open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kinoteatr

[thumb|upright|300px|Modern kinoteatry ([Madrid, Ispaniýa).]]
**[[Kino]]**, güýmenje maksatly filmleri görmek üçin döredilen zaldyr. Kinoteatrlaryň köpüsi (ýöne hemmesi däl) bilet satyn almagy we halka hyzmatlary hödürleýän täjirçilik amallarydyr. Käbir kinoteatrlary film görmek üçin giriş tölegini töleýän telekeçilik däl guramalar ýa-da jemgyýetler dolandyrýarlar.

Film proýektor bilen zalyň öňündäki uly proýeksiýa ekranynda görkezilýär we diwara gurlan gürleýjileriň üsti bilen gepleşik, sesler we sazlar eşidilýär. 1970-nji ýyllardan bäri pes sesli sesler üçin subwooferler ulanylýar. 2010 -njy ýyllara çenli kinoteatrlaryň köpüsi sanly film proýektorlary üçin döredildi.

## Salgylanmalar
* Movie theaters early users of air conditioning — Pantagraph
Adam gözi

**Ynsan gözi**, adamyň görüş duýgusydyr. Adamyň gözi kelläniň ýokarky böleginde, töwereginde gaşlar, gabaklar we kirpikler bar. Bu agzalar meňzeşlige işjeň gatnaşýarlar. Adam gözüniň iş ýörelgesi ýagtylygyň mukdary bilen berk baglanyşyklydyr.

## Gurluşy
Adamyň gözi, optiki nerwlerden we kömekçi organlardan (gabak, gaş, kirpik, göz myşsalary) durýar. Dürli ugurlarda erkin aýlanyp bilýär: dik (ýokary we aşak) we keseligine (sag we çep). Adam gözüniň töwereginde 3 jübüt myşsa bar, 4-si göni (ýokary, pes, içki we daşarky) we 2-si egri (ýokary we pes) myşsalar. Bu myşsalar beýniniň signallary bilen dolandyrylýar. Daşarky gurluş Diňe adam gözüniň iň kiçi we uzyn bölegi göz gabagydyrwe daş-töweregini diňe kiçijik bir ýer görünýär. Esasy bölegi galan gabagyň içinde. Göz tertipsiz sferik görnüş, ulularyň gözüniň göwrümi 7,448 sm³, agramy 7-8 gram. Adam gözüniň ululygy hemmeler üçin deňdir, diňe birnäçe millimetr bilen tapawutlanýar.

## Salgylanmalar

* 3D Interactive Human Eye 
* Eye – Hilzbook
* Retina – Hilzbook
* Interactive Tool to explore the Human Eye

Kategoriýa:Adam
Kategoriýa:Anatomiýa
Yandex

**Yandex** (aýdylýar: *Яндекс-Ýandeks*) iň meşhur internet gözleg ulgamy Niderlandlarnyň we Russiýanyň iň uly internet portalydyr. Şereketiň web sahypasy **Yandex.ru** we **Yandex.nl** 1997-nji ýylyň güýzünde açyldy.

Kategoriýa:Niderlandlar şirketlar
Kategoriýa:Internet şirketlar
Awstriýa-Türkmenistan gatnaşyklary

thumb
**[[Awstriýa]]–[[Türkmenistan]] gatnaşyklary** — Awstriýa bilen Türkmenistanyň arasyndaky ikitaraplaýyn gatnaşyklar. Türkmenistanyň Wenada ilçihanasy bar, Türkmenistanyň Awstriýadaky häzirki ilçisi Nurberdiýew Silapberdi Aşyrgeldiewiçdir. Awstriýanyň ştab-kwartirasy Nursultanda ýerleşýär we oňa häzirki Gazagystanda, Türkmenistanda, Täjigistanda we Gyrgyzystanda Awstriýanyň ilçisi jenap Wolfgang Banyai ýolbaşçylyk edýär.

Kategoriýa:Türkmenistanyň ikitaraplaýyn gatnaşyklary
Xiao'erjing

**Xiao'erjing** ýa-da  **Xiaoerjin** ýa-da **Xiaor jin** ýa-da gysgaldylan görnüşinde, Xiaojing sözüň doly manysynda "çagalaryň ýazuwy" ýa-da "kiçi ýazgy" manysyny berýär (asyl pars-arap ýazuwyna degişlidir; ýönekeý hytaý dili: 本 经; adaty hytaý dili: 本 經; pinyin: Běnjīng, Siao'erjing: بٌکٍْ, Dungan: Бын жинин, Вьнⱬин), mandarin ýaly sinit dillerini (esasanam Lanyin, Zhongyuan we Demirgazyk-gündogar şiwelerinde) ýa-da Dungan dilinde ýazmak endigi; Pars-arap ýazuwy. Wagtal-wagtal Hytaýda yslam dinine uýýan köp sanly etnik azlyklar (esasanam Hui, emma Dongxiang we Salar) we ozal Merkezi Aziýadaky Dungan nesilleri tarapyndan ulanylýar. Ortografiýa özgertmeleri latyn ýazuwyny, soňra bolsa kiril ýazuwyny Dungan diline girizdi, häzirki wagtda hem ulanylýar.

## Harplar

## Salgylanmalar
Danmarks Nationalbank

**Danmarks Nationalbank**, Daniýa (düybi, Copenhagen, Bitarap Daniýa şaýoly, 300) Daniýanyň bank ulgamy iki derejeli bank ulgamy bolup, ol Daniýanyň Merkezi bankyndan (DNB) we täjirçilik banklaryndan emelegelýär.Daniýanyň Merkezi banky Daniýa milli bankydyr. Daniýanyň Merkezi bankynyň (merkezi edarasynyň) ýerleşýän ýeri Copenhagen şäheridir.

## Salgylanmalar
Awstriýanyň Merkezi banky

**Oesterreichische Nationalbank**, Awstriýa (düybi, Wena, Bitarap Awstriýa şaýoly, 300) Awstriýanyň bank ulgamy iki derejeli bank ulgamy bolup, ol Awstriýanyň Merkezi bankyndan (OeNB) we täjirçilik banklaryndan emele gelýär.Awstriýanyň Merkezi banky Awstriýa milli bankydyr. Awstriýanyň Merkezi bankynyň (merkezi edarasynyň) ýerleşýän ýeri Wena şäheridir.

## Salgylanmalar

## Daşarky baglanyşyklar
*Website
Abdulla Kahhar

**Abdylla Kahhar** — Özbek edebiýatynyň ösmegine uly goşant goşan Özbegistanyň halk ýazyjysy Abdylla Kahhar 1907-nji ýylda Kokan şäherinde demirçiň maşgalasynda dünýä inýär. Orta bilimi Kokan şäherinde alan Abdylla 1925-nji ýylda Daşkente gelip "Gyzyl Özbegistan" gazetinde işleýär. 
Ol Orta Aziýa döwlet uniwersitetiniň pedagogika fakultetinde (1930) okaýar. Abdylla Kahhar "Sowet edebiýaty" žurnalynda jogapkär kätip, Özbegistan döwlet neşirýatynda redaktor (1954-1956) wezipelerinde işleýär. 
Abdylla Kahharyň döredijiligi 1924-nji ýylda başlaýar. 
Ilki "Mushtum" žurnalynda, "Yangi Farg'ogana" gazetinde onuň hekaýa, feleton habarlary neşir edilýär. Ýazyjynyň "Olam yasharadi" atly ilkinji hekaýalar ýygyndysy 1935-nji ýylda çap edilýär. 

## Meşhur eserleri

Abdylla Kahharyň eserleriniň arasynda "Qoʻshchinor chiroqlar" hem-de "Sinchalak" (1958), "Oʻtmishdan ertaklar“ (1965) we "Muhabbat“ (1968) kyssalary möhüm orun eýeleýär. Olardan daşgary "Boshsiz odam“, "Anor“, "Bemor“, "Oʻgʻri“, "Dahshat“, "Millatchilar“, "Sanʼatkor“, „Adabiyot muallimi“, "Oʻjar“, "Asror" ýaly onlarça hekaýalar, "Shohi soʻzana“ (1949), "Ogʻriqtishlar“ (1954), "Tobutdan tovush“ (1962), "Ayajonlarim“ atly komediýalar, feletonlar, edebi-tankydy makalary hem ýazypdyr. 

## Baýraklary

Abdylla Kahhar Hamza adyndaky Özbegistan döwlet baýragynyň (1966) laureaty. Şeýle hem 2000-nji ýylda "Beýik hyzmatlary üçin" ordeni bilen sylaglanypdyr.
CNN International

**CNN International** (*CNNI*, ýönekeý *CNN*) CNN Global eýeçiligindäki halkara teleýaýlymdyr. CNN International dünýäniň dürli künjeklerinden habar programmalaryny alyp barýar; CNN-iň milli we halkara habar býurolary bilen hyzmatdaşlyk edýär. CNN International dünýäniň dürli teleýaýlym platformalarynda alnyp barylýar we Atlantada, Nýu-Ýorkda, Londonda ABŞ-nyň içinde we Mumbaýda, Gonkongda we Abu-Dabide sebit stansiýalary bar.ýaly uly şäherlerdäki studiýalardan ýaýlym Käbir ýurtlarda erkin howa ulgamy hökmünde elýeterlidir. Hyzmatlar we habar programmalary BBC World News, France 24, CNA, DW, CGTN, WION, NHK World ýa-da Al Jazeera Iňlis ýaly daşary bazarlara gönükdirilendir.
Telekeçilik

**Telekeçilik** ( *telekeçilik işi , bu biznesdir* ) özbaşdak eýeçilik etmek, haryt satmakdan, iş ýerine ýetirmekden ýa-da hyzmatlary etmekden, öz töwekgelçiligiňiz bilen amala aşyrylýan garaşsyz girdejidir. Işewürlik bilen meşgullanýan adamlar, kanunda başgaça göz öňünde tutulmadyk bolsa, kanunda bellenilen tertipde hasaba alynmalydyr.

Haryt satmak, iş ýerine ýetirmek ýa-da ulgamda girdeji getirmeýän hyzmatlary bermek ýaly aýratyn ýagdaýlaryň telekeçilik hasaplanmaýandygy düşnüklidir.

Bir iş alyp barmak üçin telekeçiniň özüne çekýän emläk, maddy däl aktiwleri we zähmet çeşmelerini ulanmak zerur. Sarp edilen serişdeleriň öwezini doljakdygyna we önümiň girdeji bilen satyljakdygyna kepillik ýok. Bu emlägiň hemmesini ýa-da bir bölegini ýitirmek töwekgelçiligi bilen baglanyşyklydyr.

Mosturtlaryň köpüsinde işe başlamak üçin elmydama resmi hasaba alynmak talap edilýär, ýöne ölçegler we şertler ep-esli üýtgäp biler. Russiýa Federasiýasynyň kanunçylygyna laýyklykda telekeçilik kanuny şahs tarapyndan ýa-da kanuna laýyklykda hasaba alnandan soň gönüden-göni şahsy (şahsy telekeçi) tarapyndan amala aşyrylyp bilner.
Ýewropa Bileleşigi

**Ýewropa Bileleşigi** (**ÝB**; ) ýigrimi ýedi agza ýurtdan ybarat syýasy we ykdysady guramadyr we onuň territoriýasy esasan Ýewropa yklymynda ýerleşýär. 1993-nji ýylda, Ýewropa Bileleşigi şertnamasy diýlip hem atlandyrylýan Maastriht şertnamasynyň güýje girmegi netijesinde bar bolan ýewropa ykdysady bileleşigine täze borçlary we jogapkärçiligi ýüklemek arkaly döredildi. 445 milliondan gowrak ilaty bilen Ýewropa Bileleşigi jemi içerki önüm (nominal) boýunça dünýä ýurtlarynyň nominal jemi içerki önüminiň 30% -ini emele getirýär.

## Salgylanmalar

Kategoriýa:Ýewropa
Kategoriýa:Ýewropa Birleleşigi
Dünýäniň iň baý adamlary sanawy

**Forbes milliarderleriniň sanawy**, Forbes žurnaly tarapyndan 1987-nji ýyldan bäri başlap, her ýylyň mart aýynda yglan edilýän Dünýäniň iň baý adamlary reýtingi hasaplanýar. Aşakda iň gowy 10 sanaw.
Ykdysadyýet

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Countries_by_GDP_%28PPP%29_per_capita_in_2020.png/400px-Countries_by_GDP_%28PPP%29_per_capita_in_2020.png|right|thumb|400x400px|Her işçä ýurtlaryň jemi içerki önüminiň derejesi (2020))
**Ykdysadyýet**, önümçiligi, paýlanyşy we söwdany, şeýle hem harytlaryň we hyzmatlaryň sarp edilişini öwrenmekdir. Giň manyda aýdylanda, ýetmezçilik edýän çeşmeleri öndürmek, ulanmak we dolandyrmak bilen baglanyşykly amallary, gepleşikleri we maddy aňlatmalary nygtaýan sosial sfera hökmünde kesgitlenilýär. Belli bir ykdysadyýet, esasy faktorlar hökmünde medeniýeti , gymmatlyklary, bilimi, tehnologiki ewolýusiýa, taryh, jemgyýetçilik gurluşy, syýasy gurluşy, hukuk ulgamlary we tebigy baýlyklardyr öz içine alýan prosesleriň toplumydyr. Bu faktorlar many berýär we ykdysadyýetiň şertlerini we parametrlerini kesgitleýär. Başga sözler bilen aýdylanda, ykdysady sfera birnäçe ugurlar bilen ýakyndan baglanyşykly adam amallarynyň we amallarynyň sosial sferasydyr.

Ykdysady agentler şahsyýetler, kärhanalar , guramalar ýa-da hökümetler bolup biler . Ykdysady amallar, adatça belli bir walýutada ýa-da belli bir bahada satylýan harytlaryň ýa-da hyzmatlaryň gymmaty barada iki topar ýa-da iki tarap ylalaşanda ýüze çykýar. Şeýle-de bolsa, pul amallary ykdysady sferanyň diňe az bölegini emele getirýär.

Ykdysady işjeňlik, tebigy baýlyklary, zähmeti we maýa ulanýan önümçilik bilen höweslendirilýär. Wagtyň geçmegi bilen tehnologiýa , innowasiýa (täze önümler, hyzmatlar, amallar, bazarlary giňeltmek, bazarlary diwersifikasiýa etmek, bazarlaryň derejesini ýokarlandyrmak, girdeji funksiýalary), mysal üçin intellektual eýeçilik we önümçilik gatnaşyklarynyň üýtgemegi. (has bellemeli zat, çagalaryň zähmeti dünýäniň käbir ýerlerinde bilime ähliumumy elýeterlilik bilen çalşyryldy).

## Salgylanmalar

* Milli ykdysady ensiklopediýa  
* Rus we daşary ykdysady žurnallar 
* Ylmy kitaphanalardan ykdysadyýet barada makalalar 
* Ykdysadyýet, işjeň ulgamlar teoriýasy we dolandyryş boýunça elektron kitaphanasy 
* Makroykdysadyýet 
* Mikroykdysadyýet 
* Federal bilim portaly “Ykdysadyýet. Sosiologiýa. Dolandyryş "  
* Belarusyň ykdysady portaly«ЭКОНОМИКА.BY» 
* Bilim portaly “Ykdysadyýet. Dolandyryş. Dogry "
Mähr

**Mähr** ( — *gelin üçin töleg, galyň*).
Öýlenýäniň durmuşa çykýan gyza berýär puly (*ýa-da ş.m*). Gyza berilýän mähr diňe gyzyň özüne degişlidir. Käbir ýurtlarda däp bolan «kalym» däldir, ýagny kalym öýlenjegiň gyzyň ene-atasyna berýän puly. Mähr hökmünde altyn, kümüş ýa-da pul (*we ş.m.lar*) bolup biler. Mähriň mukdaryny gyzyň özi çözýär. Mähriň belli bölegini gyz ärine berip biler. Buny bermek üçin gyzyň akyl-huşy ýerinde (däli däl) bolmagy şertdir.

Hanefi mezhebinde mähr tölemek wajybdyr, mäliki mezhebinde farzdyr. Ýöne mähr nikaň rukni däl. Mähri nikadan öň ýa-da nika kylynýarka beriljek mähriň mukdaryny aýtmaly, bolmasa (*ýagny, möçberini aýtmasa*) şol maşgalaň zenanlaryna berilýän mähr mukdaryny bermeli bolýar (mähr misl). Mähr nika wagty gowşurylyp bilner. Mähriň wagtyny nikadan soň belli bir wagt aralykda bermäni şertleşip bolar, emma talak berilende bellenen mähriň möçberi hökman bermelidir.

Hanefi mezhebine göre iň az mähriň möçberi `'''33.6''' gram` kümüş ýa-da `'''4.8''' gram` altyn. Iň köp möçberi tükeniksiz.

Alymlara görä, ortaça mähr 500 dirhem — 1487 gram kümüşe deňdir. Ýöne mähriň möçberi gyzyň we oglunyň ýaşyna, ýaşan ýerine (ýaşajak ýerine), ýaşaljak ýeriň finans ýagdaýy we ş.m.lara bagly bolup biler.

* Eger-de nikadan soň gyzyň özi aýrylyşjak bolsa, mähri oglana gaýdyp bermelidir.
* Eger-de oglunyň özi jyns gatnaşykdan soň aýrylyşjak bolsa, mähr gyzda galýar we idda döwri dynýança gyz oglandan aýratyn (ýerde) ýaşamaly we onuň iýip işjegi bilen üpjün etmeli.
* Eger-de är aýaly bilen nikadan geçip heniz jyns gatnaşyk etmedik bolsa mähriň ýarysy gyzda galýar, aýalyň öz äri bilen ylylaşyp belli bir möçberini ärine berse gowy bolar, sebäbi oglan ýene-de indiki öýlenjegine mähr tölemelidir. Bu halda idda döwrüne garaşylmaz, edil şol gün oglan başga biri bilen nikalşyp biler we şol gün gyz başga biri bilen nikalşyp biler.

## Mähriň görnüşleri
Mähr nikahdan öň, ýa-da nikah wagty taraplaryň ylalaşmagy göz öňüňde tutulyp «mehri musemma», «mehri misl», öňünden tölemek, ýa-da soňra tölemek taýyndan «mehri muajjel», «mehri muýejjel» diýen görnüşleri bardyr.
 
* **Mehri musemma** – mukdary öňünden ýa-da nikah wagty bellenen mährdir.
* **Mehri misl** – öňünden ýa-da nikah wagty mukdary bellenilmedik mehirdir. Bu ýagdaýda gyz ýakyn garyndaşlaryndan: agasynyň gyzynyň, aýal doganynyň alan mukdaryça mehr almaga hukuklydyr.
* **Mehri muajjel** – öňünden ylalaşylyp, öňünden berlen mehirdir.
* **Mehri muýejjel** – soňundan berilmek şerti bilen mukdary ylalaşylan mehrdir.
 
Nikah wagtynda mehri muajjeliň we mehri müýejjeliň mukdary agzalmalydyr. Mehir we gyz üçin berlen sowgatlar gyzyň malydyr. Gyzyň rugsady we razylygy bolmasa, ene-atasy şol mala eýe çykyp, harçlap bilmeýär. Gyz durmuşa çykandan soň, islese alan mehrini ärine bagyşlap biler.

## Salgylanmalar
* https://en.wikipedia.org/wiki/Mahr
* https://ru.wikipedia.org/wiki/Махр
Reik

**Reik**- Jesús Alberto Navarro Rosas, Julio Ramirez Eguía we Gilberto Marin Espinoza tarapyndan döredilen Meksika Pop_Rok topary.

Reik 2003-nji ýylda döredilen aýdym-saz topary bolup, 2018-nji ýylyň 8-nji oktýabrynda Günorta Koreýanyň Super Junior topary bilen bilelikde “Moreene bir wagt” (Otra Vez) aýdymyny çykardylar.
Saxo Bank

**Sakso Bank** onlaýn söwda we maýa goýumlary boýunça ýöriteleşen Daniýanyň maýa goýum bankydyr . 1992-nji ýylda Lars Seier Kristensen, Kim Fournais we Mark Hauschildt tarapyndan Midas Fondsmæglerselskab (Iňlis: Midas Stockbroker Company ) ady bilen dellalçylyk firmasy hökmünde esaslandyryldy. Kompaniýa, adaty bank önümlerini hödürlemezden, bank ygtyýarnamasy bolan onlaýn dellal hökmünde işleýär. Saksonyň pikiriçe, işiniň takmynan ýarysy institusional söwda hyzmatdaşlary bilen hyzmatdaşlykdan alynýar. Dünýäde 100-den gowrak maliýe guramasy soňky müşderilerine ak bellik esasynda Saxo Bank platformalary bilen hyzmat edýär.

Sakso bankynyň merkezi Kopengagende ýerleşýär, şeýle hem London, Pariş , Sýurih, Dubaý, Singapur, Hindistan we Tokio ýaly maliýe merkezlerinde ofisleri bar. Bankyň habaryna görä, 180 ýurtda müşderisi bar we gündelik ortaça dolanyşygy takmynan 12 milliard ABŞ dollary.

Sakso Bank onlaýn söwdada we maýa goýumlarynda üstünlik gazanmagy bilen tanalýar we birnäçe baýrak aldy. Içerki bank, Daniýanyň syýasatynda köplenç aç-açan çykyş edýän iki esaslandyryjysy bilen hem tanalýar. Girdeji 2014-nji ýylda 381,2 million DKK arassa girdeji getirip, 3,006 million DKK-a ýetdi. 1600 adamdan ybarat işgär bar.

Sakso Bank, Standard Bank , Old Mutual Wealth, Banco Carregosa we Banco Best ýaly banklar bilen birnäçe ak bellikli hyzmatdaşlygy ýola goýdy. 

Kategoriýa:Banklar
Pinokkio 3000

***Pinokkio 3000*** () Kanada-da “CinéGroupe” tarapyndan öndürilen we “Filmax” tarapyndan 2004-nji ýylyň 9-njy iýuly Ispaniýa paýlanan 3D animasiýa komediýa aýdym-saz filmidir. Film Carlo Collodi meňzeş atly kitabyndan şekile geçirilen. Filmde Malkolm MakDowell, Whoopi Goldberg, Howard Ryshpan, Bobbi Edner, Terrens Scammell, Sonja Ball, Helena Evangeliou, Howie Mandel we Gabrielle Elfassy rol alar.

## Rollarda

* Sonja Ball — Pinokkio
* Howard Ryshpan — Geppetto
* Whoopi Goldberg — Cyberina
* Malkolm MakDowell — Scamboli
* Helena Evangeliou — Marlene
* Howie Mandel — Spenser
* Bobbi Edner — Zack
* Gabrielle Elfassy — Sinthiýa
* Mat Holland — Cab
* Jek Daniel Wells — Rodo
* Terrens Scammell — Scambocop
* Ellen Dawut — Jaý

## Daşarky çykgytlar

* Resmi saýt
* 
* Rotten Tomatoes web sahypasynda
* AllMovie web sahypasynda
* The Big Cartoon DataBase web sahypasynda
* Box Office Mojo web sahypasynda
* TCM Movie Database web sahypasynda

Kategoriýa:Filmler
Mähram

**Mähram** ( — *1. gadagan zat, 2. garyndaş.*) Yslamda jyns gatnaşygy haram bolan we nikalaşyp bolmaýan garşydaş jynsdaky kişi. Ýöne olar bilen sapara ýa-da syýahata gidip bolýar we ýekelikde galyp bolýar.
Mähram bilen jyns gatnaşyk etmek zyna hasaplanýar.

## Erkek
(Eý, mukminler!) Size (şular bilen nikalaşmak) haram edilendir: ejeleriňiz, gyzlaryňyz, gyz uýalaryňyz, kakaňyzyň aýal doganlary (ejekeleriňiz), daýzalaryňyz, erkek doganyňyzyň gyzlary, aýal doganyňyzyň gyzlary, sizi emdiren süýt eneleriňiz, süýt emşen uýalaryňyz, gaýyneneleriňiz, (jynsy gatnaşykda bolan) aýallaryňyzyň ýany bilen gelen öýüňizdäki öweý gyzlaryňyz. Ýöne (nikalaşyp), heniz jynsy gatnaşykda bolman (aýrylyşan aýallaryňyzyň gyzlary bilen nikalaşmagyňyzda) hiç hili günä ýokdur. Emma öz biliňizden önen (ogullyk alynmadyk) ogullaryňyzyň (aýrylyşan) aýallaryna (öýlenmegiňiz) we iki gyz dogany bir wagtda (nikaňyzda) birleşdirmegiňiz (hem haram edildi). Emma (nadanlyk döwründe öň bolup) geçeni geçdi biliň! (Siz oňa jogapkär dälsiňiz). Takyk, Alla Bagyşlaýjydyr, Rehimşepagatlydyr.

Kuran: sura №4, aýat №23.

: **Erkek aýaly bilen aýrylyşanda ([[talak]]) ýa-da dünýäden ötende oňa nikalaşmak halal bolýan kişiler:**
* Aýalynyň - gyz dogany
* Aýalynyň - ejesiniň gyz dogany
* Aýalynyň - kakasynyň gyz dogany
* Aýalynyň - aýal doganynyň gyzy
* Aýalynyň - erkek doganynyň gyzy

## Zenan
:**Zenanlara çykmak haram bolanlar:**
* Kakasy
* Ogly
* Erkek dogany (ýa-da jigsi)
* Kakasynyň erkek doganlary
* Daýylary
* Erkek doganynyň ogullary
* Aýal doganynyň ogullary
* Süýt emşen erkek doganlary (2 ýyl bir eneden emen)
* Gaýynatasy
* (Jynsy gatnaşykda bolan) äriň ýany bilen gelen öýdäki öweý ogullary. (Ýöne nikalaşyp, heniz jynsy gatnaşykda bolman aýrylyşan ärleriniň ogullary bilen nikalaşmakda hiç hili günä ýokdur.)
* Öz dogran gyzynyň äri
## Salgylanmalar
* https://en.wikipedia.org/wiki/Mahram
* https://ru.wikipedia.org/wiki/Махрам
Russiýanyň Ukraina basgyny

2022 -nji ýylyň 24-nji fewralynda Russiýa Ukraina çozdy. Çozuşdan ozal Russiýa uzak wagtlap Ukraina serhediniň golaýynda goşun ýygnap, sanyny köpeldipdi we Ukrainanyň NATO -a girmeginiň kanuny taýdan gadagan edilmegini talap edipdi. Çozuş başlamazdan birnäçe gün öň Russiýa Donetsk Halk Respublikasynyň we Lugansk Halk Respublikasynyň garaşsyzlygyny ykrar etdi we 2022 -nji ýylyň 21-nji fewralynda Russiýanyň ýaragly Güýçleriniň bölümlerini Ukrainanyň gündogaryndaky Donbass sebitine iberdi.

24-nji fewralda takmynan 05:00-da EET (UTC + 2) Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin Ukrainany “deňizlemek” we “ýaragsyzlandyrmak” üçin “ýörite harby operasiýa” başlandygyny habar berdi. Birnäçe minutdan rus goşunlary Ukrainanyň çägine howa hüjümlerine başladylar. Ukrainanyň serhet gullugy rus goşunynyň Russiýa we Belarus bilen serhet postlaryndan girendigini habar berdi.

Köp ýurt bu agressiýany ýazgardy we Russiýa garşy sanksiýalar girizdi. Bu hüjüme garşy global protestleriň arasynda Russiýada geçirilen protestler köpçülikleýin tussag edildi. Çozuşdan ozal-da, döwürde-de köp ýurt Ukrainany ýarag bilen üpjün edipdi. Muňa jogap edip Putin Russiýanyň ýadro güýçlerini hüşgär etdi.

BMG BMCK -yň habaryna görä, hüjümiň ilkinji dört gününde 500 000-den gowrak ukrain bosguny ýurtdan çykyp, Ýewropada basgyn krizise sebäp boldy.

## Urşuň başlanmagy

#### Rus harby bölümleri
Russiýa 2021-nji ýylyň martyndan aprel aýyna çenli Ukraina bilen serhet ýakasynda goşun ýygnap başlady. Esgerleriň sanyny artdyrmagyň ikinji tapgyry 2021-nji ýylyň oktýabr aýyndan 2022-nji ýylyň fewralyna çenli dowam etdi.

## Halkara kömegi
Bu harby amallar bilen baglanyşykly Amerikanyň Birleşen Ştatlary Ikinji jahan urşunyň Karz-kärende programmasyna täzeden başlady. 2022-nji ýylyň 9-njy maýynda ABŞ-nyň prezidenti Jo Baýden Ukraina harby kömegi göz öňünde tutýan Karz-kärende kanunyna gol çekdi.

## Çeşmeler

Kategoriýa:Uruşlar
Kategoriýa:Ukraina
Pul

**Pul** şeýle bir aýratyn haryt welin, beýleki ähli harytlar üçin umumy ekwiwalent hökmünde çykyş edýär. Pul umumy haryt alyş-çalşynda esasy wezipesini ýerine ýetirýär. Gadymy döwürde dürli harytlar pul roluny ýerine ýetirýärdi, mysal üçin mallar, mal derileri, palta we ş.m. Soň bolsa puluň roly gymmat bahaly metallar tarapyndan ýerine ýetirildi, sebäbi hilini ýitirmedi we pul çalyşmakda örän peýdalydy. Pul diňe bir haryt däl, onuň sosial gymmaty bar, ýagny ähli harytlary satyn almagyň serişdesi bolup hyzmat edýär.

Pul (Pars-Täj.) Merkezi Aziýanyň hanlyklarynda we Eastakyn Gündogaryň käbir ýurtlarynda ulanylýan mis teňňedir. Mysal üçin, 18-18-nji asyrda Kohan hanlygynda 1 pul 1 / 45-1 / 60 tanga, 1 pul Buharada 1/40 altyna, 1932-nji ýyla çenli Eýranda 1/40 kirana deň boldy. Pul, ähli harytlar we hyzmatlar alyş-çalyş edilýän, umumy ekwiwalent hökmünde ulanylýan we beýleki harytlaryň bahasyny görkezýän ýörite haryt; bazar ykdysadyýetiniň iň esasy guraly. Tebigatyna görä, puluň 3 dürli aýratynlygy bar: hemme zat üçin çalşyp boljak möhüm satyn alyş serişdesi, baýlygyň nyşany, zähmeti baha görnüşinde ölçän gural.

Pul alyş-çalyş, töleg, baha ölçegi, toplamak (baýlyk toplamak) ýaly funksiýalary ýerine ýetirýär. Gymmatlyk ölçegi - harytlaryň bahasy pul bilen ölçelýär. Beýleki harytlaryň bahasyny görkezýär; alyş-çalyş serişdesi - harytlar pul bilen satylýar; ýygnamak serişdesi - pul zähmeti öz içine alýandygy üçin baýlygyň umumy görnüşine öwrülýär. Harytlar bolsaÖndüriji harytlaryny satmasa we Pul bilen başga haryt satyn almasa, pul ýygnaýar. Pul ýygnamak üçin Piliň bahasyny goramak aýratyn möhümdir; töleg serişdeleri - harytlaryň söwdasy wagtynda ýüze çykýar, onda harytlar üçin töleg satyn alnan wagty däl-de, belli bir wagtdan soň amala aşyrylýar. Pul, halka satylan harytlar we hyzmatlar üçin tölenende, karzy üzülende töleg serişdesi hökmünde çykyş edýär. Puluň bu funksiýasy, dolanyşykdaky dürli karz gurallaryny - wekselleri, çekleri, banknotlary döredýär. Pul görnüşine görä, ol nagt pullara (göze görnüp duran görnüşde, ýagny kagyz, teňňeler) we nagt däl pullara (göze görnüp duran görnüşi bolmadyk pullara) bölünýär we häzirki hasapdan bir hasabyňy geçirmek we ýazmak arkaly hereket edýär. başga birine bank). Geleşikleriň gerimine görä milli walýuta (esasan ýurduň çäginde hereket edýär), halkara ýa-da ýurtara (halkara) pullara bölünýär. ýörite berlen dünýä pullary ýok, ýöne umumy uniwersal töleg serişdeleriniň roly iň ýokary baha, erkin konwertirlenýän pul bilen oýnaýar. Häzirki wagtda ABŞ-nyň dollary, Iňlis funty, ýapon ýeni we ýewro, 2002-nji ýylyň ýanwar aýynda dolanyşyga girizilen Ýewropa Bileleşiginiň ýurtlarynyň walýutasy dünýä walýutasy bolup hyzmat edýär.
Emirlik

Emirlik, yslam ýurtlarynda emir tarapyndan dolandyrylýan sebit. Arap halyflygy döwründe şeýle emlägiň başlygy halyf tarapyndan bellendi ýa-da tassyklandy. Halyflyk dargansoň we 20-nji asyra çenli garaşsyz we wassal döwletlere A. diýilýärdi (mysal üçin, Nejd, Şammar, Arap ýarym adasyndaky Asir, häzirki Birleşen Arap Emirlikleri we ş.m.). Belli bir döwlet bölümini çagyrmak şertli bolup, taryhşynaslykda kabul edilen däbe baglydyr (mysal üçin, Buhara emirligi).
ISBN

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/EAN-13-ISBN-13.svg/220px-EAN-13-ISBN-13.svg.png|thumb| Ştrih-kodda ISBN kody
**ISBN** ( Iňlis :  International Standard Book Number; *Halkara standart kitap belgisi* ); 1972-nji ýylda Halkara standartlar guramasy (ISO) tarapyndan taýýarlanan kitap belgiler ulgamy.  Kitap sanlaryny standartlaşdyrmak, materialyň şahsyýetini kesgitlemek üçin döredildi. Bu maglumatlar 1970-nji ýyla çenli neşir edilen kitaplarda ýok.

## Daşarky baglanyşyklar

* ISBN maglumat bazasy 10 Haziran 2020 tarihinde    -da
DR (ýaýlymçy)

DR (iňlis dilinde [ˈte̝ˀˌɛɐ̯] diýilýär), resmi taýdan Daniýada ýaýlym korporasiýasy, Daniýanyň jemgyýetçilik hyzmaty radio we telewideniýe ýaýlym jompaniýasydyr. 1925-nji ýylda jemgyýetçilik hyzmaty guramasy hökmünde döredilen Daniýanyň iň köne we iň uly elektron media kärhanasydyr. DR Europeanewropa ingaýlym Bileleşiginiň esaslandyryjy agzasy .

DR ilkibaşda media ygtyýarnamasy tarapyndan maliýeleşdirilýärdi, ýöne 2022-nji ýyldan bäri media ygtyýarnamasy Daniýanyň girdeji salgydyna goşuldy.

Häzirki wagtda DR üç teleýaýlym işleýär, bularyň hemmesi tutuş ýurt boýunça DVB-T2 tory arkaly erkin ýaýlymda paýlanýar. [3] DR şeýle hem ýedi radio kanalyny işleýär. Hemmesi milli derejede DAB+ Radiosynda we onlaýn görnüşde elýeterlidir, dört asyl stansiýa FM radiosynda hem bar .

## Telewideniýe kanallary

DR 1

DR 2 (sebitleýin programmalar bilen)

DR 2 Europe

• DR 3

• DR Sport

Viasat (NRK , YLE we SVT bilen hyzmatdaşlykda )

DR teleýaýlymlary ýer ýüzünde we SES Astra 1H hemrasy arkaly 19.2 ° gündogarda ýaýlyma berilýär . DR 1 we DR 2 hemra arkaly kodlanýar , diňe Daniýanyň teleýaýlym ygtyýarnamasy üçin töleýän Daniýanyň ýaşaýjylary tarapyndan görmäge mümkinçilik berýär ( Gebühren Maglumat gullugy , "GIS"). DR2 Europeewropa şifrlenen däl we satelliteewropadaky hemra arkaly kabul edilip bilner.

DR gibrid kabul edijiler üçin ýeke ulanyjy interfeýsi bilen ýaýlym teleýaýlymyny we giň zolakly multimediýa programmalaryny kabul etmek üçin açyk Europeanewropa standartyny öňe sürýän we döredýän Gibrid Broadcast Broadband TV (HbbTV) başlangyjyny goldaýar. 1995-nji ýylyň 6-njy martyndan bäri DR günde 24 sagat ýaýlym berýär.

## Radio kanallary

Öňki DR P1 DR P2 dokuz sebit kanaly bilen çalşyryldy (her  ýa-da federal ştat üçin bir):

• DR P1

• DR P2

• DR P3

• DR P4

• DR P5

• DR Russia Radio

Bu radio kanallaryň hemmesi ýer ýüzünde FM -de we SES Astra sanly hemra hyzmaty arkaly 19.2 ° Gündogarda ýaýlyma berilýär.

Domestichli içerki DR P1 kanallary hem internet arkaly görkezilýär. Goşmaça 24 sagatlyk täzelikler kanaly diňe internet arkaly elýeterlidir: bu DR P1 habar mazmunyny iberýän we DR P1 aýdym-saz we medeni programmalary goşmaça habar ýaýlymlary bilen ýaýradýan "boşluklary" doldurýan NRK Radio.

DR World 1 wersiýasy DR International hökmünde gysga tolkun (we Europeewropadaky hemra) arkaly halkara derejesinde ýaýlyma berilýär . Şeýle hem, onuň meýilnamasy iňlis we ispan dillerindäki programmalary öz içine alýar .

Goşmaça hyzmat, Sveriges Radio , öň her agşam sagat 6: 00-dan ýary gijä çenli orta tolkunda ýaýlyma berilýär. Onuň meýilnamasy DR-den mazmun, dil we medeni azlyklar üçin programmalar, halk aýdym-sazlary we ýörite önümler.

## Logolar

## Faýl

## See Also
• ORF
## References
## External links
• DR Website
Mr. Bean (gahryman)

**Jenap Bin** (Iňlisçe: *Mr. Bean, Mister bin*) 15-nji sentýabyryñ 1963 ýylly. "Mister Bean" atly komediýasynda baş rol oýnaýar. Roly oýnaýan adam: Rowan Sebastian Atkinson. Dünýä belli çagalar üçin komediýa döredijilerinden biri. 
alt=Mister bin|thumb|Mister bin
Kinetikon

**Kinetikon in Clan** – Italiýanyň soltanyň kompýuteridir we kompýuter komponentlerini öndürýän kompaniýa. Kinetikon 1986-nji ýylda esaslandyryldy we merkezi Turinda we Nýu-Ýorkda ýerleşýär . Dünýä belli akasa markasy, kompýuter üýtgeşmeleri, ýagny kompýuter moddingleri we has güýçli ulgamlary dymdyrmak we has gowy sowatmak üçin ýokary täsirli sowadyş ulgamlary bilen meşhurdyr. Kinetikon önümleri ýokary hilli, iň täze tehnologiýany ulanmak we elýeterli bahalar bilen häsiýetlendirilýär.

## Daşarky baglanyşyklar

Kategoriýa:Kompýuter şirketlar
Kategoriýa:Italiýanyň şirketlar
Çarli Çaplin

alt=Çarli Çaplin|thumb|Çarli Çaplin

Çarli Çaplin (Iñlis: Charles Spencer «Charlie» Chaplin) Dünýä belli Iñlis film aktýory.

Filmerde 1914-1975-nji ýyllarda çykyş eden.

Doglan ýyly : 16-njy aprel 1889

Doglam ýeri : London

Saýdy : https://www.charliechaplin.com/

Filmlerde geplemeýän aktýor. 

1977-nji ýylyñ 25-nji dekabrynda Şwesariýada 88 ýaşynda aradan çykýar.
Safar

**Safar** () islam kalendarynda 2-nji aý. Bu aý 29 günden ybarat.

Abu Huraýra rowaýat edýär, pygamber (ﷺ) aýtdy: Kesel (Allanyň emri bilen geçýär), we guşlaryň (uçmaklarynda ýaman nyşan ýok), we baýguşda, sapar (aýynda ýaman alamat ýok), we heýwere keselli (pis açan) adamdan ýolbarsdan gaçyşlary ýaly gaç.

Gara çarşenbe diýip yslamda ýokdur. Yslamdan diýip tassyklamaklyk dinden çykaryp biler.

## Bellik

## Salgylanmalar
* https://en.wikipedia.org/wiki/Safar
* https://ru.wikipedia.org/wiki/Сафар
Zyna

**Zinä** ( — *[[nika]]syz [[Jyns gatnaşygyň kadalary (Yslam)|jyns gatnaşyk]]*).
Dört (fikh) sünni mezhebine görä, zyna erkek bilen zenan arasyndaky nikasyz razylykly jyns gatnaşygy. Ähli-kitapdaky (iudeý we hristian) bolşy ýaly yslamda hem zyna uly günä hasaplanýar.
(Güýç ulanyp) zorlanan zenan zyna etdi hasaplanmaz, emma zenanyň erkegi zorlamagy hakda alymlaryň arasynda belli netije ýok.

## Jennet
Ýusuf pygamberi Zuleýha zorluk bilen   zyna etdirmekçi bolýar, emma Ýusuf pygamber gaçýar. Zuleýha bu işi başarman soň, Ýusuf pygamberi zyndana taşladýar.

Hadysa görä kime biri (garşydaş jynsdan bolan) owadan we baý «gel zyna edeli.» diýse, ol hem «ýok men Alladan gorkýaryn» diýse kyýamat güni kölegede durar.

## Jeza

## Günäkärleme

## Bellik

## Salgylanmalar
* https://en.wikipedia.org/wiki/Zina
* https://ru.wikipedia.org/wiki/Зина_(прелюбодеяние)
Ädäm

**Ädäm** ( — *adam, ynsan*) yslamda ilkinji pygamber (we ynsan) Adam.

## Dinlerde
### Yslamda
Yslamda Adam we Howene birinji ynsanlardyr.
Yslam akydasynda pygamberler günä etmeýär (*hususanda hiç wagt kapyr bolmaýar*), ýöne olar diňe hata edip biler, sebäbi günäsiz we hatasyz bolmak perişdelere berlendir. Perişdeler Allanyň buýrugyny kemsiz we öz wagtynda ýerine ýetirýändir, olar diňe Allanyň buýrugyna boýun bolýandyrlar.

Pirleriň arasynda meniň ýanyma perişde geldi diýilýän ýalňyş düşünjeler bardyr.

Adam pygamber Alladan bagyşlama dilände «Muhammed pygamber üçin bagyşla» diýen däldir, bu ýalňyşdyr we toslanandyr. Dogrysy hakda Kuranda bardyr.

### Hristianlarda
Hristian dininde Adam we Howene günä edeni üçin jennetden kowuldy diýip öwredýärler, emma bu yslam akydasyna tersdir.

Bu ýerde Adam pygamber günä eden dälde, hata edendir.

### Materialistler
Materialistler we ateistler Hudaý ýok tebigat bar, dünýäni tebigat dolandyrýar diýen kufr düşünjeleri bardyr.
Ýene-de adam maýmyndan gelip çykypdyr diýen ýalňyş düşünjeler bar.

## Bellik

## Salgylanmalar
* https://en.wikipedia.org/wiki/Adam
* https://ru.wikipedia.org/wiki/Адам
Daniýanyň Ýaragly Güýçleri

Daniýa Goranmak ( Daniýa dili : Forsvaret , Farer : Danska verjan , Grenlandiýa : Illersuisut ) Daniýa Patyşalygynyň we onuň düzümini düzýän, öz-özüni dolandyrýan ýurtlar Grenlandiýa we Farer adalaryny goramak üçin jogapkär ýaragly güýçlerdir . Goranmak, şeýle hem Daniýanyň has giň gyzyklanmalaryny öňe sürýär, halkara parahatçylygy goraýyş tagallalaryna goldaw berýär we ynsanperwer kömegini berýär.
Balçikiň tatar köçesi

thumb
Balçikiň **tatar etraby,** **tatar köçesi** diýlip hem atlandyrylýar, Balçikdäki tatarlaryň köpüsiniň ýaşaýan ýeri. Käbir adamlar Warna diýip pikir edýärler, ýöne hakykatdanam Balçik şäherinde ýerleşýär. Jorj Barbieri ýa-da Ecaterina Cristescu Delighioz ýaly beýik suratkeşler etrap (ýa-da köçe) hakda dürli-dürli surat çekdiler. Balçikde Sewastopol atly köçelerem bar (    "ul. Sewastopol ")  ýa-da Krym (    "ul. Krim "). 

## Salgylar
Kategoriýa:Bolgariýa
Fürstenfeld (okrug)

**Fürstenfeld** Awstriýanyň etraplaryndan biridir. Stiriýa ştatynyň öňki etraby. Onuň meýdany 263,8 km2. 23,001 ýaşaýjy ýaşaýar.

## Salgylanmalar
* www.bh-fuerstenfeld.steiermark.at
Fellini Federiko

**Federiko Fellini**(1920.20.1, Rimini - 1993) - Italiýaly kino režissýory. 1937-nji ýyldan başlap, Florensiýada, soň bolsa Rimde žurnalist bolup işledi. Şeýle hem ätiýaçlandyryş wekili, penjire geýýän, karikaturaçy we habarçydy. 1942-nji ýyldan başlap täjirçilik komediýalary we melodramalar üçin ssenariler ýazdy. R.Rosselliniň “Rim-açyk şäher”, “Paýsa” filmleriniň döredilmegine gatnaşdy. Neorealizm däplerinden peýdalanyp, özüniň ajaýyp kinematografiki stilini döretdi ("Ak şeýk", "Enäniň çagalary", "Roadol", "Süýji durmuş" we ş.m.). “Halfarym sekiz” atly täze filminde hakyky şekilleriň akymyny gahrymanlaryň subýektiw görnüşleri bilen birleşdirdi. "Rim", "Amarkor", "Orkestr repetisiýasy", "Söhbetdeşlik", " 
## Salgylanmalar
*https://uz.m.wikipedia.org/wiki/Fellini_Federiko
Daniýanyň premýer-ministri

**Daniýanyň premýer-ministri** ( Daniýa : *Danmarks statsminister*, Farer : *Forsætisráðharri*, Grenlandiýa : *Ministeriuneq* ) Daniýa , Grenlandiýa we Farer adalary bolan Daniýa Patyşalygynyň hökümet başlygy. Döwrebap edara döredilmezden ozal bu patyşalykda ilki baştutanyndan, ýagny ýerine ýetiriji häkimiýetiň ygtyýaryna berlen monarhdan aýry hökümet başlygy ýokdy. 1849-njy ýyldaky konstitusiýa monarhyň ygtyýarlyklaryny çäklendirmek we premýer-ministr wezipesini döretmek arkaly konstitusion monarhiýa döretdi. Ofisiň açylyş eýesi Adam Wilgelm Moltke boldy.

Premýer-ministr monarh tarapyndan resmi taýdan bellenen ministrlige ýolbaşçylyk edýär. Iş ýüzünde premýer-ministriň bellenilmegi, Folketingdäki (Milli mejlis) goldawy bilen kesgitlenýär. 20-nji asyryň başyndan bäri hiç bir partiýa Folketingde köplük bolup bilmedi, şonuň üçin premýer-ministr syýasy partiýalaryň koalisiýasyna we öz partiýasyna ýolbaşçylyk etmeli. Mundan başga-da, Ikinji jahan urşundan bäri diňe dört koalisiýa hökümeti Folketingde köplük hukugyna eýe boldy, şonuň üçin koalisiýalar (we premýer-ministr) beýleki kiçi partiýalardanam goldaw almaly.

Daniýanyň häzirki premýer-ministri 2019-njy ýylyň 27-nji iýunyndan bäri Mette Frederiksen. Frederikseniň administrasiýasy Sosial liberallar, Sosialistik Halk partiýasy, Gyzyl - ýaşyl bileleşik, Farer Sosial Demokratik Partiýasy we Grenlandiýanyň parlament goldawy bilen Sosial Demokratlaryň arasyndaky koalisiýa. Inuit Ataqatigiit we Siumut.

#### Öňki premýer-ministrler

 

## Salgylanmalar
*The Prime Minister's Office 
*Resmi Daniýa konstitusiýasy, Daniýanyň Korollygynyň Daşary işler ministrliginden.
Kurtköý

thumb|Millet Köçesi
220x124px|thumb|Sabiha Gökçen howa menzili
**Kurtköý**, Stambul welaýatynyň Pendik etrabyna degişli bir etrapçadyr. Viaport söwda we dynç alyş merkezi we Stambul Sabiha Gökçen howa menzili ýaly halkara meşhur ýerleri bar. Ilaty takmynan 179.775 (2021). Bu etrapça 14-nji asyrda Hasan atly bir Osman Imperiýasy serkerderi tarapyndan esaslandyryldy.

Kurtköý 1990-njy ýyllara çenli bir oba eken, soň bolsa ösüp başlapdyr we indi bir şäher derejesindedir.
Biofizika instituty (Azerbaýjan)

**Biofizika instituty**, Azerbaýjanyň Milli Ylymlar akademiýasynyň çäginde işleýän ylmy-gözleg edarasydyr. Institutda 57 işgär işleýär. Olaryň 4-si ylymlaryň doktory, 6-sy filosofiýanyň doktory, 4-si dosent, 1-si uly ylmy işgäri, 24-si ylmy işgär, 12-si hünärmen we 15-si tehniki işgär.

## Salgylanmalar
[Azerbaýjan wikipediýa Ensiklopediýasy](https://az.m.wikipedia.org/wiki/Biofizika_%C4%B0nstitutu_(Az%C9%99rbaycan))
Dawron Nazarmuhamedow

**Dawron Abitowiç Nazarmuhamedow** — Özbek döwlet işgäri. 2023-nji ýyldan bäri Özbegistan Respublikasynyň Içeri işler ministriniň orunbasary. Horezm velayatiniň Içeri işler bölüminiň başlygy.

## Terjimehaly
1992-1996 - Özbegistan Respublikasynyň Içeri işler ministrliginiň akademiýasy.

1996-1998 - Şyhhontohur etrap içerki işler bölüminiň jenaýat derňew bölüminiň operatiw wekili.

1998-1999 - Sabir Rahimow etrabynyň içeri işler bölüminiň korrupsiýa garşy göreş, reket we terrorçylyk bölüminiň operatiw wekili.

1999-2002 - Şyhontohur etrap Içeri işler bölüminiň jenaýat derňew bölüminiň ýokary derejeli wekili.

2002-2006 - Daşkent şäheriniň Içeri işler bölüminiň Jenaýat agtaryş bölüminiň terrorçylyga garşy bölüminiň başlygynyň orunbasary.

2006-2010 - Özbegistan Respublikasynyň Içeri işler ministrliginiň Jenaýat agtaryş we terrorçylyga garşy göreş bölüminiň esasy guramaçylykly jenaýatçylyga garşy göreş bölüminiň müdiriniň orunbasary.

2010-2014 - Özbegistan Respublikasynyň Içeri işler ministrliginiň Jenaýat agtaryş we terrorçylyga garşy göreş bölüminiň başlygynyň orunbasary.

2014-2014 - Özbegistan Respublikasynyň Prezidentiniň hukuk goraýjy we gözegçilik edaralaryny utgaşdyrmak boýunça döwlet geňeşçisiniň orunbasary.

2014-2015 - Respublikasynyň Içeri işler ministriniň birinji orunbasary - Çalt derňew gullugynyň başlygy.

2015-2017 - Özbegistan Respublikasynyň Prezidentiniň işgärler syýasaty boýunça döwlet geňeşçisi.

2017-2019 - Özbegistan Respublikasynyň Içeri işler ministriniň birinji orunbasary - Çalt derňew gullugynyň başlygy.

2019-2023 - Horezm sebitiniň Içeri işler bölüminiň müdiri.

2023-nji ýylyň 8-nji awgustyndan Özbegistan Respublikasynyň Içeri işler ministriniň orunbasary - Kadrlar bölüminiň müdiri.

2017-nji ýylyň 14-nji ýanwarynda oňa general-mayor derejesi berildi.

## Salgylanmalar

Kategoriýa:Özbegistan kişilery
AFK Aziýa Çagyryş Kubogy 2012

**AFC** 2012 Aziýa Çagyryş Kubogy, Aziýanyň milli futbol toparlary üçin AFC Aziýa kubogyndan soň ikinji abraýly ýaryşdyr. Bu ýaryşda ýeňiji bolan milli ýygyndy 2015-nji ýylda Awstraliýada geçiriljek Aziýa kubogyna gatnaşar. 2012-nji ýyldaky Çagyryş kubogy Nepalda geçirildi.

## Saýlawdan üstünlikli geçen '''“Challenge Cup”''' ýaryşyna gatnaşyjylar
* Palestina
* Filippinler
* Hindistan
* Maldiw adalary
* Türkmenistan
* Nepal
* Demirgazyk Koreýa
* Täjigistan
## Salgylar
* Кубок вызова на сайте АФК
Bankomat

**Bankomat** (*"Bankomat" sözlerinden, käwagt iňlis dilinden bankomat. Awtomatlaşdyrylan bankomat enjamy*) - pul çykarmak we almak , şeýle hem bank işgärleriniň gatnaşmazdan bank hyzmatlaryna gatnaşmazdan hyzmatlary tölemek we karzlary tölemek üçin enjam. 

Bankomat programma üpjünçiligi-tehniki toplum bolup, serişdeleri awtomatiki bermek we almak üçin döredilen enjamdyr.
## Bankomat bilen baglanyşykly Suratlar we media faýllar
Makamba welaýaty

**Makamba welaýaty** Burundiniň iň günorta welaýatydyr. Welaýatyň 430,899 ilaty (2008-nji ýylyň ilat ýazuwy) we meýdany 1,960 km 2. Welaýatyň paýtagty Makamba. Makambada alty sany kommuna bar, köp bosgun Tanzaniýadan bu welaýata, esasanam Kaýogoro, Nyanza lak, Mabanda we Wugizo kommunallaryna gaýdyp geldi. Bu uly problema döredýär, sebäbi hemmeler üçin ýer ýeterlik däl. Bu Burundi iň hasylly welaýat.
Fikh

**Fikh** ( — *ylym; musulman kanunlary, şerigat*).

Ilkinji bolup fikhi halk ulanyp we düşünip biler ýaly köp soraglaryň jogabyny goýan Ebu Hanifedir.

## Kitaplar
* El-Hidaye.pdf
* El-İhtiyar.pdf
* Reddul Muhtar.pdf

## Fikh bölümleri

## Şeýle-de
* Hanefi mezhebi
* Raddul Muhtar

## Bellik

## Salgylanmalar
* https://en.wikipedia.org/wiki/Fiqh
* https://ru.wikipedia.org/wiki/Фикх
Näbi

**Näbi** ( — *pygamber*) we **rasul** ( — *ilçi, duýduryjy*), **pygamber** ().
Allah tarapyndan saýlanan adam. Olar Allanyň buýrugyny halka ýetirýärler.

Ilkinji pygamber Adam ata, iň soňky pygamber Muhammed pygamber ﷺ. Kyýamatdan öň Isa (a.s) dini berkitmek üçin, Dejjäli öldürmek üçin geler. Ol hem Muhammed pygamberiň yzyna eýerijilerden bolar.

## [[Kuran]]daky pygamberler (rasul we näbi)

## Bellik

## Salgylanmalar
* https://en.wikipedia.org/wiki/Prophets_and_messengers_in_Islam
* https://ru.wikipedia.org/wiki/Пророк_в_исламе
Rabiul äwwäl

**Rabiul äwwäl** () yslam kalendarynda 3-nji aý.

## [[Mewlid]]
Mewlid etmek bidgatdyr we onda okalýan dogalarda şirk bardyr.

Mewlidi esasan sufistler (pirler we sopylar) we şaýylar belleýär. 

## Salgylanmalar
* https://en.wikipedia.org/wiki/Rabi'_al-Awwal
* https://ru.wikipedia.org/wiki/Раби_аль-авваль
Malazgirt söweşi

alt=Fransuz suratçynyñ çeken Malazgirt söweşiniñ suraty|thumb|İtalyan suratçy Giovanni Boccaccio çeken Malazgirt söweşiniñ suraty

**Malazgirt söweşi** — Beýik Seljuk Türkmen döwleti bilen Wizantiýa imperiýasynyň arasyndaky söweş 1071-nji ýylyň 25-26-njy awgustynda Wizantiýanyň Malazgirt şäheriniň golaýynda bolup geçdi. Alp Arslanyň ýolbaşçylygyndaky Seljuk Türkmenleri Wizantiýalylary ýeňdi we Wizantiýa karoly Romen IV Diýojeni ýesir aldy. Malazgirt söweşinde Wizantiýalylaryň ýeňilmegi Seljuklylara Ermeni patyşalygynyň ýerleri we Wizantiýanyň bir böleginiň berilmegi bilen gutarypdyr.
Kopengagen fond biržasy

Öň **Kopengagen fond biržasy** ( Daniýa : *Københavns Fondsbørs* ) ady bilen tanalýan **Nasdaq Kopengagen**, paýnamalar, obligasiýalar, gazna kagyzlary we bellikleri, maliýe geljegi we opsiýalary ýaly Daniýanyň gymmatly kagyzlary üçin halkara bazarydyr.

Nasdaq Kopengagen, Nasdaq Demirgazyk Birchangalarynyň biridir . *Nasdaq Nordic* , *OMX* döretmek üçin 2003- nji ýylda *OM AB* we *HEX plc* birleşmesine gaýdyp gelýär we 2008-nji ýylyň fewral aýyndan bäri Nasdaq Inc.
Rus-Buhara şertnamasy (1868)

**1868-nji ýyldaky Rus-Buhara şertnamasy** Russiýa imperiýasy bilen Buhara emirliginiň arasynda ilkinji parahatçylyk şertnamasy boldy. 1868-68-nji ýyllarda rus goşunlarynyň Buhara tarap ýörişi netijesinde Buhara goşunlary ýeňilenden soň 1868-nji ýylyň 23-nji iýunynda döredildi. Türküstanyň general gubernatory general-leýtenant K.P.Kaufman we Buharanyň ilçisi Musa-bek tarapyndan gol çekildi.
## Şertnamanyň ähmiýeti
Buhara emirliginiň territoriýanyň bir bölegini Jizzakh, Uratepa we Hojand şäherleri bilen basyp alyp, Russiýa imperiýasynyň bir bölegi bolandygy ykrar edildi. Amir 125,000 altyn teňňe (500,000 rubl) mukdarda kompensasiýa tölemeli boldy. Russiýa imperiýasynyň raýatlaryna, ynanjyna garamazdan, emiriň çäginde erkin söwda etmek hukugy berildi, emiriň häkimiýetleri emläklerini we şahsy howpsuzlygyny goramagy öz üstlerine aldylar, şeýle hem olaryň ýurtlaryndan erkin syýahat etmäge hukugy bardy. goňşy ýurtlara Buhara emirligi. Russiýa imperiýasynyň söwdagärlerine emirligiň ähli nokatlarynda söwda agentliklerini açmaga rugsat berildi. Emirliklere getirilýän rus önümleri üçin paç olaryň bahasynyň 2,5 göteriminde kesgitlenildi. Şertnama imperator Aleksandr II tarapyndan tassyklanmady, ýöne 1873-nji ýylda Şar şertnamasyna gol çekilýänçä Russiýa imperiýasynyň Buhara emirligi bilen gatnaşygy ep-esli kesgitlenildi. Merkezi Aziýada rus gorag ulgamynyň emele gelmeginde we sebitde parahatçylygy ornaşdyrmakda möhüm rol oýnady. Russiýa imperiýasynyň hökümeti, Emirlik tarapyndan öwez töleginiň tölenmegini üpjün etmek üçin Samarkand bilen Kattakurgany wagtlaýyn basyp alýandygyny yglan etdi. 1868-nji ýylda basyp alnan we Russiýa birikdirilen ýerlerde Zarafaşan etraby döredildi, dolandyryş merkezi Samarkanddy.
## Edebiýatlar
* **Trewer K.W**, **Ýakubowskiý A.Ýu.**, **Woronets M.E.**: Özbegistan halklarynyň taryhy, 2-bap. — Daşkent: Özbegistan SSR Ylymlar akademiýasy, 1947. — 517 b.
* **Logofet D.N.** Russiýa Gorag astyndaky Buhara hanlygy. SPb., 1911. T. 1; Xalfin N.A. Merkezi Aziýanyň Russiýa birikdirilmegi (60-90-njy ýyllar) XIX asyr). Moskwa, 1965-ýyl.
* **Babahanow M.B.** 1868-ýylky Russiýa-Buhara şertnamasy (1873ý) we emirlik Russiýa imperiýasynyň wassalyna öwrülmegi // Russiýa-Täjigistan: gatnaşyklaryň taryhy. Duşanbe, 2009-ýyl.
Günorta Aziýanyň genetikasy we arheogenetikasy

**Günorta Aziýanyň genetikasy we arheogenetikasy** Günorta Aziýanyň etnik toparlarynyň genetikasyny we arheogenetikasyny öwrenmekdir. Bu toparlaryň genetiki taryhyny açmagy maksat edinýär. Günorta Aziýanyň geografiki ýagdaýy, biodürlüligini anatomiki taýdan häzirki zaman adamlarynyň Aziýa boýunça irki ýaýramagyny öwrenmek üçin möhüm edýär.

Mitokondrial DNK (*mtDNA*) üýtgemelerine esaslanyp, Günorta Aziýanyň dürli ilatynyň arasynda genetiki bitewilik, ähli mtDNA görnüşleriniň filogenetiki agajynyň ata düwünleriniň köpüsiniň Günorta Aziýada dörändigini görkezdi. Y Hromosomanyň üýtgemegine we Awtosomal DNK üýtgemegine esaslanýan gözlegleriň netijeleri dürli-dürli boldy.

Günorta Aziýalylar Günorta Aziýanyň ýerli böleginiň nesilleri ( Gadymy ata-babalar Günorta hindiler diýilýär, gysga "AASI"), Günorta Hindistandan häzirki izolirlenen taýpa toparlaryna, şeýle hem Andaman halklaryna iň ýakyn we Aborigen Awstraliýalylar we Gündogar Aziýalylar bilen has ýakyn baglanyşyklydyr we soňraky Günbatar-ýewraziýa (Ýewropa / Ýakyn Gündogar bilen baglanyşykly) we dürli derejelerde degişlilikde Gündogar / Günorta-Gündogar Aziýanyň goşmaça bölekleri.

AASI görnüşli ata-babalar, Paniýa ýaly günorta Hindistanyň tire-taýpa toparlarynyň arasynda iň ýokary derejede duş gelýär we köplenç Günorta Aziýanyň ähli etnik toparlarynda dürli-dürli bolýar. Günbatar-ýewraziýanyň ata-babalary, esasanam Eýran bilen baglanyşykly komponent, dürli derejeli AASI nesil şejeresi bilen birleşip, häzirki Günorta Aziýa toparlarynyň köpüsiniň esasy atasy bolan miladydan öňki 00 5400–3700 töweregi Indus Periferiýa Klinini emele getiripdir. Biziň eramyzdan öňki 2-nji müňýyllykda Indus periferiýa nesli, Günbatar-ýewraziýa tolkuny bilen garylyp, ata- babalaryň demirgazyk hindilerini (ANI) emele getirmek üçin gelýän erkekleriň arasynda aranamnaýa-sähra bölegi bolup, şol bir wagtyň özünde-de emele gelmegine goşant goşupdyr. Atalar Günorta Hindiler(ASI) AASI bilen baglanyşykly ata-babalarynyň has köp paýyna eýe bolan aw ýygnaýjylar bilen birleşmek arkaly. ANI-ASI gradientine görä, ANI bilen ASI arasynda miladydan öňki 2000-nji ýyldan soň dürli nisbatlarda birleşmegi sebäpli dörän ANI-iň ýokary gatlaklarynda we Hindi-ýewropa gürleýjilerinde ANI-iň has köp paýy görkezilýär, hindi çyzgysy diýilýär. Köplenç Günorta Aziýada has pes ýygylykda, Mundari dilli toparlarda, şeýle hem demirgazyk, merkezi we gündogar Günorta Aziýanyň käbir ilatynda ep-esli derejede paýlanýar.

## mtDNA
Günorta Aziýada iň ýygy-ýygydan mtDNA gaplog toparlary M, R we U (bu ýerde U R-nyň nesli). Oppenheimeriň pikiriçe, Merkezi Aziýada, ýakyn Gündogarda we ýewropada adam enesiniň nesilleriniň hemmesiniň diýen ýaly Günorta Aziýada 50,000–100,000 ýyl ozal dörän dört mtDNA setirinden gelip çykmagy gaty ähtimal.

## Salgylanmalar
Dunyotepa (Kaşkadarýa welaýaty, Çirakçi etraby)

**Dunyotepa** Özbegistanda medeni mirasdyr. Arheologiki ýadygärlik. Obýektiň döwri: I-IV asyrlar. Kaşkadarýa welaýatynyň Çirakçi etrabynda ýerleşýär. Desganyň salgysy: "Taragaý" MFY. Gozgalmaýan emläk hukugy: Döwlet emlägi. Operatiw dolandyryş hukugy esasynda Kaşkadarýa welaýatynyň medeni miras bölümi. Özbegistan Respublikasynyň Ministrler Kabinetiniň karary bilen 2019-njy ýylyň 4-nji oktýabrynda döwletiň goragy astynda maddy medeni mirasyň gozgalmaýan emläkleriniň milli sanawyna girizildi.. 
## Salgylanmalar
Dunyotepa (Qashqadaryo viloyati, Chiroqchi tumani)
Agameda (Makarýanyň gyzy)

**Agamemnon** ( grekçe : *Agamḗdē* ) gadymy grek mifologiýasynda gahryman.

Makarýanyň gyzy, oňa Gerkulyň we Deianiranyň gyzy Pirha  hem diýilýär . Pirranyň golaýyndaky Lesbosda bir ýer we çeşme onuň adyny göterýär. Pliniý döwründe şäher eýýäm ýaşamagyny bes edipdi, ýöne ýakynda harabalyklar gadymy Pirranyň üç km demirgazygynda ýerleşýän **Vounaros (Grek Boúnaros)** atly kiçijik depede tapyldy.
## Salgylanmalar
Nawzod etraby

**Navzod** Owganystanyň Helmand welaýatynyň demirgazygyndaky etrap. Ilatynyň 100% puştun, 2012-nji ýylda 49,500 diýlip çaklanyldy. Etrap merkezi - Nawzod obasy; 14 uly oba we 100-den gowrak kiçi şäherçe bar.
## Salgylanmalar
Air Caledonie

**Société Calédonienne de Transports Aériens, Air Calédonie** hökmünde işleýän. Täze Kaledoniýanyň döwlet awiakompaniýasy bolup, merkezi **Noumeada** ýerleşýär we koloniýanyň içerki howa ulaglaryny dolandyrýar.
*“Air Calédonie”* Täze Kaledoniýanyň on howa menziline meýilleşdirilen ýolagçy we ýük gatnawlaryny amala aşyrýar. Awiakompaniýanyň esasy bazasy we üstaşyr merkezi **Noumea Magenta howa menzili**.

## Taryh
**Transpac howa ýollary** 1954-nji ýylda esaslandyryldy we indiki ýylyň 25-nji sentýabrynda işe başlady. 1968-nji ýylda kompaniýa resmi adyny häzirki **“Air Calédonie”** diýip üýtgetdi. 1969-njy ýylda, *“Air Caledonie”* -niň köp bölegi, paýnamanyň esasy satyn alynmagy we daşaýjynyň bergileriniň gaýtadan maliýeleşdirilmegi netijesinde Täze Kaledoniýa hökümetine döwlet eýeçiliginde boldy. 2010-njy ýylyň başynda paýnamalaryň 50,28% daşary ýurt hökümetine, 43,31% ada hökümetine, 4,43% hususy maýadarlara we 2,09% Fransiýanyň milli howa ýoly, **Air France**. degişlidi. 2007-nji ýylyň mart aýynda kompaniýanyň 225 işgäri bardy.

*2005-nji ýylyň mart aýynda *“Air Calédonie”* Täze Kaledoniýada aşakdaky ugurlara meýilleşdirilen ýolagçy hyzmatlaryny amala aşyrdy:
*Kona
*kumak
*Lifou
*Mare
*Noumea
*Ouvea
*Tiga
*La Tontouta
*Touho

## Salgylanmalar

## Daşarky baglanyşyklar
* Resmi web sahypasy
Maersk

**AP Møller - Mærsk A / S** we **Maersk in France 5, Maersk in Rai Yoyo & Maersk in Disney Junior** ady bilen hem tanalýar, ummanyň we içerki ýük daşamak we şuňa meňzeş Daniýanyň gämi kompaniýasydyr, üpjünçilik zynjyryny dolandyrmak we port işiýaly.

## Salgylanmalar
OMV

**Österreichische Mineralölverwaltung Aktiengesellschaft**  merkezi Awstriýanyň Wena şäherinde ýerleşýän Awstriýanyň köpmilletli integrirlenen nebit  gaz we nebithimiýa kompaniýasy.

## Salgylanmalar