Kuta ng Khotyn

Ang **Kuta ng Khotyn** (Ukrainian: Хотинська фортеця, Polish: twierdza w Chocimiu, Turkish: Hotin Kalesi, Romanian: Cetatea Hotinului) ay isang fortification complex na matatagpuan sa kanang pampang ng Ilog Dniester sa Khotyn, Chernivtsi Oblast (probinsya) ng timog-Ukraine. Ito ay matatagpuan sa isang teritoryo ng makasaysayang hilagang Bukovina, isang rehiyon ng Romania na inookupahan noong 1940 ng Unyong Sobyet kasunod ng Kasunduang Molotov-Ribbentrop. Matatagpuan din ang kuta sa malapit sa isa pang sikat na istrukturang nagtatanggol, ang Old Kamianets Castle ng Kamianets-Podilskyi. Ang pagtatayo sa kasalukuyang batong Kuta ng Khotyn ay sinimulan noong 1375, habang ang mga malalaking pagpapabuti ay ginawa noong 1380s at noong 1460s, sa ilalim ng mga prinsipe ng Moldavian, Alejandro ang Mabuti, at Esteban ang Dakila.

## Kasaysayan 
### Bilang kuta ng isang Rus 
Ang simula ng Khotyn Fortress ay bumalik sa Khotyn Fort, na itinayo noong ika-10 siglo ni Prinsipe Volodymyr Sviatoslavovych bilang isa sa mga kuta sa hangganan ng timog-kanlurang Kievan Rus', pagkatapos niyang idagdag ang lupain ng kasalukuyang Bukovina sa kanyang kontrol. Ang kuta, na kalaunan ay itinayong muli ng isang kuta, ay matatagpuan sa mahahalagang ruta ng komersiyo, na nag-uugnay sa Scandinavia at Kyiv sa Ponyzia (mababang lupain), Podillia, Genoese at mga kolonya ng Griyego sa Dagat Itim, sa pamamagitan ng Moldavia at Wallachia, sa sikat na ruta ng kalakalan mula sa mga Varangian hanggang sa mga Griyego".

Ang kuta ay matatagpuan sa isang mabatong teritoryo, na nilikha ng mataas na kanang baybayin ng Dniester at ng lambak. Noong una ay isa lamang itong malaking bunton ng dumi na may mga dingding na gawa sa kahoy at mga kagamitang proteksiyon. Ito ay dinisenyo upang protektahan ang pamayanan ng Khotyn sa kabila ng ilog. Ang unang pagtatayo ng bato ay medyo maliit. Ito ay eksaktong matatagpuan kung saan matatagpuan ang hilagang tore ngayon. Sa buong mga siglo, ang kuta na ito ay sumailalim sa maraming muling pagtatayo at pagpapalawak, at nasira ng mga bagong mananakop, na sa kalaunan ay muling itatayo ito.

Sa pagtatapos ng ika-11 siglo, ang kuta ng Khotyn ay kabilang sa punong-guro ng Terebovlia. Noong 1140s ang kuta ay naging bahagi ng Prinsipado ng Galisya, at noong 1199 ay bahagi ng Halych-Volhynian Kingdom.

### Muling pagtatayo at pagpapatibay 
left|thumb|250x250px| Panoramic view ng mga pader ng fortress
Noong 1250–64, muling itinayo ni Prinsipe Danylo ng Halych at ng kanyang anak na si Lev, ang kuta. Nagdagdag sila ng kalahating metro (20 in) na pader na bato at 6 na metro (20 ft) na lapad na moat sa paligid ng kuta. Sa hilagang bahagi ng kuta, idinagdag din ang mga bagong gusali ng militar. Sa ikalawang kalahati ng ika-13 siglo, ito ay itinayong muli ng mga Genoese.

Noong 1340s ang Fortress ay kinuha ni Moldavian prince Dragos, isang basalyo ng Kaharian ng Hungary. Pagkatapos ng 1375 ito ay bahagi ng Principality ng Moldavia. Sa ilalim ng pamumuno ni Alexander the Good, at pagkatapos ay Stephen the Great ng Moldavia ang lumang kuta ay itinayong muli mula sa bato at lubos na pinalawak, sa aktwal na anyo nito. Sa ilalim ng kanyang pamumuno, itinayo ang mga bagong 5–6 na metro (16–20 ft) ang lapad at 40 metro (130 ft) na mataas na pader. Nagdagdag din siya ng tatlong tore at itinaas ang courtyard nang 10 metro (33 ft). Ang patyo ay nahahati sa kalahati ng mga prinsipe at mga sundalo. Naghukay din siya ng malalalim na silong na nagsisilbing kuwartel ng mga sundalo. Ang muling pagtatayo na ito ay nagdala ng kuta sa istraktura na mayroon ito ngayon. Sa panahon ng ika-14-16 na siglo ang Fortress ay nagsilbing tirahan ng mga Prinsipe ng Moldavian.

Noong 1476, matagumpay na nahawakan ng garison ang Fortress laban sa hukbo ng Turko ni Sultan Mehmed II. Sa pagtatapos ng ika-16 na siglo ang Moldavia ay naging isang tributary principality ng Ottoman Empire. Pagkatapos noon, isang yunit ng janissary ang nakalagay sa loob ng kuta, kasama ng mga tropang Moldavia. Sa panahong ito pinalawak at pinatibay ng mga Turko ang Fortress.

Ang Fortress ay nakuha ng Polish–Lithuanian Commonwealth forces sa ilalim ng pamumuno ng Great Crown Hetman Jan Tarnowski noong 1538. Ang mga pwersa ng Commonwealth ay nagpasira sa mga pader ng Fortress, sinira ang tatlong tore at bahagi ng western wall. Matapos itong makuha, ang Khotyn Citadel ay inayos sa pagitan ng 1540 at 1544. Noong 1563 si Dmytro Vyshnevetsky kasama ang limang daang Zaporozhian Cossacks ay nakuha ang Fortress at hinawakan ito sa loob ng ilang panahon.

### Ika-17 hanggang ika-19 na siglo 
thumb|200x200px| Ang Khotyn Fortress ay kinakatawan sa bandila ng lungsod ng Khotyn .
Noong 1600 ama ni Petru Movilă, si Simion, ang dating pinuno ng parehong Moldavia at Wallachia, at ang kanyang kapatid na Prinsipe ng Moldavia na si Ieremia Movilă, na may suporta sa Poland, ay sumilong sa Fortress. Nakipaglaban sila sa isang dynastic na labanan laban sa mga puwersa ng Moldavia at Wallachia na pinamumunuan ni Michael the Brave, na sinusubukang makuha ito, pagkatapos ay sumilong sa Poland.

Noong 1611 ang Voivode Stefan Tomsa II ay namuno sa Moldova sa suporta ng Ottoman Empire at hinawakan ang Khoytn Fortress hanggang sa siya ay mapatalsik noong 1615.

Noong 1615, muling nabihag ng hukbong Poland si Khotyn, ngunit ibinalik ito sa mga Turko noong 1617. Noong 1620 ang lungsod ay muling nabihag ng hukbong Poland.

Noong Setyembre–Oktubre 1621, matagumpay na napigilan ng hukbong Komonwelt sa ilalim ng pamumuno ni hetman Jan Karol Chodkiewicz at Petro Sahaidachny, Yatsko Borodavka (mga 50,000 tropa) ang hukbo ng Turkish sultan, Osman II (tinatayang nasa 100,000), sa Labanan ng Khotyn . Noong Oktubre 8, 1621, nilagdaan ang Khotyn Peace Treaty, na huminto sa pagsulong ng Ottoman sa Commonwealth at kinumpirma ang hangganan ng Commonwealth-Ottoman sa ilog Dniester (ang hangganan ng Principality of Moldavia), kaya ibinalik si Khotyn sa Moldavia bilang vassal. ng imperyong Ottoman.

Si Bohdan Khmelnytsky, ay unang dumating bilang isang kaalyado ng Principalities ng Moldavia at Wallachia, pagkatapos ay sinakop ang Khotyn Fortress sa loob ng isang yugto ng panahon noong tagsibol ng 1650. Noong 1653, sa Zhvanets Battle sa kaliwang bangko ng Dniester, isang garison ng Turks mula sa Si Khotyn ay nakipaglaban sa labanan kasama ang mga pwersa ng Principality of Moldavia. Noong Nobyembre 1673, ang Khotyn Fortress ay nawala ng mga Turko at si Jan Sobieski ay nagsimulang sakupin si Khotyn kasama ang isang Polish-Cossack na hukbo. Kilala si Jan Sobieski na inilarawan ang labanan bilang "Higit sa 60 baril ang walang tigil na dumadagundong, ang langit ay nagniningas at nababalot ng usok, ang lupa ay nanginginig, ang mga pader ay umuungol, ang mga bato ay nahati-hati. ang aking mga mata na nakunan sa buong araw ay hindi maipaliwanag. Imposibleng ihatid ang pagpupursige at katapangan, o sa halip ay kawalan ng pag-asa, kung saan ang magkabilang panig ay nakikipaglaban".

Noong unang bahagi ng Agosto 1674 ang kuta ay nakuha pabalik ng mga pwersang Turko; Si Jan Sobieski, ang haring Polako noon, ay nakuhang muli noong 1684.

Sa pamamagitan ng 1699 Karlowitz Peace Treaty, ang kuta ay inilipat mula sa Polish-Lithuanian Commonwealth patungo sa Moldavia. Noong 1711, muling kinuha si Khotyn ng mga Turko. Pagkatapos ay pinatibay ng mga Turko ang Khotyn kasunod ng anim na taon (1712–18) na muling pagtatayo at ito ang naging pangunahing muog ng pagtatanggol ng Ottoman sa Silangang Europa.

Noong 1739, matapos talunin ng mga Ruso ang mga Turko sa Labanan ng Stavuchany (sa ngayon ay Stavceane) kung saan lumaban ang mga Ukrainians, Russian, Georgian, at Moldavians, kinubkob nila ang kuta ng Khotyn. Ang kumander ng mga pwersang Turko, si Iliaş Colceag ay isinuko ang kuta sa kumander ng Russia na si Burkhard Christoph von Münnich.

Noong 1769 at 1788, muling matagumpay na nilusob ng mga Ruso ang kuta, ngunit sa tuwing ibinabalik ito ayon sa mga kasunduan sa kapayapaan. Pagkatapos lamang ng Russo-Turkish War (1806-1812) naging permanenteng bahagi ng Russia at sentro ng distrito sa Bessarabia ang Khotyn. Gayunpaman, nang umatras ang mga Turko, halos ganap nilang nawasak ang kuta.

Noong 1826, binigyan ng coat of arm ang lungsod ng Khotyn.

Noong 1832, ang bagong simbahan ng Oleksandr Nevskiy ay itinayo sa teritoryo sa loob ng kuta.

Noong 1856, tinapos ng gobyerno ang katayuan ng Khotyn Fortress bilang isang entidad ng militar.

### ika-20 at ika-21 siglo 
thumb| Ang kuta na nakikita mula sa hilaga
Ang Unang Digmaang Pandaigdig at ang Digmaang Sibil ng Russia ay nagdulot ng matinding pinsala sa mga tao ng Hotin. Noong Enero 1918, ang Moldovan Democratic Republic ay nagpahayag ng kalayaan nito at noong Marso, nakipag-isa sa Romania.

Noong Enero 1919, naganap ang isang pag-aalsang anti-Romanian na isinaayos ng mga bolshevik mula sa Russia. Ang Direktoryo ng Hotin ay nakakuha ng awtoridad sa higit sa isang daang nayon sa lugar at Y. I. Voloshenko-Mardaryev (Й. І. Волошенко-Мардар'єв) ang namamahala. Ang pag-aalsa ay tumagal lamang ng sampung araw at noong Pebrero 1, nakapasok ang mga Romaniano sa Hotin. Ang Hotin ay kinilala sa buong mundo bilang bahagi ng Romania pagkatapos ng Paris Peace Conference, na nananatiling bahagi ng Romania sa loob ng 22 taon, bilang sentro ng administratibo ng Hotin County.

Noong 28 ng Hunyo 1940, sinakop ng Unyong Sobyet ang Bessarabia at Northern Bukovina at sa utos ng Moscow, ang hilagang bahagi ng Bessarabia, kasama ang bayan ng Hotin ay isinama sa Ukrainian Soviet Socialist Republic. Noong Hulyo 6, 1941, si Hotin ay muling nasakop ng mga hukbong Nazi German-Romanian, at bumalik sa Romania bilang bahagi ng Bukovina Governorate. Noong tag-araw ng 1944, muling sinakop ng Pulang Hukbo ang rehiyon.

Noong Setyembre 1991, sa panahon ng pagdiriwang ng 370 taon mula noong Labanan ng Khotyn ng 1621, isang monumento na ginawa bilang parangal sa Ukrainian Hetman, Petro Sahaidachnyi ni sculptor I. Hamal' (І. Гамаль). Ngayon, ang Khotyn ay isa sa mga pinakamalaking lungsod at isang mahalagang sentro ng industriya, turista, at kultura ng oblast ng Chernivtsi. Isinasaalang-alang ang mayamang makasaysayang tradisyon ng lungsod, ang Khotyn fortress architectural preserve ay nilikha ng Gabinete ng mga Ministro ng Ukraine noong 2000. Noong Setyembre 2002, ipinagdiwang ng sinaunang lungsod ang ika-1000 taong anibersaryo nito.

## Khotyn Fortress sa mga pelikula 
thumb| Close up view ng madilim na lugar
Maraming makasaysayang adventure movie ang kinunan sa Khotyn fortress: The Viper (1965), Zakhar Berkut (1971), The Arrows of Robin Hood (1975), Old Fortress (1976), d'Artagnan and Three Musketeers (1978), The Ballad ng Valiant Knight Ivanhoe (1983), The Black Arrow (1985) at Taras Bulba (2009). Sa mga pelikulang ito, karaniwang kinakatawan ng kuta ang iba't ibang mga kastilyong Pranses at Ingles, kabilang ang La Rochelle.

## Mga alamat 
Mayroon ding maraming mga alamat tungkol sa kuta, na nilikha sa daan-daang taon ng pagkakaroon nito. Ang ilang mga tanyag na alamat ay nagsasangkot ng mga pinagmulan ng malaking madilim na lugar sa gilid ng dingding ng kuta. Sinasabi ng isang alamat na ang lugar ay nilikha ng mga luha ng mga rebeldeng Khotyn laban sa mga Ottoman Turks na pinatay sa loob ng kuta. Sinasabi ng isa pang alamat na ang lugar ay nilikha mula sa mga luha ng isang batang babae na nagngangalang Oksana, na inilibing ng mga Turko ng buhay sa mga dingding ng kuta.

## Khotyn sa sining 

Talaksan:Battle_of_Khotyn_1673.PNG|alt=Battle of Khotyn, 1673|Labanan sa Khotyn, 1673
Talaksan:Józef_Brandt,_Bitwa_pod_Chocimiem.jpg|alt=Battle of Khotyn, 1673|Labanan sa Khotyn, 1673
Talaksan:John_III_Sobieski_in_battle_of_Khotyn_1673.PNG|alt=John III Sobieski in battle of Khotyn, 1673|John III Sobieski sa labanan ng Khotyn, 1673
Talaksan:Battle_of_Chocim_1621.PNG|alt=Battle of Chocim, 1621. Joseph Brandt.|Labanan sa Chocim, 1621. Joseph Brandt.
Talaksan:Rokowania pod Chocimiem (438047) (cropped).jpg|Chocim treaty, 1621. Franciszek Smuglewicz, 1785.
Talaksan:Chodkiewicz_wife2.JPG|alt=Farewell before the Khotyn battle, 1621|Paalam bago ang labanan sa Khotyn, 1621
Talaksan:Chodkiewicz_death.JPG|alt=Chodkiewicz death|kamatayan ni Chodkiewicz
Talaksan:Rubens_Prince_Władysław_Vasa.jpg|alt=Prince Władysław Vasa (1624)|Prinsipe Władysław Vasa (1624)
Talaksan:Anonymous_Stanisław_Lubomirski_in_the_camp.jpg|alt=Stanisław Lubomirski in the camp (1647)|Stanisław Lubomirski sa kampo (1647)
Talaksan:Apoteoza Zygmunta III Wazy (65208861).jpg|alt=Apoteoza Zygmunta III after the Khotyn battle|Apoteoza Zygmunta III pagkatapos ng labanan sa Khotyn

## Mga sanggunian 
## Mga panlabas na link 
* Cetatea Hotin — Moldata.com 
* Mga larawan ng Khotyn Fortress sa LiveJournal 
* Video na "Khotyn Fortress, aerial survey (4k Ultra HD)"
* Ang Khotyn Fortress ay na-screen mula sa isang drone .

Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata
Kategorya:Pages with unreviewed translations