open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sopranoman

**Sopranoman** Türkmenistanda we SNG döwletleriniň arasynda hip-hop dünýäsine eden goşantlary bilen tanalýar. Türkmen hip-hop dünýäsine goşantlary bilen tanalýan Sopranoman hip-hop dünýäsinde hormatlanýan şahsyýetleriň biri. Irki aýdymlary bolan "Из города низких домов", "Не важное" we ýakyn wagtlarda has hem meşhurlyk gazanan aýdymlary bolan "Gaýtala", "Abu-dhabi", "Suw sep", we "Honnon" aýdymlarydyr. Sopranoman aýdym sözlerini rus dilinde ýazyp Däli dädäniň kömegi bilen türkmen diline terjime edýär. Türkmen dilini suw içen ýaly bilýär. Sopranoman Däli däde (Syke däli) we S-beater atly hip-hop dünýäsiniň tanymal aýdymçylary bilen hem işleşýär we birnäçe halk arasynda tanalýan aýdymlary bar. 

## Sopranoman barada
Anton Zozulya 1986-njy ýylyň 20-nji Awgustynda Mary welaýatynyň Mary şäherinde dünýä inýär. Anton Zozulya sahna ady bolan Sopranoman hökmünde halk arasynda tanalýar. Onuň hip-hop-a bolan höwesi 2002-nji ýylda rap ýazmak bilen başlady we 2008-nji ýylda solo raper hökmünde çykyş etmäge başlady.  Sopranoman Türkmenistanda tanalýan şahsyýetleriň biridir. Sopranoman Aşgabatda ýaşaýar. Sopranoman aýdymlaryny rus dilinde ýazyp, dosty Däli Däde bilen aýdymlaryny türkmen diline geçirýär. Sopranoman Rap, Hip-hop, Dancehall we Moombahton görnüşlerindäki aýdymlary ýazýar. Sopranoman Mary şäherinde dogulyp, şu wagt Aşgabatda ýaşaýar. 

## Sopranoman we kariýerasy
2008-nji ýylda solo kariýerasyna başlan Sopranomanyň ilkinji sahna ady Dred-di. "Klan Soprano" serýalyndan täsirlenen Anton Zozulýa, Dred sahna adyny "Soprano" hökmünde üýtgetdi. 2010-njy ýylda Dred ady bilen çykyş edýän mahalynda "Из города низких домов" atly albomyny işläp köpçülige çykaran Anton, köpçülikden alkyş aldy. Onuň bu albomy köpçülik içinde halandy. Türkmenleriň arasynda has aňsatlyk bilen tanalmagy üçin hem adyny Soprano hökmünde üýtgedenligini belläp geçsek bolar. Sopranoman 2016-njy ýylda halk arasynda has hem tanymal boldy. 2018-nji ýylyň fewralynda Sopranoman, Tigran Şahunts bilen "Не важное" atly aýdymyny ýazyp, VKontakte atly sosýal ulgamda paýlaşdy we bu aýdym bir günüň dowamynda 250,000 gezek diňlenildi. Bu aýdymçynyň ilkinji şahsy rekordydy. Soňra "Не важно" atly aýdymy we "Если ты не моя" aýdymlaryny hem köpçülige çykardy. Sopranoman Türkmenistanda ady belli aýdymçy we SNG Döwletlerinde hem diňleýjileri bar. 

## Çeşmeler

# Rus aýdymçylar dünýäsi medýasy 
# Rus tanymal kişiler baradaky medýa 
# Aşgabatdaky tanymal kişiler barada
Salvador Dalí

thumb|Salwador Dali (1939)
Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech, Pboluň Dalisi Markisi (Figueras, 1904-nji ýylyň 11-nji maýy - Figueras, 1989-njy ýylyň 23-nji ýanwary) 20-nji asyryň ispan suratkeşi, heýkeltaraş, oýma ussady, dizaýner we ýazyjydy. Sýurrealizmiň iň beýik wekillerinden biri hasaplanýar.

Salvador Dali ajaýyp we düýş ýaly ajaýyp suratlar bilen tanalýar. Surat çekmek ussatlygy köplenç Galkynyş sungatynyň täsiri we haýranlygy bilen baglanyşyklydyr. Şeýle hem, Daliniň plastik çeşmeleri kino, heýkeltaraşlyk we fotosurat bilen meşgullandy, bu bolsa beýleki audiowizual sungat işgärleri bilen köp sanly hyzmatdaşlyga sebäp boldy. Ilkinji kontaktda hakyky şahsy we aç-açan stili düzmek ukyby bardy, hakykatdanam gaty eklektiki we beýleki adamlaryň täzeliklerinden “çekilipdi”. Iň meşhur suratlarynyň biri, 1931-nji ýylda ýasalan “oryadyň dowamlylygy” (Theumşak sagatlar diýlip hem atlandyrylýar).

Örän hyýaly suratkeş hökmünde, jemgyýetiň ünsüni özüne çekmek maksady bilen narisizme we megalomaniýa meýilli tendensiýasyny görkezdi. Bu özüni alyp barşy, sungatyna ýokary baha berýänleri we tankytçylaryny aklady, geň-taň hereketini, sungat önümçiliginden has täsirli bir mahabat hökmünde ret etdi, Daliniň "altyn we aşa köp zada bolan söýgüsi, lýuks höwesi we gündogar modasyna bolan söýgüsi, köküni Iberiýa ýarym adasynyň arap agalyk eden döwründen alyp gaýdýan özüni "arap nesli" diýip yglan edýär.

Kategoriýa:Sungat
Kategoriýa:Ispaniýa
Gülistan

**Gülistan**:
*Gülistan Welaýaty
*Gülistan, Özbegistan
*Gülistan etraby
*Gülistan tokaýy

Kategoriýa:Dürli manylar
Gerkules (Kino 1997)

Gerkules ABŞ-da “Walt Disney Feature Animation” tarapyndan öndürilen we “Buena Vista Pictures” tarapyndan 1997-nji ýylyň 13-nji Iýun ABŞ paýlanan animasiýa komediýa aýdym-saz filmidir.

Kategoriýa:Filmler
Awtoulaglar (multfilm)

Awtoulaglar (iňlis. *Cars*) - 2006-nji ýylyň režissýorlar John Lasseter we  animasiýa filmi.

Kategoriýa:ABŞ filmleri
Kategoriýa:Animasiýa filmleri
Kategoriýa:2006-nji ýylyň filmleri
Özbegistan Futbol Assosiasiýasy

**Özbegistan Futbol Assosiasiýasy** () — Özbegistanyň futbol klublaryny we ýaryşlaryny dolandyrýan gurama.

## Salgylanmalar
Abdusalam Azizow

**Azizow Abdusalom Abdumawlonowiç** (; 20.01.1960, Daşkent) — Özbek döwlet işgäri, general-leýtenant. Özbegistan Respublikasynyň Döwlet howpsuzlyk gullugynyň başlygy, 2019-njy ýylyň 11-nji fewralyndan, 2019-njy ýylyň 15-nji iýulyndan Özbegistan Futbol Assosiasiýasynyň başlygy.

## Terjimehaly
1981-1982 - Daşkent şäheriniň içeri işler bölüminiň nobat bölüminiň işgäri.

1982-1986 - Daşkent milisiýa mekdebiniň okuwçysy.

1986-1989 - Daşkent şäheriniň esasy içerki bölüminiň derňew bölüminiň sülçisi, uly derňewçisi.

1989-1997 - Özbegistanyň Içeri işler ministrliginiň derňew bölüminiň uly sülçisi, usulyýet we nazaryýet bölüminiň başlygynyň orunbasary, derňew bölüminiň başlygynyň orunbasary.

1997-1998 - Daşkent şäheriniň içeri işler bölüminiň başlygynyň orunbasary.

1998-2001 - Daşkent şäheriniň Mirabad etrabynyň Içeri işler bölüminiň müdiri.

2001-2002 - Daşkent şäheriniň içeri işler bölüminiň müdiri.

2002-2006 - "Özbegneftgaz" milli Holding kompaniýasynyň başlygy.

2006-2008 - "Özneftmahsulot" paýdarlar jemgyýetiniň başlygy.

2008-2009 - Özbegistan Respublikasy Içeri işler ministriniň birinji orunbasary.

2008-2009 - Özbegistan Futbol Federasiýasynyň wise-prezidenti we "Maşal" futbol klubynyň prezidenti.

2009-2017 - Jizzakh welaýaty Içeri işler bölüminiň müdiri.

2017-2017 - Özbegistan Respublikasynyň Içeri işler ministri. 2017-nji ýylyň 14-nji ýanwarynda oňa general-maýor derejesi berildi.

2017-2019 - Özbegistan Respublikasynyň Goranmak ministri. 2019-njy ýylyň 14-nji ýanwarynda oňa general-leýtenant derejesi berildi.

2019-njy ýylyň 11-nji fewralyndan bäri Özbegistan Respublikasy Döwlet howpsuzlyk gullugynyň başlygy. 

2019-njy ýylyň 15-nji iýulyndan bäri Özbegistan Futbol Assosiasiýasynyň başlygy.

## Salgylanmalar

Kategoriýa:Şahsyýetler
Luni sazlary: Yza gaýdyp geliň

Luni sazlary: Yza gaýdyp geliň (iňl. Looney Tunes: Back in Action) “Warner Bros. Pictures” tarapyndan surata düşürilen we 2003-nji ýylda surata düşürilen animasiýa filmidir.
Salam dostlar

thumb
Salam dostlar (iňlis. *Saludos Amigos*), 1943-nji ýylda (1328 AH) öndürilen Wolt Disneýiň Amerikan animasiýasydyr.
Goňşym Totoro

1988-nji ýyl çapylan animasiýa fantastaki we tokuma phkuma üçin studiýa ghbili studiýa galybasy bilen janlandyrylýar. N NETKO HIDADADA, Çiçka Sakamoto we Hiti takoşiniň seslerine we onuň bilen baglanyşykly agaç şap-bankydaky dostlukly agaçlar bilen özara ýoldaşlyk edýär.

Kategoriýa:Filmler
Başlyk Bäbek

***Başlyk Bäbek*** () ABŞ-da “DreamWorks Animation” tarapyndan öndürilen we “20th Century Fox” tarapyndan 2017-nji ýylyň 31-nji marty ABŞ paýlanan 3D animasiýa komediýa filmidir.

## Rollarda

* Alek Baldwin — Teodor Lindsay "Ted" Templeton Jr./Başlyk Bäbek
* Maýls Bakşy — Timothy Lesli "Tim" Templeton
* Jimmi Kimmel — Teodor Lindseý "Ted" Templeton Sr.
* Lisa Kudrow — Janis Templeton
* Stiw Buscemi — Francis E. Francis
* Konrad Vernon — Eugene Francis
* Jeýms MakGrat — Wizzie
* Deýwid Soren — Jimbo
* Nina Zoe Bakşy — Tabita Templeton
* Tom MakGrat — Julia Child
* Jeýms Raýan — Hekaýa Aýy
* ViviAnn Yee — Staci
* Edi Mirman — Uly Başlyk Bäbek
* Kris Miller — Kapitan Ross

## Salgylanmalar

## Daşarky çykgytlar

* 
* Rotten Tomatoes web sahypasynda
* Metacritic web sahypasynda
* Box Office Mojo web sahypasynda

Kategoriýa:ABŞ filmleri
Andijan welaýaty

**Andijan welaýaty** () — Özbegistan Respublikasynyň çägindäki sebit. Fergana jülgesiniň gündogar böleginde ýerleşýär. 1941-nji ýylyň 6-martynda döredildi. Meýdany 4,3 müň km². Ilaty 3,394,400 adam (2024-ýylyň 1-nji ýanwaryna çenli). Andijan sebitinde 2 sebit şäheri, 14 etrap, 11 etrap şäheri, 79 şäher we 455 oba ilaty bar (2024-ýyla çenli). Onuň merkezi Andijan şäheridir.

## Kaynag


Andijan
Richelieu synp söweş gämisi

**“Riçeliu” synp gämisi,** Waşington şertnamasynyň çalyşýan gämi gurluşyk düzgünlerine esaslanyp, Fransiýa tarapyndan gurlan söweş gämisi. Ikinji jahan urşundan öň tamamlanmadyk we Soýuzdaş güýçlere gutarylmadyk ýagdaýda söweşen özboluşly gämi.
Futbolda altyn top

## Altyn top erkekler

## Altyn top aýallar

## HEM
*Futbolda altyn aýakgap
*Ýylyň iň gowy derwezeçisi
*Futbol boýunça Dünýä çempionaty
Dino Zoff

## HEM
*Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar
*Ýylyň iň gowy derwezeçisi
*Futbol taryhynda iň gowy derwezewanlar
Futbolda altyn aýakgap

## Altyn aýakgap erkekler

## Altyn aýakgap aýallar

## HEM
*Futbolda altyn top
*Ýylyň iň gowy derwezeçisi
*Futbol boýunça Dünýä çempionaty
Gök metjit, Stambul

**Gök metjit**, resmi ady **Soltan Ahmed metjidi** (), Türkiýäniň Stambul şäherinde ýerleşýän Osman döwrüniň taryhy imperiýa metjidi . Ahmed I- iň dolandyran döwründe 1609 1617-nji ýyllar aralygynda guruldy. We häzirki wagtda hem işleýän metjit bolup galýar. Şeýle hem köp sanly jahankeşdäni özüne çekýär we Osman arhitekturasynyň iň ajaýyp we meşhur ýadygärliklerinden biridir.

## Salgylanmalar
Futbol taryhynda iň gowy oýunçylar

## Iň gowy futbolçy erkekler
### Bütin dünýäde

### [[UEFA]]

### Konmebol

### KAF

### AFK

### Konkakaf

### OFK

## Iň gowy futbolçy aýallar
### Bütin dünýäde

### [[UEFA]]

### Konmebol

### KAF

### AFK

### Konkakaf

### OFK

## HEM
*futbolda altyn top
*Futbol taryhynda iň gowy derwezewanlar
*Futbol taryhynda iň köp oýun uran oýunçylar
Kategoriýa:Halkara Futbol Taryhy we Statistika Federasiýasy
Ýylyň iň gowy derwezeçisi

## Altyn ellik erkekler

## Altyn ellik aýallar

## HEM
*Futbolda altyn top
*Futbol taryhynda iň gowy derwezewanlar
*Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar
Futbol taryhynda iň gowy derwezewanlar

## Iň gowy derwezeban erkekler
### Bütin dünýäde

### [[UEFA]]

### Konmebol

### KAF

### AFK

### Konkakaf

### OFK

## Iň gowy derwezeban aýallar
### Bütin dünýäde

### [[UEFA]]

### Konmebol

### KAF

### AFK

### Konkakaf

### OFK

## Hem
*Futbol taryhynda iň gowy oýunçylar
*Ýylyň iň gowy derwezeçisi
*Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar
Kategoriýa:Halkara Futbol Taryhy we Statistika Federasiýasy
Soihichi söweşi

Türkmenleriň beýik soltany Jelaleddin Meňburun Soihichi ýakynlaryna gelende Gürjiler oňa çozdylar ýöne ýanynda az esgeri bolan Jelaleddin arka gaçan ýaly edip arkasyndan gelen Gürjilere çozdy we Gürji goşunlarynyň her tarapyndan çozup gaçyp bilmez ýaly etdi beýlelikde Gürjiler köp esger ýitirdi ýöne gaçyp bildiler.
Garni söweşi

Türkmenleriň beýik soltany Jelaleddin Meňburun Gruziýanyň hökümdary Rusudan-a Mongollara garşyn oňa kömek etmesini isleýän habar ugratýar ýöne Rusudan Jelaleddin-e hapa sözler bilen mongollara ýeňileni indus söweşini ýatlatýan byr habar ugratýar Jelaleddin bolsa gaharlanyp Gruziýa çozýar, Türkmenleriň goşunlary we Gürjileriň goşunlary Garni-de Söweşe başlaýar we Garni söweşi netijesi Türkmenleriň ýeňişi bilen netijelenýär.

**<big>Çeşme</big>**
----
Panagiýa Tu Kastrou

**Panagiýa tu Kastrou** ýa-da **Biziň Köşk Hanymymyz** — Rodos sebitiniň Rodos şäherinde ýerleşen orta asyr hristian buthanasydyr. Ol köne diwarly şäheriň içinde bolup, bu adada iň soňky galan buthanalaryň arasynda iň ulusydyr. Dürli imperiýalar we ýurtlar tarapyndan basyp alynmagyna görä, bu bina taryh boýunça Rim katolik buthanasy we musulman metjidi hökmünde hyzmat edipdir.
Oktaý Sinanogly

**Oktaý Sinanogly** (1935-nji ýylyň 25-nji fewraly, Bari - 2015-nji ýylyň 19-njy apreli, Maýami ), türk himiýa inžereneri we akademigi .Himiýa, molekulýar biofizika, biohimiýa we matematika derslerini berdi. 1975-nji ýylda ýörite kanun bilen Oktaý Sinanogly Türkiýe Respublikasynyň ilkinji we ýeke-täk professory diýen at berildi. Ol akademiki okuwlary we türkçe syýasy garaýyşlary bilen Türkiýede tanalýar.
Möjekler Jülgesi (telewizor seriýaly)

**Möjekler Jülgesi** () 15 Ýanwar 2003-de Show TV-de *Bu bir mafiýa seriýalydyr* şygary bilen goýberilmiş Türk telewizor seriýaly. 97-nji bölümü bilen final ederek 29 Dekabr 2005-de bitdi.

## Mesele
Diplomat syraty bilen maglumat toplamakçy bolan Ali Jandan atly KGT agenti Kosowadaka Stambula çagyrylmyşdyr. Stambula gelinçe özüne Aslan Akbey tarapyndan iň agyr wezipe bolan *Möjekler Jülgesi operasiýasy* berilmişdir. Wezipe bolsa; Möjekler guramasyny bitirmekdi. Bu ugurda Aliniň syraty we her zaty üýtgetirildi we aty *Polat Alemdar* boldy we Ali Jandan habarlarda öldü görkezdi. Bu wezipe hiç aňsat däldi. Çünki Möjekler guramasy Türkiýäniň ýyllyk girdejiniň ýarymy ýaly bir puly bardyr.

## Çeşmeler
Möjekler Jülgesi 1-nji bölüm (Iňlisçe Dublaž)

Möjekler Jülgesi ähli bölümleri (Türkçe)

IMDB-de Möjekler Jülgesi
Şahruh Han

Shah Rukh Khan (, , ; aýdylyşy:  Şahruh Han; 1965-nji ýylyň 2-nji noýabrynda doglan.)  hindi aktýory, prodýuser we ssenarist. "Bolliwudyň şasy " lakamy bilen tanalýar. Şahruh Han şu güne çenli 90-dan gowrak filmde surata düşdi.

## Terjimehaly
Şahruh Han 1965-nji ýylyň 2-nji noýabrynda Delide aklawçylar maşgalasynda dünýä indi. Kakasy Täj Muhammet Han Peşawardan bolup, Nýu-Deliä göçdi. Şahruh Han orta mekdebi tamamlap, Hansraj kollejinde ykdysadyýet öwrenýär (1985-88). 1988-nji ýylda Hansrajy gutarandan soň, Jamia Millia Islamia uniwersitetinde köpçülikleýin aragatnaşyk boýunça magistr derejesini başlady, ýöne aktýorlyga bolan gyzyklanmasy sebäpli okuwyny taşlady. 1991-nji ýylda ene-atasy ölenden soň, Mumbaýa göçdi. Şol ýyl, 25-nji oktýabrda Şahruh Han Gauri Çhibber bilen durmuş gurdy. Indi olaryň üç çagasy bar. Olaryň atlary: Arýan Han, Suhana Han we Abram Han.
Şahruh Han diňe bir Hindistanda däl, eýsem bütin dünýäde iň baý aktýorlaryň biridir. Häzirki wagtda 2020-nji ýylyň ortalaryna arassa baýlygy $687 million dollar..

## Iş
Han 1988-nji ýylda adaty aktýor hökmünde telewizorda çykyş etdi. Birnäçe telewizion filmde kiçi rollarda oýnady. Ilkinji uly roluny 1992-nji ýylda "Deewaana" () filminde ýerine ýetirdi. Bu roly üçin iň täze gelen “Filmfare” baýragyny aldy. 1993-nji ýylda DARR we Howply Oýundaky iki negatiw roly üçin Filmfare baýragyna mynasyp boldy.
1994-nji ýylda ýene-de iň oňat negatiw rol üçin Filmfare baýragyny aldy.
1995-nji ýylda düşürilen “Dilwale Dulhania Le Jayenge” () filmindäki roly üçin ýene bir Filmfare baýragyny aldy. Film hindi kino taryhynda iň köp girdeji gazanan 12 milliard rupiýa boldy. Bu film 25 ýyl kinoteatrlarda görkezilip, Ginnesiň rekordlar kitabyna girdi. Soň bolsa iň gowy aktýor diýen ugurda ýene alty gezek baýrak aldy. 2010-njy ýyla çenli Karan Joharyň “Meniň adym Han” filmindäki baş keşbi üçin başga bir Filmfare baýragyny gazanyp, “Filmfare” baýragyny gazandy. 2014-nji ýyla çenli bu baýragy 23-nji martda aldy.

## Çeşmeler
Mekidea

***Mecidea*** Pentatomidae maşgalasyndaky dar porsy buglaryň bir görnüşidir. *Mecideada* beýan edilen sekiz töweregi görnüş bar.    Bu jynsdaky görnüşler Sideoats grama ýaly otlar bilen iýmitlenýär we bu jynsyň Asteraceae iýýändigi barada käbir maglumatlar bar. Mecideini taksonomik taýpasynyň içinde Täze dünýäde ýaşan ýeke-täk jyns. 
thumb| Dar porsy buglar, ''Mekidea''
thumb| Dar porsy buglar, ''Mekidea''

## 2024 ýyl
Bu mör-möjekler 2024 ýylyň tomsunda Türkmenistana ýaýrady. Olary ot bilen öldürmek gadagandyr, sebäbi Muhammed pygamber (s.a.w) janly zadyň ot bilen öldürmegi gadagan edipdir.

Mör-möjekleri gurbaga bilen öldürip bolar.

## Görnüşleri
Bu sekiz görnüş *Mecidea* urugyna degişlidir:

* *[[Mecidea indica]]* Dallas, 1851
* *[[Mecidea lindbergi]]* Wagner, 1954
* *[[Mecidea lutzi]]* Sailer
* *Mekidea esasy* deňizçisi, 1952
* *Mekidea kiçi* Rukes, 1946
* *[[Mecidea pallida]]* Stal, 1845
* *[[Mecidea pallidissima]]* Jensen-Haarup, 1922
* *[[Mecidea pampeana]]* Sailer

## Salgylar

## Goşmaça okaň
 

## Daşarky baglanyşyklar
Michael Jackson

thumb|200px|Michael Jackson
**Michael Joe Jackson** (29 awgust 1958, Gary - 25 iýun, 2009, Los-Anjeles) Amerikaly pop aýdymçy. "King of Pop" ("Popyň Patyşasy") diýlip atlandyrylýar we ol 20-nji asyryň hem-de ähli döwürleriň iň uly sungat ussatlarynyň biri hasaplanýar.

## Salgylanmalar

Kategoriýa:Amerikanyň
Kategoriýa:Şahsyýetler
Kategoriýa:Sungat
Kategoriýa:Aýdymçylar
Terra üçin Söweş

***Terra üçin Söweş*** () ABŞ-da “Snoot Toons” we “IM Global” tarapyndan öndürilen we “Lionsgate” we “Roadside Attractions” tarapyndan 2007-nji ýylyň 8-nji sentýabry TIFF paýlanan 3D animasiýa filmidir. Filmde Ewan Reýçel Wud, Luk Wilson, Braýan Koks we Jeýms Garner rol alar.

## Rollarda

* Ewan Reýçel Wud — Mala
* Luk Wilson — Jeýms "Jim" Stanton
* Braýan Koks — General Hemmer
* Jeýms Garner — Doron
* Kris Ewans — Stýuart Stanton
* Danny Glover — Prezident Çen
* Amanda Pit — Maria Montez
* Dewid Kross — Giddy
* Justin Long — Senn
* Dennis Kuaid — Rowen
* Mark Hamill — Eraşuly Orin
* Tiffany Breward — Singer Soloist
* Danny Trejo — Eraşuly Berum
* Phil LaMarr — Fabric Merchant
* Laraine Newman — Toy Merchant
* Ron Perlman — Eraşuly Worin

## Salgylanmalar

## Daşarky çykgytlar

* 
* Rotten Tomatoes web sahypasynda
* Metacritic web sahypasynda
* Box Office Mojo web sahypasynda
* AllMovie web sahypasynda

Kategoriýa:Filmler
Kategoriýa:ABŞ filmleri
Massaçusets tehnologiýa instituty

**Massaçusets Tehnologiýa Instituty** ( **MIT** ) Massaçusets ştatynyň Kembrij şäherindäki hususy ýer bilmi agtaryş uniwersiteti . 1861-nji ýylda döredilen MIT häzirki zaman tehnologiýalarynyň we ylymlarynyň köp ugurlarynyň ösmeginde möhüm rol oýnady.

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň ösýän senagatlaşmagy netijesinde esaslaýar. MIT Ýewropanyň politehniki uniwersitet modelini kabul edýär we amaly ylym we inženerçilik boýunça laboratoriýa okuwlaryna ünsüni ugrukdurýar. Kornell we Tuskegi uniwersitetleriniň hatarynda, MIT Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýer berýän üç hususy uniwersitetiň biri, . Institutda bir milýadan gowrak uzaýan  şäherçesi bar (1,6&nbsp;km) Çarlz derýasynyň boýunda ýerleşýär we MIT Linkoln barlaghanasy, Bates merkezi we Haýstäk obserwatoriýasy ýaly uniwersitet şäherçesindäki birnäçe desgany, şeýle hem Giň we Waýthed institutlary bilen baglanyşykly barlaghanalary öz içine alýar.
Lezgi dili

**Lezgi dili** (*Lezgi mez*) - Dagystanda we  Azerbaýjanda ýaşaýan lezgileryň dili,  Dagystanyň (Russiýa) resmi dillerinden.
Megi Doçi

## HEM
*Aýallar futbolynyň taryhyndan iň köp gol uran oýunçylar
*Futbolda altyn aýakgap
*Futbol taryhynda iň gowy oýunçylar
Aýallar futbolynyň taryhyndan iň köp oýun uran oýunçylar

### Futbol taryhynda iň köp çykyş eden zenan futbolçylar

## Ýeke toparda

## Henizem işjeň

## Ýurt boýunça

## HEM
*Aýallar futbolynyň taryhyndan iň köp gol uran oýunçylar
*Futbolda altyn top
*Futbol taryhynda iň gowy oýunçylar
Mansur Ýawaş

**Mansur Ýawaş** (1955-nji ýylyň 23-nji maýy, Ankara ) türk syýasatçy ve aklawçy. 2019-njy ýyldan bäri Ankara şäher häkimliginiň prezidenti ,  we 2024-nji ýylyň 8-nji iýunyndan bäri Taryhy şäherler birleşiginiň prezidenti.

1999-njy we 2009-njy ýyllar aralygynda Ankara welaýatyndaky Beýpazary etrabynyň häkimi bolup işledi. Syýasy karýerasyna Milletçi Işçi Partiýasynda başlan Mansur Ýawaş, 1999-njy ýyldaky ýerli saýlawlarda Beýpazarynyň häkimi wezipesine saýlandy we bu borjuny 2009-njy ýyldaky ýerli saýlawlara çenli dowam etdirdi. 2013-nji ýylda MHP-den aýryldy we Respublikan halk partiýasyna (CHP) goşuldy. 2014-nji ýyldaky ýerli saýlawlara CHP-nyň Ankara şäher häkimligine dalaşgär hökmünde gatnaşdy we saýlawda bir bal ýitirdi. 2016-njy ýylda CHP- den giden Ýawaş, 2018-nji ýylda ýene partiýa goşuldy we 2019-njy ýylda geçiriljek ýerli saýlawlara Ankara Metropoliten häkimliginiň millet bileleşiginiň dalaşgäri hökmünde gatnaşdy we 50,9% ses bilen saýlandy. Ol 2024-nji ýyldaky ýerli saýlawlarda ýene-de dalaşgär boldy we 60,4% ses alyp, Metropoliten häkimi saýlandy.

## Çeşme
Saip Egüz

thumb|Saip Egüz
 
**Saip Egüz** (22-nji iýun 1920; Bergama, Izmir - 12-nji maý 1981), türk sazandasy we mugallymy . Ol döreden çagalar aýdymlary bilen tanalýar. *Mini Kiçijik Guş,* *Bedenimiz, Ellerim we Barmaklarym,* *Haýdi Biliz,* *Tawşan* ýaly köp çaganyň aýdymlarynyň kompozitory we aýdym ýazyjysy.

## Terjimehaly
1920-nji ýylyň 22-nji iýunynda Izmiriň Bergama etrabynda dünýä indi. Ilki bilen aýdym-saz öwrenişini mandolini aýdym aýtmak we çalmak bilen başlady. Skripka barlaglary geçirildi.

1941-1942-nji okuw ýylynda Gazi bilim institutynyň aýdym-saz bölümine girdi. Bu ýerde, skripka we pýano öwrenişinden başga-da, mugallymlarynyň höwesi bilen ses okuwlaryna ünsi jemledi. 1944-1945-nji okuw ýylynyň ahyrynda aýdym-saz bölümini gutardy we ses biliminde tälim almak üçin Milli bilim ministrligi tarapyndan Ankarada galdy. 1960-njy ýyla çenli orta mekdeplerde aýdym-saz mugallymy bolup işledi. Orta mekdep mugallymy bolup ýörkä, polifoniki hor biliminiň ähmiýeti barada işlemäge we hor bilimini giňeltmäge başlan Saip Egüz, aýdym-saz mugallymlary mekdebinde geçirilen orta mekdepler hor bäsleşigine Ankara 4-nji orta mekdebiniň hory bilen gatnaşdy we ýeňiji boldy birinji baýrak.

1946-njy we 1951-nji ýyllar aralygynda Radio Mandolin orkestrinde solist bolup işledi. Bu gözlegleriň dowamynda ses mugallymlary Azize Işyk, Adolfo Kamozzoa we Umur Baha Parsdan sapaklar aldy we Ankara döwlet konserwatoriýasynyň ses hünärmeni Maks Kleýniň sapaklaryna tomaşa etdi. Mundan başga-da, Fuat Koraý bilen sazlaşykly garşylyk okuwyny üç ýyllap dowam etdireninde, Ferit Alnaryň Ankara döwlet konserwatoriýasynda sapaklaryny dowam etdirdi. 1961-1962-nji ýyllarda Germaniýanyň Freiburg adyndaky orta mekdebinde modal ulgamda ýeke we köpçülikleýin ses tälimine, hor we polifoniýa okuwlaryna gatnaşdy. Bir ýyl dowam eden bu tagallalaryň ahyrynda mugallymçylyk şahadatnamasyny aldy we öýüne gaýdyp geldi..

1964-nji ýylda Gazi bilim institutynyň aýdym-saz bölüminde ilkinji gezek polifoniki wokal okuwyna başlady. 1974-nji ýyla çenli bu okuw jaýynda ýeke ses tälimini, köpçülikleýin ses tälimini, hor okuwyny we dolandyryş kurslaryny öwretdi. 1970-nji we 1972-nji ýyllar aralygynda aýdym-saz bölüminiň müdiri bolup işledi. 1974-nji ýylda pensiýa çykdy. 1976-njy we 1980-nji ýyllar aralygynda Hacettepe uniwersitetiniň "Çaga ösüşi we bilim" bölüminde mugallym bolup işini dowam etdirip, TRT aýdym-saz bölüminiň hünärmeni bolup işledi. TRT aýdym-saz bölüminiň başlygy Jawidan Selanik bilen Erçywan Saýdamyň hyzmatdaşlygynda çagalar horlarynyň döredilmegine uly goşant goşan Saip Egüz düýbüni tutdy we şu güne çenli işini dowam etdirýän TRT çagalar horlarynyň ösüşine başlangyç etdi.

1981-nji ýylyň 12-nji maýynda aradan çykdy.

## Eserleri

* Çagalarymyz üçin täze aýdymlar 26 Nisan 2016 tarihinde     
* Pianino bilen bilelikde mekdep aýdymlary 26 Nisan 2016 tarihinde     
* Hor üçin halk aýdymlary 26 Nisan 2016 tarihinde     
* Pianino ýoldaşlygy bilen halk aýdymlary I-II 26 Nisan 2016 tarihinde     
* Halk aýdymlarymyz we tanslarymyz
* Çagalarymyz üçin kanon we aýdymlar
* Täze Melodika usuly
* Köpçülikleýin ses okuwy
* Hor bilimi we dolandyryş

## Çeşme
Lezgival

**Lezgival '' *** (лезг. lezgival, [ lezgi:wal ]) - Lezgi  häsiýetiniň we häsiýetiniň esasyny düzýär ýazylmadyk hormat kodeksi. 

*Lezgival* hiç kim tarapyndan ýazylmandyr, bu [[Isläm|Yslam]] we Lezgi adatlarynyň toplumy, Lezgilerin dünýäniň nirede bolsa-da maşgalasyny we jemgyýetçilik gatnaşyklaryny düzgünleşdirýär   .

== Esasy esaslar ==
“Lezgival” -yň bäş esasy:  

# *'Din** - Lezgiwalyň en pikiriçe, Allaha iman etmek, Yslamyň tabşyryklaryny ýerine ýetirmek, imany bolmadyk adam mynasyp adam we doly güýçli bolup bilmez.
# . **Namus** hormat, diňe mynasyp adam Lezgin bolup biler, şonuň üçin adamda hormat bolmaly. Muňa uly ähmiýet berilýär.
# **Sihil** - mynasyp adamyň maşgalasy bolmaly ( sihil ), kök bolup bilmez. Şonuň üçinem 7 atasyny, urugyny tanamaly we garyndaşlary bilen gowy gatnaşyk saklamaly.
# **Çirval** - Lezgi bilimlere uly üns bermeli: Yslam, Lezgi taryhy we beýleki bilimler.
# **Lezgi chӀal''' - Lezgi doly hukukly Lezgi hasaplanmak üçin öz dilini bilmeli. Lezgiwalyň pikiriçe, Lezgi dili abraýyň we mertebäniň çeşmesidir.

## Bellikler
Türkmenabat halkara howa meňzili

**Türkmenabatyñ halkara howa meňzili** (IATA:**CRZ**, ICAO: **UTAV**) Türkmenistanyň Türkmenabat şäherindäki halkara howa menzili. Ol şäheriň merkezinden takmynan 13&nbsp;km uzaklykda ýerleşýär. 

## Taryh

### Asyl howa menzili
Asyl howa menzili 1926-njy ýylda açyldy we birnäçe gezek durky täzelendi. Türkmenistanyň garaşsyzlyk ýyllarynda düýpli rekonstruksiýa geçirildi. Öňki howa menzili awtomatiki ýangyç üçin platforma bilen birlikde häzirki zaman howa nawigasiýa ulgamy bilen enjamlaşdyryldy. Uçuş-gonuş zolagy hem uzaldyldy.

### Täze howa menzili
2013-nji ýylda Türkmenabat şäheriniň günortasyndaky täze howa menzilinde gurluşyk başlandy. 2013-nji ýylyň 14-nji fewralynda ilkinji daşyň düýbüni tutmak dabarasyna Ukrainanyň prezidenti Wiktor ukanukowiç we Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow gatnaşdy.

Ahyrky gurluşyk, Türkmenistanyň Senagatçylar we Telekeçiler Bileleşiginiň agzasy Türkmen hususy gurluşyk firmasy Gündogdy tarapyndan amala aşyryldy. Passengerolagçy terminaly binasy 37 müň inedördül metr tutýar.

2018-nji ýylyň 26-njy fewralynda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşan täze howa menziliniň açylyş dabarasy boldy. Aeroport toplumynyň kuwwaty sagatda 500 ýolagçydyr. Uçuş-gonuş zolagynyň uzynlygy 3800 metr we ini 65 metr bolup, häzirki zaman yşyk signallary we meteorologiýa ulgamlary bilen enjamlaşdyrylandyr. Howa menzili islendik uçar görnüşini kabul etmäge ukyplydyr. Aeroportdaky ýük terminaly ýylda 200 müň tonna ýük daşamak üçin niýetlenendir. Merkezleşdirilen ýangyç guýulýan stansiýa bir wagtyň özünde birnäçe uçara hyzmat etmäge mümkinçilik berýär.

Üçburçluk “Oguz hanyň ýyldyzy” şekilli howa menziliniň ýolagçy terminaly 12 müň inedördül metrden gowrak meýdany eýeleýär we Ginnesiň Rekordlar kitabynda iň uly ýyldyz şekilli bina hökmünde bellendi. dünýä.

## Salgylanmalar

Kategoriýa:Lebap welaýaty
Hataý döwleti

thumb|Hataý döwletiniň baýdagy

**Hatay döwleti** ( Fransuzça : *État du Hatay*, Arapça : دولة خطاي *Dawlat Ḫaṭāy* ) 1938-nji ýylyň 2-nji sentýabrynda Iskenderun Sanjagy garaşsyzlygyny yglan edeninde döredilen türk döwletidir . 1939-njy ýylyň 29-njy iýunynda döwletiň kanun çykaryjy organy bolan 40 agzaly Hataý Döwlet Milli Assambleýasynyň kararyna laýyklykda 22-si türk bolup, Türkiýä goşuldy we Hataý welaýatyna öwrüldi.

1937-nji ýylda Hataý meselesini çözmek üçin Milletler Bileşiginiň karary bilen döredildi. Döwletiň döredilmegi Hataý milli mejlisiniň 1938-nji ýylyň 2-nji sentýabryndaky karary bilen yglan edildi. Prezident hökmünde Taýfur Sökmen, mejlisiň başlygy Abdülgani Türkmen, premýer-ministr hökmünde Abdurrahman Melek saýlandy. Döwletiň resmi dili türk, ikinji dili fransuz dili bolupdy, emma arap dilini berýän mekdepler arap dilini öwredmeýi dowam etdirdiler. Gurluşyň taslamasynda içerki işler garaşsyz seredildi; Daşary gatnaşyklar, maliýe gatnaşyklary, gümrük we territorial bitewilik Fransiýa we Türkiýe tarapyndan gözegçilik astynda saklanar we karar berler.

Karar kabul ediji we ýerine ýetiriji guramalaryň hemmesiniň türk ilatynyň gözegçiliginde bolan döwletiň , Fransiýanyň Siriýanyň mandatyna garaşlylygy problema döredýärdi. Şol sebäpli ädimme-ädim edilen üýtgeşmeler bilen Türkiýe bilen baglanyşyga tarap barýan Hataý Ikinji jahan urşunyň ýakynlaşmagy netijesinde Fransiýa tutanýerli bolup bilmedi we Türkiýe bilen söweşip bilmedi we Ankarada Fransiýa bilen Türkiýäniň arasynda "Türkiýe bilen Siriýanyň arasyndaky territorial meseleleriň düýbünden çözülmegi baradaky şertnama" gol çekildi. 23-nji iýun 1939-njy ýyl  Fransiýa Hataýyň Milli mejlisiniň 1939-njy ýylyň 29-njy iýunynda kabul eden kararyna laýyklykda Fransiýa Türkiýä goşuldy. Türkiýe, 1939-njy ýylyň 7-nji iýulynda kabul edilen kanun bilen "Hataý" welaýatyny döretmek arkaly goşulmak işini tamamlady. 1939-njy ýylyň 23-nji iýulynda fransuz goşunlary Hataýdan çykdylar. 

## 1936-njy ýyldan öň ady
1921-nji ýyldan başlap, fransuzlar tarapyndan "Iskenderunyň awtonom Sanjak / Autonomous Sandjak d'Alexandrette" (takmynan "Iskenderunyň awtonom sebiti") diýlip atlandyrylýan sebit tiz wagtdan diňe "Sancak" (Sanjak) diýlip atlandyrylyp başlandy.  Gysgaça aýtsak, Osmanly imperiýasynyň köp ýerinde administratiw sebitleri kesgitleýän "Sancak" sözi aýratyn ada öwrüldi.  

İsmail Müştak Maýakon, 1936-njy ýylyň 10-njy oktýabrynda "Cumhuriyet" gazetinde çap edilen "Taryhdan bir ýaprak" atly makalasynda bu sebitiň gadymy döwürlerden bäri türk bolandygyny nygtaýar. Makala görä, Merkezi Aziýadan gelen türkler (Hytaý / Kytaý / Kataý taýpasy) öz atlary, Hata we Ata sözlerine esaslanyp, bu sebiti Hataý diýip atlandyrypdyrlar. Bu mowzuk Hititler (Etiler) we hatda olardan öň Anadolyda ýaşaýan Hatti halky bilen baglanyşykly.  Bu mesele boýunça ikinji makala, şol ýazyjy tarapyndan 22-nji oktýabrda "Hata-Hataý" ady bilen neşir edildi. 

## Demografiki gurluşy
	

 



## Çeşme
Biografiýa

thumb| ''“Parallel Lives'' ' 1727-nji ýyldaky üçünji neşiri
**Biografiýa** ýa-da **terjimehal** adamyň durmuşyny doly beýan edýän edebiýatyň bir görnüşidir. Adam öz durmuşy hakda gürrüň berse, oňa awtobiografiýa diýilýär, şahyrlaryň durmuş hekaýalary aýdylsa, tezkire diýilýär. Biografiýa okuw, iş, gatnaşyklar we ölüm ýaly esasy wakalardan köp zady öz içine alýar. Bir biografiýa, bir şahsyýetiň durmuşyny beýan edip, durmuşynyň dürli taraplaryny nygtamak bilen, şol sanda öz durmuşy bilen baglanyşykly özbaşdak jikme-jiklikleri beýan edip, adamyň şahsyýetini barlamagy öz içine alýar. 

Terjimehal eserler, adatça, fantastika däl, çeper eser adamyň durmuşyny suratlandyrmak üçin hem ulanylyp bilner. Terjimehal gurşawyň çuňňur görnüşine bölek diýilýär. Dürli metbugatda, edebiýatdan filme çenli geçirilen gözlegler terjimehal diýlip atlandyrylýan edebiýatyň görnüşini emele getirýär.

## Salgylanmalar
Ekimia ozcan-secmenii

***“Ekimia ozcan-secmenii”***, köplenç **“Seçmen Çakşyry”** diýlip atlandyrylýar, Apiaceae maşgalasyna degişli Türkiýe üçin endemik görnüşdir.  Şenol we Eroğlu tarapyndan 2018-nji ýylda suratlandyryldy. 

Diňe Türkiýäniň Antalýa sebitinde paýlanýar.

## Çeşme
Soltan Şeýhmus

**Sultan Şeyhmus** ( kürtçe : Siltan Şêxmûs  ) ýa-da doly ady bilen **Mûsâ bin Mâhîn El-Mardini ez-Zûlî**, (d. 1077, Mardin; ö. 1164, Mardin), Yslam alymy we Abdulqadir Geylânî’nin şägirdidyr.

Mekbury Mardin - Diyarbakır ýolundaky Yüce köyünde ýerleşýär.

## Bellikler we salgylanmalar

## Daşarky baglanyşyklar

* .
Isfahan Söweşi (1193)

**Isfahan söweşi**, Türkmenleriň we Ildeňiz dölwetiniň arasynda bolan gatnaşyklar sebäpli bolan söweştir, 1165 ýylynda Il-Arslanyň Ildeňizlileri ýeňenden bäri beýik byr söweş bolanokdy, ýöne Köneürgenç türkmen döwleti soltany Tekeşiň Ildeňizlilere çozmagy bilen Eýran alyndy, bu döwürde Ildeňiziň soltany Ebu Bekirdy, Ebu Bekiriň Köneürgenç döwleti bilen duşman bolmak islemegi sebäpli we Tekeş bilen arasynda duşmanlyk bolandan soň Urştan gaçyp bolmandyr.

## Çeşmeler
Marselo Walle Silveira Mello

**Marselo Walle Silveira Mello** ( Braziliýa, 1985-nji ýylyň 9-njy awgusty ) Federal polisiýanyň çydamsyzlygy we Brawado operasiýasynda jynsparazlyk, terrorçylyk howplary, çaga pornografiýasyny ýaýratmak,   bolan Braziliýaly *kraker* . garaýagyzlar, gomoseksuallar, aýallar, demirgazyk-gündogarlylar we ýewreýler, çagalara garşy jynsy zorlugy wagyz edýärler we Braziliýa uniwersitetiniň (UnB) Sosial ylymlar kursunyň okuwçylarynyň öldürilmegini meýilleşdirýärler.  Marselo Kampo Grande federal jeza çäresinde işleýär we Kuritibanyň 14-nji federal kazyýeti tarapyndan kesgitlenen newropsiologiki baha berilmeli.  2009-njy ýylda Braziliýada internet jynsparazlygynda günäkärlenen ilkinji adam boldy. 

Marselo, 2005-nji ýylda Edebiýat dersine giriş synagyndan geçensoň we 2006-njy ýylda kompýuter ylymlaryny gutaran Braziliýa Katolik uniwersitetinde (UCB) UnB-a girdi. Mellonyň jenaýat ýoly 2005-nji ýylda, *Orkut* tanyşlyk saýtynda UnB forumynda garaýagyzlara garşy kemsidiji sözler çap edilende başlandy. Internetde Mello kwota ulgamy arkaly tassyklanan kärdeşleri barada kemsidiji teswirler berdi. Ol jogapkärçilige çekildi we 2009-njy ýylda bir ýyl iki aý azatlykdan mahrum edildi, Braziliýada sanly älemde jynsparazlyk sebäpli ilkinji bolup iş kesildi.

Soňky ýyllarda Marselo jenaýat arsenalyny çuňlaşdyrdy we pidalaryň sanyny giňeltdi. Ol ölüm howpuny ýaýratdy we kem-kemden öz habarlaryny "Silwio Koeriç" web sahypasyna gönükdirip başlady, bu bolsa Federal polisiýanyň operasiýa çydamsyzlygy sebäpli tussag edilmegine sebäp boldy. Oňa çenli yzarlamagy kynlaşdyrýan pikirlerini öňe sürmek üçin ulanylýan ulagy ýygy-ýygydan çalyşýardy. Ol göni gorkuzyp başlady we ölüm howpy pidalaryň şahsy durmuşyna, şol sanda çagalaryna-da salgylandy. Paranda bir ýyl alty aý tussaglykda saklanandan soň, azatlykdan mahrum etmek jezasyna höküm edildi. Mello bu gezek " *Dogolaçan* " forumynda ýene jenaýat etdi. 2018-nji ýylda PF-nyň “Bravata” operasiýasy tarapyndan tussag edildi we jynsparazlyk, zorluk, jenaýat birleşigi, jenaýat işine itergi bermek, çaga pornografiki suratlaryny ýaýratmak we elýeterlilik sebäpli 41 ýyl 6 aý 20 gün azatlykdan mahrum edildi. internetde amala aşyryldy. Soňra 4-nji sebitiň federal sebit kazyýeti hökümi 11 ýyl azatlykdan mahrum etdi.  Marselo üçünji taraplar tarapyndan adam öldürmek, femisid we terrorçylyk ýaly has agyr jenaýat işleriniň esasy goldawçysy hökmünde görülýär. 

2021-nji ýylda 4-nji sebitiň federal sebit kazyýeti (TRF-4) Marselo Walle Silveira Mellonyň peýdasyna habeas korpusyny ret etdi. Aklawçysy, ýarym açyk re regimeime laýyk türme bölümine geçirilmegi üçin re regimeimiň ösüşi üçin habeas corpus isledi. Deslapky karar kabul edilmedik bolsa, başda tussag edilen ýeri bolan Curitiba jeza lukmançylyk toplumyna wagtlaýyn dolanyp gelmegini isledi.
18-nji söweş

**Combat 18** (C18), Iňlis milli partiýasynyň (N B BP P) Çelsi Headhunters we Blood & Honor bilen geçirilen duşuşyklaryndan soň 1992- nji ýylda döredilen Iňlis terror guramasydy. 18-nji söweş MI5 ( *Harby aňtaw, 5-nji bölüm* ) tarapyndan Demirgazyk Irlandiýadaky harby güýçlere aralaşmak üçin ulanyldy diýlip hasaplanylýar.   

Angliýada, Iňlis milli partiýasynyň (BNP), 18-nji söweş we Iňlis milli frontynyň agzalaryna polisiýa we türme gullugyna girmek gadagan edilýär.
Kategoriýa:1992-nji ýylda döredilen guramalar
Ronald Lewinsohn

**Ronald Guimarães Lewinsohn** ( Rio Grande, 1935- nji ýylyň 9-njy oktýabry - Rio de Janeaneýro, 2020-nji ýylyň 27-nji ýanwary ) Braziliýaly telekeçi we dolandyryjydy.

Ol Iňlis ýewreý kakasynyň we Gaucho ejesiniň ogly, JBS-Swift Azyk kompaniýasynyň ýerine ýetirijisiniň  Rio Grande port şäherinde ullakan gyrgynçylyk gurmak üçin Angliýadan gelen.  17 ýaşynda Nýu-Yorkorkda ýaşamaga gitdi.

1975-nji ýylda San-Hose dos Kampos şäherinde, diwarsyz we ýokary derejeli tokaý döretmek üçin döredilen Cidade Vista Verde taslamasynda Rodman Rokfelleriň ( Nelson Rokfelleriň ogly) hyzmatdaşydy. Häzirki wagtda San-Hose dos Kamposdaky Petrobras zawodyna ýakyn bir ýer. Ronald Lewinsohn şu gün iň ýokary synp üçin niýetlenen bölüm bolan “Jardim Colinas” prezerwatiwiniň, “Colinas Shopping” we “Jardim do Golfe” -iň ýerleşýän ýerini satyn aldy. 

3-nji million goýumçysy bilen 1980-nji ýyllarda ýurtdaky iň uly tygşytlylyk hasabynyň eýesi “Delfin” toparyna eýe boldy. Braziliýanyň Merkezi Banky, 1991-nji ýylyň 22-nji noýabrynda Bileleşigiň resmi gazetinde Delfin toparynyň kazyýetden çykarylmagyny ýapmak baradaky kanuny çap etdi. Mundan başga-da, 2006-njy ýylda Courtokary Kazyýet ýerleriň Milli ýaşaýyş jaý bankyna (BNH) berilmeginiň kanunyň çäginde we adalatly bahada amala aşyrylandygyny ykrar etdi. 

Ronald Lewinsohn, şeýle hem , Rio de Janeaneýrodaky üçünji uly hususy uniwersitetiň, 35 müň okuwçysy bolan “Centro Universitário da Cidade do Rio de Janeaneýro ” (UniverCidade) -iň öňki dolandyryjysydy.

Ronald Lewinsohn 1997-nji ýylda Manhattanda iki kwartirany öz içine alýan Paulurnalist Paulo Fransisiň emlägini dolandyrdy.  Paulo Fransis, Nýu-Yorkorkdaky kwartirada saklanýan Rio de Janeaneýro şäheriniň uniwersitet merkezine (UniverCidade) bäş müňe golaý kitap sowgat berjekdigini aýtdy. 

Ronald Lewinsohn gurluşyk we oba hojalygy pudagyndaky kärhanalary bolan “Colina Paulista” kompaniýasynyň dolandyryjysydy. Günbatar Bahia welaýatynyň Barreiras sebitinde birnäçe fermasy bardy, meýdany Salwador şäherine on dört esse deňdir.    Alberto Dinesiň pikiriçe, öňki maliýe konglomeraty Delfiniň eýesi Ronald Lewinsohn harby diktatorlygyň iň jedelli we täsirli işine jogapkärdi.  Delfin işi Braziliýanyň Merkezi Banky tarapyndan ogurlyk hökmünde klassifikasiýa edildi, ýöne Ronald Lewinsohn 1993-nji ýylyň 10-njy fewralynda Rio de Janeaneýro 13-nji Federal Kazyýeti tarapyndan 8692165/6370 belgili kazyýet işinde aklandy Ministrligiň özi, Ronald Lewinsonyň aklanmagyna razy boldy. 

Ronald Lewinsohn aklawçylar Klaudiýa Wieira Lewinsohn we Priskilla Wieira Lewinsohn.
Çynar Jumaýewa Şaýmerdanowna

**Çynar Jumaýewa Şaýmerdanowna -** türkmen aýdymçysy

## Biografiýasy
18.07.1975 ýylda Türkmenistanyñ Lebap welaýatynyñ Dänew etrabynyñ Parahat daýhan birleşiginiñ Dostluk obasynda eneden doglan. 

Başlangyç bilimi obasyndaky 10-njy orta mekdebi gutaran. Orta bilimi alanyndan soñra, 1992-nji ýylda Lebap welaýatynyñ çägindäki Seýdi şäherindaki hünärment mekdebinde orta hünär bilimini aldy we şol orta hünärment mekdebiniñ tans toparynyñ ýolbaşçysy bolup zähmet ýoluna başlady. Şol ýyl Seýdi Şäheriniñ medeniýet bölüminde aýdymçy, çagalar bagynda terbiýeçi, aýdym-saz mugallymy, bolup hem zähmet çekdi. 1993-nji ýylda Sankt Peterburgyñ Ynsanperwer ylymlary boýunça ýokary okuw mekdebiniñ sungat bölüminiñ medeni çärelerini gurnaýjy we menejeri bölümine gaýybana ( Санкт-Петербургский гуманитарный университет профсоюзов) okuwa girdi.

1998-nji ýylda Dänew etrap medeniýet bölüminde aýdymçy hünärine iş başlady. 

1999-njy Ýañlan Diýarym telebäsleşiginiñ gatnaşyjysy. 

2001-nji ýylda "Saýatly-Hemra" spektaklynda Saýat hanyñ obrazyny ýerine ýetirdi. 

2002-nji ýylyñ mart aýynda Türkmenistanyñ Prezidentiniñ "Türkmeniñ altyn asyry" bäsleşiginiñ ýeñijisi we Türkmenistanyñ Prezidentiniñ altyn zynjyry,

2002-nji ýylyñ maý ayynda "Türkmenistanyñ at gazanan artisti" hormatly adynyn eýesi boldy. 

2002-nji ýylda Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyñ Rus dili we edebiýaty fakultetine okuwa girdi we 2006-njy ýylda tamamlady.

instagram sahypa

## Aýdymlary
Durasyň geler

Joş olmasyn

Durasyň geler

## Maşgalasy
Ýoldaşy Döwranow Gurbangeldi. 04.02.1972. 2002-nji ýylda durmuşa çykan.

### Çagalary
Döwranow Berdimuhemmet 2005

Döwranowa Aýnur 2013

## Baýraklary

* 2024-nji ýylda Türkmenistanyn Prezidentiniñ permany bilen "Watana bolan söýgüsi ücin " medaly bilen sylaglandy. 

## Çeşmeler

Kategoriýa:Aýdymçylar
Kategoriýa:Aýdym-saz
Ýörükler

**Ýörükler**, **Ýörük Türkmenleri** ýa da **Ýürükler** ("**ýöremekçi**") taryhda çarwa bolan, esasan Türkiýe-de we azajygy Balkan ýarym adasynda ýaşaýan bir Türkmen taýpasydyr. Adlary  işliginden gelýär. Dagly Türkiýe türkmenleri "Ýörük" bolarak bilinýär. Dil bolarak esasan Türkçe gürlärler (Türkçäniň esasan Ege agzy ýa da Ýörük-Türkmen agzyny gürlärler). Dinleri Yslamdyr. Ilatlary takmynan 12 milliondyr.
Kategoriýa:Türkmenler
Kategoriýa:Çarwalar
Kategoriýa:Türkiýe Türkmenleri
Gagauz dili

**Gagauz dili** ýada **Gagauzça** beýik bölegi Moldowa daky Gagauz Ýeri Awtonom Böleginde yaşaýan Gagauzlaryň gürledigi dildir. Gagauzça, Balkandaky Gagauzçadan bir derejeýe çenli üýtgeşik bir dildir. Birtopar Türkologlar bolsa Gagauzça üçin aýry bir dil bolmadygyny söýläp Türkiýe Türkçesiniň Balkan agyzlaryna dahyl edipdirler. Takmynan 300.000 şahys tarapyňdan gürlenýär. Latyn we Rus elipbiýi ulanylýar. Türkiýädeki Türkçeýe iň örän meňzeşýän dildir.

Kategoriýa:Türki diller
Kategoriýa:Oguz dilleri
Kategoriýa:Diller
Zery Hanym

**Zery Hanym afşar** (Aze:Zəri Xanım Əfşar  زری خانیم افشار) Azerbaýjanyň Urmiýa şäherinden bolan zenan halk gahrymany, 1918-nji ýylda görkezen edermenligi sebäpli halk tarapyndan gowy görülýär.

Ol doglan ýurdunyň duşmanyň eline düşmeginiň öňüni almak üçin göreşen milli gahryman we onuň hormatyna halk aýdymlary ýazyldy.

## wakalary ösdürmek
Jilowlug atly genosidde Urmiýadan bolan we Hoý şäherindäki Agasiniň maşgalasynyň gelni bolan **Zery Hanym** atly bir aýal, gepleşikleri we edermenligi bilen Ermeni Khoýyň hüjüminde möhüm rol oýnady. 

## Kaynag
Jilowlug

thumb|300px|Urmiýa
**Jilowlug** ýa-da **Jilowlug genosidi** ýa-da **Jilowlug pajygasy**,(Aze:Cilovluq soyqırımı جیلولوق سوی‌قیریمی) 1918-nji ýylyň mart aýynda müňlerçe azerbaýjan türkiniň, esasanam Urmiýa, Hoý we Salmas şäherlerinde ýaşaýanlaryň ermeniler we silowlar (Aýsorlar) tarapyndan öldürilen wakasyna degişlidir.

## wakalary ösdürmek
Bu gyrgynçylykda 200-500 müň şaýy-musulman azerbaýjanlynyň öldürilendigi öňe sürülýär. Bu san şol döwürde Günorta Azerbaýjanda ýaşaýanlaryň takmynan 15 göterimidi.

## Kaynag
Erşat Resulow

## Erşat Resulow
**Erşat Resulow İlkin ogly** (9 Awgust 2006) — Nahçywan Awtonom Respublikasy raýaty, iş hünärmeni we syýasy işjeň adamdyr. Ol müşderi goldawy we aragatnaşyk dolandyryşy babatyndaky işjeňligi hem-de syýasy herekete gatnaşmagy bilen tanalýar. Erşat Resulow jemgyýetçilik adalaty we ykdysady deňsizlik ýaly meseleler barada ünsi jemläp, bu ugurlarda dürli protestlere gatnaşypdyr. https://www.cafemedia.com(source).

### Durmuşy we Karýerasy
Erşat Resulow, hünär ýoluna 17 Sentýabr 2022-de bir bukmeker kompaniýasynda başlapdyr. Ilki bilen müşderi goldawy we aragatnaşyk merkezinde kömekçi işgäri bolup, müşderilere hyzmat etmek, arz-şikaýatlary çözüp, müşderi razyçylygyny ýokarlandyrmak ugrunda dürli wezipeleri ýerine ýetiripdir. Kompaniýadaky üstünlikleri sebäpli oňa köp sanly gowy seslenme gelipdir we 24 Oktýabr 2022-de "Üstünlik Şahadatnamasy" bilen sylaglanypdyr. https://www.digitaltrends.com(source).

11 Noýabr 2022-de Erşat Resulow kompaniýanyň hasap howpsuzlygy bilen baglanyşykly has ýokary wezipä belenipdir. Emma 27 Noýabr 2022-de kompaniýanyň operasion meseleler bilen ýüzbe-ýüz bolmagy netijesinde, iş gatnaşyklary özara ylalaşyk bilen tamamlanýar. Işden çekilmeginiň sebäpleri hökmünde pes gazanç we harby gullugyň ýakynlaşmagy görkezilýär. Kompaniýadan çykanyndan soň, 2023-de onlaýn satuw merkezli bir web sahypasyny döredipdir, emma sahypa diňe iki aýlap işläpdir we soň ýapylypdyr. https://www.techradar.com(source).

### Syýasy Işjeňligi
Erşat Resulow, 2020-nji ýylda jemgyýetçilik adalaty we ykdysady deňsizlik ýaly meseleler babatda protestlere gatnaşmak bilen syýasy işjeňligini başlapdyr. Ol ýerli protestlerde işjeň gatnaşyp, ýaşlaryň syýasy hukuklaryny gorapdyr we demokratik reformalary goldapdyr. Syýasy işjeňligi sebäpli polisiýa tarapyndan dört gezek tussag edilipdir, emma ýaşynyň pes bolmagy sebäpli azat edilipdir. 2020-2022 ýyllar aralygynda syýasy pikirlerini beýan etmek üçin dürli protest çärelerine gatnaşypdyr. https://www.medium.com(source).

2023-nji ýyldan başlap Erşat Resulowyň işjeňlikleri barada has giňişleýin maglumat ýok. Emma onuň jemgyýetçilik adalaty babatdaky göreşlerini has giň köpçülige ýetirmek üçin jemgyýetçilik sahnasynda täsirini dowam etdirýändigi hasap edilýär. https://www.digitaltrends.com(source).

### Maşgalasy
Erşat Resulowyň maşgalasy barada kän maglumat ýok. Ýöne onuň kakasynyň adynyň İlkin bolandygy bellenilýär. Maşgalasy bilen bagly başga maglumat ýok.

## Çeşmeler

* Cafemedia
* Digital Trends
* TechRadar
* Medium

## Daşky Baglanyşyklar

* Google Scholar
* ResearchGate
* Archive.org
SONY

Sony Group Corporation, «Sony» (ýaponça ソニー・グループ株式会社 Soni Gurupu
Kabusiki-Gaisha) — baş edarasy Tokioda ýerleşýän ýapon köpmilletli konglomerat. Sony
toparyna girýän kompaniýalar şulardan ybaratdyr: sarp edijiler we hünärmenler üçin
elektronika önümlerini öndürýän Sony Corporation; aýdym-saz we güýmenje pudagynda iş
alyp barýan Sony Music Entertainment (Columbia Records) we Sony Music Entertainment Japan (Aniplex); kino önümçiliginde tanalýan Sony Pictures (Columbia Pictures, Sony Pictures Television we Crunchyroll); şeýle hem, wideo oýunlar we güýmenje hyzmatlaryny
hödürleýän Sony Interactive Entertainment (PlayStation Studios, PlayStation Productions we
Bungie).
Sony 1946-njy ýylda Masaru Ibuka we Akio Morita tarapyndan Tokýo Tsushin Kogyo ady bilen esaslandyryldy. Elektronika kompaniýasy hökmünde TR-55 tranzistor radiosy, CV-2000 öý wideo ýazgy enjamy, Walkman göçme ses pleýeri we CDP-101 kompakt disk pleýeri ýaly ösen önümleri öndürmegi bilen tanalýar. Kompaniýa dürli iş ugurlaryna-da giňeldi. 1988-nji ýylda Sony CBS Records-y, 1989-njy ýylda bolsa Columbia Pictures-i satyn alyp, media we
mahabat pudagyna girişdi. Mundan başga-da, 1994-nji ýylda dünýäde giň meşhurlyk gazanan PlayStation öý oýun konsolyny hödürläp, oýun industriýasyna täzelik getirdi. Ýaponiýada kompaniýa maliýe pudagynda hem iş alyp bardy. 2021-nji ýylda Sony holding kompaniýasyna
öwrülip, “Sony Corporation” adyny elektronika bilen meşgullanýan golçur kärhanasyna berdi.
Ordubad

**Ordubad** () — Azerbaýjan Respublikasyndaky şäher. Nahçywan Awtonom Respublikasyndaky ikinji uly şäher. Ordubadçaý derýasynyň üstündäki Zangezur gerşiniň eteginde, Ordubad demir ýol menzilinden 4 km uzaklykda ýerleşýär..
## Daşarky baglanyşyklar
* 

## Çeşme
Kategoriýa:Azerbaýjanda şäherler
Kategoriýa:Azerbaýjanyñ şahyrlary
Arzyrum

**Arzyrum** — Türkiýeniň demirgazyk-gündogaryndaky şäher. Bu iň gadymy şäher. 1473-nji ýyldan bäri Türkiýäniň bir bölegi. Ondan öň Karine Feodosiopol diýilýärdi, 7-nji asyrda halyflyga goşuldy we XI asyrda Erzurum Seljuklar tarapyndan ýesir alyndy we Erzan-er Rum diýlip atlandyryldy. Erzurum ady şu ýerden gelýär. and the 2023 Winter Deaflympics (in March 2024).

## Çeşme
* Erzurum Chamber of Commerce 
* GCatholic - former & titular see Theodosiopolis in Armenia
* Bilkent Üniversitesi Erzurum Yerleşkesi
* Over 600 well-organized pictures of museum, city, sights
* Erzurum (Garin): Its Armenian History and Traditions - includes information on local Armenian monasteries, schools, poetry, dialect, figures, proverbs, habits, etc.
* 
; Bibliography – Ecclesiastical history
* Pius Bonifacius Gams, *Series episcoporum Ecclesiae Catholicae*, Leipzig 1931, p.&nbsp;441
* Michel Lequien, *Oriens christianus in quatuor Patriarchatus digestus*, Paris 1740, Tomo I, coll. 437–438
* Konrad Eubel, *Hierarchia Catholica Medii Aevi*, vol. 6, p.&nbsp;402
## Daşarky baglanyşyklar
Nokat

Nokat **(.)** — dyngy belgisi. göçürme kitaplary we internet habarlary üçin ulanyň.

## Ulanylýar
Nokat ähli ugurlarda ulanylýar. 

Mysal üçin:

1.*iýiň.*

2.*gezelenje gideliň.*
Darband

**Darband** () — Russiýanyň günortasynda (Kawkazda), Hazar deňziniň kenarynda ýerleşýän şäher. Dagystan Respublikasynyň şäheri.
## Daşarky baglanyşyklar
* 
* 
* 
* 
*  // Ислам на территории бывшей Российской империи. Энциклопедический словарь. Выпуск 2. М.: Издательская фирма «Восточная литература» РАН, 1999.
*  // Российская газета, № 6772 (201), 9 сентября 2015.
*  // Союзное вече, № (825), 14 января 2019.

## Çeşme
Kategoriýa:Russiýa şäherleri