open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Faýsal I

Höküm sürdi 8.03.1920. 24.07.1920.

Ýurdy: Yragyň halyfy. Haşymogullary hanedanlygy

Kakasy: Aly ogly Hüseýin (Hüseýin bin Aly)

Ejesi: Abdyllanyň gyzy Abdliýa (Abdliýa bint Abdylla)

Doguldy: 20.05.1883. Taýyf. Osmanly hökümdarlygy

Ölümi: 08.07.1933 (50 ýaşynda) Şwesariýa. Bern

Dini: Yslam

Doly ady: Faýsal bin Hüseýin bin Aly el-Haşymy. ( 1920 )فيصل ;الهاشمي20بن حسين بن علي-nji ýylda az wagtlyk Siriýa arap halyflygynda we 1921-1933-nji ýyllarda Yrakda höküm sürýär. Faýsal 1916-1924-nji ýyllar aralygynda Hyjazy dolandyran Mekke emiri we uly derejeli Hüseýniň ogludyr.

## Umumy
Ol birinji jahan urşy Osmanly hökümdarlygyna uly zarba berýändigini aňyp birnäçe Arap baştutanlaryny daşyna jemledi. Aralarynda käbir Siriýaly araplaryň hem bar bolmagy bu baştutanlar, hakykatdanam Osmanly hökümdarlygyna garaşly däldikleri üçin Hüseýine baştutan gözi bilen seredýärdiler. Faýsal I kakasynyň dolandyrjak bolan Araplaryň aýaga galmagyny haýsy sebäplere görä daýanjakdygyny maslahat geçirmek üçin 1915-nji ýylda Şama gitdi. Faýsal özüniň birnäçe tanamaýan toparlary bilen görşüp Hüseýini Araplaryň baştutany diýlip kabul etmekleri hakynda ara alyp maslahatlaşýardy. Onuň bu syýasaty Araplar üçin täzeçe bir başlangyçdy. 1916-njy ýylda Osmanlylara garşy Araplaryň aýaga galmagynda Faýsal I aýgytly wajyp rollaryň birini oýnady. 1918-nji ýylda Arap ýurtlarynyň biri bolan Şama çozdy we Angliýalylar (iňlis) bilen şertnama baglaşdy hem-de Siriýa halyfy diýlip yglan edildi. Şol şertnama görä Araplar, Iňlisleriň harby goşunyna uly goltgy beriljekdigini goldapdy. Iňlisler hem Siriýanyň giň topraklaryndan bir Arap döwletiniň gurulmagyna kömek etjekdiklerini söz beripdirler. Emma Faýsal ýaraşyk şertnamasyna goşulmak üçin 1919-njy ýylda Pariža gideninde Fransuzlaryň Liwiýada we Siriýada bir gyrgynçlygyň etjekdiklerini bilip galdy. Soňra Liwiýa we Siriýa Isgenderiýa çenli topraklary Fransiýanyň basyp aljakdygyna razy bolmaly boldy. 1920-nji ýylyň Ýanwarynda Şama dolanyp bardy. Fransuzlaryň etjek bolýan işlerini käbir Arap baştutanlary düşünmediler. Gysga wagtyň içinde Fransuzlar bir bahana tapyp Faýsalyň topraklaryna urdurlyp girdiler we Şamy basyp aldylar. (Iýul 1920) Faýsal ýurtdan çekilmäge mejbur boldy. Soňra Angliýa hökümetiniň çakylygy bilen Londana gitdi. 1921-nji ýylda Angliýa (Britaniýa) Faýsaly iňlis goragy bilen guruljak häkimýetiň halyfy etjekdigini ynandyrdy. Soňra Faýsal I Yrakda uly dabara bilen garşylanyp tagta geçdi. Faýsal I yň saýasynda Siriýanyň we Yragyň arkasynda durmagy, Bereketli Hilalyň hemme ýerinde Araplar arasyndaky milletçi duýgularyň janlanyp başlandygyny görse bolýardy. Ýöne Arap birligi hereketleriniň baştutany bolsa-da Faýsal I yň Yrakda syýasy goldawy ýokdy. Güýjüni artdyrmakda, ylymyň bilimiň güýçlendirilmegini talap edýärdi. Bir ýandan Arap milletçileriniň ynamyny ödäp, bir ýandan hem Iňlis dostlugyny güýçlendirýärdi. 1930-njy ýylda Yragyň garaşsyzlygy ugrunda, 1932-nji ýylda Milletler jemgyýetine agza bolmagy başardy. 1933-nji ýylda Şweýsariýanyň Bern şäherinde ýürek agyrysy tutup ýaşaýşyny elden giderdi. Onuň ýerine uly ogly Gazy bin Faýsal geçdi.

## Çeşme

m.ertir.com/index.php?q=blog&view=136260

Kategoriýa:Şahsyýetler
Songül Garly

Hakyky ady: Songül Kargu

Doguldy: 15.09.1973 (45 ýaş). Türkiýa. Stambul.

Käri: Türk halk aýdymçysy

Meşhurlyk gazandy: 1991-nji ýyldan biziň günlerimize çenli.

1991-nji ýylda «Derman Sendedir» atly ilkinji albomy bilen bagşylaryň arasynda saýrak sesli Songüliň (Soňkygül) häzirki wagta çenli 10 sany albomy, 2 sany toparlanan albomlarda aýratyn orny eýeledi. 1997 - 1998-nji ýyllarda iki gezek Kral TV wideo aýdymda THM «Iň gowy bagşy zenan» adyna mynasyp boldy. 2008-nji ýylda adamsy Baýkal Gümüşden aýrylyşdy we ondan bir çagasy boldy. Soňra 2012-nji ýylda tanyşlyk telewizýony bolan «Su Gibi» atly gepleşikde Metin Ýüňçi bilen durmuş gurdy.

## Albomlary

1. Derman Sendedir (1991) Duýgulandyryjy aýdymlar.

2. Böyle Olurmu (1992) D. a.

3. Oralıyam Ben (1993) D. a.

4. Dokunsalar Ağlayacağım (1994) ortaça

5. Dal Boylum (1994) ortaça

6. Yanık Bir Türkü (1995) ortaça

7. Omuz Omuza (1996) ortaça

8. Yalan (1998) gynançly

9. Bir Yana (2002) gynançly

10 Kaç Bahar (2004) gynançly

Adyna hödürlenen telewizýon gepleşikler:

Songül Karlı İle Cumartesi (2007) Kanal 7

İki Gönül Bir Olunca (2008) FOX TV

Su Gibi (2008) FOX TV

Songül Karlı ile Yeniden (2014) Kanaltürk

Bugün Yıldız Benim (2015) Show TV

Songül Karlı İle Evlilik Yolunda (2016) TV 8

Paşa Baba Konağı (2000) TGRT

Reyting Hamdi (2002) ATV

Türkü Filmi (2004) Kanal 7

Yasemince (2010) FOX TV

## Çeşme

m.ertir.com/index.php?q=blog&view=136028

Kategoriýa:Şahsyýetler
Matsuo Başö

**Matsuo Başö**, 1644, Ueno, Iga, Ýaponiýa — 26 Noýabr, 1694, Osaka, Ýaponiýa, doglandaky ady *Matsuo Kinsaku*, Ýaponiýanyň ýazyjysy we şahyry.

## Çeşme

Kategoriýa:Ýaponiýaa
Anna Pletnewa

Doly ady: Anna Ýurýewna Pletnöwa

Doglan ýyly: 21.08.1977 (41 ýaş)

Doglan ýeri: Orsýet. Moskwa.

Tanymal bolan ýyly: 1997.

Professiýasy: kompozitor. Žanry: Pop-aýdym, Ýewropop, Dans-pop, Trip-hop, Elektronika, R&B, Pop-rok.

## Gysgaça

Anna Ýurýewna Pletnöwa Russiýanyň Moskwa şäherinde 1977-nji ýylyň 21-nji awgustynda eneden doguldy. Ol ors pop-toparynda birnäçe aýdymlary bilen çykyş eden aýdymçy zenandyr. Ilki ol 1997-nji ýyldan 2005-nji ýyla çenli «Liseý (Лицей) toparynda aýdymlaryny hödürledi. Soňra 2007-nji ýyldan şu günlerimize çenli hem ady meşhur bolan «Wintaž (Винтаж)» toparynda aýdym aýdýar.

## Wintaž toparynda wagtlary aýdan aýdymlary

Альбомы «Криминальная любовь» (CD; Velvet Music; 2007)

«SEX» (CD; Velvet Music; 2009)

«Анечка» (CD; Velvet Music; 2011)

«Very Dance» (CD;Velvet Music; 2013)

«Light (EP) Best of» (CD; Velvet Music; 2014)

«Микки (EP) Best of» [10] (CD; Velvet Music; 2014)

«Decamerone» (CD; Velvet Music; 2014)

«Винтаж.LIVE 1.0» (2015) Синглы «Мама Мия» (radio airplay; Velvet Music; 2006)

«10 поцелуев» (новогодняя версия; radio airplay; Velvet Music; 2006)

«Мама Мия» (Radio Edit) —переиздание (radio airplay; Velvet Music; 2007)

«Целься» (radio airplay; Velvet Music; 2007)

«Всего хорошего» (CD, radio airplay; Velvet Music; 2007)

«Плохая девочка» (CD, radio airplay; Velvet Music; 2008)

«Одиночество любви» (radio airplay; Velvet Music; август 2008)

«Ева» (CD, radio airplay; Velvet Music; 2009)

«Девочки-лунатики» (CD, radio airplay; Velvet Music; 2009)

«Victoria» (radio airplay; Velvet Music; 2010)

«Микки» (CD, Radio airplay; Velvet Music; апрель 2010)

«Роман» (Radio airplay, сентябрь 2010)

«Мама-Америка» (Radio airplay, февраль 2011)

«Деревья» (Radio airplay, октябрь 2011)

«Москва» (Radio airplay; январь 2012)

«Нанана» (Radio airplay; май 2012)

« Goýber meni (Отпусти меня)» (feat. Doстучаться Do Nебес; radio airplay; август 2012)

«Танцуй в последний раз» (feat. Roma Kenga; промо-сингл; Radio airplay; октябрь 2012)

«Свежая вода» (Radio airplay; ноябрь 2012)

«Знак Водолея» (Radio airplay; апрель 2013)

«Три желания» (Radio airplay; октябрь 2013)

«Когда рядом ты» (Radio airplay; апрель 2014)

«Дыши» (Radio airplay; январь 2015)

«Я верю в любовь» (Radio airplay; август 2015)

«Город, где сбываются мечты» (Radio airplay; ноябрь 2015)

«Сны» (OST«Сны»; январь 2016)

«Немного рекламы» (Radio airplay; февраль 2016)

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kamilla de Pazzis

Kamilla 1978-nji ýylyň 9-njy Martynda (37 ýaş) Fransiýanyň Pariž şäherinde dünýä indi. Örän talantly, fransuz filmleriniň oýunçysy. Ol 2000-nji ýylda meşhurlyk gazanýar[1]. Kinolardaky janlandyran keşbi şular: Kinolarda: 2012 : Nono, the Zig Zag Kid : Zohara

## Kinofilmleri
2010 : Comme les cinq doigts de la main : Camille

2009 : Le Missionnaire : Maria

2008 : Le Premier Jour du reste de ta vie : Moïra

2007 : Mister Lonely

2006 : Quand j'étais chanteur : Jenifer

2003 : La Deuxième Vérité : Lucie Forest

2001 : G@mer : Nina

## Teleýaýlymda

2015 : Hemlock Grove : Annie Archambeau (saison 3)

2014 : The Following : Gisele

2013: Last Resort : Sophie Girard

2010 : Nicolas Le Floch Saison 3 : La Duchesse de Langremont / La Satin

2009 : La vie est à nous (série TV - spin-off de La Vie devant nous) : Marion

2009 : Pigalle, la nuit : Amandine

2006 : Alex Santana, négociateur (un épisode) : Valérie

2005 : Quai numéro un (série TV) (un épisode) : Karen

2003 : Les Enquêtes d'Éloïse Rome (série TV), (un épisode) : Domino

2002 : La Vie devant nous (série TV) : Inès Guérin

2000 : Nestor Burma (un épisode)

## Çeşme

[1] "Fresh faces. (Street level: new products, promotions and events at the consumer level)" . 11 April 2008 –via weblo.com.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Ata Mäneli

Ady: Ata

Doguldy: 1902. Türkmenistan SSSR Ahal welaýat. Mäne obasy.

Milleti: Türkmen

Eden işleri: Rus basybalyjylaryna garşy göreşen adam

Öldi: Mary welaýat.

Depin edildi: Murgap. Ata-Lewin mazarlygy.

Häzirki Mary welaýatynyň Murgabyň bir obasy bolan Ata Lewinde Ata Mäneli atly bir gerçegiň mazary ýerleşýär. Ol Eziz han ýaly bolup, Garyplary goldap baýlara salgyt salýar eken. Ol Rewolýusiýa döwründe Oruslara ot ýakdyrmandyr. Oňa «Galtaman, basmaçy» diýip şyltak atylýar. Oruslary köp talap gyrgyna berip gezipdir. Ony Sylap Girjik diýlen biri bilen dil düwşüklik gurnap rewolýusiýenerlere goşuljak bolup öldüripdir. Ata Mäneli dümede gawun iýip otyrka Sylap Girjik bilen oňa goşulan dildüwşiçiler tarapyndan kellesi palta bilen çapylýar. Bäş-alty adama aldyrjak däl eken, duýdansyz basypdyrlar üstüni. Şonda aşakdan emedekläp çyksa-da palta çüwdänesine gowy degipdir. Şeýdip janyndan el üzýär. Gaýgysyz Atabaýyň öňüne Ata Mäneliň kellesini eltip beripdirler, olam gygyrypdyr: «Men näme ölen maslygyň kellesini başyma ýapaýynmy, diri getiriň diýip aýtmadymmy size!» - diýip olaram atdyrýar. Gaýgysyz Atabaý Ata Mäneliniň galtaman däldigini bilýär eken.

## Çeşme

Amanmyrat Şagulyýew. Ata Mäneli. Taryhy roman. 1992. I一II jilt.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Miçelle Kristin Traçtenberg

Hakyky ady: **Miçelle Kristin Traçtenberg** (Michelle Christine Trachtenberg)

Doguldy: 11.10.1985. ABŞ. Nýu-Ýork şäher.
Ölen senesi: 26.02.2025.

Ýahudy asylly ABŞ artisti. Kakasy Miçaýel Traçtenbergiň ejesi Lana Traçtenberg öňler aktýor bolup işleýär eken. Ejesi Russiýa asyllydyr. Özünden uly Irene atly gyz dogany bar. Ol rus dilini suwara bilýär.

## Filmleri

1995 Melissa Lena uncredited

1996 Harriet the Spy Harriet M. Welsch

1996 Christmas in My Hometown

Noelle Murphy

a.k.a. A Holiday for Love

1998 Richie Rich's Christmas Wish Gloria

1999 Inspector Gadget Penny

2000 A Father's Choice Kelly McClain

2000 Can't Be Heaven Julie

2004 EuroTrip Jenny

2004 Mysterious Skin Wendy

2005 Ice Princess Casey Carlyle

2005

The Dive From Clausen's Pier

Carrie Beal

2006 Beautiful Ohio Sandra

2006 Black Christmas Melissa

2007 The Hill Maggie Rogers

2008

Dragonlance: Dragons of Autumn Twilight

Tika seslendirme

2008 The Circuit Kylie Shines

2009 17 Again

Margaret "Maggie" Sarah O'Donnell

2009 Against the Current Suzanne

2010 Cop Out Ava Monroe

2010 DC Showcase: Jonah Hex Bar Girl seslendirme

2011 Take Me Home Tonight Ashley

2012 My Bloody Christmas Allison Monroe

2013 Sexy Evil Genius Miranda Prague [1].

## TV kinolary

1991 Law & Order Dinah Driscoll

Episode "God Ble the Child Uncredit

1993 Clarissa Explains It All

Elsie Soaperstein

1993–1996 All My Children

Lily Benton Montgomery #1

1994–1996

The Adventures of Pete & Pete

Nona F. Mecklenberg

Recurrin Season 2 Regular; Sezon

1996 Dave's World Angela

1996 Space Cases Prankster 1

1997 Meego Maggie Parker Düzenli b rol

1998 Guys Like Us Katie

1998 Blues Clues Herself Bölüm: "Blues Birthday

2000–2003

Buffy the Vampire Slayer

Dawn Summers

Seasons 5-7; 66 bölümi

2001–2003 Truth or Scare Kendisi Host/Narrator 20 bölümi

2004 Best Week Ever

2004 Six Feet Under Celeste 4 bölüm

2006 House M.D. Melinda Bardach Bölüm "Safe"

2006

Law & Order: Criminal Intent

Lisa Willow Tyler

Bölüm "Weepin Willow"

2006–present Robot Chicken Various Roles seslendir

2008–present Gossip Girl Georgina Sparks

Recurrin Seasons 1–5 Regular; Season 6

2009–2010 Mercy Chloe Payne Baş Rol

2009–biziň günlerimiz

The Super Hero Squad Show

Valkyrie seslendir

2011 Love Bites Jodie

Bölümle "How To "Banana Bread" "Keep on Truckin'" "Cutlets" "Modern Plagues" "Bad in Bedbugs

2011 Weeds Emma Karlin

Kategoriýa:Şahsyýetler
Faraon Menes

**Menes** *([[Arap dili|Arapça]]: مينا; gadymy ýunança Μήνης; Müsürçe: Meni)*, käbir taryhçlara görä Müsüriň gadymky hanedanlyk döwrüniň ilkinji hökümdarlarynyň (faraon) biri bolupdyr. Ol takmynan Miladydan öňki XXXII, XXXI ýa-da XXX asyrlaryň haýsy hem bolsa bir eýýamynda höküm süren hasap edilýär. Menes aşaky we ýokarky Müsüri birleşdiriji manyda lakam berlipdir. Ol hakynda hiç bir Müsür papiruslarynda ýa-da ýazgylarynda gabat gelinmedi. Şonuň üçin bu şahsyýet hakynda düşünişnezlikler döräpdir. Ýöne täze gazuw-agtaryşlaryň netijesinde Narmeriň ilkinji faraonlaryň biri bolandygy ýüze çykdy. Taryhy çeşmeleriň ýetmezçilikleri netijesinde Menesiň Narmer ýa-da Horaha degişli atdygyny orta atýanlar hem bar. Ol gadymy Müsüriň Memfis şäheriniň gurujysy hasap edilýär. Käbir faraonlaryň yzygiderli sanawynda Min ýa-da Meni diýip atlandyrylan Menesiň Manethon yň kitabynda 62 ýyllap höküm sürendigi we janyna kast edilip öldürilendigi hakynda ýazylypdyr. Aýratynam Nil derýasynyň hanasyndaky işlerde onuň buýrugy bilen edilendigi hem çak edilýär.

## Edebiýat

Edwards, I. E. S. (1971). "The early dynastic period in Egypt". The Cambridge Ancient History. 1. Cambridge: Cambridge University Press. Beck, Roger B.; Black, Linda; Krieger, Larry S.; Naylor, Phillip C.; Shabaka, Dahia Ibo (1999). World history: Patterns of interaction. Evanston: McDougal Littell. ISBN 0-395-87274-X.

## Çeşme

1.^  Edwards 1971: 11

2.^ Beck et al. 1999

Kategoriýa:Şahsyýetler
* zeytin
* vajinismus tedavisi ankara
* plexr
* sumak 
* kızlık zarı dikimi ankara
Faraon Horaha

Hökümdarlygy: M. ö. 3100一...?

Özünden öň: faraon Narmer».

Özünden soň: faraon Menes? Djer

Aýaly: Belli däl.

Çagasy: Belli däl.

Hanedanlyk: Müsüriň irki hanedanlyk döwri

Mazary: B19. belgide. Müsür Ummelkab, Abidos

Gadymy Müsür taryhçylaryna görä Horaha Narmerden soň Irki, gadymyky hanedanlyk döwürleriniň ikinji faraonydyr. Çeşmelerde otuz ýaşynda tagta geçipdir we altmyş iki ýaşyna çenli höküm sürüpdir. Käbir antik Müsür taryhçylarynyň pikiriçe ady rowaýata öwrülen Menes bilen bir şahsyýet bolandygy hakynda aýdylypdyr. Hakyky ady Ity bolupdyr eken. Tagta geçeninden soňra Horaha (Ra) adyny alan faronyň, käbir çeşmelerde ady agzalan Müsüriň birleşdiriji mifiki şahsyýet Menes bolup bolmandygy hakyndaky iň ynandyryjy subutnama Narmer ýazgylarynda duş gelindi. Tabletka ýazgylara görä Müsüriň birleşdirijisi Horahanyň kakasy Narmer diýip düşündiryar we Horahanyň hem onuň ogly we ondan soňra tagta geçendigi hakynda aýdylýar.

## Çeşme

Cervelló-Autuori, Josep (2003), "Narmer, Menes and the seals from Abydos" , Egyptology at the dawn of the twenty-first century: proceedings of the Eighth International Congress of Egyptologists, Cairo, 2000, 2, Cairo: The American University in Cairo Press. Edwards, I. E. S. (1971), "The early dynastic period in Egypt", The Cambridge Ancient History, 1, Cambridge: Cambridge University Press. Lloyd, Alan B. ([1975] 1994). Herodotus: Book II . Leiden: E. J. Brill. ISBN 9004041796. Schulz, Regine; Seidel, Matthias (2004). Egypt: The World of the Pharaohs. H.F.Ullmann. ISBN 978-3-8331-6000-4. Shaw, Ian; Nicholson, Paul (1995). The Dictionary of Ancient Egypt. N.p.: Harry N. Abrams, Inc.. ISBN 0-8109-9096-2.

we şeýle-de...

Corpus of Wooden and Ivory Labels - Aha by Francesco Raffaele.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Faraon Narmer

Hökümdarlygy: Miladydan öňki 3100一...?

Ondan öň: Ka (Içýanyň şasy)

Özünden soň, Horaha ? Menes

Aýaly: Neiphotep A

Perzentleri: Menes? Horaha?

Faraon Narmer miladydan öňki 3100 ýyllarda Müsürde ilkinji hanedanlygyny guran we bize belli bolan ilkinji hökümdardyr. Geçmişde Kadan (Içýan şasy) soň tagta geçip Aşaky we ýokarky Müsüri birleşdiren faraondyr. Emma arheologik tapyndylar onuň Içýan şasy bilen birmeňzeş şahsyýetdigi çak edilýär. 1898-nji ýylda Hierakonpolda tapylan meşhur Narmer ýazgylarynda aşaky we ýokarky Müsüriň ilkinji faraonydygyny bize mälim etdi. Ýöne Müsüriň taryhyny öwrenijiler ilkinji Müsüriň faraony ol däl diýjek hem bolýarlar. Ýöne maglumatlar boýunça bize bellisi ilkinji Müsür faraony Narmerdir. Faraon Narmer Müsüri birleşdiripdir. Ýakyn wagtlarda Den's we Kas mazarygynda tapylan faraonlar sahypalarynda Narmeriň Aşaky we Ýokarky Müsüri birleşdirendigi hakynda okalanda, Horahanyň onuň ýerine tagta geçendigi mälim boldy. Ýöne faraon Menese degişli hiç maglumat ýazylmandyr. Aýaly Neiphotep A-dan iki ogly bolan Narmeriň ilkinji ogly Horaha, Narmerden soň tagta geçipdir, soň tagta beýleki ogly Menes geçipdir. Abidosyň Ummel Gaab welaýatyndaky hökümdarlar mazarlygynda iki öý (B17&B18) şeklinde belgilenen Narmeriň mazary, özünden öňki höküm süren Kanyň (Içýan şasy) mazarynyň töwereginden tapyldy. 1994-nji ýylyň Ýaz aýlarynda Ysraýyldaky Nahal Tillah gazuw-agtaryşynda tapylan keramiki bölejiklerde, soňra 1989-njy ýylda tapylan Narmer ýazgylaryndaky faraon şekiljigi tapyldy. Keramiki bölejikleriň 5000 ýyl öň Müsürden getirilen şerap käsesidigi mälim edildi.

## Salgylanmalar
*  ''The Narmer Catalog''

Kategoriýa:Şahsyýetler
Model aýdymçylar topary

Model Türk rok-aýdymçylar toparlarynyň biridir. Bu topar 2005-nji ýylda «A due Carmen» ady bilen tanalypdyr. 2008-nji ýylda «Model» adyny göterip başlaýar[1]. 2005-nji ýylda Okan Yşyk (gitaraçy), Aşkyn Çolak (perkusiýon) we Jan Temiz (bas-gitaraçy) tarapyndan «A due Carmen» ady bilen tanaldylar. 2007-nji ýylda wokal toparyna Patma Turgut gitarada bilsa Serkan Gürüzümçü goşuldy. Ilkinji albomy bolan Perili Sirk, GNL baştutanlygynda 2009-njy ýylda piýasa girdi. «Model» topary 2010-njy ýylda Efes Pilseniň «Köçede durmuş bar (Sokakta hayat var)» aýdymy diňleýji köpçüligine çykardy. Şol ýylyň 25-nji sentýabrda Antalýada gurnalan «Efes Pilsen One Love» festiwalynda özüniň ornuny eýeledi[2]. Ikinji albomy 2011-nji ýylyň ýanwar aýynda Demir Demirhanyň önümi bilen «Beýleki tymsallar (Diğer masallar)» ady bilen tanaldy[3]. Topar bu döwrüň içinde AFM Herbalife, Algida, Sinpaş ýaly markalar üçin köpçülikleýin işleşdiler. «Beýleki tymsallar» albomynda ýaýynlanan «Buzdan Şato» «Pembe mazarlyk», «Degmesin ellerimiz» we «Bir melek vardı» aýdymlary tomaşyçylaryň göwnünden turdy. 2012-nji ýylyň dekabr aýynda Modelden aýrylan Aşkyn Çolakyň ýerine Kerem Sedef geldi. Kerem «Model» gatnaşyjylary bilen işleşip başlady. Üçünji albomlary bolsa «Leýlanyň hekaýasy (Levlanın hikayesi)» 2013-nji ýylyň noýabr aýynyň soňky hepdelerinde GNL entertainment gatnaşmagynda piýasa girizildi[4]. Model topary häzirki wagta çenli 3 sany albomlary bilen tanalyp gelýärler. Stambul Live, Jolly Joker, Bronx Pi sahnasynda we beýleki festiwallarda tanalmaga başlady.

**Albomlary**

Perili Sirk (2009) Beýleki ertekiler (2011) Lewlanyň hekaýaty (2013)

## Resmi internet sahypasy

Twitter'da Model (müzik grubu)

Facebook'ta Model (müzik grubu)

YouTube'da Model (müzik grubu)

## Çeşme

[1] a b c d e f g h i www.modelband.com

[2] www.facebook.com/modelband/info

[3] a b c d Senem Aydın (17 Aralık 2011). "BU ‘MODEL’ TUTTU" . Milliyet gazetesi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2012.

[4] www.dr.com.tr/muzik/levlanin-hikayesi/model/yerli-albumler/turkce-rock/urunno=0000000569656

Kategoriýa:Şahsyýetler
Eje Seçkin

**Eje Seçkin**, Türk pop-aýdymçysydyr.

## Durmuşy
Ol 1991-nji ýylyň 12-nji sentýabrynda Türkiýeniň Stambul şäherinde dünýä indi. Aýdym-saza bolan höwesi 3 ýaşynda pianino çalmagy öwreden ejesi bilen başlapdyr. 1998-nji ýylda Mimar Sinan Uniwersiteti Döwlet Konserwatoriýa synagyndan geçip pianino bölüminde birinjiligi gazandy. Soňra 8 ýyllap tans derslerine gatnap tans etmäni öwrenipdir. Liseýa gatnaýan wagtlary özüne aýdym-sazçy topar döretmäge başlady. 2006-njy ýylda Lewent Arslandan ders almaga girişdi. 2010-njy ýylda aýdym-aýtmaga meşgul bolup Stambul uniwersitetiniň «Hukuk fakultetini gutardyn 2012-nji ýylda *Bu ne ya* () aýdymyny hödürläp konsert dünýäsine ädimini ätdi. Seçkin 2014-nji ýylda *Şok oldum* ()  atly albomyny çykardy. 2015-nji ýylda «Aman aman» atly aýdymyny we şekilli aýdymyny çykardy.

## Aýdymlary

* *Bu Ne Yaa* (2012-nji ýylyň awgusty)
* *Şok Oldum* (2014-nji ýylyň ýanwary)
* *Hoşuna mı Gidiyor* (Ocak 2014)
* *Aman Aman* (Mayıs 2015)

### Featuring çalyşmalary

* Ozan Doğulu 130 Bpm Moderato (Hoşuna Mı Gidiyor) (2014)

## Sylaglary

* 2013- Altın Kelebek En İyi Çıkış Yapan Bayan Sanatçı 

## Çeşmeler
Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Aýdymçylar



## Daşarky çykgytlar

* Resmi websaýt 
* Discogsda Eje Seçkiniň diskografiýasy
* Instagramda Eje Seçkin
* Twitterde Eje Seçkin
* Spotifyda Eje Seçkin

Kategoriýa:Türk aýdymçylar
Kategoriýa:1991-nji ýylda doguldy
Gülşen Baýrakdar

Doly ady: Gülşen Bayraktar

Doguldy: 29.05.1976 (40 ýaşynda) Türkiýa Stambul

Käri: Aýdymçy. Pop rok, wokalist (with elements of Ottoman music)

Meşhurlyk gazandy: 1995.

Internet sahypasy: **www.gulsenonline.com**

Gülşen 1976-njy ýylyň 29-njy maýynda Türkiýanyň Stambul şäherindäki Çapada dünýä indi. Gülşen üç çagaly maşgalanyň iň körpesidir. Ol 5 ýaşyndaka aýdym-saza bolan islegi we zehininiň daş ýarýan höwesi bilen Saz dünýäsine girişýär. Şehremin liseýini tamamlanyndan soňra Stambulyň teknik uniwersitetiniň türk aýdym-saz bölümine girdi. Emma ol okuwda iki ýyl okady[1]. Ol konserwatoriýalara gatyşyp Stambuldaky kulup sahnalarynda ýer almaga başlady. Okuwynyň ýany bilen Sportyň Karateý görnüşine gatnaýady we Gara guşaga eýe boldy. Sahnalarda ses alyp başlanynda bir gün Serap we Özkan Turgaý tarapyndan üstünlige ýetdi we albomyny taýýarlady. 1996-njy ýylda ilkinji albomyny çykarmak üçin iş başyna geçdi. 1996-njy ýylyň başlarynda ilkinji albomyny çykardy. 1-njy iýulda piýasa albomy çykdy. Bu çykyşyň yz ýany Gülşen bütin Türkiýada meşhur bolmaga başlady. 1996-njy ýylda çykaran ilkinji albomyndan birnäçe aý soňra Myrat Warol bilen durmuş gurdy, enma durmuş ýoly 3,5 ýyla çekdi. 1998-nji ýylyň soňunda ikinji albomyny «Erkeksen» atly aýdymyny çykardy. Bu albom öňküsinden hem gowy boldy. 2001-njy ýylda 3-nji albomy «Şimdi» ni çykardy. 2004-nji ýylda «Of... Of...» atly 4-nji albomuny çykardy. 2005-nji ýylda hem bir remiks wersiýasyny çykardy. 2006-njy ýylda «Yurtta Aşk-Cihanda aşk» atly albomyny çykardy. 2007-nji ýylda Mucize atly bir albomyny çykardy. 2009-njy ýylda «Önsöz» albomuny çykardy. 2012-nji ýylda Ozan Çolakoglynyň ilkinji albomy üçin bir aýdymy aýtdy. 2012 yılında, Ozan Çolakoğlu'nun ilk albümü 2013-nji ýylyň başynda «Beni durdursan mı?» atly dokuzynjy albomyny çykardy. Bu albom köp ses aldy. 2015-nji ýylyň ýaz aýlarynda Bangır Bangır albomy bilen çykyş etdi.

## Aýdymlary

1996: Be Adam

1999: Erkeksen

2001: Şimdi

2004: Of... Of...

2005: 2005 Özel: Of... Of... Albümü ve Remixler

2006: Yurtta Aşk Cihanda Aşk

2007: Mucize ve Ama Bir Farkla

2008: Yapamazsan Yok

2009: Önsöz

2011: Yeni Biri ve Sözde Ayrılık

2013: Beni Durdursan mı?

2014: Kayahan En İyileri No.1 ve İltimas (feat. Murat Boz)

2015: Bangır Bangır

Gülşeniň resmi saýty: gulsenonline.com

[1]Süsoy,Yener (17 Ocak 2005). "Aşk kadınıyım aşkların değil" . röportaj. Hürriyet (Doğan Yayın Grubu). Erişim tarihi: 16 Temmuz 2015.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Sungat
Kategoriýa:Aýdymçylar
Orod I

Orod I一Parfiýa hökümdarlygynyň Ärsaglylar hanedanlygynyň dolandyryjysy bolupdyr. Ol miladydan öňki II asyrda doglup m. ö. 90-m. ö. 80-nji ýyllar aralygynda hökümdar Gotarz I dan soň hökümdarlyk edipdir. Onuň kakasy Mitridat II bolupdyr. Orod I miladydan öňki I asyrda dünýeden ötüpdir. Gotorz I häkimýete geleninde-de onuň ýerine geçen Mitridat döwründe hem tagt ugrynda uly bulagaýlyklar bolupdy. Ýöne onuň soňy gülkünç ýagdaýda gutaryp planlary amala aşmandy. Orod I miladydan öňki I asyrda dünýeden ötüpdir. Ondan soňra häkimýetde näbelli dolandyryjy tagta geçipdir.

## Edebiýat

Malcolm A.R. Colledge: The Parthians. Thames and Hudson. London 1967. р. 35

F. R. Stephenson, L. V. Morrison: Long-Term Fluctuations in the Earth’s Rotation: 700 BC to AD 1990. Philosophical Transactions: Physical Sciences and Engineering. Vol. 351. No. 1695 (Apr. 15, 1995). pp.&nbsp;165–202.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Taryh
Gotarz I

**Gotarz I**一Miladydan öňki II asyrda doglupdyr. Ol Parfiýa hökümdarlygynyň Ärsaglylar hanedanlygynyň dolandyryjysy bolupdyr. Ol miladydan öňki 95-nji ýylda Parfi hökümdary Mitridat II garrap tapdan düşeninden soňra tagta geçdi. Gotarz I Parfiýa hökümdarlygyny adalatly dolandyranyndan soňra miladydan öňki 90-njy ýylda aradan çykdy. Tagt mirasdüşerligi Orod I galypdy.

Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Parfiýa
Artaban I

**Artaban I** miladydan öňki 128一m. ö. 124-nji ýyllarda höküm süren Parfiýa hökümdarydyr. Ol Frat II den soňra tagta geçdi. Ol hem ikilenji gezek Parfiýanyň gündogar welaýatlarynda (Dah) toharlylar bilen bolan söweşde öldürilýär.

## Çeşme

Artaban// Brokgauz we Ýefronanyň Ensiklopedik sözlüginde 86 j. (82 j.) 1890-1907.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Taryh
Frat II

Frat II一M. ö. 138-nji ýylda Parfiýa hökümdary Mitridat I soň tagt başyna geçdi. Onuň kakasy şol Mitridat I dyr. Frat II Miladydan öňki 130-njy ýylda Parfiýan topraklaryna tarap ýörüşe başlan Selewkid hökümdary Antioh Sidet I m. ö. 129-njy ýylda Mediýada ýeňlişe sezewar etdi we öldürtdi. Antiohuň ölümi bilen birlikde Selewkitleriň Ýewfrat derýasynyň gündogaryndaky hökümdarlygy syndyryldy. Şol wagtlarda göçüp gonup ýören Dah (Tohar) we Içoguzlar (Skifler) gündogar Eýrany tozdurýarlar. Frat II Antioh goşunlaryndan ýesir edip alan Ýunanlary (grekleri) hem şol taýpalaryň üstüne, söweşe zorluk bilen sürdi. Emma söweş wagtynda Ýunan esgerleriň gaçyp gitmekleri zerarly ýeňlişe sezewar boldy we miladydan öňki 128/27-nji ýylda öldürildi. Frat II niň ýerine dogany Artaban II geçdi.

## Çeşme

Encyclopædia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite

Frat// Brokgauzyň we Ýefronanyň Ensiklopedik sözliginde : 86-njy jilt (82 j. 1890—1907.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Taryh
Prepat

Preýapat ýa-da Prepat一Parfiýanyň Ärsaglylar hanedanlygynyň ady belli hökümdarlarynyň biridir. Preýapat Ärsag II deň soň Parfiýada miladydan öňki 191一m. ö. 176-njy ýyllarda hökümdarlyk etdi. Onuň döwründe Parfiýa özüniň ösen döwrüni dowam etdiripdir. Hökümdarlykda gul eýeçilik gurluşy ösüpdir. Ýörüşlere ýa-da basyp alyşlara gandaş urug taýpalar goşulyp uly ýeňiş gazanyjy goşuny emele getiripdir. Ärsaglylar Preýapatyň döwründe Gala Şäherleriniň töwereginde ekerançylyk bilen meşgullanypdyrlar.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Taryh
Ärsag II

**Ärsag II** keseki ýurtlylar Artaban hem diýipdirler diýlip çak edilýär. Ýöne onuň başgaça ady dogrydan-da Artabandyr (Ärtabyn). Ärsag II miladydan öňki III asyryň içinde doglupdyr. Ol kakasy Ärsag I  soňra Parfiýanyň tagtyna geçýär. Ol m. ö. 247一m. ö. 211-nji ýyllarda hökümdarlyk edipdir. Ol Ärsaglylar (Arşakid) hanedanyny gurup onuň ilkinji hökümdary bolupdyr. Onuň döwründe Girkaniýa we Köpetdagyň eteklerindäki halklar oňa tabyn edilipdir. Ärsag II Parfiýa hökümdarlygynyň güýçli hökümdary bolupdyr. Onuň döwründe Ärsaglylar hanedanlygy ösüpdir. Ärsag II miladydan öňki 191-nji ýylda dünýäden ötdi. Hökümdarlygyň başyna bolsa Preýapat geçipdir (Friýapatiý).

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Parfiýa
Ärsag I

**Ärsag I** Parfiýa hökümdarydyr. Hazar deňziniň gündogar taraplarynda ýaşaýan parn taýpasynyň baştutany bolupdyr. Ärsag aslynda taýpabaşa berilen lakamdyr. näçinji ýylda dogulandygy hakynda maglumat ýokdur. «Är» (Ar) sözi gerçek, erkek, mert, pälwan diýmekligi aňladýar. «şak» sözi bolsa hökümdarlaryň hökümdary diýmekdir. Käbir taryhçylardan G. W. Lukonin Arşakid gadymy pählewiçe Kawi Arşan一üstünlik gazanyjy sözi bilen baglanyşdyrypdyr. Parfiýa hökümdarlarynyň içinde taýpa baştutany bolup höküm sürenleriň biridir. Ärsag I Dah we Massaget taýpalarynyň ýakyn soýuzdaşy bolupdyr. Emma dahlar Parfiýa hökümdarlygyna ýalňyşlyk goýberip günäkär bolupdyrlar[1]. Rim taryhçysy Pompeý Troga Ýustina salgylanmak bilen «Näbelli adam beýiklige çykmaga ymtylýar» diýip Parfiýada kesekileriň tagta geçmegi hakynda aýdyp geçipdir diýlip çak edilýär[2]. Ärsag I miladydan öňki 211-nji ýylda dünýeden ötüpdir.

## Çeşme

[1] Başga wariýantlarda, основателем Парфянского царства и правящей династии был Тиридат I. Некоторые учёные отождествляют его с Аршаком I. (rus)

[2] Wolski J. L’empire des Arsacides (Acta Iranica. Textes et memoires. Vol. XVIII). Lovanii, 1993 (здесь же основная предшествующая литература). Список исследователей, согласных с концепцией Й. Волского см.: Wolski J. L’origine de la relation d’Arrien sur la paire des freres arsacides, Arsace et Tiridate // Studies in the Sources of Pre-Islamic Central Asia. Ed. by J. Harmatta. Budapest, 1979. P. 68. (назад) Г. А. Кошеленко. Третья версия происхождения Аршакидов? // Мнемон Исследования и публикации по истории античного мира. Под редакцией профессора Э. Д. Фролова. Выпуск 3. Санкт-Петербург, 2004. [2] Арсак —аорс Арсании [www.proza.ru/2009/06/19/807]

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Taryh
Spargapif

Spargapif一Skifleriň hökümdarydyr. Geredotyň aýtmagyna görä onuň döwründe Skifleriň dinastiýasy kakasy Lika we daýysy Gnur tarapyndan binýat edilipdir. Spargapifyň ejesi Massagetleriň zenan patyşasy Tomirisdir. Spargapif m. ö. 585-nji ýylda Skifleriň teretoriýasyny Drmirgazyk Kawkaza we Kubana çenli we Demirgazyk Gara deňziniň kenarlaryna çenli giňeldýär. Spargapif Pers şasy Kir (Gur, Kuruş) bilen bolan söweşde ele salynýar we tussaglykda saklanylýar. Tussaglykda ol özüne kast edip ölýär. Oglunyň aryny äri ýogalan zenan patyşa Tomiris m. ö. 530-njy ýylyň awgustynda alýar. Ol pers goşunlaryny ýeňýär, Kir hem öldürilýär. 
## Çeşme
W. I. Abaýewiň Skifler hakyndaky (Основы иранского языкознания. Древнеиранские языки. М., 1979. С. 304) kitabynda giňişleýin okap bilersiňiz.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Taryh
Idanfirs

**Idanfirs**一ýokarky Skif hökümdary bolupdyr. Onuň döwründe Skif hökümdarlygy miladydan öňki VI asyrda Pars basybalyjylaryna garşy söweş alyp barypdyrlar. Bu uruş Dariý I (Darýuş) Idanfirsyň arasynda miladydan öňki 512-nji ýylda bolupdyr. Bu uruş hakda Geredot «Taryh» eseriniň IV jiltinde ýazypdyr.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Taryh
Ateý

**Ateý** (Atheas) miladydan öňki 429一miladydan öňki 339-njy ýyllarda hökûmdarlyk eden Sak hökümdarydyr. Skifleriň içinde ylalaşykly karar beriji hökümdary bolupdyr. Ol Makedoniýa patyşasy Filipp II bilen bolan söweşde dünýqden ötýär. Ateýiň öňler bu ýerlere höküm sürendigi ýa-da sürmändigi hakynda gapma-garşylykly pikirler bar. Uruşdan öň Ateý Dunaý derýasynyň töwereklerindäki kiçi Skif ýurduny gorapdyr. Ol Günorta serhetlerde güýçli syýasaty alyp barmak bilen (miladydan öňki 358-nji ýylda Istriýany we miladydan öňki 343-nji ýylda Kallatisy) Garadeňziniň kenaryndaky ilatlary öz tabynlygyna geçiripdir. Miladydan öňki 344-nji ýylda şowly gutaran uruş, Skifleriň ýeňmegi bilen gutarypdyr. Miladydan öňki 339-njy ýylda başlanan Makedon一Skif uruşynda mekir Filippi tarapyndan Ateý öldürilýär we bu itiş Mekdonlylaryň ýeňişi bilen tamam bolýar. Ateý öldûrleninden soň Skifler ýene 60一70 ýyllap öňküligini saklapdyrlar. Geň ýeri Filipp II niň janyna kast edilşikde (m. ö. 336 ý.) bir Skiflynyň hem gatnaşandygy gaty gyzyklydyr. Öz hökümdarlygynyň tozdurlandygyna garamazdan duşmana bolan ar-namys hiç hakydadan çykmandyr.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Taryh
Mitridat I

Mitridat I一Parfiýa hökümdarlarynyň biridir. Ol miladydan öňki 170/195-nji ýylda dogulýar. Ol Selewkiler döwletiniň gowşandygyndan peýdalanyp onuň esasy Satraplygy bolan Midiýa, Mesepotomiýanyň köp bölegini (m. ö. 140 ý.), Elam, Pars we Baktriýany basyp alýar. Ermenistan hem Parfiýanyň syýasy täsiri astynda bolupdyr. Mitridat I yň döwründe Parfiýa döwleti ösüpdir. Parfiýanyň taryhy welaýatlarynyň biri hem Margiýanadyr. Selewkiler bilen bolan söweşde (m. ö. 141) Mitridat I, Dmitriý II patyşany ýesir alýar we soňra ynamyna gireninden soňra gyzy Rodogunany oňa nikalap berýär. Mitridat I miladydan öňki 138/ 37-nji ýylda dünýeden ötýär.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Taryh
Agar

Agar一skifleriň hökümdarydyr,Bospor dinastiýasynyň içerki söweşleri hakynda Diodoryň iberen haty netijesinde öwrenildi, onuň döwri miladydan öňki 310一miladydan öňki 309-njy ýyllardaky bolan söweş senesine deň gelýär [KITAPHANA BIBΛΙΟΘΗΚΗ), XX, 22-24]. Şol uruşda Agar kuwwatly nesilşalyk Satiranyň tarapynda durupdyr. Agar Harby goşuny Satira getiripdir. Agaryň rowaýata öwrülen ady «AOGAR» bolupdyr.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Taryh
Targit

**Targit** ýa-da Targitaos, Targitaý diýlip bilinen şahsyýet Sak-Skifleriň (içoguz) ady rowaýata öwrülen gahrymany bolan ilkinji ata-babalarydyr. Onuň kakasy Grek taňrysy Zews, ejesi bolsa Derýanyň aýaltaňrysy Borisfen bolupdyr. Grekleriň pikiriçe ol Gerakl bolupdyr. aýaly Derýa taňrysy Borisfen bolupdyr. Ondan 3 sany ogly bolupdyr. Lipoksaýs, Arpoksaýs, Koloksaýs (Lipoxais, Arpoxais, Koloxais). Skifleriň asly hakynda Geredotyň şeÿle ýazgylary bardyr: «Skifler özlerini milletleriň iň gowsy hasaplaýarlar we asly hakynda şeýle diýýärler. Bu ýurt boşdy, bu ýerde ilkinji bolan Targitaos atly bir adam doguldy. Bu Targitaosyň kakasy Zews (Zews一Nuh pygamber bolaýmasyn), ejesi-de derýa şasy Borysthenesiň gyzy eken, şeÿle diýip aýtsalar-da ynanmak juda kyn, emma maňa parhy näme, rowaýat şeýle aýdýar, onuň 3 ogly bolupdyr, Lipoksaýs (Lipoxais, Arpoxais we Koloxais. Arpoksaýs we iň körpeleri bolan Koloksaýs[Geredot, 2006: 295]. Geredotyň ýokardaky naklyndan salgylanan Gammer; Türki döwlet söweşlerinde bar bolan sag sol we merkezden ybarat bolan üçlük şaha üns berýär. Gökalp bolsa Targitaosyň üç ogly Lepoksaýn, Erpoksaýn, Koloksaýn adynda bar bolan «Oksaýn» sözüniň Oguz ýada Oguz handan başga zadyň bolup bilmejegini çak edýär.

## Çeşme

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Taryh
Skilur

**Skilur** Tawroskifleriň patyşasy bolup miladydan öňki 130-njy m. ö. 114-nji ýyllarda Sak-skiflere (içoguz) hökümdarlyk edipdir. Onuň döwründe Skif serhetleri Tawridadan Dnepr derýasy aralygynda, günortada bolsa günorta Buga çenli uzapdyr. Ýurduň täze paýtagty Skif-Nepal bolupdyr. Skif-Nepalda Skiluryň ogly Pelek bilen tama şekillendirilen suraty tapylypdyr. Bulardan başga-da hökümdaryň statuýasy hem gazuw-agtaryş işlerinde tapyldy. Bu suratdyr tapylan şekiljiklerden çen tutsaň Skiluryň döwründe medeniýet ösüpdir we üns berlipdir.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Taryh
Madiý

Miladydan öňki 653 —miladydan öňki 625 -nji ýyllarda höküm süren Madiý, Alynky Aziýadaky Skifleriň hökümdary. Madiý Sak-skifleriň hökûmdary Bartatuanyň (Afrasiýap) oglydyr. Madiýiň Alynky Aziýada 28 ýyllap m. ö. VII asyryň ikinji ýarymyna çenli höküm sürüpdir. Madiýiň häkimýeti döwrinde Skifleri, midiýalylary tozduryp Ninewiýany zabt edip aldylar. Soňra Kiçi Aziýada bir näçe ýeňišleri gazanan Skifler (içoguzlar), Kimmerlileri hem özlerine tabyn edipdirler. Kiçi Aziýanyň gûndogaryndaky Alynky Aziýanyň daşyndaky uly serhetlerinde hökümdarlygy berkarar etdiler. M. ö. 661-nji ýylda Skifler Ninewiýany ele geçirip Assiriýa döwletiniň töweregindäki galalary we şäherleri eýelediler. M. ö. 610-njy ýylda Skifler Wawilonlylar bilen birleşip Assiriýa hökümdarynyň soňky deminde özüni atan şäheri bolan Harrany ele geçirdiler. Ondan soňra Assiriýa eýýamyny dolandyryp gelen Skifler Siriýa we Palestina çozup girdiler. Ol ýerden hen Müsüre gelen Skifler faraon Psammetix I tarapyndan garşylandy. Yza dönenlerinde olar Askalon şäherini taladylar. Geredot midiýalylaryň aýtmaklaryna görä Skifler Midiýadaky agalygyny şeýle açyklaýar: «Ýigrimi sekiz ýyllap Skifler Aziýada hökümdarlyk etdiler we ýurtda gozgalaň başlanan wagty derýadan aňry geçip yza çekildiler. Yza çekileninden soňra olar ýerli ilaty talap ülkäni gysyp ol ýerde höküm sürdiler.» —Gerodot, I, 103.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Taryh
Ani Lorak

right|250px
Doly ady: Karolina Miroslawiwna Kuýek

Doguldy: 27.09.1978. (42  ýaşynda) Ukraina. Çerniwtsi welaýaty. Kitsmaný.

Meşhurlyk gazandy: 1992.

Ýurdy: Ukraina

Käri: Aýdymçy, Şahyr, kompozitor, model, aktrisa, teleýaýlymçy.

Gümenjesi: Fortepiano

Лейблы Lavina Music (1998—2008) Moon Records (2008 — наст. время)

Belli tanymal zenan aýdymçy Ani Lorak Ukraýinanyň Kitsman şäherinde 27.09.1978-nji ýylda dünýä geldi (36 ýaş). Kalbyňy gyrýan hem ruhlandyrýan aýdymy bilen ol häzirki wagtda 8-nji ýerde durýar. Onuň hakyky ady Karolina Kuýek. Aýdymçylyk ugrunda Ukrainanyň SSR, SSRB - da başlaýar. Karolina Kuýekiň aýratynam Pop, soul, pop rok, elektropop ýaly sungat ugry bilen hem meşgullanýar. 2008-nji ýylda Eurovision aýdymçylar bäsleşiginde Ukraýinada 24-nji Maýda Shady Lady atly aýdymy bilen ikinji ýeri eýeledi. Adamsynyň ady Myrat. Ol Ani Lorakyň menejerligini edip berýär. Ol Kiýewde Angel (perişde) atly kafeda hem işleýär. Karolina Kuýekiň resmi saýty www.anilorak.com

## Aýdymlary

1996 —Хочу летать

1998 —Я вернусь

2000 —www.anilorak.com.

2001 —Там, де ти є

2003 —REMIX Мрій про мене

2004 —Анi Лорак

2005 —Smile

2006 —Розкажи

2007 —15

2009 —Солнце

2013 —Зажигай сердце

Концерт Ани Лорак в Сочи, 2014 год.

Сборники

2010 —The Best (только на Украине; сборник)

2011 —Избранное (только в России; сборник)

Синглы

1996 —Хочу летать

1998 —Я вернусь

1998 —Мне всё равно

2001 —Ангел мрій моїх

2003 —Серця не край

2003 —Я же говорила

2003 —Мрій про мене

2004 —Зеркала

2004 —Полуднева спека

2004 —Три звичних слова

2005 —Car Song

2005 —Smile

2006 —Розкажи (Расскажи)

2006 —Верни мою любовь (с Валерием Меладзе)

2007 —С первого взгляда

2007 —Я не буду твоей

2007 —Жду тебa

2007 —Я стану морем

2008 —Shady Lady

2008 —Солнце

2009 —Птица

2009 —А дальше…

2009 —Небеса-ладони

2009 —С неба в небо

2009 —Увлечение (с Тимуром Родригезом)

2010 —Для тебя

2011 —Спроси

2011 —Не дели любовь

2012 —Я буду солнцем

2012 —Обними меня

2012 —Обними меня крепче

2013 —Зажигай сердце

2013 —Оранжевые сны

2013 —Забирай рай

2013 —Зеркала (с Григорием Лепсом)

2014 —Снится сон

2014 —Мальви

2014 —Медленно

2015 —Корабли

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Sungat
Kategoriýa:Aýdymçylar
Armin

**Armini Armen** *(b.e.öň.17/18一b.e.21)* —War söweşinde Rim goşunyny ýeňlişe sezewar eden Çerusker ýeňijisidir. Onuňsaýasynda toplanan taýpalar toplumy Tiberiniň ýegeni Germanikus Reýiniň gündogaryndaky German topraklaryny täzeden basyp almak üçin elinden gelenini etdi.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Rim imperiýasy
Işpakaý

**Işpakaý** ady一Skifleriň taryhdaky belli bolan ilkinji hökümdarynyň adydyr. Ol ilkinji sapar Assiriýanyň klinopisyndaky ýazgylarda miladydan öňki 679-njy 一miladydan öňki 674/3 ýyllarda höküm sürüpdir. Skifliler Işpakaýyň baştutanlygynda midiýalylar bilen birleşýärler. Urartunyň we Mannanyň goşuny Assiriýa garşylyk görkezýär, şol söweşde hem Işpakaý öldürilýär.

## Çeşme

M. I. Dýakonowyň «История Мидии. Midiýanyň taryhy) Фил. Фак. СПбГУ, СПб, 2008» atly kitapda we H. F. Gutnowyň «Скифские портреты (Skifleriň portredi)» atly kitaplarda okap bilersiňiz.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Serdarlar we Hanlar
Kategoriýa:Taryh
Gyzgyn şokalat (Горячий шоколад)

Bu aýdymçy toparlar Ukraýina döwletiniň Elektronik-Pop, tans-pop we häzirki zaman R&B görnüşlerinde öňe saýlanan 3 sany zenan aýdymçylardan düzülen Nadežda Maýstrenko, Ýaroslaw Miroşniçenko, Diana Seýitmämmedowa dagylar «Gyzgyn şakalat» toparynda aýdym aýdýarlar.

## Nadežda Maýstrenko

Kriwoý Rog şäherinde 5-nji aprelda dogulýar (ýyly hakynda aýtmandyr öýdýän):

2005一2009-njy ýyllarda Solistka Jaz-benda «Maskarad». 2010一2011-nji ýyllarda Solistka nasionalnogo orkestra MÇS Ukraýiny. 2005一2009-njy ýullarda Kriworožskoýe oblastnoýe muzykalnoýe uçilişe «Estradny wokal» 2009-2011-nji ýyllarda Nasionalnaýa akademiýa rukowodýaşih kadrow kultury I iskusstw «Estradnyý wokal» g. Kiýew. «Slawýanskiý bazar 2011» uçastnisa konwertnoý programmy «Ukraýinskiý suwenir» 2005-2009-njy ýyllarda Solistka džaz-benda «Maskarad» 2010-2011-nji ýyllarda Solistka nasionalnogo orkestra MÇS ukraýiny.

## Diana Seýitmämmedowa

Üçleriň biri bolan Diana 1985-nji ýylyň 1-njy dekabrynda Luganskide dünýä inýär. Okuwyny tamamlanyndan soňra 1995-nji ýylda Moskwanyň Laureýat konkursynda «Daň ýyldyz» adyny eýe bolýar. 1996-2000-nji ýyllarda Diana solistkoý folklorno-etnografiçeskogo ansamblda «Zabawuşka» adyna eýe bolýar.

## Ýaroslaw Miroşniçenko

Ol 1989-njy ýylyň 25-nji maýynda Kremençug şäherde dünýä inýär. Iňlis, nemes dillerinde terjimeçi bolupdyr. Kiýewiň milli uniwersitetini tamamlaýar. Köp wagtlap estrada sungatynda sport-tansy bilen meşgullanýar. Model biznes bolubam işläpdir.

Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Sungat
Kategoriýa:Aýdymçylar
AIMP

**AIMP** — bu kompýuter (Windows) we Android ulgamynda ulanmak üçin döredilen mugt audio aýtdyryjy,  Windows wersiýasy Delphi-de ýapyk kodlama arkaly ýazylan.

Häzirki wagtda audio aýtdyryjynyň kompýuter üçin niýetlenen soňky wersiýasy: AIMP v5.00, build 2344 (09.11.2021)

resmi web sahypasy: http://www.aimp.ru
Daniýar Ysmaýylow

Halkara derejeli ştangaçy **Daniýar Ysmaýylow** 1992-nji ýylyň 3-nji Fewralynda Türkmenabat şäherinde doguldy. Ol 2012-nji ýyldaky tomusky olimpiýada London 2012-de Türkmenistanyň adyndan çykyş edip medal alyp bilmedi we öz agramyndaky ýaryşy 13-nji orunda tamamlady. Mundan soň 2014-nji ýylda Türkiýe döwletiniň raýatlygyna geçdi we Türkiýe döwletiniň adyndan çykyş edip ondan bäri 1 Dünýä we 2 Ýewropa çempionlygyny gazandy. Daniýar, adaty bolşy ýaly watandaşlarymyzyñ medalsyz gaýdan Rio 2016 tomusky olimpiadasynda bolsa Türkiýe döwletiniň adyndan çykyş edip 69&nbsp;kg-da Kümüş medal aldy.

__INDEX__
__NEWSECTIONLINK__

Kategoriýa:Türkmen halkara derejeli ştangaçy
Kategoriýa:Ştangaçy
Kategoriýa:Rio2016
Hun Şanýusy

Bize belli bolan Hun Şanýularynyň yzygider sene boýunça olaryň höküm süren ýyllarynyň tertibi:

1.Teoman (Gara han) m. ö. 220一m. ö.209.

2.Mete (Oguz han) m. ö. 234一m. ö.174.

3.Kiok (Gök han) m. ö.174一m. ö. 160.

4.Kuniçen (Gün han) m. ö. 161一m. ö. 126.

5.Içiz han m. ö. 126一m. ö. 114.

6.Uweý han m. ö. 114一m. ö. 105.

7.Uşilu m. ö. 105一m. ö. 102.

8.Suýlihu m. ö. 102一m. ö. 101.

9.Çudihu m. ö. 101一96.

10.Hulagu m. ö. 96一85.

11.Huýandi m. ö. 85一m. ö. 68.

12.Sulu Çiançu m. ö. 68一m. ö. 60.

13.Tutsitan m. ö. 60一m. ö. 68.

14.Huhanýe m. ö. 58一m. ö. 31.

15.Fujuli m. ö. 31一m. ö. 20.

16.Souse m. ö. 20一m. ö. 12.

17.Çuýýa m. ö. 12一m. ö. 8.

18.Uçjulýu m. ö. 8一m. 13.

19.Sýan Ulej jodi 13一18.

20.Ýu (Huduerşi Daokao) 18一46.

21.Udaýdihu 46-njy ý.

22.Panu 46一52. (1-njy ogly Beg we Ýuli /52ý) 2-nji ogly Huhanýe II.

23.Huhanýe 48一55.

24.Mo Sýufudi 55一56.

25.Han Ýuludi 56一59 (ogullary Suan we Ango)

26.Di Haýtunşiçjhou 59一63.

27.Su Çýuçuçýuýlindi 63 ý.

28.Çjan Husesi Çjouhudi 63一85.

29.Suan Itu Ýuýludi 85一88.

30.Tuntuhe Hulan Siçjuhoudi 88一93.

31.Anko 93一94.

32.Tunduşi Siji 94一98.

33.Tan Wanşişi Çudi 98一124.

34.Ba Uçjihouşiçjudi

35.Suli 128一142.

36.Duluçu 143一147.

37.Çüçür Ilinşiçjuçzýu 147一172.

38.Tutejoşiçjuzýu 172一178.

39.Huçjen 178一179.

40.Çýançu 179一188.

41.Çýan Ýufuluo 188一195.

42.Huçukuan 195一215.

43.Liu Bao 215一260.

44.Kubeý (Liu Kubeý) 260一272.一 (Tiefu hökümdarlygyny esaslandyran) ogly Liu Kauşenkuýan 272一309. Liu Menk 272一ogly Liu Fulun一onuň ogly Liu Luku 285一320 onuň ogly一 Liu Kuren. (Liu Kauşenkuýanyň ikinji ogly Liu Hu一309一 341);onuň ogly Liu Wuheng 341一356; onuň ogly Liu Elitu 356一358; onuň ogly Liu Hsiuku 358一359; onuň ogly Liu Weýçen 359一391; onuň ogly Liu Bobo 407一431 (Sýa hökümdarlygyny esaslandyran).
Ybraýym pygamber

**Ybrahym** ýa-da **Abraham** (Ybranyça: אברהם), ýakyn B.e.öňki 2000 ýylda ýaşap geçendigine ynanylan Ybrany dini şahsyýet.

## Umumy
Yslama görä bir pygamber. Musaýylyk we Hristiýanlyga görä bolsa din atalary kabul edilýär. 

Yshak we Ysmaýylyň kakasy bolup, Ýahudileriň Yshagyň neslinden, Ysmaýylyň bolsa Yslam pygamberi Muhammediň we Araplaryň atalaryndan bolandygy ynanylýar.

Käbit çeşmeler Ybranylaryň Hindistan baglanyşykly we Ybraýymyň Hind asylly bir ruhany bolup günbatara göç eden bolup biljekdigini çak edyärler. Ybraýym we Brahmanyň käbir meňzeşlik figuratiw aýratynlyklarynyň bardygy hakynda syn edilipdir. 

Özüniň we aÿallarynyň atlary her ikisiniň hem «halkyň atasy» bolmaklygy Brahmanyň üstüne münip uçýan guşy dört elli bolmagyna garamazdan Ybraýymyň bir guşy dörde bölüp dört tarapa taşlamasy we çagyran wagty guşuň bölekleriniň bir ýere jemlenip  direlip gelmegi ýaly meňzeš rowaýatlary bardyr. 

## Çeşme


Kategoriýa:Pygamberler
Erik Bana

Hakyky ady: Erik Banadinowiç (Eric Banadinović)
Doguldy: 09.08.1968 (48 ýaşynda) Awstraliýa. Melburn
Aýaly: Rebekka Glison (Rebecca Gleeson) (1997-nji ýyldan bäri)
Çagalary: Klaus (d.1999) Sophia (d.2002)
Käri: Artist komediýaçy
Meşhurlyk gazandy :1993-den bäri

Erik Bana Awstraliýanyň paýtagty Melburn şäherinde 1968-nji ýylyň Awgustyň 9-yna eneden dogulýar. Artist we kino sahnalarynyň baş rollarynda çykyş etdi...
## Umumy
Awstraliýanyň Melburn şäherinde doglan Bana Mad Maks (1979) kinofilmine tomaşa edeninden soňra aktýor bolmaga islegi artdy. Kariýerasynda komediýa kinofilmlerinde rol alyp başlady. Kasap (2000) atly film bilen çykyş etdi. Bu filmden soňra TV kinofilmlerde rol oýnan Bana Gara şahyň düşdi (2001) 'Norm Hoot' Gibson we Hulkdaky (2003) Bruce Banner rollary bilen Gollywudyň ünsüni çekdi. Artist Awstraliýa materiginiň iň populýar sinema we telewiziýon kinofilmlerinden bolan Kasap, Full Frontal we Kakam Romul [1] atly düşürlen performansynyň saýasynda at gazandy. Hem örän köp büdjetli studio filmlerinde hem-de pes büdjetli garaşsyz filmlerde oýnaýan Awstraliýaly aktýor romantik komediýaçy, bilim-birleşik we aksiýon filmlerinde performansyny sergiledi. Bana iň meşhur düşürlen Gara şahyň düşdi (2001), Hulk (2003), Troýa (Truva) (2004), Münih (2005), we Uzak ýol (2009) atly kinolardan soň ady belli boldy. Maşyna gyzagan Bana, ilkinji maşyny 1974 XB Falcon Coupe bilen Awstraliýada köp ýaryşlara gatnaşdy. 21.04.2007-nji ýylda awariýa heläkçiligine uçrady. Bana we kömekçi sürüjisi, ýol heläkçiliginden janlary sag çykdylar[2]. Bana 2009-njy ýylda maşyny 1974 XF Falkon Coupeniň 25 ýyllyk geçmişini düşündirýän Love The Beast atly bir jahankeşdeligi alyp bardy.

## Filmleri

1993-1996 Full Frontal TV kinosy

1997 The Eric Bana Show TV kinosy

The Castle Con Petropoulous

2000 Kasap Chopper Read AFI iň gowy oýunçy sylagy

Something in the Air Joe Sabatini TV kinosy

2001 Gara Şahyň gaçdy.

Sergeant First Class Norm 'Hoot' Hooten

2002 The Nugget Lotto

2003 Ýiten balyk Nemo Anchor ses berdi.

Hulk Bruce Banner

2004 Troýa. Gektor

2005 Münih Awner

2006 Kakam, Romul. Romul

2007 Pursat sende Huck Cheever -

2008 Boleniň Gyzy Patyşa VIII

2009 Star Trek Nero

Love The Beast özi alyp baran

Mary and Max Damien Ses beren.

2011 Hanna Erik Heller

2012 Deadfall Addison

2013 Closed Circuit Martin Rose

Lone Survivor Erik S. Kristensen

2014 Deliver Us from Evil Ralph Sarchie

Kategoriýa:Sungat