open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lýudwig Witgenşteýin

thumb|Wittgenstein 1929-nji ýylda

Awusturýaly pelsepeçi we matematik.Logika we dil pelespesine uly goşant goşupdyr. Traktatus Lojiko-Filosofikus atly eseri dünýä belli boldy.
Kategoriýa:Filosoflar
Suely Franco

**Suely Franco Mendes** (16 oktýabr, 1939 Braziliýa) Braziliýanyň aktrysa.

## Filmografiýa
### Telewizor
* *O Espigão* (1974)
* *Cuca Legal* (1975)
* *Mulheres de Areia* (1993)
* *O Cravo e a Rosa* (2000)
* *A Favorita* (2008)
* *Cama de Gato* (2009)
* *Amor Eterno Amor* (2012)

Kategoriýa:Braziliýa
Kategoriýa:Aktýor
Bia Seidl

**Maria Beatriz Parpinelli Seidl** (19 sentýabr, 1961 Braziliýa) Braziliýaly aktrysa.

## Kariyer
### TV

Kategoriýa:Braziliýa
Kategoriýa:Aktrýs
Türkmenistan manady

right
**Manat** — Türkmenistanyň  pul birligi. «Türkmenistanyň Merkezi banky hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda Türkmenistanda milli pul bolup manat durýar, bir manat 100 teňňä deňdir. Manat resmi pul hökmünde 1993-nji ýylyň noýabryndan başlap, Türkmenistanyň çäginde dolanyşyga goýberildi.
* Manat barada kanunçylyk
Manat Türkmenistanyň çäginde ýeke-täk kanuny töleg serişdesi bolup durýar. Türkmenistanyň çäginde beýleki döwletleriň pullaryny peýdalanmak Türkmenistanyň degişli kanunçylyk namalary we Türkmenistanyň Merkezi banky kadalaýyn namalary bilen kadalaşdyrylýar. Türkmenistanyň banklary, şeýle hem beýleki hojalygy ýöredijiler Türkmenistanyň çäginde Türkmenistanyň kagyz pullaryny we teňňelerini çäklendirmezden kabul etmäge borçludyrlar.
* Türkmenistanyñ Merkez banky we Milli pul birligi Manat
# Türkmenistanda töleg serişdesi bolup durýan kagyz pullaryň we teňňeleriň bahasyny, agramyny, şekilini we beýleki häsiýetlerini Türkmenistanyň Merkezi banky kesgitleýär.
# Türkmenistanyň Merkezi banky kagyz pullaryň çap edilmegini (teňňeleriň zikgelenmegini), dolanyşyga goýberilmedik kagyz pullaryň (teňňeleriň) saklanylmagyny we daşalmagyny üpjün edýär.
# Türkmenistanyň Merkezi banky Türkmenistanyň çäginde dolanyşykda bar bolan kagyz pullary (teňňeleri) olaryň ýerine başga kagyz pullary (teňňeleri) çykaryp, olary dolanyşykdan aýryp biler.
# Türkmen manadyny beýleki pul birliklerine çalyşmak Türkmenistanyň kanunlary bilen kadalaşdyrylýar.
# Türkmen manadyny beýleki daşary ýurt pullaryna çalyşmagyň şertleri we tertibi Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan kesgitlenilýär.
* Manat we Merkezi Bankyň walýuta kursy (20.08.2015)

USD / TMT	3,5000
EUR / TMT	3,9015
GBP / TMT	5,4660

Beyleki walyutalar üçin http://www.cbt.tm/kurs/kurs_today.html 

Kategoriýa:Pul birligi
Kategoriýa:Türkmenistan
Rubens de Falco

**Rubens de Falco da Costa** (19 oktýabr, 1931 - 22 fewral, 2008) Braziliýanyň aktýor.

## Filmografiýa
### Telewizor
* 2004 - *[[A Escrava Isaura (2004)|A Escrava Isaura]]* - Comendador Leopoldo Almeida 
* 1998 - *[[Brida]]* - Vargas 
* 1997 - *[[Os Ossos do Barão (1997)|Os Ossos do Barão]]* - Cândido Caldas Penteado 
* 1995 - *[[Sangue do Meu Sangue |Sangue do Meu Sangue]]* - Mário Albuquerque Soares
* 1994 - *[[Confissões de Adolescente]]* - Dr. Rogério  (Episódio: "Essa Tal de Virgindade")
* 1991 - *[[Salomé (telenovela brasileira)|Salomé]]* - McGregor 
* 1990 - *[[Brasileiras e Brasileiros]]* - Ramiro 
* 1989 - *[[Pacto de Sangue]]* - Abílio Mendonça
* 1987 - *[[Bambolê (telenovela)|Bambolê]]* - Nestor Barreto
* 1986 - *[[Sinhá Moça (1986)|Sinhá Moça]]* - Coronel Ferreira (Barão de Araruna)
* 1983 - *[[Maçã do Amor]]* - Daniel 
* 1982 - *[[Campeão (1983)|Campeão]]* - Jorge Salém 
* 1981 - *[[Os Imigrantes]]* - Antonio di Salvio 
* 1980 - *[[Um Homem Muito Especial]]* - Conde Vladimir (Drácula) 
* 1980 - *[[Drácula, uma História de Amor]]* - Drácula 
* 1979 - *[[Gaivotas (telenovela)|Gaivotas]]* - Daniel 
* 1978 - *[[A Sucessora]]* - Roberto Steen
* 1978 - *[[O Astro (1977)|O Astro]]* - Samir Hayala
* 1977 - *[[Dona Xepa (1977)|Dona Xepa]]* - Heitor
* 1976 - *[[Escrava Isaura (1976)|Escrava Isaura]]* - Leôncio Almeida
* 1975 - *[[Escalada (telenovela)|Escalada]]*
* 1975 - *[[O Grito (telenovela)|O Grito]]* - Agenor
* 1975 - *[[Gabriela (1975)|Gabriela]]* - Pimentel
* 1974 - *[[Supermanoela]]* - Diógenes
* 1973 - *[[Tempo de Viver (1972)|Tempo de Viver]]* - Maurício 
* 1969 - *[[A Última Valsa]]* - Imperador Francisco José
* 1968 - *[[Passo dos Ventos]]*
* 1968 - *[[Demian, o Justiceiro]]* - Anderson
* 1967 - *[[A Rainha Louca]]* - Imperador Maximiliano
* 1966 - *[[O Rei dos Ciganos]]* - Claude Ludenwerg
* 1963 - *[[Conflito (telenovela)|Conflito]]*
* 1961 - *Maria Antonieta*

Kategoriýa:Aktýor
Kategoriýa:Braziliýa
José Wilker

**José Wilker Almeida** (20 awgust, 1944 - 5 aprel, 2014) Braziliýanyň aktýor.

## Filmografiýa
### Telewizor
* *[[A Falecida]]* (1965)
* *[[El justicero]]* (1967)
* *[[A Vida Provisória]]* (1968)
* *[[Eu Sou Vida, Eu Não Sou Morte]]* - cortometraggio (1970)
* *[[Estranho triângulo]]* (1970)
* *[[Gabriela (telenovela 1975)|Gabriela]]* (1975)
* *[[Xica da Silva]]*, regia di Carlos Diegues (1976)
* *Dona Flor e Seus Dois Maridos* (1976)
* *[[Confissões de Uma Viúva Moça]]* (1976)
* *[[Diamante bruto]]* (1977)
* *[[Professor Kranz tedesco di Germania]]*, regia di Luciano Salce (1978)
* *[[Batalha dos Guararapes]]* (1978)
* *[[O Bom Burguês]]* (1979)
* *[[Bye Bye Brasil]]*, regia di Carlos Diegues (1980)
* *Plumas e Paetês* (1981)
* *Brillante* (1981) 
* *Final Feliz* (1982)
* *Roque Santeiro* (1985)
* *Mato Grosso* (1992)
* *Senhora do Destino* (2004)
* *Duas caras* (2007)
* *Gabriela* (2012)
* *Amor à vida* (2013)

Kategoriýa:Braziliýa
Natalia Oreiro

**Natalia Oreiro** (19 maý, 1977, Montewideo, Urugwaý) pop aýdymçysy.
## Aýdymlary
* Natalia Oreiro (1998)
* Tu veneno (2000)
* Turmalina (2002)
* Gilda, no me arrepiento de este amor (2015)

Kategoriýa:Aýdymçylar
Kategoriýa:Urugwaý
Ann-Mariý

**Ann-Mariý Nikolson**(asyl: Anne-Marie Nicholson)  (d. 1990 aprel 7), Iňlis aýdymçy we kompazitor. Kariýerasyna 2013-nji ýylda başlan Ann-Mariý Angliýanyň Esseks(Essex) şäherinde dogulan.  

2017-nji ýylda "Çiao Adios" (Ciao Adios) aýdymyny çykardy. 

## Diskografiýa
### EP
* 2015 - *Karate*

### Single
* 2015 - *Karate*
* 2015 - *Gemini*
* 2015 - *Boy*
* 2016 - *Do It Right*
* 2016 - *Alarm*
* 2016 - *Peak*
* 2017 - *Ciao Adios*

### Bilelikde edilen
* 2015 - *Rumour Mill* (Rudimental feat. Anne-Marie & Will Heard)
* 2015 - *Alright with Me* (Wretch 32 feat. Anne-Marie & PRGRSHN)
* 2016 - *Catch 22* (Illy feat. Anne-Marie)
* 2016 - *Rockabye* (Clean Bandit feat. Anne-Marie & Sean Paul)
*2017 "Remember I told you" Nick Jonas feat. Anne-Marie & Mike Posner
## Çeşme

Kategoriýa:Aýdymçylar
Mazdakitler hereketi

**Mazdakitler hereketi** — Mazdak ruhany gatlagyndan bolupdyr.Ol agalyk ediji gatlaga garşy göreşe köpçiligi çagyrýar.
## Aňyýeti
Deñlik, zatlary paýlamak. Ol agyr ýaşaýan giñ köpçuligi özüne çekipdir. Daýhan gozgalañlary tutaşyp başlapdyr.Hak begleriñ ep-esli toparynyñ emlägi ellerinden alynyp daýhanlara paýlanypdyr. Mazdakitleriñ hereketiniñ iñ osen döwri Kawad patyşanyñ dolandyran ýyllaryna gabat gelýar.Kawad gozgalañçylara dane ambarynyñ agyzlaryny açyp beripdir. Kawadyñ özi hem bu hereketi bir bada goldapdyr.Ýerli ruhanylar dildüwişip goşun toplap, patyşa Kawady 496 ý tagtdan düşüripdirler.Ol Eftalylara gidipdir. Soñ 499 ý Eftalylaryň kömegi bilen tagta geçýär. 529-njy ýylda Mazdak we onuñ egindeşleri öldürilýär. Bu hereket Merkezi Aziýa, Azerbeýjana ýaýraýar. Onuň taglymatlary astynda soñ- soňlar hem birnäçe gozgalañlar bolup geçýär.

## Çeşme


Kategoriýa:Sasanylar döwleti
Norma Blum

**Norma Blum** (11 oktýabr, 1939 Braziliýa) Braziliýanyň aktrysa.

## Filmografiýa
### Telewizor
* 1969 - *A Última Valsa* .... Clara de Olemberg
* 1975 - *Senhora* .... Aurélia Camargo
* 1976 - *Vejo a Lua no Céu* .... Suzana
* 1976 - *Escrava Isaura* .... Malvina Fontoura
* 1980 - *Marina* .... Sônia
* 1981 - *Ciranda de Pedra* .... Frau Herta
* 1986 - *Sinhá Moça* .... Nina Teixeira
* 1992 - *Anos Rebeldes* .... Valquíria Galvão
* 2001 - *Pícara Sonhadora* .... Leonor Lucchini
* 2003 - *Celebridade* .... Hercília Prudente da Costa
* 2004 - *A Escrava Isaura* .... Gertrudes Almeida
* 2011 - *Insensato Coração* .... Olga Brandão
* 2013 - *Joia Rara* .... Mama Francesca Baldo

Kategoriýa:Braziliýa
Kategoriýa:Aktýor
Francisco Cuoco

**Francisco Cuoco** (29 noýabr, 1933 San-Paulu - 19 iýun, 2025 San-Paulu) Braziliýanyň aktýor.

## Çeşme


Kategoriýa:Braziliýa
Kategoriýa:Aktýor
Sally Hawkins

**Sally Seseliýa Hawkins** (Sally Cecilia Hawkins) (d.  27 Aprel 1976) iňlis aktrisasy. Ilkinji keşbini 2002-nji ýylda Maýk Liniň (Mike Leigh) *All or Nothing* filminde janlandyrdy. Ol Li bilen işlemegini dowam etdirdi , 2004-nji ýylda "Wera Dreýk" (Vera Drake)  filminde Susan Wells rolyny oýnady, soňra 2008-nji ýylda *Happy-Go-Lucky* filminde Poppynyň keşbini janlandyrdy we bu keşp oňa köp baýraklar getirdi, olaryň içinde Altyn globus baýragy(Golden Globe Award) hem bar.
Alı bin Isa

**Ali bin İsa** (Arapça: علي بن عيسى‎), Bagdatda doglandyr. IX. asyrda astronomiýa, geografiýa esasan hem optika boýunça uly işler alyp baran Musulman alymydyr.

Ali bin Isa Orta Asyrlarda göz hassalyklary hakynda ýazylan ilkinji eser *Notebook of Oculist* (Göz Lukmanynyň Depderi) atly eserini ýazandyr. Bu eser onuň Orta Asyr Ýewropasynda **Jesu Occulist** ady bilen tanalmagyna sebäp bolandyr. Jesu Latyn dilinde Isa diýmegi aňladýar. Bu eser ilki bilen  Pars diline terjime edilýär. Soňra bolsa, Latyn diline terjime edilip, 1497-nji ýylda  Wenesiýada çap edilýär. Has soňra bolsa, 1904-nji ýylda Hirschberg we Litter tarapyndan Nemes diline; 1936-njy ýylda bolsa, Casey Wood tarapyndan  Iňlis diline terjime edilendir. Ibn İsanyň bu kitaby, özünden soň gelen optika alymlary tarapyndan iň köp ýüz tutulan kitap çeşmelerinden biri bolandyr.
Ali bin Isa bu işlerinden başga-da 827-nji ýylda Halid bin Abdulmelik bilen bilelikde, dünýäniň töweregini ölçäp, 40.248 km. netijesini alandyrlar. Beýleki çeşmelerde bu netije 41.136 kilometrdir.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Ardaşir I

**Ardaşir I** — Ärsakylar döwründe Parsda Bazrangidler nesilşalygy dolandyrypdyr. Olaryň iň soňky patyşasy Goçihr bolupdyr. Parsyň paýtagty Istahr şäheri bolupdyr. Pars birnäçe kiçi böleklere bölünipdir. Şeýle satraplyklaryň birine ýolbaşçylyk eden, Sasanylar nesilşalygyndan bolan Papak 208-nji ýylda patyşa Goçihrany öldürip häkimiýeti ele alýar.222-nji ýylda Papak aradan çykansoň onuň ogly Ardaşir goňşy welaýatlar bolan Kermany, Huzistany we başgalary basyp alýar. Soňra uly goşun toplap,Parfiýa patyşasy Artaban V garşy urşa başlaýarlar. Aýgytlaýjy söweş 224-nji ýylda Midiýada Ormizda düzlüginde bolup geçýär. Bu söweşde Ardaşir Parfiýa goşunlaryny derbi-dagyn edýär.Taryhy maglumatlara görä, Ardaşir Artaban V ýesir alyp öldüripdir. Ardaşir häkimiýeti ele alansoň Oňki dagynyk Parfiýanyň ýerine merkezleşen Sasanylar döwleti emele gelýär. Ardaşir I 226-njy ýylda *"patyşalaryň patyşasy"* diýen at berilýär. Döwletiň paýtagty Tigr derýasynyň boýundaky iki şäher Ktesifon-Selewkiýa bolýar. Şeýlelikde Ardaşiriň öňünde özbaşdaklygyny alan ýa-da ýarym patyşalyklary bir ýere jemlemek meselesi ör boýuna galýar. Döwletiň çäklerinde Arsakylar hökümdarlygyny goldaýan satraplyklar hem az bolmandyr. Artaban V ogly Artabaz öz kakasynyň tagtyny yzyna gaýdyp almaklyga synanyşypdyr.Ony birnäçe satraplyklar goldapdyr.Muňa onuň öz adyndan 227-nji ýyla çenli pul çykarmagy subutnamadyr.

## Çeşme

Kategoriýa:Sasanylar döwleti
Ahmed bin Hanbel

**Ahmed ibn Hanbal**, (Arapça: **‏‎‎‎‎‎‎‎‎أحمد بن حنبل‏‎‎‎‏‎‎‎ ‎‎‎‎‎‎‎**) (dogluşy: 780-nji ýyl - ýogalyşy 855-nji ýyl) Yslam hukugy boýunça alym we 4 sany mezhebden biri bolan Hanbali mezhebiniň ymamydyr

Hijri 164-nji ýylda Bagdatda doguldy, 241-nji ýylda bolsa, şol ýerde ýogaldy. Ymam Şafiniň okuwçysydyr. "El Musned" atly hadys kitabynda 30 müň hadys bardyr. Yslam döwletiniň serhetleriniň giňemegi we Yslam hukugy meselesinde köpelen soraglar we pikir aýrylyklarynyň ýüze çykmagy bilen, käbir ýerlerde Mukaddes Kurandan daşarda aklyň hem ulanylmagnyň tarapdarlary bolan Mutazilalara garşy çykandyr. Abbasy halyfalary Memun, Mutasym we Wasykyň ynanýan pikirleri we zorluk bilen kabul etdirmäge çalyşýan Kuranyň mahlukdygy (ýaradylandygy) hakyndaky ynanja garşy çykandyr. Şol sebäpli hem birnäçe ýyl zyndanda galandyr. Ynanç meseleleri hakynda “er Red Alez zenadyka wel Jehmiýýa” atly eseri bardyr.

Kategoriýa:Yslamyň taryhy
Tirmizi

**Tirmizî** (Arapça|الترمذي) (dogluşy: 824-nji ýyl, Tirmiz - ýogalyşy 892-nji ýyl) IX. asyrda ýaşan Pars hadys alymy.

Kutub as Sitta ady bilen bilinýän 6 hadys kitabyndan Al Jamius Sahihiň ýazarydyr.

## Durmuşy
Häzirki Özbegistandaky Tirmiz şäheriniň Bug obasynda 824-nji ýylda doguldy. Maşgalasy häzirki Türkmenistanyň Merw şäherinden Tirmiz şäherine göçendir.

Tirmiziniň kör bolup doglandygy ýa-da doglanyndan soňky döwürlerde kör bolandygy hakynda çeşmelerde bellenip geçilýär. Ilkinji bilimi alanyndan soňra, 849-njy ýyldan soň, ylym işlerinde hadys ylmyna has köp üns bermäge başlaýar. Hadyslary jemlemek maksady bilen Horasan, Yrak we Hijazda saparlarda boldy. Başda Buhari, Muslim we Ebu Dawud ýaly birnäçe alymdan hadys aldy. Tirmiziniň özünden bolsa, Heýsem bin Kulab el Sasi, Mekhul bin el Fald, Muhammed bin Mahbub el Mahbubi el Merwezi ýaly alymlar hadys rowaýat etdiler.

## Eserleri
Tirmizi Kitabul İlel, Kitabus Semail, Kitabu Esmais Sahabe, Kitabul Esma wel Kuna ýaly eserler ýazan hem bolsa, esasan, es Sünen hem diýilýän el Jamiul Kebir atly eseri bilen belli boldy. Tirmizi, bu eserde diňe hadyslary jemlemek bilen çäklenmän, her hadysyň soňunda "Ebu İsa diýýär ki" diýip hadys hakyndaky öz düşünjelerini we pikirlerini ýazypdyr. Hadyslary Yslam hukugynyň mowzuklaryna gabat geljek şekilde ýazmagy, şol bir ýazgyny ikilenç gaýtalamakdan daşda durmagy, eserinden peýdalanmak üçin ýeňillikler döredendir. Tirmizi, öz eseri hakynda şeýle diýýär: "Men bu Jamiul Kebiri ýazyp gutaranymdan soňra, ony ilki bilen Hijaz alymlaryna görkezdim. Hemmesiniň hem göwnünden turdy. Has soňlar hem Yrak alymlaryna görkezdim. Olar hem hemmesi birlikde bu eseri öwüp, golladylar. Iň soňunda Horasan diýarynyň alymlaryna görkezdim. Olar hem örän begendiler, şeýlelikde, eseri ylym älemine hödürledim. Bu eser kimiň öýünde bolsa, ol ýerde gürleýän Pygamber bardyr".

Andalus alymlaryndan biri, Tirmiziniň eseriniň aýratynlyklaryny we bahasyny, ýazan şygrynda şeýle düşündirýär: 

"Tirmiziniň kitaby bir ylym bakjasydyr. Gülleri edil asmandaky ýyldyzlaryň ýagtylygny ýatladýar...”

"Hadyslaryň iň beýik ýeri sahyhlardyr. Olar nurly ýyldyzlar kimin, her tarapy ýagtyldýarlar...”

"Ondan, biz hem hadyslar ýazdyk; eseri biz hem rowaýat etdik. Bu işi, Jennet çaýynyň suwyndan gana-gana içmek niýeti bilen etdik."

"Düşünje, many deňzine çümdi. Ol ýerden iň dogry manylara ýetdi. Rahman bolan Allah, Ebu Isa et Tirmiziniň bu abraýly işi sebäpli haýyr üstüne haýyr berip buşdulasyn".

Kategoriýa:Yslamyň taryhy
Çizburger

**Çizburger**, gamburgeriň peýnirli görnüşidir. Peýniri esasan, dilimlenen görnüşde bolýar we kotletiň üstünde goýulýar. Galan bölegi dürli görnüşlerde ýasalýar. Dünýä ýüzündäki Fast-food restoranlary we ýerli restoranlar, peýniriň birnäçe görnüşlerini ulanýarlar. Cheddar, Şweýsar, Mozzarella, Monterey we Stilton peyniri bularyň esasylarydyr.

Çizburger sözi Türkmençä, İňlisçedäki "peýnir" manysyny aňladýan *cheese* sözi bilen *burger* sözüniň birleşmeginden dörän *cheeseburger* sözünden geçendir. Çizburger peýnirli gamburger manysyna gelse-de dünýäniň birnäçe ýerinde gyzardylan sogan halkasy, turşy we dürli souslar bilen hödür edilýär.

## Okamaga maslahat
* Gamburger

Kategoriýa:Fästfud
Gamburger

**Gamburger**, iki bölek tegelek sandwiç çöreginiň arasyna kotlet ýerleşdirilip ýasalýan sandwiçiň görnüşleriniň biridir. Esasan, ketçup, maýonez, turşy, sogan, pomidor, gorçisa we ş.m. dürli zatlar goşulyp hödür edilýär. Ýasalanynda ulanylýan kotlet esasan malyň eti bolsa-da, towuk etinden ýasalýanlaryna hem uly isleg bardyr. Şeýle-de, peynirli görnüşleri (çizburger) hem ýasalýandyr.

1932-nji ýylda Amerikaly John T. Gregore tarapyndan patenti alynan hem bolsa, patent düşünjesiniň heniz ýaýramadyk ýurdy bolan Wietnamda birnäçe asyrdan bäri edil şu görnüşdäki iýmitiň bardygy soňundan belli bolýar.

Adyny Germaniýanyň Gamburg şäherinden alandyr.

## Okamaga maslahat
* Çizburger

Kategoriýa:Fästfud
Abu Dawud

**Abu Dawud as Sijistani ** (Arapça:أبو داود سليمان بن الأشعث الأزدي السجستاني "Abu Dawud Suleýman ibn al Eşas al Ezedi as Sijistani") (dogluşy: hijri 202-nji/ milady 817-nji ýyl - ýogalyşy: hijri 275-nji/ milady 889-njy ýyl), Kutub as Sittadan biri bolan Sunan al Abu Dawud atly eseriň ýazary we hadys alymy.

Horasan sebitiniň, häzirki Eýran bilen Owganystanyň arasyndaky Sijistanda doguldy. Okuwyna şol ýerde başlady. 18 ýaşyndan başlap ylym öwrenmek maksady bilen Bagdat, Basra, Mekge, Kufa, Homs, Balh, Şam we beýleki birnäçe şäherlerde boldy. İbn Hajar, Abu Dawuduň 300-e ýakyn mugallymdan sapak alandygyny belläp geçýär.

Kategoriýa:Yslamyň taryhy
Kutub as Sitta

**Kutub as Sitta** (Arapça: الكتب الستة‎, Parsça: صحاح سته), **Alty Kitap** manysyny aňladýar. Ähli Sünnet tarapyndan iň ynamdar we berk Hadys çeşmeleri hökmünde kabul edilýär:

* Sahih al Buhari (**صحيح البخاري**)
* Sahih Muslim (**صحيح مسلم**)
* Sunan an Nesai (**سُنن النسائي**)
* Sunan at Tirmizi (**سُـنَن الترمذي**)
* Sunan al Abu Dawud (**سُنن أبو داوود**) 
* Sunan İbn Maja (**سُنن ابن ماجة**)

Kategoriýa:Yslamyň taryhy
Dalton Vigh

**Dalton Vigh de Sousa Vales** (Iýul 10, 1964 Braziliýa) Braziliýanyň aktýor.

## Filmografiýa
### Telewizor
* 1995:	Tocaia Grande	
* 1996:	Xica da Silva	
* 1997:	Os Ossos do Barão	
* 1998:	Pérola Negra 
* 1998:	Estrela de Fogo	
* 1999:	Terra Nostra
* 1999: Andando nas Nuvens	
* 2000:	Top TV	
* 2000: Sãos & Salvos!
* 2000: Vidas Cruzadas
* 2001:	O Clone
* 2002:	Os Normais (ep: O Normal a Ser Feito)
* 2003:	A Casa das Sete Mulheres	
* 2004:	Malhação	
* 2005: Começar de Novo
* 2005:	Sob Nova Direção (ep: Massagem para Você)
* 2006:	Linha Direta Justiça (ep: O Incêndio do Gran Circus Norte-Americano)
* 2006: O Profeta	
* 2007:	Duas Caras	
* 2008:	Casos e Acasos (ep: Ele é Ela, Ela é Ele e Ela ou Eu)
* 2009: Negócio da China	
* 2009	Cinquentinha:
* 2010:	As Cariocas (ep: A Adúltera da Urca)
* 2010: S.O.S. Emergência (ep: Hora de Ir pra Cama)
* 2010: Na Forma da Lei (ep: Olho por Olho, Não Matarás)
* 2011:	Amor em quatro atos (ep: Meu Único Defeito Foi Não Saber Te Amar)
* 2011: Lara com Z	
* 2011: Fina Estampa
* 2012: As Brasileiras (ep: A Doméstica de Vitória)
* 2012: *Salve Jorge*
* 2015: *I Love Paraisópolis*
* 2016: *Liberdade, Liberdade*
* 2018: *O Negócio*
* 2018: *As Aventuras de Poliana*

Kategoriýa:Braziliýa
Kategoriýa:Aktýor
Odilon Wagner

**Odilon Wagner** (21/10/1954 Braziliýa) Braziliýaly aktýor. 

## Çeşme

Kategoriýa:Braziliýa
Kategoriýa:Aktýor
Oskar baýragy

**'Oskar baýragy** dünýäde iň köp bilinýän filmleri syglandyrmak dabarasydyr.Kinomotografiýa we bilimler akademiýasy (*Academy of Motion Picture Arts and Sciences*) tarapyndan 1929-njy ýylda  Los-Anjeles ştatynda berilip başlandy. Çäre adatça Fewral aýynda gurnalýar.

Baýrak ilkinji gezek 1930-njy ýylda radioda ýaýlyma berlilipdi we ilkinji gezek 1953-nji ýyldan p mawy ekrana görkezildi. Şu wagt 200-den gowrak döwletde göni ýaýlymda we internet üsti bilen online görnüşde tomaşa edilýär Oskar baýragy dünýäde ilkinji film baýragy hasap edilýär. Telewizordaky Emmi baýragy(Emmy Award) , teatrdaky Tony baýragy(Tony Award), we aýdymlar üçin Grammy baýragy oskar baýragyndan soňra döredildi.

## Çeşmeler
Sílvia Bandeira

**Sylvia de Sousa Bandeira Ferreira** (15 fewral, 1950 Braziliýa) Braziliýaly aktrysa.

## Filmografiýa
* 1979: *A República dos Assassinos* .... Vaninha 
* 1983: *Bar Esperança* .... Cotinha
* 2003: *Apolônio Brasil, o Campeão da Alegria* .... Dona Guiomar

### Telewizor
* 1979–81: *Planeta dos Homens*
* 1982: *Avenida Paulista*
* 1985: *Um Sonho a Mais* .... Stella Aranha
* 1986: *Roda de Fogo* .... Alice
* 1988: *Bebê a Bordo* .... Lourdes (Dinha)
* 1990: *Rainha da Sucata* .... Heloísa
* 1990: *Lua Cheia de Amor* .... Ruth Xavier (*Rutinha*)
* 1993: *Agosto* .... Laura
* 1995: *História de Amor* .... Rose
* 1995: *Decadência* .... Estela Couto Neves
* 1996: *Quem É Você?* .... Valentina Olegário
* 1997: *Zazá* .... Dorothy Meira Dumont
* 1999: *Suave Veneno* .... Consuelo Martins
* 1999: *Vila Madalena* .... Elvira
* 2001: *Um Anjo Caiu do Céu* .... Giovana
* 2002: *O Beijo do Vampiro* .... Sílvia Nogueira
* 2004: *A Escrava Isaura* .... Perpétua Mendonça
* 2006: *Prova de Amor* .... Lola
* 2006: *Vidas Opostas* .... Cilene Oliveira
* 2007: *Amor e Intrigas* .... Marília Fraga
* 2009: *Promessas de Amor* .... Isabel Camargo
* 2011: *Vidas em Jogo* .... Suzana Gonçalves Carvalho
* 2012: *Balacobaco* .... Abigail Teixeira Vilela	
* 2016: *Sol Nascente* .... Ana Clara Peixoto López

## Çeşme


Kategoriýa:Braziliýa
Kategoriýa:Aktrýs
Cássia Kis

**Cássia Kis Magro** (Ýanwar 6, 1958 Braziliýa) Braziliýanyň aktrýs.

## Filmografiýa
### Telewizor
*2018 - *Segundo Sol* .... Claudine
*2017 - *Os Dias Eram Assim* .... Vera Reis
*2016 - *Nada Será Como Antes* .... Odete dos Santos
*2015 - *A Regra do Jogo* .... Djanira da Silva
*2015 - *Felizes para Sempre?* .... Olga
*2014 - *O Rebu* .... Gilda Rezende
*2014 - *Amores Roubados* .... Carolina Dantas
*2012 - *Amor Eterno Amor* .... Melissa Borges Sobral
*2011 - *Morde & Assopra* .... Dulce Maria Pereira Duarte de Lima
*2010 - *Escrito nas Estrelas* .... Francisca Aguillar / Sólida Ramírez
*2009 - *Paraíso* .... Mariana Godói
*2007 - *Eterna Magia* .... Zilda
*2006 - *Cobras & Lagartos* .... Henriqueta / Teresa Pacheco
*2006 - *JK* .... Maria
*2005 - *Mad Maria* .... Amália
*2004 - *Um Só Coração* .... Guiomar Penteado
*2002 - *Sabor da Paixão* .... Cecília Coelho
*2001 - *Porto dos Milagres* .... Adma Guerreiro
*2000 - *Esplendor* .... Adelaide
*1998 - *Pecado Capital* .... Eunice Freitas
*1997 - *Por Amor* .... Isabel Lafayete
*1996 - *Quem É Você?* .... Beatriz Maldonado
*1993 - *Fera Ferida* .... Ilka Tibiriçá
*1990 - *Barriga de Aluguel* .... Ana Lúcia Paranhos de Alencar
*1990 - *Pantanal* .... Maria Marruá 
*1988 - *Vale Tudo* .... Leila Cantanhede	
*1987 - *Brega & Chique* .... Silvana
*1985 - *Roque Santeiro* .... Lugolina de Aragão (Lulu)
*1984 - *Livre para Voar* .... Verona
*1984 - *Padre Cícero* .... Raquel

### Film
* 2017 - *Real: O Plano por Trás da História*
* 2017 - *Redemoinho*
* 2014 - *Boa Sorte*
* 2014 - *Encantados*
* 2012 - *Billi Pig*
* 2010 - *Chico Xavier*
* 2010 - *Bróder*
* 2009 - *Os Inquilinos*
* 2008 - *A Festa Da Menina Morta*
* 2008 - *Meu Nome Não É Johnny*
* 2007 - *Chega de Saudade*
* 2007 - *Não por Acaso*
* 2001 - *Bicho de Sete Cabeças*
* 2001 - *Condenado à liberdade*
* 2000 - *O circo das qualidades humanas*
* 2000 - *A Hora Marcada*
* 1991 - *A Grande Arte*
* 1987 - *Alta Rotação*
* 1987 - *Ele, o Boto*
* 1987 - *O País dos Tenentes*
* 1984 - *Memórias do Cárcere*

## Çeşme


Kategoriýa:Braziliýa
Kategoriýa:Aktýor
Guilhermina Guinle

**Guilhermina de Oliveira Sampaio Guinle** (26 iýul, 1974 Braziliýa) Braziliýanyň aktrýs.

## Filmografiýa
* 2007 - *Inesquecível* .... Laura Monteiro
* 2007 - *Ego e as Estrelas Também*
* 2008 - *Sexo com Amor* .... Patricia
* 2009 - *Predileção*
* 2010 - Além da Estrada* .... Manuela
* 2012 - *As Aventuras de Agamenon, o Repórter* .... Eva Braun
* 2012 - *O Inventor de Sonhos'' 

## Çeşme


Kategoriýa:Braziliýa
Kategoriýa:Aktrýs
Ruth de Souza

**Ruth Pinto de Souza** (Maý 12, 1921 Braziliýa) Braziliýanyň aktrýs.

## Seçilen filmografiýa
* *Falta Alguém no Manicômio* (1948)
* *Também Somos Irmãos* (1949)
* *Sinhá Moça* (1953)
* *The Landowner's Daughter* (1953)
* *Candinho* (1954)
* *Macumba Love* (1960)
* *A Morte Comanda o Cangaço* (1961)
* *A Deusa Vencida* (1965)
* *A Cabana do Pai Tomás* (1969)
* *Assim na Terra como no Céu* (1970)
* *O Homem Que Deve Morrer* (1971)
* *Bicho do Mato* (1972)
* *O Bem-Amado* (1973)
* *Pureza Proibida* (1974)
* *Ladrões de Cinema* (1977)
* *Sinhazinha Flô* (1977)
* *Sinal de Alerta* (1978)
* *Sétimo Sentido* (1982)
* *Sinhá Moça* (1986)
* *Jubiabá* (1987)
* *Mandala* (1987)
* *Quem É Você?* (1996)
* *A Glass of Rage* (1999)
* *O Clone* (2001)
* *As Filhas do Vento* (2004)

## Çeşme


Kategoriýa:Braziliýa
Kategoriýa:Aktrýs
Ana Rosa

**Ana Rosa Guy Galego** (Iýun 18, 1942 Braziliýa) Braziliýanyň aktrýs.

## Çeşme


Kategoriýa:Braziliýa
Kategoriýa:Aktrýs
Eva Todor

thumb|275x275px|Eva Todor, 1959.
**Eva Fodor Nolding** (9 noýabr, 1919 - 10 dekabr, 2017) Braziliýanyň aktrýs.

## Filmografiýa
### Telewizor
* 1969 - *As Aventuras de Eva*
* 1970 - *E Nós, Aonde Vamos?*
* 1975 - *Roque Santeiro* .... Ambrosina Abelha "Dona Pombinha"
* 1977 - *Locomotivas*.... Kiki Blanche
* 1978 - *Te Contei?*.... Lola
* 1979 - *Memórias de Amor*.... Agripina
* 1980 - *Coração Alado*.... Hortênsia
* 1982 - *Sétimo Sentido*.... Santinha (Maria Santa) Bergman Rivoredo
* 1983 - *Sabor de Mel*.... Marta
* 1984 - *Partido Alto*.... Cecília
* 1985 - *A Gata Comeu*.... *Eva Todor*
* 1987 - *O Outro*.... Liúba
* 1989 - *Top Model*.... Morgana
* 1992 - *De Corpo e Alma*.... Calu
* 1993 - *Olho no Olho*.... Veridiana
* 1994 - *Incidente em Antares*.... Venusta
* 1996 - *Quem É Você?*.... Augusta
* 1998 - *Hilda Furacão*.... Loló
* 1999 - *Suave Veneno*.... Maria do Carmo Canhedo
* 2000 - *O Cravo e a Rosa*.... Josefa
* 2002 - *Malhação*.... Isaura
* 2002 - *Brava Gente*.... Tia    (Episódio *A Casa Errada*)
* 2004 - *Sob Nova Direção*.... ? (TV episódio: O Casamento do Meu Melhor Inimigo)
* 2004 - *A Diarista*.... ? (TV episódio: Parece Mas Não É)
* 2005 - *América*.... Miss Jane
* 2006 - *JK*.... Carlota Bueno
* 2007 - *Amazônia, de Galvez a Chico Mendes*.... Branquinha
* 2008 - *Casos e Acasos*..... Dona Alba (TV episódio: O Trote, o Filho e o Fora)
* 2009 - *Caminho das Índias*.... Dona Cidinha
* 2010 - *Ti Ti Ti*.... Kiki Blanche *(participação especial)*
* 2012 - *As Brasileiras*... Dona Conchita (TV episódio: A Vidente de Diamantina)
* 2012 - *Salve Jorge*... Dália

### Film
* 1960 - *Os Dois Ladrões*.... Madame Gaby
* 1964 - *Pão, Amor e... Totobola*.... Mulher de Costa
* 2003 - *Xuxa Abracadabra*.... Avó
* 2008 - *Meu Nome Não é Johnny*.... D. Marly

## Çeşme


Kategoriýa:Ýehudy
Kategoriýa:Braziliýa
Edermenlik

**Edermenlik** medaly bilen raýat we gulluk borjuna ýerine ýetiren mahalynda görkezen edermenligi üçin Türkmenistanyň raýatlary sylaglanylýar.

## Çeşmeler

Kategoriýa:Türkmenistanyň medeniÿeti
Gaýrat

**Gaýrat** medaly bilen halk hojalygyny, ylmy, medeniýeti ösdürmekde bitiren hyzmatlary üçin Türkmenistanyň raýatlary sylaglanýar.

## Çeşmeler

Kategoriýa:Türkmenistanyň medeniÿeti
Antonio Fagundes

**Antônio da Silva Fagundes Filho**  (Aprel 18, 1949 Braziliýa) Braziliýanyň aktýor.

## Çeşme


Kategoriýa:Braziliýa
Kategoriýa:Aktýor
Türkmenistanyň Gahrymany

**Türkmenistanyň Gahrymany** diýen at Türkmenistanyň iň ýokary tapawutlandyryş derejesidir we ol döwletiň hem-de jemgyýetiň öňünde bitiren aýratyn görnükli hyzmatlary üçin diňe Türkmenistanyň raýatlaryna dakylýar.  Türkmenistanyň Gahrymanyna aýratyn tapawutlandyryş nyşany – Altyn Aý medaly we şahadatnama gowşurylýar.

*Türkmenistanyň Gahrymany* diýen at Türkmenistanyň özygtyýarlylygyny, konstitusion gurluşyny we döwletiň garaşsyzlygyny, hemişelik bitaraplygyny pugtalandyrmak işine goşan ägirt uly şahsy goşandy üçin aýratyn halatlarda gaýtadan dakylyp bilner.

Türkmenistanyň Gahrymanynyň aýratyn tapawutlandyryş nyşany – «Altyn Aý» medaly ordenleriň, medallaryň we hormatly atlaryň döşe dakylýan nyşanlarynyň ýokarsyndan döşüň çep tarapyndan dakynylýar.

«Türkmenistanyň Gahrymany» diýen ady dakmak, Türkmenistanyň ordeni, medaly bilen sylaglamak, Türkmenistanyň hormatly adyny dakmak Türkmenistanyň Mejlisiniň, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasarlarynyň, Türkmenistanyň Ýokary kazyýetiniň, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň halk maslahatlarynyň, jemgyýetçilik birleşikleriniň merkezi edaralarynyň teklipnamalary boýunça amala aşyrylýar.

## Türkmenistanyň Gahrymanlary

* Saparmyrat Nyýazow (Türkmenbaşy) — 30 sentýabr 1992-nji ýyl, Türkmenistanyň Prezidenti;
* Saparmyrat Nyýazow (Türkmenbaşy) — 27 dekabr 1995-nji ýyl, Türkmenistanyň Prezidenti;
* Saparmyrat Nyýazow (Türkmenbaşy) — 17 iýul 1998-nji ýyl, Türkmenistanyň Prezidenti;
* Saparmyrat Nyýazow (Türkmenbaşy) — 25 oktýabr 1999-njy ýyl, Türkmenistanyň Prezidenti;
* Saparmyrat Nyýazow (Türkmenbaşy) — 18 fewral 2000-nji ýyl, Türkmenistanyň Prezidenti;
* Atamyrat Nyýazow — 4 maý 1992-nji,  Türkmenistanyň Prezidentiniň kakasy (aradan çykan);
* Saparmyrat Nyýazow (Türkmenbaşy) —  19 oktýabr 2001-nji ýyl, Türkmenistanyň Prezidenti;
* Myratberdi Sopyýew — 2001-nji ýyldan öň;
* Sadylla Rozmetow —  2001-nji ýyldan öň;
* Gedaý Ahmetow — 2006-njy ýyda 
* Weliýew Saparmämmet — 2015-njy ýylda
* Sapyş Çerkezow
* Gurbansoltan eje — 5 iýul 2002-nji ýyl, Türkmenistanyň Prezidentiniň kakasy (aradan çykan);;
* Maýa Kulyýewa — 27 oktýabr 2008-nji ýyl, Türkmen operaçysy;
* Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow —  25 oktýabr 2011-nji  çyl, Türkmenistanyň Prezidenti.
## Şuňa meňzeş beýleki medallar
Mälikguly Berdimuhamedow medaly

Edermenlik medaly

Gaýrat medaly

Magtymguly Pyragy(medal) medaly

Watana bolan söýgüsi üçin medaly

Harby gullugyň weteranymedaly

Içeri işler edaralarynyň weterany medaly

Watan öňündäki birkemsiz harby gullugy üçin medaly

Birkemsiz gullugy üçin medaly

## Çeşmeler

Kategoriýa:Türkmenistanyň medeniÿeti
Remezan Baýramy

}}}}
|Yslam|Yslamy|musulman=LightGreen
|Ýewreýlik|Ýahudilik|ýewreý|Ýewreýçilik=LightSkyBlue
|buddizm|buddist=PaleGoldenrod
|hristiýan|hristiýanlyk|hristiýançylyk|hristiýanlar=Lavender
|uzakaralyk=RosyBrown
|garyp=DarkGray
|milli|halkara|dünýewi=MediumOrchid
|taryhy|medeni|watansöýerlik|etnik=LightSalmon
|Dil=DarkKhaki
|söwda=HotPink
|LightSteelBlue 
}}; font-size: larger; padding:3px; text-align: center;" | arap.عيد الفطر
|-

|-

|-

|-

|-

|-

|-

|-

|-

|-

|-

|}


**Remezan baýramy** (Arapça: **عيد الفطر** *Aýd-ül Fitr*, Parsça: **عید فطر**) ýa-da *Oraza Baýramy* Yslam  dünýäsinde agyz beklenýän aýy bolan Oraza aýy gutarandan soňra 3 günläp gutlanýan dini baýram.  Hijri kalendarynda göra onunjy aý bolan Şewwal aýynyň ilkinji üç güni bellenilýär. 
Hijri ýyl hasaby mi­la­dy ýyl hasabyndan 11-12 gün gysga bolýar we şoňa görä hem her ýyl baýramyň wagty  milady senenamasynda 11-12 gün öňe süýşýär. Ýakynlaşyk her 33 ýyldan Remezan Baýramy  şol gün bilen dogry gelýär.

## Adynyň gelip çykyşy
**Remezan Baýramy:** Remezan sözi Arapça sözi bolan *ramaḍ* (‘gyzgynlyk’) sözünden gelip çykýar. Bunuň sebäbi Remezanyň ilkinji gezek tomus pasylynyň aýlarynda belenilmegi bolup biler.

## Baýramyň bellenilişi

Remezan Baýramy Oraza aýynda tutulmagy parz bolan Orazanyň soňunda bellenilýär. Remezan Baýramynyň birinji güni Şewwal aýynyň hem birinji güni hasaplanýar we şol güni agyz beklenmeýär. 

Remezan Baýramynyň ilkinji gününde metjitlerde adamlar Baýram namazyny okaýarlar. Baýram namazyny diňe erkekler okaýar. Baýram namazyndan soňra bolsa hutbe okalýar.

## Baýram rugsady
Yslam döwletlerinde Baýram üçin resmi ýagdaýda rugsat berilýär. Beýleki döwletlerde rugsadyň görnüşleri üýtgeýär, käbir ýewropa ýurtlaryndaky uly firmalar we döwlet edaralary Musulmanlara Baýram rugsady berýär.
## Meňzeş makalalar
: • Alla
: • Kuran
: • Muhammet pygamber
: • Sünnet
: • Nakyl
: • Namaz
: • Oraza
: • Zekat
: • Haj
: • Al-Fatiha
: • Al-Ihlas

## Çeşmeler
Kategoriýa:Yslam
S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen Oba Hojalyk Uniwersiteti

**Saparmyrat Ataýewiç Nyýazow adyndaky Türkmen Oba Hojalyk Uniwersiteti** ýa-da *S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen Oba Hojalyk Uniwersiteti* ýa-da diňeje *Oba Hojalyk uniweristeti* Türkmenistanda iň uly ýokary okuw jaýlarynyň biri. Uniwersitet ekerançylyk ugruna ýöriteleşdirilen. Uniwersitet Türkmenistanyň birinji Prezidenti Saparmyrat Nyýazowyň adyny göterýär.

## Taryhy
1930-njy ýylda Aşgabat şäherinde *Oba Hojalyk instituty* ady bilen açylýar.

1998-nji ýyla çenli institutyň ady Mihail Kalinin diýlip atlandyrylýar. 1998-nji ýylda uniwersitet statusy berilýär we ady şu wagtky adyna üýtgedilýär. 

2012-nji ýylda CLAAS ady bilen türgenleşik okuw merkezi açylýar.

## Fakultetler we kafedralar
Uniwersitetiň 6 fakulteti we 16 kafedrasy bar. Uniwersitetdäki alymlaryň käbir ýerine ýetirýän işleri:

*pagtanyň we dänäniň ýokary hasylyny almak üçin gowaçany we bugdaýy ösdürip ýetişdirmegiň täze tilsimaty; 
*tohumçylyk; ýüpekçilik; mallaryň önümliligini ýokarlandyrmak we olaryň keselleriniň garşysyna göreşmek;
*suwy dolandyryş desgalarynyň, Garagum derýasynyň, "Altyn asyr" Türkmen kölüniň gurluşyny hem-de ulanylyşyny kämilleşdirmek;
*suwy tygşytly ulanmagyň ähmiýetli usullaryny önümçilige ornaşdyrmak; 
*oba hojalyk tehnikalaryny ygtybarly ulanmak we olary aýawly saklamak; 
*maldarçylyk we ekerançylyk önümlerini gaýtadan işlemek.

## Çeşmeler


Kategoriýa:Türkmenistan bilimi
Türkmenistanyň Milli Sport we Syýahatçylyk Instituty

**Türkmen döwlet Bedenterbiýe we sport instituty** Aşgabat şäherinde ýerleşýän Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlarynyň biri, sport we syýahatçylyk pudagynyň ykdysady netijeliligini gazanmak üçin gurulan institut.

Şu wagtky rektory Alladurdy Saryýew.

## Fakultetler
;
* Sport
* Syýahatçylyk
### kafedralar
;
*«Dünýä tejribesini öwreniş»,
*«Sportuň medisina we biologiki taýdan üpjünçiligi»,
*«Sportuň nazaryýeti we biomehanika»,
*«Atçylyk sporty, gimnastika, ýeňil atletika we suwda ýüzmek»,
*«Türkmen milli we sport oýunlary»,
*«Göreş we başa-baş tutluşyk»,
*«Syýahatçylyk täjirçiligini guramak we dolandyrmak»,
*«Myhmanhana we syýahatçylyk hyzmatlarynyň ýörite menejmenti».

### Ugurlar we Hünärler

## Täze binasy

Institutyň täze binasyny  Bouygues gurluşyk kompaniýasy gurdy. Institutyň esasy binasy 12-gatly(etaž) bina, sag we çep gapdallarynda 4-gatly akademiki binalar bar, olar auditoriýa zaly, leksiýa zallary, we konferensiýa zalyndan ybarat. Institutyň sportzalynda iki sany waleýbol, basketbol, handbol we kiçi futbol meýdançalary ýerleşýär. Täze bina 1600 talypa üçin niýetlenen. 

## Çeşmeler

Kategoriýa:Türkmenistandaky uniwersitetler
Kategoriýa:Türkmenistandaky ýokary okuw mekdepleri
Kategoriýa:Aşgabat şäheriniñ binalary we strukturasy
Bilbil Orazowa

**Bilbil Orazowa (Öwezowa)** — ýa-da üýtgedilen familiýasy bilen *Bilbil Öwezowa* türkmen sungat işgäri, aýdymçy. Bilbil 1987-nji-nji ýylyň iýul aýynyň 5-ine Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabynda eneden bolýar. Orta bilimi Wekilbazar etrabynyň 26-njy orta mekdebinde alýar. Ilkinji sapar Mary welaýatynyň Mary şäheriniň medeniýet köşgünde çykyş etmäge başlaýar we soňra 2006-nji ýylda Paýtagtymyz Aşgabat şäherine gelýär we bu ýerde Türkmen döwlet Medeniýet institutyna okuwa girýär. Ol bu okuw jaýy 2011-nji ýylda üstünlikli tamamlaýar. Ol okuwy bilen bir hatardaaýdym-saz sungatyna dowam edýär. Bilbil üçin şowly bolan aýdymy "Ýadynda dälmi" aýdymydyr. Ol 2014-nji ýylda belli aýdymçy Myrat Öwez e durmuşa çykýar we bu bagtly maşgaladan 2 perzent dünýä inýär. Oguljygy Emir we gyzjagazy Elif.

## Aýdymlary we diskografiýasy
Bilbil Öwezowanyň Aydym.com saýtynda ýerleşdirilen beýleki aýdymlarynyň käbirleriniň sanawy:  

*Bilbil Öwezowa (Orazowa) - Ýadyňda dälmi
*Bilbil Öwezowa (Orazowa) - Öýkeli göwnüm
*Bilbil Öwezowa (Orazowa) - Ýara garaşýan
*Bilbil Öwezowa (Orazowa) - Ak guşlar
*[Bilbil Öwezowa (Orazowa) - Seň bilen](http://aydym.com/?act=aydymdanny&link=780&aydym=(&Myrat%20%C3%96wez)%20Se%C5%88%20bilen) (& Myrat Öwez)
*Bilbil Öwezowa (Orazowa) - Agla 
*Bilbil Öwezowa (Orazowa) - Ýatla meni
*Bilbil Öwezowa (Orazowa) - Seni küýsedim
*Bilbil Öwezowa (Orazowa) - Saňa

## BirOwaz.com [official] internet saýtynda iň köp diňlenen aýdymlary

* Bilbil Öwezowa - Söýerin
* Bilbil Öwezowa - Gynanmadyňmy
* Bilbil Öwezowa - Züleýha
* Bilbil Öwezowa - Saňa
* Bilbil Öwezowa - Seň bilen
* Bilbil Öwezowa - Öýkeli göwnüm
* Bilbil Öwezowa - Ýadyňda dälmi
* Bilbil Öwezowa - Senden hiç habar ýok
* Bilbil Öwezowa - Öýkeli göwnüm
* Bilbil Öwezowa - Ýara garaşýan
* Bilbil Öwezowa - Ak guşlar
* Bilbil Öwezowa - Agla
* Bilbil Öwezowa - Söý sen meni
* Bilbil Öwezowa - Gün gelir

## Şahsy durmuşy

Maşgalasy 4 dogan bolup Bilbil olaryň üçünjisi. Aýdymçy Şamyrat Orazowyň aýal dogany,
2014-nji ýylda Bilbil aýdymçy Myrat Öwezow bilen durmuş gurdy. Şu wagt maşgalasynda iki sany çagasy(ogly Emir, gyzy Elif) bar.



## Salgylanmalar
Kategoriýa:Aýdymçylar
Şamyradow Atageldi Aşyrowiç

**Şamyradow Atageldi Aşyrowiç** - Türkmenistanyň döwlet işgäri.

## Doglan senesi we ýeri
1977-nji ýylda Daşoguz welaýatynyň Görogly etrabynyň «Türkmenistan» obasynda doguldy. 

## Bilimi we hünäri
Ýokary bilimli. 1999-njy ýylda Türkmen döwlet medeniýet institutyny  tamamlady. Hünäri boyunça drama we kino aktýory.

## Zähmet ýoly
Zähmet ýoluna 1999-njy ýylda A.Gulmämmedow adyndaky Ýaş tomaşaçylar teatrynda artist bolup başlady. 
2000-2001-nji yyllarda harby gullugy geçdi.
2001-2007-nji yyllar aralygynda Alp Arslan adyndaky Milli ýaşlar teatrynda artist bolup işledi. Soňra 2011-nji ýyla çenli Mollanepes adyndaky Talyplar teatrynyň baş ýolbaşçysy boldy.
2011-nji ýylyň fewralynda medeniýet we teleradioýaýlymlar ministriniň orunbasary, şol ýylyň oktýabrynda bolsa medeniýet ministriniň orunbasary wezipesine bellenildi.
2017-nji ýylyň maý aýyndan bäri Türkmenistanyň medeniýet ministriniň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetirdi.
2017-nji ýylyň awgust aýynyň 4-de Türkmenistanyň medeniýet ministri wezipesine bellendi.

## Edebiýat
* "Türkmenistan" gazeti, №211 (28795) 2017-nji ýylyň awgust aýynyň 5-i, S.1.
Myradow Goçmyrat Aşyrmuhammedowiç

**Myradow Goçmyrat Aşyrmuhammedowiç** - Türkmenistanyň döwlet işgäri.

## Doglan senesi we ýeri
1973-nji ýylda Aşgabat şäheriniň Ruhabat etrabynyň Gypjak ýaşaýyş toplumynda doguldy. Milleti turkmen.

## Bilimi we hünäri
Ýokary bilimli. 1995-nji ýylda Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutyny tamamlady. Hünäri boyunça ykdysatçy.

## Zähmet ýoly
Zähmet ýoluna 1995-nji ýylda Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň pul dolanyşygy we karz kafedrasynyň mugallymy bolup başlady.
1996-2003-nji ýyllarda «Türkmenbaşy» döwlet täjirçilik bankynyň Abadan şäher şahamçasynyň hünärmeni, baş buhgalteriň orunbasary, baş buhgalteri wezipelerinde işledi. 2003-nji ýylda Türkmenistanyň Merkezi bankynyň buhgalter hasaby we hasabatlar müdirliginiň iş usulyny öwrediş bölüminiň başlygy, baş buhgalteriň amallar boýunça orunbasary boldy.
2003-nji ýylyň sentýabr aýyndan 2006-njy ýyla çenli Türkmenistanyň Merkezi bankynyň müdiriýetiniň başlygynyň orunbasary-amallar müdirliginiň başlygy wezipelerinde işledi.
2006-njy ýylyň maýyndan 2012-nji ýylyň mart aýyna çenli Türkmenistanyň Merkezi bankynyň müdiriýyetiniň başlygynyň birinji orunbasary bolup işledi.
2012-2014-nji ýyllarda «Türkmenistan» döwlet tajirçilik bankynyň müdiriýetiniň başlygy wezipesinde işledi.
2014-nji	ýylyň ýanwar aýyndan 2015-nji ýyla çenii Türkmenistanyň Merkezi bankynyň müdiriýetiniň başlygy boldy.
2015-2017-nji	ýyllarda Maliýe ministrliginiň senagatyň, ulaglaryň we aragatnaşygyň maliýesi müdirliginiň başlygy bolup işledi.
2017-nji ýylyň iýun aýyndan iýul aýyna çenli maliýe ministriniň orunbasary wezipesinde işledi.
07.2017-05.10.2017-nji ýyllarda Türkmenistanyň maliýe ministri wezipesinde işledi.
05.10.2017-nji ýylda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary wezipesine bellendi.

## Döwlet sylaglary we atlary
* «Magtymguly Pyragy» medaly bilen sylaglandy.

## Çeşmeler
* Prezidenti wezipelere bellemek hakyndaky resminamalara gol çekdi //www.turkmenistan.gov.tm

## Edebiýat
* "Türkmenistan" gazeti, №271 (28855) 2017-nji ýylyň oktýabr aýynyň 6-sy, S.1.
Bazarow Batyr Aganazarowiç

**Bazarow Batyr Aganazarowiç** - Türkmenistanyň döwlet işgäri.

## Doglan senesi we ýeri
1976-njy ýylda Lebap welaýatynyň Saýat şäherçesinde doguldy. Milleti turkmen.

## Bilimi we hünäri
Ýokary bilimli. 1997-nji ýylda Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutyny, 2002-nji ýylda Moskwanyň kommersiýa institutyny, 2009-njy ýylda Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasyny tamamlady. Hünäri boýunça matematik, informatika we hasaplaýjy tehnikasynyň mugallymy, maliýe we karz işi boýunça ykdysatçy.

## Zähmet ýoly
Zähmet ýoluna 1997-nji ýylda Türkmenistanyň «Türkmenistan» Döwlet täjirçilik bankynyň Lebap welaýat dolandyrmasynyň uly hasapçysy bolup başlady. 
1998-1999-njy ýyllarda harby gullukda boldy.
1999-2000-nji ýyllarda hasap amallary bölüminiň hasapçysy, soňra 2001-nji ýyla çenli Türkmenistanyň «Türkmenistan» Döwlet täjirçilik bankynyň Lebap welaýat dolandyrmasynyň «Amul» şahamçasynyň uly hasapçysy.
2002-nji	ýyllarda Lebap welaýatynyň kopugurly hassahanasynyň ykdysadyýetçisi, meýilnama we maliýye bölüminiň başlygy bolup işledi.
2010-njy	ýyllarda Lebap welaýatynyň häkimliginde baş hasapçy, hasaplaşyk bölüminiň başlygy-baş hasapçy, hasaplaşyk bölümçesiniň başlygy-baş hasapçy bolup işledi.
2010-2014-nji ýyla çenii Lebap welaýatynyň Baş ykdysadyýyet we ösüş müdirliginiň başlygy.
2014-2016-njy ýyllarda Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň ýanyndaky Ykdysadyýeti töwekgelçiliklerden goramak agentliginiň başlygy wezipesinde işledi. 04.2016-05.10.2017-nji ýyllar Türkmenistanyň ykdysadyýet we ösüş ministri.
05.10.2017-nji ýylda Türkmenistanyň maliýe we ykdysadyýet ministri wezipesine bellendi.

## Döwlet sylaglary we atlary
* «Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygyna» atly ýubileý medaly bilen sylaglanyldy.

## Çeşmeler
* Türkmenistanyň Prezidenti wezipelere bellemek hakyndaky resminamalara gol çekdi //www.turkmenistan.gov.tm

## Edebiýat
* "Türkmenistan" gazeti, №271 (28855) 2017-nji ýylyň oktýabr aýynyň 6-sy, S.1.
Freestyle Script

**Freestyle Script** şrift edinmegiň çenli Martin Wait içinde 1981. Goýy wersiýa işlerini Freestyle Script diýse edinmegiň içinde 1986. Neşirýatçy üçin Adobe, ITC we Letraset. Ýygnak 4 wersiýa: Regular, Bold, SH Reg Alt, we SB Reg Alt.

## References
Galaşlar

**Galaşlar** (Kalasha: *Kaĺaśa*; Nuristaniçe: *Kasivo*; Urduça), ýa-da **Galaş**,Päkistanyň  Haýber-Pahtunhwa  welaýatynda we Owganystanyň Nurystan welaýatynda ýaşaýan ýerli Aborigenlerl. Olar Galaş dilinde gürleýärler, Päkistanda ýaşaýan iň az millet hasaplanýar.  

## Egin-eşikleri
Galaş milletininiň häsiýetini kesgitlejek käbir çekişmeler bar.20-nji asyrdan öň musulman bomadyk toplumyň içinde azalma bolýar. Garaşlaryň lideri Saýfulla Jan "Eger bir Galaş dinini yslam dinine üýtgetse, onda ol ýaşamaly däldir" diýip kanun çykarypdyr . Şu wagt 3 müňe golaý Garaşly Garaş obasynda we golaýyndaky dagda diri ýaşaýarlar. Şu wagt şyhlar we dinini yslama üýtgeden topar garaş dilinde gürleýän adamlaryň ýarysyna deňdir. 

## Çeşmeler

Kategoriýa:Päkistan
Mongollar

**Mogollar**, **Mongollar** (, *Mongolchuud*, )  Gündogar Aziýa we Merkezi Aziýa , Mongoliýa we Hytaýda ýaşaýan etniki millet. Olaryň uly bölegi Hytaý we Russiýada ýaşaýarlar.

## Dolandyryş görnüşi we düzümleri
Çingiz hanyň döreden Mongollarda , ýerli mongollara "iwgen","obop" we kiçi birliklere bolsa "aýmug" we "ýasun" diýilipdir. Goşun hem şu görnüşde döredildi. "Ulus" diýilýän mongol tiresindäki adamlaryň hemmesi diýen ýaly esger hasaplanylypdyr, tireler sapara çykanlarynda her kim öz çadyry,  haýwanlary we aýallary bilen bir goşun ýaly bolup çykardylar. Her tiräniň özüniň dolandyryş sistemasy bolupdyr. Ýaraglary özleri ýasapdyrlar. Basyp alan döwletleri dolandyryp bolmajak dereje köpdi. Syýasy we dolandyryş taýdan mongollar pesdiler we şol sebäpli hem bu ugurda köp kynçylyklar çekdiler. Döwlet edaralaryndan döwlet işgäri we salgyt ýygnaýjy görän azdy.

Çingiz anyň neslinden bolanlar Çagataý hanlygy (1227-1370), Ilhanlylar (1256-1353), Altyn Orda (1226-1502), Şeýbany hanlygy (1500-1598) we Krym hanlygy döredýär. Çingiz hanyň ogullary we agtyklarynyň häkimýeti örän gysga dowam etdi. Abbasidler halyflygynyň merkezi bolan Bagdatdy 1257-nji ýylda ýumurdylar. Şu wagtky Siriýa,Gündogar ortaýer deňzi töwerekleri, Günbatar Anadoly kenarlaryny we Ýewropada Wena şäheriniň golaýlaryna çenli hökümdarlyk edipdirler. 

On dördünji asyryň başlarynda Orta we Gündogar Aziýada musulman döwletlerde ýaşaýan mongollar yslam dinini kabul edip başladylar. Ilhanly hökümdary Mahmyt Gazan hanyň musulman dinine geçmegi bilen, generallar, wezir we esgerleriň uly bölegi musulman bolýar.  

## Mangollaryň şuwagtky ýaşaýan ýerleri
* Hytaý, Mongoliýa we Russiýa mongollaryň iň köp jemlenen ýerleridir.

## Çeşmeler

## Daşarky çykgyt

* "Evidence that a West-East admixed population lived in the Tarim Basin as early as the early Bronze Age" Li et al. *BMC Biology* 2010, 8:15.
* Mangoliýanyň etnik kartasy
* Hytaýdaky etnik toparlar kartada 
Kategoriýa:Mongoliýa
Durdymyradow Kerim Hajyýewiç

**Durdymyradow Kerim Hajyýewiç** - Türkmenistanyň döwlet işgäri.

## Doglan senesi we ýeri
1964-nji ýylda Aşgabat şäherinde doguldy. Milleti turkmen.

## Bilimi we hünäri
Ýokary bilimli. 1986-njy ýylda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetini tamamlady.

## Zähmet ýoly
Zähmet ýoluna 1986-njy ýylda Türkmen döwlet uniwersitetiniň ýanyndaky Respublikan ýokary okuw mekdepleriniň hasaplaşyk merkezinde başlady. Bu ýerde 1992-nji ýyla çenii matematik, inzener-programmaçy, awtomatizasiýa ulgamyny işläp taýýarlamak bölüminiň başlygy wezipelerinde işledi.
1992-nji ýylda «Türkmenbaşy» döwlet paýdarlar täjirçilik bankynyň Abadan şäherindäki şahamçasynyň hasaplaşyk merkeziniň hünärmeni.
1992-2001-nji ýyllarda Merkezi bankda dürli inženerçilik wezipelerinde işledi.
2001-2003-nji ýyllarda «Garaşsyzlyk» paýdarlar täjirçilik bankynyň awtomatizasiýalaşdyryş müdirliginiň başlygy.
2003-2005-nji ýyllarda Ykdysadyýet we maliýe ministrliginiň awtomatizasiýalaşdyryş we programmalaşdyryş müdirliginiň başlygy wezipesinde işledi.
2005-2007-nji ýyllarda Saparmyrat Türkmenbaşy Halkara gaznasynyň «Aköýli» hojalyk jemgyýetiniň direktorynyň orunbasary we gaznanyň wekili, hojalyk jemgyýetiniň direktory.
2007-nji	ýylda «Türkmengallaönümleri» assosiasiýasynyň «Aköýli» önümçilik kärhanasynyň direktory.
2008-nji	ýylda Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň kompýuter tehnologiýalary we maglumatlar müdirliginiň başlygy.
2008-2013-nji ýyllarda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň gurluşyk we öňdebaryjy tejribeleri ornaşdyrmak bölüminiň öň debaryjy dünýä tejribesini öwrenmek we ornaşdyrmak bölümçesiniň müdiri.
2013-nji ýylda Türkmenistanyň Syýahatçylyk baradaky döwlet komitetiniň başlygy wezipesine bellenilýär.
2016-08.12.2017-nji ýyllarda «Türkmenstandartlary» baş döwlet gullugynyň başlygy.
08.12.2017-08.12.2017-nji ýyllarda Türkmenistanyň senagat ministri.
26.01.2018-nji ýylda  Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary wezipesine bellendi. Döwlet sylaglary we atlary
14.12.2018-nji ýylda işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary wezipesinden boşatmaly

## Döwlet sylaglary we atlary
* «Magtymguly Pyragy» medaly 
* «Garaşsyz, Baky Bitarap Türkmenistan», 
* «Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygyna» atly ýubileý medaly.

## Çeşmeler
* Türkmenistanyň Prezidenti ministrleri we döwlet edaralarynyň ýolbaşçylaryny wezipä belledi  //www.tdh.gov.tm

## Edebiýat
* "Türkmenistan" gazeti, №24-25 (28961) 2018-nji ýylyň ýanwar aýynyň 27-si, S.2.

Kategoriýa:Türkmenistanyň Ministrler Kabineti
Özbekler

**Özbekler** (*Oʻzbek/Ўзбек*, pl. *Oʻzbeklar/Ўзбеклар*) Türki millet; Merkezi Aziýada ýerleşýän Türki halkaryň arasynda ilaty iň köp  etnik topardyr. Milletiň köpüsi häzirki Özbegistan respublikasynyň çäklerinde ýaşaýar. Beýleki uly toparlary bolsa Owganystanyň, Täjigistanyň, Gyrgyzystanyň, Gazagystanyň, Türkmenistanyň, Russiýanyň we Hytaýyň çäklerinde ýaşaýarlar. 

Özbekler 13-nji asyrdaky Mongol çozuşlaryndan soňra Merkezi Aziýada ýaşaýan halklaryň täzeden dikelip başlamagy bilen ýüze çykan halkdyr. Özbekleriň ata-babalary Çagataýyň neberelerinden gaýdýar. Teýmurlylar döwleti ýykylanyndan soňra Amyderýa we Syrderýanyň aralygynda ýaşamagyny dowam etdiren türki millet. Şeýbany hanlygy dowam edýän wagty täze millet görnüşine eýe bolýar.

Özbek ady taryhyny Altyn Orda hany Özbek handan alyp gaýdýar..
## Çeşmeler


Kategoriýa:Özbegystan