Paringhitis na istreptokokal

Ang ***streptococcal pharyngitis*** o ***strep throat***, literal na "lalamunang may istreptokokus", ay ang katawagan sa Ingles para sa **paringhitis na istreptokokal**. Isa itong karamdaman na sanhi ng bakteryang tinatawag na "group A streptococcus" o istreptokokus na nasa pangkat A. Ang **namamagang lalamunang may istreptokokus** o **namamagang lalamunan dahil sa istreptokokus** ay nakakaapekto sa lalamunan at sa mga tonsil. Ang mga tonsil ay dalawang glandulang nasa lalamunan na nasa may likuran ng bibig. Ang lalamunang may istreptokokus ay nakakaapekto rin sa gulung-gulungan o "kahon" ng tinig ("kaha" ng boses, tinatawag ding babagtingan). Ang mga karaniwang sintomas ay lagnat, pananakit ng lalamunan (na tinatawag ring pamamaga ng lalamunan), at  mga glandula (na tinatawag na mga kulani) sa may leeg. Ang lalamunang may istreptokokus ay 37% nagdurulot ng mahapding lalamunan (masakit na lagukan, kilala sa Ingles bilang *sore throat*) sa mga bata.

Mayroong ibang mga sintomas na katulad ng:
* Pananakit ng ulo (masakit ang ulo)
* Pagsusuka o gustong sumuka (nasusuka) Ang ibang mga bakterya o birus ay maaari ring magdulot ng nakikilala sa Ingles bilang *sore throat* o makirot na lalamunan. Ang mga halimbawa ng pagsisiksikan ay kinabibilangan ng mga taong nasa militar o iyong nasa mga paaralan. Ang bakteryang GAS ay maaaring matuyo at mapasama sa alikabok, ngunit hindi ito magdurulot ng sakit sa mga tao. Kung ang bakterya sa kapaligiran ay mananatiling mamasa-masa makakapagdulot ang mga ito ng sakit sa mga tao ng hanggang 15 araw.

## Diyagnosis
Ang isang listahan ng mga gawain o *checklist* na tinatawag na *Modified Centor Score* (Puntos ng Binagong Centor) ang tumutulong sa mga manggagamot na makapagpasya kung paano pangangalagaan ang mga taong mayroong mahapding lalamunan. Ang *Modified Centor Score* ay mayroong limang klinikal na sukat o obserbasyon. Ipinapakita nito ang posibilidad na may *strep throat* ang isang tao. upang malaman kung ang isang tao ay mayroong *strep throat*. Ang pagsusuring ito ay karaniwang may katumpakan na 90 hanggang 95 bahagdan. Ang diyagnosis na ito ay maaaring matukoy ng isang pagsusuri sa dugo. Gayunman, walang partikular na paggamot para sa nakakahawang mononukleyosis.

## Pag-iwas
Ang ilang tao ay mas madalas na nakakakuha ng lalamunang may istreptokokus kaysa sa iba. Ang pagpapatanggal ng mga tonsil ay isang pamamaraan para mapigilan ang pagkakaroon ng istreptokokus sa lalamunan para sa mga taong ito. Ang tatlo o mahigit pang beses na pagkakaroon ng istreptokokus sa lalamunan sa loob ng isang taon ay maaaring maging mabuting dahilan para ipatanggal na ang mga tonsil. Ang paghihintay ay mas nakakabuti rin. Kadalasang kinabibilangan ito ng NSAID o parasetamol (*paracetamol*) na kilala rin bilang  asetaminopen (*acetaminophen*). Ang mga isteroyd ay mabisa rin, na tulad ng malapot na lidokina (*lidocaine*). Ang aspirina (*aspirin*) ay maaaring ibigay sa mga nasa tamang gulang na. Hindi nakakabuti ang pagbigay ng aspirina sa mga bata dahil sa mas malamang na magkakaroon sila ng sindroma ni Reye. Sa India, mas malaki ang posibilidad na magkaroon ng rayumatikong lagnat ang mga tao. Dahil dito, ang iniiniksiyong gamot na tinatawag na *benzathine penicillin G* ang karaniwang ipinanggagamot. Ang mga mabubuting epekto ng mga antibiyotiko ay kailangang balansehin ng mga posibleng mga epekto ng gamot. Ang gamot na erythromycin (at ang ibang mga gamot na tinatawag na mga *macrolide*) ang dapat na gamitin para sa mga taong may masamang mga alerhiya sa penisilina (*penicillin*). Ang paggamot na ginagamitan ng mga antibiyotiko ang nagpapababa ng panganib sa pagkakaroon ng malubhang karamdaman. Mas pinapahirap din nito ang pagkalat ng karamdaman. Maaaring bumalik ang mga bata sa paaralan 24 oras pagkatapos ng unang pag-inom ng antibiyotiko.
* Glomerulonepritis Ito ay isang suliranin sa resistensiya na nagdudulot ng biglaan, na kung minsan ay  malulubhang mga problema na nauukol sa pagkilos.

## Probabilidad
May kaugnayan sa diwa kalamangan o probabilidad, ang *strep throat* ay kabilang sa mas malawak na kategorya ng pamamaga ng lalamunan o paringhitis. Humigit-kumulang sa 11 milyong mga tao ang nagkakaroon ng pamamaga ng lalamunan sa Estados Unidos sa bawat taon. Ang karamihan sa mga kaso ng pamamaga ng lalamunan ay sanhi ng mga birus. Ang bakteryang istreptokokus na betahemolitiko na nasa pangkat ng titik na A ay nagdudulot ng 15 hanggang 30 porsiyento ng mga pamamaga ng lalamunan sa mga bata. Nagdudulot ito ng 5 hanggang 20 porsiyento ng mga pamamaga ng lalamunan sa mga nasa tamang gulang na. Ang mga kaso ay kadalasang nagaganap sa huling bahagi ng taglamig at mga unang bahagi ng tagsibol.

## Mga sanggunian
Kategorya:Sakit