Julio Cesar

Si **Imperador Gaius Julius Caesar Divus** (**CAIVS IVLIVS CAESAR** o **GAIVS IVLIVS CAESAR** sa Klasikong Latin) (Hulyo 12, ca. 100 BCE–Marso 15, 44 BCE) ay isang Romanong politiko, heneral, at dakilang manunulat ng prosang Latin. Susi siya sa pagbagsak ng Republikang Romano tungo sa pag-usbong ng Imperyong Romano. Ipinalawak ng kaniyang pagsakop ng Gallia ang daigdig Romano hanggang sa Dagat Atlantiko at nagbigay-daan ito sa pagpapakilala ng mga impluwensiyang Romano sa ang ngayon ay Pransiya, kung saan ang mga bunga nito ay kapuna-puna. Nagdulot din ito sa pagkalipol ng mga wikang Seltiko sa Gallia. Noong 55 BCE inilunsad ng Caesar ang kauna-unahang paglusob ng mga Romano sa Britanya.

Nakipaglaban at nanalo ang Caesar sa isang digmaang sibil na nag-iwan sa kaniya bilang tunay at kaisa-isang puno ng daigdig Romano. Nagsimula siya ng malawakang pagbabago ng lipunan at pamahalaang Romano. Iprinoklama siyang panghabambuhay na diktador, at lubos niyang isinentralisa, o isinaisa, ang humihina at nagwawatak-watak nang pamahalaan ng Republika. Nakipagsabwatan ang kaibigan ng Caesar na si Marcus Brutus upang patayin siya nang pataksil sa pag-asang mailigtas ang Republika. Siya ay pinatay sa loob ng senado ng kaniyang kaibígan na si Brutus, pagpatay nang pataksil noong *Ides of March* ay nagsiklab ng panibagong digmaang sibil sa pagitan ng *Caesarians*—Octavianus, Mark Antony (Marcus Antonius), at Marcus Lepidus—at ng mga Republikano—Brutus, Cassius, at Cicero, kasáma ng mga iba. Nagtapos ang alitang ito sa pagtagumpay ng Caesarians sa Labanan sa Fílippoi, at sa pormal na pagtatatag ng Ikalawang Triumviratus nang sa pamamagitan ay kinontrol nina Octavianus, Antonius, at Lepidus ang Roma. Napatubog na naman ang Roma sa isa pang digmaang sibil dahil sa tensiyon sa pagitan nina Octavianus at Antonius na nauwi sa pagkatalo ng pangalawa sa Labanan sa Actium at ang pag-iwan kay Octavianus bílang tunay at kaisa-isang pinuno ng daigdig Romano.

Nagdulot ang panahong ito ng mga digmaang sibil sa pagpalit-anyo ng Roma mula Republika patungong Imperyo kung saan ang pamangkin ng Caesar sa tuhod at inampon niyang anak na si Octavian ang naging unang Emperor nito sa pangalang Caesar Augustus. Ang mga namúnò sa mga unang panahon ng Imperyong Romano ay ang kaniyang angkan na tinawag na Dinastiyang Hulio-Claudian.

Kilalá nang detalyado ang mga kilusang militar ng Caesar mula sa kaniyang sariling sinulat na *Commentarii* (*Mga Pagpupuna*) at maraming bahagi ng kaniyang búhay ay itinalâ ng mga mananalaysay tulad nina Suetonius, Ploútarchos, at Dio Cassius.

## Unang bahagi ng buhay 
Si Caesar ay isinilang sa isang pamilyang *patrician*, ang *gens ay Julia*, na nag-aangkin ng kaangkanan mula kay Iulus, anak ng maalamat na prinsipeng Troyang si Aineias, sinasabi ring anak daw ni Venus.[5] Ang *cognomeng* "Caesar" ay nagmula, according to Pliny the Elder, sa isang ninuno na isinilang sa paraan ng caesarean section (mula sa pandiwang Latin na "gupitin", *caedere*, *caes-*).[6] Ang *Historia Augusta* ay nagbibigay ng tatlong alternatibong paliwanag: na ang kauna-unahang Caesar ay may sobrang makapal na buhok (Latin *caesaries*); na mayroon siyang makislap na abung mata (Latin *oculis caesiis*); o na siya ay napatay ng isang elepante (*caesai* in Moorish) sa isang labanán .[7] Si Caesar ay nag-issued ng mga barya na may imahen ng mga elepante, na maaaring nagsasabi na gusto niya ang hulíng interpretasyon na ito ng kaniyang pangalan.

## Pagpapalitan 
Kategorya:Mga politiko ng Sinaunang Roma
Kategorya:Militar
Kategorya:Mga emperador ng Imperyong Romano
Kategorya:Tao
Kategorya:Mga maharlika