open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Karang ng Tarawa

Ang **Tarawa** ay isang karang sa gitna ng Karagatang Pasipiko, na dating kabisera ng dating kolonya ng Imperyong ng Britanya sa Mga Pulo ng Gilbert at Ellice.  Ito ang lokasyon ng kabisera ng Republika ng Kiribati, ang Timog Tarawa.  Higit na kilala ang pulo sa mga tagalabas bilang lugar ng Labanan ng Tarawa noong panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.

Kaurian:Kiribati
Kategorya:Mga pulo
Konde

Ang **konde** ay isang taong nabibilang sa mga maharlika sa mga bansa sa Europa.  **Kondesa** ang tawag sa asawa ng isang konde.  Sa Ingles, kilala ang konde bilang *count*, samantalang *countess* naman ang kondesa.  Nagmula ang salitang *count* ng Ingles mula sa Pranses na *comte*, na nagbuhat naman sa Lating *comes*—sa kasong akusatibong *comitem*—nangangahulugang "kasama", at pagdaka bilang "kasama ng emperador" o "delegado ng emperador".  Katumbas ito sa Britanya ng isang erl, na tinatawag ding "kondesa" ang asawa, dahil sa kakulangan o kawalan ng Angglo-Saksong panawag.  May alternatibong mga pangalan para sa ranggong "konde" sa kayariang pangnobilidad na ginagamit sa ibang mga bansa, katulad ng Hakushaku noong panahon ng Imperyo ng Hapon.

## Mga sanggunian
Kaurian:Mga monarkiya
Kategorya:Mga konde
Orinoco

The **Ilog ng Orinoco** o **Orinoco** ay ang isa sa pinakamahahabang mga ilog sa Timog Amerika na may habang 2,140&nbsp;km, (1,330 mga milya). Ang desagweng hukayo nito, na minsang tinatawag na **Orinoquia**, ay sumasakop ng 880,000&nbsp;km², na 76.3% ang nasa Beneswela at ang ibang natitira ay nasa Colombia. Mga pangunahing sistema ng transportasyon para sa silangan at panloob na bahagi ng Beneswela at ng llanos ng Colombia ang Orinoco at mga tributaryo nito; subalit dahil bumababa na ang nabigasyon o paglilibut-libot sa ilog sa bawat bansa, marami sa mga lumang daanang-tubig sa kahabaan ng mga lupang imbakan o tinggalan ng tubig ng Orinoco ang kasalukuyang isa nang obstakulo o balakid sa mga komunikasyong panglupa, sa halip na magamiting mga rutang pangkomersyo.

Kategorya:Ilog
Kategorya:Venezuela
Kategorya:Colombia
Pago Pago

:*Huwag itong ikalito sa pango.*

Ang **Pago Pago** o **Pango Pango**, ay ang kabisera ng Amerikanong Samoa. Noong 2000, mayroon itong populasyong 11,500. Nakalagak ang nayong ito sa Lunsaran ng Pago Pago, na nasa pulo ng Tutuila. Pangunahing industriya rito ang turismo, pangkalibangan, pagkain, at paglalata ng tuna. Magmula 1878 hanggang 1951, isa itong himpilang ulingan at pagawaan para sa Hukbong Dagat ng Estados Unidos.

## Mga sanggunian 
Kategorya:American Samoa
Kipot ni Magallanes

right|270px|
right|270px|Mapa ng Kipot ni Magallanes.

Ang **Kipot ni Magellan** o **Kipot ni Magallanes**, tinatawag ding **Mga Kipot ni Magellan**, **Mga Kipot ni Magallanes**, o **Mahelanikong Kipot** (Ingles: *Strait of Magellan*, *Straits of Magellan*, o *Magellanic Strait*), ay binubuo ng isang malilibot na ruta sa dagat na kaagad na nasa timog ng punong lupain ng Timog Amerika at hilaga ng Tierra del Fuego . Pinakamalahagang likas na daanan ang daanang-tubig na ito na nasa pagitan ng mga Karagatang Pasipiko at Atlantiko, ngunit itinuturing na isang mahirap na rutang pangnabigasyon dahil sa hindi mahulaang mga gawi ng ihip ng hangin at mga daloy ng tubig, at dahil sa kakiputan ng lagusang ito. Isa itong daang lagusan magmula sa Karagatang Atlantiko patungo sa Karagatang Pasipiko. Pinangalanan ito mula kay Fernando Magallanes, na kilala rin bilang Ferdinand Magellan.

## Mga larawan

File:StraitOfMagellan.jpg
File:NaoVictoria.JPG
File:Commerson's_dolphins_(Cephalorhynchus_commersonii)_in_the_Strait_of_Magellan.jpg
File:US_Navy_040621-N-6536T-066_The_Nimitz-class_aircraft_carrier_USS_Ronald_Reagan_(CVN_76)_cruises_through_the_Straits_of_Magellan.jpg

Kaurian:Kipot
Kaurian:Heograpiya ng Timog Amerika
Nuremberg

[thumbnail|[Kastilyo ng Nuremberg]]
Ang **Nuremberg** () ay isang lungsod sa Alemang estado ng Baviera, sa rehiyong administratibo (Regierungsbezirk) ng Gitnang Franconia.  Nakalagay ito sa Ilog ng Pegnitz at sa Kanal ng Rhine–Main–Danube.  Ito ang pinakamalaking lungsod ng Franconia.  Nakalagak ito sa bandang 170 mga kilometro sa hilaga ng Munich, sa 49.27° Hilaga 11.5° Silangan.  Magmula Enero 2006, nasa 500,132 ang populasyon nito.  Noong 2001, bumubuo ang Nuremberg at ang pinakamalapit nitong mga kanunugnog na mga lungsod ng isang pook na urbanong may 1,020,000 mga kataong naninirahan.

Mayroong maraming mga institusyon ng mas mataas na edukasyon sa lungsod, kabilang ang Unibersidad ng Erlangen-Nuremberg (Friedrich-Alexander-Universität Erlangen-Nürnberg). Sa 39,780 na mag-aaral noong 2017, ito ang pangatlo sa pinakamalaki sa Baviera at ika-11 na pinakamalaking unibersidad sa Alemanya, na may mga kampus sa Erlangen at Nuremberg at isang ospital sa unibersidad sa Erlangen (Universitätsklinikum Erlangen). Matatagpuan din sa loob ng lungsod ang *Technische Hochschule Nürnberg Georg Simon Ohm* at *Hochschule für Musik Nürnberg*. Ang Nuremberg exhibition center (Messe Nürnberg) ay isa sa pinakamalaking kompanya ng convention center sa Alemanya at nagpapatakbo sa buong mundo. Ang Paliparan ng Nuremberg (*Flughafen Nürnberg "Albrecht Dürer"*) ay ang pangalawang pinakaabalang paliparan sa Baviera pagkatapos ng Paliparan ng Munich, at ang ikasampung pinakaabalang paliparan ng bansa.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Heograpiya ng Alemanya
Kategorya:Mga lungsod sa Alemanya
Tierra del Fuego

Ang **Tierra del Fuego** (Kastila para sa "**Lupa ng Apoy**" o "**Lupain ng Apoy**") ay isang kapuluang may layong 73,753 km2 (28,476 milya kuwadrado) sa pinakatimog na dulo ng punong lupain ng Timog Amerika, pahalang sa Kipot ni Magallanes. Binubuo ng pangtimog na dulo nito ang Kapang Sungay.

Kaurian:Heograpiya ng Timog Amerika
Traciano

Ang **Traciano** ay maaaring tumukoy sa:

*Trasyano, isang sinaunang tribo sa Gresya, Turkiya, at Bulgarya.
*Traciano isang barangay sa Dumarao, Capiz, sa Pilipinas.
Vanuatu

Ang **Vanuatu**, opisyal na **Republika ng Vanuatu** (, , Bislama: *Ripablik blong Vanuatu*), ay isang kapuluang bansa sa Oceania na matatagpuan sa Timog Karagatang Pasipiko. Ang kapuluan na volcanic ang pinagmulan, ay 1,750&nbsp;km² sa silangan ng hilagang Australia, 500&nbsp;km² sa hilagang-silangan ng New Caledonia, kanluran ng Fiji, at timog-silangan ng Solomon Islands, malapit sa New Guinea.

Unang nanirahan sa Vanuatu ang mga Melanesian. Ang mga unang Europeong dumayò sa kapuluan ay ang ekspedisyon ng mga Kastila sa pangunguna ng Portues na si Fernandes de Queirós, na dumaong sa Espiritu Santo noong 1605; inangkin niya ang kapuluan sa ngalan ng Espanya at pinangalanang *Espiritu Santo*. Noong 1880, inangkin ng Pransiya at United Kingdom ang ilang bahagi ng bansa, at noong 1906 nagkasundo silang ibalangkas ang magkasamang pangangasiwa sa kapuluan, at tinawag itong **New Hebrides** bilang isang *British–French Condominium*. Nagsimula ang kilusan para sa kalayaan noong mga 1970, at itinatag ang Vanuatu noong 1980.

Hango ang pangalan ng bansa sa salitáng *vanua* ("lupain" o "tirahan"), na makikita sa mga wikang Austronesian, at *tu* ("tumayô"). Ang pinagsamang salita ay nangangahulugang tumatayo na sa sariling paa ang kanilang bayan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga bansa sa Oceania
Abogado

thumb|right|Larawan ng isang sinaunang manananggol na hinihingan ng payong tulong-pambatas ng isang lalaki.

Ang **abogado**, **manananggol** o **tagapagsanggalang** (sa Ingles ay lawyer, attorney o defender) ay isang taong pinagkalooban ng lisensiya upang makapagbigay ng payong legal, at para kumatawan sa isang kliyente sa loob ng hukuman o korte. Isa itong taong maalam at nag-aral ng batas, kinatawan o taong kumakatawan sa batas (*attorney at law* sa Ingles), tagapagtanggol o tagapayo (konseho), o solisitor (punong opisyal na pambatas), at isang taong may lisensiya upang magkasakatuparan ng batas. Ang batas ay isang sistema ng mga panuntunan ng kaasalang inilunsdad ng namumunong pamahalaan ng isang lipunan upang magwasto ng mga kamalian, magpanatili ng katatagan, at magdala ng katarungan. Kasama sa hanapbuhay ng pagiging isang manananggol ang kapaki-pakinabang na paggamit at pagpapairal ng abstraktong (baliwag o basal) mga teoriyang legal at kaalaman upang matugunan ang isang tinutukoy na mga suliraning pang-isang tao, o pasulungin ang mga kanaisan ng nagpapanatili o umuupa ng mga abogado upang magsakatuparan ng mga tungkulin o serbisyong pambatas o nasa batas.

Sa ilang partikular na mga bansa, katulad ng sa Hapon, Sri Lanka, at sa Estados Unidos, opisyal na pangalan, katawagan, o pamagat sa wikang Ingles para sa isang manananggol ang *attorney at law* o *attorney-at-law*, na karaniwang pinaiiksi bilang *attorney*. Sa Inglatera at sa Gales, dating ginamit din ang ganitong katawagan para sa mga manananggol na nagsasagawa ng hukumang na para sa pangkaraniwang batas. Subalit noong 1873, binigyan ng bagong pamagat ang ganitong mga abogado bilang mga solisitor, isang pamagat na palagian nang pamagat para sa mga manananggol na may gampanin sa mga hukuman ng ekwidad o makatarungang karapatan at paghahabol. Pangkalahatang hindi talaga lumilitaw ang ganitong mga tagapagtanggol bilang kakatig (tagapamagitan, tagapagtaguyod, tagapagtanggol, o tagapagsulong) sa matataas na mga hukuman, sapagkat ang ganitong pagharap ay nakalaan, kahit pangkalahatang magpahanggang sa ngayon, para sa mga baristero.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga manananggol
Kategorya:Mga trabaho
Atlas (paglilinaw)

Ang **atlas** ay maaaring tumukoy sa:

*Atlas, isang kalipunan ng mapa ng daigdig o ibang planeta.
*Atlas, isang tao sa mitolohiyang Griyego na pumapasan ng kalangitan sa kanyang mga balikat.
Atlas (kalipunan ng mapa)

Ang **atlas** ay isang kalipunan ng mga mapa, partikular na ng daigdig o rehiyon ng mundo, subalit mayroon ding mga atlas ng iba pang mga planeta at ng kanilang mga satelayt sa sistemang solar.  Nakaugaliang isinasaaklat o binubuong isang aklat ang mga atlas, isang pagkakasama sa isang aklat ng mga mapa ng iba't ibang lupain at bansa; ngunit mayroon na rin sa kasalukuyan ng mga atlas na nasa ibang mga anyo o pormatong multimidya.  Bilang dagdag sa paglalarawan ng mga katangiang heograpiko at mga hangganang pampolitika, maraming mga atlas ang kadalasang nagtataglay ng mga estadistikang pangheopolitika, panlipunan, panrelihiyon, at pang-ekonomiya.

May kaugnayan ang pangkartograpiyang *atlas* para sa kalipunan ng mga mapa sa kay Atlas ng mitolohiyang Griyego.  Si Antonio Lafreri ang unang tagapaglathala na nag-ugnay sa Titanong si Atlas sa isang pangkat ng mga mapa, sa kanyang *Tavole Moderne Di Geografia De La Maggior Parte Del Mondo Di Diversi Autori*; ngunit hindi niya ginamit ang salitang "atlas" para sa pamagat ng kanyang akda.  Si Gerardus Mercator ang partikular na naglaan ng kanyang aklat na "atlas" para "parangalan ang Titanong si Atlas na Hari ng Mauretania, isang maalam na pilosopo, matematiko, at astronomo;" bagaman si Haring Atlas na isang astronomong hari ang kanyang nilalarawan.
 
## Mga sanggunian 
Kategorya:Mapa
Kategorya:Aklat
Zombie

thumb|right|Isang babaeng tao na nagmaskara at gumaganap bilang isang nabuhay na bangkay.

Ang **zombie** /zom·bi/ ay isang taong patay na subalit naging bangkay na nabuhay at gumagalaw sa pamamagitan ng kapangyarihan ng pangkukulam.  Isa itong maalamat na taong patay na nagbalik sa pagiging "buhay" o gumagalaw bilang isang naglalakad na bangkay.  Tinatawag na "patay na binuhay" ang maaalamat na mga bagay na muling napagalaw.  Nagmula ang mito ng mga bangkay na buhay sa Karibe.  Naging napakatanyag na mga nilalang na ito sa mga pelikula ng katatakutan.  Mga nilalang ito na binuhay o nabuhay sa pamamagitan ng agham o salamangka, at kumakain ng laman o utak ng mga nabubuhay na tao.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Pangkukulam
Kategorya:Salamangka
Kategorya:Kamatayan
Kabilang buhay

Ang **kabilang buhay** (Ingles: *afterlife*, *life after death*, *the hereafter*) ay ang pinaniniwalaang yugto sa buhay ng isang tao pagkatapos ng isang katangi-tanging pangyayari, partikular na pagkaraan ng kamatayan o pagkatapus na pagkatapos mamuhay sa mundo.  Tinatawag din itong **sa kabilang buhay**, **kabilang daigdig**, **buhay pagkaraang mamatay**, o **buhay pagkaraan ng kamatayan**.

Sa Budismo, naniniwala sa muling pagsilang (Ingles:  *rebirth*), sa bagong buhay, pagkatapos mamatay.  Ang paniwala ay ang "karmikong tendensiya" o "ilog ng budhi" ang bagay ng transmigrasyon.  Sa mga Tibetanong Budista, ang *bardo* ay ang intermedyo nang dalawang kabuhayan.  Naniniwala naman ang Hindu sa kaluluwang mag-uunyon sa Diyos—ang *moksha*—pagkatapos ng mga reengkarnasyon (Ingles:  *reincarnation*).  Ang *moksha* sa Hindu o *nirvāṇa* sa Budista—ang pagtigil ng mga siklo ng kabuhayan at kamatayan—ay inaabot depende sa pagbubuti ng tao.  Sa mga relihiyong ito, hindi "oportunidad" ang muling pagsilang o reengkarnasyon, kundi "pasan" (Ingles:  *burden*).

Sa Shinto, sa kamatayan ng tao, may ilang posibleng destinasyon:  sa malayong kabila ng karagatang may buhay-bata, sa di kitang mundong astral, sa mundo-ilalim, o kaya sa kabundukan para magguwardiya ng buhay pang pamilya.

Maraming pelikula at libro ay tungkol sa kabilang buhay.  Ang isa ay ang pelikulang gawang Hapong *After Life* (ワンダフルライフ, *Wandafuru Raifu*) noong 1998; si Hirokazu Kore-eda ang direktor.  Inilalarawan ng pelikula ang kabilang buhay na ang paboritong sandali sa buhay ng isang tao ay inuulit nang inuulit.  Iba itong konsepto sa mga umiiral na relihiyon.

Talaksan:Tomb of Djehutynakht 11.jpg |Isang  modelo ng bangka para sa kabilang buhay.  Gawa noong Antigong Ehipto.
Talaksan:Tomb of Djehutynakht 14.jpg|Mga modelo ng mga bangka para sa kabilang buhay.  Gawa noong Antigong Ehipto.
Talaksan:Bardo. Vision des divinités sereines.jpg|*Bardo* ng Tibet
Talaksan:The Wrathful Deities of the Guhyagarbha Tantra.png|*Bardo* ng Tibet

## Tingnan din
* Mundong Ilalim
* Hades
* Seol
* Kaluluwa

## Mga sanggunian
Kaurian:Kamatayan
Kaurian:Pilosopiya ng relihiyon
*
Kategorya:Paniniwala at doktrinang panrelihiyon
Siper

thumb|right|Isang siper na hindi pa naitatahi sa isang damit o ibang kagamitan.

Ang **siper** (Ingles: *zipper*, *zip*, *zip fastener*) ay isang kilalang kagamitang ginagamit upang pansamantalang mapagdikit ang dalawang mga gilid ng tela.  Kinakasangkapan ito sa mga damit katulad ng mga tsaketa at mga pantalon, mga bagahe, kasuotan o kagamitang pampalakasan, mga aparatong pangkamping na katulad ng mga kubol o bag na nagiging tulugan, at iba pang mga bagay na ginagamit sa pang-araw-araw na buhay.  Isa itong pangkapit na gawa sa dalawang nababago o nahuhutok na mga bahag, pamugong, o pambuklod, na maaaring isakbat sa pamamagitan ng pagpapadulas ng isang pirasong nahihila na nasa kanilang kahabaan.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Gamit
Xenopobya

Ang **xenopobya** ay isang uri ng abnormal na pagkatakot, pag-iwas, at hindi pagkagusto sa mga dayuhan o anumang bagay na banyaga o hindi nakikilala.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Takot
Kategorya:Panggagamot
Kategorya:Sakit
Photocopier

:*Tungkol ito sa isang makinang gumagawa ng kopya. Para sa may kaugnayan sa pagsasalin ng wika, pumunta sa tagapagsalinwika.*

thumb|right|250px|Isang makinang pangopya.

Ang **photocopier** (bigkas /fó·to·ká·pi·yer/; pinapaiking **copier** [lit. "pangopya"]; tinatawag ding **copy machine** [lit, "aparatong pangopya"]), ay isang makina o aparatong gumagawa ng mga kopyang papel ng mga dokumento, pahina ng mga papeles, at iba pang mga larawang nakikita, sa mabilis na paraan at murang halaga.  Karamihan sa pangkasalukuyang mga photocopier ang gumagamit ng teknolohiyang tinatawag na xerograpiya o elektropotograpiya, isang tuyong paraan o prosesong ginagamitan ng init.  Mayroon ding mga pangopyang gumagamit ng ibang uri ng teknolohiya, katulad ng panlimbag na *inkjet*, ngunit isang pamantayan para sa mga pangkopyang pang-opisina ang xerograpya.  Palasak na natatawag ang kopyador na ito, ang paraan ng pagkopya, at ang mismong kopyang nagawa sa pamamagitan ng isang natatanging proseso ng reproduksiyon bilang "xerox", bagaman isa itong pangalan ng kompanyang gumagawa ng mga makinang pangkopya.

Noong dekada ng 1960, ipinakilala ng kompanyang *Xerox* ang pagkopyang xerograpiko para sa mga kawanihan o tanggapan.  Sa loob ng dalawampung mga taon, unti-unti nitong napalitan ang mga kopyang gawa ng Verifax, Photostat, papel na karbon, makinang pangmimeograpo, at iba pang mga makinang pangduplika.  Ang paglaganap at pangibabaw na paggamit nito isa sa mga dahilan na naging balakid sa pag-unlad ng isang "opisinang walang papel" na maaagang inihayag noong rebolusyong dihital.

Malawakang ginagamit ang pagpopotokopya sa negosyo, edukasyon, at pamahalaan.  Nagkaroon ng maraming mga hula na malaong hindi magiging uso ang mga pangopyang ito dahil patuloy na pagtaas ng bilang ng paggamit at pagpapakalat ng mga dokumentong dihital na nililikha at pinauunlad ng mga manggagawang pang-impormasyon o pangkabatiran, at mas kaunti na ang kanilang pagdepende o pagsandig sa pagpapamudmod ng mga kopyang talagang nakalimbag sa mga piraso ng papel.

## Tingnan din 
* Aparatong wangisan

## Mga sanggunian 
Kategorya:Teknolohiya
Kategorya:Komunikasyon
Baviera

[thumb|[Wies]]

Ang **Bavaria** o **Baviera** (Aleman: *Bayern*, Ingles: *Bavaria*, Kastila: *Baviera*) ay isang Estado (*Bundesland*) ng Alemanya. Ang teritoryo (nasasakupan) ng estadong ito ay ang pinakamalaki sa 16 na mga estado. Ang kabisera ng estado ay ang Munich na mayroong 1.3 milyong katao, kung kaya't ang kabiserang ito ang pangatlong pinakamalaking lungsod sa Alemanya. Humigit-kumulang sa 12.5 milyon ang mga taong naninirahan sa Bavaria. Opisyal na nakikilala bilang **Malayang Estado ng Bavaria** (, , na sa Ingles ay *Free State of Bavaria*) ay nakalagak sa timog-silangan ng Alemany, na mayroong area (sukat ng pook) na , ito ang pinakamalaking estado ayon sa area o nasasakupang pppok, na bumubuo sa halos 20% ng kabuuang pook na lupain ng Alemnya. Ang Bavaria ang pangalawang pinakamataong estado (pagkaraan ng Hilagang Renania-Westfalia), na mas marami kaysa sa anuman sa tatlong mga bansa nagsasarili na nasa mga hangganan nito.

Bilang isa sa pinakamatandang mga estado sa Europa, naitatag ito bilang isang dukado (*duchy*) noong kalagitnaan ng unang milenyo. Noong ika-17 daantaon, ang Duke ng Bavaria ay naging Prinsipe-elektor (Prinsipeng tagapaghalal) ng Banal na Imperyong Romano ng Nasyong Aleman. Ang Kaharian ng Bavaria ay umiral magmula 1806 hanggang 1918, at magmula sa pangtapos na taong ito ang Bavaria ay naging isa nang malayang estado (republika). Ang modernong Bavaria ay kinabibilangan din ng mga bahagi ng mga rehiyong pangkasaysayan ng Franconia, Pang-itaas na Palatinado (Pang-itaas na Kapalatinuhan) at Swabia.

## Kayarian 
Ang Bavaria ay mayroong pitong mga bahagi: Oberbayern (Pang-itaas na Bavaria), Niederbayern (Pang-ibabang Bavaria), Schwaben (Swabia), Mittelfranken (Gitnang Frankonia), Unterfranken (Pang-ibabang Franconia), Oberfranken (Pang-itaas na Franconia) at Oberpfalz (Pang-itaas na Palatinado). Mayroong 71 mga ditrito at 25 malalayagn mga lungsod ang Bavaria.

Ang pinakamataas na tuldok ay ang Zugspitze, na siya ring pinakamataas na bundok sa Alemanya. Ang Munich ang pinakamalaking lungsod. Ang pangalawang pinakamalaking lungsod ay ang Nuremberg (*Nürnberg*, Nuremburgo), na kilala dahil sa tinapay na may bawang nito, isang uri ng tinapay na Pangkapaskuhan.

Si Papa Benedicto XVI ay ipinanganak sa Bavaria.

## Mga distritong urbano at rural 
### Urbano 
### Rural 
## Mga sanggunian 
## Mga kawing na panlabas 
* Opisyal na pook sa Internet ng Bavaria
* Mga Kaugalian at mga Kinagawian sa Bavaria 

Kategorya:Mga estado ng Alemanya
Ibn Saud

thumb|right|Si Ibn Saud ng Saudi Arabia.

Si **Abdul Aziz Al Saud, Hari ng Saudi Arabia** (15 Enero 1876 – 9 Nobyembre 1953) () ay ang unang monarka ng Pangatlong Estadong Saudi na nakikilala bilang Saudi Arabia.  Mula sa kanyang buong pangalang **Abdul Aziz bin Abdur Rahman Al Saud** o ''''Abd al-'Aziz ibn 'Abd al-Rahman ibn Faisal al Sa'ud** o **Ibn Saud'''.

Ipinanganak si Ibn Saud sa Riyadh sa Bahay ng Su'ūd (karaniwang may transliterasyong *Saud*), na sumunod sa kilusang Wahhabi ng Islam magmula noong ika-18 daang taon at makapangkasaysayang nakapagpanatili ng pangingibabaw sa panloob na mga lupaing matataas ng Arabya na kilala bilang ang Nejd (tingnan ang Unand Estadong Saudi at Pangalawang Estadong Saudi).  Simula sa muling pagsakop ng tahanang lungsod na Riyadh ng kanyang pamilya noong 1902, pinag-isa ni Ibn Saud ang kanyang pagtaban o kontrol sa Nejd noong 1922, sinakop niya ang Hejaz noong 1925.  Naitatag ang nasyon at pinag-isa bilang Saudi Arabia noong 1932.  Sa kalaunang panahon ng kanyang paghahari at pamumuno, natuklasan ang petrolyo sa Saudi Arabia noong 1938, at nakita ng kanyang pamahalaan ang simula ng malakihang pakinabang ng likas na yamang ito pagkalipas ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig. 

Ama si Ibn Saud ng maraming mga supling o anak, kabilang na ang lahat ng mga hari ng Saudi Arabia na namuno pagkaraan niya.

## Kasaysayan ng mag-anak na Saud 
Noong kaagahan ng dekada ng 1800, namumuno ang pamilya ng Saud sa isang malaking bahagi ng Arabya.  Pagdating ng 1891, napalayas at nanatili sa Kuwait ang mag-anak.  Ilang bahagi ng Arabya ang naging pag-aari ng Imperyong Otomano (mga Turko).  Naging maliliit na mga kaharian ang natitirang iba pa.

## Kasaysayan ng Saudi Arabia
Noong 1902, sinimulan ni Ibn Saud ang pagbawi ng mga lupaing dating pag-aari ng kanyang mag-anak.  Kinuha niya ang Riyadh sa pamamagitan ng dalawang daang mga kalalakihang mandirigma, kasama ang teritoryong nasa paligid ng Riyadh.  Noong 1913, inagaw niya mula sa mga Turko ang dalampasigan ng Gulpong Persa na nasa pagitan ng Qatar at Kuwait.  Noong 1922, naging Sulta ng Nejd si Ibn Saud dahil sa kanyang pamumuno sa Nejd, binabaybay ding Nedj, ang tawag sa kabuoan ng gitnang Arabya.  Noong 1926, nasakop ni Ibn Saud ang Hejaz, ang tawag sa dalampasigan ng Dagat na Pula.  Noong 1932, ipinahayag niya na pinag-iisa niya ang kanyang mga lupain bilang isang kaharian na nasa ilalim ng pangalang Saudi Arabia, na naging isang mayamang bansa pagdaka dahil sa pagmimina ng langis o petrolyo. 

## Mga sanggunian 
Kategorya:Kasaysayan ng Saudi Arabia
Kategorya:Mga taga-Saudi Arabia
Kategorya:Hari ng Saudi Arabia
Josip Broz

Si **Josip Broz Tito**, (Sirilikong panitik: Јосип Броз Тито, 7 o 25 Mayo 1892  – 4 Mayo 1980), na nakikilala bilang **Josip Broz** o **Tito**  Siya ang namuno ng paglaban ng Yugoslabya sa mga Aleman noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at naging Komunistang pangulo ng kanyang bansa.

## Talambuhay 
Ipinanganak si Tito na may pangalang Josip Broz noong 1892 bilang anak na lalaki ng isang magbubukid.  Noong Unang Digmaang Pandaigdig naglingkod siya bilang isang sundalo para sa Hukbong Katihan ng Austriya hanggang sa madakip siya ng mga Ruso.  Naging komunista siya habang nasa Unyong Sobyet.  Noong 1920, bumalik siya sa kanyang bayang sinilangang Kroasya at naglunsad doon ng isang partidong Komunista.  Inangkin niya ang pangalang "Tito" noong 1934. Pagkatapos ng digmaan, naging Punong Ministro (1945–63) at pagdaka naging Pangulo (1953–80) ng Sosyalistang Pederal na Republika ng Yugoslabya.  Magmula 1943 hanggang sa kanyang kamatayan noong 1980, hinawakan niya ang ranggong Marsiyal ng Yugoslabya, na nagsisilbi bilang pinakamataas na komandante ng Yugoslabong militar, ang Yugoslabong Hukbo ng mga Tao.

Si Tito ang punong arkitekto ng "pangalawang Yugoslabya", isang sosyalistang pederasyong nagtagal mula Ikalawang Digmaang Pandaigdig hanggang 1991.  Sa kabila ng pagiging isa sa mga tagapagtatag ng Kominporma (Komunistang Tanggapan ng Kabatiran), siya rin ang unang (at ang unang matagumpay na) kasapi ng Kominporma na humamon at sumuway sa hegemonya o pangingibabaw ng impluwensiya ng mga Sobyet.  Bilang isang tagapagtangkilik ng malalayang mga daan patungo sa sosyalismo (minsang tinutukoy bilang "komunismong nasyonal", "pambansang komunismo", o "Titoismo"), siya ang pangunahing tagapaglunsad at tagapagpakalat ng patakaran ng Kilusang Walang Pinapanigan, at siya ang unang Kalihim-Panglahat nito.  Bilang ganito, sinuportahan niya ang patakaran ng walang pinapanigan sa pagitan ng dalawang nagsasalungatang mga bansa noong panahon ng Digmaang Malamig.

Kaiba sa ibang mga bansang komunista sa Europa, at sa kabila ng mga pagbabanta mula sa Moscow, nanatiling nagsasarili ang Yugoslabya sa ilalim ng pamumuno ni Tito.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga militar
Kategorya:Mga politiko ng Yugoslavia
Kategorya:Ipinanganak noong 1892
Kategorya:Namatay noong 1980
Kastilyo ng Edo

[thumb|Tinging panghipapawid ng gitnang bahagi ng Kastilyo ng Edo na ngayon ay ang kinalalagyan ng [Palasyong Imperyal ng Tokyo]]
Ang **Kastilyo ng Edo**, kilala rin sa pangalang *Kastilyo ng Chitoda*  ay isang patag na kastilyo na itinayo noong 1457 ni Ōta Dkan. Ito ay matatagpuan sa Chiyoda sa Tokyo, na dati'y nagngangalang Edo, Distrito ng Toshima, Lalawigan ng Musashi. Itniatag ni Tokugawa Ieyasu ang Shogunatong Tokugawa rito. Ito ay ang tirahan ng shogun at ang lugar ng shogunato. Ito rin ay nagsilbi bilang ang kabiserang panghukbo noong Panahon ng Edo ng Kasaysayan ng Hapon. Matapos ang pagbabakasyon ng shogun at ang Panunumbalik ng Meiji, ito ay naging ang Palasyong Imperyal ng Tokyo. Ilang mga pader, mga pangharang na tubig at mga nagsasanggalang na pader ay makikita pa rin sa araw na ito. Ngunit ang kastilyo ay mas malaki noong Panahon ng Edo na kung saan ang Himpilan ng Tokyo at ang bahaging Marunouchi ng lungsod ay nasa lugar ng pinakamalayong pangharang na tubig. Naging bahagi rin ng kastilyo ang mga bahaging Liwasang Kitanomaru, ang Tanghalang Nippon Budokan at iba pang mga pook na pumapaligid sa lugar. Credits to: Jaden Lois Tilano.

## Mga sanggunian 
* Ponsonby-Fane, Richard A. B. (1956). *Kyoto: The Old Capital of Japan, 794-1869.* Kyoto: The Ponsonby Memorial Society.
* 
* 

## Mga kawing panlabas 
* Rebuilding "Edo-jo" Association
* National Museum of Japanese History: Folding screens depicting scenes of the attendance of daimyo at Edo castle 

* National Archives of Japan: *Ryukyu Chuzano ryoshisha tojogyoretsu,* scroll illustrating procession of Ryukyu emissary to Edo, 1710 (*Hōei* 7). 
* National Archives of Japan:  *Ryuei Oshirosyoin Toranoma Shingoten Gokyusoku ukagai shitae,* scroll showing artwork added to partitions of castle keep during reconstruction after 1844 fire, artist was Kanō Eitoku (1814 - 1891) 

Kaurian:Mga kastilyo sa Hapon
Kaurian:Kasaysayan ng Hapon
Jiujitsu

thumb|right|Paglalarawan ng pagtutunggali na gumagamit ng jiujitsu.

Ang  , **Jujitsu**, o **Jiujitsu**, binabaybay ding **Ju-Jitsu** at **Jiu-Jitsu**, ay isang Hapones na sining ng pagtatanggol sa sarili na gumagamit ng lakas at bigat ng kalaban bilang panlaban sa kalabang ito.  Nangangahulugang "sining ng kalambutan", isa itong marsyal na sining na maraming mga estilo. Ang salitang Jujutsu ay maaaring hatiin sa dalawang bahagi. Ang "Ju" ay isang konsepto. Ang ideya sa likod ng kahulugang ito ng Ju ay "maging banayad", "magbigay daan", "magbigay", "maghalo", "lumayo sa paraan ng pinsala". Ang "Jutsu" ay ang prinsipyo o "ang aksyon" na bahagi ng ju-jutsu. Sa Japanese, ang salitang ito ay nangangahulugang sining.

## Tingnan din 
* Karate
* Taekwondo

## Mga sanggunian 
Kaurian:Palakasan
Kaurian:Hapon
Kaurian:Sining ng pakikipaglaban
Kupal

:*Tungkol ang lathalaing ito sa kupal, isang katas mula sa kasangkapang kasarian ng mga mamalya. Tingnan ang Vernix caseosa para sa bagay na bumabalot sa balat ng isang bata sa panahon ng pagkakapanganak sa kanya.*

[right|130px|thumb|Naipong kupal sa ibabaw ng dulong bahagi ng isang [titi.]]

Ang **kupal** (Ingles: *smegma*; Griyego: *smēgma*, "sabon") ay ang pagsasama-sama ng nalagas na mga sihay na epitelyal, kumakatas at lumalagos na mga langis ng balat, at pamamasa.  Nagkakaroon nito kapwa sa titi ng lalaki at sa puki ng babae.  Sa mga lalaki, nakakatulong ang kupal sa pananatili mamasa-masa ng burat (ang *glans* o dulo ng titi) at nakapagpapagaan, nakapagpapadali, o nakatutulong sa pagtatalik sa pamamagitan ng pagganap bilang isang pampadulas o lubrikante.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Sistemang eksokrino
Kategorya:Sistemang reproduktibo
Dasmariñas

Ang **Lungsod ng Dasmariñas** (kadalasang pinaiikling *Dasma*) ay isang unang klaseng bayan na naging isang ganap na lungsod na nasa lalawigan ng Kabite, Pilipinas. Ito ay matatagpuan sa layong 30 kilometro timog ng Maynila. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. Ito ang pinakamaraming tao sa Cavite. Ito ay sukat na 90.1 kilometro parisukat.

Naging lungsod ang Dasmarinas sa pamamagitan ng *Republic Act 9723* na pinagkaloob ng pangulo noong 15 Oktubre 2009 at pinagtibay na naganap na plebisito noong nakaraang 26 Nobyembre 2009.

## Mamamayan at Kultura 
### Relihiyon 
Karamihan sa mga mamamayan ng lungsod ng Dasmariñas ay manananalig ng Katolikong Romano. Subalit may mabilis ding bilang ng paglaki ng mga paniniwalang Protestante at iba pang sekta ng Kristiyano. May ilan ilan ding mga mananampalataya ng Islam.

## Kasaysayan 
Ang pinagmulang ng pangalan "Dasmariñas" ay si Gómez Pérez de Dasmariñas, isang Kastilang Gubernador sa Pilipinas noong 1590 hanggang 1593. Pagkatapos ng kanyang kamatayan, ang kanyang anak na si Luis Pérez das Mariñas ay naging gubernador mula 1593 hanggang 1596. Si Pérez de Dasmariñas ay nanggaling sa San Miguel das Negradas, Galicia (Espanya).

## Mga barangay 
Ang Dasmariñas ay nahahati sa 74 na barangay.populasyon nito

* Sabang
* Langkaan I
* Paliparan I
* Burol
* Salawag
* Salitran I
* Sampaloc I
* San Agustin I
* San Jose
* Salawag
* Zone I (Pob.)
* Zone II (Pob.)
* Zone III (Pob.)
* Zone IV (Pob.)
* Datu Esmael (Bago-a-ingud)
* Fatima I
* Fatima II
* Luzviminda I
* Saint Peter I
* San Andres I

* San Antonio De Padua I
* San Dionisio (Barangay 1)
* San Esteban (Barangay 4)
* San Francisco I
* San Isidro Labrador I
* San Juan (San Juan I)
* San Lorenzo Ruiz I
* San Luis I
* San Manuel I
* San Mateo
* San Miguel
* San Nicolas I
* San Roque (Sta. Cristina II)
* San Simon (Barangay 7)
* Santa Cristina I
* Santa Cruz I
* Santa Cruz II
* Santa Fe
* Santa Lucia (San Juan II)

* Santa Maria (Barangay 20)
* Santo Cristo (Barangay 3)
* Santo Niño I
* Burol I
* Burol II
* Burol III
* Emmanuel Bergado I
* Emmanuel Bergado II
* Fatima III
* Langkaan II
* Luzviminda II
* Paliparan II
* Paliparan III
* Saint Peter II
* Salitran II
* Salitran III
* Salitran IV
* Sampaloc II
* Sampaloc III

* Sampaloc IV
* Sampaloc V (New Era)
* San Agustin II
* San Agustin III
* San Andres II
* San Antonio De Padua II
* San Francisco II
* San Isidro Labrador II
* San Lorenzo Ruiz II
* San Luis II
* San Manuel II
* San Miguel II
* San Nicolas II
* Santa Cristina II
* Santa Cruz II
* Santo Niño II
* Victoria Reyes Pag-asa
* Zone I-A

## Demograpiko
## Mga sanggunian
Kategorya:Mga bayan ng Kabite
Dances with Wolves

Ang ***Dances with Wolves***, na "Nakikipagsayaw sa mga Lobo," ay isang pelikulang epikong batay sa aklat na may ganito ring pamagat na nagsasalaysay ng kuwento hinggil sa isang tenyente ng Hukbong Katihan Estados Unidos noong panahon ng Digmaang Sibil sa Amerika, na naglakbay sa prontera o hindi pa natutuklasang pook upang makatagpo ng isang himpilang militar. Pati na ng kanyang pakikipag-ugnayan sa isang pangkat ng mga taong Lakota (o Lokota).

Nilikha at pinaunlad ito ng direktor at artista sa pelikulang si Kevin Costner sa loob ng limang mga taon. Nagkaroon ng mataas na kahalagahang pamproduksyon ang pelikula at nagwagi ng 7 mga Gantimpala ng Akademya at ng Gantimpalang Ginintuang Globo para sa Pinakamahusay na Gumagalaw na Larawan sa Drama. Karamihan sa mga diyalogo ang nasa wikang Lakota na may mga subtitulong Ingles. Kinuhan ang pelikula sa Timog Dakota at Wyoming.

Noong 2007, napili ang *Dances with Wolves* para sa preserbasyon o pagpapanatili at pangangalaga ng Pambansang Rehistro ng Pelikula ng Estados Unidos ng Aklatan ng Kongreso dahil sa pangkalinangan, pangkasaysayan, at pang-estetikang kahalagahan nito."

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga pelikula mula sa Estados Unidos
Kategorya:Mga pelikula ng 1990
Sayaw ng leon

right|220px

Ang **sayaw ng leon** (Ingles: *lion dance*, payak na Intsik: 舞狮; tradisyunal na Intsik: 舞獅, pinyin: wǔshī) ay isang anyo o uri ng nakaugaliang sayaw sa kalinangan ng Tsina, kung saan ginagaya ng mga nagsasayaw ang mga kilos ng isang leon, habang nakagayak ng kasuotang parang leon.  Nilalarawan sa Intsik na sayaw na ito ang mga Asyatikong leon na matatagpuan sa kalapit na bansang Indiya.

## Mga sanggunian
Kategorya:Sayaw
Kategorya:Kultura ng Tsina
Maguncia

Ang **Mainz**, sa Aleman, o **Maguncia**, sa Kastila (Pranses: *Mayence*, Latin: *Moguntiacum*), ay isang lungsod sa Alemanya. Ito ang kabisera ng estado ng Renania-Palatinado. Nakalagak ito sa kaliwang gilid ng Ilog ng Rin, nasa kanang gilid ang lungsod ng Wiesbaden. Mayroong tipong nasa bandang 185,000 mga katao ang Mainz.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Heograpiya ng Alemanya
Kategorya:Mga lungsod sa Alemanya
Karatedo

thumb|right|220px|Isang pagtutunggali na gumagamit ng karate.

Ang **Karatedo** o **Karate** ay isang uri at anyo ng pakikipaglaban o sining na marsyal na nagmula sa Okinawa, isang pulo sa bansang Hapon. Sa ganitong pakikipagtunggali, ginagamit ng **karatista** ang lahat ng bahagi ng kanyang katawan bilang mga sandata, partikular na ang mga kamay, mga paa, mga kamao, mga siko, mga hita, mga binti, at mga tuhod.

Simula noong 1300s, dinala ng mga sinaunang Chinese martial artist ang kanilang mga diskarte sa Okinawa. Sa kabila ng Ryukyu Kingdom na ginawang puppet state ng Japanese samurai noong 1609, pagkatapos ng Invasion of Ryukyu, nanatiling matatag ang kultural na ugnayan nito sa China.

## Tingnan din 
* Jiujitsu
* Taekwondo

## Mga sanggunian 
Kategorya:Palakasan
Kategorya:Hapon
Kategorya:Sining ng pakikipaglaban
UNICEF

Ang **Pondo para sa Kabataan ng mga Nagkakaisang Bansa** (; daglat: **UNICEF**; pagbigkas: yu•ni•sef) ay isang programa ng mga Nagkakaisang Bansa na may punong-tanggapan sa Lungsod ng New York sa Estados Unidos na nagbibigay ng pangmatagalang tulong panghumanitaryo at pagpapaunlad sa mga kabataan at mga ina sa mga bansang umuunlad. Isa ito sa mga kasapi ng Pangkat sa Pagpapaunlad ng mga Nagkakaisang Bansa (*United Nations Development Group*) at ng Komiteng Tagapagpaganap nito.

Itinatag ng Pangkalahatang Kapulungan ng mga Nagkakaisang Bansa ang UNICEF noong 11 Disyembre 1946 upang mamahagi ng pagkain tuwing may sakuna at pangalagaan ang kalusugan ng mga bata sa mga bansang nawasak noong Ikalawang Digmaang Pandaigidig. Kinikilala ang bakteryologong Polako na si Ludwik Rajchman bilang tagpagtatag ng UNICEF na naglingkod bilang unang tagapangulo ng institusyon mula 1946 hanggang 1950. Noong 1953, naging permanenteng bahagi ng Sistema ng mga Nagkakaisang Bansa ang UNICEF at pinaikli rin ang pangalan nito mula sa orihinal na "Pandaigdigang Pondong Pangkagipitan para sa Kabataan ng mga Nagkakaisang Bansa" (''United Nations International Children's Emergency Fund*), ngunit patuloy na ginagamit ang daglat ng pangalan ng ahensiya batay sa orhinal nitong pangalan.

Nakasalalay sa mga ambag ng mga pamahalaan at mga pribadong tagapag-ambag ang UNICEF. Noong 2008, ang kabuuang kita ng UNICEF ay umabot sa US$3,372,540,239. Dalawang-katlo ng kayamanan (*resources*) ng organisasyon ay mula sa mga pamahalaan, ang nalalabing porsiyento ay nagmumula sa mga pribadong grupo at anim na milyong indibiduwal na dinaraan sa kanilang mga Pambansang Komite. Tinatayang 91.8% na kanilang rentas ay inilalagak para sa mga palingkurang pamprograma (*program services''). Binibigyang-diin ng mga programa ng UNICEF ang pagpapaunlad ng mga serbisyo sa antas ng pamayanan upang maitaguyod ang kalusugan at kapakanan ng mga kabataan. Ginawaran ang UNICEF ng Nobel Peace Prize noong 1965 at ng Gantimpalang Prinsipe ng Asturias ng Kapayapaan noong 2006.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga Nagkakaisang Bansa
Kategorya:Mga laureado ng Gantimpalang Nobel
Lalawigang Romano

(namuno AD 117-138) ipinapakita ang mga **lalawigan** sa kanilang pagkaka-ayos]]
Sa sinaunang Roma. ang **lalawigan** (Latin: *provincia*, na nagiging *provinciae* kapag maramihan) ay ang pangunahin, pinakamalaking sakop at administratibong yunit ng pag-aaring teriyoryal sa labas ng Tangway ng Italya hanggang sa pagkabuo ng mga Tetrarkiya (sirka 296). Ang salitang *province* sa makabagong Ingles ay may pinagmulan sa terminong ginamit ng mga Romano.

Ang mga lalawigan ay pangkalahatang pinamumunuan ng mga politiko sa antas na Senador na kadalasa'y naging mga konsul o naging mga preator. Ang naiiba lamang ay ang lalawigan ng Ehipto na isinama n Augustus matapos ang kamatayan ni Cleopatra. Ito ay pinamunuan ng isang gobernador sa antas ng ekwestriyan, marahil bilang isang pagpapakawalang pag-asa sa ambisyon sa Senado. Kakaiba itong pamumunong ito ngunit hindi salungat sa batas ng Roma dahil ang Ehipto ay tinitingnan bilang pansariling ari-arian ni Augustus na sumusunod sa kinaugalian ng mga naunanang mga haring Helenistiko.

## Mga lalawigang Republikano 
Ang salitang *provincia* ay unang nangahulugang bilang isang karaniwang gawain o panunungkulan sa loob ng Republikang Romano. Sa ilalim ng Republikang Romano, ang mga mahistrad ay nahahalal sa panunungkulan sa loob ng isang taon at ang mga naglilingkod sa labas ng lungsod ng Roma gaya ng mga konsul sa mga kampanya ay tinalaga sa isang taging "probinsiya" na isang lugar ng pamamahala. Ang salita ay hindi nakakuha ng isang depinidong teitoryal na pag-uunawa hanggang ang Roma a nagsimulang magpalawak ng mga sakop nito sa labas ng Italya noong Unang Digmang Punic at ang mga unang permanentang mga lalawigan nito (Sicily noong 241 BC at Sardinia noong 237 BC) ay naitatag.

Sa simula ng bawat taon, ang mga lalawgan ay ipinapili sa mga panghinaharap na mga egobernador ng mga maramihan o tuwirang paghirang. Karaniwan, ang mga lalawigan na may inaasahang mga pahamak — gaya ng mga pagsugod ng mga barbaro o pangloob na mga rebelyon — ay nabigay sa mga aktibo o naunang mga konsul, mga kalalakihang may pinakamalaking karangalan at kasanayan, samantalang ang natitira ay binibgay sa mga preator at propaetor.

Ang pagpapakalat ng  mga lehiyon sa mga lalawigan ay naka-ayon din sa laki ng panganib na naroroon. Halimbawa, ang lalawigan ng Lusitania ay walang permanenteng lehiyon ngunit ang Germania Inferior, na kung saan ang pangharang sa Ilog Rhine ay hindi pa nailalagay ay may kampamyento ng apat na lehiyon. Ang mga masuliraning mga lalawigang ito ay pinakagusto ng mga panghinaharap na mga gobernador. Ang suliranin ay nangangahulugang mga digmaan at ang mga digmaan ay inaasahang magdadala ng mga nakaw, mga alipin na maibebenta at iba pang mga pagkakataon para magpayaman.

## Mga kawing panlabas 
* Map of the Roman Empire 
* Map of the Roman Empire in year 300

## Mga sanggunian 
* Early Imperial Roman provinces, at *livius.org* 
* Westermann, *Großer Atlas zur Weltgeschichte* 
* 
* Chris Scarre, "The Eastern Provinces," *The Penguin Historical Atlas of Ancient Rome* (London: Penguin Books, 1995), 74-75.

Kategorya:Sinaunang Roma
Kategorya:Lalawigan
Nintendo DS

Ang **Nintendo DS** (*ニンテンドーDS*, minsan ay pinapaikli sa **DS** o **NDS**) ay isang dalawahang tabing na larong handheld na console na binuo at ginawa ng Nintendo. Ito ay ibinebenta noong 2004 sa Canada, Estados Unidos at Hapon. Ang console ay nagpapakita ng isang disenyong clamshell na tulad sa Game Boy Advance SP na may dalawang tabing LCD sa loob — na ang pang-ilalim na tabing ay isang panoorang hipo. Ang Nintendo DS ay mayroon ding nakalgay na miktinig at natutulungan ng wireless IEEE 802.11 (Wi-Fi) standard  na nagpapahintulot sa mga manlalaro na makipag-ugnayan sa loob ng maliit na rango (10–30 m, naaayon sa mga kundisyon) o nag-online sa pamamagitan ng serbisyong Nintendo Wi-Fi Connection na inilunsad kinabukasan matapos ipalabas ang Nintendo DS. Maari kang makipag-usap sa ibang manlalaro gamit ang PictoChat na makikita sa main menu ng console.

Ang code name ng sistema ay Nitro  at ito ay makikita sa model number na makikita sa yunit (NTR-001).

Noong Marso 2, 2006, naglabas ang Nintendo ng Nintendo DS Lite. Ito ay pinalabas rin sa Hilagang Amerika, Europa at Australia noong Hunyo 2006. Ang DS Lite ay isang mas maliit at mas magaan na bersyon ng Nintendo DS at may mas malinaw na mga tabing. Tinutukoy din ng Nintendo na ang lumang modelo bilang ang "tunay na estilo" ng Nintendo DS. Ito ay tinutukoy rin bilang ang "DS Phat" ng mga tagahanga. ginagawa itong pinaka-mabentang handheld game console hanggang sa kasalukuyan at ang ikalawang pinaka-mabentang video game console ng lahat. Ang sumunod sa linya ng Nintendo DS ay ang linya ng Nintendo 3DS sa 2011.

## Mga sanggunian 
Kategorya:Mga handheld game console
Kategorya:Nintendo
MV Coco-4

Ang **MV** ***Coco-4*** ay isang lantsang pantawid na lumubog malapit sa Isla ng Bhola, Bangladesh noong 27 Nobyembre 2009, na nag-iwan ng di-bababa sa 56 na katao namatay sa mahigit na isang libong pasahero, at ilang dosena pa ang nawawala.  Tulad ng iba pang lantsang pantawid sa Bangladesh, naglalayag ito ng walang tala ng mga pasahero kaya ang pagkakakilanlan ng mga namatay ay hindi matukoy. Noong ika-29&nbsp;ng Nobyembre, isang barkong pansagip ang nag-ahon sa lantsa na nagbigay sa mga tagasalba ng daan upang makuha ang iba pang mga bangkay sa ilalim na kubyerta.  Sa pagsasagawa ng pagsasalba, sinalubong ang mga tagasalba ng mga galit na mga tao na nadismaya sa mabagal na pagdating nang gawaing pagsasalba.  Ayon sa isang nakaligtas, "Lumubog ang lantsa bago sumapit ang hatinggabi ng Biyernes, subalit hindi dumating ang mga tagasalba bago pa ang umaga."  Hindi pa rin malinaw kung ano ang dahilan ng paglubog nang nasabing lantsa, subalit ayon sa isang teorya ang maaaring dahilan nang paglubog ay ang pagkakaipon ng maraming tao sa isang bahagi ng lantsa dahil sa nangyaring pagtatabukhan nang malapit na itong dumaong sa daungan.  Sinabi ni Shahjahan Khan, Ministro sa Paglalayag, sa mga ahensiya ng balita na "Ikinandado na ng mga opisyal ang mga tarangkahan nang papalapit na ito sa daungan upang malaman kung sino ang nagbiyahe ng walang tiket. Ito ang nagbunsod sa pagtatakbuhan na siyang dahilan ng di pagkakabalanse ng lantsa."

## Mga Sanggunian
Kategorya:Ferries of Bangladesh
Kategorya:Shipwrecks in the Bay of Bengal
Kategorya:Maritime incidents in 2009
Kategorya:Mga kalamidad noong 2009
Kasukalan

thumb|right|320px|Isang kasukalang may mga baging. Pangkaraniwan ito sa mga kasukalan.

Ang **kasukalan** o **sukal** (Ingles: *jungle*, *thicket*) ay isang masinsing gubat na nasa lugar na tropikal.  Maulan sa mga kasukalan.  Naniniwala ang mga siyentipiko na mas maraming mga hayop at mga halamang naninirahan sa mga kasukalan kaysa iba pang mga pook.  Maraming oras na mainit, o mataas ang temperatura, sa mga kasukalan.  Kapag pinag-uusapan ng mga tao ang kasukalan, maaaring tinutukoy din nila ang gubat

## Ibang kahulugan 
Dahil sa ganitong mga katangian ng isang kasukalan, naging kasingkahulugan din ng salitang ito ang "kasagsagan at kaguluhan sa lungsod", ang "kaguluhan o kalituhan na walang patutunguhan ng isang tao", at "makapal na bagay na hindi mapasuk-pasok ng diwa, ugnayan, o kaya ng katwiran".  Maaari rin itong mangahulugang "magulong pagkakahalu-halo", o kaya isang "pook na pinangyayarihan ng malupit na pakikihamok".

## Mga sanggunian 
Kaurian:Mga gubat
Mga Eskito

thumb|right|250px|Isang mandirigmang Eskito noong pangalawang bahagi ng ika-7 at ika-6 na daang taon BK.

Ang mga **Eskito** (Ingles: mga *Scythian* o mga *Scyth*; ) ay mga sinaunang taong Irani na pagala-gala o nomadikong mga pastol, na naglakbay upang makalipat mula sa Gitnang Asya papunta sa timog Rusya noong ika-8 at ika-7 mga daang taon BK, na namayani sa malawak na kapatagang madamo ng Pontiko at Kaspyano noong kapanahunan ng kabuoan ng Klasikong Sinaunang Panahon.  Dating kilala ang madamong kapatagang ito bilang **Eskita** o *Scythia* sa wikang Ingles.  Pagsapit ng Huling Sinaunang Panahon, ang napakakalapit na mga Sarmatyano ang namayani sa mga Eskita sa lugar na ito.  Karamihan sa mga nakaligtas na mga kabatiran ukol sa mga Eskita ang nagmula kay Herodotus, isang Griyegong  manunulat ng kasaysayan (sirka 440 BK), mula sa kanyang *Mga Kasaysayan*, at sa natagpuan ng mga arkeologo na maganda ang pagkakayaring bagay na yari sa ginto sa isang mga kurgang Eskito o mga "buntong libingan" sa Ukranya at Katimugang Rusya.

Ginamit din ang pangalang "Eskito" upang tukuyin ang samu't saring mga taong nakikita bilang katulad ng tunay na mga Eskito, o iyung mga nanirahan sa alin mang pook sa malawak na lugar na sumasakop sa pangkasalukuyang Ukranya, Rusya, at Gitnang Asya.  Noong panahong midyibal, nakikilala ang Gitnang Asya bilang *Eskita*.  Noong 2,000 mga taon na ang nakalilipas, nanirahan ang tribong Eskito sa *Eskita*, ang katimugang bahagi na nakilala kamakailan lamang bilang ang Unyong Sobyet.

## Kasaysayan
Dating nakatira ang mga Eskito sa paligid ng Bulubundukin ng Altai sa Gitnang Asya.  Nagsimula nilang lisanin ang kanilang pook na pinagmulan upang makapaglakbay pakanluran noong bandang 800 BK.  Pagdating ng 650 BK, nasakop nila ang hilagang Iran at ang katimugang Turkiya.  Pagkaraang mapaalis ang mga Eskito ng mga Medes ng Persiya, nanatili sila sa katimugang U.S.S.R. at sa Krimea.  May ilang mga Eskitong pumunta sa silangang Europa, hanggang Polonya at Unggarya.

Noong dekada ng 100 AD, nasakop ng mga Goth ang mga Eskito.

## Paglalarawan
Bilang mga mandirigma, mahusay sa paggamit ng mga pana at sa pangangabayo ang mga Eskito.  Naglalaman ang kanilang mga libingan ng mga gawang lilok at mga kasangkapang pangluto na mainam ang pagkakalikha, na yari sa ginto, pilak, at iba pang uri ng mga metal.

Ilan sa mga libingan ng mga Eskito na natuklasan ng mga arkeologo sa Bulubundukin ng Altai ang napanatili dahil sa paninigas at pagkabalot ng niyebe o yelo.

## Mga sanggunian
Kategorya:Mga Iranio
Kategorya:Kasaysayan ng Rusya
Kategorya:Kasaysayan ng Ukraine
Sinaunang kabihasnan

Ang sinaunang mga kabihasnan** o **matatandang mga kabihasnan** ay mga kauna-unahang pang mga kabihasnang o mga sibilisasyon noong unang panahon na naitatag ng mga tao.  Kabilang sa mga ito ang sibilisasyon ng mga Sumeryo sa Mesopotamya, ng mga Akadyano, ng mga Asiryo, ng mga Babilonyo, ng sinaunang Ehipto, ng sinaunang Indiya, ng Lambak ng Indus, ng sinaunang Tsina, ng sinaunang Persiya, ng sinaunang Gresya o kabihasnang Heleniko, ng kabihasnang Helenistiko (kasama ang ng mga Penisyo, ng sinaunang mga Romano, ng mga Selta, ng mga Dasyano, ng mga Ebreo, ng mga Trasyano, ng mga Minoe), ang mga kabihasnang bago-Kolumbyano (kasama ang mga Olmek, mga Maya, mga Sapoteka, mga Inka, mga Toltek, at mga Asteka).

Sa makabagong panahon, tinatawag na **sinaunang mga sibilisasyon''' ng mga tao ang mga kabihasnang ito dahil iniisip nila ang mga daang taon bago dumating ang 500 AD.  Ngunit kasama talaga sa sinaunang mga panahon ang karamihan sa kasaysayan ng tao.  Tumanda o naging sinauna ang kabihasnan kahit na sa loob ng panahon ng itinuturing ngayon ng makabagong mga tao bilang sinaunang mga kapanahunan.

## Tignan din
*Bago ang kasaysayan
*Sinaunang kasaysayan

## Mga sanggunian
Kategorya:Kabihasnan
Kategorya:Mga sinaunang tao
Kategorya:Mga sinaunang kabihasnan
Proklamasyon Blg. 1081

Ang **Proklamasyon blg. 1081** ay ang atas ni Pangulong Ferdinand Marcos na nagpahayag ng pagsasailalim ng Pilipinas sa batas militar simula ng ika-21 ng Setyembre, 1972. Nilagdaan ang batas noong ika-21 ng Setyembre 1972.  Ipinagtibay talaga ang batas noong Set. 17, ngunit dahil sa paniniwalang pamahiin ni Marcos ipinagpaliban ito ng apat na araw (noong Set. 21) at inanunsyo sa publiko dalawang araw pagkatapos.

Ang ibinigay ni Marcos na dahilan dito ay ang lumalalang kaguluhan ng mga mamayanan, ang isang pagtatangka sa buhay ng kanyang dating kalihim ng tanggulang pambansa na si Juan Ponce Enrile, at ang lumalakas na banta ng komunismo sa mga isla.

Sa ilalim nito ay ang malawakang pang-aabuso, pagkulong at pananakot sa mga mamamayan na pinaghinalaang mga rebelde laban sa pamahalaan. Ngayon ay itinuturing na ito na isa sa mga madidilim ng pangyayari ng kasaysayan ng Pilipinas. Maraming mga panoorin at akda ang nabuo tungkol sa batas militar, kasama na rito ang tanyag na nobelang "Dekada '70" ni Lualhati Bautista.

Ang pangyayaring ito ang nagtapos ng Ikatlong Republika ng Pilipinas. Ito ay pormal na ipinawalang-bisa na noong Enero 17, 1981.

## Mga sanggunian
Kaurian:Kasaysayan ng Pilipinas
Kaurian:Batas
Kaurian:Pilipinas
Kaurian:Pamahalaan ng Pilipinas