Kulintang

Ang **kulintang** (,  ) ay isang modernong termino para sa isang uri ng sinaunang instrumental na musika. Binubuo ito ng hanay ng mga maliliit na gong na nakalatag nang pahalang na may melodikong tunog, at sinasabayan ng mas malalaking, nakabitin na mga gong at tambol. Bilang bahagi ng mas malaking kultura ng gong-karilyon ng Timog-silangang Asya, maraming siglo nang tinutugtog ang mga piyesang pangkulintang sa mga rehiyon ng Timugang Pilipinas, Silangang Malasya, Silangang Indonesya, Brunay at Timor. Nag-ebolb ang kulintang mula sa simpleng katutubong tradisyon ng pagsesenyas, at humantong sa kasalukuyan nitong anyo kasama ang mga maumbok na gong mula sa mga Sunda sa Pulo ng Java, Indonesya. Nagmula ang kahalagahan nito sa pagkakaugnay nito sa mga katutubong kultura na nakatira sa mga pulong ito bago pumasok ang mga impluwensiya ng Hinduismo, Budismo, Islam, Kristiyanismo o ang Kanluran, kaya kulintang ang pinakabuong tradisyon ng makalumang pangkat ng gong-karilyon sa Timog-silangang Asya.

Kung magiging teknikal, ang kulintang sa mga Magindanawon, Lumad, taga-Ternate, at taga-Maluku, at taga-Timor ay salita para sa idyopono ng metal na kawang gong na inilalatag nang pahalang sa isang balangkas upang makabuo ng isang set ng kulintang. Tinutugtog ito sa pagpapalo ng mga umbok ng mga gong gamit ang dalawang kahoy na pamalo. Dahil sa paggamit nito sa iba't ibang pangkat at wika, ang kulintang ay tinatawag ding *kolintang* ng mga Maranaw at taga-Sulawesi, *kulintango* ng mga Mongondow, *totobuang* ng mga taga-gitnang Maluku, *kulintangan* at *gulintangan* ng mga Brunayes, taga-Sabah, taga-Hilagang Kalimantan at taga-Sulu. Gumugulong na mga kamay ang literal na kahulugan ng *gulintangan* o *gulingtangan* sa Brunay, Sabah at Sulu.

Pagsapit ng ikadalawampung siglo, ang naging kahulugan ng kulintang ay isang buong Magindanawong pangkat ng lima hanggang anim na instrumento. Ayon sa tradisyon, *basalen* o *palabunibunyan* ang mga salitang Magindanawon para sa buong pangkat, ang ikalawa sa mga ito na may kahulugan ng "pangkat ng mga malalakas na instrumento" o "paggawa ng musika" o sa kasong ito "paggawa ng musika gamit ang kulintang”.

## Kasaysayan
Kinokonsidera ang kulintangan bilang sinaunang tradisyon na nauna sa mga impluwensiya ng Hinduismo, Budismo, Islam, Kristiyanismo, at Kanluran. Sa Pilipinas, kumakatawan ito sa pinakamataas na anyo ng musika sa gong na natamo ng mga Pilipino

Kahit na sinaunang musika ang musikang ito, walang makabuluhang datos na naitala tungkol sa pinagmulan ng kulintang.

Dahil sa limitadong datos hinggil sa musika ng gong bago ang Europeong paggalugad, napakarami ang mga teorya kung kailan nabuo ang mga prototipo ng kulintang. Ayon sa isang teorya, may sinaunang kasaysayan ang tansong gong sa Timog-silangang Asya, na dumating sa kapuluang Indones dalawa o kahit tatlong libong taon na ang nakalilipas, at dumating sa Pilipinas mula sa Tsina sa ikatlong siglo PK.

Sa Borneo, orihinal na itinugtog ang kulintang tuwing kapistahan sa pag-aani at sa korteng Brunayes. Sa paglawak ng imperyong Brunayes hanggang sa naisama ang pulo ng Borneo at timugang Pilipinas sa isang yugto, tinularan ng mga tribong Dayak ang tradisyon ng kulintang. Sa gayon, pinalawak ang tradisyon ng kulintang upang maisama ang iba't ibang mga seremonya ng tribo tulad ng mga ekspedisyon sa pamumugot ng ulo bago at pagkatapos at *silat*. Kakaiba itong musika dahil maaaring lumahok ang mga tagapakinig, hindi lamang ang mga tagatugtog. Mahalaga ang mga pagtatanghal na ito dahil pinagsasama-sama ng mga ito ang mga tao sa komunidad at mga kalapit na rehiyon, na tumutulong sa pagkakaisa ng mga komunidad na kung hindi man ay maaaring hindi nakipag-ugnayan sa isa't isa. Ayon sa kaugalian, kapag may tugtugan ng kulintang, boluntaryo ang kanilang pakikilahok.

Maaaring uriin ang mga pagtatanghal bilang pormal o impormal. Sa mga pormal na pagtatanghal, sinusundan ang mga tradisyonal na tuntunin sa pagtutugtog at kadalasang kinasasangkutan nito ang mga tao mula sa labas ng tahanan. Medyo kabaligtaran ang mga impormal na pagtatanghal. Kadalasang binabalewala ang mga istriktong tuntunin at karaniwang magkakilala ang mga nagtutugtugan, kadalasan mga kapamilya. Itong mga pagtatanghal ang naging pagkakataon para sa mga baguhan na magpraktis ng pagtutugtog. Tinipon ng mga bata ng mga instrumento, at pinalitan ang kulintang ng mga saronay at inubab. Di-tulad ng pormal na pagtatanghal, hindi kailangan ng limang instrumento sa mga impormal na pangkat: maaaring may apat na instrumento lamang (tatlong gandingan, isang kulintang, isang agung, at isang dabakan), tatlong instrumento (isang kulintang, isang dabakan, at alinman sa isang agung o tatlong gandingan) o isang instrumento lamang (nag-iisang kulintang).

## Mga sanggunian
Kategorya:Moro
Kategorya:Kultura ng Pilipinas
Kategorya:Instrumentong pinapalo