Lapastangang pananalita sa Tagalog

[thumb|Malaswang [graffiti sa isang bantayog sa San Juan, Kalakhang Maynila. Nakasulat ang "Docdocos burat titi", na nagpapasaring na supot ang titi ni "Docdocos", na ipinagbabawal ng kultura sa mga binata sa Pilipinas.]]
Ang **lapastangang pananalita sa Tagalog** ay maaaring tumukoy sa napakaraming uri ng mga alimura, alipusta, nakakasakit, mapanirang-puri, at ipinagbabawal na salita o kasabihan sa wikang Tagalog ng Pilipinas. Dahil sa kultura ng Pilipinas, ang mga pananalita na waring maamo kapag isinalinwika sa Ingles ay maaaring makasakit sa iba; habang ang iilang kasabihang ikinasasakit ng mga nagsasalita ng Ingles ay waring maamo sa mga nagsasalita ng Tagalog. Ang Filipino, ang pambansang wika ng Pilipinas, ay ang pamantayang rehistro ng Tagalog, kaya ginagamit minsan ang mga kataga gaya ng **lapastangang pananalita sa Filipino** at **pagmumura sa Filipino**.

Sa kontekstong relihiyoso o pormal, tinatawag itong *lapastangang pananalita* o *pag-alipusta/panlalait*. Minsan, ginagamit ang salitang *paghamak* sa pormal na konteskto. Sa kontekstong kolokyal, ginagamit ang mga salitang *mura* at *sumumpa*.

Dahil sa kasunod-sunod na kolonyal na pamamahala ng mga Kastila at Amerikano, may etimolohiya ang karamihan ng mga pag-aalipusta sa Tagalog sa lapastangang pananalita ng mga wikang Europeo.

Di-gaya ng Kanluraning kultura, kung saan hindi kailanmang katanggap-tanggap ang mga iilang salita sa lahat maliban sa mga pinakaimpormal na konteksto, sensitibo sa konteksto ang mga mura sa Tagalog: ang mga salitang itinuturing bilang bastos o nakakainsulto sa isang konteksto ay maaaring tanggapin sa ibang konteksto.

## Putang ina 
Ang katagang **putang ina** ay isang mura na kadalasang ginagamit na panlait o ekspresyon. Tinuturing ito na lapastangang pananalita na patungkol sa ina ng isang tao. Hango ang salitang *puta* mula sa Kastila na nangangahulugang isang babaeng mababa ang lipad o bayarang babae. 

## Mga pigura na kilala sa mapang-alipusta o alimurang pananalita 
 na nagsasalita ng mga mapang-alipustang salita.]]
Naging kilala ang katagang ito dahil sa madalas itong bigkasin ng dating pangulo at isa ring abogado na si Rodrigo Duterte sa kanyang mga salaysay na siyang naging laman ng kontrobersya, lalo na noong pabiro nitong murahin si Papa Francisco noong 2015. Bukod dito, malimit ding sabihin ni Duterte ang mga pinagbabawal na salitang may kinalaman sa mga pagbabanta ng pagpatay o pagkitil ng buhay. Noong ika-24 ng Oktubre 2023, nasampahan ng kasong kriminal si Duterte dahil reklamong *grave threats* na inihain laban sa kanya ni ACT Teachers Party-list Rep. France Castro. Ito ay kaugnay sa paggamit ni Duterte ng bastos na pananalita at bantang pagpatay na ipinalabas sa programa ng SMNI na “Gikan Sa Masa, Para Sa Masa. Nagresulta din ito ng upang patawan ng MTRCB ng suspensyon ang naturang programa. 

Naging tanyag din ang dating abogado na si Larry Gadon sa kanyang mga pagmumura at malalaswang pananalita. Noong ika-28 ng Hunyo 2023, napagdesisyunan ng Korte Suprema na i-disbar si Larry Gadon dahil sa kanyang misoginistiko, sexista, mapang-abuso, at paulit-ulit na hindi mapagpigil na pananalita. Bumoto ang Korte Suprema ng 15-0 upang i-disbar si Larry Gadon. Ayon sa kanila, ang natagpuan nitong paksang *video clip*, kung saan siya ay nagmumura at nagbibigkas ng bastos na pananalita laban sa mamamahayag na si Raissa Robles ay "hindi maikakailang iskandalo na sinisiraan nito ang legal na propesyon."

## Tingnan din 
* Lapastangang Pananalita
* Kalaswaan
* Seksismo
* Pagkapoot sa mga babae
* Pang-aabusong sekswal
* Etiketa
* Pagkamagalang

## Mga Sanggunian 
Kategorya:Mga mura