Boyud Khan Tsiyuzudamba

Si **Bogd Khan** (Buong pangalan) (Mongol: Богд Живзундамба Агваанлувсанчойжинямданзанванчүг, Bogd Jivzundamba Agvaanluvsanchoijinyamdanzanvanchüg; 1869–1924) (Intsik:第八世哲布尊丹巴呼圖克圖), ay ang *Khangan* (Pinuno) ng Kahariang Mongolya (1911-1924) noong ika-9 Disyembre 1911, Matapos mag deklara ng kasarinlan ang Labasang Mongolya mula sa Dinastiyang Qing pag katapos ng Rebelyong Xinhai.

Siya ay ipinanganak sa Tibet, Biliang ika - walong *Jeytsundamba Kotukto* , siya ang pinaka mahalagang tao sa relihiyong Buddhismong Tibet sa bansang Mongolia, sa pagitan ng Dalai at Lamang Panchen.  Kaya kilalala din siya sa tawag na *Bogdo Khagan* Siya ang pinunong pang rehiliyon sa Labasang Mongolya at ang kanyang Asawa ay si Tsendin Dondogdulam, na sinasabing Manifestasyon daw ng Diyosang * Puting Tara*.
 ni Bogyud Khan]]

## Talambuhay
Si Boyud Tsiyuzudamba ay ipinanganak sa Tibet noong 1869 sa isang Aristrokratang Pamilya, Siya ay ang pinaninwalaang *Reinkarnasyon* ni Boyud Tsetsin na nakatira sa Palasyong Potala, Na turmira sa Mongolia noong 1874. 

''...Kailan ma'y Hindi siya naging sunud-sunuran sa mga Lama at Simula noong kanyang Pagkabata ay ninais niyang maibalik ang karangalan ng dating Kahariang Mongolya ni Genghis Khan, o kung hindi man ay Mapalaya ang Mongolya sa kamay ng mga Intsik at magi itong isang nagsasariling bansa. Na Kahit ang mga Prinsepe ay kinatatakutan siya, Ngunit gusto siya  masa...Na ang isang pinunong May paninindigan , at Matalinong Maharlika ay Hindi Katangap-tanggap Hindi sa Tibet kundi sa bansang Tsina...*
.]]
Kaya siya ang naging sentro ng mga usap-usapan ng mga Opisyal na Manchu sa Urga at laman ng mga Propaganda ng mga Komunistang Mongol Ngunit walang patunay ang mga paratang sa kanya.

Bilang isang  monghe Kahit limitado lamang ang kanyang kapangyarihan sa usapin pang pulitka sa bansa, at lahat ng mga nangbaboy sa kanilang tradisyon ay pinarusahan ng bitay. Ayon din sa nasaksihan ng isang manlalakbay mula sa Poland na si Ferdinand Ossendowski ay , Ang mga Prinsepe at mga Khan ay gumawa ng isang sabwatan laban sa kanya  na kung saan ay Sa pag punta niya sa Urga, ay di na daw siya makakabalik ng buhay. eto ay naka tala sa mga rekord na galing sa Rusong si  Ossendovsky , ayon sa mga kakilala ni Boyud Tsetsin kahit wala ito sa opisyal na kanyang bayograpiya.

Nawalan ng Kapangyarihan ang Boyud Khan ng Sakupin ng Tsina ang Mongolya noong 1919. nag mabigong kuhanin ni Datu Roman ang Urga ay nabilango ang Boyud Khan. 
At siya napalaya ni Datu Roman sa kanyang tagumpay na muling pag kuha sa Urga at ang Rebolusyong Mongolyano noong 1921 sa Pangunguna ni Heneral Damdin Sugbatar ay napanatili niya ang kanyang posisyon kasama ang kanyang Asawang si Dayang Tsendin Dondogdulam sa kanyang trono hanggang sa kanyang kamatayan  noong 1924.

## Sa panahon ng Komunsitang Mongolya
Noong siyay  namatay noong 1924, Pumasok na kapangyarihan ang mga Komunista na idineklarang *walang Reinkarnasyon ang Boyud khan na buong Mongolya*Usap- usapan na ang mga sinasabing mga Reinkarnasyon ng Dating Boyud Khan.at wala dapat na tradisyunal na seremonya para sa boyud khan Hanggang sa 1926 Ngunit ng taon ding iyon ay Nag deklara na ang ika 6 na kongreso ng Dakilang Khuralya na hanapin ang reingkarnasyon ng Boyud Khan. Hanggang sa nakita nila ang Batang si Jampal Namdurul Chukyi-Gyaletsen na naging ika-9 na Tsiyuzudamba na siyang inodernahan ng ika-14 Dalai Lama na si Tenzin Gyatso, Bilang  Dharamsala  noong 1991 at bilang Obispo ng Ulan Bator noong 1999.

Ang kanyang plasyo na tinatawag na *Ang Palasyo ni Boyud Khan'' ay isa sa mga atraksyon sa modernong Mongolya nag silbi ito ngayong Museyo tungkol sa mga Lama ng Budhsmong Tibetat sa nakaraan ng Kahariang Mongolya.

## Mga Larawan

File:Sharav dondogdulam.jpg|Larawan ni Dayang Tsendin Dondogdulam, Ang asawa ng Boyud Khan.
File:1913 in Khuree.jpg|Lunsod ng Urga.
File:1913 Lama of Yellow Palace in Khuree.jpg|Ang mga Lama at Monghe ng Palasyong Dilaw sa Nislel Khurei-(1913).
File:1913 a street in Khuree.jpg|Ang ang katabing gusali ng Templong Dechinghala at templong Khan Ger sa Nilsel Khurei.

## Tingnan Din
*Mongolya
*Dayang Tsendin Dondogdulam- Asawa ng Boyud Khan. 
*Genghis Khan - Emperador ng Emperyo ng Mongolya.
*Budhsmong Tibet
*Kahariang Mongolia (1911-1924)
*Damdin Sugbatar
*Katan-bator Magsaryab
*Datu Roman von Ungern-Sternberg
*Tsiyuzudamabai-Jampal Namdurul Chukyi-Gyaletsen- (Ang ika-9 na Boyud Khan).

## Mga Sanggunian
Kategorya:Kasaysayan ng Mongolia
Kategorya:Mga Pinuno sa Mongolia
Kategorya:Mga lama
Kategorya:Tibetanong Budismo