Kabihasnang Nurahiko

[thumb|300x300px| [Su Nuraxi ng Barumini, kasama sa talaan ng Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO mula noong 1997]]
[thumb|300x300px| [Nuraghe Santu Antine sa Torralba]]

Ang **sibilisasyong Nurahiko**, na kilala rin bilang **kulturang Nurahiko**, ay nabuo sa isla ng Cerdeña sa Mediteraneo, Italya noong Panahon ng Tanso. Ayon sa tradisyonal na teorya na iniharap ni Giovanni Lilliu noong 1966, nabuo ito pagkatapos ng maraming paglipat mula sa Kanluran ng mga taong may kaugnayan sa kultura ng basong hugis-batingaw na sumakop at nakagambala sa mga lokal na kultura ng Panahon ng Tanso; ibang mga iskolar sa halip ay naghinuha ng isang pinagmulang likas. Ito ay tumagal mula ika-18&nbsp;siglo&nbsp;BK (Panahong Gitnang Bronse), hanggang sa Panahong Bakal o hanggang sa kolonisasyon ng Romano noong 238&nbsp;BK. Ang iba ay may petsang ang kultura ay tumatagal ng hindi bababa sa hanggang sa ika-2 siglo AD, at sa ilang mga lugar, katulad ng Barbagia, hanggang ika-6 na siglo AD, o posibleng maging hanggang ika-11 siglo AD. Bagaman dapat tandaan na ang pagtatayo ng bagong nuraga ay tumigil na noong ika-12-11 siglo BK, sa panahon ng Huling Panahon ng Tanso.

Ito ay napapanahon sa, bukod sa iba pa, ang kabihasnang Myceneo sa Gresya, ang mga kulturang Apenino at Terramare ng tangway ng Italya, ang kulturang Thapsos ng Sicilia, at ang huling yugto ng kultura ng El Argar sa tangway ng Iberya.

Ang pang-uring "Nuragic" ay hindi isang autonym o isang etnonimo. Nagmula ito sa pinakakatangiang monumento ng isla, ang nuraga o *nuraghe*, isang tore-muog na uri ng konstruksiyon na itinayo ng mga sinaunang Sardo sa malaking bilang simula noong mga 1800&nbsp;BK. Ngayon, mahigit 7,000&nbsp;nuraga ang matatagpuan sa kapaligirang Sardo.

Walang nadiskubreng nakasulat na mga tala ng sibilisasyong ito, bukod sa ilang posibleng maiikling dokumentong epigrapiko na kabilang sa mga huling yugto ng sibilisasyong Nurahiko. Ang tanging nakasulat na impormasyon doon ay nagmumula sa klasikal na panitikan ng mga Griyego at Romano, tulad ng Pseudo Aristoteles at Diodorus Siculus, at maaaring ituring na mas gawa-gawa kaysa kasaysayan.

## Lipunan 
[left|thumb| Tansong eskultura ng isang pinunog Nurahiko na may [Gamma-shaped hilt dagger|hugis-Gamma hilt dagger sa kaniyang dibdib, mula sa Uta.]]
Ang relihiyon ay nagkaroon ng malakas na papel sa lipunang Nurahiko, na humantong sa mga iskolar sa hinuha na ang sibilisasyong Nuragic ay isang teokrasya. Ang ilang bronseng Nuraga ay malinaw na inilalarawan ang mga pigura ng mga punong hari, na nakikilala sa pamamagitan ng kanilang pagsusuot ng balabal at pagdadala ng isang tungkod na may mga amo. Inilalarawan din ang iba pang mga klase, kabilang ang mga minero, artisano, musikero, wrestler (ang huli ay katulad ng sa mga sibilisasyong Minoika) at maraming mga lalaking mandirigma, na nagbunsod sa mga iskolar na mag-isip ng isang lipunang mahilig makipagdigma, na may mga tiyak na dibisyong militar (namamana, hukbo). Ang iba't ibang uniporme ay maaaring kabilang sa iba't ibang canton o angkan, o sa iba't ibang yunit ng militar. Maaaring ginampanan ng mga babae ang tungkulin bilang pari. Ang ilang maliliit na tanso ay nagbibigay din ng mga pahiwatig tungkol sa personal na pangangalaga at modang Nurahiko. Ang mga babae ay karaniwang may mahabang buhok; ang mga lalaki ay nagsuot ng dalawang mahabang tirintas sa bawat gilid ng mukha, habang ang kanilang buhok sa ulo ay napakaikli o natatakpan ng isang sumbrerong katad.

## Mga sanggunian 
## Karagdagang pagbabasa 
* 
* 
Kategorya:Kasaysayan ng Sardinia
Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)