Saligang Batas ng Hilagang Korea

Ang **Sosyalistang Saligang Batas ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea** ay ang naglilingkod bilang saligang batas ng Hilagang Korea. Inaprubahan ito ng ika-6 na Asembleyang Bayang Kataas-taasan sa unang sesyon nito noong 27 Disyembre 1972, at dinagdaga't sinusog noong 1998, 2009, 2012, 2013, 2016 at 2019. Pinalitan nito ang unang saligang batas ng bansa na inaprubahan noong 1948. Kasalukuyan itong binubuo ng pitong kabanata at 172 artikulo na naglalahad ng mga prinsipyong pangunahin ng Hilagang Korea sa politika, ekonomiya, kalinangan, simbolo't tanggulang pambansa, karapatan at tungkuling pangunahin ng mga mamamayan, at organisasyon ng pamahalaan. Pinamamahalaan din ang bansa ng Sampung Prinsipyo para sa Pagkakatatag ng isang Sistemang Ideolohikong Monolitiko, na sinasabi ng ilan na pumalit sa saligang batas at sa praktika'y pinakamataas na batas ng bansa.
## Kasaysayan
Sinimulan ng Hilagang Korea na magburador ng unang saligang batas nito kasunod ng kumbensyon ng Interim Asembleyang Tagapagbatas ng Timog Korea noong 12 Disyembre 1946, na nagsimulang bumalangkas ng interim saligang batas para sa Timog Korea at pagkabigo na pagtatag ng pinag-isang pamahalaang probisyonal sa Korea dahil sa pagbagsak ng Komisyong Pinagsamang EU-Sobyetiko noong 21 Oktubre 1947. Inorganisa ng Asembleyang Bayan ng Hilagang Korea ang isang 31-kasaping komite upang magsabatas ng isang probisyonal na saligang batas. Iniharap ang isang burador sa asembleya noong Pebrero 1948 at napagpasyahan na isumite ito sa isang "talakayan ng lahat ng tao" na ginanap mula 11 Pebrero hanggang 25 Abril 1948. Pinagtibay ng asembleya ang burador noong 10 Hulyo 1948 bilang Saligang Batas ng Republikang Bayang Demokratiko ng Korea, na ipinatupad ng Asembleyang Bayang Kataas-taasan sa buong tangway ng Korea 8 Setyembre 1948. Ayon kay Andrei Lankov, ang konstitusyon noong 1948 ay personal na rinebisa sa Mosku nina Iosif Stalin at Terentiy Shtykov, ang pinuno ng Sobyetikong pananakop sa Hilagang Korea, kung saan ang iilan sa mga artikulo nito'y muling isinulat sa kinamamayaan ng mga Sobyetikong superbisor.

Ang konstitusyong 1948 ay binubuo ng 10 kabanata at 104 na artikulo. Ikinodigo nito ang mga repormang ipinapatupad sa Hilagang Korea mula nang itatag ang Komiteng Bayang Probisyonal ng Hilagang Korea noong 1946, tulad ng mga reporma sa lupa, ang pagsasabansa ng mga industriya at mapagkukunan, at pagbibigay ng iba't ibang kalayaan at karapatan sa mga Koreano. Itinatag ng konstitusyon ang Asembleyang Bayang Kataas-taasan bilang institusyong pinakamataas ng pamahalaan sa Hilagang Korea at binigyan ng iba't-ibang kapangyarihan tulad ng pagpasa ng mga batas at halalan ng Gabinete, Kataas-taasang Hukuman, at Prokurador Heneral. Ang Komiteng Permanente ng Asembleyang Bayang Kataas-taasan ay inatasang gumamit ng mga kapangyarihan ng asembleya sa panahon ng reseso nito at kumatawan sa bansa sa mga ugnayang panlabas nito. Ang Gabinete ay itinatag bilang pinakamataas na institusyong tagapagpaganap, at ang Premiyer ay itinalaga bilang puno ng pamahalaan. Sinusog ang konstitusyong ito ng limang beses: noong Abril 1954, Oktubre 1954, 1955, 1956 at 1962.

Sinimulan ng Hilagang Korea ang pagburador ng kasalukuyang sosyalistang saligang batas dahil sa pangangailangang itakda sa batas ang mga lumalawak na patakarang sosyalista at pagbabagong pampolitika, pang-ekonomiya at panlipunan sa bansa, na hindi makikita sa konstitusyong 1948. Nag-organisa ng isang komite para magburador ng isang sosyalistang saligang batas noong 23 Oktubre 1972 sa ika-5 plenaryong pulong ng ika-5 Komite Sentral ng Partido ng mga Manggagawa ng Korea. Sinabi ni Kim Il-sung sa isang ulat sa pagpupulong na mayroong pangangailangan ikodigo ang "himagsikan at konstruksyong sosyalista" at kanilang mga nagawa sa konstitusyon.
### Kabanata 1: Politika
Ang Kabanata 1 ng saligang batas ay binubuo ng 18 artikulo na nagbabalangkas sa istrukturang pampolitika ng Hilagang Korea.
. Nagbibigay kapangyarihan sa partido ang Artikulo 11 ng saligang batas na mamuno sa bansa.]]
Ang Artikulo 1 ay nagsasaad na ang Hilagang Korea, opisyal na Republikang Bayang Demokratiko ng Korea, ay isang estadong sosyalistang malaya, at nilalarawan ng Artikulo 2 bilang isang estadong manghihimagsik. Ginagawa ng Artikulo 3 ang Kimilsungismo-Kimjongilismo bilang patnubay ng bansa para sa mga gawain nito. Ipinagkakaloob ng Artikulo 4 ang soberanya ng bansa sa bayang manggagawang binubuo ng mga manggagawa, magsasaka, sundalo at tauhang mahuhusay na nagsasagawa nito sa pamamagitan ng kanilang mga kinatawan sa Asembleyang Bayang Kataas-taasan at mga asembleyang bayang lokal. Ayon sa Artikulo 5, ang mga institusyong pampamahalaan ay nilikha at gumagana batay sa sentralismong demokratiko. Nakasulat sa Artikulo 6 at 7 na ang mga kinatawan ng mga ito ay inihahalal ng bayan batay sa suprahiyong unibersal, pantay, at direkta, at may pananagutan sa kanila.

Ibinibigay ng Aritkulo 8 ang isang sistemang panlipunang "nakasentro sa bayan" para sa Hilagang Korea na ginagawang "mga manggagawa na maestro sa lahat ng bagay" at "lahat ng bagay sa lipunan ay naglilingkod sa mga manggagawa," at inaatasan ang estado na igalang at ipagtanggol ang mga karapatang pantaong bayan. Binibigay ng Artikulo 9 ang Hilagang Korea ng tungkulin na makamit ang "kumpletong tagumpay ng sosyalismo" sa hilagang kalahati ng Korea at ang muling pag-iisa ng Korea. Ayon sa Artikulo 10, nakabatay ang estado sa "pagkakaisang pampolitika at ideolohikal" ng bayan na nasa isang alyansang manggagawa-magsasakang pinamumunuan ng uring manggagawa, at na ang mga tao ay irerebolusyona at iaasimila ng estado sa iisang lipunang nagkakaisa. Pinapamuno ng Artikulo 11 ang Partido ng mga Manggagawa ng Korea sa lahat ng gawain sa bansa. Idinadagdag ng Artikulo 12 na ang estado ng Hilagang Korea ay "susunod sa linyang uri" at "ipagtatanggol ang kapangyarihang bayan at ang sistemang sosyalista" mula sa "mga elementong pagalit" sa pamamagitan ng diktadurang demokratikong bayan. Nakasaad sa Artikulo 13 na lulutasin ng Hilagang Korea ang mga isyu ng bansa sa pamamagitan ng paghahanap ng mga solusyon mula sa masa sa pamamagitan ng sistemang paggawang manghihimagsik, at ginagawang institusyonal ng Artikulo 14 ang mga kilusang masa tulad ng kilusang Tatlong-Himagsikang Pulang Watawat upang itulak ang konstruksyong sosyalista sa bansa.

Nagbibigay ang Artikulo 15 ng representasyon para sa mga Koreano sa ibang bansa, at ginagarantiya ng Artikulo 16 na ang mga interes ng mga dayuhan sa loob ng Hilagang Korea ay igagarantiya ng estado. Itinatag ng Artikulo 17 ang mga prinsipyo ng kasarinlan, kapayapaan at pagkakaibigan bilang batayan ng ugnayang panlabas ng Hilagang Korea, at ipinapahayag na susuportahan ng bansa ang mga pakikibakang dayuhan para sa kalayaan at kalayaan. Isinasaad ng Artikulo 18, ang huling artikulo, na ang mga batas ng Hilagang Korea ay ang "repleksiyon ng mga kagustuhan at interes" ng bayan, at dapat itong sundin ng bawat institusyon, negosyo, organisasyon at tao sa bansa. Ang estado ay may tungkuling gawing perpekto ang sosyalistang sistemang batas at palakasin ang sosyalistang buhay na sumusunod sa batas.
### Kabanata 2: Ekonomiya
Ang Kabanata 2 ng saligang batas ay binubuo ng 19 artikulo na nagbabalangkas sa istrukturang pampolitika ng Hilagang Korea.
 ng Hilagang Korea. Ayon sa Artikulo 34, ang ekonomiya ng bansa ay ekonomiyang planado.]]
Nakasaad sa Artikulo 19 na umaasa ang Hilagang Korea sa mga sosyalistang relasyon ng produksyon at pundasyon ng isang "malayang ekonomiyang pambansa", at dinedeklara sa Artikulo 20 na ang mga moda ng produksyon ay pagmamay-ari ng estado at mga organisasyong kooperatibang panlipunan.

Ginigiit sa Artikulo 21 na ang pag-aari ng estado ay pag-aari ng bayan. Walang binibigay na limitasyon sa ari-arian na maaaring pagmamay-ari ng estado, at ang mga bagay tulad ng mga yamang likas, riles, serbisyo sa transportasyong panghimpapawid, establisyimentong pangkoreo't telekomunikasyon, pangunahing pabrika't negosyo, at mga daungan't bangko ng bansa ay pagmamay-ari lamang ng estado. Sa Artikulo 22, ang pag-aari ng mga organisasyong kooperatibang panlipunan ay pag-aaring kolektibo ng mga manggagawang kasangkot sa mga organisasyong kinauukulan. Maaari ang mga organisasyong ito mag-ari ng lupa, makinaryang pangsakahan, barko, at mga pabrika at negosyong maliliit at/o katamtaman. Prinoprotektahan ng estado ang pag-aari nila ng mga ito. Nakasulat sa Artikulo 23 na dapat palakasin ng estado ang kamalayang ideolohikal at ang teknikal at pangkalinangang antas ng mga magbubukid, gayundin ang pagtaas ng papel ng pag-aari ng bayan sa ari-ariang kooperatiba. Papabutihin din nito ang pagpapatnubay at pangangasiwa sa ekonomiyang kooperatiba. Pinapayagan sa Artikulo 24 na mag-ari ang mga mamamayan ng ari-ariang pribado, na binabatay sa pamamahaging sosyalista. Sumasaklaw ang ari-ariang pribado ng mga produktong mula sa mga indibiduwal na aktibidad tulad ng sa mga harding kusina at ibang legal na pang-ekonomiyang aktibidad. Prinoprotektahan din ng estado ang karapatan nitong mamana.

Ayon sa Artikulo 25, patuloy na itataas ng Hilagang Korea ang pamantayang materyal at pangkalinangan ng bayan, at bibigyan ng estado lahat ng uring manggagawa ng pagkain, damit, at pabahay. Isinasaad sa Artikulo 26 na ang "malayang ekonomiyang pambansa" ng Hilagang Korea ay ang pundasyon ng sosyalistang pamumuhay at kaunlarang pambansa, at inaatasan ang estado na sumikap sa pagtaguyod ng ekonomiyang pambansang nakatuon sa Juche at batayang moderno upang gawin ang ekonomiyang lubos na maunlad. Sa Artikulo 27, papalakasin ng estado ang papel ng agham at teknolohiya sa lahat ng pang-ekonomiyang aktibidad nito upang makamit ang integrasyon ng agham at teknolohiya sa produksyon, samakatuwid mapapabilis ang konstruksyong pang-ekonomiya. Sinusundan ito ng Artikulo 28, kung saan inaatasan ang estadong gawing moderno't industriyalisado ang agrikultura, pagbutihin ang papel ng kondado sa paggabay at pagtulong nito sa kanayunan, at pagtayo ng mga pangproduksyong pasilidad para sa mga sakahang kooperatiba at modernong bahay sa kanayunan.

Sinasabi sa Artikulo 29 na ang paggawa sa Hilagang Korea ay malaya mula sa pagsasamantala at pang-aapi, at ang kawalan ng trabaho ay "di-alam" sa estado. Dinedeklara sa Artikulo 30 na ang araw ng pagtatrabaho ay dapat na walong oras, ngunit babawasan ng estado sa mahirap na pangangalakal at mga kategoryang espesyal sa trabaho. Ipinagbabawal sa Artikulo 31 ang pagtatrabaho ng mga nasa ilalim ng 16 na taong gulang. Sa Artikulo 32, magbibigay ng pang-ekonomiya, pampolitika, at panteknolohiyang patnubay ang estado. Ayon sa Artikulo 33, ang ekonomiya ng Hilagang Korea ay pamamahalaan ng masang pabrikante sa ilalim ng Gabinete batay sa "sistemang sosyalistang ng responsableng operasyong negosyo" at sa mga pang-ekonomiyang pingga tulad ng gastos, presyo, at tubo. Nakasaad sa Artikulo 34 na ang Hilagang Korea ay may ekonomiyang planado na bubuo ng estado batay sa mga prinsipyong sosyalista. Nagbibigay ang Artikulo 35 ng pangangailangan para sa pang-estadong badyet batay sa mga plano ng Hilagang Korea para sa pang-ekonomiyang kaunlaran. Sa Artikulo 36, nakalagay na ang kalakalang dayuhan sa Hilagang Korea ay isasagawa ng mga institusyon at negosyong pang-estado at kooperatibang panlipunan na may layuning mapanatili ang kredibilidad sa kalakalang panlabas, pagpapabuti ng istrukturang pangkalakalan, at pagbuo ng mga relasyon pangkalakalan sa mga bansang dayuhan. Hinihikayat sa Artikulo 37 ang mga proyektong magkadugtong sa mga indibidwal at korporasyong dayuhan at paglikha ng mga negosyo sa mga pang-ekonomiyang sonang espesyal. Nagtatatag sa Artikulo 38, ang huling artikulo, ng patakarang taripa upang protektahan ang ekonomiyang pambansa.
### Kabanata 3: Kalinangan
Ang Kabanata 3 ng saligang batas ay binubuo ng 18 artikulo na nagbabalangkas sa istrukturang pangkalinangan ng Hilagang Korea.
### Kabanata 4: Tanggulang Pambansa
Ang Kabanata 4 ng saligang batas ay binubuo ng 4 na artikulo na nagbabalangkas sa istrukturang pangtanggulang pambansa ng Hilagang Korea.
### Kabanata 5: Karapatan at Tungkuling Pundamental ng Mamamayan
### Kabanata 6: Organisasyon Pang-estado
### Kabanata 7: Sagisag, Watawat, Awitin at Kabisera
Ang Kabanata 7 ng saligang batas ay binubuo ng 4 na artikulo na nagtatalaga sa mga simbolong pambansa ng Hilagang Korea.

Dinedetalye ng Artikulo 169 ang itsura ng pambansang sagisag ng bansa. Binabasa nito:

Dinedetalye ng Artikulo 170 ang itsura ng pambansang watawat ng bansa. Binabasa nito:

Nakalagay sa Artikulo 171 na ang awiting pambansa ng Hilagang Korea ay ang Aegukka (Ang Makabayang Awit) at sa Artikulo 172, ang huling artikulo ng buong saligang batas, na ang kabisera ng bansa ay ang Pyongyang.
## Susog
Ayon sa Kabanata 6, Seksyon 1, Artikulo 97 ng Socialist Constitution ng Democratic People's Republic of Korea, ang konstitusyon ay maaaring amyendahan sa pamamagitan ng pag-apruba ng higit sa dalawang-katlo ng kabuuang bilang ng mga kinatawan sa Supreme People's Assembly.[15 ]

Mula nang pagtibayin ito noong 1972, walong beses nang naamyenda ang Konstitusyon ng Sosyalista noong 1992, 1998, 2009, 2010, 2012, 2013, 2016 at 2019. Ang mga pagbabago sa konstitusyon ng Hilagang Korea ay karaniwang itinuturing na isang ganap na bagong konstitusyon dahil sa ganap na bagong konstitusyon. ang mga pagbabagong ginawa sa orihinal na dokumento.
### Dekada 1990 (1992-1998)
### Dekada 2000 at 2010 (2009-2019)
## Sanggunian