open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tutuş Drama adasy

tutuş drama adasy (käwagt TDI diýilýär), Kanadada gülkünç komediýa temalary bilen öndürilen serial animasiýasy, köp janly dillere terjime edildi we köp ýurtda ýaýlyma berildi. . Bu oýun we ondan soňky baplar tutuş dramanyň esasy seriýasyna degişlidir.

## Gysgaça mazmun
Bu Porogramda, adadaky gatnaşyjylaryň iki topary üç günden bir gezek bäsleşer .Netijede, oýundaky topar agzalaryndan birini aýyrmaly bolar

## Salgylanmalar
Marvel studiýasy

1993-nji we 1996-njy ýyllar aralygynda “Marvel Films” ady bilen tanalýan “Marvel” studiýasy Burbankyň “Walt Disney” studiýasynda ýerleşýän Amerikan film we serial studiýasydyr.

## Çeşmeler
Walt Disney

“Walt Disney” kompaniýasy, dünýäniň iň uly metbugat we güýmenje kompaniýalarynyň biri hökmünde tanalýan Amerikan metbugat kompaniýasydyr. “Walt Disney” kompaniýasynyň ştab-kwartirasy we ştab-kwartirasy Burbank, Kaliforniýa.
Kategoriýa:Guramalar
Disney kanaly

Disneý kanaly kabel we emeli hemra esasly Amerikan torydyr. Baş ofisi Kaliforniýanyň Burbank şäherindäki Günbatar Alameda köçesinde.
Korona wirusy (2019-2020)

**SARS-CoV-2** diýip gysgaldylan täze korona, koronawirus 2-iň agyr we duýdansyz dem alyş sindromyny aňladýar we koronawirus 2019 ýa-da covid-19 (19-COVID) sebäp bolýar. Geçmişde şeýle wiruslara 2019-ncov-yň umumy (we wagtlaýyn) ady dakylýar. 
alt=|thumb|199x199px
Hytaýyň Hubeý welaýatynyň Wuhan şäherinde ilkinji gezek hiç hili sebäpsiz pnewmoniýa keseli bolan adamlardan soň täze koronawirus ýüze çykaryldy we bar bolan sanjymlar we bejergiler täsirli bolmady.Koronawirusdan ejir çekenleriň sanynyň 1000-den geçendigini göz öňünde tutup, Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy bu keseliň resmi adyny - "korona", "wirus" diýilýän Covid 19 (19-COVID) saýlady. ), "Kesel" we 2019. Şu wagta çenli 110,000-den gowrak adam öldi we 300,000-den gowrak adam sagaldy.

Wuhan 23-nji ýanwarda karantin edildi we Wuhanyň içindäki we daşyndaky ähli jemgyýetçilik ulaglary togtadyldy. Şondan bäri Hubeý welaýatynyň azyndan 15 şäherinde transport saklandy.Täze ýyl çäreleriniň köpüsi, şol sanda Pekindäki Gadagan edilen şäher, adaty ybadathana ýarmarkalary we beýleki dabaralar başga birine geçirilmeginden gorkup ýapyldy. Gonkong ýokanç kesellere garşy göreş derejesini iň ýokary derejä çykardy, adatdan daşary ýagdaý yglan etdi, fewral aýynyň ortalaryna mekdeplerini ýapdy we Täze ýyl baýramçylygyny ýatyrdy.

Hytaýly alymlar täze koronawirusyň tohumyny tiz kesgitläp we islendik adamda ýokaşmagy tassyklap biljek PCR synaglaryny özbaşdak ösdürmek üçin dünýädäki barlaghanalara genetiki yzygiderliligi üpjün edip bildiler.

Polimeraza zynjyryň gyssagly reaksiýasy we wirusa ýokaşandygy tassyklanan däli yzygiderlilik bilen tassyklanan ilkinji 41 adamyň üçden iki böleginiň diri haýwanlary satýan ýaş deňiz önümleriniň lomaý bazary bilen baglanyşyklydygy anyklandy.

BSG 2023-nji ýylyň 5-nji maýynda COVID-19-yň global saglyk adatdan daşary ýagdaýdygyny yglan etmegini bes etdi, ýöne oňa pandemiýa diýip ýüzlenmegini dowam etdirdi. Ondan öň käbir ýurtlar jemgyýetçilik saglyk çemeleşmesini COVID-19 endemiki kesel hökmünde kabul edipdiler.

## Salgylanmalar

Kategoriýa:Dem alyş organlarynyň keselleri
Kategoriýa:Wakalar
Kris Hemswort

**Kristofer** **Hemswort** ýa-da Kris Hemsworth (1983-nji ýylyň 11-nji awgustynda Wiktoriýanyň Melburn şäherinde doguldy) Awstraliýanyň Golliwud aktýory, Marvel kinematiki äleminde Thoryň roluny ýerine ýetirmek bilen meşhurdyr.

## Şahsy durmuşy
Ol dogany Liam Hamswortdan we uly dogany Luk Hamswortdan kiçi, ikisem aktýor. 2010-njy ýylda 7 ýaş uly ispan modeli Elsa Pataki bilen durmuş gurdy we Häzirki wagtda üç çagasy (bir gyzy Indiana Rose) we iki ogly (Tristin we Saşa | ekiz ogly) bar.

## Filmografiýa

## Salgylanmalar

Kategoriýa:Aktýor
Cartoon network

**Cartoon network** , öňdebaryjy animasiýa kompaniýalarynyň biri bolan Turner Broadcasting Corporation-a degişli ABŞ-da ýerleşýän kabel teleýaýlym ulgamy. Cartoon network, 1991-nji ýylda “Hana-Barbera” animasiýa studiýasyny satyn alandan soň, 1992-nji ýylyň 11-nji oktýabrynda işe girizildi. Tor häzirki wagtda 200-den gowrak ýurtda 360 milliondan gowrak tomaşaçy bar.

## Çeşmeler
Doňdurylan (Kino 2013)

**Doňdurylan** ABŞ-da “Walt Disney Animation Studio” tarapyndan öndürilen we “Walt Disney Pictures” tarapyndan 2013-nji ýylyň 19-njy oktýabrynda El Kapitan teatrynda paýlanan 3D animasiýa fantaziýa aýdym-saz filmidir.  2013-nji ýylyň 27-nji oktýabrynda beýleki ýurtlaryň beýleki kinoteatrlarynda çykdy.

## Salgylanmalar
Örümçek adam

**Örümçek adam**, Marvel Comics tarapyndan komikslerde neşir edilen hyýaly super gahryman. Birnäçe meşhur “Marvel” super gahrymanynyň we öňdebaryjy dizaýner Stiw Ditkonyň awtory we döredijisi Stan Li tarapyndan döredildi. Aslynda, şol wagt Marveliň redaktory Piter Parker ýetginjekdi we ýetginjekleriň gülkünç dünýäsine girmegine garşy çykmak üçin kömekçi bolmaly diýip pikir edýärdi.

## Salgylanmalar

 täze film çykarmany maslahat berýän möý adamyñ 2023 ýyl täze film cykarylsa yetginjekler cagalar we hatda uly adamlar tarapyndan gem gyzgyn garshylanjak bir film bolar diyip umyt edyan!
Gara geýýän erkekler:Halkara

***Gara Geýýän Erkekler: Halkara*** 2019-njy ýylda FG Greý re directedissýorlyk eden ylymly komediýa. Filmde Kris Hemswort, Tessa Tompson, Liam Nysson, Kamil Nanjiani, Reif Spal, Rebekka Ferguson we Emma Tompson bar. Film 2019-njy ýylyň 14-nji iýunynda “Sony Pictures” tarapyndan görkezildi.

## Salgylanmalar
Möý adam: Öýden uzakda

**Möý adam: Öýden uzakda**, “Columbia Pictures” we “Marvel” studiýalary tarapyndan bilelikde döredilen we “Sony Pictures Releasing” tarapyndan ýaýradylan “Marvel Comics” gahrymany “Möý” atly 2019-njy ýylda döredilen Amerikan super gahrymany filmidir. “Möý adam: Öýden gaýdyp gelmek” (2017) we “Marvel” kinematiki äleminde (MCU) ýigrimi üçünji filmiň dowamy.
## Salgylanmalar
Anjelina Joli

Anjelina Joli, öňki Joli Pitt, 1975-nji ýylyň 4-nji iýunynda doglan Amerikaly aktrisa, kinoreerissýor we ynsanperwer. Akademiýa baýragy we üç sany “Altyn globus” baýragy ýaly baýraklara mynasyp bolan, birnäçe gezek Golliwudyň iň köp girdeji gazanan aktrisasy diýlip yglan edildi.

## Salgylanmalar
Kategoriýa:Aktýor
Saryýagyz

Saryýagyz Iňlis dilinde: (Blonde Aýallar üçin-Blond Erkekler üçin Emma iki topar üçin Blond ady has köp ulanylýar), gara uomilanin pigmentiniň pes derejesi bilen häsiýetlendirilýän saç reňkiniň bir görnüşidir. Reňkiň görünýän netijesi dürli faktorlara bagly, ýöne hemişe birneme sary reňkde bolýar. 

## Çeşmeler
Thor (Kino 2011)

**Tor (**Iňlis dilinde:Thor), Marvel Studios tarapyndan surata düşürilen we “Marvel” kinematiki äleminde dördünji film bolan “Paramount Pictures” tarapyndan öndürilen Amerikan super gahrymany filminiň ady.Film Kent Brana re directedissýorlyk edip, Eşli Miller, Zak Stents we Dan Payne tarapyndan ýazylan we Kris Hemswort, Natali Portman, Tom Huddleston, Stellan Skarsgord, Klem Fewer, Reý Stiwenson, Idris Elba, Kat Dennings we Rene Rousse ýaly aktýorlar çykyş edýär. Tor kakasy Odine boýun egmeýär, ar almak üçin Buz ägirtleriniň ýurduna gidýär Şeýdip, kakasy oňa gaharlanýar we ony yer Planeta sürgün edýär.

## Salgylanmalar
Italýan dili

**Italýan dili** (*la lingua italiana* ya-da *Italiano*) Italiýanyň resmi dili Latyn diliniň bir şahasy bolup, ispan, fransuz, rumyn we portugal ýaly beýleki latyn dillerine köp meňzeýär. Latyn dilleriniň arasynda latyn dilinde iň köp ýaýran söz we iň ýakyn dil.

Map Italophone World - updated.png|
Corsivo- come scriverlo a mano in italiano, schede didattiche con alcuni esempi di Paolo Villa (prima edizione commons wikimedia org)-Letters-characters in italics-cursive- how to write it by hand in Italian.pdf|Italýan mekdebinde tekst golýazma
Idioma%20italiano.png


## Salgylanmalar

Kategoriýa:Diller
Kategoriýa:Roman dilleri
Thor (Marvel kinematiki dünýäsi)

**Tor** **odinson** ya-da Thor, Marvel Kinematiki verselemde (MCU) Kris Hemswortyň ýerine ýetiren we Marvel komiksindäki keşbe esaslanýan keşplerdir. 

## Salgylanmalar
Möý aýal (Marvel häsiýeti)

**möý aýal** (Iňlis dilinde :Ultimate Spider Woman), gülkünç kitaplarda çap edilen toslanyp tapylan super gahryman.Ilkinji gezek 2006-njy ýylyň oktýabr aýynda 98-nji belgili “Ultimate Spider-Man Comics” filminde Braýan Maýkl Bendis we Mark Begli çykyş etdi.

## Salgylanmalar
Gara dul (Kino 2020)

**Gara Dul** (Iňlis dilinde:Black widow), 2020-nji ýylda çykmagyna garaşylýan şol bir ada esaslanýan Amerikan super gahrymany filmidir.Bu film “Marvel Studios” tarapyndan öndürilip, “Disneý” studiýasy tarapyndan teatrlara çykarylar.

## Salgylanmalar
Aýal

Zenan jensy adamlarda Aýal diýilýär.Gyz sözi esasan ýaş ýa-da ýetişmedik adamlar üçin, Hanim (has gymmatly at) sözi ulular üçin ulanylýar. 
alt=bir türkmen aýal|thumb|349x349px|bir türkmen aýal
Teýlor Swift

**Teýlor Alison Swift** (, 1989-njy ýylyň 13-nji dekabrynda doglan) aýdymçy, aýdym ýazyjy, aýdym-saz prodýuseri we aktrisa. Şahsy durmuşy hakda hekaýa aýdymlary bilen tanalýar.
## Çeşmeler
Kategoriýa:Aýdymçylar
Billy Eiliş

**Billy Eiliş Pýer Baird O'Konnell** (2001-nji ýylyň 18-nji dekabrynda doglan) Amerikaly aýdymçy- Los-An Angeleselesdäki Highland Parkda doglan, ýetginjeklikde aýdym aýdyp başlady.
## Salgylanmalar
Keýti Perri

Katerin Elizelizaweta "Katy" Hudson (1984-nji ýylyň 25-nji oktýabrynda doglan), meşhur sahna ady Katy Perri Amerikaly aýdymçy, aýdym ýazyjy, aktrisa we telewideniýe bäsleşiginiň eminidir. Dini aýdym-saz diňläp ulaldy we ýaşlygynda Hoş Habar aýdym-sazy bilen meşgullandy. Red Hill Records bilen albom şertnamasyna gol çekenden soň, ilkinji studiýa albomy Katy Hudson 2001-nji ýylda çykdy.

## Çeşmeler
Zolushka (Kino 1950)

**Zolushka**, 1950-nji ýylda (1328 AH) öndürilen Wolt Disneýiň Amerikan animasiýasydyr. Hekaýa Çarlz Perunyň Zolushka hekaýasyna esaslanýar.

## Salgylanmalar
Gülgüne gaplaň

Gülgüne gaplaň Iňlis dilinde:(pink panther) komediýa-jenaýat film seriýasy bolup, birinjisi 1964-nji ýylda surata düşürilip, köp üstünlik gazandy.
Ben 10

**Ben 10** Amerikanyň animasiýa teleserialydyr. Bu seriýa Ben Tennison atly 10 ýaşly oglan hakda, oňa dürli jandarlara öwrülmäge mümkinçilik berýän sagat enjamy bilen enjamlaşdyrylan.

## Salgylanmalar
Gyzyl saç

Gyzyl saç, adam ilatynyň 1-2% -de ýüze çykýan tebigy hadysadyr.Bu reňk, MC1R belogynyň üýtgemegine sebäp bolýan hromosoma 16-da iki nusgasy bolan adamlarda ýüze çykýar. Bu reňk köplenç demirgazyk we günbatar Europeewropada (ilatyň 2-6%) bolýar we başga ýerlerde az duş gelýär.Iňlis gözlegçileri dünýäde islendik her deri reňkli adamlaryň takmynan 40% -iniň gyzyl saç göterýän MC1R geniniň bardygyny anykladylar.
alt=|thumb|Gyzyl saçly aýal
right|thumb|Gyzyl saçly oglan
International Aviation HQ

**[https://InternationalAviationHQ.com International Aviation HQ] **, İngiliz havacılığındaki uzmanların en son havacılık haberleri, analizleri ve görüşlerine odaklanan İngilizceye ait İngiliz havacılık haber sitesidir. International Aviation HQ içeriğini web sitesi ve sosyal medya platformları aracılığıyla dağıtıyor.
thumb|International Aviation HQ logosu yaklaşık. 2019
Sitenin amacı, web sitelerini "alıntılamak" gibi düşünen diğer havacılık meraklılarına (bazen "Av Geeks" de denir) en son havacılık endüstrisi olayları hakkında ücretsiz yorum sağlamaktır. sektör uzmanları, meraklıları ve fotoğrafçılar. " bir araya gelmek, fikir alışverişinde bulunmak ve havacılık hakkında konuşmak için geldikleri yer. "

International Aviation HQ Haziran 2019'da Raptor Consolidated Media Group tarafından bir havacılık rehberliği haberleri, analizi ve görüş sitesi olarak kuruldu. Eski F-16, 747 ve 787 pilotu Christopher Harrow baş muhabiri ve baş editör olarak, International Aviation HQ nin başlangıcından bu yana oynadığı rol.

Eylül 2019'da Christopher Harrow ile yapılan bir e-posta röportajına göre, Harrow mekanın adının kökenini açıkladı. Sitenin adının, sitenin arkasındaki ana kavramın birleşimi olduğunu iddia ediyor. "Uluslararası havacılık merkezi" uluslararası havacılığın merkezidir. Dolayısıyla adı "International Aviation HQ"!

International Aviation HQ bir kız kardeşi yayınıdır Politic-Ed.

## Referanslar
Öý-2

**Öý-2** (Rus dilinde: Дом -2), TNT kanaly tarapyndan öndürilen rus dilindäki real teleýaýlym programmasy Bäsleşigiň esasy maksady, ýaryşda öz ýoldaşyny tapyp biler ýaly jaý gurmak Thearyşda ýeňiş gazansaňyz, ýoldaşyňyz bilen jaýy gazanarsyňyz.
## Ýaýlym senesi
* TNT (2004-nji ýylyň 11-nji maýy - 2020-nji ýylyň 30-njy dekabry)

## Salgylanmalar
## Goşgylarynyň ýygyndylary
Gara söýgi

“Gara söýgi” Türk dilinde:(Kara sevda)Türkiýede Aý Yapim tarapyndan döredilen drama-romantiki seriýadyr.
Pouya Bahtiari

Pouya Bahtiari (Parsça: پویا بختیاری) 2019-njy ýylyň 16-njy noýabrynda Karajda 2019-njy ýyldaky Eýran protestleri wagtynda atylyp öldürilen eýranly protestçi. Onuň ölümi we ene-atasynyň reaksiýasy tutuş ýurtda ünsi çekdi.

## Salgylanmalar
Perşia's Gat talent

Perşya's Gat Talent, esasanam Eýranda ("Pars" ady bilen hem tanalýar) bütin dünýäde pars dilli tomaşaçylara niýetlenen Got Talent atly iňlis zehinler sergisiniň bir bölegi. Eýranyň daşynda öndürilýär we 2020-nji ýylyň 31-nji ýanwaryndan Eastakyn Gündogar ingaýlym Merkeziniň bir bölegi bolan MBC Persia-da efire berilýär.

## Çeşmeler
Penis

**Erkek** **Jynsy** **agzase** (latin. Penis ýa-da Phallos) daşarky jyns agzalary bolup, wezipesi sperma we peşew çykarmakdyr.
right|frameless|427x427px
Wagina

**Wagina** ýa-da çaganyň ýoly, aýal jyns agzalarynyň içki böleginde uzynlygy birnäçe santimetr bolup, jyns agzalarynyň daşky bölegine girelge bar. Wagina jynsy gatnaşykda we çaga dogurmakda ulanylýar.

## Salgylanmalar
Koreka

thumb

**Koreka** (ýerli lehçede: *Coraca* ýa-da *Corica* ), Italiýa -niň günortasynda ýer alan Calabria dolandyryş sebitiniň Cosenza iliñ Amantea komününe bagly bir frazione bolup Campora San Giovanni bilen serhet komşusudur.

Gadymy döwürde Korintosly grekleriň mesgeni bolan şäheriň ady , grek dilinde garga manysyny berýän oraρακας (Korakas) sözüne esaslanýar.

## Geografiki ýerleşişi
 
Günbatarda Tirheniýa deňziniň günorta kenary bilen ýüzbe-ýüz bolan Coreca, günortadaky Kampora San Jowanni fraziýasy bilen serhet paýlaşýar.

## Ykdysadyýet
Şäherçäniň ykdysadyýeti myhmanhana we syýahatçylyga esaslanýar. Tebigy Coreca gaýalary 1960-njy ýyllardan bäri tebigat suratlarynda meşhurdyr. Şäherde azyk, mebel we tehnika öndürýän kiçi kärhanalar hem bar.

## Obalara
Şäheriň obalary: Formiciche, Giascogne (ene şiwesinde Juascugnu), Grotte (ene şiwede i Grutti), La Pietra (ene şiwede Petraja), Marinella, Oliva, Stritture, Salto da Zita.

Kategoriýa:Italiýa
Koreka rifleri

**Koreka rifleri** erleşýän Italiýa gaýalarda topar döredip Tirren deňziniň -nji ýylda, Calabria içinde Frazione we Koreka.
thumb|Colle degli Ulivi-den görlen KoreKa rifleri
Olar on gaýadan ybarat topar: Kapoto (olaryň iň ulusy), Formika, Ginario, Longarino, Pikirillo, Tirole (Pirole ady bilen hem tanalýar) we dört Scuagli da Funtana golaýdaky "La Tonnara" -dan paýlaýyş meýdançasy bar Korekanyň esasy obasynyň deňiz howasynyň gyrasy .

Capoto, olaryň iň ulusy 50 inedördül metr (540 inedördül metr) bolup, esasan suwa çümmek we surat we kinematografiki höwesjeňler üçin ulanylýar.

1960-njy, 1970-nji we 1980-nji ýyllarda radio höwesjeňler we operatorlar üçin niýetlenen ýer, häzirki wagtda düýbünden ýitip giden ägirt uly deňiz ornitologiki haýwanat dünýäsi üçin LIPU ýaly daşky gurşaw hadysalarynyň meta.

Dolandyryş taýdan Italiýanyň Kosenza welaýatynyň şäher häkimligi Amantea degişlidir.

## Şeýle hem
* Koreka
* Koreka gowaklary

Kategoriýa:Italiýa
Koreka gowaklary

**Koreka gowaklary**, Amantea şäher häkimliginiň Koreka şäheriniň golaýyndaky Kalabriýanyň Tirheniýa kenarynda ýerleşýän iki karstiki boşlukdyr (*Grotta du 'Scuru*, cb404 we *Gruttuni*, cb405).

thumb|Grotta du Scuru
Iki girelge biri-birinden on metr töweregi gaty ýakyn. Ozal deňiz derejesinde, häzirki wagtda 25 metr beýiklikde, gaýa diwaryna ýerleşdirilipdi we şonuň üçin oňa girmek kyn. Gruttunide giň we Grutta du 'Scuru'da dar girelgäniň ini bilen tapawutlanýar, netijede öňküsi birneme ýeňil gowak, ikinjisi gaty garaňky.
thumb|Grotta du Pecuraru
Iki ýanaşyk gowak arheologiki nukdaýnazardan möhümdir. 2012-nji ýylda bürünç asyrynyň ahyrynda (şeýle hem soňky döwürlerde) ulanylandygy subut edildi (öňki Pýemontly alymlary tassyklaýar). Tapylan artefaktlar (terrakota, daş degirmenleri, ýalpyldawuk daşlar we ş.m.) gowaklara girmegiň kynlygy sebäpli iki boşlugyň başga ulanylyşyny görkezýän gaty gowy saklandy: Gruttuni ýaşaýyş maksatly ulanyldy, Scuru bolsa jaýlanyş dessurlary üçin ulanylýar.

Kategoriýa:Italiýa
Kampora San Jowanni

thumb

**Kampora San Jowanni** (Campura San Giuvanni ýa-da Campura Santu Janni gadymy Camporese lehçesinde) bir bolan Frazione we Comune bilen (şäher) Amantea -nji ýylda, Cosenza welaýat , Calabria , Italiýa serhedine ýakyn bolan Catanzaro welaýat.

Kategoriýa:Italiýa
Tor (Marvel komiks)

**Tor** ya-daThor, Marvel Comics tarapyndan neşir edilen gülkünç kitaplarda hyýaly super gahryman. Bu keşbi ýazyjy / redaktor Stan Li Hýuz we Jek Kirbi tarapyndan suratlandyrylan ýazyjy Larri Libre tamamlady.

## Salgylanmalar
Thor: Ragnarok

Tor:rangrok ya-da Thor: Ragnarok Amerikanyň super gahrymany filmidir“Marvel Comics” tarapyndan öndürilen we “Marvel” studiýasy tarapyndan öndürilen we “Walt Disney” kinostudiýasy tarapyndan paýlanan Thoryň hyýaly keşbine esaslanýar.

## Çeşmeler
Ak pamuk ve awçy

Ak pamuk we awçy Iňlis dilinde:(Snow white and huntsman), Rupert Sandersiň re directedissýorlyk eden 2012-nji ýyldaky fantaziýa hereket filmidir.Film nemes hekaýasyndan (Gar ak) ylham aldy, ýöne başgaça garady.

## Salgylanmalar
Kategoriýa:ABŞ filmleri
Kuran

**Kuran** ( — okalşy: *kur.än*, — terjime: «okamak»). Kuran Allahyň Jebraýyl perişdä Jebraýyl perişde bolsa Muhammed pygamber ﷺ  bölek-bölek görnüşde, birde aýat görnüşde, birde bolsa sura görnüşde indiren (wahiý) "Mukaddes Kitabydyr". Kuran 30 bölege bölünip (juz), jemi 114 suradan ybaratdyr. Kurany Muhammed pygamberiň ﷺ sahabalary ýazyp alýarlar.
180px|thumb|Arapça Kuran.

## Şeýlede
* Tefsir (*Kurana düşündiriş*)
* Kufr
* Şirk
* Günä

## Bellik

## Edebiýatlar
* Арабский Коран.pdf (14 мб)
* English Quran with comments.pdf
* Русский перевод Корана с комментариями «Калам Шариф».pdf
* Kur'an (türkçe—arapça).pdf
* Kuran (türkmençe).apk

## Salgylanmalar
* https://en.wikipedia.org/wiki/Quran
* https://ru.wikipedia.org/wiki/Коран
Winx Kluby

“Winx Club” 2004-nji ýylyň 28-nji ýanwarynda Rai2-de efire berlen italýan çagalar teleserialynyň ady.
Bok

**Bok** — haýwanlaryň we adamlaryň anusyndan anus arkaly çykýan ýarym gaty, hamyr ýaly madda.

## Salgylanmalar
Hazar suw iti

**Hazar** **suw** **iti** (Ylmy ady: Pusa caspica) dünýäde diňe Hazar deňzinde we derýalarynda ýaşaýan seýrek suw süýdemdirijilerinden biridir. Bu ýeke-täk Hazar süýdemdirijisidir we aşa köp balyk tutmagy we ýaşaýyş şertleriniň bozulmagy we ilatyň azalmagy sebäpli halkara goldawyna mätäç.
Ene

**Ene** ýa-da eje (fransuz dilinde: maman) maşgala ýaryşlaryndan biridir we aýalyň tebigy ýa-da sosial ene-atasy diýilýär. Çylşyrymlylyk we jemgyýetçilik, medeni we dini tapawutlar, kesgitlemeler we rollar sebäpli ene sözüniň umumy kesgitlemesi başga.
Çekdirme

“*Çekdirme*” müň ýyldan gowrak wagt bäri dowam edip gelýän adaty türkmen naharydyr, şol bir wagtyň özünde tüwi, et, pomidor pastasy we sogan, ýag, suw we duz we burç ýaly goşundylar bilen bir wagtda bişirilýär.

## Salgylanmalar
Ýumurtga

Aýal ýumurtga öýjüginiň (ýumurtga) ýumurtgasy, adatça biologiki taýdan köpelýän we adamlar üçin iýmit çeşmesi bolan ellipsdir. Eggumurtga goýmak prosesi 25 sagat dowam edýär, şonuň üçin Towuk adatça günde bir ýumurtga goýýar.
Süýt

**Süýt** ()— iň peýdaly iýmit önümleriň biri.

## Emdirmek

Yslam dininde iki ýyllap bir eneden emen çagalar süýt dogan hasaplanýar, ýagny olar nikalaşyp bilmezler. Çagany doly emdirmek isleýänler 2 ýyl emdirip biler.
Çaganyň ene süýdi emmegi hökmandyr, sebäbi mallaryň süýdi olar ýaly bolmaz. Ene süýdi kesellerden hem goraýar.

## Salgylanmalar
* https://en.wikipedia.org/wiki/Milk
Türkmen Owazy

**Türkmen Owazy**, 2009-njy ýyldan bäri türkmen dilinde ýaýlyma berilýän türkmen aýdym-saz teleýaýlymy. Bu kanal, beýleki türkmen kanallary ýaly, Telewideniýe we radio utgaşdyryjy ministrler geňeşiniň we Türkmenistanyň ministrler kabinetiniň gözegçiliginde.

## Salgylanmalar
Altyn balyk

**Altyn balyk** (Carassius auratus auratus diýlip hem atlandyrylýar), Hun qyzel balyk hem diýilýär, karp jynsynyň bir görnüşidir.
Türkmenistan tv

“Türkmenistan Tv” 2014-nji ýylda açylan Türkmenistanyň döwlet telewideniýesi.Bu kanal, beýleki türkmen kanallary ýaly, telewideniýe ýaýlym ministrleriniň geňeşi we radio ministrler kabineti tarapyndan dolandyrylýar.Bu kanal, halkara jemgyýetçiligine Türkmenistanyň ýurduň jemgyýetçilik durmuşynyň ähli ugurlarynda gazanan üstünlikleri, şeýle hem ýurduň maglumat ulgamlaryny mümkin boldugyça gowulandyrmak üçin döredildi Şonuň üçin bu kanal türkmen, rus, iňlis, fransuz, hytaý, arap we pars ýaly ýedi dilde ýaýlyma berilýär.
Gözüň reňki

Her gözüň reňkli bölegi gözüň irisidir. Iris reňkli bolýar, sebäbi ýeňil zeperlerden goramak üçin süýümlerinde pigmentler bar.Pigmentleriň köpüsi irisiň arka tarapynda ýerleşdirilen we öň tarapynda az pigment bar. Şonuň üçin irisiň öň tarapy gaty düşnükli we reňksiz.

## Çeşmeler
Tokaýdaky bir külbe

Tokaýdaky bir külbe Iňlis dilinde:(The Cabin in the Woods), Drew Goddard re byissýorlyk eden we Jas Widon tarapyndan surata düşürilen 2012-nji ýyldaky Amerikan gorkunç filmidir. Filmde Kristian Konli, Kris Hemswort we Jesi Williams bar. Film 2012-nji ýylyň 13-nji aprelinde görkezildi.

## Çeşmeler
Iýmit

Iýmit, bedeniň durmuşyny goldamak üçin sarp edilýän islendik maddany aňladýar. Organiki iýmit uglewodlaryň, ýaglaryň, suwuň we / ýa-da beloklaryň garyndysyndan durýar.
Çukur

Çukur, 2017-nji ýylyň 23-nji oktýabrynda Türkiýäniň Show TV teleýaýlymynda görkezilen Sinan Ozturk re directedissýorlyk eden serialyň ady.

## Çeşmeler
Makiýa up

thumb|Makiýa up
Makiýa up goşmaçany aňladýar we kesmek sözüne esasan garşy gelýär Umuman aýdanyňda, iki söz ýalňyşlyk bilen ýüzüň ýa-da bedeniň gözelligini aňladýar we adamyň daşky görnüşini (ýüzüň we saçyň köpüsini) has owadanlaşdyrýan amallardyr.
Tort

**Tort** ýa-da (Iňlisça: cake) (fransuzça: gâteau) Europeanewropaly gelip çykyşy bolan süýji görnüşidir. Arheologlar bu iýmitiň gadymy döwürlerden bäri bar diýip hasaplaýarlar, ýöne häzirki tort we düşünje, süýjülik, ýeňillik we gümürtik dokumanyň üç aýratynlygy XVIII asyryň ortalaryndan gelip çykan süýjülikdir.
Marmelád

Marmelad miwe we şekerden ýasalan konserwirlenen önüm bolup, adatça oňa jelatin elementini goşýar. Iňlis we amerikan medeniýetinde marmelad köplenç mämişi ýa-da sitrus miweleriniň gapy diýilýär.

## Çeşmeler
Yahsat 1A

**Yahsat 1A** , “Al Yah” hemra aragatnaşyk kompaniýasy tarapyndan dolandyrylýan BAE aragatnaşyk hemrasy.Bu sputnik 52 gradus gündogarda ýerleşýär.
Kamilla Kabello

Karla Kamilla Kabello Ettrabo Ispança: [kamila kaβeʎo] Iňlis: [Camila cabello]; 1997-nji ýylyň 3-nji martynda doglan) Kuba Meksikaly aýdymçysy we aýdym ýazyjysy, soňra ABŞ raýatlygyny aldy.

## Çeşmeler
Kartoşka

Kartoşka ya-da kartop, baklawa maşgalasyndan ösümlik.Bu ösümligiň esasy ýurdy Latyn Amerikasydyr.Kartoşkanyň takmynan 4000 görnüşi bar, şol sanda umumy täjirçilik görnüşleri, hersinde aýratyn oba hojalygy ýa-da aşpezlik aýratynlyklary bar.

Kategoriýa:Azyk önümleri
Pomidor

Pomidor gyzyl miweler bilen, hoşboý ysly we şireli ösümlik.Bu Ispaniýanyň kolonial döwründe dünýäniň beýleki ýerlerine geçirilen Günorta we Merkezi Amerikanyň ýerli ösümligi. Bu ösümligiň dürli görnüşleri häzirki wagtda bütin dünýäde ösdürilip ýetişdirilýär.

## Çeşmeler
Kategoriýa:Azyk önümleri
Jele

**Jele** (Fransuzça: Jelly), sowukda garylan jelatini öz içine alýan şekerde bişirilen miwe suwy. Jelly desert bolup, jelatin diýlip hem bilinýän kollagen önümidir. Jele ilkinji gezek 18 asyrda we Hanaglass aşpezlik sungaty kitaby bilen tanyşdyryldy.

## Çeşmeler
Geografiýa

**Geografiýa** ( "ýeriň beýany" ( — Ýer we  — yazmak, beýan etmek)) — Ýeriň geografik gabygyny öwrenýän we giňişlik-wagt kanunalaýyklyklarynyň ýüze çykyşyny nygtaýan bitewi bir ylymlar kompleksi. Geografik ylymlaryň öwrenýän esasy obýektleri geosferalar (biosfera, atmosfera, litosfera, gidrosfera we toprak örtügi) hem-de geoulgamlar (landşaftlar, tebigy zonalar, biogeosenozlar…) bolup durýar.

[thumb|333px|right|Dünýäniň fiziki kartasy [:Faýl:Physical world.jpg|(Ortaça) (Uly - 2 MB)]]

Kategoriýa:Geografiýa
Kategoriýa:Esasy temalar boýunça klassifikasiýa
Kelle beyni

kelle beyni adamyň iň  semiz organy hasaplanylýar.Kelle beýniniň içindäki damarlaryň uzynlygy 100 000 mile ýetýär.Beýnä kislorod barman 6 minuylap öz işini dowam edip bilýär.
Ar alýanlar (kino 2012)

Ar alýanlar ya-da Avengers , “Marvel Studios” we “Walt Disney Pictures” -iň 2012-nji ýylda öndüren Amerikan fantaziýasy we super gahrymany filmidir. Film gülkünç kitaplaryň ar alyş kitaplarynyň bir toparyna esaslanýar we Bu Marveliň altynjy garaşsyz eseri.Jas Widon filmiň awtory we re directorissýory, Kris Ewans, Robert Downi Jr., Mark Ruffalo, Kris Hemswort, Skarlett Johansson we Samuel L. ýaly aktýorlar. Jekson ony ýerine ýetirdi.

## Salgylanmalar
Panna kotta

Panna kotta, galybyň içinde krem ​​we jelatin bilen öndürilen italýan desertidir. Bu desert rum (kofe), kofe, vanil we beýleki goşundylar bilen tagamly. Panna kotta sözi krem ​​manysynda italýan dilinde bişirilýär.
Phirny

Hindi subkontinentiniň käbir ýerlerinde “phirni” diýlip atlandyrylýan Ferni, tüwi uny, süýt we beýleki goşundylar bilen bişirilen we adatça esasy kurs ýa-da desert hökmünde iýilýär.
Ar alýanlar: Ultron döwri

Ar alýanlar: Ultron döwri (Iňlis dilinde: avemgers: Age of ultron ) “Marvel Studios” we “Walt Disney” kinoteatrlary tarapyndan öndürilen Jas Widon re directedissýorlyk eden we ýazan 2015 Superkahramny filmi.

## Salgylanmalar
Ar alýanlar: Bakylyk söweşi

Ar alýanlar: Bakylyk söweşi doganlar Roussonyň re directedissýorlyk eden we Marvel Comics Avengers fantastiki toparyna esaslanan Kristofer Markus we Stiwen MakFeýli tarapyndan ýazylan Amerikan super gahrymany filmidir.

## Salgylanmalar
12 güýçli

12 Güýçli, 12 Strong diýlip tanalýan, Dug Stantonyň 11-nji sentýabr hüjüminden soň Owganystana täze kapitan ýolbaşçylyk etmek üçin iberilen ilkinji topary we ABŞ-nyň ýörite güýçleri barada Dug Stantonyň çeper eserine esaslanýan drama we söweş esasly filmdir Talybany ýok etmek üçin Täze general owgan generallaryndan biri bilen hyzmatdaşlyk edýär.

## Salgylanmalar

Kategoriýa:ABŞ filmleri
Kategoriýa:Warner Bros filmleri
Kategoriýa:Comingetip gelýän filmler
Awçy: Gyş söweşi

Awçy: Gyş söweşi, Ewan Spiliotopoulos we Kreýg Mazen re directedissýorlyk eden we filmiň dowamy bolan “Whitefish and Hunter” filminiň 2012-nji ýyldaky dowamy hökmünde Sedrik Nikolas Troýan re directedissýorlyk eden Amerikanyň başdan geçirmeleri we fantaziýa hereket filmidir. ak pamuk we awçy.
Melburn

**Melburn** ya-da Melbourne, Takmynan 5 million ilaty bolan Melburn (2018-nji ýylyň oktýabr aýy) Awstraliýanyň paýtagty Kanberradan we iň möhüm medeni şäher Wiktoriýanyň paýtagtydyr. Melburni Awstraliýanyň ilaty boýunça ikinji ýerde durýar.
Tor: Garaňky dünýäde

Tor: Garaňky dünýäde Iňlis dilinde:(Thor: the dark world ) Marvel kinos äleminde sekizinji film bolan we Thoryň Ikinji bölümini yzarlaýan Marvel Comics-iň eýeçiligindäki Toruň gülkünç keşbine esaslanýan Amerikan super gahrymany filmi.

## Gysgaça mazmun
Jeýn Foster (Natali Portman) garaňky dünýäniň ýaşaýjylary tarapyndan howp abanandan soň, Tor dunya gaýdyp, jeyniň janyny islendik ýagdaýda goramaga taýynlanýar ...

## Aktýorlar
Kris hemswort Toryň hökmünde

Natalie Portman Jeýn Fasteryň hökmünde

Tom Hyddleston lukyň hökmünde

Entoni Hopkins odinyň hökmünde

Stellan Skarsgord Erik Selwikyň hökmünde

Idris Elba Hayimdaliň hökmünde

Kristofer Ekkleston Malikitiň hökmünde

Adewale Akinoye Agbaje Algrimiň hökmünde

Reý Stiwenson Wollstagiň hökmünde 

Kat Dennings Darsiň hökmünde

Jimmi Aleksandr sifiň hökmünde

Rene Rousseau frigaiň hökmünde

kris ewans Amerikanyň kapitany hökmünde

## Salgylanmalar
Doňdurylan 2

Doňdurylan 2 ya-da Frozen II, Jennifer Li we Kris Bak re directedissýorlyk eden fantaziýa, saz teatry we başdan geçirmeler stilindäki 3D animasiýa filmidir, 2019-njy ýylyň noýabr aýynda “Walt Disney” kinostudiýasy tarapyndan surata düşürildi.Bu film “Doňdurylan 2013 ” -yň dowamydyr. “Doňdurylan 2” Disneýde öndürilen elli sekizinji animasiýa kompaniýasydyr.Doňdurylan 2 ilkinji gezek 2019-njy ýylyň 7-nji noýabrynda Golliwudyň Dolbi kinoteatrynda görkezildi. Film resmi taýdan 2019-njy ýylyň 22-nji noýabrynda IMX we 3D görnüşinde başlandy.

## Çeşmeler
Tel Awiw

**Tel** **Awiw** (ýewreýçe: תל אביב-יפו) we (arap dilinde: تل أبيب ّ  تل الربيع) (Çykyş: Tel Awiw Yafo "Beharthep" manysyny berýär) Ortaýer deňziniň kenarynda ýerleşýän Ysraýylyň iň köp ilatly ikinji şäheridir. Tel Awiw Ysraýylyň "söwda paýtagty". Tel Awiw Jaffa welaýatynyň paýtagty. Tel Awiw 1880-nji ýyllarda Jaffa şäheriniň gury çägelerine garşy arap Jaffa şäherinde ýaşap bilmeýän immigrant ýewreýler tarapyndan guruldy. Tel Awiwde Ortaýer deňziniň howasy bar.
Gazyp almak (Kino 2020)

**Gazyp** **almak** ya-da Tayler Rake (Iňlis dilinde:Extraction), Jo Rousseau ssenarisi bilen Sam Hargreave'iň režissýorlyk eden Amerikan Filmi. Kris Hemswort we Deýwid Harbour serialyň baş aktyorlari.Golliwudyň eýranly aktýory Golşifteh Farahani hem rol alýanlaryň biri.

## Filmiň hekaýasy
Taýler Rok (Kris Hamswort) gara bazardaky Bibak hakyna tutma hakyna tutulan hakyna tutulan adam we ýitirjek zady galmadyk kontrabandaçylar tarapyndan alnyp gaçylan bir oglany halas etmek üçin işleýär. Emma paýhasly dünýäde, Hindistanda we Bangladeşde ýarag söwdagärleri we neşe gaçakçylary Taýleriň we o ogluna durmuşyna hemişelik täsir etjek missiýada ölüm howply we mümkin däl ýaly görünýär.

## Çeşmeler
Harley Quinn

**Harley** **Quinn**, full name Harlin Francis Quinzel, is an anti-hero fantasy character in American comic books published by DC Comics, often associated with the Batman superhero character. “Harley Quinn” keşbini ilkinji gezek “Batman: Animasiýa seriýasy” (1992-nji ýylyň sentýabr aýy) filminde Pol Dean we Brýus Tim döredipdi.

## Salgylanmalar
Wankuwer

**Wankuwer**, Kanadanyň esasy deňiz kenary porty şäheridir, Britan Kolumbiýasynyň Aşaky materik sebitinde ýerleşýär. Beýik Wankuweriň 2016-nji ýylda 2'463'431 ilaty bolup, Kanadanyň üçünji uly paýtagty boldy.Bu metropol Kanadada iň köp dürli dil we etnik dürlüligiň biridir. Kanadanyň hökümet çeşmelerine görä, Wankuweriň ilatynyň 52% -iniň iňlis dilinden başga ene dili bar.
Janyna kast ediş topary (Kino 2021)

Janyna kast ediş topary 2021-nji ýylda prokata çykjak anti-gahryman toparyna esaslanýan DC komiks filmidir. Film Jeýms Gunn, aktrisalar Idris Elba, Margo Robbi, Wiola Deýwis, Jon Cena, Joel Kinnaman, Jaý Kortni, Natan Fellion, Maýkl Roker, Deýwid Dastmalçýan, Elisa Braga we Tika Waýt bilen bilelikde ýazylýar we bilelikde ýazylýar. Janyna kast ediş toparynyň 2021-nji wersiýasy DC dünýäsinde 11-nji filmdir. Film 2016-njy ýylda çykarylan toparyň özbaşdak dowamydyr, ýagny Margo Robbi baş keşbi janlandyran Harli Kuin we Wiola Deýwisiň baş keşbi Amanda Waller, Jed Letonyň baş keşbi janlandyrýan Deddaş ýaly gahrymanlar.

## Çeşme
Jibril

: **Jibril** (arap. جبريل Jabrail ). Allatagalla iň ýakyn bolan 4 sany perişdeleriň biri. Perişdeleriň iň ulusydyr. Türkmen halkynda Jebraýyl ady bilen tanalýan perişde. Wezipesi bolsa Allatagalla bilen pygamberleriň arasynda ilçilik etmek, wahy arkaly Allatagallanyň kitaplaryny pygamberlerine getirmekdir. Mukaddes Gurhany Kerimi hem wahy arkaly Allatagalladan pygamberimize Muhammet ﷺ (sallallahu aleýhi wesellem) getiren Jebraýyldyr.
## Kuranda
## Hadysda
Sahyh Ymam Muslim-iň  2, 75, 77, 83, 85, 97, 449, 502, 729, 1095, 1166, 1175, 1177, 1297,1352, 1375, 1456, 1457, 1601, 1672, 1685, 1688, 1693, 1732, 1734, 1790, 1800, 1910, 2115, 2196 hadyslarynda ady agzalýar.

## Perişdeler
: Jibril
: Mikaýyl
: Ysrapyl
: Ezraýyl
: Kiramen Katibin
: Münker we Nekir
: Ridwan
: Mälik
## Bellik
## Şeýlede
Tutuş Drama Akşn

Tutuş drama Akşn Kanadada ýerleşýän serial animasiýasydyr .Tutuş drama ýygyndysynyň ikinji bölümi,Tutuş dramayň adasy  atly birinji bapyň dowamy. Bu seriýa ilkinji gezek 2009-njy ýylyň 11-nji ýanwarynda Kanadayň teletoonde görkezildi.

## Bolumler

## Salgylanmalar
Tutuş Dramayň dünýä syýahaty

Tutuş drama dünýä syýahaty (käwagt ritm üçin beýik arzuwlar diýilýär) Kanadada öndürilen serial animasiýasydyr.
Şärik

**Şärik** - yslam dininde Şirk many berýär.
: Umumy maglumat üçin şu sahypa gir. Şirk
## Hadys
## Şeýlede
: Şirk
: Kuran
: Al-Fatiha
: Nakyl
Mir Mahmud

Mir Mahmud.Mahmud Hotakiy-1697-nji yilda xurasanda tavalud tapgan.Safawilar zaiflashganindan faydalanib-safawilarga karshi gozgalaň turuzgan 1722-nji yilda isfihonniň gulnabat digan safawilarni maglub kilgan.Gulnabat  urshi natijasida isfihonni egallaydi va ozuni shoh deb elon qiladi. U 1725-nji yilniň 22-nji aprelinda oldurilardi.
Gurbanguly-Hajy Metjidi

## Taryhy
2001-nji ýylda Aşgabat arhitektorlary Kakajan we Dürli Durdyýewalar tarapyndan metjidiň proekti düzülýär. Material ýetmezçiligi sebäpli gurluşyk döwri uzaga çekýär.
2007-nji ýylda Mary welaýatynda geçen Halk Maslahatyynda Mary welaýatynyň ýaşaýjylary tarapyndan prezidentden towakga soraldy. Prezident "Haýyr-sahabat gaznasyndan" mln amerikan dollary gurluşyga goýberdi.
Metjit Türk firmasy "Gylyç Inşat" tarapyndan guruldy. Metjit 2009-njy ýylyň ýazynda açyldy.
Oňa prezidentiň ady dakyldy. Prezident açylşa gatnaşdy we şol ýerde sadaka berdi. 

## Arhitektura
Metjit 2 gat bolup ýokarky gat zenanlar üçin. Uly gümmezi 8 sütün saklaýar.
Gümmeziň diametri 24 m. Metjidiň içine mramor, reňkli faýans plitkasy, ýelmenen gips, oýup ýasalan daş we owadan mermer goýlan.
Metjidiň esasy bezegi bolup arap kalligrafynda ýazlan Kuran süreleri we Allanyň ady bolup durýar. 
2019-njy ýylda hemme gümmezler altyn reňke geçirildi.
[Metjidiň hasabyna ýanynda ýerleşýän [Sadaka jaý, uly tärethana, Myhmanhana we şuňa meňzeş üpjünçiliker ýerleşdirlen.

## Şeýlede
: Ärtogrul Gazy Metjidi
: Daşoguz Metjidi
: Hezreti Omar Metjidi
: Abu Bakr Metjidi
: Türkmenabat Täze Metjidi
: Serdar Metjidi
Alla

**Allah** - ( — ) Älemleri döreden, Kyýamat (direliş) günüň eýesi, ýeke-täk Hudaýy aňladýan arap sözidir.

Arap bolmadyk musulmanlar hem Hudaý sözüne derek Allah sözüni ulanýarlar. Allah barada Kuranda we sünnetde belli derejede maglumatlar bar, ýöne Allahy pikirlenip bilmek adamyň aňyna başartmaz. Yslam dinimiziň ynanç esaslaryna görä Alla ýaradan zatlarynyň hiç birine meňzeýän däldir. Allahy ýaradylanlara meňzetmek şirkdir. (Towa gelinmedik halatynda Allahyň bagyşlamajak günälerine şirk diýilýär.)
Ahlusunnah wal-jama’a-nyň akydasyna göra, Allahyň özüni Kuran we Sünnet (Sahih Hadislar) sypatlandyrşyna ynanmaly we şonuň özi bilen hiç bir zat bilen meňzeş (deň) däldigine hem ynanmaly. Gysgaça, aýdylanda bu hakda äl-Ihlas surasynda aýdylýar. Allahdan başga birine doga bilen (kömege) çagyrmak şirk.

## Gurhan
Iň gözel atlar Allahyňkydyr‚ şeýle bolsa, bu atlar bilen Oňa doga-dileg ediň! Onuň ady babatda Hakdan azaşanlary terk ediň! Olar edenleriniň jezasyny çekerler.
:  — Kuran 7:180.

## Şeýle-de
* Akyda
## Bellik

## Salgylanmalar
* https://en.m.wikipedia.org/wiki/Allah
* https://ru.m.wikipedia.org/wiki/Аллах
* https://ar.m.wikipedia.org/wiki/الله
Kategoriýa:Islam
Kesel

**Kesel** - bu adamyň edýän günä işleriniň netijesidir. Keseli 100% paýlanylsa, onda onuň 90%-i günä, 10% bolsa adamyň hüşgärlik etmän edýän seresapsyz hereketleri degişlidir. Maddy we ruhy arassaçylyk adama örän zerurdyr. Şonuň üçin olary bilmek zerur.
* Ruhy arassaçylyga;
: a) Ahlakly bolmak;
: b) Dindar bolmak;
* Beden arassaçylyga;
: a) Iýmit arassaçylygy;
: b) Arassa howa;
: ç) Işjeň hereketler;
: d) Halal lukma;
: Eger-de şeýle arassaçylyk bolsa, onda şähdi açyk, keýpi kök bolmagyň kepili bolar.
IPhone

**iPhone** - Apple inc. kompaniýanyň önümi. Onuň opasion sistemasyny Apple kompanýanyň programmistleri düzýär. Daşky bölegi Hytaýda öndürilýär.

## Salgylanmalar
Sahar Hodaýari (Mavi gyz)

**Seher Hüdayari** ya-da **Mavi gyz** (doglan. 1990, Selm - ölüm. 2019-njy ýylyň 9-njy sentýabry, Tähran) Ol Esteglalyň muşdagydy we futbol oýnuna tomaşa etmek üçin stadiona girmäge synanyşandygy üçin tussag edilmegine we tussag edilmegine nägilelik bildirendigi üçin özüni otlady Soň bolsa 2019-njy ýylyň 9-njy sentýabrynda aradan çykdy. Onuň ölümi futbol janköýerleriniň arasynda bütin dünýäde giňden ýaýrady Sahar bolsa eýranly aýallar üçin göreşiň nyşanyna öwrüldi. Bu waka, 1978-nji ýyldaky ynkylapdan soň milli oýun tomaşa etmek üçin futbol stadionlarynda eýranly aýallaryň ilkinji saýlanyp alynmagyna sebäp boldy.

## Salgylanmalar
Greta Tunberg

**Greta Tintin Elnora Ernman Tanbouri** , (2003-nji ýylyň 3-nji ýanwarynda doglan) Şwesiýaly daşky gurşaw aktiwisti, howanyň üýtgemeginiň howplary barada dünýädäki işleri bilen tanalýar. 2018-nji ýylyň awgust aýynda Tonberi 15 ýaşyndaka, iş taşlaýyş etdi we Şwesiýanyň mejlisiniň daşyndaky mekdebe gitdi, howanyň has güýçli hereketine çagyrýan plakat göterdi.

## Salgylanmalar
Kriptoteňňe

Kriptoteňňe eng (Cryptocurrency) rus (Криптовалюта) fiat fondlryndan tapawutlylykda, fiziki aňlatmasy bolmadyk wirtual puldyr. Şeýle walýutanyň birligi iňlis dilinde “coin” diýmek türkmençä terjime edeňde “teňňe” diýmegi aňladýar. Bunuň esasy güýçli tarapy, pul birliginiň aýratynlygy galplaşdyrylmakdan goramakdyr, sebäbi şifrlenen maglumaty köpeltmäge degişli bolmazlygydyr.

Sources: Cryptocurrency news
Antigua we Barbuda

Antigua we Barbuda Karib deňzinde ýerleşýän ada döwletidir.  2018 Urduň ilaty bardy 2018-nji ýylda 98,286 ilaty bardy, şolaryň aglaba bölegini afrikaly gullaryň nesilleri düzýär. 

Countryurduň ady ispan dilinde “antigua” we “barbuda” sözlerinden gelip çykypdyr, “gadymy” we “sakgally” manylaryny berýär.

Firsturt ilkinji gezek 1493-nji ýylda Kristofer Kolumb tarapyndan açyldy we 1632-nji ýylda Angliýa tarapyndan kolonizasiýa edildi. 1958-nji ýylda Günbatar Hindistan federasiýasyna goşulandan soň federasiýa dargady we ýurt 1981-nji ýylyň 1-nji noýabrynda garaşsyz boldy.

Kategoriýa:Döwletler
Nuuk

Nuuk Grenlandiýanyň paýtagty we iň uly şäheridir. 1728-nji ýylda Daniýanyň Godthåb şäherçesi hökmünde esaslandyryldy. 

18,326 ilaty bar, bu Grenlandiýanyň ilatynyň üçden birinden gowragydyr.  Şeýle hem Sermersooq häkimliginiň paýtagty.

## Taryh

Häzirki wagtda Nuuk öz içine alýan bu sebit ilkinji gezek paleo-inuit halky bolan miladydan öňki 2200-nji ýylda ornaşypdyr.  Miladydan öňki 1000-nji ýyllarda Kalallisut halky tarapyndan göçürilipdir.  Bu sebit, takmynan 1000 ýyl bäri Daniýadan gelen wikingler bilen çözülmän, şäherçe näbelli sebäplere görä terk edilýänçä.
left|thumb|Nuukdaky Teletårnet diňi.

Bu şäher 1728-nji ýylda Hudaý-Tabyň galasy hökmünde döredilipdi, Grenlandiýa henizem Norwegiýanyň koloniýasydy. Şol döwürde koloniýada daşarky dünýäden beýle bir aragatnaşyk ýokdy we ilat gozgalaňçy esgerlerden we tussaglardan ybaratdy. Bu koloniýalylaryň köpüsi bir ýyllap zordan diri galyp, hapa we beýleki kesellerden öldi. Godthaabyň ilaty 1733 we 1734-nji ýyllarda bolup geçen şäher ilatynyň köp bölegini öldüren epidemiýa epidemiýasy bilen azaldy.

Çiçek pandemiýasynyň arasynda Morawiýadan gelen missionerler Grenlandiýada Täze Hernhut missiýasyny döretmäge rugsat aldylar, sebäbi şäherde we onuň töwereginde ýeterlik iman edenler bardy.
In God We Trust

**In God We Trust** (Türkmençe:  Hudaýa bil baglaýarys) Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň milli şygarydyr.  1956-njy ýylda ABŞ-nyň Kongresi tarapyndan "E Pluribus Unum" (Iňlis; Out of many, one; Türkmençe: Köpüsinden biri)  köne şygary çalşyp, kabul edildi.
Mesgen Amanov

**Mesgen Amanov** (1986-njy ýylyň 6-njy sentýabry), Türkmenistanly küşt grossmeýsteri. Türkmenistan taryhyndaky iň ýokary Elo reýtingine eýe küştçi we Türkmenistan adyna 4 küşt Olimpiýadasynda çykyş eden. 2012-nji ýylyň Ýanwarynda ol Mesgen Amanow küşt akademiýasyny (iňl: Mesgen Amanov Chess Academy) döretdi we ABŞ-da naýbaşy küştçiler ýetişdirdi.

2015-nji ýylda ol iň önjeýli onlaýn küşt türgenleşik programmalaryndan hasaplanýan improvemychess.com atly küşt saýtyny döretdi.

## Tälimçilik kariýerasy
2011-nji ýylda Mesgen Amanow-yň okuwçysy Awonder Liang u-8 dünýä küşt çempionatynda çempion boldy.2017-nji ýylda onuň okuwçylaryndan Aren Emrikian u-8 Dünýä küşt çempionatynda çempion boldy we onuň beýleki bir okuwçysy Arthur Xu u-10 Dünýä küşt çempionatynda 2-nji orun aldy 2018-nji ýylda Mesgen Amanow-yň ABŞ küşt federasiýasynyň websaýty uschess.org saýtynda ýazan "*Path to the Podium: GM Mesgen Amanov on Training*" atly makalasy ýylyň makalasy saýlandy. 2018-njy ýylyň Noýabrynda Mesgen Amanow-yň beýleki bir okuwçysy Ýuwraj 'Raj' Çennaredi Halkara küşt federasiýasy FIDE tarapyndan gurnalan "2018 World Cadet  Championship" bäsleşiginde 1-nji orny eýeledi. Bu ýaryşda Ýuwaraj Raj mümkin bolan 11 utukdan 10.5 utuk gazandy we onuň bu başarnygy Chesskid.com saýtynyň ýazyjylaryndan Halkara FIDE Ussady Master Kostya tarapyndan "haýran galdyryjy" diýlip, ABŞ Küşt Federasiýasynyň websaýty tarapyndan hem "göze ilginç" diýlip taryp edildi. Mesgen Amanow tarapyndan ýazylan "*A Perfect Triangle: GM Amanov on Coaching Raj to Gold*" atly makalasy "Best of Chess life Online 2018" atly ýaryşda ýylyň makalasy saýlandy ABŞ küşt federasiýasy tarapyndan.

## Agzalmaga laýyk oýunlary
Amanov M, vs. Kacheishvili G,  Chicago Open 2012

1. d4 g6 2. c4 Bg7 3. Nf3 d6 4. g3 c5 5. Bg2 Nc6 6. d5 Na5 7. O-O a6 8. Nbd2 b5
9. e4 Nh6 10. Rb1 bxc4 11. Re1 O-O 12. Qc2 e6 13. Nxc4 exd5 14. Bg5 f6 15. Nxa5
Qxa5 16. Bd2 Qxa2 17. Bf1 Rb8 18. Re3 f5 19. Ra3 Rxb2 20. Rxa2 Rxc2 21. Rxc2
fxe4 22. Ng5 Ng4 23. Bf4 h6 24. Bxd6 hxg5 25. Bxf8 Bxf8 26. Rb8 Be6 27. Rxc5
Ne5 28. Rd8 Kf7 29. Rcxd5 Bxd5 30. Rxd5 Ke6 31. Ra5 g4 32. Bxa6 Bh6 33. Bc8+
Kf6 34. Kg2 1-0

Amanov M, vs. Rozentallis E, Khanty-Mansiysk 39th Olympiad 2010

1. d4 Nf6 2. c4 e6 3. Nf3 b6 4. g3 Bb7 5. Bg2 Be7 6. O-O O-O 7. d5 exd5 8. Nh4
c6 9. cxd5 Nxd5 10. Nf5 Bf6 11. e4 Ne7 12. Nd6 Ba6 13. Re1 Be5 14. Nc3 Nc8 15.
Bf4 Nxd6 16. Bxe5 Nc4 17. Bd6 Nxd6 18. Qxd6 Re8 19. e5 Re6 20. Qd2 d5 21. exd6
Rxd6 22. Re8+ Qxe8 23. Qxd6 Bc4 24. Rd1 a5 25. b3 Bd5 26. Nxd5 cxd5 27. Bxd5
Ra7 28. Qxb6 Rd7 29. Qxa5 Nc6 30. Re1 1-0

## Daşarky çykgytlar

* Mesgen Amanov rating card at FIDE 
* Mesgen Amanov player profile and games at Chessgames.com

Salgylanmalar

Kategoriýa:Küştçiler
Kategoriýa:Şahsyýetler
Zuni Adamlar

thumb|Adaty Zuni watany, Orta ýer (Zuni dili: Halona Idiwan'a) açyk ýaşyl reňkde görkezilýär. Häzirki Zuni rezervasiýasy goýy ýaşyl reňkde.
**Zuni** halky (Zuni dili: **A: shiwi**) ABŞ-da, esasanam Arizona we Nýu-Meksiko ştatlarynda ýaşaýan ýerli amerikan toparydyr. Adobe bilen gurlan "Pueblos" atly köp derejeli ýaşaýyş jaý toplumlarynda ýaşadylar.

Zuni adatça Zuni dilinde gürleýär, başga bir ýerli Amerikan dili bilen hiç hili baglanyşygy bolmadyk izolýasiýa dili. Lingwistler zuni azyndan 7000 ýyl bäri diliniň bitewiligini saklap gelýär diýip hasaplaýarlar. Zuni muňa garamazdan, Keresan, Hopi we Pimadan din we dini ybadatlar bilen baglanyşykly birnäçe sözleri paýlaşýar. Zuni adaty däp-dessurlaryny, däp-dessurlary we tanslary, garaşsyz we üýtgeşik ynanç ulgamy bilen dowam etdirýär.
thumb|Zuni elipbiýi. Latyn ýazuwy bilen ýazylýar we dil izolýasiýa edilýär.
Zuni suwarymly oba hojalygynda ýaşaýan we mal bakýan adaty adamlardy we olar. Unyuwaş-ýuwaşdan Zuni az ekerançylyk edip, ykdysady ösüş serişdesi hökmünde goýun we mal sürüsine ýüz tutupdyr. Çöl oba hojalygy hökmünde gazanan üstünlikleri, serişdeleri seresaply dolandyrmak we tygşytlamak, şeýle hem jemgyýeti goldamagyň çylşyrymly ulgamy bilen baglanyşyklydyr. Döwrebap Zuni köp sanly adaty sungat we senetçilik söwdasyna bil baglaýar. Käbir Zuni henizem köne äheňli Pueblosda, käbirleri häzirki zaman jaýlarynda ýaşaýar. Olaryň ýerleşýän ýeri birneme izolirlenen, ýöne hormatlanýan syýahatçylary garşylaýarlar.
O'odham

thumb|Bu Tohono O'odham tarapyndan ulanylýan resmi däl baýdak.
Oodham halky Arizonadaky Sonoran çölünde ýaşaýan ýerli amerikan toparydyr. Tohono, Akimel we Hia C-ed-e bölünen Uto-Aztecan topary. Arizonanyň günortasynda, birnäçe rezervasiýalarda, şeýle hem Tukson ýaly şäherlerde ýaşaýarlar. Olary Meksikada hem tapyp bolýar.
thumb|Akimel O'odham tarapyndan ulanylýan tüýdükler.
Birleşdirilen 3 toparyň hemmesiniň sany 40,000 töweregi diýlip çaklanylýar. Takyk ilaty belli däl. O'odham sözi "adamlar" manysyny berýär we her kiçi toparyň atlary olaryň ýaşaýan gurşawyny suratlandyrýardy. O'odham bir etnik topar hökmünde işlese-de, O'odham bolan adamlar bir şahsyýet däl-de, öz taýpasy bilen has köp tanşýarlar.
Clash Royale

**Clash royale**, **Supercell** tarapyndan 2016-njy ýylda tölegsiz satyşa çykarylandyr. Oýundaky oýunçular (esgerler) **Clash of Clans** oýunundaky oýunçularyň köpüsi  diýen ýalaky bardyr. Bu oyun **strategi** oýunu bolup munda kartlar bilen oýnalynýar.

**Oýnalyşy:**

Oýunda agaç, kümüş, altyn, ägirt (giga) , jadyly, epiki, super jadyly, mugt sandyk, täç sandygy, ýaryş sandyklary oýunda rowaýat sandygy bar. Bu sandyklary oýnuň ahyrynda satyn alyp bolýar ýa-da şaý-sepler (crystal) bilen satyn alyp bolýar. Bu sandyklardan alýan kartoçkalaryňyz bilen bir wagtyň özünde beýleki kartoçkalar bilen bir wagtyň özünde 8 kartoçkany döredip, iň köp 50 adamlyk klanlary hem öz içine alyp bilersiňiz, klanlarda dostlaryňyz bilen söhbet edip bilersiňiz, olardan kartoçka sorap bilersiňiz, kartoçka berip bilersiňiz, dostlaryňyz bilen söweşip bilersiňiz we klan sandyklary üçin täç ýygnap bilersiňiz. Oýunda 4 görnüşli kartoçka bar: Adaty, seýrek, epiki we rowaýat. Maksat oýun gutarandan soň has köp binany ýok etmekdir. 3 minutdan soň, iki oýunçy birmeňzeş mukdarda diňleri ýok eden bolsa ýa-da ýok bolsa, oýna goşmaça 3 minut goşular. 3 minudyň içinde islendik diňi ýuwan tarap ýeňer. 3 minutdan soň hiç kim ýeňiş gazanyp bilmese, oýun saklanýar. Durmuş diňlerden peselip başlaýar. Iň az janly diň weýran boldy. Beýleki tarap ýeňýär. Oýuny ýeňiş bilen tamamlan oýunçy, garşydaşyň kuboklarynyň sanyna baglylykda kubok alýar.

Kategoriýa:Adamyň özüni alyp barşy
Kategoriýa:Önümler
Kategoriýa:Wideo oýunlar
Abdylla Şabende

abdylla şabende 1720 we 1800 aralygynda yasap gecen turkmen şahyryn yazan eserleri internet design berilmeyar
Xiaomi

""Xiaomi"" smartfonlary, ykjam programmalary, noutbuklary we köp sanly sarp ediş elektronikasyny dizaýn edýär, ösdürýär we satýar.

2011-nji ýylyň awgust aýynda ilkinji smartfony çykandan bäri, Xiaomi Hytaýdaky baş edarasynda bazar paýyna eýe boldy we akylly öý (IoT) enjam ekosistemasy ýaly has giň sarp ediş elektronikasyny ösdürip başlady.

Forbesiň esaslandyryjysy we baş direktory Lei Jun Hytaýyň 23-nji baý adamydyr.  Kompaniýa 2014-nji ýylda 60 milliondan gowrak smartfon satdy.

Kompaniýanyň esasan Hytaýda, Hindistanda, Malaýziýada we Singapurda 8000-den gowrak işgäri bar.  Indoneziýa, Filippinler, Günorta Afrika we Braziliýa ýaly beýleki ýurtlarda giňelýär.

Halkara maglumatlar korporasiýasynyň habaryna görä, 2014-nji ýylyň oktýabr aýynda Xiaomi, Samsung we Apple Inc.-den soň dünýäde üçünji uly smartfon öndürijisi boldy.  IDC hasabatyna görä, Xiaomi 2014-nji ýylda Hytaýda iň uly smartfon satyjysy boldy we Samsung-dan öňe geçdi.  2014-nji ýylyň dekabr aýynyň ahyrynda Xiaomi maýadarlardan 1,1 milliard dollarlyk maýa goýumyny aldy we dünýäniň iň gymmatly tehnologiýa kompaniýalarynyň birine öwrüldi we Xiaomi-iň gymmaty 46 milliard dollardan geçdi.  Xiaomi 2014-nji ýylyň iýul aýynda flipkart.com arkaly hindi bazaryna girdi.  Redmi we Mi ady bilen enjamlary öndürýär.
Düýeçi

Düýeçi obasy Türkmenistanyň Daşoguz welaýatynyň Gurbansoltan eje adyndaky (ozalky Ýylanly) etrabynyň çäginde ýerleşýär. Ol Daşoguz şäherinden 10-12 km uzaklykda ýerleşip, onuň gözel tebigaty bardyr. Obanyň çäginde Daşoguz welaýat şypahanasy ýerleşýär. Bu obanyň adynyň gelip çykyşy barada dürli rowaýatlar we il içinde aýdylýan aýtgylar bar. Bu obanyň ýaşaýjylarynyň aglaba bölegi Ýomutlaryň Düýeçi tiresindendirler. Obanyň çäklerinde takmynan 2000 töweregi adam ýaşaýar. Şeýle-de şu at bilen tanalýan ýer ýüzünde ýene-de 8 sany oba bar diýip aýdylar. Olar Türkmenistanyň Lebap we Balkan welaýatlarynda, Türkiýe Respublikasynda, Azerbaýjanda hem-de Siriýa Arap Respublikasynda ýerleşýär.
George Floýdiň ölümine garşy protestler

Minneapolisli George Floýdiň ölümi bilen baglanyşykly derňew 2020-nji ýylyň 26-njy maýynda başlandy we Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň beýleki ýerlerine-de ýaýrady. Protestler käbir sebitlerde, beýlekilerde bolsa bidüzgünçilikler, talaňçylyklar we jemgyýetçilik emlägine zeper ýetirmek görnüşinde parahatçylykly ýagdaýda geçirildi.Protestler Sankt-Pol-Minneapolisiň meýdanynda bidüzgünçiliklere öwrüldi. Gozgalaňçylar dükanlary taladylar, jemgyýetçilik emlägine ot berdiler we polisiýa merkezlerine hüjüm etdiler.

## Çeşmelr