Çagalary goramagyň halkara güni

**Çagalary goramagyň halkara güni**  çagalar üçin gurnalan baýramçylyklaryň biri.Bu gün dürli döwletlerde dürli günlerde bellenilýär.

## Taryhy
[thumb|[Donesk şäherinde Çagalaryň güni,Ukraina, 2011]]
Çagalar güni Doktor Çarles Leonard tarapyndan 1856-njy ýylyň iýun aýynyň 2-nji duşenbe güni bellenilip başlady.

Çagalar güni resmi ýagdaýda milli baýram hökmünde ilkinji gezek 1929-njy ýylda Türkiýe Respublikasynda 23-nji aprel güni bellenildi..

Çagalary goramagyň halkara güni 1950-nji ýylyň 1-nji uýynyndan bäri bellenilip gelinýär .BMG –niň Çaganyň hukuklary hakyndaky konwensiýasynda 1949-njy ýylyň noýabr aýynyň 20- sine berkidildi 

## Döwletler

### Albaniýa
Albaniýadan, Çagalaryň güni (Festa e femijeve) 1-nji iýunda gutlanýar

### Argentina
Argentinada Çagalaryň güni (Día del Niño) Awgustyň 3-nji Ýegşenbesi bellenýär.

### Ermenistan
Ermenistan1-nji Iýunda bellenýär.

### Australia
Çagalryň hepdesi her ýyl Okýabr aýynyň 4-nji hepdesiniň Ýegşenbe gününden iniki ýegşenbä çenli . Baýramçylyk ilkinji gezek 1954nji ýylda bellenildi..

### Bangladeş
Bangladeş 7-nji mart .

### Boliwiýa
Boliwiýa çagalaryň güni (Día del Niño) 12-nji aprel. Bu ilkkinji gezek 1955-nji ýylda bellendi.

### Bosniýa we Hersegowina
Bosniýa we Hersegowina, ilkinji gezek çagalar güni 1993-nji ýylda bellendi.

### Braziliýa
 Braziliýa, Çagalaryň güni (portugalça: Dia das Crianças) 12-nji oktaýbr

### Bolgariýa
Bolgariýa,Çagalaryň güni (Ден на детето) 1-nji Iýun. Däbe göra çagalar maşgaladakylar ünsüni özüne çekýär,, üýjülik nany(tort) ýaly sowgatlar bilen.1925-nji ýylda ilkinji gezek bellenildi.

### Kamerun
Kamerun, Çagalar güni baýramy 1990-njy ýylda ilkinji gezek bellenildi.

### Kanada
Çagalaryň milli güni 1993-nji ýyldan bäri bellenilýär.  Kanada  BMG –niň Çaganyň hukuklary hakyndaky konwensiýasynda  1989-njy ýylyň 20-nji noýabrynda tassyklady. 

### Merkezi Afrika
 Kongo Respublikasy, Kongo Demokratik Respublikasy, Kamerun, Ekwatorial Gwineýa, Gabon, Çad, Merkezi Afrika Respublikasy,Çaglar günini 25-nji dekabrda belleýärler

### Çili
 Çili, resmi sanawda oktýabr aýynyň birinji çarşenbe güni, ýöne awgust aýynyň ikinji ýegşenbe güni bellenilýär, 

### China
**[[Hytaý Halk Respublikasy]]**, Çagalar güni 1-nji iýunda 'Iýun 1 halkara çagalaryň güni' diýilip bellenilýär,(hyt.). 1949-njy ýylda ilkinji gezek bellenildi.

### Kolumbiýa
Kolumbiýa,2001-nji ýyldan bäri aprel aýynyň soňky şenbesinde bellenilýär..

### Kosta-Rika
 Kosta-Rika, Çagalaryň güni Senýabr aýynyň 9-yna bellenilýär.

### Horwatiýa
 Horwatiýa, Cagalaryň güni 11-nji noýabr.

### Kuba
Kuba, Iýul aýynyň üçinji ýegşenbesi..

### Çehiýa
Çehiýa, Çagalaryň güni 1-nji iýun.

### Ekwador
Ekvador, Çagalaryň güni (Día del Niño)1-nji iýun. Adatça 12 ýaşa çenli çagalar sowgat alýarlar.
thumb|Ekwadorda Çagalaryň güni (Día del Niño)

### Müsür
Müsür, Her ýylyň noýabr aýynyň 20-isi,çagalar üçin  festiwallar we oýunlar geçirilýär.

### Finlandiýa
 Finlandiýa, Çagalaryň güni ýa-da Çagalaryň Hukugy ady bilen tanalýar, her ýylyň noýabr aýynyň 20-sine geçirilýär.

### Sowet döwletleri
[left|thumb| [Belarusda 1997-nji ýylda bir ştamp]]
 Russiýa, we beýleki öňki sowet döwletlerinde , Ermenistan, Azerbaýjan, Belarus, Estoniýa, Gruziýa, Gazagystan, Gyrgyzystan, Latwiýa, Litwa, Moldowa, Täjigistan, Türkmenistan, Ukraina, Özbegistan,we beýleki öňki ýa-da komunist döwletleri, Albaniýa, ngola, Benin, Bosniýa we Hersegowina, Bolgariýa, Kamboja, Horwatiýa, Kuba, Çehiýa, Slowakiýa, Efiopiýa, Gündogar Germaniýa,Kosowo,, Laos, [[Demirgazyk Makedoniýa, ]], Mongolystan, Montenegro, Mozambik, Polşa, Rumyniýa, Serbiýa, Sloweniýa, Tanzaniýa  we Ýemende Çagalaryň güni 1-nji Iýunda bellenilýär.

### Germaniýa
thumb|18-nji orta mekdepde  "ýaş pionirler" tarapyndan  "Hapa we zibilleriň" ýakylyş edebiýaty , Gündogar Berlin, 1955-nji ýylyň 1-nji Iýuny, Halkara Çagalaryň güni
Sowuk uruş döwünde Gündogar Germaniýa Çagalaryň gününi 1-nji Iýunda geçirýärdi, Günbatar Germaniýa bolsa 20-nji Senýabrda.

1990-njy ýylda iki Germaniýa  birleşenden soňra Halkara Çagalaryň güni bütin Germaniýada resmi edildi.  Köp maşgala häzirem 1-nji iýunda belleýär, ýöne Çagalaryň güni döwlet derejesinde 20-nji Senýabrda bellenilýär.

### Gresiýa
Gresiýa, Çagalaryň güni 1989-njy ýyldan bäri bellenilýär.

### Guatemala
Guatemala, Çagalar güni 1-nji Oktaýbrda bellenilýär.. Ilkinji gezek 1990-njy ýylda gurnaldy.

### Gonduras
Gondurasda(iň.Handuras), Çagalaryň güni 10-njy Senýabrda bellenilýär.

### Welgriýa
Wengriýada Çagalaryň hepdesi 1931-nji ýylda başlady. 1950-nji ýyldan bäri Çagalaryň güni diýip dowam edýär we Her ýylyň Maý aýynyň soňky ýegşenbesi bellenilýär.

### Gaiti
Gaiti(iň.Haiti), Çagalaryň güni Iýun aýynyň 12-sine bellenilýär.

### Gonkong
Çagalaryň güni (hyt.) 4-nji aprelde bellenilýär.

### Indoneziýa
Indoneziýa, Çagalaryň güni 1984-nji ýyldan bari 23-nji Iýulda bellenilýär.

### Hindistan
thumb|Nehru Meghalaýada çagalara süýjilik paýlaýar
Hindistan, Çagalaryň güni 14-nji noýabrda , garaşsyz Hindistanyň ilkinji primer ministri Çaça Nehrunyň(Nehru daýy) dogalan gününde bellenilýär.

### Irlandiýa
Irlandiýa, Çagalaryň güni 20-nji Noýabrda bellenilýär.

### Ýaponiýa
Ýaponiýa çagalaryň güni  (こどもの日, *kodomo no hi*)
5-nji maýda, milli baýram hökmünde 1948-nji ýyldan bäri belleilip gelinýär. 3-nji martda gyz çagalaryň we 5-nji maýda oglan çagalaryň baýramçylygy bellenilýär,

### Gazagystan
Halkara Çagalaryň güni 1-nji Iýunda bellenýär we çagalar üçin milli baýram hasap edilýär. 3 milliondan gowurak çagalar Gazagystanda baýramçylygy gutlaýarlar.

### North Korea
Koreýa Halk-Demokratik Respublikasy  Çagalaryň güni 1-nji iýunda Halkara çagalaryň güni hökmünde bellenilýär (국제 아동절). 1945-nji ýyla çenli bu baýramçylyk 1-nji maýda geçirlýärdi. Mundan başga hem bu ýerde başga baýram. 조선소년단창립절(Ýaş pionir jemgyýetiň esaslaşdyrylmagynyň festiwaly ) 6-nji iýunda bellenilýär.

### Günorta Koreýa
[thumb|Çagalaryň güni Seoul, [Koreýa Respublikasy, 5 maý 1954]]
 Koreýa Respublikasy,5 -nji maý Çagalaryň güni (어린이날). Ene-atalar wagtlaryny çagalary bilen geçirýär. Çagalar haýwanat baglaryna , muzeýlere we çagalar üçin gurnalan ýerlere syýahada alyp gidýärler. 

### Liberiýa
 Liberiýa, 1991-nji ýylda esaslaşdyryldy.

### Maldiwler
[right|thumb|Çagalar gününin bellenilşi Kendhu, [Maldiwler]]
Maldiwler, Çagalaryň güni 10-njy maýda bellenilýär. Şol güni hemme mekdep okuwçylary baýramy gutlamak üçin mekdeplere gidýärler. Çagalar üçin birsüri gurnaklar şol mekdeplerde geçirilýär. 

### Mawrikiý
Mawrikiý,Çagalarynyň güni 1991-nji ýylda Halkara Afrika çagalarynyň güni hökmünde esaslaşdyryldy. 

### Mýanmar
Mýanmar, Çagalaryň güni 13-nji fewralda bellenilýär.

### Meksika
Meksika,Çagalaryň güni ("Día Del Niño") 30-njy aprelde bellenilýär. Şol güni mekdep mugallymlary okuwçylary üçin gurnaklar taýýarlaýar. Şol gün kabir mekdeplerde sapaklar geçilmeýär. Olar dürli oýunlar, aýdym gurnaýarlar we çagalar gowy görýän naharlaryny getirip ýoldaşlary bilen paýlaşýarlar. Käbir maşgalalar çagalaryny alyp daşary gezelenje çykýarlar. Parklarda we sport merkezlerinde çagalar üçin ýörite çäreler geçirilýär. Ýazda geçirilýänligi sebäpli çagalar ýazy simbollaýan ýaz eşiklerini geýýärler.

### Malaýziýa
Adatça 1-nji oktýabrda bellenýär ýöne 20-nji noýabrda hem bellenilýär

### Moldowa
Moldowa,Halkara Çagalaryň güni 1-nnji Iýunda bellenýär. 2016-njy ýyldan bäri jemgyýetçilik baýramy diýip kabul edilýär.

### Mongoliýa
Mongoliýa, Halkara Çagalaryň güni 1-nji ýunda bellenilýär. "Эх үрсийн баяр" diýip tanalýar.

### Mozambik
 Mozambik,Halkara Çagalaryň güni 1-nji iýunda hem bellenýär.

### Nepal
 Nepal, Çagalaryň güni (बाल दिवस) Nepal kalendaryna göra Bhadra 29-ynda bellenýär(Awgust-Senýabr) Birleşen milletler guramsy bilen ylalaşykdan soňra bellenilip başlandy. 1990-njy ýylda baýram diýip kabul edildi. 

### Täze Zelandiýa
Täze Zelandiýa, Çagalaryň güni Martyň birinji Ýegşenbesinde geçirilýär. 

### Nigeriýa
 Nigeriýa Çagalaryň günini 27-nji Maýda geçirýär. Ilkinji gezek 1964-nji ýylda esaslandyryldy. Bu baýram başlangyç we orta mekdepler üçin jemgyýetçilik baýramçylygy diýip kabul edildi. Döwletiň ýeriniň uly bolmagy sebäpli çagalaryň az sany topary çärä gatnaşyp bilýär. 

### Nikarakua
Nikarakua Halkara Çagalar güni Iýun aýynyň 1-ine bellenýär.

### Norwegiýa
thumb|1911-nji ýyl Çagalaryň güni, Norwegiýa
Çagalaryň güni Norwegiýada 17-nji maýda geçirilýär. Şol güni Norwegiýanyň Konstitusiýa güni bellenilýär.

### Palestina
Çagalaryň güni Palestinada 5-nji aprelde bellenilýär.

### Panama
Çagalaryň güni ýa-da Balalaryň güni 1-nji noýabrda döredildi, ýöne Wiwian Fernandez de Torrižos tarapyndan (Prezident Matin Torrižosyň(2004-2009) aýaly) Iýul aýynyň 3-nji Ýegşenbe diýilip üýtgedildi.

### Paragwaý
 Çagalaryň  güni Paragwaýda 15-nji Awgustda bellenilýär. oňa   Acosta Ñu-yň söweşi hem diýilýär . Waka görä 3 müň 500 sany ýaşlary 6 we 13 ýaşlardaky çagalardan düzülen Paragwaý goşuny 3 sany güýçli döwletiň 20 müňe golaý  goşunyň garşysynda prezident Solano Lopeziň uruşdan gaçyp gitmegi üçin greşipdirler. Bir şeýmede Lopeziň buýrugy bilen çagalaryň urşanlygy aýdylaýar , başga bir şeýmede bolsa çagalaryň öz islegleri bilen urşa gatnaşanlygy aýdylar. Çagalaryň güni şol 5 ýyllyk urşy ýatlamak üçin gurnalýar.

### Peru
 Peru döwletiniň kanunlaryna göra Çagalaryň güni (*Día del Niño Peruano (Ley Nº 27666) *, Peru Çagalarynyň güni (kanun Nº 27666))  her ýylyň aprel aýynyň ikinji ýegşenbesinde bellenmeli. Mundan başga hem her ýylyň awgust aýynyň ikinji ýegşenbesinde Halkara Çagalaryň güni bellenilýär. Şol güni çagalar gutlanylýar we ene-atalaryndan sowgat alýarlar. Köp sanly oýunjak, elektronik, we egin eşik dükanlarynda arzanlaşyk bolýar.

### Filippinler
Filippinler, 1992-nji ýyldan 20-nji noýebrynde baýram diýip döredildi.

### Polşa
thumb|269x269px|Çagalar güni Arlekin teatry, Polşa
Polşa, Çagalaryň güni (*Dzień Dziecka*) Iýun 1- da bellenilýär. Halakara Çagalaryň güni 1952-nji ýylda Polşada orta atylýar. Mekdeplerde dürli cäreler gurnalýar we sapaklardan boşadylýar, Iýun aýynyň birinji hepdesinden başlap parklarda we dynç alyş ýerlerde festiwallar gurnalýar. Ene-atalar çagalry üçin adatça sowgat alýarlar.

### Portugaliýa we öňki kolonoýalary
Portugaliýa (hemde  Gwineýa-Bisau, Makao, Kabo-Werde, Gündogar Timor, Angola, Mozambik we San-Tome we Prinsipi ýaly öňki kolonoýalary), Çagalaryň günini (Dia da Criança) 1-nji Iýunda belleýärler.

### Rumyniýa
Çagalaryň güni Rumyniýada (rumynça: "Ziua Copilului") Iýun aýynyň 1-ine bellenilýär. Çagalar ataça maşgalasyndan we ata-enelerinden sowgat alýarlar. Birtopar çäreler guralýar.

2012-nji ýylyň iýun aýynyň 1-ine Halkara Çagalaryň güni Rumyn hökümenti tarapyndan Zähmet , Maşgala we sosial goragy ministrliginde bellenildi.  Takmynan 100 çaga  diýen hormat hatlary gowşuryldy

2017-nji ýyldan güýje giren täze kanuna göra(Kanun 220/2016), Çagalaryň güni resmi baýram.

### Russiýa federasiýasy
[thumb|Çagalar Halkara çagalar günini gutlaýarlar, Wladiwostok, [Russiýa ]]
 Russiýa, Çagalaryň güni 1-nji iýunda bellenilýär. Ilkinji gezek 1949-njy ýylda döredildi.

### Singapur
Adatça 1-nji oktaýrdah Singapur  resmi ýagdaýda Çagalaryň güni bellenilýär.  Şoňa çalymdaş ýene-de bir gün hem iýulyň birinji ýegşenbesi geçirilýär. Çagalar bagyndaky çagalara we başlangyç synpdaky okuwçylar okuwlaryndan boşadylýar. 2011-nji ýyldan başlap Çagalaryň güni Oktaýbr aýynyň birinji anna güni bellenilýär.

### Günorta Afrika Respublikasy
Günorta Afrika Respublikasynda Çagalaryň güni Noýabr aýynyň ilkinji şenbe güni, ýöne bellenilşi beýleki döwletlere seredeniňde gaty pes derejede.

### Günorta Sudan
Günorta Sudanda Çagalaryň güni 23-nji dekabrda bellenilýär. 

### Slowakiýa
Slowakiýada Çagalaryň halkara güni  (*Medzinárodný deň detí*) 1-nji Iýunda bellenilýär. Çagalar haýwanat bagy ýaly käbir ýerlere mugt syýahat edip bilýärler.

### Ispaniýa
Ispaniýada Maýyň ikinji ýeşenbesinde  "Día del niño" ady bilen bellenilýär.

### Şri-Lanka
 Şri-Lankada Çagalaryň güni 1-nji Oktýabr .

### Sudan
Sudanda 23-nji dekabrda bellenilýär.

### Surinam
 Surinamda, Çagalaryň güni 5-nji dekabrda bellenilýär. Adatça  12 ýaşa çenli çagalar ene-atalaryndan sowgat alýarlar. 

### Şwesiýa
Şwesiýada Çagalaryň güni oktýabr aýynyň ilkinji Duşenbe güni bellenilýär. 

### Şweýsariýa
Şweýsariýa çagalaryň güni 1925-nji ýylda kabul edildi.

### Taýwan
 **[[Taýwan]]** 4-nji Aprelde Çagalaryň güni bellenilýär (). 

### Taýland
left|thumb|Çagalaryň güni 2012-nji ýyl , Taýland
Taýland  Milli Çagalaryň güni  (Taýiça) Ýanwar aýynyň ikinji şenbe güni bellenilýär..

### Türkiýe
thumb|"Milli özygtyýarlylyk we Çagalaryň baýramy"(Türkiýe), Germaniýada geçirildi, 2011-nji ýyl
 Türkiýäniň milli beýik gurultaýy(ady barlamaly)  1920-nji ýylyň 23-nji aprelinde döredildi. 23-nji aprel 1921-nji ýylda baýram diýilip kabul edildi. 1927-nji ýyldan soňra baýramyň ady Çagalar güni bilen üýtgedildi   (türk.Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, türkmençe "Milli özygtyýarlylyk we Çagalaryň baýramy")

### Ukraina
[thumb|[Donesk|Donetsk şäherinde Çagalaryň güni]]
Çagalaryň güni (, *Den zakhystu ditey*, türkmeçe "Çagalary gormagyň güni") Iýun açynyň 1-i bellenilýär. Çagalaryň güni ukrain Prezidentiniň karay bilen 1998-nji ýylda kabul edildi (№ 568/98)

## Çeşmeler

* &nbsp;

Category:Articles containing Japanese-language text
Kategoriýa:Pages with empty citations