Özbegistan Superligasy

**Özbegistan Superligasy** () — Özbegistanyň professional futbol klublarynyň ýokary derejeli bäsleşigi. Hemaýatkärlik nukdaýnazaryndan **Artel Superligasy** hem diýilýär. Özbegistanyň superligasy Özbegistan Professional Futbol Ligasy tarapyndan geçirilýär. Häzirki wagtda superligada gatnaşýan toparlaryň sany 14. Möwsümiň ahyrynda superligada soňky iki orny eýelän klublar Pro ligasyna göçüriler. superliganyň ahyrynda 12-nji orunda durýan topar Pro liganyň 3-nji orny eýeleýän klub bilen Geçiş oýnuna gatnaşar. Özbegistan Superligasynyň ýeňijisi indiki möwsümde Aziýa Çempionlar ligasyna gatnaşmaga, şeýle hem Özbegistan Superkubogynda milli kubogyň ýeňijisine garşy oýnamaga mümkinçilik alar.
## Bäsdeşlik formaty
Ýaryşlary dolandyrmak, guramak we gözegçilik Özbegistanyň Professional Futbol Ligasy tarapyndan amala aşyrylýar. superliganyň adaty iki aýlawly formatda gurnalmagy. Çempionat her ýyl fewral aýynyň ahyrynda başlar we noýabr aýyna çenli dowam eder. Möwsümde her klub beýleki klublara garşy iki gezek, bir gezek öýde we bir gezek uzakda - jemi 26 oýun oýnaýar. Toparlar ýeňiş üçin üç oçko, deňme-deň bir bal we ýitgi üçin bal almaýarlar. Toparlar umumy ballar boýunça ýerleşdirilýär we möwsümiň ahyrynda iň ýokary orny eýeleýän klub çempiondyr. U-21 çempionatynyň oýny superligadaky esasy topar oýnundan bir gün soň geçirilýär.
## Taryh
Özbegistanda milli futbol çempionaty 1992-nji ýyldan bäri geçirilip gelinýär. Birinji çempionatda Pahtakor bilen Neftçi birmeňzeş bal gazandy we netijede bilelikdäki çempionlygy gazandy. Özbegistan futbol çempionatynyň iň ýokary bölümi aslynda “Oli ligasy” diýlip atlandyryldy. Milli çempionat 1992-nji ýyldan 2017-nji ýyla çenli Oli Liga ady bilen gurnaldy. 2018-nji ýyldan bäri Özbegistan Professional Futbol Ligasy içerki çempionaty üýtgedip, ýokary bölümi Özbegistan superligasyna öwürdi.
## Klublar
Özbeg klublarynyň arasynda Daşkentiň Pahtakor topary iň meşhurdyr. Pahtakor şu wagta çenli 15 gezek Özbek çempionatynda ýeňiji boldy. Özbek superligasynyň ýeňijileri Aziýa Çempionlar ligasyna gatnaşarlar. Hususan-da, Özbek çempionatynyň we Özbek kubogynyň ýeňijisi Aziýa Çempionlar ligasynyň toparçasyna gönüden-göni gatnaşar, superliganyň kümüş we bürünç medallarynyň ýeňijileri bolsa saýlama oýunlary arkaly Çempionlar ligasyna gatnaşar. Şu wagta çenli Kontinental Çempionlar ligasyndaky superliganyň toparlarynyň iň gowy netijesi ýarym final boldy. Birnäçe ýylda Aziýanyň iň abraýly ýaryşy bolan AFK kubogyna özbek klublary gatnaşdy. Hususan-da, Nasaf 2011-nji ýylda AFK kubogynyň finalynda ýeňiji boldy.
## Superligada legionerleriň çäkleri
UzPFL ýaryşlary üçin bir klub 5-e çenli daşary ýurtly oýunçyny legioner hökmünde hasaba alyp biler. Olaryň biri (ýa-da hemmesi) Aziýa Futbol Konfederasiýasyna agza ýurduň raýaty bolmaly, ýagny 4 + 1 çäk Özbegistanda ulanylýar. AFK-a agza ýurtdan legioner ýok bolsa, klub anketa görnüşinde 4-den gowrak daşary ýurtly oýunçyny goşup bilmez (ferma klubynda hasaba alnan oýunçy hem hasaplanýar).
## Superliganyň oýunçylarynyň ýazgylary
Özbegiýanyň Superligasynda köp sanly meşhur içerki we daşary ýurtly oýunçy oýnady. Hususan-da, Braziliýaly Riwaldo 2008-nji ýyldan 2010-njy ýyla çenli "Bunyodkor" abraýyny gorady. 2009-njy ýylda Riwaldo 20 pökgi bilen Özbek çempionatynda iň köp pökgi geçiren oýunçy boldy. superligada iň köp gol salan rekord eýesi Anwar Berdiýewdyr. Uzak wagtlap "Neftçi" toparynda oýnan oýunçy, Özbek çempionatynyň taryhynda 225 pökgi geçirmegi başardy. Oýunlaryň sany boýunça rekord eýesi Asror Alikulowdyr. Pastakyn geçmişiň meşhur goragçysy jemi 520 oýunda oýnady.
## Möwsümleýin ýeňijiler
Her möwsümiň ahyrynda Super liganyň üç ýeňijisi we iň pes orny eýeleýän we Özbegistan Pro ligasyna degişli toparlar kesgitlenýär.
## Ningeňiji klublar
Pahtakordan soň iň köp ýeňiji bolan toparlar - Neftçi we Bunyodkor. Iki topar hem Özbegistan çempionatynda taryhynda 5 gezek altyn medal gazandylar.

Hemişe liganyň tablisasy, 1992–2024 möwsümi

## Super liganyň oýunçy ýazgylary

### Iň köp gol salanlar

### Köp görnüş

## Reýtingler we möwsüm boýunça iň köp pökgi geçirenler
Özbegistan çempionatynyň ilkinji möwsüminde Waleriý Keçinow 24 pökgi bilen iň köp pökgi geçiren oýunçy boldy. 2000-nji ýyl möwsüminde Jafar Irismetow "Dostlik" topary üçin 45 pökgi geçirip, möwsümiň iň köp pökgi geçiren oýunçysy boldy, bu netije henizem bir möwsümiň rekordy hasaplanýar.

## Hemaýatkärlik
1992-nji ýyldan 2017-nji ýyla çenli Özbegistan Super ligasynyň haýsydyr bir kompaniýa bilen hemaýatkärlik hukugy ýokdy. Diňe 2018-nji ýyldan başlap Özbegistan Super ligasy liganyň hemaýatkäri boldy. 2018-nji ýylyň 4-nji aprelinde Özbegistan Futbol Assosiasiýasynyň wise-prezidenti Umid Ahmadjonow we resmi *PepsiCo* çüýşesi IBT, PepsiCo-nyň 2018 möwsümi üçin resmi liganyň hemaýatkäri boljakdygy barada ylalaşdylar. 

## Salgylanmalar

Kategoriýa:Özbegistan Superligasy
Kategoriýa:Özbegistanda 1992-nji ýyldaky döredilanlar
1
Özbegistan
Kategoriýa:1992-nji ýylda döredilen sport ligalary