Layrac

Ang **Layrac** ay isang komyun sa timog-kanlurang Pransiya, na matatagpuan sa departamento ng Lot-et-Garonne sa rehiyon ng Nouvelle-Aquitaine.

Isa ito sa mga pangunahing bayan sa rehiyon ng Brulhois. Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na *Layracais* at *Layracaises*.

Isang bayan na may 4,010 naninirahan noong 2023, na matatagpuan sa timog na pampang ng Ilog Garona, sa puso ng urban area ng Agen at samakatuwid ay nasa loob ng catchment area nito, na may populasyon na 121,539 noong 2023.

## Heograpiya
Ang Layrac ay matatagpuan sa rehiyon ng Brulhois sa hilagang Gascony, 10 kilometro sa timog ng Agen, sa kalsadang Agen-Auch.

Ang Layrac ay may hangganan sa walong iba pang komyun: Astaffort, Boé, Caudecoste, Fals, Lafox, Marmont-Pachas, Moirax, at Sauveterre-Saint-Denis.

## Kasaysayan
Ang mga pinakaunang bakas ng paninirahan sa Layrac ay nagmula pa sa panahon ng Magdalenian (kampo sa labas ng Beauséjour). Natagpuan ang ebidensya ng pananakop mula sa Panahon ng Bronse at Bakal sa kapatagan nito. Noong panahon ng Gallo-Romano, ilang mga villa ang naitala sa loob ng teritoryo ng komyun. Isa sa mga ito, matapos iwanan at salakayin, ang nagbigay-daan sa unang nayon noong medyebal, na matatagpuan sa isang promontory na tinatanaw ang Ilog Gers. Ang isa pa ay humantong sa pag-unlad ng nayon ng Amans, na umunlad sa katulad na paraan at kung saan makikita pa rin ang mga guho ng Romanesque na simbahan ng Sainte-Marie. Ang nayon ng Goulens ay itinatag ng mga naninirahang Visigoth.

Ang isang monasteryo, kabilang ang simbahan ng Saint-Martin, na itinatag noong 1064 ni Hunald, isang monghe mula sa Moissac, at ng kanyang kapatid na si Hugues, Viscount ng Bruilhois, ay kalaunan ay nagpahintulot sa nayon ng Layrac na lumago. Ito ay isang mahalagang lungsod noong Gitnang Panahon salamat sa impluwensya ng priory nito at mga serbisyo ng transportasyon sa ilog nito sa mga ilog Gers at Garonne. Pinagtibay nito ang isang karta ng mga kaugalian noong 1273.

May mga sikat na panauhin na dumaan, tulad ni Papa Urban II, na bumisita kay Layrac noong Mayo 7, 1096, pagkabalik niya mula sa Clermont, kung saan katatapos lang niyang mangaral ng krusada. Siya ang nagkonsagra sa koro ng Simbahan ni San Martin, na ang pagtatayo ay sinimulan ng mga Benedictino noong 1075. Isang Romanesque mosaic sa simbahan ang naglalarawan ng mga floral motif at isang episode mula sa Lumang Tipan, kung saan pinatay ni Samson ang leon.

Ang Reyna ng Navarre, si Jeanne d'Albret, ay dumaan sa Layrac noong Enero 15, 1572, habang papunta sa Paris para sa kasal ng kanyang anak na si Henry. Bumisita si Henry IV noong Agosto 16, 1576, dahil ang Layrac ay isang kuta ng Protestantismo sa rehiyon ng Agenais mula pa noong 1560s. Sa utos ni Haring Louis XIII, ang mga kuta nito ay winasak noong Setyembre 1621 ng mga tropa ni Marshal de Roquelaure. Nagsimulang humina ang Protestantismo sa Layrac mula noon. Mula 1629 hanggang 1631, ang bayan ay dumanas ng isang kakila-kilabot na salot, na sinundan ng isang taon ng taggutom (1631), mga pangyayaring humantong sa pagtatatag ng isang Confraternity of White Penitents noong 1633.

Ang ika-18 siglo ay nagdala ng isang panahon ng relatibong kapayapaan, at ang bayan ay nakaranas ng panibagong paglago salamat sa produksyon ng alak at transportasyon sa ilog. Ang priory, na ganap na itinayong muli sa isang engrandeng klasikong istilo, ay nagsisilbing testamento sa kayamanan ng panahong ito.

Ang pagtatayo ng linya ng riles ng Agen-Barèges noong 1869 at ang pagtatatag ng isang istasyon sa Layrac at isang hintuan sa Goulens ay lalong nagpasigla sa paglagong ito. Sa pagtatapos ng ika-19 na siglo, ang Layrac ay naging industriyal sa pamamagitan ng pagtatatag at pagpapaunlad ng mga pabrika ng KIRPY, mga tagagawa ng araro at kagamitan sa agrikultura.

Sa kasalukuyan, ang istasyon ng Layrac at ang hintuan ng Goulens ay hindi na pinaglilingkuran ng linya ng Bon-Encontre hanggang Auch, na sarado na sa lahat ng trapiko mula noong 2015. Ang muling pagbubukas nito para sa serbisyo ng pasahero at/o kargamento ay regular na pinag-uusapan.

## Mga lugar at monumento
* Ang Simbahan ng Saint-Martin, na itinayo noong ika-11 at ika-12 siglo, ay nakalista bilang isang makasaysayang monumento noong 1908, kasama ang Romanesque mosaic nito. Isa ito sa pinakamalaking simbahang Romanesque na may simboryo sa patag na mga pendentive sa France.

* Ang Gothic bell tower-porch, na itinayo noong ika-13-14 na siglo, ay mga labi ng dating simbahang parokya ng Sainte Marie, at ang silid nito sa unang palapag ay nagtatampok ng isang Renaissance fireplace na may coat of arms ng bayan.

* Ang lumang bayan, sa puso ng sentro ng bayan, kung saan makikita ang ilang maayos na napreserbang mga bahay na kalahating-kahoy.

* Ilang lumang mga bahay-hugasan, na nakatagal sa pagsubok ng panahon.

* Ang Simbahan ng Sainte-Marie d'Amans, nakalista bilang isang makasaysayang monumento noong 1954.

* Ang Simbahan ng Saint-Pierre de Goulens.

* Kastilyo ng Goulens, nakalista bilang isang makasaysayang monumento noong 1921.

* Bahay na pinatibay ni Bois-Renaud, nakalista bilang isang makasaysayang monumento noong 1973.

* *La Grand Peyro*: mga labi ng isang menhir, na ngayon ay 1.15 m na lamang ang taas; may mga prusisyon pa rin doon sa ilang mga okasyon noong dekada 1930.

**Mga plasa ng lungsod:**

* Place Royale, o simpleng Place Royale

* Place Étienne-Bouet

* Place Jean Jaurès (kilala rin bilang Place de la Mairie), kasama ang mga arcade nito na nakapagpapaalaala sa mga bastides (pinatibay na bayan).

## Eskudo de armas
Si Vert, isang kumpol ng ubas ang tumubo at nag-iwan ng kulay lila.

Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya