Christine Darden

Si **Dra. Christine Darden** (ipinanganak noong Setyembre 10, 1942, bilang **Christine Mann**) ay isang Amerikanang dalubbilang, analista ng data, at eronautikong inhinyera na naglaan ng halos lahat ng kanyang 40-taong karera sa erodinamika sa NASA upang magsaliksik ng supersonikong paglipad at sonikong ugong. Mayroon siyang M.S. sa matematika at nagtuturo dati sa Pampamahalaang Unibersidad ng Virginia bago magsimulang magtrabaho sa Lunduyang Saliksik ng Langley noong 1967. Nagkamit siya ng PhD sa inhinyeriya sa Pamantasang George Washington noong 1983 at naglathala ng maraming artikulo sa kanyang larangan. Siya ang unang Aprikanang Amerikana sa Lunduyang Saliksik ng Langley ng NASA na itinaas sa Senior Executive Service, ang pinakamataas na ranggo sa pederal na serbisyong sibil.

Si Darden ay isa sa mga mananaliksik na itinatampok sa aklat na *Hidden Figures: The American Dream and the Untold Story of the Black Women Mathematicians Who Helped Win the Space Race* (2016), isang kasaysayan ng ilan sa mga maimpluwensyang Aprikanong Amerikanang dalubbilang at mga inhinyera sa NASA sa kalagitnaan ng ika-20 siglo, ni Margot Lee Shetterly.

## Maagang buhay at karera 
Ipinanganak si Christine Mann noong Setyembre 10, 1942 sa paaaralang guro na si Desma l Cheneyand at ahente ng seguro na si Noah Horace Mann Sr. sa Monroe, Hilagang Carolina. Hinikayat siya ng dalawang magulang na magpatuloy sa edukasyon na may kalidad. Simula mula sa tatlong taong gulang, dinala si Darden ng kanyang ina sa kanyang silid-aralan kung saan siya nagturo, at sa apat na taong gulang, naisama si Darden sa kindergarten. Noong elementarya, nagkaroon ng malaking interes si Darden sa pagbabaklas at muling pagbubuo ng mga mekanikal na bagay tulad ng kanyang bisikleta. Natapos ni Darden ang kanyang huling dalawang taon ng paaralang primarya sa Allen High School, isang paaralan pangaserahan sa Asheville, Hilagang Carolina.

Nagtapos siya bilang class balediktoryan noong 1958, pagkatapos nakakatanggap siya ng iskolarsip para mag-aral sa Pamantasang Hampton, isang makasasayang itim na kolehiyo na kilala dati bilang Suriang Hampton. Noong nag-aaral sa Hampton, nakilahok siya sa ilang mga naunang protesta ng Kilusang Karapatang Sibil.

Sa parehong taon, tinanggap siya ng NASA bilang analista ng data sa Lunduyang Saliksik ng Langley. Nagsimula sa Darden sa "*computer pool*", nagsasagawa ng mga kalkulasyon bilang isang kompyuter para sa mga inhinyero. Sinimulan niya ang paggagawang awotomatiko ng proseso sa pamamagitan ng pagsulat ng mga programang pankompyuter.

Pagkatapos siya lumipat sa mas maraming eronautikong saliksilk, sa 1973 itinaas si Darden sa posisyon bilang eroespasyong inhinyera sa pamamagitan ng kanyang superiyor John V. Becker. Muntik na siyang matanggal bago iyon. Noong 1983 nagkamit si Darden ng Ph.D sa inhinyeriya mula sa Pamantasang George Washington.

Noong 1989, hinirang si Darden bilang pinuno ng *Sonic Boom Team*, isang surkusal ng *High Speed Research (HSR) Program*. Sa *Sonic Boom Team* gumawa siya ng mga disenyo upang bawasan ang mga negatibong epekto ng sonikong ugong, tulad ng polusyon sa ingay at pagkaubos ng osono. Sinubukan ng kanyang pangkat ang mga bagong disenyo ng pakpak at ng nguso para sa supersonikong salipaw. Dinisenyo rin niya ang isang programang kompyuter upang gayahin ang sonikong ugong. Naglalarawan ang isang abstraktong 1998 na inilathala ni Darden ng programa na nakatuon sa "mga kinakailangang teknolohiya para sa pagpapaunlad ng isang makakalikasan, ekonomikang maisasagawang na *High-Speed Civil Transport [HSCT]*." Nagsulat si Darden ng higit sa 50 mga artikulo sa pangkalahatang larangan ng disensyong eronautiko, na nagdalubhasa sa supersonikong daloy and disenyo ng palapa, pati na rin ang prediksyon at pagbawas ng mga sonikong ugong.

## Ang mga "Taong Kompyuter" ng NASA 
Noong 1935, tinanggap ang mga unang Aprikanang Amerikana na mga dalubbilang bilang mga taong kompyuter sa NASA (*National Aeronautics and Space Administration*), na kilala dati bilang NACA (*National Advisory Committee for Aeronautics*). Dahil nasa ibang bansa na nakikipaglaban ang maraming kalalakihan sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig, mas maraming oportunidad sa trabaho ang ibinigay sa mga puti at Aprikanang Amerikana na kababaihan. Naging kilala ang huling magkasosyo bilang "*West Area Computers*", na tumutukoy sa kanilang hiwalay na opisina. Nagsagawa ang mga taong kompyuter ng mga kalkulasyong pansuporta ng pananaliksik sa paglipad ng eroplano at, mamaya, mga kwitis. Dahil nagkaroon ng paghihiwalay ng lahi ang estado ng Virginia, kung saan natagpuan ang Lunduyang Saliksik ng Langley, sinundan ang mga batas ni Jim Crow sa pasilidad, na matatagpuan malapit sa Hampton. Nagbago ito pagkatapos ng 1964 Civil Rights Act na nagbabawal sa segregasyon.

Ang kolektibo, na dating nakatalaga sa pagpoproseso ng mga iskor ng nakolektang datos ng pagsubok ng paglipad, noong dekada 1940 ay nagkaroon ng reputasyon bilang "taong kompyuter" na mahalaga sa operasyon ng NASA. Noong dekada 1950 at 1960, mas marami sa kababaihang ito ang nakakuha ng mga pagkakataon na tumaas bilang mga teknika at inhinyera. Itinaas si Darden bilang isang tagapangasiwa, at sumulong siya upang maging unang Aprikanang Amerikana sa Langley na ibinigay ng posisyon sa *Senior Executive Service*, ang pinakamataas na ranggo sa pederal na serbisyong sibil.

Noong Marso 2007, nagretiro si Darden mula sa NASA bilang direktor ng Opisina ng Madiskarteng Komunikasyon at Edukasyon.

## Mga parangal 
Noong 1985 natanggap ni Darden ang *Dr. AT Weathers Technical Achievement Award* mula sa *National Technical Association*. Nakatanggap siya ng *Candace Award* mula sa *National Coalition ng 100 Black Women* noong 1987. Nakatanggap siya ng tatlong *Certificate of Outstanding Performance* mula sa Lunduyang Saliksik ng Langley: noong 1989, 1991, at 1992.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Nabubuhay na mga tao
Kategorya:Ipinanganak noong 1942
Kategorya:Pages with unreviewed translations