open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aladdin (2019)

***Aladdin***, Gaý Ritçiniň re directedissýorlyk eden 2019-njy ýyldaky Amerikan fantaziýa filmidir.Ssenarisini Jon Awgust we Gaý Ritçi ýazyp, “Walt Disney Pictures” tarapyndan öndürildi. Aladdin, 1992-nji ýylda müň we bir gijeki hekaýa gahrymanlaryna esaslanyp döredilen şol bir animasiýasynyň göni ýaýlymda uýgunlaşmagydyr.Filmde Mina Massud, Will Smit, Naomi Skott, Marwan Kanzari, Nawid Neghaban, Nasim Pedrad, Baýli Magnussen we Numan Akar rol alar.

## Çeşme
Jährom

thumb|right|265x265px|Jährom
**Jährom** - Eýranda ýerleşen bir şäherdir. Bu şaherin ahalisi Fars dirler.

Kategoriýa:Eýran
George Floýdiň ölümi

George Floýd Amerikaly garaýagyz adamdy we 2020-nji ýylyň 25-nji maýynda Minnesota ştatynyň Minneapolis şäherinde bir polisiýa işgäri ýedi minut töweregi boýnuna aýagyny goýdy Şonuň üçinem öldi.Geçip barýanlar bu wakany jübi telefonynyň kamerasy bilen ýazga aldylar we sosial ulgamlarda giňden ýerleşdirdiler Jorj Floýd wideoýazgyda polysa  "Dem alyp bilemok" -diýdi.Şaýatlaryň polisiýa işgärlerine jenap Floýdiň dem almagyna rugsat bermeg gereg aýdýanlary hem eşidilýär. Başga bir şaýat polisiýa Floýdiň burnunyň ganandygyny aýtdy.Başga biri polisiýanyň aýagyny boýnundan aýyrmaly diýýär. Theöne bolan ýerdäki ofiserler adamlara ýakynlaşmaga rugsat bermediler, hatda käbir dartgynlylyk hem boldy.

## Çeşmelr
Saturnyň tebigy hemralary

Saturnyň häzirki wagtda bilinýän 82 sany tebigy hemrasy bardyr. Saturn Gün ulgamyndaky iň köp hemraly planetadyr.
[Saturnyň tebigy hemralarynyň doly sanawy]
Fobos (hemra)

**Fobosyň orbitasy.** Fobos Marsa iň ýakyn jisimdir. Ol Marsa iň golaý nokadynda: 9234 km, iň uzak nokadynda bolsa, 9518 km uzaklykdadyr. Ýagny, Marsdan ortaça 9376 km uzaklykdadyr. Aýyň Ýerden ortaça 384 400 km uzaklykdadygyndan ugur alsak, Fobosyň Marsa nähili ýakyndygyna has takyk göz ýetirmek bolar. Fobosyň orbitasynyň eksentrisieti: 0,0151-dir. Ol Marsyň daşyndaky hem-de öz daşyndaky bir aýlawyny 0.32 günde (7 sagat 39 minut 12 sekuntda) tamamlaýar. Fobosyň Marsyň daşyndaky tizligi we şol sanda öz daşyndaky tizligi 2,170 km/sek bilen 2.105 km/sek aralygynda üýtgeýär. Fobosyň Marsyň daşyndaky we öz daşyndaky tizlikleriniň deňligi sebäpli, ol Marsa diňe bir ýüzüni görkezýär. Orbitasynyň uzynlygy 58 915 km-dir. Fobosyň orbitasy Marsyň ekwatoryna 1,093° ýapgytdyr                (ekliptika tekizligine bolsa, 26,04° ýapgytdyr). 

**Fobosyň fiziki aýratynlyklary.** Fobosyň ortaça radiusy 11 km-dir (Aýyň 0,0065 essesi). Massasy: 1.0659 x 10-uň 16-njy derejesidir. Ortaça dykyzlygy 1.78 g/sm3 (Ýeriň 0.323 essesi). Göwrümi ~5500km3-dyr. Fobosyň ýüzüniň meýdany ~6100km2-dyr. Dartyş güýji 0,0084-0,0019 m/s2 (8,4-1,9 mm/s2) aralygynda üýtgeýär. Dartyş güýjünden sypmak üçin gerek bolan tizlik (ýagny, ikinji kosmos tizligi): 0.011 km/sek (11 m/sek). Ekwatorynyň Marsyň ekwatoryna ýapgytlygy 0°. Ýagny, parallel. Ýüzüniň temperaturasy ~233 K. Atmosferasy ýok.  

Fobos Gadymy Grek hudaýlarynyň arasynda gorky hudaýydyr. Bu hemra 1877-nji ýylyň 18-nji awgustynda amerikan astronom Asaph Hall tarapyndan tapyldy. Fobos häzirki wagtda bilinýän hojaýynyna iň ýakyn hemradyr. Ol Marsa şeýlebir ýakyndyr welin, ony Marsyň ýüzüniň käbir ýerlerinden görmek mümkin däldir. Alymlaryň çaklamalaryna görä ~50 million ýyl soň Marsa gaçyp pytrar we Marsyň daşynda halka emele gelmegine sebäp bolar. Fobosa Ýerden seredeniňde iň ünsüňi özüne çekýän zat Hall-yň Stikneý (Aýalynyň öňki familiýasy) adyny dakan krateridir. Bu krater bir çakyşmanyň netijesinde emele gelendigi we gapdalyndaky kiçiräk kraterleriň hem şol çakyşmanyň netijesinde emele gelendigi çaklanylýar.

Fobosyň taryhda kosmosdan üç gezek suraty alyndy. Birinji gezek 1971-nji ýylda Mariner 9, ikinji gezek 1977-nji ýylda Viking 1 we üçünji gezek 1988-nji ýylda Phobos kosmos gämileri tarapyndan alyndy.

Bu hemranyň emeli gelşi barada birnäçe çaklama bolsa-da, alymlar häzirki wagtda Fobosyň aslynda asteroid guşaklygyndaky bir asteroiddigini we Marsyň ýakynyndan geçýärkä onuň dartyş güýjüne garşy durup bilmän häzirki orbitasyna ýerleşendigini çaklaýarlar. Bu çaklama Marsyň ikinji hemrasy Deýmos hem degişlidir. Fobos we Deýmos çaklamalara görä daşlardan hem-de buzlardan emele gelendir.
Deýmos (hemra)

**Deýmosyň orbitasy.** Deýmos Marsyň ikinji hemrasydyr. Deýmos Marsdan iň uzak nokadynda: 23 463 km, iň ýakyn nokadynda bolsa, 23 453 km uzaklykdadyr. Ortaça, 23 458 km uzaklykdadyr. Onuň orbitasynyň eksentrisiteti: 0.0002-dir. Deýmos Marsyň daşyndan hem-de öz daşyndan 1,26 günde (~30 sagat 14 minut 24 sekuntda) bir gezek aýlanýar. Onuň öz daşyndaky hem-de Marsyň daşyndaky tizligi: 1,351-1,352 km/sek aralygynda üýtgeýär. Öz daşyndaky hem-de Marsyň daşyndaky tizliginiň deňligi sebäpli ol hem Fobos ýaly Marsa diňe bir ýüzüni görkezýär.

**Fiziki** **aýratynlyklary.** Deýmosyň radiusy: 6.2 km-dir (Aýyň 0,0036 essesi). Massasy: 1.,4763 x 10-uň 15-nji derejesidir. Ortaça dykyzlygy: ~1.48 g/sm3 (Ýeriň 0, 268 essesi).

Deýmos sözi Gadymy Grek dilinden terjime edeniňde "elhenç" diýmekligi aňladýar. Bu hemra amerikan astronom Asaph Hall tarapyndan 1877-nji ýylyň 12-nji awgustynda tapyldy. Deýmosyň emele gelşi barada birnäçe çaklamalar bar. Emma, häzirki wagtda iň esasy çaklama Deýmosyň aslynda asteroid guşaklygyndaky bir asteroiddigi Marsyň ýakynyndan geçýärkä, Marsyň dartyş güýjüne garşy durup bilmän häzirki orbitasyna ýerleşendigidir. Deýmos hem beýleki asteroidler ýaly esasan daşlardan hem-de buzlardan emele gelendigi çaklanylýar.
Asaph Hall

Asaph Hall amerikan astronomdyr. Ol 1829-njy ýylyň 15-nji oktýabrynda ABŞ-nyň Goshen ştadynyň, Konnektikut diýen ýerinde eneden bolýar. Onuň astronomiýa goşan goşantlary örän uludyr. Ol 1877-nji ýylda Marsyň iki hemrasy Fobosy we Deýmosy tapdy. Bulardan başga ol Saturnyň hereketleri barada, Marsyň massasy, beýleki planetalaryň hemralary we jübüt ýyldyzlar barada birnäçe maglumatlary bize miras galdyrdy we 1907-nji ýylyň 22-nji noýabrynda 78 ýaşynda ABŞ-da aradan çykdy.
Ben 10 Versus the Universe: The Movie

**Ben 10 Versus the Universe: The Movie**, Cartoon Network da 2020-nji ýylyň güýzünde çykjak film. Ilkinji gezek 2020-nji ýylyň 19-njy fewralynda yglan edildi

Film Ben 10-nyň (2016) 5-nji möwsüminiň bir bölegidir.

## Çeşmeler
Anytgabyr

thumb
Ýädigärlik gabyr magnasyny beren Anytgabyr Türkiye Respublikasynyň esaslandyryjy prezidenti Mustafa Kemal Atatürkiň jaýlanan yeridir.

Ankara şäheriniň Çankaýa etrabyndaky bu gubyr we yädigärligiň guralmaga başlanan ýyly 1944-nji ýyldyr.

1953-nji ýylda tamamlanan bu yädigärlik 750 müň inedördül metr yere eýedir.
Medine

**Medine al-Minäwwär** - ( | *Medinetil Münäwwär* | **medeniýetli şäher, meşhur şäher**)


## Şeýle-de
Saud Arabystan

**Saud Arabystany patyşalygy** () — Arabystan ýarymadasynda iň iri döwlet. Ol demirgazykda Iordaniýa, gündogarda Yrak, Katar, Kuweýt we BAE, günortada Oman we Ýemen bilen araçäkleşýär. Kenarlaryny demirgazyk-gündogarda Pars aýlagy, günbatarda bolsa Gyzyl deňiz ýuwýar.
## Çeşmeler

Kategoriýa:Döwletler
Politic-Ed

Britanik amerikan de inut de britanici. **[https://politic-ed.com Politic-Ed] ** se noter, daha fazla bilgi için bkz. Buraya tıklayın, daha fazla bilgi için lütfen buraya tıklayın UE la Brexit ve alegerile prezidențiale. Politic-Ed ve dağıtım merkezi satış sitesi sosyal medya.

Kanada, Avustralya, Noua Zeelandă ve Regatul Birimi'nden Politik Editör tarafından CANZUK'a aittir.

Politic-Ed este ve un susținător al președintelui amerikan Donald Trump, cu toate acestea, ei au fost cunoscuți să-l eleştiri ve siyaset satış din când în când!

Politic-Ed, kitle iletişim dijital yayıncıları, Raptor Consolidated Media Group, tarafından yayınlanan bir lumea ve bir lumea politică! Au angajat analist politik politik lobi, Matthew Booten pentru a fi principalul lor muhabir, cu toate că alții scriu ocazional și pentru sitesi!

Politic-Ed bir kız kardeşi yayınıdır International Aviation HQ.
Jogapsyz jaň etme

**Jogapsiz jaň etma** emra Kardoooman bilen enaelena Takiniň 2016-njy ýylyň 19-njy awgusty noýabrynda çykan aýdymlaryndan biridir. Bu aýdym 4 aý 5 günde YouTube-da 180 million tomaşa etdi. Aýdymyň kompozitory Karadooman daýza hem bu eseri taýýarlap, bu çäräni düzdi.
Aleyna Tilki

**Aleyna Tilki** (2000-nji ýylyň 28-nji martynda doglan) 2016-njy ýyldan bäri işjeň işleýän türk aýdymçysy. 

## Çeşmeler

Kategoriýa:Aýdymçylar
Atajan Annaberdiýew

**ATAJAN ANNABERDIÝEW**

*(1946-2006)*

Atajan Annaberdiýew, 1946-njy ýylyň 8-nji sentýabrynda Mary welaýatynyň Murgap etrabynyň Gökdepe (häzirki Çäçdepe) obasynda doglan. Milleti boýunça türkmen. 1953-nji ýylda Murgap etrabyndaky 19-njy orta mekdebiň 1-nji klasyna okuwa barýar.1964-nji ýylda Murgap etrabynyň 19-njy orta 11-ýyllyk mekdebini üstünlikli tamamlap, Aşgabatdaky M.Gorkiý (häzirki Magtymguly)adyndaky Türkmen Döwlet Uniwersitetine okuwa girýär. 1969-njyýylda Uniwersiteti fizik-magnitolog hünäri boýunça tamamlaýar.1969-njy ýyldan başlap, tä 1995-njy ýylda hormatly dynç alyşa (pensiýa) gidýänçä, 26 ýyllap, Murgap etrabynyň 19-njy orta mekdebinde mugallym bolup işledi.

Atajan Annaberdiýew 1974-nji ýylda 28 ýaşyndaka Türkmenistanyň Ýazyjylar Birleşmesiniň agzalygyna kabul edildi. Atajan Annaberdiýew Türkmenistanyň Ýazyjylar Birleşmesiniň taryhynda agzalyga kabul edilen iň ýaş şahyrdyr. Şahyr A.Annaberdiýew 1991-nji ýylda Türkmenistanyň Ýazyjylar Birleşmesiniň Mollanepes adyndaky baýragynyň ilkinji eýesi bolýar. A.Annaberdiýew 1996-njy ýylda “Watana bolan söýgüsi üçin” diýen medal bilen, 1999-njy ýylda bolsa “Gaýrat” medaly bilen Döwlettarapyndan sylaglanýar.A Annaberdiýew 1996-njy ýylda Garaşsyz Türkmenistany wasp edýän goşgularydyr poemalary üçin Türkmenistanyň Demokratik patiýasynyň yglan eden bäsleşiginiň ýeňijisi hökmünde pul baýragyna mynasyp boldy. 2005-ýylda Döwlet tarapyndan degişmeçi ýazyjylaryň arasynda geçirilen bäsleşigiň ýeşijisi bolup, pul baýragyna mynasyp boldy. Atajan Annaberdiýewiň aýaly Gurbanjemal Suwhanowa (şahyryň öz klasdaşy, kursdaşy hem-de Murgap etrabynyň 19-njy orta mekdebinde mugallym bolup bile işlän işdeşi).

Çagalary dört: Çemen, Guwanç, Nursähet, Läle.

Wepa Nurlyýew
Takwa

**Takwa** - ( | *hudaýdan gorkmak, dindarlyk*) Alladan gorkýan, günälerini taşlan, nebsine boýun bolmaýan musulman. Alladan gorkýan adama muttakin diýýärler.

### Kuranda
7-nji süre: «Agraf» («Belent diwar»)


 **26.** «Eý‚ Adam ogullary! Görüň‚ size uýat ýeriňizi örter ýaly geýim‚ bezener ýaly eşik ýaratdyk. Emma (hiç haçan unutmaň) iň ýagşy geýim takwalyk lybasydyr. Ine‚ bular Allanyň aýatlaryndandyr. (Bu zatlar) olaryň (ynsanlaryň pikirlenip) ybrat almaklary üçindir».

### Hadysda
## Şeýle-de
Şawkat Mirziýoýew

**Şawkat Mirziýoýew**—2003-nji ýylyň 12-nji dekabryndan 2016-njy ýylyň 13-nji dekabry aralygynda Özbegistanyň premýer-ministri, 2016-njy ýylyň 8-nji sentýabryndan Özbegistanyň wagtlaýyn prezidenti boldy. 2016-njy ýylyň 4-nji dekabrynda Özbegistan Respublikasynyň prezidenti saýlandy.

## Terjimehaly
* Karýerasyna 1981-nji ýylda Daşkent suwaryş we oba hojalygyny mehanizasiýa inersenerleri institutynda başlap, kiçi gözlegçi, uly mugallym, dosent, akademiki meseleler boýunça wise-rektor bolup işledi.
* 1990-njy ýylda Respublikanyň Sovietokary Sowetine saýlandy we şol bir wagtyň özünde Mandat Komissiýasynyň başlygy wezipesini ýerine ýetirdi.
* 1992-nji ýylda Daşkendiň Mirzo Ulugbek etrabynyň häkimi (häkimi) wezipesine bellendi.
* 1996-2001-nji ýyllar aralygynda Jizzakh sebitiniň häkimi bolup işledi.
* 2001-2003-nji ýyllar aralygynda Samarkand sebitiniň häkimi bolup işledi.
* 1995-2003-nji ýyllar aralygynda Özbegistan Respublikasynyň Oli mejlisiniň wekili bolup işledi.
* 2003-nji ýylda Özbegistanyň premýer-ministri wezipesine bellendi, 2005, 2010 we 2015-nji ýyllarda bolsa Oli Mejlisiniň palatalary tarapyndan üç gezek bellendi.
* 2016-njy ýylyň 2-nji sentýabrynda Prezident Yslam Kerimowyň ölümi bilen baglanyşykly Oli Mejlisi Mirziýowy Birinji Prezidentiň jaýlanyş komissiýasynyň başlygy edip belledi.

* 2016-njy ýylyň 8-nji sentýabrynda Prezidentiň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji, Oli Mejlisiniň Senatynyň başlygy Nigmatilla Yululdaşew ýerine ýetiriji prezident wezipesinden çekildi we ýerine Mirziýoýewe maslahat berdi.
* 2016-njy ýylyň 19-njy oktýabrynda Özbegistanyň Liberal Demokratik Partiýasynyň VIII Kongresi geçirildi. Partiýanyň syýasy geňeşiniň agzasy Ş. Mirziýowyň prezidentlige kandidaturasyny tassyklamak kararyna gelindi.
* 2016-njy ýylyň 4-nji dekabrynda geçirilen prezident saýlawlarynyň netijelerine görä, sesleriň 88,61% -i bilen Özbegistan Respublikasynyň prezidenti saýlandy.
* Ol resmi taýdan 2016-njy ýylyň 14-nji dekabrynda işe başlady.

## Daşary ýurtlara saparlar

Aşakda Prezident Şawkat Mirziýoýewyň döwlet baştutany hökmünde daşary ýurtlara eden resmi saparlary bar:

## Baýraklar
* Zähmet şöhratynyň ordeni (1998)
* Yhlasly hyzmat etmek üçin sargyt (2007)
* Danaker ordeni (Gyrgyzystan,2017)
* 1-nji derejeli dostluk ordeni (Gazagystan,2018)
* ABŞ-Özbegistan Söwda palatasy baýragy (2017)
* Ýewraziýa hyzmatlary üçin baýrak (2018).
* Aziýa žurnalistler birleşiginiň ýylyň adamy baýragy (2018)
* Nagoya uniwersitetiniň hormatly lukmany (2019)
* Türk dünýäsiniň täzeden gurulmagyna goşan ägirt uly goşandy üçin baýrak

## Maşgala
* Kakasy — Miromon Mirziýoýew Zaamin etrabynda inçekesel dispanseriniň baş lukmanydy. 2000-nji ýyllaryň başynda aradan çykdy.
* Ejesi (ady belli däl) — inçekesel dispanserinde lukmandy. 1960-njy ýyllarda aradan çykdy. Öweý ejesi 2016-njy ýylda aradan çykdy
* Şeýle hem, onuň bir dogany we iki uýasy bar.
* Hewegen — Muktor Mirziýew, Özbegistan Respublikasynyň Döwlet howpsuzlyk gullugynyň işgäri.
* Spouser-aýal — Hoşimowa Ziroatkhon Mahmudowna.
* Gyzy — Mirziýoýewa Şahnoza Şawkatowna.
* Gyzy — Mirziýewa Saida Şawkatowna.
* Ogly — Alişer.

## Çeşme
Abdulla Aripow

**Abdulla Aripow**—Özbegistanyň döwlet işgäri, respublikanyň premýer-ministri.
Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Özbek Syýasatçylary

## Terjimehaly
* 1961-nji ýylyň 24-nji maýynda Daşkende dünýä indi. Milleti - Özbek. Bilim - has ýokary. 
* 1983-nji ýylda Daşkent Aragatnaşyk we Elektrik In Engineeringenerçilik Institutyny (häzirki Daşkent Maglumat Tehnologiýa Uniwersiteti) gutardy.
* 1983-1992 - Daşkent telefon we telegraf stansiýasynda 1-nji kategoriýa inereneri.
* 1992-1993 - Özbegistan Respublikasynyň Aragatnaşyk ministrliginiň baş hünärmeni
* 1993-1995 - "Uzimpeksaloqa" Daşary söwda kompaniýasynyň müdiriniň orunbasary.
* 1995 - Özbegistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň Gurluşyk we üpjünçilik bölüminiň başlygy.
* 1995-1996 - “TashAfinalAL JV” -niň baş müdiri, şeýle hem Özbegistan Aragatnaşyk ministrliginiň Hususylaşdyrma we bäsdeşlik bölüminiň müdiri.
## Çeşme
Syrdarya welaýaty

**Syrdarya** - häzirki döwürde Özbegistanyň welaýatynyň biriniň ady. 1963-nji ýylyň 16-njy fewralynda esaslandyryldy. Demirgazykda Gazagystan, gündogarda  welaýaty, günortada Täjigistan we günbatarda Jizzakh welaýaty bilen serhetleşýär. Merkez Gülistan şäheridir.
## Sebitleýin bölünişik
تله‌تون

Teletoon, animasiýa programmalarynda ýöriteleşen we çagalar, ýetginjekler we ulular üçin öz programmalaryny (animasiýalaryny) ýaýlyma berýän kabel toruna esaslanýan Kanadanyň teleýaýlym ulgamydyr.
Disney kanal (Rus kanaly)

“Disneý Kanal” kanaly Russiýanyň erkin efir teleýaýlymy bolup, 2010-njy ýylyň 10-njy awgustynda tölegli telewideniýede işe girizilip, “Jetix” çagalar kanalynyň ornuny tutup, 2011-nji ýylyň 31-nji dekabrynda Sevenedi telewizoryň ornuny tutup, erkin howa ulgamy hökmünde işe girizildi.

## Salgylanmalar
IOS

**iOS,** Apple tarapyndan işlenip düzülen ykjam operasiýa ulgamy.

## iOS wersiýalary:

* iPhone OS 1 - 2007-nji ýylyň 17-nji oktýabry
* iPhone OS 2 - 2008-nji ýylyň 11-nji iýuly
* iPhone OS 3 - 2009-njy ýylyň 17-nji iýuny
* iOS 4 - 2010-njy ýylyň 21-nji iýuny
* iOS 5 - 2011-nji ýylyň 5-nji oktýabry
* iOS 6 - 2012-nji ýylyň 19-njy sentýabry
* iOS 7 - 2013-nji ýylyň 10-njy iýuny
* iOS 8 - 2014-nji ýylyň 3-nji iýuny
* iOS 9 - 2015-nji ýylyň 8-nji iýuny
* iOS 10 - 2016-njy ýylyň 13-nji sentýabry
* iOS 11 - 2017-nji ýylyň 5-nji iýuny
* iOS 12 - 2018-nji ýylyň 4-nji iýuny
* iOS 13 - 2019-njy ýylyň 3-nji iýuny
* iOS 14 - 2020-Iýun
Gürjüler

**Gürjüler** ýa da **kartveller** (gürjünçe: ქართველები) — Esasan Ýewropada ýaşaýan kavkaz kowumlardan biri.

## Çeşmeler
*Eastmond, Anthony (2010), Royal Imagery in Medieval Georgia, Penn State Press
*Suny, R. G. (1994), The Making of the Georgian Nation, Indiana University Press
*Lang, D. M. (1966), The Georgians, Thames & Hudson
*Rayfield, D. (2013), Edge of Empires: A History of Georgia, Reaktion Books
*Rapp, S. H. Jr. (2016) The Sasanian World Through Georgian Eyes, Caucasia and the Iranian Commonwealth in Late Antique Georgian Literature, Sam Houston State University, USA, Routledge
*Toumanoff, C. (1963) Studies in Christian Caucasian History, Georgetown University Press
Kategoriýa:Gadymy halklar
2×2

**2×2** rus dilindäki animasiýa teleýaýlymy.Bu kanal Sowet Soýuzynda 1989-njy ýylda açylan ilkinji teleýaýlymlaryň biri boldy. Emma kanal 1994-nji ýylda ýapyldy emma 2003-nji ýylda yennda ýaýlyma başlady.
## Çeşmeler

## Goşgylarynyň ýygyndylary
Hawas

**Hawas** - Özbegistanyň Syrdarya welaýaty Hawas etrabynda ýerleşýän şäher.
1898-nji ýylda Ursatýewskaýa demir ýol menzili hökmünde guruldy. Uly Özbegistan awtoulag ýolunyň golaýynda, Gülistandan 30 km uzaklykda. Ilaty 27,3 müňden gowrak (2004). 

Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şöwket Mirziýoýewiň 2019-njy ýylyň 19-njy fewralynda sebite eden sapary netijesinde Hawas etrabynyň täze merkezi "Xovos City" gurulýar. Maksatnama laýyklykda etrapda 5 gatly 30 ýaşaýyş jaýlary, dynç alyş merkezleri, dolandyryş merkezi we beýleki desgalar gurlar.
Kategoriýa:Syrdarya welaýaty
Kategoriýa:Özbegistan

Kategoriýa:Şäherler
Garagöl

**Garagöl** şäher. özbegystan respublikasinda yerlesiyar. Klimaty kontinentaldy.

Kategoriýa:Şäherler
Kategoriýa:Özbegystan
Grand Thef Auto: San andreas

**Grand theft auto: san andreas**, Hereket-başdan geçirmeler we açyk dünýä stilinde çyzykly däl wideo oýny, “Rockstar Narth” tarapyndan işlenip düzülen we “Rockstar Games” tarapyndan çykarylan ajaýyp awtoulag gizlin oýunlarynyň ýygyndysydyr. “Grand Theft Auto”: San Andreas GTA seriýasyndaky bäşinji oýun.Oýun ilki 2004-nji ýylyň 26-njy oktýabrynda PlayStation 2 konsoly üçin, soň bolsa 2005-nji ýylyň 7-nji iýunynda Xbox we Microsoft Windows üçin goýberildi. Oýun, şeýle hem, Xbox 360 üçin 2008-nji ýylyň 20-nji oktýabrynda çykdy.

## Çeşmeler
Türkmenistanda geçirilen prezident referendumy

Saparmyrat Nyýazowyň prezidentlik möhletiniň 2002-nji ýyla çenli uzaldylmagy boýunça tutuş ýurt boýunça referendum. 1994-nji ýylyň 15-nji ýanwarynda Türkmenistanda geçirildi. Bu garaşsyz Türkmenistanyň taryhynda geçirilen ikinji we şu wagta çenli geçirilen iň soňky referendum.

Saparmyrat Nyýazow 1985-nji ýylyň dekabryndan (1990-njy ýylyň oktýabr aýyna çenli Türkmen SSR Kommunistik partiýasynyň Merkezi komitetiniň birinji sekretary) Türkmenistanyň başynda bolupdy. 1990-njy ýylyň 27-nji oktýabrynda 98,3% ses alyp, alternatiw däl esasda Türkmen SSR-iň prezidenti wezipesine saýlandy. Türkmenistan garaşsyzlygyndan birnäçe wagt geçensoň, 1992-nji ýylyň 21-nji iýunynda garaşsyz Türkmenistanyň taryhynda ilkinji prezident saýlawy geçirildi, onda ýene bir kandidat - respublikanyň häzirki prezidenti Saparmurat Niýazow, 1990-njy ýylda Türkmen SSR-de geçirilen prezident saýlawlaryndan tapawutlylykda Demokratik partiýadan dalaşgär görkezildi. Türkmenistan - Türkmen SSR / Türkmenistan Kommunistik partiýasynyň mirasdüşeri (CPSU-nyň bir bölegi). Resmi maglumatlara görä, bu saýlawlarda Saparmurat Niýazowa ses berenleriň 99,5% -i (ýa-da 1,874,357 adam) ses berdi, grafada diňe 0,5% (ýa-da 9,236 adam) hasaba alyndy we garaşsyz Türkmenistanyň ilkinji prezidenti saýlandy .

1991-nji ýyldan başlap, Prezident Saparmurat Niýazow kem-kemden şahsyýet kultyny döretmäge, ýurduň durmuşynyň ähli ugurlaryna gözegçilik etmäge, awtoritarizmi we diktatorlygy girizmäge we izolýasiýa syýasatyny alyp barmaga başlady. Kanuna görä, indiki prezident saýlawy (1992-nji ýyldaky saýlawlardan soň) 1999-njy ýylda geçirilmelidi. 1993-nji ýylyň ahyryna çenli prezident tarapyndan doly gözegçilik edilýän Türkmenistanyň Mejlisleri (mejlisi) Saparmurat Niýazowyň prezidentlik möhletini 2002-nji ýyla çenli uzaltmak kararyna geldi. Bu prosedurany 1994-nji ýylyň 15-nji ýanwarynda geçirilen köpçülikleýin referendum arkaly kanunlaşdyrmak kararyna gelindi. Resmi maglumatlara görä, referenduma gatnaşanlaryň sany 100% -e ýetdi. Saýlaw hukugyna eýe bolan respublikanyň ähli raýatlarynyň düýbünden referenduma gatnaşandygy habar berildi. Şol resmi maglumatlara görä, Saparmurat Niýazowyň prezidentlik möhletiniň uzaldylmagy saýlawçylaryň 99,9% -ini (ýa-da 1,959,408 adam) goldady we diňe 0,1% -e (ýa-da 212 adama) ses berdi. 17 saýlaw býulleteni ýatyryldy.

2002-nji ýylda indiki, wada berlen we meýilleşdirilen prezident saýlawy bolup geçmedi, sebäbi Saparmurat Niýazow 1999-njy ýylyň 28-nji dekabrynda Türkmenistanyň Mejlisleri tarapyndan resmi taýdan yglan edilipdi we beýle saýlawlaryň zerurlygy indi zerur däldi. Saparmurat Niýazow 66 ýaşynda 2006-njy ýylyň 21-nji dekabrynda öz wezipesinde aradan çykdy we diňe ölenden soň garaşsyz Türkmenistanyň taryhynda Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýeňiş gazanan ikinji prezident saýlawy bolup, biziň döwrümize çenli bu wezipede işleýär. Häzirki döwlet kanunlaryna laýyklykda, Türkmenistanyň prezidenti ýedi ýyllyk möhlete saýlanýar we bu wezipä çäksiz gezek saýlanyp we / ýa-da gaýtadan saýlanyp bilner.

## Salgylanmalar

Kategoriýa:Türkmenistan syýasaty
Merih Öztürk

**Merih Özturk,** (1999-njy ýylyň 28-nji dekabry, Duzçe, Türkiýe ), Türk modeli we oýunçylary . “Türkiýäniň iň gowy modeli 2018” üçünji. 

1999-njy ýylyň 28-nji dekabrynda Düzce şäherinde dünýä indi. Aaş wagtynda hereket etmek bilen gyzyklandy. 

Ol ýaly dürli taslamalar gatnaşdylar Soňky Osmanly Yandım Aliniň, iki maşgala, TRT-çagalar mahabat, Transist mahabat  Onuň aýaly teatry bolan, eý, kasam, , Danette mahabat we Veet mahabat  . 

2016-njy ýylda iň gowy model  bäsleşigine  gatnaşanda 16 ýaşynda ilkinji gezek finalçy boldy, ýöne hiç hili baýrak almady. Indiki ýyl, 2017-nji ýylda iň gowy modele goşulmak kararyna geldi we ýene 17 ýaşynda 17 ýaşynda iň gowy wada beriji baýragyny aldy. Geçen ýyl 2018-nji ýylda 18 ýaşyndaky Türkiýäniň 3-nji neşiri saýlandy.   

Köp modellemek bilen 3 ýyllyk tejribeden soň  bu hünäre maýa goýuldy. Modeller hünäri boýunça iň möhüm maksat, “ Victoria's Secret” -de ilkinji türk modeli bolmak. Liwerpul Wiktoriýa, Türkiýe saýlanandan soň Angliýada çap edilen ajaýyp mahabatlara gatnaşdy.  

Häzirki wagtda işjeň modelleşýän Merih Öztürk mekdebini we aktýorlyk bilimini dowam etdirýär. . 

## okuw
Kokaeli uniwersitetinde - Sport ylymlary fakultetinde okaýar. Şeýle hem, adam aktýorlyk ussahanasynda esasy aktýorlyk, diktasiýa we auditor okuwlaryny alýar. 

## Filmografiýa

## Baýraklar

## Daşarky baglanyşyklar

## salgylanmalar

Kategoriýa:Türkiýe
Kategoriýa:1999
Гары

Гары – ярым гулаҗа барабар (1 метре голай) узынлык өлчег бирлиги. Узалан дүйбүнден кибтиң үстүндәки сүңке етйәнче аралык. Мунда докалан өнүмлер, маталар өлченйәр.

Latyn
Grand Theft Auto: V

**Grand Theft Auto V** (GTA V) “Rockstar North” tarapyndan işlenip düzülen we “Rockstar Games” tarapyndan neşir edilen hereket-başdan geçirilýän wideo oýun. Oýun 2013-nji ýylyň 17-nji sentýabrynda PlayStation 3 we Xbox 360, 2014-nji ýylyň 18-nji noýabrynda PlayStation 4 we Xbox One üçin goýberildi we 2015-nji ýylyň 14-nji aprelinde Microsoft Windows üçin goýberildi. Oýun 2021-nji ýylda PlayStation 5 üçin goýberiler. Oýun takmynan 270 million dollar, bu taryhdaky iň gymmat oýun we köp oýunçyny özüne çekmegi başardy.

## Çeşmeler
Rodoguna

**Rodoguna**nyň heýkelidir. 1949-njy ýylda Köne Nusaýyň binagärçilik merkezi bolan uly kwadrat öýüň burçunda bu ajaýyp heýkeliň aşaky bölegi tapylýar. 1952-nji ýylyň arheologik gazuw-agtaryş işleriniň netijesinde bolsa hazyna saklanýan jaýdan kellesiz we golsuz zenanyň göwresi tapylýar. Biraz wagt geçenden soň şol göwrä gabat gelen kelle hem tapylypdyr. Bu tapylan bölekler sepleşdirilende, Gündogaryň ellinizm sungatynyň täsirinde taraşlanan bary-ýogy 60 sm ölçegdäki Rodogunynyň heýkelidigi anyklanýar. Taryhçylaryň belleýşine görä Rodoguna taryhy şahsdyr. Alymlar heýkeli öwrenip ol parfiýa patyşasy MitridatI Siriýa hökümdary Dimitriýa durmuşa çykaran gyzy Rodoguna diýip tassyklaýarlar.

Gözel Rodoguna ýurt goragy üçin gaýduwsyzlyk görkezen gyzdyr. Taryhçy G.A.Pugaçenkowa şeýle ýazýar: “Bir gezek Rodogunanyň hammamda ýuwnup duran wagty paýtagty duşmanlar gabaýar. Ol öl saçyny bolşuna görä ýygnap, ony diňe ýeňişden soň ýuwmagy kasam edýär-de okdurlyp atyna münýär. Goşunyň başyny çekip duşmanyň üstüne topulypdyr. Şondan soň saçyny goýberipdir” G.A.Pugaçenkowanyň bu pikirini professor Ö.Gündogdyýew hem tassyklaýar.

Kategoriýa:Heýkeller
Lúcia Veríssimo

**Lúcia Veríssimo** (Iýul 11, 1958 Braziliýa) Braziliýanyň aktrýs.

## Filmografiýa
### Telewizor
* 1979 - *Ariella* .... Fernanda
* 1980 - *Marin* .... Ana Noronha
* 1981 - *Filhos e Amantes* .... Sílvia 
* 1981 - *Os Imigrantes* .... Isabel Avanzo (Jeune)
* 1982 - *Um Casal de 3* .... Márcia
* 1983 - *Parabéns pra Você* .... Zélia Arruda
* 1983 - *Champagne* .... Eliana El Adib (Eli)
* 1984 - *Jeitosa, um assunto muito particular* .... Jeitosa
* 1984 - *Santa Marta Fabril S.A* .... Marta Lopes Aguiar (Martinha)
* 1986 - *Roda de Fogo* .... Laís Brandão
* 1987 - *Mandala* .... Letícia Ramalho
* 1989 - *O Salvador da Pátria* .... Bárbara Souza Telles
* 1989 - *O Cometa* .... Isabel Abreu
* 1990 - *Delegacia de Mulheres* .... Marineide da Silva
* 1990 - *Araponga* .... Tamara Paranhos
* 1991 - *O Sorriso do Lagarto* .... Francisbel Magalhães (Bebel)
* 1992 - *Despedida de Solteiro* .... Flávia Souza Bastos
* 1993 - *Agosto* .... Luciana Gomes de Aguiar
* 1995 - *As Feras* .... Sônia
* 1995 - *Cara & Coroa* .... Nadine Gonçalves
* 1997 - *O Homem Nu* .... Marina
* 1998 - *Malhação* .... Cristine Moraes
* 1999 - *Andando nas Nuvens* .... Flora Dumont Lacerda
* 2000 - *Uga-Uga* .... Maria Pellegrino (Maria Louca)
* 2002 - *Esperança* .... Francisca Moreira Alves
* 2005 - *América* .... Gilda Madureira (Gil)
* 2011 - *Amor e Revolução* .... Jandira Maciel (Dira)
* 2013 - *Amor à Vida* .... Mariah Piattini

## Çeşme


Kategoriýa:Braziliýa
Kategoriýa:Aktrýs
William Gerşel

**Sir William Herschel**, Nemsçe: Friedrich Wilhelm Herschel (d.15-nji oktýabr 1738-nji ýyl –ö. 25-nji Awgust 1822-nji ýyl) Germaniýada doglan, Iňlis astronom, teleskop ýasaýjy we sazanda. Germaniýanyň Hanower şäherinde doglan. 19 ýaşaýança Hanower goşunynda sazanda bolup işläpdir, soňra bolsa, Angliýa göçüpdir. William Gerşel Gün Ulgamyndaky 7-nji planetany, ýagny, Uran'y, Uranyň iki uly hemrasy Titania we Oberony hem-de Saturnyň iki hemrasy  Enselad we Mimasy, infragyzyl radiýasiýany tapanlygy hem-de döreden 24 sany simfoniýa bilen tanalýandyr.

"Sir" (jenap) William Gerşel, durmuşynyň köp bölegini Angliýada Slough (Berkshire golastlygy içinde ýerleşýär) atly obada geçiripdir we şol obada aradan çykypdyr.
Veliko Tarnovo

**Veliko Tarnovo ** - Bolgariýada yerlesen bir saherdir(1185-1393).


Veliko Tarnovo002.JPG|
Tsarevets zvuk i svetlina.jpg|
Bulgaria Bulgaria-0893 - Trapezitsa (7433398084).jpg|
Veliko Tarnovo Cathedral 4.jpg|


Kategoriýa:Bolgariýa
Azerbaýjanyň wiza syýasaty

thumb|300px|Azerbaýjanyň wiza syýasaty
Mosturtlaryň köpüsiniň raýatlary Azerbaýjan Respublikasynyň çägine girmek üçin deslapky wizalardan boşadyldy. Azerbaýjana girenden soň beýleki ýurtlaryň raýatlaryna wiza berilýär.

## Azerbaýjan bilen wizasyz re regimeimi bolan ýurtlar
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* Otherhli beýleki ýurtlaryň raýatlaryndan Azerbaýjana girmek üçin wiza almaly.

## Azerbaýjana girmegi gadagan edilen raýatlar
* 
* Ethnichli etniki ermenileriň Azerbaýjana girmegi gadagan.

Kategoriýa:Azerbaýjan syýasaty
Wasiliý Smyslow

Faýl:Chess_vasilij-smyslov.jpg Wasiliý Smyslow

(Doglan senesi: 24.03.1921ý- Aradan çykan senesi: 27.03.2010ý (89 ýaş)) Dünýäniň 7-nji küşt çempiony. 1957-1958-nji ýyllar aralygynda dünýäniň küşt boýunça çempiony boldy.
Wasiliý Smyslow 1921-nji ýylyň 24-nji martynda şol wagtky SSSR-iň Moskwa şäherinde ýahudis maşgalada eneden bolýar. 6 ýaşyndaka kakasy oňa küşt öwredýär. 1938-nji ýylda bolsa, SSSR-iň ýetginjekleriniň arasynda geçirilen ýaryşda çempion bolýar. SSSR çempionatyna bolsa, her ýyl gatnaşyp, 1944-nji ýylda ikinji orny eýeledi. 1945-nji ýylda radionyň üsti bilen geçirilen toparlaýyn ýaryşda SSSR-iň ikinji stolunda oturyp, dünýäniň çempiony bolmaga dalaşgär Samuel Reşewskini 2-0 hasap bilen utdy. 1949-njy ýylda bolsa, SSSR-iň çempiony Deýwid Bronşteýni ýeňdi. Smyslow näçe jan etse-de hemişe Mihail Botwinnikden soň ikinji bolýardy. Alýohin aýrylandan soňra ussat küştçileriň hatarynda görlezilmäge başlandy we 1948-nji ýylda geçirilen dünýä çempionatynda ýene-de Botwinnikden soň ikinji boldy.

1954-nji ýylda Botwinnik bilen ýene-de oýnady, emma, bu oýun deňlik bilen tamamlanansoň çempion yglan edilmedi. Ahyry, 1957-nji ýylda Botwinnigi 12,5-9,5 (6 utuş, 3 utulyş, 13-deňlik) bilen ýeňip dünýäniň çempiony boldy.

FIDE-niň şol wagtky kanunlaryna görä çempion ýeňilse 1 ýyldan soň rewanş oýnamaga hukugy bardy. Şeýlelik bilen 1958-nji ýyl Smyslow bilen Botwinnik ýene oýnadylar. Bu oýny 12,5-10,5 utuk bilen (7 utuş 5 utulyş 11 deňlik) Botwinnik ýeňdi.
Bu oýundan soň 7 gezek dalaşgär bolsa-da (1950, 1953, 1956, 1959,1965, 1983/84 we 1985-nji ýyllar) hiçbirinde üstün çykyp bilmedi. 1985-nji ýylda ýaş Kasparowa garşy 4,5-8,5 (0 utuş, 4 utulyş, 9 deňlik) utuk bilen ýeňildi. 1991-nji ýylda bolsa, "dünýäniň tejribeli küştçileri çempionatynda" birinji orna mynasyp boldy. Hem dünýä çempionlygyny hem-de tejribeli küştçiler dünýä çempionlygyny alan ýeke-täk küştçidir Smyslow. Ýaşy gidişse-de beýleki grossmeýsterlere garşy ussatlygyny görkezýärdi.

Smyslow öňden bilinýän oýunlarda. endşpillerde (oýunsoňlarynda), kombinasiýalary döretmekde we kiçijik üstünlikleri utuşa öwürip bilmekde ussatdyr.

Smyslow küştden daşary opera seslendirmegi halar eken. Käwagtlar dostlaryna bu zehinini görkezer eken.
Wilgelm Steýnis

**Wilgelm Steýnis** (doglan senesi: 14.05.1836ý, - Aýrylan senesi: 12.08.1900ý,) dünýäniň ilkinji resmi küşt çempiony.

Awstriýa-Wengriýa imperiýasynyň raýaty hökmünde Pragada doguldy. 1888-nji ýylda ABŞ-nyň raýatlygyna geçýär we öz adyny William diýip üýtgedýär. Steýnis küşte ylmy tarapdan garap, oňa bornäçe strategik düzgünler goşan ilkinji adamdyr. Şol sebäpden Steýnis häzirkizaman küşdüň atasy hasaplanýar.

1886-njy ýylda ilkinji resmi küşt çempiony boldy. Ol döwürlerde çempion bolan kişi garşydaşyny saýlap bilýärdi. 1894-nji ýyla çenli öz adyny gorap, ahyry, "tagtyny" Emanuil Laskere berýär.

Steýnis Filidoryň pyýada gurluşy teoriýasyna garşy çykar eken. Ýapyk oýunlarda kiçijek üstünlikler üýşürilip bilinse, utuşa eltýändigini aýdypdyr. Steýnisiň strategiýasy öňki küşt stilleriniň hemmesinden üstün çykmagy başarandyr. Ine-de Wilgelm Steýnisiň käbir strategiýalary:

1.Debýutlar (oýun başlary) diňe mallaryňyzyň ýagdaýyny gowlamak üçindir.

2. Tiz ýagdaýyňyzy gowlaň (mal çykyň, şany goragly ýere alyň). Garşydaşyňyza çozuşlar edip ýagdaýyny gowlatmazlyga çalşyň.

3.Garşydaşyňyzyň pes ýerini tapyp şol ýere hüjüm ediň. Garşydaşyňyz goranmaga güýmenip ýagdaýyny gowlap bilmesin.

4.Pyýadalary itmezden öň gowy oýlanyň, unutmaň, pyýadalar öňe göçüp bilýär, emma, yza göçüp bilmeýärler.

4.Özüňizi taplanyňyzdan soň derrew hüjüme çykyň.
Kipr Parahatçylyk operasiýasy

***Kipr Parahatçylyk operasiýasy***, Halkara şertnamalarda Kipr adasynda hemaýatkär ýurt hökmünde ýer alýan Türkiýe, 1974-nji ýylyň 20-nji Iýulynda adadaky türklere garşy guralan hüjümleriň öňüni almak üçin ada eden harby operasiýasy.

## Çeşme
Kipr parahatçylyk operasiýasy  - TRT Türkmen
Berenow Kakys

Berenow Kadyrberdi (Kakys) lakamy (Mojek) Milli futbolcymyz. Ol 26.10.1994  yylda Balkan welayatyny Balkanabat saherinde eneden dogulyar. Ol masgalada in kici korpe.Oguljygy Tanryberdi Berenow 2020 doguldy. Kakys  ilki futbola has kici wagty baslapdy. Ilkinji topary Rowsen Meredowyn talimcilik edyan Balkanabadyn cagalar we yetginjekler klubynda baslayar. Sonra SMU ol hazirki wagtda Turkmenbasydaky Denizci futzal klubynda hemde futzal boyunca Turkmenistanyn milli yygyndysynda hem cykys edyar.
Wişwanatan Anand

200px
   
Wişwanatan Anand (doglan senesi: 11.12.1969ý) hindi küşt grossmeýsteridir. Ol "dünýäniň 15-nji küşt çempiony" ada eýe boldy.  FIDE-niň maglumatlaryna göra, 2800 reýtingden geçen 5 küştçüden biridir. Ol öz adyny 2007-nji ýylda Wladimir Kramnigi ýeňip gazanandyr.
24-nji aprel-11-nji maý aralygynda Sofiýa şäherinde geçirilen ýaryşda Bolgariýaly grossmeýster Weselin Topalowy 6,5-5,5 ýeňip, dünýäniň çempiony diýen adyny goramagy başarýar. Anand bu ýaryşda 2-nji, 4-nji we 12-nji döwleri (partiýalary) utdy, 1-nji we 8-nji döwlerde bolsa, ýeňildi.
2013-nji ýylda bolsa, öz ýurdunda, Hindistanyň Çennai şäherinde geçirilen ýaryşda Magnus Karlsene garşy ýeňildi.
1 ýyl soň çempionlygyny yzyna almak üçin rewanş oýnasa hem oňa Norwegiýaly küştçini ýeňmek başartmady.

## Gazanan derejeleri
1. 1983-nji ýyl: ýetginjekleriň arasynda geçirilen ýaryşda Hindistanyň çempiony. (14 ýaş)

2. 1984-nji ýyl:FIDE-niň halkara ussady. (15 ýaş)

3.1985-nji ýyl: Hindistanyň küşt boýunça çempiony (16 ýaş)

4.1987-nji ýyl: 18 ýaşa ýetmedik küştçüleriň arasynda geçirilen ýaryşda dünýäniň çempiony. (17 ýaş)

5.1988-nji ýyl: Grossmeýster (18 ýaş)

6.2000-nji ýyl: FIDE-niň geçirmeginde dünýäniň küşt çempiony.

7.2003-nji ýyl: Dünýäniň blitz çempiony.

8.2007-nji ýyl: Dünýäniň küşt çempiony.
Ýertudana

**Ýertudana** ýaz paslynda ilkinji ýetişýän miweleriň biri bolup, onuň özboluşly tagamy bar. Megerem onuň datly tagamyndan hiç kim ýüz öwrüp bilýän däl bolsa gerek. Ýertudanadan mürepbe we dürli şerbetler taýýarlanýar. Köpýyllyk ösümlik bolan ýertudana 4-5 ýyl hasyl berýär we ony tohumyndan ýa-da «murtjagazlaryndan» köpeldip bolýar. Ýertudana C witaminine we dürli minerallara baýdyr. Onuň düzüminde marganes, mis we nitrat ýaly minerallar köpdür. Gadymy Rimde ony dürli keselleri bejermek üçin hem ulanypdyrlar. Dünýäniň ýüzünde ýertudananyň 20-den gowrak görnüşi bardyr.

## Peýdalary
Düzümindäki C witamini bedeniň immunitetini güýçlendirýär, ýaralaryň bitmesini çaltlaşdyrýar, gan basyşy kadalaşdyrýar (peseldýär), dişleriň we süňkleriň emele gelmegine kömek edýär.
Nitrat myşsalara ganyň we kislorodyň köp barmagyny üpjün edip, myşsalaryň ýadamagynyň öňüni alýar.
Onuň düzümindäki mis deride kollageniň döremesini çaltlaşdyrýar. Ýertudanany ýa-da onuň suwuny derä çalmaklyk deriniň näzik we ak bolmagyna hem-de onuň garramagynyň öňüni alýar.
Düzümindäki antosionin maddalary horlanmaga ýardam berýär.
Ýertudanada aspirine meňzeş madda bar, bu madda bolsa kelle agyryny aýyrmaga kömek edýär.

## Saglyk düzgünleri
Iýmezden öň hökman ýuwmaly.
Miwäni ýuwup sowadyjyda saklamaklyk maslahat berilmeýär, sebäbi ýuwlan miwe çalt zaýalanýar.
Miwe ýyglandan soňra, ony sowadyjyda 3-7 gün aralygynda saklap bolýar.
Mukmin

**Mömin** ().
arapça "iman eden kişi" manysyny berýän "mu'min" sözüniň türkmen dilinde ýazylyşy. Muhammet Pygamberiň getiren Yslam dinine iman eden ýagny ynanan kişiler üçin ulanylýan at. Bu söz käbir kontekstlerde "boýun bolan kişi" diýmegi aňladýan "musulman" adynyndan tapawutlandyrylýar. 

**Yslamyň mukaddes kitaby Gurhanyň 23-nji süresine (bölüme) hem Mömin (Arapça: المؤمنون, ''al-muʼminūn)'' ady berlipdir.**  

Orta asyrda ýaşap geçen yslam alymy ony şeýle düşündirýär: "*Her mömin musulmandyr, ýöne her musulman mömin däldir.*"
:Türkmen halkynda () ady bilen bellidir. Türk ýurdynda bolsa (), iňlis ýurlarynda (). 

## Kuran

# Möminler halas bolarlar.
# Olar namazlaryna pespällik, doly edeplilik bilen durýandyrlar.
# Olar biderek gürrüňlerden ýüz öwürýändirler.
# Olar zekat berýändirler.
# Olar jynsy agzalaryny (namyslaryny) goraýandyrlar.
# Olar diňe aýallaryndan we gol astyndaky (gyrnaklaryndan) goramazlar, çünki olar bu babatda ýazgarylmaýarlar.

— Kuran: sura №23.


## Şeýle-de
* Takwa
## Bellik

## Salgylanmalar
* https://en.wikipedia.org/wiki/Mumin
* https://ru.wikipedia.org/wiki/Мумин
Hawas etraby

**Hawas etraby** - Özbegistanyň Syrdarya welaýatynde ýerleşýän etrap.

Kategoriýa:Syrdarya welaýaty
Kategoriýa:Özbegistan
Sardoba etraby

**Sydarya etraby** - Özbegistanyň Syrdarya welaýatynde ýerleşýän etrap.

Kategoriýa:Syrdarya welaýaty
Kategoriýa:Özbegystan
Paxtaobod (Syrdarya welaýaty)

**Paxtaobod** - Özbegistanyň Syrdarya welaýaty Sardoba etrabynde ýerleşýän şäher.

Kategoriýa:Syrdarya welaýaty
Kategoriýa:Özbegistan
Sayxun

**Sayxun** - Özbegistanyň Syrdarya welaýaty Saýxunabad etrabynde ýerleşýän şäher.

## Taryh
Saýhun obasy, Golodnaýa sährasynyň gündogar böleginde, Syrdarýa derýasynyň golaýynda ýerleşýär. Gülistandan 42 km we iň ýakyn demirýoldan (Bagta şäherinde) 12 km uzaklykda ýerleşýär. Uly derýanyň ýakynlygyna garamazdan, Saihun birnäçe kanal bilen gurşalan. Bu oba, myhmansöýer sebitiň ösen ýyllarynda ýüze çykdy, Ukrainadan gelen immigrantlar tarapyndan esaslandyryldy we bütinleý ukrain ady - Werhnewolynskoye bardy. 1984-nji ýyldan bäri şäher görnüşli şäherçäniň ýagdaýy. 1990-njy ýyllara çenli Werhnewolinskoye diýilýärdi.

Kategoriýa:Syrdarya welaýaty
Kategoriýa:Özbegistanyň şäherlerі
Jyzzah welaýaty

**Jyzzah welaýaty** - Özbegistanda ýerleşýän welaýat. Respublikanyň merkezi böleginde ýerleşýär. 1973-nji ýylyň 28-nji dekabrynda döredildi. Meýdany 21,2 müň km2. Merkez Jyzzah şäheridir.
## Tebigat
Relýef daglardan, depelerden we düzlüklerden durýar. Günorta bölegini Türküstan dag gerşiniň (Molguzar dag gerşi), günbatar Nurata dag gerşiniň şahalary tutýar. 

Welaýatda altyn, kümüş, wolfram, gurşun, sink, demir, molibden, mermer, wollastonit, bazalt, granit, korund we hek ýaly minerallar bar.
## Ykdysadyýet
Jyzzah welaýaty respublikanyň önümçiliginde we medeni ösüşinde möhüm rol oýnaýar. Hususan-da, pagta, däne, gök önümler, miweler we maldarçylyk önümleri ösdürilip ýetişdirilýär. Bagbançylygy ösdürmäge üns berilýär.
## Sebitleýin bölünişik

Kategoriýa:Jyzzah welaýaty
Kategoriýa:Özbegistan welaýatlary
Zarbdor

Jizzax viloyati Zarbdor tumani markazi bo'lmish Zarbdor shaharchasiga 2020-yil 18-martda shahar maqomi berildi.Shahar maqomi nomini olishi uchun asosiy normalar ko'zdan kechirildi.Bular
1.Xizmat ko'rsatish binolari holati.         2.Zarbdor shahri aholisi.                 3.Suv,gaz,elektr bilan ta'minlanganlik darajasi.                Endi Jizzax viloyatining shaharlari soni yana bittaga ortdi.
Zafarobod

**Zafarobod şäheri** - Özbegistanyň Jyzzah welaýatynde ýerleşýän şäher.

Kategoriýa:Jyzzah welaýaty
Gallaorol

**Gallaorol şäheri** - Özbegistanyň Jizzakh welaýatynde ýerleşýän şäher.
Kategoriýa:Özbegistanyň şäherleri
Jyzzah (şäher)

**Jyzzah şäheri** - Özbegistanyň Jyzzah welaýatynde ýerleşýän şäher va merkezi.

Kategoriýa:Jyzzah welaýaty
Magtymguly Ýonaçy

Magtumguly Ýonaçy- Döwletmämmet Azadynyň kakasy, Magtymguly Pyragynyň bolsa, atasydyr. Ol dürli gol hünarleri bilen birlikde, ýona tikmage-de ökde ekeni. Şonun üçin oňa Magtymguly ýonaçy diýipdirler. Ol şahyrçylykdan habarly ekeni. Magtymguly Ýonaçy özünin päk zahmeti bilen yaşan adam. Dayhançylyk, at esbaplaryny tikmek, gurnamak yaly işler bilen meşgullanypdyr we ökde kümüşçi ussa bolupdyr. Özi-de sowatly, poeziýadan oňat başy çykýan adam bolany üçin halk ony sylapdyr. Ýonaçynyň kakasynyň ady hem Döwletmämmet Ýonaçy bolupdyr. Ol hem molla lakamyny alan sowatly-medeniýetli adam eken.
Öýjük ýadrosy

Ýadro öýjügiň möhüm bölegidir. Ol, esasan togalak şekilli bolýar.

Elektron mikroskobyň kömegi bilen ýadronyň üstüniň barda bilen örtülendigi ýüze çykaryldy. Ýadronyň içinde ýadro ergini bolýar. Onda bir ýa-da birnäçe ýadrojyklar ýerleşýär. Ýadro ergininde ýadrodan başga-da hromatin diýip atlandyrylýan madda bar. Olardan öýjük bölünen döwründe sapajyk şekilli bedenjikler - hromosomalar emele gelýär. Ýadro bilen sitoplazma öýjügiň ýaşaýsy üçin hökmany düzüm bölegidir.
Organoid

Öýjügiň organoidleri öýjügiň ýaşaýşynda möhüm wezipeleri ýerine ýetirýärler. Olara mitohondriýalar, endoplazmatik tor, ribosomalar, öýjük merkezi, lizosomalar we Goljuň toplumy degişlidir.

## Çeşme
Orta mekdepleriň VIII synpy üçin okuw kitaby - 2012ý.
Belok

**Beloklar** öýjükleriň esasy maddasy hasaplanylýar. Beloklar gurluşlary boýunça organiki birleşmeleriň iň çylşyrymlylaryna degişlidir. Olar aminokislotalaryň bellibir tertipde ýerleşen molekulalaryndan emele gelýärler. Beloklaryň düzümine 20-ä golaý aminokislotalar girýär. Olaryň yzygiderlilikde ýerleşişleri beloklaryň häsiýetlerini kesgitleýär. Şoňa görä-de beloklar gurluşlary boýunça örän köp dürlüdirler.

Beloklar gurluşyk serişdesi bolup, membrananyň, ýadronyň, sitoplazmanyň we organoidleriň emele gelmegine gatnaşýarlarlar.

Beloklaryň biokatalizatorlar hökmünde-de ähmiýeti uludyr. Olar öýjükde geçýän biohimiki täsirleşmeleri çaltlandyrylýarlar. Şeýle beloklara fermentler diýilýär.

Beloklar beden üçin güýç çeşmesi bolup hyzmat edýärler. Olaryň turşamagy netijesinde köp mukdarda güýç bölünip çykýar.

## Çeşme
Orta mekdepleriň VIII synplary üçin okuw kitaby- 2012ý
OnePlus 2

**OnePlus 2** — 2015-nji ýylyň 29-njy iýulynda görkezilen OnePlus hytaý kompaniýasynyň smartfony. Bu tapgyryň ikinji smartfony. OnePlus 2 özünden öňküsinden dizaýny we tehniki häsiýetnamalary bilen tapawutlandy.

## Häsiýetnamalary
Modelde OnePlus kompaniýasy üçin birinji gezek "öýe" düwmesinde gurnalan barmaklaryň yzlarynyň skaneri ulanyldy. Şeýle-de OnePlus 2 USB Type-C porty bolan dünýäde birinji smartfon boldy.

## Operasion ulgam
OnePlus 2 OxygenOS 2.0 firmanyň proşiwkasy bilen çykaryldy, ol Android 5.1 Lollipop esaslandy.
Android 6.0.1 bazasynda OxygenOS 3 täzeleniş 2016-njy ýylyň maýynda çykaryldy.
OnePlus 2 Android 7 "Nougat" bazasynda resmi täzelenişi almady. OnePlus 2 resmi däl ýagdaýda LineageOS 15 proşiwkasynda Android 8.0 Oreo çenli täzelemek mümkin.
OnePlus 2-de birinji gezek sesini sazlaýjy düwme bilen ýanaşyk ýerleşýän "Alert Slider" ýörite polzunok döredi. Polzunok ulanyjy tarapyndan üç sany öňünden saýlanan režime geçmäge mümkinçilik berýär, tertip boýunça bu “Sessiz”, “Wibrasiýa” we “Jaň”.

## Satuwlar
Oturdylan ýady 16 Gb bolan White Basic wersiýasynyň bahasy 329$ ybarat boldy, 64 Gb bolan Sandstone Black Premium wersiýasynyň bahasy 389$ ybarat boldy. Kewlardan ýa-da bambukdan edilen firmanyň yzky panelleri 27$ ybarat boldy.
OnePlus 2 awgustyň ortalarynda Ýewropada, ABŞ-da we Hindistanda satuwa çykaryldy. Satuwlar OnePlus One ýagdaýda bolşy ýaly çakylyk boýunça amala aşyryldy.  
Satuwlar başlanandan soňra birinji 72 sagatda 1 million OnePlus 2 bronlandy. Bir hepdeden soňra 2 million öňünden berlen buýurmalar edildi. 2015-nji ýylyň sentýabrynda öňünden berlen buýurmalaryň sany 5 milliondan ybarat boldy.
2015-nji ýylyň 12-nji oktýabrynda OnePlus çakylyklarsyz öz saýtynda 12:00-den 13:00 çenli HKT / CEST / PDT OnePlus 2 satdy.

## Gyzykly fakt
OnePlus kompaniýasy OnePlus 2 we OnePlus X modelleriň mahabaty barada Netflix ylalaşdy. Şol sebäpli “Kartdan ediln öý” serialynyň dördünji möwsüminde birinji ledi OnePlus 2 smartfonyny ulanýar.

## Salgylanmalar

## Daşarky çykgytlar

* Official site OnePlus 2

Kategoriýa:Elektronika
Kategoriýa:Tehnologiÿa
Kategoriýa:Telefon
Nuklein kislotalary

Nuklein kislotalary- öýjügiň ýadrosynda emele gelýärler. Olaryň ady hem şondan gelip çykýar, ýagny "nukleus" diýmek latynça "ýadro" diýmekligi aňladýar.

Nuklein kislotalaryny dezoksiribonuklein (DNK) we ribonuklein (RNK) kislotalary diýen iki görnüşi bar. DNK bedeniň nesle geçýän alamatlaryny ýüze çykarýan hromosomalaryň düzümine girýär. RNK bolsa ýadroda we sitoplazmada bolýar. Bu kislotalaryň ähmiýeti diňe soňky ýyllarda takyklanyldy. DNK-da nesle geçýän alamatlaryň maglumatlary saklanýar. RNK bolsa öýjüklere mahsus bolan beloklaryň emele gelmegine gatnaşýar.
Gyjynyjylyk

Gurşawyň hadysalarynyň täsirine öyjügiň jogap berip bilmek häsiýetine öýjügiň **gyjynyjylygy** diýilýär. 

Mysal üçin, myşsa öýjükleri sanjyma-da, gyzdyryjy jisimlere-de, elektrik akymynyň we kislotalaryň täsirine-de ýygrylmak bilen jogap berýär. Şeýle ýygrylmalaryň netijesinde, ýaşaýşa mahsus bolan ýene bir häsiýet- hereket ýüze çykýar.

Gyjynmaklygyň emele gelmegi bilen baglylykda, öýjüklerinde suwuklyklar emele gelýär. Nerw öýjüklerinde nerw oýanyşlary peýda bolýarlar.

## Çeşme
Orta mekdepleriň VIII synplary üçin niýetlenen okuw kitaby- 2012ý.
Akmyrat Ýazlyýew

Akmyrat Ýazlyýew barda maglumat ol 2004-nji ýylyn 10-njy dekabrynda mary welaýatynyň ýolöten etrabynyň baýraç geňeşligide dogulýar.Ol hazirki wagytda programirleme dilleri bilen meşgullanýar.
Habarlaşmak uçin:
Twitter
Instagram
Dokumalar

Umumy gurluşlary, ýerine ýetirýän işleri we gelip çykyşy boýunça birmeňzeş bolan öýjükleriň hem-de öýjügara maddalaryň bellibir toplumyna **dokuma** diýilýär. Olar süýüm ýa-da ýasy görnüşde, ergin halda bolýarlar. Olaryň bellibir görnüşde bolmaýanlary hem bar. Dokumalardan synalar (organlar) emele gelýärler. 

## Görnüşleri
Olar örtüji (epitelial), birleşdiriji, myşsa we nerw dokumalarydyr. Dokumalar bedeniň hemme synalarynda bolýar. Emma synalaryň her birinde, adatça, dokumalaryň haýsy hem bolsa bir görnüşi möhüm ähmiýete eýedir. Mysal üçin, myşsalar, esasan, myşsa dokumalaryndan durýarlar. Emma olaryň uçlarynda ak dykyz, çeýe birleşdiriji dokuma (siňir) ýerleşýär. Olaryň kömegi bilen myşsalar süňklere berk birleşýärler. Myşsa dokumalarynyň daşy dury, ýukajyk barda bilen örtülendir. Eger-de şol bardajygy aýyrsak, onda myşsanyň köp sanly dessejiklerden ybaratdygyny göreris. Dessejikleriň her biri hem barda bilen örtülendir. Olary ýene-de dessejiklere bölmek bolýar. Iň kiçijik myşsa dessejigini bölüp bölüp aýyrmak aňsat däldir. Emma ýörite gurallaryň kömegi bilen ony mikroskoplaryň aşagynda aýry-aýry ýukajyk myşsa süýümlerine bölmek bolar.
Örtüji dokuma

**Örtüji dokumalar** bedeni daş ýüzünden örtüp durýar we deriniň ýokarky gatlagyny emele getirýär. Içki synalaryň we boşluklarynyň şirelije bardalary hem örtüji dokumadan durýar. Bu dokumanyň aýratynlygy, onuň öýjükleriniň biri-birine jebis ýerleşmegidir we öýjügara maddasynyň örän azlygydyr.

Örtüji dokumalaryň bir görnüşi gorag, beýlekisi bölüp çykaryş işlerini ýerine ýetirýär, üçünjisi bolsa iýmit maddalarynyň sorulmak hadysasyna gatnaşýar. Köp gatlakly, dykyz deri örtüji dokuma aşagynda ýerleşen synalary zaýalanmakdan we mikroplaryň düşmeginden goraýar. Deri örtüji dokumanyň öýjükleri daşky gurşawyň zyýanly täsirine ýygy-ýygydan sezewar bolýarlar. Şonuň üçin hem olar ölýärler. Bu dokumanyň öýjükleri tiz köpelmäge ukyplydyrlar. Şeýlelikde, ölen öýjükleriň öwezi täze emele gelen öýjükler bilen doldurylýar.
Synalar (organlar)

Adam bedeni birnäçe synalardan durýar. Şol synalaryň kömegi bilen bedeniň ýaşaýjylygyny üpjün edýän hadysalar ýüze çykýar. Synalardan synalar ulgamy emele gelýär. Olaryň sazlaşykly işlemegi bütin bedeniň ýaşaýyş işjeňligini üpjün edýär. Adam bedeninde 9 ulgam bar. Olar: örtüji, daýanç-hereket, iýmit siňdiriş, gan aýlanyş, dem alyş, bölüp çykaryş, nerw, köpeliş we endokrin ulgamlarydyr.

Bu ýagdaýlardan beden dürli böleklere bölünýär diýen netije çykarylmaly däldir. Beden bir bitewidir. Meselem iýmit siňdiriş ulgamy ýeke özi iýmiti siňdirip bilmeýär. Endokrin (mäzler) ulgamyndan gelýän şire iýmit siňdirmek üçin hökmanydyr.

Başga-da adam hereket edende myşsalary ýygrylýar. Myşsalaryň ýygrylmagy hem ýüregiň urşyny güýçlendirýär, dem alşy çaltlandyrýar, iýmit siňdiriş we bölüp çykaryş ulgamlarynyň işjeňligini sazlaýar we ş.m. Bularyň hemmesi bedeniň bölünmez bitewiligine şaýatlyk edýär.

Synalaryň özara baglanyşygy nerw hem-de gumoral (gormonlaryň täsiri) ulgamynyň hem-de ganyň kömegi bilen amala aşýar. Nerw we gumoral ulgamlar hem öz aralarynda ýakyndan baglanyşyklydyrlar, ýagny bir tarapdan nerw ulgamynyň özüniň işjeňligine ganyň akymy bilen getirilýän madda çalşygynyň önümleri we dürli himiki maddalar täsir edýärler. Beýleki tarapdan bolsa, birnäçe himiki maddalaryň emele gelmegi we olaryň gana bölünip çykarylmagy nerw ulgamynyň mydamalyk gözegçiliginde bolýar. Bedeniň synalar ulgamynyň fiziologik işjeňliginiň sazlaşygy nerw-gumoral ulgamlary tarapyndan amala aşyrylýar. Şeýle sazlanyşyk bedeniň öz-özüni dolandyrmak häsiýetini ýüze çykarýar.
Palermo F.C.

**Palermo FC** häzirki wagtda Italiýa Seriýasynda.

Kategoriýa:Italýada Futbol
Kategoriýa:Sport
Kategoriýa:Futbol
Yasyl ewgliyna

Yasyl wgiliyena oran kiçi haywandyr.Ol hapa suw howdanarynda yasayar onun  gurlsy oran çylsyrymly bolya. onun ol haywan sekilinde he oumlik sekilinde iymitlenip bilyanddir. bu haywan  1 milli dir