upang manatili sa opisina. Siya ang pinuno ang Gabinete ng Hapon at humihirang o nagpapaalis ng mga ministro ng estado. Ang literal na salin ng pangalang Hapones ng opisinang ito ay  **Ministro para sa Komprehensibong Administrasyon ng Gabinete** o **Ministrong nangangasiwa sa Gabinete**. Ang opisinang ito ay nilikha noong 1885, apat na taon bago ang pasasabatas ng Saligang batas na Meiji. Ito ay nagkaanyo ng kasauluyang anyo nito sa pagkuha ng kasalukyang Saligang Batas ng Hapon noong 1947. Ang kasalukuyang Punong Ministro ng Hapon ay si Fumio Kishida na umupo sa pwesto noong Oktubre 04, 2021.

Kaurian:Hapon
Kaurian:Pamahalaan ng Hapon
*
Japan
Dominikong-robin

Ang **dominikong-robin** o **shama** (Ingles: *magpie-robin*, *shama*) ay isang hindi gaanong kalakihang mga ibong kumakain ng mga kulisap (minsang kumakain din ng mga ratiles o iba pang mga prutas) na nasa saring *Copsychus* at *Trichixos*.  Dati silang kasama sa pamilya ng mga ibong pipit-tulog (*Turdidae*), subalit mas kalimitang itinuturing sa ngayon bilang bahagi ng Manghuhuli ng langaw ng Matandang Mundo, o mga Muscicapidae.  Naninirahan ang uring ito sa mga kagubatan sa Aprika at Asya.

## Mga uri 
* *Copsychus albospecularis*, Dominikong robin ng Madagaskar 
* *Copsychus saularis*, Oryental na dominikong robin 
* *Copsychus malabaricus*, *White-rumped Shama* 
* *Copsychus sechellarum*, Dominikong robin ng Seychelles 
* *Copsychus luzoniensis*, Shamang may maputing kilay 
* *Copsychus niger*, *White-vented Shama*
* *Copsychus cebuensis*, *Shamang itim 
* *Trichixos pyrropyga*, *Rufous-tailed Shama'' 

## Tingnan din 
* Dominiko
* Robin (ibon)

## Mga sanggunian 
*
Pipit-tulog

Ang mga **pipit-tulog** (Ingles: *thrush*), pamilyang **Turdidae**, ay isang pangkat ng mga ibong pangunahing umiiral ngunit hindi lamang sa Lumang Mundo.

## Tingnan din 
* Pipit
* Turdus merula

Kategorya:Turdidae
Nara (kahoy)

Ang **nara** (Ingles: *mahogany*) ay isang uri ng punungkahoy o kahoy na mamula-mula ang kayumangging kulay na parang kastanyo.  Tinatawag din itong **tangili**, **kanba**, at **asana**.

## Tingnan din 
* Narra (puno)

## Mga sanggunian 
Kaurian:Punungkahoy
Dominiko

Ang **dominiko** (Ingles: *magpie*) ay isang pangkat ng mga ibong may mahahabang mga buntot na matatagpuan sa buong mundo.  Karaniwan sa ganitong ibon ang may makintab na itim na kulay, na may bughaw o lunting metalikong kinang.  Halos kasinlaki sila ng mga uwak.  Gumagawa ang dominiko ng malaking pugad sa mga palumpong o itaas ng mga punungkahoy.  Kinakain ng dominiko ang halos lahat ng mga bagay, ngunit natatanging ibig ng ibong ito ang mga itlog ng ibang mga ibon at mga inakay.  Maingay ang dominiko na may malakas at mabalasik na huni o panawag.  Maaari rin silang maging maamo upang maging alagang ibon.

## Mga sanggunian
Kaurian:Corvidae
Magpie

Ang ***magpie***, bigkas: /mag-pay/, ay isang salitang Ingles na maaaring tumukoy sa:

*Ibong dominiko
*Ibong dominikong-robin
*Magpie (komiks)
Robin

Ang **robin** ay maaaring tumukoy sa:

*Mga ibong dominiko.
*Mga ibong robin.
*Mga ibong dominikong robin.
*Robin (Teen Titans) 
*Robin (komiks), o Robin (*The Boy Wonder*) 
*Robin Padilla 
*Robin Tolentino 
*Lee Robin Salazar 
*Robin Da Roza 
*Robin da Rozza
Avezzano

Ang **Avezzano** (Italian pronunciation: [avetˈtsaːno] o [avedˈdzaːno] ;  [avedˈdzɑːnə]) ay isang lungsod at *komuna* na may populasyon na halos 42,500 na mga naninirahan, matatagpuan sa rehiyon ng Abruzzo, lalawigan ng L'Aquila, Italya. Ito ang pangalawang pinakamataong munisipalidad sa lalawigan at ang pang-anim sa rehiyon. Ang Avezzano ay naitala bilang may umiiral nang sentro ng lunsod noong ikasiyam na siglo. Ang lungsod ay nawasak ng lindol noong 1915. Ito ay itinayong muli matapos ang pambobomba ng mga Alyado noong 1944. Ang lungsod ay pinalamutian ng pilak na medalya para sa karapatang sibil, isang gantimpala na iginawad ng Italyanong Republika.

Ito ang pangunahing sentro ng komersiyo, pang-industriya at pang-agrikultura ng lugar ng Marsica, na may mahalagang industriya ng high-tech at isang malaking bukid ng satellite ng Telespazio.

## Ekonomiya 
### Serbisyo 
Ang Avezzano exhibition center na pinasinayaan noong 2013 malapit sa industriyal na nukleo ay nakakalat sa isang panloob na lugar na 3,000 metro kuwadrado at isang panlabas na lugar na humigit-kumulang 5,000. Nagtatanghal ito ng mga trade fair na may pambansang kahalagahan para sa mga sining, teknolohiya, at elektronika.thumb|Kastilyo ng Orsini-Colonna

## Tingnan din 
* Katedral ng San Bartolomeo
* Lawa Fucine
* Marsica
* Kastilyong Orsini-Colonna
* Katoliko Romanong Diyosesis ng Avezzano

## Mga sanggunian 
## Bibliograpiya 
* Febonio, Muzio (1678). Historiae Marsorum (in Latin). Monaco di Baviera: Biblioteca Pubblica Bavarese.
* Palmieri, Eliseo (2006). Avezzano, un secolo di immagini (in Italian). Pescara: Paolo de Siena editore.

## Mga panlabas na link 
* Website ng institusyon na Comune di Avezzano 
* Weather forecast Ministero della difesa - Aeronautica 

Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Abruzzo
Kategorya:Pages with unreviewed translations
Nara (paglilinaw)

Ang **nara** ay maaaring tumukoy sa:

*Panahon ng Nara sa bansang Hapon.
*Nara (kahoy), o punong nara.
*Narra (puno)
*Lungsod ng Nara ay isang lungsod sa Prepektura ng Nara, Hapon.
*Prepektura ng Nara ay isang prepektura sa bansang Hapon.

## Tingnan din
*Narra (paglilinaw)
Francisco Carreón

Si **Francisco Marcos Carreón** (Oktubre 5, 1868-1939/41) ay isang Pilipinong opisyal noong kapanahunan ng Himagsikang Pilipino laban sa Espanya at noong Digmaang Pilipino-Amerikano. Bilang Pangalawang Pangulo sa Republika ng Katagalugan ni Macario Sakay, ipinagatuloy niya ang digmaan laban sa Estados Unidos hanggang sa paglaho ng republika noong 1906. Nahuli siya noong ika-14&nbsp;ng Hulyo 1906 at nakulong sa lumang Kulungan ng Bilibid; pinatawad ang kanyang mga kasalanan noong 1930 at siya'y napalaya.

## Talambuhay
Si Carreón ay ipinanganak noong ika-5&nbsp;ng Oktubre 1868 kay Espiridion Carreón at Jacinta Marcos sa bayan ng Cotabato sa pulo ng Mindanao. Nag-aral siya sa Trozo, Manila, matapos lumipat doon noong kanyang kabataan. Nang siya'y lumaki, nagtrabaho siya bilang isang panday tapos bilang isang *machacante* sa Tondo, kung saan nakatatanggap siya ng isang peseta bawat linggo sa parehong trabaho. Matapos manilbihan sa isang negosyong pagmamay-ari ng kanyang tiyuhin sa Intramuros, sumali siya sa *Cuerpo de Caribiñero* ng pamahalaang Kastila noong 1886. Ikinasal siya kay Bibiana Bastida, at nagkaron sila ng isang anak na namatay.

### Himagsikang Pilipino
Noong 1892, si Carreón ay sumanib sa Katipunan matapos sumali ang kanyang kamag-anak na si Emilio Jacinto. Nagsimula ang kanyang paninilbihan sa kalipunan bilang pinuno ng *Balangay Silanganan* ngunit lumipat din siya sa ibang sangay ng nito, ang *Balangay Dapitan*. Habang siya ay gumaganap bilang kosehal ng Katipunan, nanilbihan din siyang guwardya sibil amatapos lumipat mula sa *Cuerpo de Caribiñero*. Kumampi si Carreón kay Andres Bonifacio nang maakusahan si Bonifacio ng pagtataksil at nagbigay pa siya ng panayam para ipagtanggol ito. Subalit, nanatiling matatag ang hatol at si Bonifacio ay ibinitay. Lumiit ang kanyang naging papel sa kalipunan matapos ng pangyayaring ito hanggang sa magsimula and Digmaang Pilipino-Amerikano.

Matapos sumuko so Emilio Aguinaldo sa Estados Unidos, si Carreón, kasama sina Macario Sacay at Lope K. Santos, at ang iba pang dating miyembro ng Katipunan, ay ginawa ang Partidong Nacionalista (di tulad ng kasalukuyang Partido Nacionalista), at itinatag ang Republika ng Katagalugan. Bilang Pangalawang Pangulo at Pinunong Kawani, nakipaglaban si Carreón sa Estados Unidos kasama ng iba pang kasapi sa republika. Noong ika-14&nbsp;ng Huly 1906, habang itinatatag ang Pambansang Asembliya ng Pilipinas, ang mga kasapi sa republika, kasama si Carreón, ay pumasok sa Maynila ngunit hindi sila dinakip ng mga namamahalang Amerikano. Sa parehong araw, pumunta sila sa isang pista sa Cavite, ngunit sila ay nadakip doon. Isa pala itong patibong para mahuli ang grupo. Kinasuhan sila bilang mga bandido at nakulong sila sa lumang Kulungan ng Bilibid. Noong ika-6&nbsp;ng Agosto, nahatulan siya ng pagkakakulong ng habang-buhay. Masuwerte siya dahil si Sacay naman ay ibinitay noong ika-13&nbsp;ng Setyembre. Pinalaya siya noong taong 1930 matapos patawarin ang kanyang mga sala.

## Mga sanggunian
Kategorya:Digmaang Pilipino-Amerikano
Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas
Kategorya:Mga Kristiyano
Kategorya:Mga Pilipino
Kategorya:Ipinanganak noong 1868
Guwardiyang Suwisa

Mga Guwardiyang Suwisa na naka-uniporme|thumb|right
Ang **Guwardiyang Suwisa** ay ang ngalan na ibinigay sa mga sundalong Suwisa na naglilingkod bilang mga tanod (bodyguard), mga tanod na pang pagdiriwang, at mga tanod sa palasyo sa banyagang mga lugar na Europeo simula pa noong ika-15 na siglo. Sa madalas na gamit, ito ay tumutukoy sa Guwardiyang Suwisa ng Papa sa Lungsod ng Batikano.

## Mga sanggunian
*Richard, Christian-Roland Marcel.  *La Guardia Svizzera Pontificia nel corso dei secoli*. Leonardo International, 2005.
*Royal, Robert. ''The Pope's Army: 500 Years of the Papal Swiss Guard*. Crossroads Publishing Co, 2006.
*
*
*Bodin, J.: *Les Suisses au Service de la France*; Editions Albion Michael, 1988. ISBN 2-226-03334-3.
*Bertin, P.: *Le Fantassin de France''; Service Historique de L'Armee de Terrre, 1988.
*Serrano, Antonio. *Die Schweizergarde der Päpste*. Verlagsanstalt >>Bayerland<<, 1992.
*National Geographic: Inside the Vatican, 2001.

Kategorya:Lungsod ng Vaticano
Tangway ng Sinai

Ang** Tangway ng Sinai** o **Sinai** ( '**;  **' ; Hebreo: סיני‎ *Sinai*) ay isang hugis tatsulok na tangway sa Ehipto. Ito ay matatagpuan sa gitna ng Dagat Mediteraneo sa hilaga at Dagat na Pula sa timog na bumubou ng isang tulay ng lupa sa gitna ng Aprika at Timog-kanlurang Asya. Ang lugar na ito ay mahigit-kumulang na 60,000 km². Tinatawag ito ng mga Ehipsiyo bilang "Ang lupain ng Fayrouz", na katulad ng pagtawag ng sinaunang mga Ehipsiyo sa Sinai bilang *Dumafkat* na nangangahulugang "Lupain ng Fayrouz" sa Wika ng Sinaunang Ehipto.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Heograpiya ng Ehipto
Kategorya:Mga tangway
Apollo 5

Ang **Apollo 5** ay ang kauna-unahang walang taong lipad ng Apollo Lunar Module na nagdala ng mga astromota sa lupain ng Buwan. Ito ay lumipad noong 22 Enero 1968.

Kategorya:Sasakyang pangkalawakan
Sumatra

Ang **Sumatra** (binabaybay ding **Sumatera**) ay isang pulo sa kanlurang Indonesia, pinakakanluran sa Mga Pulo ng Sunda. Ito ang pinakamalaking pulo sa Indonesia (kabahagi ang dalawang mas malalaking pulo, ang Borneo at Bagong Guinea, ng Indonesia at ibang mga bansa), at ang ikaanim na pinakamalaking pulo sa buong mundo (tinatayang 470,000&nbsp;km²).

Kategorya:Mga pulo ng Indonesia
James Naismith

Si **James Naismith** (6 Nobyembre 1861&nbsp;– 28 Nobyembre 1939) ay isang taga-Canada at naturalisadong Amerikanong tagasanay sa palakasan at inobador. Siya ang lumikha ng larong basketbol noong 1891.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Basketbol
Asana (paglilinaw)

Ang **asana** ay maaaring tumukoy sa:

*Ibang tawag para sa kahoy na nara.
*Ibang tawag para sa punong narra.
Şalom

Ang **Şalom** (Ebreo: שָׁלוֹם, *kapayapaan*) ay isang Judio lingguhang pahayagan inilathala sa Turkiya. Ito ay itinatag sa Oktubre 29 1947 sa pamamagitan ng Turko-Dyuis mamamahayag Avram Leyon. Ito ay nakalimbag sa Atiye Sokak, Polar Apt. No 12/6, 30204 Teşvikiye, Istanbul, Turkiya. Bukod sa isa Ladino pahina, ito ay inilathala sa Turko. Yakup Barokas ay ang editor. Sirkulasyon nito ay tungkol sa 5,000. Ang dyaryong Şalom ay ang nag-iisang dyaryo sa mundo na gumagamit ng wikang Ladino (Hudyo-Espanyol). Ito ay inilimbag para sa mga Hudyo sa Turkiya, mayroon rin mga ilang bahagi na nailimbag sa wikang Turko.

## Kawing Panlabas 
* Şalom (Turko)
** Şalom (Ladino) 

Kategorya:Mga kompanya ng pamamahayag
Johan Strauss II

thumb|right|Si Johan Strauss II.

Si **Johann Strauss II** (25 Oktubre 1825&nbsp;– 3 Hunyo 1899; ; kilala rin bilang **Johann Baptist Strauss**, **Johann Strauss, Jr.**, o **Johann Strauss na Nakababata**) ay isang Austriyanong kompositor ng "magagaang" na tugtugin, partikular na ng mga musikang pangsayaw at mga opereta.  Lumikha siya ng mahigit sa 500 mga komposisyong balse, polka, kuwadrilya, at iba pang mga uri ng tugtuging pangsayaw, pati na ilang mga opereta at baley.  Sa kanyang buhay, nakilala siya bilang "Ang Hari ng Balse", at siyang malakihang naging dahilan ng pagsikat ng balse sa Vienna noong ika-19 daang taon.

Anak na lalaki si Strauss ni Johann Strauss I, isa pang kompositor ng pangsayaw na tugtugin.  Hindi ninais ng kanyang amang maging isang kompositor si Strauss II, bagkus nais sana ng ama niyang maging isa isang bangkero.  Hindi sinunod ni Strauss II ang ibig ng kanyang ama sa pamamagitan ng pag-aaral ng musika sa ilalim ng kompositor na si Joseph Drechsler, at ang pag-aaral sa pagtugtog ng biyolin sa ilalim ni Anton Kollmann ng  Opera ng Korte ng Vienna.  May dalawang mas nakababatang mga kapatid na lalaki si Strauss II, sina Josef at Eduard Strauss, na naging mga kompositor din ng musikang magaang, bagaman hindi sila naging kasingtanyag ng kanilang mas nakatatandang kapatid na lalaki.

Ilan sa pinakabantog na mga akda ni Strauss II ang mga balseng *The Blue Danube*, *Kaiser-Walzer*, *Tales from the Vienna Woods*, ang *Tritsch-Tratsch-Polka*, at ang *Pizzicato Polka*.  Kasama sa kanyang pinakakilalang mga opereta ang *Die Fledermaus* at *Der Zigeunerbaron*.

Kategorya:Mga kompositor
Kategorya:Mga Austriaco
Bagyong Ondoy

Nabuo ang **Bagyong Ketsana** (Pagtatalagang pandaigdig: ***0926***, pagtatalaga ng JTWC: ***17W***, panglan ng PAGASA: **Ondoy**), noong 23 Setyembre 2009, mga 860&nbsp;km (535&nbsp;mi) sa hilagang-kanluran ng Palau. Noong 26 Setyembre 2009, ang bagyong si Ondoy ay nagdulot ng malakas na pagbuhos ng ulan sa kalakhang Maynila at mga karatig na lalawigan. Ito ay nag-iwan ng malaking pinsala sa Pilipinas na nagdulot ng pagkalubog nang syam na oras dahil sa matinding pag-ulan. Nagdulot ang bagyo ng pagbaha sa ibat-ibang lugar at maraming Pilipino ang nadamay at nawalan ng tahanan. Nagbunga ito ng pagkasawi ng 288 katao. Pagkatapos manalasa sa Pilipinas, dumaan ito sa sari-saring bansa gaya ng Byetnam, Cambodia, at Laos at nagdala ito ng malaking pinsala sa mga bansa na iyon. Ito ay naunang nalagay sa lupa sa Dipaculao, Aurora.

## Kasaysayan
thumb|left|Ang dinaanan ng Bagyong Ondoy (Ketsana) noong Setyembre 2009)

Ika-Setyembre 23, 2009 nang ang JMA ay may namataang sama ng panahon sa Dagat Pilipinas bilang isang Low Pressure Area (LPA) na nabuo sa layong 
860&nbsp;km (530&nbsp;mi) sa hilagang kanlurang ng Palau. Ang JTWC ay nag-ulat kalaunan na magiging tropikal depresyon ang nasabing LPA na bibigyan ng ngalang *Ketsana*. Nang sumunod na araw, ang JTWC mula sa *Tropical Cyclone Formation Alert*, ay naging tropikal na bagyo na bibigyang-ngalan ng PAG-ASA na #OndoyPH.

## Banta
[200px|thumb|left|Ang [Kalakhang Maynila ay nakaranas ng pinakamataas na pagbuhos ng ulan sa kasaysayan na naging sanhi ng mapaminsalang baha.]]

Naghanda ang buong Luzon dahil sa bagyong Ondoy. Nang ika-Setyembre 24, ang PAGASA ay nagbabala sa sakaling dadaanan ng bagyo sa mga lalawigan ng: Aurora, hilagang Quezon, Camarines Norte, Camarines Sur, at Catanduanes na itaas sa Signal #1. na may lakas na hangin na of 30–60&nbsp;km/h (19–37&nbsp;mph). Nang mag-landfall sa lalawigan ng Aurora ay itinaas sa Signal #2 ang kabuuang Timog Katagalugan partikular na ang Kalakhang Maynila.

## Dulot
### Pilipinas
|}
|}

## Pinsala
Ika Setyembre 26, 2009&nbsp;nang umaga nang salantain ng bagyong *Ketsana* ang Aurora, Rizal, Quezon, at partikular na ang Marikina sa Kalakhang Maynila. Nakaranas ng matinding pagbaha ang San Mateo, Rizal dahil sa walang tigil na pagbuhos ng ulan na siyang nagpaapaw sa Ilog Marikina. Makaraan ang ilang oras, isang mag-anak ang tinangay ng rumaragasang ilog sa Marikina. Ang lungsod ng Marikina sa Metro Manila ang lubhang nadamay ng baha, maging ang lalawigan ng Rizal sa Calabarzon.

## Typhoon Storm Warning Signal
|}
|}

### Pagretiro
Ayon sa PAGASA ang pangalang #Ondoy ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawaking pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay *Odette* na nagamit sa taon 2013.

## Tingnan din
* Bagyong Sendong

## Mga pananda
## Mga sanggunian
Kategorya:Kasaysayan ng Kalakhang Maynila
Kategorya:Bagyo sa Pasipiko
Kategorya:2009 sa Pilipinas
Kategorya:Bagyo sa Pilipinas
Kategorya:Mga kalamidad noong 2009
Kategorya:Mga kalamidad sa Pilipinas ng 2009
Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2009
Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas
Jean Sibelius

thumb|right|Si Jean Sibelius.

Si **Jean Sibelius** (8 Disyembre 1865&nbsp;– 20 Setyembre 1957) ay isang Pinlandes na kompositor. Isa siya sa pinakabantog na tao mula sa Pinlandiya at isa sa pinakamagiting na mga kompositor ng mga simponiya sa lahat ng kapanahunan. Ipinanganak siya sa isang panahon kung kailan maraming kapangyarihan ang Rusya sa Pinlandiya, kung kailan matindi ang pagsusumikap ng mga Pinlandes na mapanatili ang pag-iral ng kanilang kultura at kasarinlan. Maririnig ang pagkamakabansang ito mula sa karamihan ng kanyang mga tugtugin, natatangi na ang musikang pangkoro. Pagkaraan ng 1928, kaunti na lamang ang kanyang mga naging komposisyon. Namuhay siyang nakaretiro mula sa larangan ng tugtugin sa kanyang tahanan sa kanayunang Pinlandes.

Kategorya:Mga Finlandes
Kategorya:Mga kompositor
Mandragora (paglilinaw)

Ang **mandragora**, *mandrake* sa Ingles (binibigkas na /man-dreyk/), ay maaaring tumukoy sa:

*Mga mandragora sa Mediteraneo at silangang Asya:
:*Mga uri:
::**Mandragora autumnalis*
::**Mandragora officinarum*
::**Mandragora turcomanica*
::**Mandragora caulescens*

*Ang mansanas ng Mayo o podopil, ang mandragora ng Hilagang Amerika.
Podopil

Ang **podopil**, ***Podophyllum peltatum***, o **mansanas ng Mayo** (Ingles: *mayapple*, Katalan: *podofil*)  ay isang halamang mayerba at sangtaunan o perenyal na nasa pamilyang Berberidaceae.  Katutubo ito sa silanganing bahagi ng Hilagang Amerika.  Tinatawag din itong **mandragora**.

## Paglalarawan
Nagbubunga ng isang puting bulaklak ang podopil.  Mayroon itong dalawang malalaking mga dahon, nakalalasong mga ugat, at nakakaing dilaw na bunga o prutas.

## Mga sanggunian
Kategorya:Berberidaceae
M. domestica

Ang ***M. domestica*** ay maaaring tumukoy sa:

**Malus domestica*, ang prutas na mansanas.
**Musca domestica*, ang kulisap na langaw.
Marlin

Ang **marlin** o ***stiophoridae*** ay ang anumang maiilap na mga isdang matatagpuan sa maligamgam na katubigan ng mga karagatan sa buong mundo.  Mayroon itong bilugan dugtong o tulis sa pang-itaas na panga na parang espada.  Ang bughaw na marlin ang pinakamalaking uri nito matatagpuan sa Karagatang Atlantiko, na umaabot sa timbang na 1,000 mga libra.  Mayroong kulay na madilim na bughaw ang likod ng marling bughaw, may mapusyaw na bughaw na mga tagiliran, at mayroon ding bandang labintatlong mga lilang guhit sa bawat gilid.

Kamag-anakan ang marlin ng mga malasugi.

## Mga sanggunian
Kaurian:Perciformes
Mastodon

Ang **mastodon** (Griyego: *μαστός* "suso" at *οδούς*, "ngipin") ay isang uri ng mamalyang kahawig ng isang elepante, ngunit mayroon itong usli sa mga ngipin na kahawig ng isang utong, na may kaugnayan sa pinagmulan ng pangalan nito, sapagkat nangangahulugan ang *mastodon* ng "mga ngiping suso (ng babae)".  Ito ang ninuno ang pangkasalukuyang elepante.  Mayroon ang mastodon ng mahahaba at buhaghag na mga balahibo sa katawan.  Mayroon din itong bulaylay o mahabang ngusong katulad ng sa elepante.  Isa pang pagkakatulad nito sa elepante ang pagkakaroon ng mahahaba at nakabaluktot na mga pangil.  Natagpuan sa maraming mga bahagi ng buong mundo ang mga labi ng mastodon, katulad ng kalansay, mga buto, mga ngipin, mga pangil, at pati na mga buhok o mga balahibo.

## Mga sanggunian
Kategorya:Elepante
Kategorya:Proboscidea
Butong mastoid

Ang **bahaging mastoid ng butong temporal** ang bumubuo sa bahaging posteryor ng butong temporal (butong nasa o malapit sa sintido ng ulo)  Ang **butong mastoid**, tinatawag ding **mastoid** lamang, ay isa sa mga butong kabahagi ng butong temporal o 
ang buto ng bungo na nasa may likuran ng taynga at malapit sa may batok; o ang butong nakalagay sa gilid ng bungo na nasa likod ng taynga.  Tumutuloy ang butong mastoid pababa upang mabuo ang prosesong mastoid.  Maaaring maramdaman ang butong mastoid bilang ang matigas na lugar na kaagad na nasa likuran lamang at nasa ibaba ng taynga.

## Mga sanggunian 
Kaurian:Anatomiya ng tao
Memnon

thumb|right|300px|Si Memnon.

Sa mitolohiyang Griyego, si **Memnon** (Griyego: Mέμνων) ay isang haring Etiyopiyano at anak na lalaki ni Haring Tithonus (o Titon) ng Etiyopiya at Eos (kilala rin bilang Aurora), ang diyosa ng madaling-araw o bukang-liwayway.  Isa siyang bayani sa Digmaan ng Troya.  Pinamunuan niya ang isang malaking hukbong pangkatihan upang tulungan si Haring Priam ng Troya.  Pinaslang niya si Antilochus, ang lalaking anak ng pinuno ng mga Griyegong si Nestor.  Sa bandang huli, napatay ni Achilles si Memnon, bilang paghihiganti ni Achilles dahil sa pagkamatay ni Nestor.  Bilang isang mandirigma, itinuturing na magkatumbas sa kasanayan sina Memnon at Achilles.  Maihahambing ang kamatayan ni Memnon sa kamatayan ni Hector, na isa ring mandirigmang tagapagtanggol ng Troya na napatay din ni Achilles, dahil naman sa paghihiganti ni Achilles dahil sa pagkapaslang ni Hector kay Patroclus, isang kasamahang mandirigma ni Achilles.  Pagkaraan ng kamatayan ni Memnon, naawa si Zeus dahil sa pagtangis Eos, kaya't binigyan ni Zeus si Eos ng buhay na walang-hanggan.

Kaugnay ang kamatayan ni Memnon ng nawawalang epikong *Aithiopis* (o *Aethiopis*), na isinulat pagkaraan ng *Ang Iliada* noong bandang ika-7 daang taon BK.  Itinala ni  Quintus ng Smyrna ang kamatayan ni Memnon sa *Posthomerica*.  Inilarawan din ang kamatayan ni Memnon sa *Imagines* ni Philostratus.

May isang estatuwang itinalaga para kay Memnon sa Ehipto, na sinasabing nagpapakawala ng isang matugtuging tunog tuwing pagsikat ng araw.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mitolohiyang Griyego
Kategorya:Mga Etiope
Adam Malik

Si **Adam Malik** (22 Hulyo 1917 – 5 Setyembre 1984) ay isang tagapamahayag at politikong Indones.  Siya ang pangatlong pangalawang pangulo ng Indonesia.

## Talambuhay 
200px|thumb|right|Adam Malik , 1978
Ipinanganak si Malik sa Pemantar Siantar, Sumatra, Indonesia.  Sa kanyang kabataan siya nagsimulang maging masigla sa mga kilusan para sa kalayaan ng Indonesia mula sa pangungolonya ng mga Olandes.  Ilang ulit siyang naibilanggo ng mga pinunong Olandes.  Bilang mamamahayag, isa siya sa mga naglunsad ng ahensiya ng balitang *Antara* noong 1937, na naging pambansang ahensiya ng mga tagapamahayag sa Indonesia pagdaka.  Noong 1949, naglingkod siya para sa pamahalaang Indones.  Noong 1966, naitalaga siya bilang Ministro ng Ugnayang Panlabas ng Indonesia.  Noong 1971, nahalal siya upang maging ika-26 na pangulo ng Panglahatang Pagpupulong o Asembleya Heneral ng Mga Nagkakaisang Bansa.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pangalawang pangulo ng Indonesia
Kategorya:Mga Nagkakaisang Bansa
Kategorya:Mga mamamahayag
Kategorya:Mga Indones
Gahaman (paglilinaw)

Ang **gahaman** ay maaaring tumukoy sa:

*Kasuwapangan o pagkagahaman.
**Gahaman*, pamagat ng pelikula mula sa Pilipinas.
Mamona

:*Tungkol ito sa salitang galing sa Bibliya.  Para sa pagkain, pumunta sa Mamon.*

[250px|thumb|Ang *Ang Pagsamba kay Mamona*, na iginuhit ni [Evelyn De Morgan noong 1909.]] 

Ang ***mammon*** o ***mammona*** ay isang salitang hinango mula sa Bagong Tipan ng Bibliyang Kristiyano at Talmud  Isa itong transilerasyon ng salitang Hebreong ***mammon*** o מָמוֹן na nangangahulugang "salapi" o "pera".

Katumbas ito ng mga salitang kayamuan, abarisya, pagkagahaman, kahidhiran, ugaling-buwaya, pagkaganid, at pagkamapagkamkam.  

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga tauhan sa Bagong Tipan
Mata Hari

Ang **Mata Hari** ay ang pangalang pang-entablado ni **Margaretha Geertruida** "**Grietje**" **Zelle** o **Gertrud Margarete Zelle** (ipinanganak noong 7 Agosto 1876, sa Leeuwarden, Olanda o sa Haba, Indonesya

Bilang isang eksotikang mananayaw, nakakuha siya ng mga lihim na pangmilitar dahil sa pang-aakit at pagbibigay-aliw sa Pranses na mga opisyal.

## Pinagmulan ng pangalang pangtanghalan 
Pinaniniwalaang isang pariralang Malay ang "Mata Hari" na may kahulugang "araw", at literal na may ibig sabihing "mata ng araw (na ito)."

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Olandes
Melusina

thumb|right|400px|Si Konde Raymond ng Lusignan *(nasa kaliwa)* Melusina *(nasa kanan)*.

Si **Melusina** o **Melisande** (Ingles: *Melusine*, binabaybay ding *Mélusine* *Melusina*, o *Melisande*) ay isang tauhan sa mga alamat at kuwentong-bayan ng Europa.  Isa siyang espiritung babae ng mga katubigang-tabang sa banal na mga bukal at mga kailugan.  Kalimitan siyang inilalarawan bilang isang babaeng may bahaging tao sa itaas at ahas o isda magmula sa baywang paibaba, na may pagkakatulad sa isang sirena.  Kung minsan, iginuguhit siyang may mga pakpak at dalawang mga buntot.

Partikular na isang midyibal at Pranses na alamat ang salaysay ukol kay Melusina.  Isa siyang diwata ng tubig na sinasabing ninuno ng mga "Kabahayan" o angkan ng Lusignan, Rohan, Luxembourg, at Sassenaye.

Batay sa kuwentong isinulat ni Jean d'Arras noong 1387, ibinilanggo ni Melusina ang kanyang ama sa isang bundok.  Dahil sa nagawa niyang ito, pinarusahan si Melusina: na tuwing Sabado, nagiging isa siyang diwatang pangtubig, na kalahating tao at kalahating ahas.  Naglaho ang tibay ng pagkakasal niya kay Raymond, ang Konde ng Lusignan, nang hindi tumupad si Raymond na hindi ito makikipagkita kay Melusina tuwing araw ng Sabado (ang araw kung kailan nagiging diwata ng tubig si Melusina).  Kinailangan iwanan ni Melusina si ang konde, at naitadhana si Melusina na magpagalagala bilang isang espiritu.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mitolohiyang Pranses
Kategorya:Mitolohiyang Europeo
Kategorya:Mga sirena
Kategorya:Mga alamat
Mimido

Ang mga **mimido** (Ingles: *mockingbird*, *mimic-thrush*, Kastila: *mímido*) ay isang pangkat ng mga ibon sa Bagong Mundo o sa mga Amerikang nasa pamilyang **Mimidae**.  Matatagpuan ang mga ito sa silangang Canada, Estados Unidos, Mehiko, at Kanlurang mga Indiya. na karaniwang malakas at mabilis na pagkakasunud-sunod.  Kaya nga tinatawag silang *mockingbird* at *mimic-thrush* sa Ingles, na may kahulugang **ibong manggagaya**, **ibong gaya-gaya**, o **ibong mapagkunwari** at **manggagaya ng pipit-tulog**.  Mayroong nasa 17 mga uri ng mga mimido sa loob ng tatlong mga sari.

## Paglalarawan
Lumalaki sila hanggang sa haba na may 10 mga pulgada.  Kulay abuhin sila na may puting mga batik sa ibabaw ng mga pakpak at ng buntot.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mimidae
Jophiel

[thumb|right|180px|Sinasabing si Arkanghel Jophiel ang [anghel na naatasang magpalayas kina Adan at Eba mula sa halaman ng Paraiso ng Eden.]]

Si **Jophiel** (Hebreo: **יופיאל** "Kagandahan ng Diyos") ay isang arkanghel na nakilala rin bilang **Iophiel**, **Iofiel**, **Jofiel**, **Yofiel** ("Banal na Kagandahan"), **Youfiel**, at **Zophiel** ("Diyos ang aking bato").

Kaurian:Arkanghel
Kaurian:Anghel
Labanan sa Pasong Tirad

Ang **Labanan sa Pasong Tirad** ay isa sa mga labanan ng Pilipino at Amerikano kung saan ang namuno sa mga Pilipino ay si Hen. Gregorio del Pilar.

## Mga nangyari
Noong Disyembre 2, 1899, pinatakas ni Gregorio del Pilar si Pangulong Emilio Aguinaldo sa kamay ng mga Amerikano. Mahigit 100 sundalo ang nakipaglaban sa mga amerikanong sundalo na tinatawag na "sharpshooters" dahil sa galing nilang humawak at gumamit ng armas tulad ng baril. Mahigit 50 sundalo naman ang namatay kasama na si Hen. Gregorio del Pilar. Ngunit nadakip pa rin ng mga Amerikano si Pangulong Emilio Aguinaldo dahil hindi nya alam kung saan sya tutungo.

## Dagdag kaalaman
Unang araw ito ng Disyembre nang mapasailalim ang Concepcion sa mga Gringo. Ang Kabundukan ng Concepcion ay Tirad, na kasalukuyan sina Aquinaldo, Del Pilar at ang kanilang rebolusyonaryo'y patuloy ang pagtakas sa dahilang paghabol sa kanila ng tropa ni Major Peyton March na may "nom de guerre", January Galoot. Karamihan sa mga sundalong Gringo ay batikan ng "Indian Wars" at nakakarami dito'y mga "sharpshooters". Napabalita na mayroong napatay na 53 rebeldeng Pilipino at kabilang dito ay si Heneral Gregorio S. Del Pilar.

Kaurian:Kasaysayan ng Pilipinas
Multinasyonal

Ang **multinasyonal** o **multinasyunal** ay isang pang-uring panglarawan ng bagay na kinasasangkutan marami o higit sa isang mga bansa.  Kalimitang ginagamit ang salitang ito para tukuyin ang malalaking mga negosyo, katulad ng mga korporasyong multinasyonal.  Subalit maaari rin itong tumukoy sa mga pagpupulong na kinasasamahan ng mahigit sa isang mga bansa, tulad halimbawa ng mga kumperensyang multinasyonal.

Maaari rin itong tumukoy sa:
* Isang estadong multinasyonal
* Internasyonal
* Transnasyonal
* Multietniko

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga bansa
Kategorya:Negosyo
Melpomene

thumb|right|250px|Si Melpomene, na may hawak na maskara ng trahedya.

Sa mitolohiyang Griyego, si **Melpomene** (Griyego: Μελπομένη, "umawit" o "ang isang may [matamis na] himig") ay isang diyosang anak ni Zeus at Mnemosyne. Kasama ng kanyang walo pang mga kapatid na babae, isa siya sa mga musa o patron ng mga sining at mga agham. Sa partikular, siya ang **Musa ng Trahedya** na may sagisag na maskara ng trahedya at ng kasuotan sa paang buskin o cothurnus, isang sapin sa paa na alanganing bota o sandalyas na isinusuot ng sinaunang mga aktor ng trahedya sapagkat umaabot hanggang sa pagitan ng tuhod at sakong.  Malimit din siyang inilalarawang may hawak na batuta o patalim sa isang kamay, habang nasa isang kamay ang maskara ng trahedya.  Sa ulo, nilalagyan siya ng isang korona ng sipres.

## Pangalan 
Una siyang itinuturing na Musa ng Pag-awit bago naging Musa ng Trahedya.  Hinango ang pangalan ni Melpomene mula sa pandiwang Griyegong *melpô* o *melpomai* na may ibig sabihing "magdiwang na may sayaw at awit."  

## Mga kapatid 
Kabilang sa kanyang mga kapatid na babaeng musa sina: Calliope (musa ng epikong panulaan), Clio (musa ng kasaysayan), Euterpe (musa panulaang lirikal), Terpsichore (musa ng pagsasayaw), Erato (musa ng panulaang erotiko), Thalia (musa ng komedya), Polyhymnia (musa ng mga himno), at Urania (musa ng astronomiya).

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mitolohiyang Griyego
Singkamas (paglilinaw)

Ang **singkamas** o **turnip** ay maaaring tumukoy sa:

*Singkamas
*Puting singkamas
*Rutabaga

## Mga sanggunian
Pulang singkamas

Ang **singkamas**, **pulang singkamas**, **turnip**, o **pulang turnip** (*Brassica rapa* var. *rapa*) ay isang ugat na gulay na pangkaraniwang pinatutubo sa mga pook na may klimang hindi kainitan at hindi kalamigan sa buong mundo, dahil sa puting mabulbo o parang ulo ng sibuyas na ugat nito.  Pinatutubo at inaalagaan ang maliliit at malalambot na uri nito upang kainin ng tao, habang nagiging pakain naman sa mga alagang hayop na pangkatay ang mga mas malalaking uri.

Kaurian:Singkamas
Kategorya:Brassicaceae
Rutabaga

Ang **rutabaga**, **dilaw na singkamas**, **dilaw na turnip**, **Suwekong singkamas**, **singkamas ng Suwesya**, o **Suwekong turnip**,  **turnip ng Suwesya** (Ingles: *swede*, mula sa *Swedish turnip*, *rutabaga*, o *yellow turnip*; Kastila: *nabicol*, *navicol*, o *colinabo*), may pangalan sa agham na ***Brassica napobrassica*** o *Brassica napus* var. *napobrassica*, ay isang gulay na ugat na nagmula sa pagsasanib ng repolyo at ng puting singkamas.  Maaari ring kainin ang mga dahon nito bilang dahong-gulay.  Tinatawag din itong **nabikol** at **kolinabo**.

Kaurian:Brassicaceae
Kaurian:Gulay
Brokoli

Ang **brokoli** o ***Brassica oleracea italica*** (Ingles: *broccoli*, mula sa pangmaramihan ng salitang Italyanong *broccolo*, na tumutukoy sa "ang namumulaklak na tuktok ng isang repolyo") ay isang halaman mula sa pamilya ng mga repolyo na Brassicaceae (dating Cruciferae).  Isa itong uri ng koliplor na nagsasanga ng mga lunting kumpol.

## Mga sanggunian
Kategorya:Gulay
Kategorya:Brassica oleracea
Usbong ng bruselas

Ang **usbong ng Bruselas** o **koles ng Bruselas** (Ingles: *Brussels sprout*, *brussels sprout*; Kastila: *coles de Bruselas*) ng pangkat Gemmifera ng pamilyang Brassicaceae ay isang pangkat ng kultibar ng repolyong ligaw (*Brassica oleracea*) na pinatutubo, pinararami, at inaalagaan dahil sa kanyang maliit na mga usbong ng dahon may sukat na 2.5–4 mga sentimetro o 1–1.5 mga pulgada ang diyametro, na kahawig ng maliliit na mga repolyo.  Tinatawag itong ***Brassica oleracea*** *var.* ***gemmifera*** sa agham.

Kategorya:Dahong gulay
Kategorya:Brassica oleracea
Musa (mitolohiya)

[thumb|right|400px|Mga musang sumasayaw. Umiindak sila habang kapiling si [Apollo.]]

Sa mitolohiyang Griyego, ang mga **musa** ay tumutukoy sa siyam na mga anak na babae nina Zeus at Mnemosyne.  Sila ang mga diyosa ng mga sining at mga agham.  Tuwing may kapistahan ang mga diyos at mga diyosa, nagsasayaw at umaawit sila.  Nagagawa nilang makalimutan ng mga tao ang alinmang mga suliranin nakakabagabag sa kalooban.  Sa larangan ng panitikang klasiko at sa Ingles, maraming mga paghiling na iniaalay para sa mga musang ito.  Kabilang sa mga musa ng sinaunang Gresya sina: Calliope, Clio, Erato, Euterpe, Melpomene, Polyhymnia, Terpsichore, Thalia, at Urania.

## Tingnan din
*Museo

## Mga sanggunian
Kaurian:Mitolohiyang Griyego
Brassica oleracea

Ang ***Brassica oleracea*** ay maaaring tumukoy sa:

*Repolyo, *(Brassica oleracea Linne, pangkat Capitata)* 
*Koliplor, *(Brassica oleracea var. botrytis)*
*Brokoli, *(Brassica oleracea italica)*
*Usbong ng bruselas, *(Brassica oleracea, pangkat Gemmifera)*
*Koleng lunti, *(Brassica oleracea convar. acephala var. sabellica)*
*Bersa, *(Brassica oleracea, pangkat Acephala)*
*Lunti ng tagsibol, isang kultibar ng *Brassica oleracea* sa pangkat ng  Acephala.

## Tingnan din
*Koli (paglilinaw)

Kategorya:Brassicaceae
Koli (paglilinaw)

Ang **koli**, **kole**, **koles**, **kale**, at **kales**, ay maaaring tumukoy sa o kinabibilangan ng mga sumusunod:

*Repolyo, *(Brassica oleracea Linne, pangkat Capitata)* 
*Koliplor, *(Brassica oleracea]] var. botrytis)*
*Brokoli, *(Brassica oleracea italica)*
*Usbong ng bruselas, *(Brassica oleracea, pangkat Gemmifera)*
*Koleng lunti, *(Brassica oleracea convar. acephala var. sabellica)*
*Bersa, *(Brassica oleracea, pangkat Acephala)*
*Lunti ng tagsibol, isang kultibar ng *Brassica oleracea* sa pangkat ng  Acephala.

## Tingnan din
**Brassica oleracea (paglilinaw)*
*Kalis
Cauliflower

:*Para sa ibang mga gamit, tingnan ang Koli (paglilinaw), Kole (paglilinaw), Koles (paglilinaw), Kale (paglilinaw), at Kales (paglilinaw).*

Ang **cauliflower** (Tinagalog: *koliplawer*), na may pangalang pang-agham na ***Brassica oleracea var. botrytis***, ay isa sa ilang mga gulay na nasa loob ng uring *Brassica oleracea*, sa pamilyang Brassicaceae. Isa itong uri ng repolyong nakakain ang puting mga ulo ng mga bulaklak.  Mabuting pagkaing pangkalusugan ang koliplawer, na maaring kainin ng luto, hilaw, o binuro.

Nakuha ang pangalan nito mula sa Latin na *caulis* ("repolyo") at *bulaklak*, na isang pagkilala sa hindi pangkaraniwang lugar nito sa piling ng mga pagkaing halamang karaniwang nagbibigay lamang ng lunting dahong madadahong nakakain. Bukod sa repolyo, kabilang pa rin sa *Brassica oleracea* ang kole ng brusela (usbong ng brusela), mga kaleng tinatawag na koleng lunti (*Brassica oleracea convar. acephala var. sabellica*), brokoli at bersa, bagaman magkakaiba ang kanilang kapangkatang kultibar. 

## Mga sanggunian
Kategorya:Gulay
Kategorya:Brassica oleracea
Kategorya:Halaman
Kategorya:Halamang namumulaklak
Kobi

Ang **kobi** ay maaaring tumukoy sa:

*Tawag sa Kabo Berde para sa bersa, isang gulay na kapamilya ng repolyo.
*Kobi Vidanes, isang artista sa Pilipinas.

## Tingnan din
*Kobe (paglilinaw)
Bersa

:*Huwag itong ikalito sa berso.*

Ang mga **bersa**, **lunting kolardo**, o **kales** (Ingles: *collard greens*; Kastila: *berza* o *col* (pati sa ibang mga bansang nagsasalita ng Espanyol; Galego: *verza*) ay ang sari-saring mga kultibar na may maluluwag na mga dahon ng *Brassica oleracea* (Pangkat Acephala), ang kaparehong mga uri na pinagmulan ng repolyo at ng brokoli.  Pinatutubo ang mga halamang ito dahil sa angkin nitong malalaki, maiitim, at nakakaing mga dahon.  Pangunahing ginagamit din itong palamuting halaman sa mga halamanan sa Brasil (tinatawag doon na *couve*), Portugal (kilala bilang *couve-galega*), Katimugang Estados Unidos, maraming mga bahagi ng Aprika, Montenegro (kilala bilang *Raštan*), Espanya, at sa Kashmir (kilala bilang *haak*).  Tinatawag itong *kovi* o *kobi* sa Kabo Berde.  Nagmula ang pangalan nito sa Ingles na *collard* mula sa Angglo-Saksong *colewort* o *colewyrt* na may ibig sabihing ("halamang repolyo").  Kinaklasipika ang mga ito sa katulad na pangkat ng mga kultibar ng mga kale at mga lunti ng tagsibol.

## Mga sanggunian
Kaurian:Pagkain
Kaurian:Brassica oleracea
Morpeo

[thumb|*Morpeo at [Iris (mitolohiya)|Iris*, ipininta ni Pierre-Narcisse Guérin (1811).]]

Sa mitolohiyang Griyego, si **Morpeus** o **Morpeo** (Griyego: *Μορφέας, Μορφεύς*, "lalaking naghuhugis, humuhubog, nag-aanyo, nagbabanghay; Ingles: *Morpheus*; Kastila: *Morfeo*) ay isang Griyegong diyos ng mga panaginip o diyos ng mga pangarap, at diyos din ng pagtulog dahil nakapagpapadala siya ng mga pangitain ng mga anyong tao sa mga nahihimbing sa pagtulog.  Mayroon siyang kakayanang magbago ng anyo upang maging isang tao, anuman ang anyo.  Kaya rin niyang lumitaw sa loob ng mga panaginip.  Sa kanyang tunay na kaanyuan, nilalarawan siya bilang may mga pakpak sa kanyang likod.  Anak na lalaki siya ni Hypnos o "Tulog".

## Mga sanggunian
Kaurian:Mitolohiyang Griyego
Kaurian:Wikang Griyego
Jon Bon Jovi

Si **Jon Bon Jovi** (ipinanganak na **John Francis Bongiovi, Jr.** noong 2 Marso 1962 sa Perth Amboy, Bagong Jersey, Estados Unidos) ay isang Italyanong Amerikanong musikero at aktor.  Higit na nakikilala siya bilang pinunong mang-aawit para sa bandang  Bon Jovi.

Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Estados Unidos