Böwürslen

Iýilýän ownuk gara miweli, tikenli gyrymsy ösümlik we onuň miwesi.Böwürsleniň miwesini esasan hem süýji keselli adamlara iýmek maslahat berilýär,Böwürslen miwesi witaminlara örän baýdyr.
Böwürslen agajynyň miwesini halamaýan ýok bolsa gerek. Onuň üýtgeşik tagamy adamlary özüne maýyl edýär. Böwürslen agajy diňe öz miweleri bilen däl, eýsem özüniň şypa berijilik häsiýetleri bilen hem bellidir. 
Böwürslen glýukoza, fruktoza, С witaminine, karotine, organiki turşulyklara we tokoferollara baýdyr. Böwürsleniň şypa berijilik häsiýetleri üçin, ony böwrek, süýjikesel, peşew haltasynyň kesellerini bejermekde we bogunlaryň alawlamasynda ulanýarlar.
Böwürslen agajynyň ýapraklary tebipçilikde giňden ulanylýar, sebäbi olaryň berkidiji, ýara bitiriji, derlediji häsiýetleri bardyr. Böwürsleniň ýapraklary dürli deri kesellerini: süýjibaşy, ýaralary, iriňli ýaralary, demrewleri bejermekde ulanylýar. Böwürsleniň miweleri teşnelegi gandyryp, aşgazan-içege ulgamynyň işine oňaýly täsir edýär. Böwürsleniň miweleri gyzdyrýan adamyň gyzgynyny peseldýändigi üçin, olary ýiti respirator kesellerinde we öýken alawlamasynda ulanýarlar.  
Böwürsleniň miweleri ganyň düzüminiň gowulanmagyna ýardam berýär. Böwürsleniň miwelerinden we ýaş ýapraklaryndan sykylyp alnan şire dem alyş ýollarynyň sowuklamasynda, basyklarda, ysytmalarda, ganazlykda, zenan kesellerinde,  içege sowuklamalarynda, ganly içgeçmelerde we adaty içgeçmelerinde örän peýdalydyr. Böwürsleniň şiresi rahatlandyryjy häsiýete hem eýedir. Ýapraklaryndan sykylyp alnan şire ýaralary, dermatozy, demrewleri, agyz boşlugynyň sowuklamalarynda, stomatiti bejermekde ulanylýar. Ýaş ýapraklarynyň şiresi peşew çykaryjy we köşeşdiriji serişde hökmünde ulanylýar.  

Ateroskleroz keselinden ejir çekýänlere böwürsleniň miwelerini iýmek örän peýdaladyr. Mundan başga-da, olara böwürsleniň ýarpaklaryndan taýýarlanylan demlemeleri içmek maslahat berilýär. Ony şeýle taýýarlamaly: guradylyp owradylan ýapraklaryň 2 ç. ç. 1 bulgur suwa demläp, 20 min demine goýmaly. Taýýar bolan demlemäni hasadan süzüp, günüň dowamynda üçe bölüp içmeli.

Içgeçmelerde, aşgazan sowuklamalarynda, ganly içgeçmelerde, azyk zäherlenmelerinde, aşgazanyň we oniki barmak içegäniň ýaralarynda bu demlemäni başga usulda taýýarlamalydyr: guradylyp owradylan ýapraklaryň 2n.ç.-ni 2 bulgur suwa demläp, termosda 3 sagat demine goýmaly. Günüň dowamynda 3-4 gezek nahardan 20 minut öň ýarym bulgurdan kabul etmeli. Aşgazan-içege gan akmalarynda we içege sowuklamalarynda bu demlemäni her 2 sagatdan kabul etmek maslahat berilýär.
Dem alyş ulgamynyň sowuklamalarynda we öýken gan akmalarynda böwürsleniň kökünden ýa-da ýapraklaryndan taýýarlanylan demlemeleri içmek maslahat berilýär. Taýýarlanylyşy: guradylyp owradylan köküň ýa-da ýapragyň 20 gramyny 1 bulgur suwa demläp, 3 sagat demine goýmaly. Soňra ony hasadan süzüp, mukdary azalan bolsa, üstüne gaýnag suw guýup, ilkibaşdaky mukdaryna ýetirmeli. Bu demlemäni nahardan öň 2 n. ç-den günde 3-4 gezek gezek kabul etmeli.

Basykda, faringitde, damagyň sowuklamalarynda böwürsleniň köklerinden taýýarlanylan gaýnatma bilen bokurdagy çaýkamak maslahat berilýär. Gaýnatmanyň taýýarlanylyşy: guradylyp owradylan köküň 20 gramyny 1 bulgur suwda 20 min gaýnatmaly-da, 20 min demine goýmaly. Soňra ony hasadan süzüp, mukdary azalan bolsa, üstüne gaýnag suw guýup, ilkibaşdaky mukdaryna ýetirmeli. Bu gaýnatma bilen bokurdagy wagtal-wagtal çaýkap durmaly.

Agyz boşlugynyň sowuklamalarynda böwürsleniň ýapraklaryndan taýýarlanylan demlemeler bilen çaýkamak maslahat berilýär. Taýýarlanylyşy: guradylyp owradylan ýapraklaryň 4 n. ç.-ni   2 bulgur suwa demläp, ýarym sagat demine goýmaly. Soňra agyz boşlugyny şu demlemä çaýkamaly. Dişiň etlerini sagdynlaşdyrmak üçin böwürsleniň ter ýapraklaryny çeýnemek maslahat berilýär.

Peşew ýollarynyň daş kesellerinde böwürsleniň ýapraklaryndan ýa-da kökünden taýýarlanylan gaýnatmany kabul etmek maslahat berilýär. Taýýarlanylyşy: guradylyp owradylan ýapraklaryň ýa-da köküň 20 gramyny 1 bulgur suwda 20 min gaýnatmaly-da, 3 sagat demine goýmaly. Soňra ony hasadan süzüp, mukdary azalan bolsa, üstüne gaýnag suw guýup, ilkibaşdaky mukdaryna ýetirmeli. Bu gaýnatmany nahardan öň 2 ç.-ni günüň dowamynda 3-4 gezek kabul etmeli.

Aýallaryň aýbaşydan galma döwründe ýüze çykýan nerw dartgynlyklary gowşatmak üçin, böwürsleniň ter miwelerinden demlenen çaýlary içmek maslahat berilýär.

Süýjikeselinden ejir çekýänlere böwürsleniň ter miwelerini islendik mukdarda iýmek maslahat berilýär. Mundan başga-da, ýapraklardan taýýarlanylan demlemeler hem peýdalydyr. Taýýarlanylyşy: guradylyp owradylan ýapraklaryň 2 ç. ç.-ni 1 bulgur suwa demläp, ýarym sagat demine goýmaly. Demlemäni hasadan süzüp, günüň dowamynda üçe bölüp kabul etmeli.

Böwürsleniň düzümindäki bioflawonoidler antioksidant hökmünde täsir edip, alawlamalary, çişginlikleri bejerýär, gan damarlarynyň diwarjyklaryny berkidýär, С witamininiň täsirini güýçlendirýär.

Kategoriýa:Botanika
Kategoriýa:Oba hojalygy
Kategoriýa:Ösümlikçilik