open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ህዳይ

**አግዳ አስሉብ ናይ ህዳይ ዲብ ሙጅተመዕ ትግሬ**

ህዳይ በህለት፡ ዲብ ቃኑን ዎ ለመድ ምጅተማዕ ረስሚ ለገብአ ጽምደት ሰነት ሰብ ለበጽሐው ሽምብሬብ ዎ ወሬዛ አውማ አመብል ለገብእ ለመድቱ።ዲብ ለበዝሓ ክፋል ሙጅተመዕ ትግሬ፡ ህዳይ እብ ረዳ ልትሃደው ለሀለው ምንማ ገብእ፡ እግል ልትመም ላኪን ዋልዴኖም፡ እብ ክሱስ ህዬ ዋልዴንላ ወለት እግል ልርደው እቱ ሀለእሉ።

**ተርቲብ ህዳይ፡**

**ገበይ ህያብ፡**

ወሬዛ እግላ ነየታ ለወዳ ወለት እብ ገበይ አቡሁ እንዴ ወዳ ዐዳ ልትሰአል። ዐድ ወለት ምስ ወለቶም እግል ልግመው ፡ "ምስል ወለትና አግሙና" እንዴ ቤለወ በሉሶም።አተላሌ======

**ገበይ ክልአት፡** 

አተላሌ====== 

**ዐቅድ**

ህዳይ> እንብል እት ሀሌነ፣ ሐቴ ስርዐት ዐወዲ ኦሮ ገቢል ልሙድ ለገብአ ፈረሕ ቱ። ወ እሊ ሀዬ፤መሰረቱ(አሳሱ) ምን ስኑት ሰብ ለበጽሐው ተብዐት ወ አንስ አፍራድ ዎክ አጅናስ ውለድ አዳም፣እብ ናይ ለለሙኖ ዲን እት ቀደም ረቢ፣እበ ኖሱ ለሰረተየ መሰረት(አሳስ) ገለድ እት ቀደምለ ማናዮም ለአስሮ ወ ዐዙመት ብለዕ ወ ስተይ እግል ዓቅርቦም፣ፈተቾም፣ጄራኖም ወለ ላአሙሮም ብዕደም ሽዐብ ክም ዐቅሞም፣ለአበልዑ ወ ለአሰቱ ወ ልትደሐሮ ወ ልትጸንበሎ።

>ጽበጥ ህዳይ ው ቴለሉ ሰኒ ብዙሕ ቱ። ከእብ ክፋል ክፋሉ እግል እሽሮሖ፣
1ይ ክፈል፣ ሕጼ ቱ። ወ ሕጼ 2 ገበይ ቡ። ለሐቴ አብ ሕጻን ወ አብ ወለት መሰኒት ዎክ ፈተች ሐቆ ገብአው፣እግል ሕድ ገለድ አቱ።ወ አነ ሕጸን ሐቆ ወለድኮ ወ እንተ ወለት፤እንዴ ቤለው እብሊ ለወደዎ ገለድ ወ ክም ምራዶም ረቢ ሐቆ ሀበዮም፣እብለ ገበይ እለ ሕጼ ተምም ወ እት ህዳይ በጽሑ ወ ፍሬ ውላዶም ልርኡ።
>ከሊእ እም ሕጻን አው ዐመት እበ ገብአ ልግበእ ሐቆ አድሕድ ለአምሮ፣እም እግል ወልዬ ትምኒተ ሀሌኮ ትብል ወ ሶሚት እት ስጋደ ዎክ ወሪደ ተአስር እተ ወ ከምሰልሁመ፣ዐመት፣ሕጻን አው ሕት ዐባይ ከምሰልሁ ወድየ።

2ይ ክፈል፣ ሕጼ፣ዐድ ሕጸን እግል ዐድ ወለት ልትሰአሎ እበ ገበይለ ስርዐቶም ወልትሀያቦ ወ ልትከልኡ። ሐቆ ተሀየበው፣ኣምዕል ህደዮም አስሮ ወ ምኑ ወ ቀደም ህደይ ወዱ ዐድ ሕጻን እግል ዐድ ወለት ዘክሮ፣አተ ገብአ ሰዳይት ወዱ እግሎም አስክ አምዕል ህዳይ ትተምም። ወ አምዕል ፍጉሮም ክም ተመት፣አምዕለ ፈራሕ ተ ወ ዐድ ወ መትለ ለአጸጉቦም ክመ ዛርአሙ ዕጽፍ ዝክራኖም እግል ዐድ ሕጸን።

እተ ኣምዕለ ሕጻይ ዐድ ሕጻን፣ ስመይነ ኣትአምሩነ ልብሎ እግል ዐድ ወለት ወ ዐድ ወለት ሀዬ፣ እግል ዐድ ሕጻን፣ስመይዮም ለአትአሙሮም ወ ኣምዕል ለአስሮ ወ እተ ኣምዕል ላእለ ኣስረው ወጅብ ስመዮም እቡ መጽኡ።
ወ ዐድ ወለትመ ወለቶም እግር ለተክል እቡ እት ኣሐ(ሐ) ፍሊት ጀደዕ ጸንብሎ ዎክ ለሀይቦ ወ ዐድ ሕጻን መ ክል ገቢል ናዩ ቡ መላኪን ምነ አነ ለአምሮ እትሃጌ ሀሌኮ።

ደሀብ፣ልባስ መርዓት፤ልባስ ዐድ እም ወ ዐድ ኣብ፣ዕቤለ ኪስ ፍሬ፣ወኣት ምንድቅ፣ወጠቀት ወልባስ እግል ዓቅርብ መርዓት፣ወ እት ኣምዕል ህዳይ ዓድ ወለት እግል ዐድ ሕጻን መትሎ ብዝሕት ለአተሉ ምን ጭገረት ወ ሰለዲ ወ እግል መርዓት መርዓዊ ንዋይ ወ ሳላዲ ለሀይቦ ነፍሶም እግል ልቅደሮ። እሊ በሀለት ማል ሰበት አለቦም መባገሲ ገብእ እግሎም በሀለት ቱ።

ሰብዕት እንብል እት ሀሌነ፣
>ወእሊ ወክሱሰን ለ አወላይት ክፋል እት ዘበን በዲር ቱ ወ አዜ ለተ፣እብ ገበይ ፍቲ ኖሶም እት ህዳይ በጽሑ።
ለኣተላሌ ዑቅባይ ፍካክ
ህግያ - ክብት-ቃላት ህግያ ትግሬ

## ክብት? -ቃላት ህግያ ትግሬ

### [[ህግያ/ክብት-ቃላት ህግያ ትግሬ/አንግሊዝ-ትግሬ|አንግሊዝ-ትግሬ]]
### [[ህግያ/ክብት-ቃላት ህግያ/ትግሬሽወደን-ትግሬ|ሽወደን-ትግሬ]]
### [[ህግየ/ክብት-ቃላት_ህግየ_ትግሬ/ጀርመን-ትግሬ|ጀርመን ትግሬ]]

### [[ህግየ/ክብት-ቃላት_ህግየ_ትግሬ/ዐረብ-ትግሬ|ዐረብ ትግሬ]]

### [[ህግየ/ክብት-ቃላት_ህግየ_ትግሬ/ፍርንስይት_ትግሬ|ፍርንስይት ትግሬ]]
ህግያ ትግሬ

## ህግያ ትግሬ
* ታሪኽ ዐቦት ሂጋ ትግረ
* ታሪክ ትግረይት እት ክቱብ ወከበር
* ክታብ - ሜራስ
* እግል ነስተብህል እቱ ለሃላ እልና ገሌ ቃላት ህግያ ትግሬ-3
* እግል ነስተብህል እቱ ለሃላ እልና ገሌ ቃላት ህግያ ትግሬ-5
* እግል ነስተብህል እቱ ለሃላ እልና ገሌ ቃላት ህግያ ትግሬ-7
* ሰኒ ማይሳም
* ራድዮ ሰእዮብ ሚ ዶል ተአሰሰ ወእግልሚ
* ምን ዐረቢ ላመጸያ ቃላት ትግረ
* ክብት-ቃላት ህግያ ትግሬ - አንግሊዝ-ትግሬ
ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት

ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት

* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት   - 1ይ ክፋል</big> 50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት   - 2ይ ክፋል</big> 50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት   - 3ይ ክፋል</big> 50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት   - 4ይ ክፋል</big>50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት   - 5ይ ክፋል</big>50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት   - 6ይ ክፋል</big>50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት   - 7ይ ክፋል</big>50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት   - 8ይ ክፋል</big>50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት   - 9ይ ክፋል</big>50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት - 10ይ ክፋል</big>50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት - 11ይ ክፋል</big>50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት - 12ይ ክፋል</big>50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት - 13ይ ክፋል</big>50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት - 14ይ ክፋል</big>50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት - 15ይ ክፋል</big>50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት - 16ይ ክፋል</big>50px|left
* <big>ለናይ ሰልፍ መዓርክ 60ታት - 17ይ ክፋል</big>50px|left
ህግየ

**ህግየ ሚ በሀለት ቱ ሽራሕ፤** 

ህግየ በሀለት ኦሮ ኣግደ  መፋሀሚ ዎክ መትራከቢ  ገበይ ዎክ በሰር ናይ ወድ አዳም ቱ። ወ ከምሰልሁመ እግል ብዕዳም ሕያይት ዎክ እንሱስ ፈሀሙ እት አደም ለቀርበ ንትናፋዕ እቡ። ዎ ስሚዒትነ ኣሕሳስነ እግል ሕድ እንሻሪሕ እቡ።

ለልሙድ ገበዩ ሀዬ፤እብ ገበይ ቀላት/ዞዖታት፣አሻይር ገሮብ፣እብ ክተበት ላልትሐለለፍ ዎክ ለጸብጠቱ ወከምሰልሁመ እብ ገበይ ምህሮ ፍዴለት። ክም ግንገር፣ምስሎሊባት፣ኣምሳላት፣ጨፈረ፣ተማሲል ወ እሉ ለመስል ገቢእ።

ህግየ እግልሚ ነፍዕ፤ ህግየ እት አምዕላይ መንበሮነ እግል ንትፈሀም እቡ ወ ማጻግምነ እግል ንፍተሕ ቡ ነፍዕ።

እት ዐለም ለፈናተየ ሀገጊት ሀለየ። ምነ እሙራት ለገብኣየ ኣትታት 7000  ለገብአ ሀገጊት ሀለየ ልትበሀል እብ ተግሚት።90% ምን እለን ሀገጊት ምንተሐት 100 አልፍ ሸዐብ ልትሃገወን።ምን ሐቴ ሚልዮን ወለዐል ለገብአው አደም ሀዬ፣ እብ 150-200 ሀገጊት ልትሀገው።46 ሀገጊት ለኪት<(ለኪን)ፈርድ ማትሃግያይ ልትሀጌዬን።              

ዒን ናይ እሊ ዐደድ እትላዐል ለሀለ ምን እንተርኔት ጎግል

ካአዜ እስኬ ሀግያነ ንንሳእ፤ ሂገ ትግሬ እተሓምድ እበ ወ እግል ትሕሌ፣እተአፍቴበ< (እትተኣፈቴ በ )ወ እግል ትፍቴ ሰኒ ጥዑም ወለዘት ላቡ ዞዖታት በ።ወብዝሓም ሐለው እበ ወገንገረው ወ እብ ፍንቱይ እት ዘበን ቅዱም። ወአዜመ ሓምቃም ኢሀለው ብዝሓም ከትቦበ ወ ቀርኡ ሀለው።

ሸዐብ ትግሬ እተዪ ነብር ወ ኣክል አዪ ሸዐብ እብለ ህግያ ልትናፈዕ ትብል፤ 

እትለ ለሐልፈ ዘበን ሬኤነ ምን ገብእ ኤረትረ ወ ምፍጋር ጸሓይ ሱዳን ዳርገ ክሉ ሸዐብ ትግሬ ትልትሃጋየ <(ልትሃገ )ዐለ።ወ ዮመ እብ ተግሚት<(ድግማን )ናዬ ላበዝሐ አደም፣ከትብ እበ ልትመሀር በ፣ሐሌ በ፣ ወእትክሉ ኣምዕላይ ማናበረቱ ልትናፋዕ እበ ሀለ።

ሸዐብ ትግሬ ሀዬ ምን ምፍጋር ጸሓይ ኤረትረ አስክ ምውዳቅ ጸሓይ ኤረትረ፣ምፍጋር ጸሓይ ሱዳን፣ቅብለት ወ እት ክሉ ዓቃሊም ኤረትረ እብዝሔ ልትረከብ።

ለመዱ ወ ዓዳቱ ሀዬ ካአፎ መሰል:

ሸዐብ ትግሬ በሐር ቱ ምን እብል ምን ሐሰት<(ኣማን )ላኣሪምኮ ኢእመስል። እግልሚ  እብ ዓዳቱ ወለመዱ እግል እክተብ፣ሰኒ ብዙሕ ዎ ዋስዕ ቱ።ኦሮ ገቢል ምንመ ገብእ፣ላትፋናተ ዓዳት ወለመድ ቡ ወ እት ገሌሁ ልትራከብ።ወማትፋናታይመ ለሀሌ እንዲኢኮን፣እንዴ ቀዋያ ለትበዴ ምኑ ኢሀሌት። ወዮም ለቱ ክም ዓለሙ ክለ እድንየ፣ እት ሐቴ ቤት ኣቴት ከሀሌት ወ ትዳበለቀት<(ዎ ተሐበረት )።

እሊ:ልግበእ እንዲኢኮን እሊ ሸዐብ እሊ ኣስክ ሃድል ዮም፣ዓዳቱ ወለመዱ፣እግል ልሕዱግ<(ልሕደግ )ኢቀድረ። ብዝሓም ሙስተዓምረት እግል ልንቆሎመ ምን ሐዘው፣ሂጋሁ ኢኣብደ ወ ዘርእ ኢበትከ።

ካእብ ሐለት መንበሮሁ፣መበልዕቱ ወ መላብሱ፣እግልሂደግ፣እት ዘበን በዲር፣ክመ ነብሮ ደዋይሕ/አካናት ፣ብልዑ፣ኣብያቱ ወ ልባሱ ምስለ ሐለት/ ኣካናትለ ጀዉ ዐለት።ወ ኣዜ ለተ ክሉ ኣዳም እብ ዘበን ኣምጸአዩ ሐቴ ላዐይሽ/ነብር ሀለ።

እግል መሰል በዲር፣እት ብለዕ፣ክም፣ሕበዝ፣ቅጨ፣እከለት፣(ብኮዖ) መሊሕ፤ማዳ ስገ ወሰብ ንዋይ ብርክተ ወ ሐሊብ ወ ስገ ወ ብዕድ ምን ከደን ላልትረከብ መና ናብረ በልዕ ዐለ።ወ ሐቆሁ ኣስክ እሊ ወቅት አዜ፣ጣቢተ/ጣይተ፣ወላት ፈናተ ናበሪት ናይ ሕበር እት በሊዕ ልትረከብ።

ልብስ/ልበስ ህዬ፣በዲር ብዙሕ ለበብስ ኢዐለ ፣ተብዐት ወ አንስ 10መትር ብላይ ሳማዲት ለብስ ዐለ ወ ሐቆሁ፣መተልክ አብጀዲድ ወ ቀሚሽ ረዪም ላኢገብአ ወብላይ ምስሉ ለብሶ  ዐለው።

ሰብ ተብዕን ወ አንስመ ቀሚሽ ወ መገልበብ ወሰረን መዓንደቂት እብ ምንተሐት ለብሰ ዐለየ።  ወኣዜ ላተ ክመ እንርእዮ ለሀሌነ፣እብ ዘበን ኣምጸእዩ ተጠውር መጽአ ወ ክሉ ሕበር ገብአ።ወ ዶል ዓደት እግል ለአር ኡ ሐቆ ለሐዙ ሌጠ፣ክሎም ቆምዬት ትግሬ ሕድ ለመስል ጀለሊብ ዎክ ቀመይሽ ወ ስዴርዬት ወ ሰማዲት ለብሶ ሀለው።

ጅንስ አስእኖታት ሀዬ፣ እት ዘበን ቀደም 

ሰብ ሰብ መደስ  ወ ሽደ ለብስ ዐለ። ወ ኣንንመ<(ኣንስመ)ሀዬ፣መዳስ ወ ሸበጥ ለብሰ ዐለየ።ለኪን ለኣግደ መደስ ለብሶ ለዐለው መብዞሖም ደገልል ቶም እግል ልብረድ እሎም ናይ ቀርበት ሰበት ቱ።ወ ዕምርመ ለከፍለው ለብሶ ዐለው። 

አዋልድ ደነግል ኮያት ለብሰ ዐለየ ወ ሐቆሁ  አሸብጥ ለብሰ ዐለየ ወ አዜ ለተ ክም ክሉ ሸዐብ እድንየ፣ክሉ ሸዐብ እድንየ ኦሮ ሞዴል ለብስ ሀለ።ወ እብ ብሂል ገዲም ኣደም ቅራብመ ለብስ ዐለ ልትበሀል።

ከእብ ልባስ ልግበእ፣ነብረ መ አብያት ሸዐብ ዎክ ገቢል ትግሬ ክሉ ከም ጀዉ ዎክ ሐለቱ ገይሶ።

ገቢል ትግሬ እት ሚ ለአተንከበ ቱ፤

ገቢል ትግሬ፣ ምንበዲር እብ ዝቤ ወመትዘባይ፣ሐርስ ወ ርዕዮ ወ ደለቦት በህለት ተጀርት ሰኒ ፋዳብ ዐለ ወ ኣስክ አዜመ እብ ከምሰልሁ መረ እሙር ቱ።

ኬትባይ፡ መምህር ዕቅባይ

ህግየ ትግሬ 

ህግየ ትግሬ ሓተ ምና ቅዱማት ሀገጊት ክሱሰን ዲብ ዓዶታት ዓረብ ምና ባድያት ህግያ እንደ ትበሀለት ለትታአመር ህግያ ታ ምናታ ትግሬ ዲብ ኤረትርየ ዎ ምፍጋር ጸሓይ ሱዳን ኣስክ ዮም እሊ ገቢል እሊ እብ ትግሬ ልትሀገ ሀላ ::ትግሬ ሓተ ምነ ኣዋላይት ህግየ ምን ግእዝ ላፈግረት ህግያ ምን መ ታ ቂመታ ዎ ኣምረ ዲብ ገባይል እዲና ሑድ ዐለ ::ግእዝ ሚቱ? ግእዝ ምና ሐቴ ምና ቀዳይም ህግየ ዓረብ ላበደይት ለልትበሃላ ታ :: ዓረብ ኤል ዓሪባ እንደ በሀለት ምና ለትቃበጸየ ሀገጊት እንዴ ገብአት ትትረከብ ::ምናታ ዲብ ኤረትርየ ፍደላታ /ሕሩፋታ ዎ ህግየሀ በድየት ክም ኢሀለት ኣክትበት ክቱብ እባ ክም ሀለ ዎ ሸዓብ እብ ክቱብ ምን ገብእ ዎ ህግያ ልትነፈዕ እበ ሀለ እት እብል እብ ድግማን እግል ገበይል ኢድና ብሸረት እግል ኢበል እፈተ ::

ኬትበይ እሽሐቕ ኖር ገንደ
ህድግ

**ጽበጥ እሊ ህድግ ሚቱ፧?**

አብ ዐሊ ዐቤ÷ ዕያሉ ሰበት ቤተ ዲቡ እት ገመሉ ዕጨይ ሕዮ እንዴ ጸዕነ እት ሱግ እግል ለአዝብዩ ወሐሬ እበ ተመኑ ረቤብዓት እክል እግል ለአትርብ እንዴ ቤለ አስክ ከረን ትበገሰ። ምናተ ዐሊ ወልዱ ወእሲት ወልዱ። ለዐለት ፈርሀት ዲብ ሕሳብ እንዴ ኣተው እግል ልክርዕው ምንመ ወጠነው። ጎማቱ እንዴ በትከ አስክላ ኣ’ማ ለዐለ ከረን ትወከለ

አብ-ዐሊ ዐቤ ዐዱ እብ ተረቡ እግል ልእቴ ዲብ አተቃባል ገበዩ ገብአ፣ ህቱ ላኪን ሐቆ እለ ፈጅር እለ ገመሉ ወኖሱ እለ ኬደ ይአተበለ፣ ማይት እት እንቱ ልግበእ ወሕያይ ረቢ አርኤኒ ለልብልመ ኢትረከበ፣ ዐዱ ምን ሳዐት ዲብ ሳዐት። ምን ምዕል እት ምዕል። ምን ሳምን እት ሳምን። ወምን ወርሕ ዲብ ወርሕ ምንማ ሰአው ወትጸበረው። ሰአየቶም ሰአየት ው’ላድ መካን ገብአት፣ ዐሊ ወልዱ። ለጣንሽ ዕንታታ እሙ ወዓፌት እሲቱ ምድር አክለ መሰ ወጸበሓከ እብ ትዕስ ስጋ ሕድ ትገርተረው፣ ሰበብ መጋይሱ ለሀይከ ዲብ ለሀይሐዘዩ፣ ምንማ አተናተነው ወሐዘው። አብ-ዐሊ ላተ ጢኑ ትሰተረ፣ ዲብ ዝሮን። ብሬከንትየ። ሐመልማሎ። ገብሲ ወዲብ ደበት ሱጥር ወጸባብ ለዐለ ዴሽ አቶብየ እብ ሕርዳት አብርየእ ሔልፈት ገበይ። እሙር ሕጉግ ዐለ፣ ዕውድ-ዋድ አመቃርብ ለቀትለው ነፈር ህዬኒ። ለግርጉር አከሪት ምድር ቤት ጁክ ወብሌን ግ’መቱ ሌጠ ለአተጽቤሕ ምኑ። ወልዱ ዐሊ ሰረት እሳት ዲብ ከብዱ እንዴ ተዐቀረት እሉ። ከብድ ሳክባም ተርሀ፣ ወለት ሑሁ ላሊ ወአምዕል እብ ትዕስ። ስጋ ብእሰ ዐሊ መጭረት ወገልገለት ሌጠ፣ ለዕድር። ድብር ወእብር ምን ሕድ ልትናዮለ ለዐለ እም-ዐሊ እሲት ዐቤመ ምን ዐሊ ወዓፌት አኬት፣ ‘’እንዴ ክርም ትክረመኒ አናዲ። ዕያል ሰፍረ። አትርብ እግልነ እቤሉ ከዲብ አፍ ሃይሞት ከሬክዉ። እንዴ አናዲ ከረስ እብለዕ! ምን ግም - እት ግም (2ይክፋል) ለፈጅርለ በገሱ ለህግያ ዓፌት እንዴ ሰምዐነ። ረቢ እንዴ ወደየ ያሬት ድኩላሙ ወዐልነ። ለምዕል ለሀ ሚ ጸብጠተነ ገብሸ? ኢዓፌት ፈጅርለ በገስ አብ ገብሸ እደይና ሚ ኣስረቶ ወአፈችና ሚ ላግመቶ? አና ወለት አቡዬቱ። እብ ትዕስ ለኢፈጉረ አምዕል ጸላም ጸብጠተነ ኢኮን የሀው? አብ ገብሸ ሐሊባይ ዕንታትነ እንዴ ልርኤ ወእዘንና እንዴ ሰምዕ ምን ገበይ ሞት ለጻብጡ ኢረክበ ኢኮን? ለከርዑ ሐግለ። ህግየ ዓፌት ህግየ እሲት ገብአት ከትቀበበት፣ ህግየ ገብሸ ህግያ ንኡሽ ገብአት። ወአና ለሻይበት ክም ጋናሁ ሽባቡ ገብአኮ እንዴ ብዙሕ ኢእብለዕ በሎ።?” ትብል ወአርወሐተ ትመጭር፣ ከረን ጊሰት ወእቅባለት ገበይ አርባዕ አምዕል ምንማተ። አብ ዐሊ ዐቤ ላተ ሐቆለ ፈጅር ለምን ዐዱ አግወሐያተ አካን እገሌ ኬዳ እንዴ ኢልትበሀል። ምንለዐል ክልኤ ሳምን ክምሰል ሓለፈ። ለገሜላዩ ድርሆይ ሕሳሉ እንዴ ባተከ እብ ሑየቲቱ ዲብለ ዐድ ዔረ፣ ግድም ዐዱ ለከብድ ስፍሪት እግል ለአጽግብ ወትንፋስ እግል ለአተክሬ እግል ለአትርብ እሎም አስክ ከረን ለሳርሐው ዐቤ። ሀድፍለ ጃእራም መቃጭፈት ክምሰል ገብአ እት ሸክ ኢገአው፣ ምናተ እግል ኢልጽበሮ ኖሶም ኢቀብረው ወቀበርኮ ለልብል አዳም ኢረክበው፣ ዐሊ አርወሐቱ እብ ትዕስ ዲብ ምድር እግል ልሽረበ ወይአበ፣ ሐሩቀት ወትርሃን ካፈለ፣ እግል ሓዚ ረአስ ወከበር አቡሁ አሬመ ወአቅረበ፣ ምናተ ህቱመ አቡሁ ለረክበት እግል ኢትርከቦ ኬርዐቱ በዝሐው፣ ሐቆ መደት ሰለስ ወረሕ ደአም፡ ‘’እተ ምፍጋር ጃርዲን መከላሲ ዲብ ደበት ሱጥር አልዐስር አመቅረብ ተልያ ምን ቃብል እናስ ዐቢ እብ ገመሉ ዕጨይ ጽዕን። አመት አለቡ ለጀሀት ባብ ጀንገሬን ፍርት ውዕለት ለዐለት ከመንዶስ እንዴ ተዐይር ተሃደፈቱ፣ እት ቀደምዬ እበ ዲብ እዴሁ ለዐለ ፋሱ ቀትለው፣ አነ ህዬ። እሰልፍ ሰበት ረኤክዎም ዲብ ቀጬተት እብ ቃንጪሀ ዐረግኮ ከተሐበዕኮ ምኖም፣ ወህቱ እንዴ ቀትለው ዲበ ገመሉ ከትረዎ ከእንዴ ልስሑቦ አስክ መዐስከር ጸባብ ሐልፈውኒቡ” ለልብል ከበር ሰበት ትረከበ። ዐሊ አውድ አቡሁ ወደ፣ ላኪን በልዐ ወትበልዐ፣ እንዴ ሰቴ ጸምእ።
ሊስተት መደይን እርትርየ

frameless|upright=10|center
frameless|upright=10|center
frameless|upright=10|center

## Other settlements
*ዓዲ ተከሌዛን 
* አፍዐበት
* ዓረዛ 
* ባድመ
*ቢሻ 
* ዳይሮ ፓውሎስ
*ዴባይሲማ 
* ዲግሳ 
* ኤምባ ደርሖ 
*ዞባ ማእከል 
*ፊልፊል
* ጎቋት  
* ሃዘጋ
* ኩዶ-ፈላሲ 
*ማጠራ 
* ማይ ሚኔ 
*መርሳ ጉልቡብ 
*መርሳ ተክላይ 
* ኡምሓጀር
*ጰር ቶካር
*ዃዕቲት 
*ራሓይታ 
*ሰብደራት 
*ዛላምበሳ 
*ጸዓዘጋ 
* ዙላ
*ዛህጊሓር
*አዲ-አበቶ
*ኩዶፈላሲ
*ሞልኪ
*ሻምቡቆ
*ጎልጅ
*ጣራ ኤምኒ
*ሻኬያሞ
*ኤምኒ ሓይሊ
*ክናፍና
*ጾሮና
*ኤንዳ ገርግስ
*ሃይኮታ
*ፎርቶሳዋ
*ሼብ
*እላ በረድ
*አዲ ቆንጺ
*ሜካኢካ
*ሕርጊጎ

ከረርም:መደይን እርትርየ
ሐሊብ እንሰ

thumb
thumb
**ሐሊብ እንሰ**
እት ጽሙእ ወባዶብ ላቱ
ድዋራት እዲነ ለነብር ገቢል
ለበዝሐት ሐያቱ ምስል ርዕዮ
ንዋይ ወእብ ፍንቱይ ህዬ ምስል
ርዕዮ እንሰ ለትጻበጠት ተ፣

እት ምድር ዐረብ ወድዋራት
አፍሪቀ እብ በደውዪን ለልትአመሮ
ሰብ እንሰ መንበረቶም እት
እንሳሆም ለተንከበት ሰበት ተ፡
ለበዝሐ ወክድ ሐሊብ እንሳሆም

እት ልትመወኖ ነብሮ፣
እብሊ ህዬ፡ምነ ብዕዳም
ምጅተምዓት መንፈዐት ሐሊብ
እንሳሆም ለልአትዳውሮ ሰልፋያም
ጋብኣም ልትረከቦ፣
ሐሊብ እንሰ ምን ዘበን ቅዱም
እንዴ አንበተ ምነ ብዕድ ሐላይብ
ለሔሰ ሐሊብ ወስራይ ለትፈናተ
አምራድ ገብእ ክም ዐለ ምን
አብዕቦታትነ ለጸንሔነ አድጋማት
ለሐብረነ፣

እትሊ አያም ቅሩብ እበ ገብአ
በሐስ ህዬ፡ሐሊብ እንሰ እብ ገበይ
ዕልምየት እንዴ ትረአ መንፈዐቱ
እግል ሳረዮት ሕሙማም ወዓፍየት
ገሮብ ምህም እት እንቱ ሰበት
ትረከበ፡ እብ ገበይ ዕልንት እት
አሮበ እግል ልትዘቤ ልትከደም
እግሉ ህለ፣
እት ጀርመንቱ፣መንፈዐት
ሐሊብ እንሰ እት ወግም እንዴ
ኣቴት ሐቴ እግል ርዕዮ ንዋይ
ለትከሰሰት ሸሪከት ሐርስ ወርዕዮ
እት ቀሪም ገርሀተ እንሰ እግል
ተአንስስ ወፈርያተ እት ዐዳጋታትለ
ዐድ እግል ትክረዩ ሰበት ሰተተት፡
እት አፍረዮተ ክስእት ትትረከብ፣
እለ እት ውላየት ሳክሶንያ

ለትትረከብ መዝርዐት፡ ቀደም እለ
እት አፍረዮት ወረበዮት አፍሩስ
ብግስት ምንመ ዐለት፡ አዜ ላኪን
መናፍዕ እንሰ ዝያድለ ትሸግብ እቱ
ለጸንሐት እንሱስ እት እንተ ሰበት
ረክበተ፡ ሒለተ እት አፍረዮት እንሰ
ድ’ልት ህሌት፣
ክምሰለ ዔማት አክባር ጀርመን
ለሐበረቱ፡ ለመዝረዐት ምን
መትነፍዐት ሐሊብ እንሰ ብዞሕ
ከብቴ ሰበት ረክበት፡ እሊ ሽቅል

እሊ እብ ክለ ሒለተ ትከድም እቱ
ክም ህሌት አፍሀመት፣
ሐሊብ እንሰ እግለ እልትሃባት
ገኖበት (ሐሳስየት ገኖበት )ለቦም
አንፋር እት ሳረዮት ዶር ሰኒ ለቡ
እት እንቱ ሰበት ትረከበ፡ዝያድ
ብዕድ ፈርያት ሐሊብ ሕሩይ ህለ፣
እት አሮበ አስክ እለ ዝቤሁ
እሙር ለኢጸንሐ ሐሊብ እንሰ እት
ሆለንደ ምን ጀረበ ወሐር እንዴ
ትዳለ እት አስዋግ ክም ትከ’ረ
ወእብ ዐውል ቃሊ ልትሻቶፉ ክም
ህለውመ ትወደሐ፣
እሊ እብ ቫይተሚናት ወፕሮቲን
ታጅር ላቱ ሐሊብ እግል ለገብአት
ሐሳስየት ገኖበት ለቡ ለናስብመ
ክም ኢኮን ኣመሮት ለአትሐዜ፣
እበ አስክ እለ ገብአ በሐስ፡20%

ሐሳስየት ገኖበት ለቦም አንፋር
ምን ስታይ ሐሊብ ሐ ጸብጦም
ለዐለ ክም ቱ እት ልትአከድ፡ እብ
እንሳመ አክሉ እግል ልትጸበጥ
በክት ክም ቡ አሸረው፣

ከረርም:ዓፍየት
ከረርም:ዕሉም ወቴክኖሎጂ
ሕላይ

* አልአሚን ዐብደለጢፍ - ሰር-ዘመ ን እት ፈን
* እድሪስ መሐመድ ዐሊ ሐጂ
* ሕላይ - ወድ ባሸቂር፡ ሕላይ ሻም
* ሕላይ - ወድ ባሸቂር፡ ሻም
* ሱሌማን ኣሕመድ ሳፋራ
ሕላይ - ወድ ባሸቂር፡ ሕላይ ሻም

**ተእሪክ ሕላይ ወድ-ባሸቂር፤**

ዑመር _ ወድ ባሻቂርመ ዎሮት ምን እሎም ለዐል ለትሸረሐው ቅሰስ ለቦም ሔልየት ቱ። ህቱ ምነ እሙራም ሔልየት ትግሬ ገዳይም ወቅሰስ ፍቲ ፍቱይ እብ ድራመ ቱራስ ለተሌት ለቡ ነፈር ቱ። ምነ ተእሪኩ ለብዞሕ እሊ ለተሌ ሑድ ንርኤ።

ወድ ባሸቂር እግል ኖሱ ምን ዓይለት ሹም ይዐለ። ምናተ፡ ስድፈት እሲት ሹም ፈተ። ሕላዩ ወድግሙ ህዬ ምስል እለ እሲት ሹም ለልትጻበጥ ቱ።

 ወድ-ባሸቂር እምበል ሕላይመ፡ እሙር መስሕቅ ወመድኢላይ ቱ ለዐለ ልብሎ። ወድባሸቂር ላኪን እብ ከአፎ ቱ እሲት ሹም ለፈተ?

መደት ሐቴ ዑመር ዎወድሕቱ እት ዐጣል እት ክሉእ (ሾለቢ) ዐለው። አምዕል ሐቴ ዑመር ወድ ሕቱ እንዴ ሐድገ አስክ ምዕጥን ዲብ ወርድ ዐድ/ደገ ልግዕዝ ርአ። ክታርለ እንሰ እንዴ ለሐልፍ ሐቴ እሲት ሕሳለ ገመል በትከ ምነ ርአ። ለእሲት እግል ወድ ባሸቂር “ወድ ሰብ እሊ ሕሳለ ገመልነ መጤነ* ቴሉ። ህቱ ለሕሳለ ገመል እንዴ ነስአ ንወለየ ቱ። ለእሲት ለሕሳለ እግል ትንሳእ ክም ደነት ለረአሰ ጊማይ እትመስል እበ ረአስለ ለብባላ ገመል ደነ። ህቱ ህዬ ተሐት ጸብጠዩ ምነ እግለ ሕሳለ ገመል። ለእሲት እንዴ ትሰሐቀት እቱ “መን ልብሉከ?* ቴሉ።

“ዑመር ጥዑም ልብሉኒ” ቤለየ።

“ዑመር ጥዑምመ ጥዑም ቱ ግድም ለሕሳለ ገመልነ ሀበነ” ቴለቱ። ለሕሳለ ገመል ሀበየ ወዐጣሉ ቀደሙ ዋርድ ዐለ…
[9:08 PM, 9/5/2024] The men shek: እለ ለተሌ ዲብ ገበይ ዲብ እንቶም ምስል እሲት ገመል ክምሰል ትጸዕነ እግል እሲት ወልዱ ልትበሀል። ወልዱ ዲብ ለሐለዩ ቲ

ለውላድ ሀለ ሚ ይሀለ ለእሲት ቀትለተኒ

ሞተ-ሞተ ትብል እንዴ ተአትማይተኒ

ዕንታት ገንደላታት እቡ ገንሐተኒ

ሸሊል ዘነብ ፈረስ እቡ ሀጽፈተኒ

ገመልዬ ወድ በክረቼ ምኑ ወነተኒ

ለውላድ ሀለ ሚ ይህለ

ለእሲት ቀትለተኒ፡

እግል ፍቲመ ክእነ ለተሌ ብህል ቱ ወድ ባሸቂር፤

ኢቲዴኒ በዐልዬ ፋቲ እቡይ

ህተ ፋትየት ትግበእ ወአነ ፍቱይ

ፋቲ ለአስተንታኑ ወክደ አምሱይ

አምዕል መማጽእትነ ወክድ ግዉይ

ህተ ወለት ዐለት ወአነ ልንጉይ

ህተ ዓግር ዐለት ለክቦሀ ልዉይ

ወአነ በጼሕ አልኮ ሐለንጋዩ ክሩይ።

ወድ ባሸቂር እበ ሹም ለትፈድሐ እበ ወእግል እዕዳም ለፈርደቱ ሽዕር ወሐሬ እብ ሸጣረቱ ለፈግረ ምነ ክእነ ለተሌ ትብል ዐለት። እለ ሽዕር እለ ምስለ እሲት ሹም እት ገበይ ለወዴዉ መዋዲት ትሐኬ ዐለት።

አነ ረከብኩሁ ለጥቅር ብሩድ
ወድ ጽኑዕ እንቱ ወወድ ጽጉብ

እቼ ተዓዴቱ ለግርዝ ስኩብ

አምዕል ጋርስ እንሳ ወላሊ ጪፎት ድሩብ

ዓይሮ ወድ ነባይል ለቀጻፉ እብ ምደት ደሀብ ድብጉብ።

ዑመር ወድ ባሸቂር ቀዳሚቱ ዶል ፋቅድ ወዶል እሰፍለልም ክእነ ልሐሌ ዐለ ልብሎ።

ኢሊዴነ ምኑ ለፋቲ እቡይ

ህተ ፋትየት ትግበእ ወእንተ ፍቱይ

ፋቲ መጋይሱ ወክድ እኩይ

ዶለ አመቃርብ ወዶለ አምሱይ

ውሒዝ ኢከርዐነ እብ ገነዲት ድሩይ

ጽልመት እትከረዐነ ተአትባድዩ ለአግቡይ

አርዌ ኢከረነ ኢከረዐነ አፈ ገበይ ልውሉይ

ሐየት ኢከረነ እንሸለሸል ድሩይ

ህመም ኢከርዐነ ክመ ክታብ ሕልዉይ

ሐርማዝ ኢከርዐነ መጃርባቡ ድሉይ

ሐሪሽ ኢከርዐነ ቀሩ ዎሮት ክልሹይ

ወራር ኢከርዐነ እግል ራድኢት ስርጉይ

መማጽእትነ በዲር ወክድ እኩይ

መማጽእትነ አዜ ሰኒ ሽሙይ

ህተ ዓግር ዐለት ለከቦሀ ልዉይ

ወአነ በጼሕ ዐልኮ ለሐልንጋዩ ክሩይ
ምን ለዐርገ አምበልዬ ወአምበል ሸሎግ ሀቡይ

ቤተ ሽትት ተ ዝናበትለ አድሁይ

ሴቲት ደምበር ባረ ወዕስረ ስጋር ዕሉይ። ልብል ዐለ ልብሎ።

ዐደ ዶል ሸሬሕ ህዬ፡

ሁር ቱ ሚ ጌረማን እት መነድቅ ወድር እልበት እተ ቤተ ወከቶይ እት መሳቅል ዐደ እግል መኣኪት እት አፍ አግቡይ ሓድር ግርሰ ሽምበሬበት ረአሰ ክቡር ዋግር መን ቱ ምን ትብለከ ወድ ሰቦተ በለ ወዓምር፡

ልብል ዐለ።

ከእት ኖሱ ለዐቀብል ክምሰል አበረ ወርሑ ለሐሌ፤

ዑመር አዜ ኢኮን ዑመር በዲር ዔለ ከማከመ እግል ቀቢር ዑመር በርከ ደነ ሓዚ ነቢር ውላድ ረብዐት ኢኮን ፈቴሕ ወአሲር ሕጣጥ ዓግር ኢኮን ምልተሐ ፈቲር AR

ተብኔ ወቤለውኒ ወተብኔኮ

እምዬ ወአቡዬ ገደም ወበኔኮ

አዋልድ ምን ክል ግመን ወሀዴኮ።

እለ ናይ ደንጎበ ቤትመ ወድ ባሸቂር እት ደነግብ ምን ዕምሩ ብህለ ቱ ልትበሀል። ምናተ፡ እዲነ ሚ ዶል ትደይም
ወተአነብር። ክል-ሰኔት ወሔሰት እግል ርሕከ ዲብ ትተምነየ ወትሐዝየ ሌጠ ክባባይ ትወዴከ። 

*[ዔማት(references): ሜራስ (ምን ዓዳት ገበይል ትግሬ ለትሐየበት ዝሕረት እብ ሙሳ አሮን ወ ደሳሌ በረኸት)].*
ሕበርበሮ - ዓሙድ ሰያሰት

= ዘዐት =
## እብ ዑመር ኣቢብ
* ንዳል  ሸዐብ  ምን   ተርብየት  አጅያል  ለአነብት 
* እት መበገሲሁ ለኣቅበላ ንዳል 
* ሰሀም ሸባባት  
* መረቅ ለኢትከዐ እቱ ብሩድ ለአመስሉ! 
* ያሬት ግብእነ ምን ነሓኬ
* አወላይ መህረጃን መሕበር ማይ ትግራይ 
* ሸዐብ ቀሪም አለቡ
* ሸዕብየት ኣጅያል እት ተአፈኔ እብ ስሜት ኣጅያል_ለታጅር ተንዚም!
* ወጠን አምበል መዋጥኒን
* ዕጨት ሐክለ በትከ
* ኢመርሕ ወኢተሌ
* ጀኣረት ለትኬለማ ኣፍዓል ጀሪመት
* ረድ ፍዕል ኮቪድ19
* ድግም
ሕንቅርቅራ

ሕንቅርቃራ፡ ዋልዴን አውማ ህዬ ዐበዪ ቤት፡ ምስል አጀኒቶም እንዴ አመሕበረው፡ አውማ ህዬ ሐው ዎ ሐዋት፡ ምሳኒት ላቶም አጀኒት ነአይሽ ለለትልሀዋ ትልህያ እንዴ ገብአት ምን ለዐል 2 ነፈር ለተአሻርክ ዐይነት ትልህያታ። 

ገበይ ትልህያሃ፡

ምን 2 ነፈር ዎ ለዐል ቅሩብ አድሕድ እንዴ ትገሰው እብ ተርተረት ሕንቅርቅራሆም እግል ሊበሎ ልትዳለው። ሰልፍ ለለአነብት፡ "ሚ/ምን ሕንቅርቅራ፧" እንዴ ቤላ ልትሰአል። ለእግላ ሕንቅርቅራ ዱሉያም ለሀለው ህዬ "ታክላ!" እንዴ ቤለው በልሶ እቱ። ህቱ/ህታ ህዬ፡ እግል መሰል፡ "ሚ 7 ምስትንክር፧" ----- 

ክሎም መሻርከት እብ ናዮም ፈሀም እግል ልብለሶ ጀርቦ፡ ለረክበያ ህዬ፡ ሕንቅርቅራሁ እግል ሊበል በክት ልትሀየብ። ደአም ክሎም ይረክበዋ ምን ገብእ፡ ለበዐላ ሕንቅርቅራ "አደርሩኒ እግል በሊሳ እግል አስእለኩም ልብል"፡ ለመሻርከት ህዬ፡ "አደረንካ፡ ዎ ድራርካ ክእና ዎ ክእናቱ" እንዴ ቤለው ወስፍ ናይ ድራ ሰኒ ዎስፎ እግሉ። ሐቆሃ ህቱ በሊሳ ለህይቦም።

አዜማ አና በሊስ እላ ሕንቅርቅራ እግል ሀበኩም አደርሩኒ።

ድራር አው በሊስ እትላ ክተቦ እግልዬ፡)
ሕክምና

* ስካብ ወግዝፍ ከርሸት
* መንፈዐት ሐበት-አሰውዳ
* ወለፍ ስጃር ወትንባክ
* ምን ቡን አክል አዪ እግል ትስቴ ብከ
* ሐሺሽ እት ሸባብ ወደውለት ለልአጀርየ መደረት
* ሐሊብ እንሰ
* ቀርፈ
* ናይ ሽዑር ዐቅል
* እከለት
* ነፈር ፍቱይ
* ፈርሀት
መሰላላም እት ገቢል ትግሬ

thumb
ዲበ ዲብ ሰነት 1910 እብ
ኤኖ ሊትማን ወነፈዕ ወድ ዕትማን
ለትከተበ እግል ዓዳት ወአድጋማት
ትግሬ ለከምክም ክታብ፡ ዮምመ ምነ
እት ገጽ 200 ዕልብ 105 ለህለ
እብ ሰበት መትሰላላም ገቢል ትግረ
ለከስስ ጽበጥ ህለ። እሊ ህዬ ለቀደም
ምእት ሰነት ለዐለ ገቢል ትግሬ ሕድ
ዲብ ልሳለም ሚ ልብል ዐለ ኣመሮት
ምህም ሰበት ቱ፡ ምን እሊ ለተሌ
ጽበጥ እግል ንፍሀም እንቀድር።
ከአሰልፍ ገቢል ቅብለት እብ ከአፎ
ሕድ ልሳለሞ ክም ዐለው እግል
ንርኤ፡
ዎሮት ምን ገበይ ረያም ዲብ
ዐድ ብዕድ መ እት ገሌ ሰብ ግሱይ
ክም መጽአ ለልብለ ሰላም ወህቶም
ለበሉሶ እቱ፦
1. = ሰላም ወዐለይኩም
2. = ዐለይኩም ወሰላም ምን አየ
1. = አነ በዲር ምን ዐጄ ቱ ወአዜ ምን እሊ ዘነቤነ
2. = ሚ ተስእሉነ? ሚ ደግሞ?
1. = ሴመ እምበል ደሐን
2. = ደሐን ትብዘሕ እንሸአለ፡ አርድ ምኑ መጽአኩም ሚ ደግሞ እቱ?
1. = ሴመ ከላፍ አለቡ
2. = ምን አሽናክ ሚ ትርኡ ወትሰሙዕ
1. = ደሐን ሌጠ መለሀየ ተሀርስ አለቡ። እንቱም ሚ ተአስእሉነ።
2. = ክሉ ደሐን ነበሽ አለቡ፡ 
አክባር ሚ ትርኡ ወትሰሙዕ?
1. = ደሐን ወሰላም ሌጠ
2. = አርድ ምኑ መጽአኩም ሰብኡ ወማሉ እኩብ ቱ ማሚ፡
1. = ሓይሶ ኣለቡ፡
2. = ኖስኩም ስልምት ተ ማሚ?
1. = ሰኔቶም ርኤነ እንቱም ሰኒ ነበርኩም ማሚ?
2. = ሐምዲልለ ሰኔቶም ርኤነ፡ ኖስኩም ዑፉያም ወጽሩያም እንቱም ማሚ?
1. = ጸሮቶም ወዓፍየቶም ርኤነ እንቱም ሰኒ ዐልኩም ማሚ?
2. = ሰኔቶም ርኤነ እንቱም እለ እንቱም ማሚ?
1. = ሐመድናሁ ወሸከርናሁ ኖስኩም ሚ ትመስሎ?
2. = ረቢ ሐመድነ ጼዋይትኩም  ስልምተ ማሚ?
1. = ሐይሰ አለቡ እት ሰኔት ልወስከ፡ እንቱም ማልኩም ወአዳምኩም እኩብቱ ማሚ?
2. = ሴመ ሸር አለቡ ንኡሽ ወዐቢ ሚ መስል?
1 = ክሉ ደሐን ረቢ ሐመድነ።
2 = ዐድኩም መአዜ ሐደግኩሞ
1 = እለ ሳልስነ ዮም ተ።
መሳላም አግደ ዲብ
ምድር መንሳዕ
1 = ሰኒ ዐልከ?
2 = መዓልከ ልስኔ አሰናይ ደሐን መጽአከ?
1 = አሰናይ ደሐን ጸንሐከ።
2 = ምን አየ እንተ?
1 = ምን ከረን አነ።
2 = ሚ ትዳግም?
1 = ደሐን ሌጠ።
2 = ደሐን ትብዛሕ እንሻኣለ።
ሰኒ ነበርከ ማሚ?
1 = ሰኔትከ ርኤኮ።
2 = ዑፉይ ወጽሩይ እንተ ማሚ?
1 = ሐምዴ እግሉ ሰኒ ህሌኮ?
2 = ጼዋከ ወማልከ ከእፎ ህለ?
1 = ሐምዴ እግል ረቢ ክሉ ደሐንቱ። እንተ ሚ ትመስል?
2 = ሴመ ሸር አለብዬ ሐምዴ እግሉ። እንተ ህዬ እኩብ እንተ ማሚ?
1 = ሴመ ከላፍ አለቡ ሰኔቱ ርኤኮ።
2 = ምኑ መጽአከ ክሉ ደሐንቱ ማሚ?
1 = ክሉ ደሐን።
2 = ደሐን ትብዛሕ እንሻአላ።
ሚ ትዳግም ምን አሽናክ፡ ሚ ትርኤ
ወሰምዕ ምድር ሚ ትደገም እቱ ሐዳስ።
1 = ሴመ እምበል ደሐን።
2 = ደሐን ለሀቡከ ዐንሰበ
ዛልምቱ ወእክሉ ባቅልቱ ማሚ?
1 = ዛልምቱ ወእክሉ ሐይሶ
አለቡ፡ እት ሰኔት ልወስኮ።
2 = በል ዎ እብ ዕመም ዱለት ሚቱ አክበረ?
1 = ዕጬይ ኢትባትኮ ትቤ፡
እምበልሀ ላተ ኩሉ ደሐንቱ እለ ሰምዐኮ አለቡ።

ከረርም:ህግየ ትግራይት
መስሎሊብ

ምስሎሊብ፤

ምስሎሊብ /ሽዕር ሚ በሀለት ቱ፤ ምስሎሊብ በሀለት፤

ኦሮት ክፈል ምን ሕላይ ቱ።ዎ ሕላይመ ቱ እግል ኒበል እንቀድር። ሰበቡ ሀዬ፣ሰልፍ ምስሎሊብ ተአፋግር ዎክ ወዝን ሽዕር ተአፈግሮ።ዎ ሐር  ለሐን(ዜመ) ተሀዬበ ዎ ሕለዬት ትገብእ።

ወእበ ለእለ ከትበ ዐልከ ቀርአከሀ ምን ገብእ ምስሎሊብ ተ። ዎ ምስሎሊብመ፣ካኣፎ ክም ትቀርኦ ገበይ ናዩ ቡ።

ከ ምስሎሊብ ከትብ እት ሀሌከ፣ ለቃለት(ከሊማት) ዎክ ለታመት ሕስበትከ እት መከለሲ፣ እብ ሕድ ለመስል ቀል እግል ትድበእ ዎክ እትከልስ በ።

ዎ ኣክለ ለሐን ቀያርከ፣እትቀይር ብከ እትመከለሲ።

ኣነ እብ ከምሰል እሊ ገበይ እሻርሖ።

ወ ደሐንኩም!

## ስርበብኪ ነስኤኒ።
1/20/25

ልገት በሐር እንቲ ወ፡ ሎሆይ ሎሎ ጃሃራይ

ብክር ኣዳም እንቲ ቃዲሙ ወሓራይ 

ሰዐር ሓጋይ እንቲ ለዕጾ ሳትራይ 

ምልሕጣ ቀይም እንቲ ስባቅ ሸግራይ

ሰዐር አውል እንቲ መቃር ከድራይ

ጼና ኣዳም እንቲ ብክር ስራይ።

ምራዬት እንቲ ለግርመት ትሽህዲ 

ዐጀብ እንቲ ወ፡ ሽፋ ወለት ሹም ወ፡ አፍንዲ

ቀመም ዝቡን እንቲ ለሀነን ልብል ናይ ህንዲ

ልብዬ ነው ቤላ ሚ ኢደኪ ኣናዲ፧

እተርህ እትመዬ ክም ሎሆይ ወርሕ ዔተርብ ለዕዳዩ ኢፋዲ

ቃላ ዐውልኪ እግል እድፋዕ እትኪ ሰላዲ

በዳ ተባብዬ ለዐጣል ጸዓዲ

እብ ወረዛዬ ሀለኮ(ህለኮ)እላ ኣና ኢሃዲ 

አውሄለኮ ዲብ መክተብ ዳይና፡ ወ፡ ቃዲ

ክሉ ጀረብክዎ እመስል ሐቴ ኢዋዲ

አክር ስርዕ ጠላቅኮ ወ ፡ንቡር ቤት አብ ዐዋዲ

ድላ ሐልፈት እትዋለብ ክም ጅህል ራዲ 

ላከፍክዎ በለሊት ለሕሹም ሰማዲ

ሰር ብራቁ ገብኣኮ ክም “አቡዬ” ጋንዲ 

ኢቅብነቼ ፡ ኢሓሰ፡ እንዴ ለእደይኪ ኣማዲ 

እግል እምሓል ሽዕርዬ ፍናን ክም ኢኮን ወዝንዲ።

እላ ሕለት (ሽዕር)እላ እት 11/24/2004 ህግያ ትግሬ ክም ሰፋለልኮ ለከተብክዋ ታ። ሑድ ወሰኮ ወ ፡ገሌ ቀያየርኮ እታ ። ተርጀመት ዎክ ፈረጎት ገለ ቃላት እትላ ሽዕር ናቅሞም ለሀለኮ እሎም ለተሉ ቶም። ኢትቃውዎም በስ እግል ፊቃዶ እከርዮም ሀለኮ።  “ሎሎ” ባርህ ፡ ዳምቅ፡፡(bright) “ምልሕጣ” ጥዑም ፍሬ ከደን ቱ ። እብ ትግርኛ ምልዖ ልቡሎ።ወ፡ እብ ብሊን ተረንኳ (ተርንካ) ልቡሎ) (Ximena afra) “ትሽህዲ” ሻሁድ፡ ሰማዕ። “መቃር” ኦር ጅንስ ሰዐር ሽከር (ስከር) ለልጥዕም ዲብ ረወሪት ዎክ ግልብ (cliff) ለበቅል ሰዐር ቱ። “አውሄሌ” እንሰር ወኬን ፡ ለዐል ወተሓት።” ኢቅብነቼ “ሓሻዕ ፡ ኢፋልዬ ፡ በዐል እሊታት ኢኣና፡፡ “ዕጾ”( famine) ሰፍራ፡፡ “ዝቡን” ቃሊ።” ተባብ” ርዝቅ፡ በሃይም (ሔዋናት) ክም ኣሓ ፡ ዐጣል፡ ኣባግዕ፡ እንሳ ፡ ወ መዓስረት( መዓስረት በሀለት ኣዱግ፡ ኣብቁል ወ ኣፍሩስ) እሎም ኩሎም “ ተባብ” እንብሎም ። መን ኣምር ዲብ ሰምሀር ዎክ ባርካ ምንድሊ ለእግሉ ነቃምኮ በናቢን ናይ ሕበር ኣስማይ እግል ለሀለ እሎም ቃድሮ ከአመሮቱ ሰኒ ቱ። ወሓር እትላ ዔላና ንዕለዮ።
መትሃጅካይ ጂፒቲ

200px|thumb
**መትሃጅካይ ጂፒቲ** ለልትበሀል
እብ ኖሱ እንዴ ፈከረ ለበልስ
ሶፍትዌር ለመልክ ሸበከት ቱ።
መትሃጅካይ ጂፒቲ ክም ናይ ወድ
አዳም ለትመስል መቃበለት፡ ሰኣል
ወበሊስ ለቀድም እት ገብእ፡ ክሉ
ወድ አዳም እግል ልውደዩ ለቀድር
መፋሀማት ለአገዴ። መትሃጅካይ
ጂፒቲ ጅንስ ናይ በሰር ፈሀም (Artificial intelligence) እት ገብእ፡
ስወር፡ ሰኣል፡ በሊስ፡ ሐዲስ ፍክር
ወብዕድ እግል ልልአክ ወእንዴ
ትከበተ በሊስ ለሀይብ ቀድር።

ተርጀመትለ ከሊመት Chat
መትሃጃክ እት ገብእ፡ GPT
(Generative pre-trained
Transformer) ባህለት ምን
ቀዳሙ ለዳርስ መፍክር ባህለት ቱ።
መትሃጅካይ ጂፒቲ ሰኣል ልትከበት
ወበሊስ ኖሱ እንዴ ፈተሸ ለአዳሌ
ወለሀይብ። መትሃጅካይ ጂፒቲ
ክም ወድ አዳም ምንለ አዳለዮም
ብዝሓም በሊስ እንዴ ሐረ፡ ለሔሰ
በሊስ ቱ ለለሀይብ። ውላድ አዳም
እት ወሳእል እጅትማዒ ለለሀዩቡ
በሊስ እንዴ ፈተሸመ ናይ ደሪስ
ወገበይ ብልሰቱ ናይ ጠወሮት
መቅደረት ቡ።

መትሃጅካይ ጂፒቲ (Chat GPT)
መትሃጅካይ ጂቲ ምን ሸቀዩ?
ኦፐን ኤኣይ( Open AI )
ለትበሀል ሸሪከት ለእብ ሰበት ናይ
በሰር ፈሀም ብሑስ ለትወዴ እት
ሰነት 2022 እግል መትሃጅካይ
ጂፒት ለጠለቀት ቱ። ኦፐን ኤኣይ
እት ሰነት 2015 ቱ እብ ብዝሓም
በሕሲን ወምህዘት ለአንበተት
ወእስትንቡረት ለትከሬት እሉ።
ገሌ ምን መአንበት እለ መአሰሰት
ኢሎን ማስክ ወኣልትማን እግል
ንስሜ እንቀድር። ብዕድመ ክም
ከረ ማይክሮሶፍት ላተን ሸሪካት
ምነ እግል ኦፐን ኤኣይ ለመወለየ
ተን።

## መትሃጅካይ ጂቲ እብ ከአፎ ሸቄ?
ቻት ጂፒቲ እብ ገበይ ምን
ቀዳሙ ለዳርስ መፍከር ሓጀት
እንዴ ወዴት በሊስ እግል ተሀብ
ወትሕሰብ ለትጀርብ። ጂፒቲ-
3 ለልትበሀል መፍከራይ ህግየ
ለትትነፈዕ ጂፒቲ፡ እሊ ጂፒቲ-3
ለልትበሀል መፍከራይ ህግየ፡ አወል
ብዞሕ አፍካር፡ ረአይ ወበሊስ
ለአክብ ወምኑ እንዴ ሐሬ እግል
ዐሚል በሊስ ለሀይብ።

ቻት ጂፒቲ እብ ገበይ ሸበካት
ሐብሬ እንዴ ወዴት ቁሪነ ለቡ
ደርስ እብ ወዲ ሐብሬ ተአክብ።
እሊ ለቻት ጂፒቲ 3 ለእንቤሉ ህዬ
እግል ወግም ናይለ እግል ልትሀየቦ
ለቀድሮ በሊስ ቀድም። እሊ ህዬ
ክም ከሊመት፡ ተመት ሕስበት፡
ጦግ ልግበእ መእብ ክርን፡ ስወር
ቪድዮ ወብዕድ እት ገብእ እግል
ለኢትፈሀመዩ ህዬ ምን ጀዲድ
እግል ልትሰአል ቀድር።

ቻት ጂፒት ምን ገበይ በሊስ
መትነፈዐት ወሳእል እጅትማዒ
ለትደርስ እት ገበእ ለገአ
መትነፈዓይ እግል ለፈተዮም አራእ
ቻት ጂፒቲ “ሰኒ” አው “እኩይ”
እብ ብሂል እግል ልሳዕዱ ወናይ
መስተቅበል ገበይ በሊስ ሀዪብ ናይ
ቻት ጂፒቲ እግል አትሳናይ ሰዴ።

## ቻት ጂፒቲ መትነፈዐት ሚ ለመስል አስእለት እግል ልትሰኦለ ቀድሮ?
መትነፈዐት ወዐማዊል እግል
ቻት ጂፒቲ ቀላይል አው ክቡድ
አስእለት ክም ከረ “ተርጀመት
ሐያት ሚ ተ?” አው “ለገአት
ደውለት ሚ ዶል ሕርየተ
ረክበት?” እግል ልትሰአሎ ቀድሮ።
ለገአ ሰኣል ቻት ጂፒቲ እግል
ትትሰአል ማኔዕ አለቡ። ላኪን ቻት
ጂፒቲ ለራፍዐቱ ህሌት ሐብሬ
አስክ ሰነት 2021 ሌጠ ሰበት
ገብአ፡ ግረ ሰነት 2021 እትለ
ጀረ ሓጃት ዕልም አለበ ወእግል
ትብለስ እትከ ኢትቀድር።

ቻት ጂፒቲ አንፋር እግል ሚ
ልትነፈዖ እበ ህለው?

* ከሊመት ሰር እግል ረኪብ ወሀዪብ
* ሕላይ እግል አትሳናይ ወሸቂ
* ጀዋባት ኢመይል እግል አዳላይ
* ጭመም ደርስ፡ ብሕስ፡ ዓሙድ ጀሪደት ወብዕድ እግል አዳላይ
* ዓሙድ እግል ከቲብ ወአዳላይ
* አርእስ ክቱብ እግል አፍገሮት
* መስአላት ሕሳብ እግል ሸቂ
* ሸቂ ትልህያታት (ጌምስ)
* ሓዚ ሽቅል
* አዳላይ ጀዋባት ሽቅል
* ለኢተአምረ ሰኣል በሊስ እግል ረኪብ
* ክቡዳም ወብዞሕ ለጽበጦም አስእለት እግል አትሓጫር ወወደሖት

## ንቁሳት ቻት ጂፒቲ

# እብ ተማመት እግል ክሉ ህግየ ወሰኣላት ውላድ አዳም እግል ትፍሀም ኢትቀድር። ሰበቡ ቻት ጂፒቲ ወለ አልፍ ዶል እግል ትፈክር ትቅደርመ ለኢኮን፡ እግለ እት ትትሸቄ ለተሀየበየ ሐብሬ ምኑ እንዴ ትበገሰ ቱ በሊስ ለተሀይብ። እብ ክም እሊ ሰበብ ህዬ ዶል ዶል ለተሀይቡ በሊስ እግል ልትአከር ወክመ ተሐዝዩ እግል ልግባእ ኢቀድር።
# ምን 2021 ወሐር ለህለ ወለጀረ ሓጃት እብ ሰበቱ ወለ ሐቴ ሐብሬ አለበ ወእግል ትብለስ ኢትቀድር።
# ዶል ዶል ለተሀይቦም በሊስ ኢጠቢዒ ወናይ ማሽን እግል ልምሰል ቀድር።
# ጭመም እተ ተአፍግር እቱ ወቅት፡ ጭመም ተአፍግር እምበል ዔማት ሐብሬ ኢትሰሜ።
# ብዕድ ቻት ጂፒቲ ኒገር ወህግየ ፍንቱይ ኢትፍህም።
# እት ሑድ አው ካልጥ ክፋል ሰኣልከ እብ መትኣያስ ለኢለአትሐዜ በሊስ እግል ተሀበከ ትቀድር።

ረአይ ዕለማእ እብ ሰበት ቻት
ጊፒቲ

* አንፋር እግል ለልትሀየቦም ወረቅ ብሕስ እበ እንዴ ትነፈዕው እግል ኢልሽቀዉ ወእተ ክምሰልሁመ ደረሰ ሽቅል ቤቶም ፡ፈስሎም ወብዕድ እበ እግል ኢልሽቀዉ ልትፈረህ።
* ብዞሕ ሽቅል መካትብ ወብዕድ እበ እግል ልትሸቄ ሰበት ቀድር፡ ወላድ አዳም ሽቅል እግል ኢልሰአኖ።
* ከለጥ ሐብሬ ሐቆ ተሀየበት ከለጥ በሊስ ስበት ተሀይብ ኢራትዕ ሓጃት እግል ኢተአትናይት።
* ምስጢር አዳም ከደን እግል ኢተአፍግር ትትፈረህ።

ከረርም:ቴክኖሎጂ
መእተዪ ኤረትረየ

ኤረትርያ እት ቀር አፍሪቅያ ለትትረከብ ሐቴ ምን ድወል ቃረት አፍሪቅያ ተ። እብ ምውዳቅ ጸሓይ ምስል ሱዳን፡ እብ ግብለት ምስል አቶብየ ፡ እብ ግብለት ምፍጋር ጸሓይ ምስል ጅቡቲ ወ እብ እትጃህ ቅብለት ምውደቅ ጸሓይ ወ እትጃህ ምውደቅ ጸሓይ ሀዬ ምስል ቀይሕ በሐር ትትሓደድ። ርሕብ ደውለት ኤረትርያ ሐድ 117,600 ኬሎ ምትር መረበዕ ቱ። እተ ክምሰሌሁማ ጀዛይር ደህላክ ወ ጋለ ምን ጀዛይር ሐኒሽ ከምክም።

ኤረትርያ እት ስስ (6) አቃሊም በሀለት ዐንሰበ፡ ምግብ፡ ግብለት፡ ጋሽ በርከ፡ ግብለት ቀዪሕ በሐር ወ ቅብለት ቀዪሕ በሐር ትትከፈል። ዐሲመት ኤረትርያ አስመረ ተ። ክልኤ ሚነት በ ወ ህተን ሀዬ፤ ባጽዕ ወ ዐሰብ ልትበሀለ።
መዲነት ከረንተ

መዲነት ከረንተ፣ ከረን ምን አስመረ እንክር ቅብለት ምውዳቅ ጸሓይ እት መሳፈት 90 ኪሎምተር ራይመት ትትረከብ፣ ከረን ዲብ ወክድ እስትዕማር ወእብ ፍንቱይ ካልኣይ ሐርብ እዲነ ምነ ፍንጌ ጄሽ ኢጣልየ ወእንግሊዝ ድቁብ ሸፍ ለገብአ ዲበ መዲነት ተ፣ ሰመዕ በሲር ናይ እሊ ህዬ ለዲብ ከረን አስክ እለ ለህለ መቃብር ኢጣልዪን ወብሪጣንዪንቱ፣ ዲብለ እብ ባካት ብሎኮ አቅርደት ዲብ ትፈግር እንክር ድማን ለህለ መቃብር እንግሊዝ ዝያድ 440 ዐስከሪ ቅቡርራም እተ ለህለው ጀምዐ ህሌት፣ እሎም ዐሳክር እሎም ሱዳንዪን። ህኑድ። ወላድ ካመሮን ወግብለት አፍሪቅየ ብእቶም፣ እሎም ዐሳክር እሎም ብሪጣንዪን ዕስኩራሞም ለዐለው ቶም፣ ናይ ኢጣዪን መቅበረት ህዬ ሸንከት ቅብለት መዲነት ከረን እት ሕድት ነሳፈት ምን ዐዳገ እክል ለህሌት እትገብእ። እብ ግሩም ሸክል ለትበኔት ተ፣ ሰበት እሊ ክሉ ከረን ለበጽሕ እለ መቅበረት እለ እግል ልርኤ ልሸነህ፣ አምበል እሊ ከረን ለትትአመር እበ አካን ዝያረት ማርያም ደዓሪ ተ፣ ማርያም ደዓሪ አምበለ ናይ ዲን ሐልውየተ። ናይ ዓዳት ወወሕደት ተኣምርተ ሸዐብናተ፣ እግልሚ ዲብ መደት ሐልየት ማርያም ደዓሪት ዐባዪ ወነኣይሽ። ውላድ ክልኦት ለዲን ምስል ልዛዮረ፣ ሐውልየት ማርያም ደዓሪት እት ግርበት ማዮ (29ማዮ) ናይ ክል ሰነት ትውዕል፣ ብዕድ ዲብ ከረን እብለትፈናተ አሽካል ወመባትክ ለትበነ መሳግድ ወከናይስ ህለ፣ ለዲብ ሕምበረ መዲነት ከረን ለህለ ምስግድ ዐቢ ክምሰልሁመ ለዲብ ሰነት 1925 ለተብኔት ካቶሊካይት ቤት ክስታን እግል ልትሀደግ ቀድር፣ ሰበት እሊ መዲነት ከረን ምስለ እብ ክል እንክረ ክም ከሌብ ክሉለ ለህለ አድብር እት ከርሰ ለህለ ታሪካይ አካናት እት ቀናብያተ ለህለ። ጋምል ጀራዲን ምስለ እምር ጂረፍዮርሀ ወግሩም መባኒሀ። አልባብ ቤጽሐተ ለትሸፌ ወዕንታት ቤጽሐተ ለትረይሕ መዲነት ተ፣ ከሀየ ለዘት እሊ ክሉ እግል ለአዳውር ለለሐዜ።
መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ

መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርያ

**እብ ዶ/ር አሕመድ ሐሰን ድሕሊ**
ተርጀመት፡ መሐመድ እድሪስ መሐመድ

**
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 1ይ ክፈል|1ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 2ይ ክፈል|2ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 3ይ ክፈል|3ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 4ይ ክፈል|4ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 5ይ ክፈል|5ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 6ይ ክፈል|6ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 7ይ ክፈል|7ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 8ይ ክፈል|8ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 9ይ ክፈል|9ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 10ይ ክፈል|10ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 11ይ ክፈል|11ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 12ይ ክፈል|12ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 13ይ ክፈል|13ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 14ይ ክፈል|14ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 15ይ ክፈል|15ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 16ይ ክፈል|16ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 17ይ ክፈል|17ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 18ይ ክፈል|18ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 19ይ ክፈል|19ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 20ይ ክፈል|20ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 21ይ ክፈል|21ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 22ይ ክፈል|22ይ ክፈል]]<br>
* [[መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ - 23ይ ክፈል|23ይ ክፈል]]<br>**
ምን ቡን አክል አዪ እግል ትስቴ ብከ

**ምን ቡን አክል አዪ እግል ትስቴ ብከ**

thumb
ገሌ አንፋር፡ክለ ለአምዕል
ጀበነት እት ጨራቦ ልውዕሎ፡
ወእብለ ገበይ እለ እት ሐቴ
ምዕል ምን ቡን ምን ዐስር
ፍጃን ወለዐል ሰቱ።እብ ዐክስ
እሎም ገሌ አንፋር ህለው ዎሮት
ፍጃን ዶል ልትባሸሮ ልቦም ምን
ቅያስ ወለዐል ለሀንድግ።


ከእት ቅብላት ማደት ካፈይን
ለህሌት ናይ መትሐማል ቅድረት
ምን ነፈር ዲብ ነፈር ትትፈናቴ፡
ከገሌ ባሕሲ ከመ ለሸርሕዎ፡
ሰኒ ሐሳሲን ላቶም አንፋር እብ
ፍንቱይ እት ቡን ለትትረከብ
ማደት “ታኒን” ታእሲር እት
ወዴ ዲቦም ልትረአው።ከእሎም
ቡን ዶል ሰቱ ገሌ ናይ ዐክስ
ተእሲራት ለለአርኡ እግለ ገሮቦም
ወለለህይቡ ሐብሬ ብዙሕ ልብ
እግል ልክረው እቱ ለአትሐዜ።


ከማደት ካፈይን እትለ
ምግባይ ዐሰብያይ ጅሃዝ ተእሲር
ትወዴ፡ ወእሊ ህዬ እግል ልብ
ወጅሃዝ ደውረት ደም እብ
በይኑ ለለአዜ እንዴ ኢገብእ፡ምን
እሊ ወኬንመ፡ ሐሰብ ለኩምየት
ለምነ ቡን ትትሰቴ እት ከርሸት
ወአምዓይት ወከላዊ ዐባይ
መደረት ለአትዐሬ። እብሊ ሰበብ
ካፈይን እግለ “አዴኖሳይን”
ለትትበሀል ገሮብ ኖሱ ለሸቅየ
ወእግል ዕርፍ ገሮብ ለትሰዴ
ማደት ለልትከበቶ ዐናስር ክም
ልትዐጠሎ ወዴ፡ወእሊ ህዬ
ምስምሰ ናይ ኣቢ ስካብ ገብእ።
ሃንዝ ቢሳልስኪ ለልትበሀል
ዲብ ሽቱትጋርት እት ጃምዐት
ሆሀንሃይም ክም ኡስታዝ ናይ
ኬምስትሪ ወባዮሎጂ ወዕሎም
ነበሪት እንዴ ገበአ ለሸቄ፡እሊ
ጋር እሊ እቱ እንዴ አሸረ ክም
እሊ ልብል፣“አዳም እግል ቡን
እት ወቅት አስቦሕ ወእት እዋን
አደሐ ለሰትየ እቡ ሰበብ፡ምን
እሊ ለልታከየ ፋእደት ሰበት
ህሌት ቱ።ህታ ህዬ ፈዛዐት
ወረከዞት ክም ለሀልየ እሎም
ሰበት ትወዴቱ፡ ወእብለ ምስምሰ
እለ፡ እትለ ጋብሃሆም መሳእል
ሻፍግ ቀራር እግል ልንስኦ
ሰዳይት ገብእ እሎም።”


እትለ በዝሕ ወቅት ገሌ
አንፋር ቡን እትለ ሰቱ እቱ ወቅት
እብ ገሌ ሰድመት መስል እት
ልሽዕሮ ልትረአው። ከእት ክም
እሊ መስል ሓላት ገሌ ሻፍጋት
ላተን ናይ ርያደት ተማሪን ዶል
እንወዴ ገሮብ እግለ ምን ቡን
ለረክበየ ጣቀት እግል ለአንድደ
በክት ወሰዳይት ረክብ።
ጄሴላ ኦልያስ ለልትበሀል እት
ጀርመን ዲብ መዐሀድ ብሑስ
ነበሪት ለሸቄ ባሕስ፡ እብ ክሱስ
እሊ ክምእነ ልብል፣” ለትፈናተው
አንፋር እግለ እት ገሮቦም
ለትትረከብ ማደት ካፈይን እብ
ለትፈናቴት ገበይ ለነድኦ እባ
ለትፈናቴት ደረጀት ሸፋግ ቦም፡
ከእብለ ምስምሰ ገሌሆም አንፋር
እግል ካፋዬን ምን ቀበት ገሮቦም
እት ፍንጌ ሰለስ ወሐምስ ሳዐት
ነድእዎ እት ህለው፡ገሌሆም ህዬ
አስክ መደት 12 ሳዐት ጸኔሕ
ባኮም”ልብል።ከቢሳልኪ እት
ረአስ እሊ እት ወስክ ክም እሊ
ልብል፣“ምስምሰ ናይ እሊ ሕነ
እብ ጠባይዕነ ዎሮት ከምንለ
ዎሮት ሰበት ልትፈንቴ ቱ።”
እብ ክሱስ ርሑ ክም እሊ
ልብል፣“አነ እብለ ኖስዬ ሐቆ
ድራርመ ልግበእ ቡን ዶል
እሰቴ፡ እትለ ዶልዬ ዲብ ስካብ
ትሩድ እትከሬ፡ ምናተ ሻሂ ሰቴኮ
ምን ገብእ ላቱ ሕማም ገብእ
እግልዬ” ልብል።

ከረርም:ዓፍየት
ምስተዕምረት እርትርያ

1 - ቱርክየ 1557 - 1865

2 - ምስር 1865 - 1882

3 - ኢጣልያ 1882 - 1941

4 - እንግሊዝ 1941 - 1952

5 - ኢቶኘየ 1962 - 1991
ሲያሰት

ሲያሰት
መጅልስ አምን ወለዛልም ቀራራቱ ድድ ኤረትርየ 
እት መበገሲሁ ለኣቅበላ ንዳል 
ወጠን አምበል መዋጥኒን 
ዕጨት ሐክለ በትከ 
ያሬት ግብእነ ምን ነሓኬ
ሳራ ተ-ሰንበት - ፈናኒት

thumb
thumb
ፈናኒት ሳራ ተ/ሰንበት

ዮም 13/2/2014 እት
እምባሶይረ ሆቴል ቱ፣
ሔልያይት ሳራ ተ/ሰንበት
ሳልሳይ ሸሪጠ ተአድሕር
ሰበት ዐለት። ክሎም እትሊ
መጃል እሊ ለእዩሳም
ወመሰጅዒን ወመግምለት
ፈን አስክ ቃዐት እምባሶይረ
ተንክሮ ዐለው፣ አናመ ክም
አዳምዬ ዕዙም ሰበት ዐልኮ
እንዴ ሸፈግኮ መጽአኮ፣
ክሎም ለዕዙማም ፋርሓም
ወልዉቃም ርኤክዎም፣
ለሆቴል ወለአጥራፉ ፈን
ፈን ጼኔኒ፣ አናመ ምን
ጅወቼ ለውቀት ሰበት
ሰምዐተኒ። እንበል ሰበብ
ፍሽክ እቤ፣ በርናምጅ
ተአንበተ፣ ሙቀድም
በራምጅ ተውድሕ ክም
ሀበ፣ አርእስለ ትደሐር
ለዐለት ሸሪጥ “ዕዳጊልማ”
ተሐሌት፣ አውጀሀት
ፈናኔን ወመዳውረት ፈን፡
ኖር ሐየ ዲቡ፣ አናመ ባነ
ሐሶሳይ ፈን ሰበት ትራኤኒ
እተ መናሰበት ምን ሐደርኮ
ሰኒ ትረይሐኮ ወትበሰጥኮ፣
ሐቆ እሊ ሐጪር ታሪክ
ፈን ሳራ ትሸርሐ፣

ፈናኒት ሳራ ተ/ሰንበት
እት ባካት ሐሊብ-መንተል
ትወለደት፣ ሳራ ምን ንእሸ
እግል ሕላይ ለትወለደት
እት መስል እብ ሕላይ
አብሀዘት፣ እብሊ ህዬ
መጦር ድራሰተ 1ይ ሸሪጠ
ክም አፍገረት፡ ሐቆሆመ
ብዞሕ እንዴ ኢትትአከር
2ይ ክም ደግመት
ወዮምመ 3ይ ሸሪጥ ክም
ሰለሰት ትሸርሐ፣ ምነ
ትደሐር ለዐለት ሸሪጥ
እብ ሶት፡ ቪድዮ-ክሊብ
ወኖሰ እት ተሐሌ ክም
አዳወርነ፡ ምን ዐባዪ
ፈናኔን ወሰብ ቅድረት፡
ክም ሔልያይ በረከት
መንግስትኣብ፡ ሕጃይት
ምንዳል፡ መሐመድ
ዑስማን ወአሕመድ ሳቤ
እብ ክሱሰ ልደሐር ለዐለ
ሸሪጥ ወለመናሰበት
ረአዮም ወበስጤሆም
ሸርሐው፣ ረአዮም
ወበስጤሆም ምን ሕድ
ለሬመ ይዐለ፣ ናይ ክሎም
ህዬ ዝያደት እግል ሳራ
ለለኣትናይት ወአብሽርኪ
ለልብል ዐለ፣ ሳራ እግል
ፈን ቡልሕት ክምተ፡ ክም
እሰረት መትባልሖተ ህዬ
እስትሽሃድ እንዴ ደፈዕ
እትለ ሕምድት ደረጀት
ባጽሐት ክም ህሌት፡ ሳራ
ምነ እት ፈን ወእብ ፈን
ለነብሮ ወሕልሞም እግል
ለሐቅቆ ለከድሞ ዕጹማም
ሸባብ ክምተ፡ እብ ሰለስ
ህግየ ሰበት ተሐሌ
ህዬ፡ ሰለስ ነፈር ክምተ
ውለመስሉ እግል ሽቅል
ሳራ ዐውል ወሕሽመት
ለለሀይብ ረአይ ወመስጤ
ሀበው፣

እብ ክሱስለ ሸሪጥ።
‘ዕዳጊልማ’ ብሊን፡ ትግሬ
ወትግርኛ ለከምክም 10
ሕላየት ለጸብጠ ሸሪጥ
ቱ፣ ለሸሪጥ እሊ እግል
ሳራ ባነ ዐውቴ ወተጠውር
ለለአርኤቱ፣ ሰበቡ ህዬ። እት
አርበዕ እስቲድዮ ለትነሰቀ
ወ ለ ት ከ ሐ ሓ ቱ ፣ ብ ዝ ሓ ም
ሸውዐረ ወሙላሕኒን
ለአሸረከ ምን ገብአ። እብ
ነደዳት ወሰፋየት ለትመለኣ።
እብ ግርመት ለሐኑ፡ ቆናሁ
አው መትሐላዋይ አክራኑ፡
መትመሳናይ ወልጥመት
ሙሲቃቱ ወቪድዮ
ክሊባቱ። ካልእ እብ
ፍንቱይ ምነ መዳውረት
ለዐጅበ አለት ሙሲቀት
ዋጣቱ፣ ዋጣ እምበል
እት ቆምየት ትግርኛ፡
እት ብዕድ ቆምያትነ
ልሙድ ኢኮን፣ ፈን ላኪን
አገረሞት ወጀዲድ ፍጥር
አምጾት ሰበትቱ፡ ለገብአት
ሙሲቀት ምስል ናይከ
እንዴ አትመሳኔካሀ አተዮት
አገረሞት እንዲኢኮን
አክፍኦት ኢኮን፣ ሰበት እሊ
ሔልያይት ሳራ ወሜክረተ
እት ብሊን ወትግሬ
ንፍዓም እቡ ለሀለው
ዋጠ ምስዳር ሰኔት ተ፣
ክእኒ ለመስል መድሐራት
ሽርጣን ወብዕድ ፈን እግል
ለአተላሌ ህዬ ወጅብ፣
መድሐር ሸሪጥ ዕዳጊልማ
ናይ አማን ሐሶሳይ ፈን
ልትበሸር ሜሴት!!!

ከረርም:ታሪክ ሐያት
ስርዐት ኣሳር ክቱብ ቅዱም እት ኤረትርየ

thumb
እት ቅዱም ታሪካይ ኣሳር ኤረትርየ ለትረከበ ክቱብ አግደ እበ ሳባዪን (Sabaean) ግእዝ (Geéz) ወአግቡይ ክቱብ ለወክሎ ሽርሕ ሐቅፍ። እሊ ሸሬሕ አግቡይ ክቱብ እሊ ሐቆለ ዲብ ደንጎበ 19 ክፈል ዘመን እብ አሮብዪን ኬትበት ወቴውረት ለገብአ ታየኖት፡ ለሰብቀው እት ገበኦ፡ እሎም ኬትበት እሎም ለወሰቀዉ ክቱባት እግለ እንዴ ደንገረ ለመጽአ ፍክር ወንቃሽ ለመርቡ ቶም። ሰበት እሊ ቅርድ ስርዐት ክቱብ ግእዝ ምስል እሊ አፍካር ወፈሀም እንዴ ትጸበጠ እግል ረዪም ዘመን ልትርኤ ጸንሐ።
እብ አሳስለ እሊ እግል ረዪም ዘመን ሳብት ለጸንሐ ናይ ክቱብ ፈሀም ወመወለድ ንዛም ክቱብ ግእዝ ምስል ምጅተምዓት ግብለት ዐረብ አስክ ቀር-አፍሪቀ ዲብ 1ይ ክፈል ዘመን እት ቅርድ ክቱባት ግእዝ፡ስርዐት ክቱብ እቱ ተአሲር መባሽር ክም ዐለ እግል ለሐብር።
እሊ ናይ ክቱብ ሸሬሕ፡ ምጽአት ምጅተምዓት ግብለት ዐረብ ዲብ አስል ንዛም ክቱብ፡ ተረት መባሽረት ክም ዐለት እግሉ ለሐብር። እሊ ናይ ክቱብ መፍሁም ዲብ ናይ በዲር ኣሳር ቅብለታይ ቀር-አፍሪቀ ለትረከበው ትረፍ-ክቱብ ክምሰል ሙቃርቢን ወመለኪን ለልትበህሎ ምስል ግብለት ዐረብ ለልትጻበጥ አስማይ ወክናያት ለለሐቅፎ ክምሰል ቶም፡ ለህሌት እሉ ተረት ገባይል ግብለት ዐረብ ዲብ አስል ናይ ክቱብ እትሊ ትረፍ ምጅተምዓት ቅብለታይ ክፈል ቀር አፍሪቀ ክምሰል ለሐብር ልትአመር።
እሊ ክእነ እት ህለ፡ ምን ኬን እሊ ፈሀም እሊ ለልሀይቡ እስባት ለቡ ክቱብ፡ ለናይ በዲር ክቱብ እስባታት ለነቅስ ምኑ ክምሰል ቱ ቱ፡ እትሊ ወቅት እሊ ሰብ መቅደረት እሊ መጃል ለወደዉ በሐስ ለሐብሮ።
እብ ህግየ ብዕደት፡ ተረት ተጠውር ሰብ በዲር ግብለት ዐረብ፡ ዲብ ናይ በዲር ተምሳላት ወክቱብ ትረፍ ወናይ በዲር ቅብለታይ ክፈል ቀር-አፍሪቀ ለልትረአው ምንመገብኦ፡ መባሽር ደሩክ ምጅተመዓት ግብለት ዐረብ ወሳግሞቶም አስክ ቅብለታይ ክፈል ቀር አፍሪቀ ክም ዐለ፡ አስክ እለ እስባታት ለከምከመ ክምሰል ኢኮን፡ ባሕሲን ኣሳር በዲር ቅብለታይ ክፈል ቀር አፍሪቀ ወድሖ።
thumb
እሊ ሓድር ፍሀም እሊ፡ ትረፍ ሳብዪን ንዛም ክቱብ ዲብ ቅብለታይ ክፈል ቀር አፍሪቀ፡ ንዛም ደማነት ወስያስያይ 1ይ ዘመን ቀ/መ/ ዒሰ ለበጥረ ክም ዐለ ልትአከድ። ምስል እሊ ለልትጻበጥ ሸሬሕ፡ ትረፍ ንዛም ሳባውያይ ክቱብ፡ ወራታት እዳረት ወተጃረት ሀዪብ ወነስእ ወብዕድ ጋራት እጅትማዕየት ምጅተምዓት ቅብለታይ ቀር-አፍሪቀ ዲብ 1ይ ዘመን ቀ/መ/ዒሰ ልትወሰቆ እብ ኢጽንሐቶም፡ እሊ ኣሳር ክቱብ እሊ እግል ንዘም ስያሰት ወደያናት 1ይ ዘመን ቀ/መ/ዒሰ መርሖ ለዐለው አንፋር ምጅተምዓት ቅብለታይ ክፈል ቀር አፍሪቀ ምኖም ለትለመደው ክም ዐለው ልትሸረሕ።
thumb
ሰበት እሊ ምን እሊ ሓድር መፍሁም እሊ ትረፍ ንዛም ክቱብ ሳባውያይ እት አካናት ኣሳር ወተእሪክ ቅዱም አካናት ቅብለታይ ክፈል ቀር አፍሪቀ፡ ለረሐበ ወዱቅሪ እት ሸዐብ ግብለት ዐረብ ተአሲር ክምሰልሁመ እት መትፈንጣር እሊ ምጅተመዕ እሊ አስክ ቀር አፍሪቀ ክም ኢልሐብር ለአሽር።
thumb
እበ ዎሮ እንክር ቅዱም አሰረት ቅብለታይ ክፈል ቀር አፍሪቀ፡ትረፍ ሳባውያይ ንዛም ክቱብ ዲብ ሕዱድ ወራታት ስያሰት ምጅተመዕ ለአትሐጨረ ገብእ እት ሀለ፡ እበ ብዕድ እንክር ህዬ ርሒብ ክፈል ሐዳረት/ሳዋልፍ 1ይ ዘመን ቀ/መ/ዒሰ ናይ አስል አሻይር (indigenous elements) መልኮ ክም ዐለው ለሐብር። ተረት አው መትጻባጥ ሐዳረት ግብለት ዐረብ ዲብ ንዛም ክቱብ ወስርዐት እምነት ለልትረአው ገበኦ እት ሀለው፡ ምስል እሊ ለትጻበጥ ዕላቀት ሐዳረት ኒልመ (Nile Valley civilizations) ዲብ ናይ በዲር ገፋትር ቅብለታይ ክፈል ቀር አፍሪቀ ለእንረክቦም አሰር ቱ። እብሊ ፍሀም እሊ ህዬ አስል ስርዐት ክቱብ ቅብለታይ ክፈል ቀር-አፍሪቀ ምስለ ዲብ 1ይ ዘመን ቀ/መ/ዒሰ ዲብ እሊ አቅሊም ወግብለት ክፈል በሐር ቀሐር ለትረአ ተየልል ወራታት ዓደት ለልትጻበጥ ቱ።

ከረርም:ኣሳር ወ ስያሐት
ስሲዒት

ስስዒት ሚቱ እንዴ ትቤ ሐጪር ሸርሕ ሀብ።

ስሲዒት ዎክ ክስከስ በሀለት ዎሮ ምን ጅንስ ትልህየ ቱ። ወህቱ ሀዬ፤እት ፋራሕ ክም፣ህዳይ፣እት ላትፋናተ ዐዙማት

ወሸባብ እት ወቅት ንእሸቶም/ሸበቶም ለልተልሀወ ኑዕ ትልሀያተ። ወአግቡይ ትልህያሀ ህዬ፤እብ ክልኤ ገበዬ ቱ።

ኦሮ እብ ገበይ ዓዳት ወክ ገበይ ገዲመት ገብአ ምን ገብእ፣

እብሎም ለተሉ አግቡይ ኣላት ልተልሀወ፣ከበሮ፣ማንዚክ፣መወሪ ወ ጎይለቶም ለአፈግሮ ወ ምስል ጎሉ ወሰስዑ።

ወለ ሐቴ ገበይ ክም እሊ ይም ማጺእ ወ ንትናፈዕ እቡ ለሀሌነ አላት ሙዚቀ ወ ፈናኔን ህቶም ሐሉ ወሕነ እንሱስዕ። ወ ካማን ከሴት ወክ ለትመለአ ፍላሻትወክ 

ሲዲ እንዴ እንሳምዕ ንተልሄ በሀለት ቱ ወለ ትልህየ እሊ ስሲዒት ልትበበሀል።

ክእኒ ትመስል..,,።
ስካብ ወግዝፍ ከርሸት

thumb
**ስካብ ወግዝፍ ከርሸት**


ካፊ ስካብ እግል ንርከብ ክም
ወጅበነ እብ ለፈናተ አግቡይ እት
ልትሐበር ጻንሕቱ። ምናተ ሰበቡ
እንዴ ኣመርነ እግል ንሽቄቡ ለወጅበነ
አክል አዮም ሕነ? ስካብ አክል-
አድሕድ ክም ነብረ ቱ ለለትሐዜነ።
እግለ ለተሌ አምዕል እንዴ ዓረፍነ
ወፋዝዓም እንዴ ገብአነ እግል ንትነፈዕ
እበ ገብአነ ምንገብእ ካፍየት ዕርፍ
ለአትሐዜነ። ረኪብ ስካብ ካፊ ህዬ
ምን ኬንለ ዲብ ዐቅል ለልአመጽአ
ፈዛዐት፡ እት ግዝፍ ገሮብመ ሐዞት
ክምቡ ልትሐበር። እብ ፍንቱይ ህዬ
ግዝፍ ከብድ ለሰብብ ክምቱ እብ
ባሕሲን ለትአከዳ ጋር ቱ።
ባሕሲን ሕክምነ ማዮ-ከናደ ስካብ
ምስል ግዝፍ ከርሸት መትጸባጥ ክምቡ
ሸርሖ። ዑለመእ ኢረኪብ ስካብ ካፊ
ለከርሸትነ ምን ወክድ ዲብ ወክድ
ክም ትገዝፍ ክም ወድየ ለአፍህሞ።
ህቶም እንዴ አትለው ዎሮ ነፈር ካፊ
ናይ ዕርፍ ወክድ ዶል ለሀሌ እሉ
ምን ለዐልለ እግል ልንስኡ ለወጅቡ
ካሎሪቱ ክል አምዕላይ ለነስእ። ሕኔት
ለዓርፍ ወሰክብ ላኪን እብ ብዝሔ
ነበሪት ቱ ለበልዕ። እሊ ጋር እሊ
እንዴ ተአመረ፡ እብ ለመድ ስካብ
አበ እግልነ ምንገብእ፡ ስከርያት ለበ
ነብረ በህ ትብለነ ወእት ኢወክዱ
ምን ለወጅበነ ወለዐል ቅያስ ነብረ
ዲብ እንበልዕ ንትርኤ። እብሊ ሰበብ
እሊ ህዬ እብ ስካብ ለእንረክቡ ካሎሪ
ዶሩ እግል ንፍሀም ክም እንቀድር
ልዑለመእ እንዴ አትለው አፍሀመው።
ለባሕሲን እብ ለትፈናተ አስባብ
ወክድ ላሊ እግል ለዓርፎ ለኢቀድሮ
እንፋር ክምሰልሁመ ዕርፍ ካፍየት
ለረክቦ እንፋር እብ አሻረኮት ቶም
ለድራሳት ለወደዉ። እብ አሳስ
ለወደዉ ድራሳት ህዬ ለርቱብ ዕርፍ
ለኢዐለ እግሎም እንፋር ምን አምዕል
ዲብ አምዕል ከባደት ገሮቦም እብ
ፍንቱይ ህዬ ግዝፍ ከርሸቶም እት
ወስክ ክም ትረአ ሐበረው። ለሰበብ
ህዬ፡ ክመ ዲብ ለዐል ሽሮሕ ለህለ
ናይ ስካብ ወክዶም እብ ነብረ ሰበት
በደለዉ ክምቱ ተአመረ። ለእብ ርቱብ
ለሰክቦ አንፋር ላኪን መባትክ ገሮቦም
ሰኒ ወምን ለኢለትሐዜ ሽቤሕ ገሮብ
ደሐን ክምቶም አከደው።
እት ደንጎበ ለባሕሲን እምበለ እብ
ሰበብ ሽቅል፡ ተጠውር ቴክኖሎጂመ
እት ስካብነ መደረት እምጹእ ክም
ህለ ሸርሖ። እት መትነፋዕ ኣላት
ቴክኖሎጂ እግል ርሕነ ንዙም አግቡይ
ኢአጽበጥናሀ ምንገብእ መሻክል ክም
መጽአነ ለባሕሲን አፍሀመው።
ህቶም እንዴ አትለው ገሌ አንፋር
ካፊ ስካብ ወርቱብ አግቡይ ሙነት እት
ልተብዖ እግልሚ ከርሸቶም ትገዝፍ
ለትብል ፍክረት እግል ኣመሮትመ
እብ ለትወቀለት ገበይ እግል ልድሮሱ
ዱልያም እግሉ ለህለው በርናምጅ
ክምቱ ሐበረው።

ከረርም:ዓፍየት
ከረርም:ዕሉም ወቴክኖሎጂ
ሸሊል

ትልህያ ሸሊል ሚቱ እንዴ ትቤ ሸርሕ ቀድም።

ትልህየ ሸሊል እንብል እት ሀሌና፣ሐቴ ምነ ልሙዳት ዎ እሙራት ለገብኣየ ትልህየ ዐዳትና ተ። እሊ ሀዬ፣እት ወቅት ህዳይ፣ዎ እት አዪ ፈረሕ ዎ መሀራጀናት ሐቴ ምን ዐዳት እንዴ ገብአት ልተልሀወ። 

ገበይ ትልህያሀ ሀዬ፤ ኣንስ ዎ አዋልድ ደነግል ጭገረን እቡ ሰሰዐ/ከስክሰ ዎ ሰብ ተብዕን  እብ መወሪሆም ለአዘብጦ ዎ ከምሰልሁመ ማንዚክ ዘብጦ።

እግል መሰል፣ወይ ሐለንጊ ለትብል ሕለዬት ሐሉ አው ብዕድ ናይ ስሲዒት ጎልዬት ለአፈግሮ።
ሸዕብየት ኣጅያል እት ተአፈኔ እብ ስሜት ኣጅያል ለታጅር ተንዚም!

ሸዕብየት ኣጅያል እት ተአፈኔ እብ ስሜት ኣጅያል ለታጅር ተንዚም!

ሸዕብየት ለቀደም 31 ሰነት ወዴኮሃ ለትብል ዐመልየት ፈንቅል፡ ዮም ዓመት “ፈንቅል ሜራስ ኣጅያል” እት ሐንቴለ ልብል ሽዓር ዐየደተ። እብ መእማን ላኪን እሎም ትብሎም ለህሌት ኣጅያል ኤረትርየ ዲብ አየ ህለው? ለእተ መደት ለሃ ሸባባት ለዐለው ስሙድ፡ ተሐድያት ወፍርስነት ይአርአው እግል ኒበል ይእንቀድር። ለመጽእ ኣጅያል ኤረትርየ ሰላም ወረህየት ዲብ ለአዳውር፡ ሻንን ወሕቡን እት እንቱ  እግል ልንበር፡ ለስራጠልሙስተቒም ለትመስል ቀጣን ገበይ ስጋለት ቃልየት አርወሐቶም ፍዘ እንዴ ወደው ተዓደወ። ዮም ላኪን ቀጣን ገበይ ስጋለት ክማ ሰእየት ለገብአት እተ፡ እሎም ወርሶ ልትበሎ ለህለው አጅያል ሻናም ወሕቡናም እት እንቶም እግል ልጊሶ ወልብጸሖ እባ ኢኮን፡ ክም ውላድ ሚንኣደም እት ሳውሪት ማ እንዴ ትረፈዓው እግል ልሕለፎ እበ ቃድራም ይህለው። 

 

ክማ ዲብ ኣምሳል ሙጅተማዕ ትግሬ ለልትበሃል “እክል ምን ጅዳ ኢለአቅብል” እንዴ ትበሃለት ትትሃደግ ለዐለት ባጽዕ፡ ዮም ኣምበል አቅወዓት ጸላይም ወላ ዲብ ረአስ ምድር  አስክ አያ ክም ለሃርብ ኣምር ለኢህላ ደመሚት፡ ወድ ሚንኣደም ለኢነብረ መዲነት መጃኒን ብድልት ህሌት። ከዲብ አያ ህላ እሊ ሸዕብየት “ፈንቅል ሜራስ ኣጅያል?” እንዴ ቴለት ተሓሌ እቡ ለህሌት ወትሰናቄ። ለትኬለማ ኣከይ ተካሪ ሸዕብየት ልብ ለሸፌ ሃገጊት እንዴ ትትሃጌ ሽቅል ሙጅርሚን ሽቅየታቱ። ሸዐብ ህዬ ለትመስሉ ራትዓት ገበይ በደል ጸብጥ እብሊ ስም ለትሓበረ እቱ ጥዑም ከሊማታ እንዴ ትቃሸሸ ነብር ህለ።

 

 

ሙናፍቀት ሸዕብየት፡ ዝያድላ ሙስተዕምሪን ኣባይ ኤረትርየ ፈናቀልነ እበ ልብሉነ ለህለው ፈንቅል፡ ሸዐብ ኤረትርየ ምን መሳክቡ ወመናበረቱ ፍኑቅልቱ ለህሌት በዝሕ።እብ ሙስተዕምሪን እንዴ ትፈናቀላ እት መዓሳክር ላጅኢን ነብር ለህለ እት አርዱ ወመሳክቡ እግል ለአቅብል ቃድር ይህለ። ሰበት እለ እብ ሸዓራት ወስቅራታት ለትትዘከር እንዴ ኢትገብእ እብ ፍዕል ለትትዐየድ “ፈንቅል” ትጠለብ ምኒነ ህሌት።

ከረርም:ዘዐት
ቀርፈ

thumb
**ቀርፈ**

ቀርፈ ዎሮ ምን ፍቱያም ኖዕ ቀመም እት ገብእ እግል አዝቡን እት ስራይ ዓዳት ወመጥዐሚ ነብረ እንዴ ገብአ እት መንፈዐት ልውዕል ጸንሐ። አስክ እለ ህዬ ናይ ሳረዮት መቅደረቱ እግል ፈተሾት ድራሰት ትገብእ እቱ ክም ህሌት ልትአመር። እሊ እበ ለቡቱ ጥዑም ጼነ ወጠምጠም ፍቱይ ላቱ ቀመም ዲብ ዓፍየትናመ ለትፈናተ መናፍዕ ክምቡ ልትሸራሕ።

እግል ልብ፡ ዓፍየት ለሀይብ ወእት ዓፍየት ልብ ሰኒ ደወ ክምቱ ልትአመር። ድራሳት ክመ ለአክዱ ቀርፈ ዲብ አድሀሮት ደቅጥ ደም ወቅያስ ኮሎስትሮል ሰኒ ክምቱ፡ ገሮብነ ዲብ ደም ለልትረከብ ቅያስ ሱከር እብ ዋጅብ እግል ልራቅብ ክም ቀድር ህዬ ልትሸራሕ። እት ዎሮ ድራሳት እግል 12 ሳምን ክል አምዕል 120 ግራም ቀርፈ ንስአት ቅያስ ደቅጥ ደም እግል ለአንቅሱ ክም ቀድረ ትሸረሐ።

እምበል እሊ እት ቀርፈ ለልትረከብ ድድ ነድ ላተ ማደት እግል ልብ ምን ድዕፍ እብ ዳፍዖት እንዴ ተለ ምነ እግል ልሳድፍ ለቀድር ሕማም ልብ እግል ልዳፍዕ ክም ቀድር። እሊ ህዬ እግለ ዲብ ዓነድር ደም ልብ እግል ልሳድፍ ለቀድር አረር እብ አንቀሶት፡ መደረት ዲብ ልብ ክም ልድህር ትሸረሐ።

እት ዳፍዖት ወራቀቦት ሕማም ሹከሪ ሰዴ። ቀርፈ ካልኣይ ኖዕ ሱከሪ ለቦም አንፋር ዲብ ደሞም ለልትርከብ ሱከር ክም ልድህሩ ተአመረ። ቀርፈ እግለ ዲብ ደም ለልትረከብ ቅያስ ሱከር ለራቅብ ሆርሞን ኢንሱሊን ምን ቅሩብ ክም ልትደረርቱ ለወድዩ። እሊ ህዬ ለኢንሱሊን እብ በቃዐት ዲብ ሽቁል እግል ልትጸመድ ሰበት ሰድዩ ዲብ ገልጸጾት አው ራቀቦት ሕማም ሱከሪ በቃዓት ክም ለሀሌ እሉ ወዴ።

ቀርፈ ምን ሕበጥ ዳፍዕ። ሕበጥ ጠቢዒ በሊስ ዲብ ገሮብነ ለትጀሬ መደረት አው አረርቱ። ለሕበጥ ዳይም ዶል ገብእ ላኪን፡ እግል ልትሳሬ ክቡድ ላቱ ክም ሕበጥ መላጥ ገሮብ፡ ሕማም ልብ ወሕማም ሰረጣን እግል ልሰብብ ዲብነ ቀድር። ዲብ ቀርፈ ለትትረከብ ማደት ድድ ሕበጥ ህዬ እግለ ዲብ ገሮብነ ለመጽእ ሕበጥ እግል ትገልጽጹ ክም ቀድር እብ ሰብ መቅደረት ዓፍየት ልትሸራሕ። ምስል እሊ ቀርፈ ዲብ አምዓይት ለሳድፍ ሕበጥ እብ ዳፍዖት እግለ እብ ሰበብ መሻክል አምዓይት እግል ልሳድፍ ለቀድር ሕማም ዲብ ዳፍዖት ሰዴ።
ቀርፈ ከባደት ገሮብ ለአነቅስ። እት ሱከር ለቡ ነበሪት ልብናተ ረቅበት እግል ለአንቅስ ቀድር። እግል ሽቁል ሜታቦሊዝም እብ አደቀቦት ዲብ ገሮብነ ለልትረከብ ካሎሪ እብ ብዝሔ እግል ነአስታህልክ ለለአቀድር ክም ነቲጀት ህዬ ከባደት ገሮብነ እግል አንቀሶት ክም ሰዴ ልትአመር። ቀርፈ ነሻጣት ዐቅል ለአተርድ ወወቅል። እብ ሰበብ ዕምር ወሰኮት፡ እት ዐቅል እግል ልሳድፍ ለቀድር መሻክል ዳፌዕ።

ከረርም:ዓፍየት
ከረርም:ዕሉም ወቴክኖሎጂ
ቆሓይቶ

thumb
thumb
**ምን ጀሪደት ኤረትርየ ሐዳስ ለትንሰአ ክቱብ፡**

ሓይሳም ወሓይሳት ቄርአት
ጀሪደት ኤረትርየ ሐዳስ፡ እተ
ለሐልፈት ጥብዐት ጀሪደት
ኤረትርየ ሐዳስ እት ዓሙድ ኣሳር
እብ ክሱስ ሚነት አዱሊስ ለትዳለ
ክቱብ እት ሰለስ ከፈፍል እንዴ
አትዳሌነ ቅዱማም እግልኩም
ክም ዐልነ ለልትአመር ቱ። ዮም
ህዬ እት ግብለት ምፍጋር ጸሓይ
ዐድነ ለህለ ከበሳታት እቱ እንዴ
ትወቀልነ፡ እት አቅሊም ግብለት
ለህለ ኣሳር ቆሓይቶ ምስሉ
ለልአትኣምር ክቱብ 1ይ ክፈሉ
እንዴ ጸበጥነ ማጻምኩም ህሌነ፡
ቅራአት በኪተት እት ንተምኔ እተ
ታምም ጽበጡ እግል ንዐዴክም
ቱ።

ርሕብለ እት ቆሓይቶ ለህለ
ኣሳር እት 32 ኪሎ ምትር መረበዕ
ለልትመደድ እት ገብእ፡ ለእብ
ዕሙማይ ስሜት እብ ቆሓይቶ
ለልትአመር ክፈል ምፍጋር ጸሓይ
አጸድፍ ኤረትርየ ልትረከብ።
እሊ እት ምልዐል 2,600 ምትር
ምን ጠፋሐት በሐር መትወቃል
ሻንን ለህለ ቅዱም ኣሳር ለመልክ
ድዋር፡ ለትፈናተው እግለ ሐልፈ
ታሪክ ወድ አዳም እብ ፍንቱይ
ህዬ እት 1ይ ክፈል ዘበን ቀደም
ወሐቆ መትወላድ ነብየላህ ዒሰ
ዐለይሂ አ’ሰላም ለልሐብር ኣሳር
ለጸብጣቱ። ምነ እቱ ለህለ ኣሳር
ገሌ ዶል እንርኤ ኣሳር አብያት
ምጅተመዕ በዲር፡ትምሳላት፡
ከዛናት በዲር ወአሽራም ሀለ።

እሊ እብ ቆሓይቶ ለልትአመር
ክፋል ግብለት ምፍጋር ጸሓይ
አጸድፍ ኤረትርየ እብ አምኣት
ለልትዐለቦ አካናት ኣሳር እት 32
ኪሎ ምትር መረበዕ ራፍዕ ህለ።
ምን ሐረስ እሊ ቅዱም ኣሳሩ እት
ጌማም እንዴ ኣቴና እትሊ ወክድ

እሊ እብ Qohaito Cultural
Landscape እበ ትብል ስሜት
ልትአመር ህለ።
እለ ስሜት እለ ለረፍዐው
አካናት ኣሳር ቅዱም እግ’ለ እት
ዘበን ታሪክ ወድ አዳም ገበይ
ለነስአ እቱ መሻቀዪታት እት
ጌማም እንዴ ከረ፡ ድቡል ወቀይ
ወድ አዳም፡ ሓለት ጠቢዐት
ወፍጥር ወድ አዳም
ለልአትጻብጥ ቱ። እሊ
ሰበት ገብአ፡ እሊ ጽበጥ
እሊ ለሸሬሕ አካናት
ታሪክ ቅዱም ቆሓይቶ፡
እግል መትነሻር
ለትፈናተ ምጅተመዓት
እት ለትፈናተ መራሕል
ታሪክ እንዴ አትለ፡
እግል ተአሲር ጠቢዐት
አብካት ወተሐዲ ምስ’ለ
እተ ምዕራፍ እብ
ትሉሉይ ለትረአ ደረጀት
እቅትሳድ ሕበር፡ ሰዋልፍ
ወፍጥርለ ምጅተመዕ ለሀይ እንዴ
ሐቅፍ እግል እለ ህይብቱ ለህሌት
ስሜት ልልእም።
ኣሳር ትምሳላት፡ ወናይ ቅዱም
መባኒ፡ ጦግ ክቱብ ክምሰልሁመ
አሽቃል ከላት ክምሰለ ለሐብሩ፡
ለበዝሐ ክፈል እሊ ቅዱም
ኣሳር ቆሓይቶ እት 1ይ ክፈል
ዘበን ገበይ ለጸብጠ እት ገብእ፡
እስትራተጅያይ መካሪት እሊ
ክፋል ምፍጋር ጸሓይ አጸድፍ
ኤረትርየ እት ጌማም እንዴ አተ
እግል 1ይት መርሐለት ክፈል
ዘበን ቀደም መትወላድ ነብየላህ
ዒሰ ዐለይሂ አ’ሰላም ለወክል
ኣሳርመ ከምክም። እምበል
እሊመ ምን ኬን እሊ መራሕል
እሊ እቱ ክም ዐለው ለልትሸረሕ
ኣሳር፡ እትሊ ቆሓይቶ ለትበሀለ
ክፋል ምፍጋር ጸሓይ አጸድፍ
ኤረትርየ ልትረከቦ። እት
ቅዱም ኣክናት ኣሳር ቆሓይቶ
ለትረከበ አሰር መሻቀዪታት
እበን፡ ምጅተመዕ ቀዳም ምግባይ
ወሓርያይ እት ዘበን እበን
(Middle and Late Stone
Ages) እግል እሊ ምፍጋር
ጸሓይ አጸድፍ ኤረትርየ እቱ
ነብሮ ወልትነፍዖ እቡ ክም ዐለው
ለአፍህሞ። ምስል እሊ ለትጻበጠ
ቅዱም ኣሳር ቆሓይቶ ዎሮት ምነ

እት ቀር አፍሪቀ እብ ብዝሔ
ኣሳር ርሱማት አብዓት ወወቁር
ለጸብጠ አካናት ኣሳር፡ ለትሐለፈት
ሓለት እቅትሳድ፡ ሰዋልፍ ወእብ
ተውኪል ለተለ ኣሳር ሐያት (
symbolic features) አዳም
በዲር ለልፍህም እት ገብእ፡ እግል
ለትፈናተው ሔዋናት ከደን
ወዝሕረት ጠቢዐት ለልአርኡ
ስወር አብዓት ወእብ ወቁር ለትዳለ
ትምሳላት እት ዐድ ዐለውቲ፡
ኢያጎ ለዓል ወተሓት ወሳሮ
ናይለ እብ ቆሓይቶ ለልትአመር
ለረሐበ ክፋል ግብለት ምፍጋር
ጸሓይ ሐስያት ኤረትርየ ውሱቅ
ለህላቱ።

እብ ትምሳላት ለገረመ
ኣሳር ብእነ ቆሓይቶ
እትሊ ወክድ እሊ ለእብ
ቆሓይቶ ለልትአመር ክፈል
ግብለት ምፍጋር ጸሓይ ሐስያት
ኤረትርየ፡ መትሃግየት ሳሆ
ለገብአ ምጅተመዕ ለነብሩ ድዋር
እት ገብእ፡ እት 30 ሰነት ታሪክ
ንዳል ሸዐብ ኤረትርየ ዶር ዐቢ
ለዐለ እግሉ ወእግል ከጥ መሓዝ
ሐዳስ ክም ሸበከት ሎጄስቲክ
ምን ወአስክ ምፍግቅር ጸሓይ
ቀላቅል ወከበሰ ኤረትርየ እንዴ
ገብአ ከድም ሰበት ዐለ፡ ለእት
ሐረሮት መዲነት ዐዲ ቀይሕ
ለገብአ ህጁም ሰነት 1977፡
ግራሁመ እት ሐርብ ካቲመ
ወታመት ሕርየት ኤረትርየ
እሊ ስትራቲጅያይ ድዋር እሊ
ለተልሀዩ ዶር ክፈል ናይ ቅሩብ
ታሪክ ኤረትርየ ክምቱ እግል
ልተምተም ምህም ቱ።

ከረርም:ኣሳር
ቆምየት ረሻይደ

frameless|right
frameless|right
**<big>ቆምየት ረሻይደ</big>**

ምን ግብለት ጀዚረት ዐረብ
እንዴ ትበገሰ፡ እት ግንራሪብ በሐር
ቀየሕ ኤረትርየ ምን ገጽ ሐር
ለሰክነ ሸዐብ ቆምየት ረሻይደ፡ እብ
ደረጀት ወጠንመ ምን እንረኤ፡
መትመዳዱ ዲብ አቅሊም ቅብለት
በሐር ቀየሕ ቱ። ምን ድዋራት
ባጼዕ እንክር ቅብለት አስክ
ምዴርየት ቅሮረ፡ ምን ባጽዕ እንክር
ግብለትመ አስክ ባካት ገደም፡
እት ለዋው በሐር ዲብ ልትናከሶ፡
ክምሰልሁመ እት ጀዛይር ደህላክ
እት ደገጊት ክምኩም ነብር።
ክም ህግየ እሙ ዐረብ ለልትሃጌ
ሸዐብ ቆምየት ረሻይደ፡ ኩሉ እት
ደያነት እስላም ለልአምን እት ገብእ፡
እት ርዕዮ ወተጃረት ለትአተንክብ
መናበረት ቡ። ሑድ ምኑ ህዬ እብ
ጀለቦት ዓሰ ልትናበር። ምን ሐሪጭ
ብልቱብ ለትትበሸል ቅጨት ዐቡደ
እብ ሐሊብ እንሰ፡ ስገ ወዓሰ ምነ
ልሙድ ነበሪቶም ዲብ ገብእ፡ ሩዝ
ወቅጨት ፊኖ’ማ ምን ወክድ
ቅሩብ እት ለሙዱ ልሄርሮ ለህለው
ሙነት ቱ።
እት ታሪክ እሊ ሸዐብ፡ ሰኒ
ቀዲመት ላተ ምን ጭገር አጣል
ወአባጌዕ ለትትጣነብ ቤት ወዱ
ነብረው። እለ ቤት እለ ሻዕር
ትትበሀል። ሻዕር ምን መአስ እንሰ
ለትሸቀ እብ አሻም ለትጋረመ
‘ግራፍ’ ለልቡሉ ስፌ ገኖ እቡ
ለአትጋሩመ።
ምናተ እሊ አብያት ገዲም
ዲብ በድል መጽእ ለሀለ፡ ወምስል
መግዕዝ ስብክ ወስግም ለገይስ
ቴንዳትመ ለእሙር መፈረግ
አብያት ቆምየት ረሻይዳ ቱ። እለ
ቴንደት ረሻይደ ስሜት ፍንቲት በ-
መጠረ ህዬ ትትበሀል። ኸይመት
ህዬ ለካልእ ስሜታ ተ። ጥናበ ምን
በረ ጎማ (ላስቲክ) ጸዕደ ወምን
ከርስ ህዬ ለትፈናተ ሓባር ለብእቱ
ሸለትት ግሩም ቱ።
እለ ቤት እለ ንኢሽ ወቀሊል
አግቡይ ንድቀት ለብእታ ተ፡ እት
ምግዓዝ ቀሊል፡ ወእት ከብደ ለሀለ
ዐፍሽመ፡ ሑድ ቱ። ምነ እሙር
ናይ ዓዳት አግርበት ቤት ቆምየት
ረሻይደ እግል ንሳሜ፡ ድስ-ጣሳ፡
ዝብድየት፡ ዐሙር፡ መኽበዝ
በሀለት መቅሎ ቅጫ፡ ግርበ-ማይ፡
ክምሰልሁመ ሽራዕ መምህጽ
ወተብል ቶም።
እሊ ዐፍሽ እሊ ህዬ፡ ዲብለ
ምን ቅራብ አጣል ለልትሳፌ
መዝወጥ (መስወድ) ልትአከብ።
እት ወክድ መግዕዝ ኩሉ ለዐፍሽ
እንዴ ተሐየበ፡ ሜዛኑ አክል-ሕድ
እንዴ ትካፈለ፡ እት ክልኦት ስምጥ
ገመል፡ እግል ልትጸዐን፡ ለሰዴ
‘ግራፍ’ ለልትበሀል ምን ገኖ እንሰ
ለትሸቀ እንጋረፊን ሀለ።
ሑየት ህዬ፡ ምን ሸለትት፡ ሽፈፍ
ወሰዐር ሽሙይ እንዴ ትሸቄት፡ እት
ወክድ መግዕዝ፡ አንስ ወአጀኒት
እተ ቀሐተ እግል ልጥፍሖ
ከልግዐዞ ትሰዴ።
ለናይ ዓዳት ልብሰት ቆምየት
ረሻይደ እብ ዓመት፡ እት አንሳት
ህዬ እብ ፍንቱይ፡ ምነ ብዕዳት
ቆምያትነ ፍንቲ ልቤለ ሕብር
ወሸክል ብእተ። እት ዘበን ቅዱም፡
አንሳት ኖሰን ለትፈናተ ሓባር እት
ሰብቀ ወለፍቀ፡ ቀሚሽ ወድየ እት
ህለየ፡ እትሊ ወክድ እሊ ላኪን፡ ምን
ካርጅ ስፉይ እት እንቱ ለልትገረህ
ፋዬሕ ወጸሊም ሕብር ለቡ ዕባያት
እብ ቶቡ ለብሰ ህለየ።
ለመፈረግ ልብሰት ወለት
ረሻይደ ላኪን፡ እምበል ዕንታት፡ ኩለ
ደምቀት፡ ገጽ ወስጋድ ለከድን እብ
ክልኤ ፈርደት ለትሸቄት (በሀለት
ፈርደት ሐር ረአስ ለትአለብስ፡
ክምሰልሁመ ፈርደት ቀደም ህዬ
ገጽ ለትገልብብ መቅለመት ተ)።
ምን ወለት 7 ሰነት እንዴ
አንበተት፡ እግል ትትገልበብ
ተአነብት። ምንተሐቱ ላኪን ስርዋን
ናሽብ፡ ክምሰልሁመ ዞቲ ወድየ።
ለልምድት ልብሰት ሰብ-ተብዕን
ረሻይደ ጀላብየት ረያም፡ እት
ረአስ ስርዋን ፋዬሕ እት ገብእ፡
እት ረአሶም ዕመትመ ወዱ።
ስርዐት ዕሬ እት ረሻይደ
እት ቆምየት ረሻይደ፡ ክልኦት
ነፈር እንዴ ትበአሰው፡ ኦሮቶም
ምን መይት፡ ቃትላይ፡ ውቀት እንዴ
ኢነስእ፡ ለቀባይል በንበን ገብአ
ምን ገብእ፡ ምን ቀባይል ቅቱል
ወቃትል፡ በረ ላተ ሳልስ ቀቢለት
ዲበ እንዴ ጌሰ፡ ክትል ጠልብ።
ሰበቡ ህዬ፡ ለቃትል ደማነት እግል
ልርከብ ወፍንጌ ክልኤ ለቀቢለት
ቀደም ስርዐትለ ዕሬ፡ ለገብአ ናይ
አቅሰኖት መርባት በአስ እግል
ኢልቅነጽ እንዴ ትበሀላቱ። ሐቆ
እሊ ለክልኤ ቀቢለት ዕለት እንዴ
አስረየ፡ እግለ በአስ ወቀትል ለከስስ
ሐቃይቅ ምን ክልኢተን ለጀሃት
ክም ሰምዐው፡ ለሀድጎ እቱ።
እት ዕሬ ክም ቀርበው ህዬ፡
ለቃትላይ እብ ዜረኖትለ ሳልሳይት
ቀቢለት፡ እት ገጽ ሽማገሌ ናይለ
ክልኤ ለቀድየት ከስሰን ቀባይል
በጥር። እበ ሽማገሌ ለትሀየበዩ
ፍርድ በሀለት ድፍዕየት ከሕሰ
ልትከበት።
እት ዘበን ቅዱም ድየት እብ
እንሰ ትትሐከም ዐለት። አዜ ላኪን፡
ድየት እምበል እብ ሰላዲ፡ እብ
ሸክል ብዕድ ትደፈዕ ኢህሌት።
ቃትላይ እበ ሽማገሌ ለትሐከመት
እቱ ድፍዕየት ድየት እንዴ ትከበተ፡
ዲብለ ተሐደደ እሉ ወቅት እግል
ዓይለት ማይት ክም ደፌዕ እንዴ
ገብአ፡ ስርዐትለ ዕሬ ቀትል እብ
ዐፎ ተምም።
እሊ ንዛም አስከቦት ደም ቀባይል
ቆምየት ረሻይደ፡ ለልትነፍዖ እቡ
ንዛም ዕሬ እት ገብእ፡ ምን ስኒን
ቅዱም አስክ እለ ገይሰ እቡ ለህለየ
ንዛም ቱ።
በይሉል

**በይሉል** ምን ዐሰብ እንክር
ቅብለት ምውዳቅ ጸሓይ እት
መሳፈት 60 ኪሎሜተር ራይመት
ለህሌት ዐድተ። እለ ዐድ እለ እብ
ጋምል ዕጨይ ዐርኮከባይ ለትገልበበት
ዲብ ጠረፍ ሕሊል እስስት ለህሌት
ዐድተ፣ ዝላም ትደቀብ ዲብ ህሌት
ናይ ወሒዝ መደ’ረት ዲብ አዳመ
ወመምተላካተ ዲብ ሳድፈ ጸንሐ፣
ክምሰ’ለ ልደገም፡ በይሉል እንዴ
ኢትትአሰስ ዲብ ድዋራት በይሉል
ሉል ልትረከብ ዐለ ወሐቆሁ እብ
ሰረፋሪፍ እንዴ ትገልበበ ክሰመል
በደ ልትበሀል፣ እብ ሂገ ዓፋር
በይሉል በህለት ሉል በደ ለበህለት
ክምሰልተ ልትአመር፣ ስሜት ናይ
እለ አዜ በይሉል ትትበሀል ለህሌት
ዐድ ምን እለ ለትበገሰ ክምሰልቱ
ልደገም፣

## ስካን በይሉል፡
ስካን
በይሉል 740 በጼሕ። መናበረቱ
ህዬ ዲብ ጀለቦት ዓሰ ወአንተጆት
ጬወት ። ርዕዮ ንዋይ ወትጃረት
ትተንከብ፣ ሐትሐቴ ዶል ዲብ
ነኣይሽ ግረህ ጀራዲን እምቡታም
ህለው፣ ዲብ ደዋይሕ በይሉል
ለህለ ፋይሕ አራዲ ሐርስ ወጡይ
ወርሹድ ሰበት ቱ እንዴ ደረሰ
እግል ዐመሮቱ ለትፈናተ ወራታት
ገብእ ህለ፣

## በይሉል ቀደም ሕርየት፡
ዲብ በይሉል ቀደም ሕርየት
ለትበኔት ሐቴ መአምብታይት ቤት
ምህሮ ብኒት ዐለት

## በይሉል ሐቆ ሕርየት፡
ዲብ በይሉል ሐቆ ሕርየት ሐቴ
ዕያደት ወኦሮ መክተብ እዳረት
ደዋይሕ ብኑይ ህለ፣ አምበል እሊ
ሑድ ደካኪን ወመጣዕም ዲብ
በይሉል ህለ።

## መዲነት ረሐይታ፦
ራሓይተ ሐቴ ምነ ዲብ
አቅሊም ግብለት በሐር ቀያሕ
ለተአሰሰያ ናይ ሰልፍ ዐዶታት ዲብ
ገብእ ቀደም 700 ሰነት ክምሰል
ተአሰሰት ልትሀደግ። ራሓይታ
ዲብ በሐር ቅሩብ ለአቴት እት
ገብእ ምን ዐሰብ እንክር ግብለት
መፍጋር ጸሓይ ዲብ መሳፈት 70
ኪሎሜተር ዲብ ሕዱድ ጅቡቲ
ትትረከብ። እስትዕማር አትራክ ዲብ
ረሓይታ መዓስክር እንዴ አሰሰው
ነብሮ ክምሰል ዐለው ለለርኤ ድበን
አብያት ባስካት ማይ ወዐሳራት
ዜድ አስክ እለ ህለው። አትራክ
ዲብ ረሓይታ ምን ስምስም ዜድ
ለዐስሮ ክምሰል ዐለው ልትሀደግ።
ክምሰለ ልደገም ለራሓይተ
ትብል ስሜት ምስል ዐሰሮት ዜድ
ለትጻበጠት ክምታ ልትሀደግ። እብ
ሂጋ ዐረብ “ ረሓ “ በህለት ዐሳረት
ለበህለት ታ። ረሓይታ ለትብል
ስሜት ምን እለ ረሓ ለትብል
ከሊመት ለመጽአት ክምሰልተ
ልደገም።ድዋራት ረሓይታ እብ
ሱልጣናት ቱ ልትመቃረሕ ለዐለ።
ምግባይት አካን መንበሮ ሱልጣን
ህዬ ዲብ ረሓይታ ተ።

ጥልያን ዲብ ረሓይተ ዕስኩር
ምንመ ለሐድገዩ አሰር ክምሰል
ይህለ ምናተ እስትዕማር አቶብየ
ወእብ ፍንቱይ ህዬ ደርግ ዲብ
ረሓይተ እንዴ ዐሰከረ መሊሻታት
ለሀጅም ክምሰል ዐለ ልትአመር፡
ረሓይተ ቀደም ሕርየት። ሐቴ
መድረሰት ዐለት እግለ፡ ሐቆ
ሕርየት እብ ሐዲስ መብነእ እንዴ
ትበደለ ወሐቴ ዓደት ትበኔት እለ፡
ሸዐብ ረሓይተ አርበዕ ኪሎሜተር
ራይመት ምነ ህሌት አካን እብ
ድሪል ለተሐፈረት ዔለ ነዲፍ ማይ
ሰቴ ህለ።

ብዝሔ ሸዐብ ረሓይታ ሀድ
1860 በጼሕ፡ መናበረቱ ህዬ
ዲብ ጀለቦት ዓሰ፡ ርዕዮ ንዋይ
ክምሰልሁመ ትጃረት ለተንከበት
ክምሰልተ ልትአመር።
ዔማት፦ እብ እዳረት አቅሊም
ግብለት በሐር ቀየሕ ለዳለ ክቱብ።

ከረርም:መደይን እርትርየ
ቢብ

ቢብ ሚቱ እንዴ ትቤ ሐጪር ሸርሕ ሀብ።

ቢብ ሐቴ ጅንስ ትልህየ ተ ወ ህተ ሀዬ፣እብ እገርከ ትተልሀየ። ወ እብ ክልኦት ሐሽም ትተልሀየ  ወለጀሐቴ ሐሽም መርዐት ቦም ወለ ካልኣይትለ ሐሽም እግለ እግል ምድር እግል ለአብጽሑ በሀለት እግል ለአውዱቀ ልጸገም።

ወለ መርዓት ገብእ ለሀለ፣እተ እንክሮም ለሀሌትቤት እግል ልዒር/እትዒር ትጸገም ምስለ ተልየ ሐሽመ።ወ እብ ክእኒ ውጹዕ ወዋጺዕ ገብኡ። ወለ ትልህየ ልባስ ረቂቅ ወ ሐጪር ገብእ ወ ናይ ለዐል ነፍሶም ብራቆም ገብኡ እቡ እንዴ ጸብጠዎም እት አርድ እግል ኢላአውዱቆሞ። 

መርዓት ላገብእ ነፈር ማራ ላላአሳግር በሀለት፣ ሰኒ እብ ሐቴ እግሩ ላልስዔ ነፈር ቱ። ዎ ላትልህየ እብ ሐቴ ዕቅብ ወ ሐቴ እዴ እግል ልግባእ ቡ።ወለሐሽም ላናዩ በሀለት እብ እንክሩ ለልተልሀው ወክ ጸሩ እት ቤቱ ግራሆም ገብእ ወ ምኑልትካላከሎ ወ ሕጌ ገብኡ እግሉ።

ወእግሉ እንዴ ኢላሀይቦ ተዐወተው ምን ገብእ፣ስርጉላም ቶም ወለ ዶር ናዮም ሌጣ ገብእ።ወ ቀለበው ምን ገብእ፣ለዶር ናይላ ድዶምገብእ።ወዶል ዶል መራዓት ዓግር ወ ኣሳጋር ሓቆ ትቀድር ወለ ሓሽምላካልአይ ሐቆ ዓግር ኢቀድሮ ወኣሳጋር፣ ባናመ ትትዐወት።

እብ ሐቴ ዕቅቡ ሰኒ ላልስዔ እግል ልግባእ ቡ።ወለሐት ዕቅብ እበ ሐቴ እዴከ ጸብጠ ከ እብ ሐቴ እግርከ ትስዔ።እሊ ትልህያ እሊ ዲብ ድዋር ማንሳዕ ዎ ማስሀሓሊት ላልተልሃዎ ትልህያ ቱ።
ባርንቱ

እብ ሰበት ባርንቱ ሚ ተአምር፧
ታሪክ በርንቱ

ጆግራፍ(Geography)

ሓለት ጀው

ባርንቱ ናይ መዋቅል ወመዳህር ዎክ ኣውለት ወቀላቅል ለከምክም ሓለት ጀው ባ ምናታ ለበዝሓ አውቃት ዲብ ሕፉን ሓለት ጀው በርካ ትትጸገዕ (ትአተንክብ) 

ዒን እተይ

ዓዳት

ተዕሊም
ባቡር ኤረትርየ

thumb
ገበይ ባቡር ኤርትርየ ምን
ባጼዕ ትትበገስ ዲብ ህሌት ናይ
ደንጎበ መሐጠተ አስክ ተሰነይ
እግል ትብጸሕቱ ለዐለ። እሊ
እግል ልግበእ ህዬ ምን አቅርደት
እንዴ ሐልፈት ክሉ ለለትሐዜ
ብናሃ አስክ ቢሻ 31 ኪሎሜተር
ምን አቅርደት ባጽሐት ዐለት።
ላኪን እትሊ ወክድ እሊ ካልኣይ
ሐርብ እዲነ ሰበት ዐረ እበ ክሉ
ወዲብ ኤርትርየ ለዐለ ሕክም
ጢላን ሰበት ተፈለለ። ሐቆ ሕክም
ጢላን ለገበይመ ተዐጠለት ወምን
ቢሻ ገጽ ቀደም ይሐልፈት።

ምስል ብነ ናይ እለ ገበይ እለ
ለገይስ ብዕድ ብንየት ትሕትየት
ገበይ ባቡር እትለትፈናተ መዳይን
ሽቁይ ዐለ። መስለን ዲብ አስመረ
አግደ መክተብ ገበይ ባቡር።
ክምሰልሁመ ለትፈናታ መካዝን።

ወርሽ ወመዐሸጊ ገዲባት
ሽቁይቱ። አመበል እሊመ ዲብ
ባጼዕ ለትፈናታ ገዲብ ሽቁይ ዐለ
አመበልሁመ ዲብ ጊንደዕ። ወባጼዐ
ለትፈነተ ጥውር መሐጣት ዐለ።
ገበይ ባቡር ኤርትርየ እምብል
ዲብ ህሌነ ምን መሰዋዕ እንዴ
ትበገሰት እብ አስመረ እንዴ
ወዴት ከረን ወምኑመ አስክ
አቅርደት ክምሰል ትትከረኤ
ርእያም ህሌነ። ምናተ እለ ገበይ
እለ ምዶል አምበተት አስክ እለ
ዳልያም ይህሌነ። ከገበይ ባቡር
ኤርትርየ ምዶል ምን ምዶል
እግል ትሸቄ አምበተት?

አይወ ገበይ ባቡር ኤርትርየ
ዲብ ቀይም ሰነት 1887 እግል
ትሸቄ አምበተት። ዲብ ወሬሕ
ሰልአስ ሰነት 1888 ህዬ ለናይ
ሰልፍ 25 ኪሎሜተር ተመ
ከደሐረ ወክድመቱ አምበተ።
እሊ ናይ ሰልፍ ሽቅል ብሩድ
ላኪን አምበል አትካርም ልሸቄ
ሐቆለ ጸንሐ። ዲብ ወሬሕ 12
ናይ ሰነት 1911 ገበይ ባቡር
ኤርትርየ አስመረ አቴት። ወዲብ
ስነት 1928 በህለት ሐቆ 17 ስነት
ምን አስመረ እንዴ ትበገሰት ከረን
ወሐቆሁ አቅርደት ትከሬት።

ዓም አምር እብ ክሱስ ገበይ
ባቡር ኤርትርየ ጀላብ እግል ለሀሌ
እግልነ ምን ባጼዕ አስክ አቅርደት
ለህለ ሪም እብ ኪሎሜተራት እብ
ክእነ ልሸረሕ።

1. ባጼዕ - አስመረ = 117 ኪሎሜተር ወ 600 ምትር
2 አስመረ - ከረን = 104 ኪሎሜተር ወ 130 ምትር
3. አስመረ - አቅርደት = 188 ኪሎሜተር ወ 800 ምትር 
4. ባጼዕ - አቅርደት = 306 ኪሎሜተር ወ 400 ምትር ፍንጌ መሐጣት ለህለ ሪም እብ ኪሎሜተር ዶል እንረኤ ህዬ።-
መሰዋዕ ማይ አጣል = 29 ኪሎሜተር ወ 247 ምትር
ማይ አጣል ጊንደዕ = 40 ኪሎሜተር ወ 120 ምትር
ጊንደዕ አስመረ = 48 ኪሎሜተር ወ 233 ምትር
ፍንጌ ከረን ወ አቅርደት ለህለ
መሓጣት ህዬ እሊ ለትሌቱ።-
ከረን - ሁመድ = 26 ኪሎሜተር ወ 375 ምትር
ሁመድ አቅርደት= 59 ኪሎምትር ወ 295 ምትር ገብእ።

እሊ ለፍንጌ ፍንጌ መሰዋዕ
ወአቅርደት ለህለ መሐጣትቱ።

ገበይ ባቡር ኤርትርየ ዲብ
ዘመን እስትዕማር ኢጣልየ
ለአምበተት ወዲብ ታሪክ ገበይ
ባቡር ዐድነ ዐቦት ተርኤ ለዐለት
ምንማታ። እብ ሰበብ እስትዕማር
አቶብየ ዲብ ተህጎጌ ጌሰት።
ወዲብ ደንጎበ ህዬ ክሉ ረአስ
በጥረት።

ከረርም:ኣሳር ወ ስያሐት
ብለዕ ወስታይ

## ብለዕ ወስታይ

* መንፈዐት ሐበት-አሰውዳ
* ምን ቡን አክል አዪ እግል ትስቴ ብከ
* ሐሊብ እንሰ
* ቀርፈ
* እከለት
ተበሰም

ህርከክ

* ሐተ እሲት አስቡሕ ምን ስካብ ክም ቀንጸት እግል ብእሰ ክም እለ ቴለ ቱ። ዮም አምዕል ሻም ተ። እንተ ስልስለት ደሀብ እብ ኣልማዝ (ሉል) ለትዐራቤት(ላጋባት--ላትሻቀት) እት ተሀይበኒ ተሐለምኮ። እሊ ሕልምዬ ሚ በህለት።ብእሰ ህዬ፡ ከላስ ሰብር ውደይ ተፍሲርለ ሕልምኪ ዮም ምሴት እግል ተኣሚሩ ቱ ቤለየ። ምሴ ምን ሽቅል ዶል አቅበለ ዲብ እዴሁ ዕልበት ሰኒ ግርም ጻብጥ እት እንቱ ርኤቱ።እለ ሀድየትለ ዒድ ተ ቤለየ ወመጠያተ። ለዕልበት ምን ፈትሐተ ፈሰሮት ሓላም ለአርእሱ ክታብ ጸንሐየ እተ።

* ሐቴ እሲት እግል ብእሰ፡ ምስል መስንየትዬ ገሌ ምሽዋር እግል ኢጊስቱ እት ትብል እጃዘት ጠልበት ምኑ። ህቱ ህዬ፡ ከላስ እት ሰልፍ ክርን ውልዋል አስምዒኒ ቤለየ። ለመርወሐት እንዴ አሽቄት እሉ ከፉፍ ቴለቱ። አዜመ ምን ሐዲስ፡፣ዝላም አዝልሚ እግልዬ ቤለየ። በኻኸት ሀረሰት ወእበ ተማም ረሸቱ። በርቅ ውደይ እግልዬ ቤለየ። ለከህረርበት እለ ዋልዐት ወአትቃሰነት እሉ። ሀዱድ አስምዒኒ ቤለየ። ገሌ ሓጃት ሀረሰት ከእቡ አሕድ ሻወጠት እሉ። እሊ ኩሉ ክም አክለሰት፡ ግድም ደለ እለ ጠለብከ ኩለ ወዴኮሀ እግልከ አዜ እግል ኢጊስ አጅዝ እግልዬ ቴለቱ። ዲብ እሊ ጀው እሊ አዜ እብ ከአፎ ትገይሲ። የለ ትገሰይ ሳምዓምኪ ህሌነ፡ ለመግለል ልጽነሕ እግልኪ ቤለየ።

* ኦሮት ነፈር መስኒሁ እግል ልጋንሕ ጌሰ። መደወንለ ባብ ዶል ጨቅጠ ለንኡሻይ ጀናሁ ፈግረ ዲቡ። ህቱ ህዬ ክም እለ ቤለዩ፡ ሰላም ዐሌኩም ያ ሐቢቢ .. አቡከ ሀለ? ለጀነ አይወ ሀለ ቤለዩ። ህቱ ህዬ እግልዬ ስምዬ ተአምረኒ? ቤለዩ። ለጀኔታይ ሻፍግ እት እንቱ አስክ አቡሁ እንዴ ጌሰ፡ ይበ እተ አፍለ ባብነ ኦሮት ስሙ ለኢለአምር ነፈር በጥር ሀለ ቤለዩ። - ሐቴ ምዕል ሐማታት ወአንስ ውላደን ርሕለት እግል ሊጊሰ ቀረረየ። ሐር ለአውቶቡስ ለሐማታት ዐለየ ዲበ ሓድስ ሳደፈየ። ወእብ ሰበብለ ሓድስ ለሐማታት ኩለን ትማየተ። እብሊ ሰበብ ኩለን አንስ ውላድ ፈርሐየ ከዕላላት ወቀለየ። ምናተ ሐቴሀን ምን መውዒ በጢር አቤት። ደሐንኪቱ ሚ ጀሬት እትኪ? ምን ቤለወ፡ አነ እብ በይንዬ በክትዬ አከ። ሐማትዬ ዲብ ዐድ ትረሰዕኮሀ ቴለቶም።
ተእሪክ እርትርየ

ተእሪክ እርትርየ - 1 - ተርጀመት ወምህመት ተእሪክ
ተእሪክ እርትርየ - 2 - መደት ቀደም ዘበን - ትእሪክ ወመትከላቅ ሸዐብ እርትርየ
ተእሪክ እርትርየ - 3 - ተእሪክ እርትርያ ለቅዱም፡ ( አስክ 7* ዘበን ናይ መደት ሕበር )
ተእሪክ እርትርየ - 4 - ናይ ምግባይ ዘበን እርትርየ ተእሪክ (8 ይ - 16 ይ ዘበን )
ተእሪክ እርትርየ - 5 - ምን 17-19 ዘበን ለዐለ ቴለል እለ ናይ አዜ እርትርየ
ተእሪክ እርትርየ - 6 - ሕሰት ህድግ ወሰኣላት
ተእሪክ እርትርየ - 7 - ወራራት ምስራያም ወጸንዒት ትግራይ
ተእሪክ እርትርየ - 8 - ኣቲ ወመትመዳድ እስትዕማር ጥልያን
ተእሪክ እርትርየ - 9 - ግብህ ድድ እስትዕማር ጥልያን
ተእሪክ እርትርየ - 10 - ወራታት እቅትሳድ እስትዕማር ጥልያን
ተእሪክ እርትርየ - 11 - እስትዕማር፡ ኣሱሩ ወዘዋሉ
ተእሪክ እርትርየ - 12 - ሕሰት ህድግ ወሰኣላት
ተእሪክ እርትርየ - 13 - እርትርየ ምን እስትዕማር ጥልያን እት ሕክም እንግሊዝ
ተእሪክ እርትርየ - 14 - አክተሞት ካልኣይ ሐርብ እዲነ። ሓለት ከርስ እርትርየ። በክተ ወበክት ምስተቅበለ
ተእሪክ እርትርየ - 15 - ቀድየት - እርትርየ። ምን ቅዋት - ሕልፍ እት መነዘመት መጅልስ - ቅራን
ተእሪክ እርትርየ - 16 - መትአሳስ ሐረ ' ት ሕርየት ወመጽእ መፈወድየት ፈቱሽ መጅልሱ-ቅራን
ተእሪክ እርትርየ - 17 - ቀራር ቤት - ጎማት መጅልስ - ቅራን ለዓሊት
ተእሪክ እርትርየ - 18 - ሕሰት ህድግ ወሰኣላት
ተእሪክ እርትርየ - 19 - መርሐለት ፈደሬሽን ወመትአሳስ ሕኩመት እርትርየ
ተእሪክ እርትርየ - 20 - ለሰልፋያት ሰኔታት ሕኩመት እርትርየ
ተእሪክ እርትርየ - 21 - መቃወማት ገቢል እግል ዳፍእ መትከያድ ቃኑን ፈደሬሸን
ተእሪክ እርትርየ - 22 - ሐረከት ተሕሪር እርትርየ ( ሐረከ )
ተእሪክ እርትርየ - 23 - መትከያድ ፈደራሬሽን ወወራር ባይን
ተእሪክ እርትርየ - 24 - ሕሰት ህድግ ወሰኣላት
ተእሪክ እርትርየ - 25 - መበገስ አንበቶት ግድለ ስለሕ
ተእሪክ እርትርየ - 26 - መትአንባት ግድለ ስለሕ
ተእሪክ እርትርየ - 27 - መደት መናጥቅ (1965-1968)
ተእሪክ እርትርየ - 28 - ናይ አቶብየ ፊራሮ ሲያሰት ወዕስክርየት
ተእሪክ እርትርየ - 29 - ሐረከት ዐደ ' ሎት ( እስለሕ )
ተእሪክ እርትርየ - 30 ሕሰት ህድግ ወሰኣላት
ተእሪክ እርትርየ - 31 - ቅዋት ተሕሪር እርትርየ ( ተውሊደት ወመተ ' ራድ )
ተእሪክ እርትርየ - 32 - ሰውረት እርትርየ እት መርሐለት ተቅዪር (1974-1977)
ተእሪክ እርትርየ - 33 - አወላይ ሙእተመር ቅዋት ተሕሪር እርትርየ
ተእሪክ እርትርየ - 34 - ሰውረት እርትርየ ወሐረ ' ሮት መደይን
ተእሪክ እርትርየ - 35 - ሕሰት ህድግ ወሰኣላት በርናምጅድ ህድግ መጃሜዕ
ተእሪክ እርትርየ - 36 - መንከሶ ሜዛን ሒለት ወእንሰሓብ እስትራተጅያይ
ተእሪክ እርትርየ - 37 - ሐሶሳይ ሐርብ - ሕድ ምን ሐዲስ ወመትፈንጣር ጀ . ተ . እ .
ተእሪክ እርትርየ - 38 - ሳሕል ከልፍየት ሰውረት
ተእሪክ እርትርየ - 39 - ሳድስ ወራር፡ ተኣምሪት ግብህ ወይሕላሌ ሰውረት እርትርየ
ተእሪክ እርትርየ - 40 - ሕሰት ህድግ ወሰኣላት
ተእሪክ እርትርየ - 41 - መትዐዳ፡ ' ይ ሰውረት እርትርየ እት
ተእሪክ እርትርየ - 42 - ካልኣይ ወናይ ውሕደት ሙእተመር
ተእሪክ እርትርየ - 43 - ናይ ሰውረት እርትርየ መርሐለት ህጅማት እስትራተጂ አስክ ዐውቱ ቫምለት (1988-1991)
ተእሪክ እርትርየ - 44 - ሕሰት ህድግ ወሰኣላት
በሐር ለአለበን ድወል ኢዲነ

thumb|በሐር ለአለበን ድወል ኢዲነ
thumb
thumb
ምን ድወል እዲነ ለ44 ደውለት እብ ምድር ለትከለለየ እት ገበአ፡ ምን እለን እብ ፍይሔ ምድር ለዐቤት ደውለት ዲብ ኣስየ ለህሌት ከዘኪስታን ተ። ለነአሸት እብ ብዝሔ ሸዐብ ወፍይሔ ምድር ህዬ ለዲብ ከርስ መዲነት ዓሲመት ሮመ ኢጣልየ ለህሌት ደውለት ቫቲካን ተ። ብዝሔ ሸዐብ ለበ እብ ምድር ለትከለለት ደውለት ህዬ ለዲብ አፍሪቀ ለህሌት ደውለት አቶብያ ተ።

ፍይሔ ናይለ እብ ምድር
ለትከለለየ ድወል 11% ገብእ
እት ህለ፡ ዲብ እለን ድወል
እለን ለነብር ሸዐብ ህዬ 7%
ቱ። ምን እለን 44 ለእብ ምድር
ትከለለየ ድወል 3 ደውለት እብ
ሐቴ ደውለት ለትከለለየ አው
እት ከርስ ሐቴ ደውለት ለህያ
ተን። ህተን ህዬ ቫቲካን እት
ከርስ ዓሲመት ኢጣልየ ሮመ
ህሌት። ሳንመሪኖመ እብ ኢጣልየ
ለትከለለት እት ገብእ፡ ዲብ
አፍሪቀ ህዬ ሌሶቶ እብ ደውለት
ግብለት አፍሪቀ ህሌት።

ምነ ምስል በሐር ለኢትጋነደ
ድወል፡ ሰረን ኖሰን በሐር ለአለበን
ዲብ ገበአ ምስል በሐር ለአለበን
ብዕዳት ድወል ለልትሓደዳመ
ህለየ። ሊችቴንስትየን እብ ክልኤ
በሐር ለአለበን ድወል በህለት ስዊዘርላንድ ወኦስትርየ ትትጋነድ
ዲብ ህሌት ኡዝብክስታን ምን
ድወል ኣስያ ህዬ እግል ኖሰ በሐር
ለአለበ ትገብእ እት ህሌት ምስል
ሐምስ ብዕዳት በሐር ለአለበን
ድወል በህለት ከዛኪስታን፡
ኪርኪዝስታን፡ ታጃኪስታን፡
አፍጋኒስታን፡ ቱርኪሚስታን ትትጋነድ።

እምበል እሊ በሐር ለአለበን
ዲብ እንተን ቅወት በሐር ለበን
ድወል ምን እንረኤ ቦሊቭየ ዲብ
ግብለት አምሪከ እግል ንስሜ
እንቀድር። እለ ደውለት እለ
የምክን ሐቴ ምዕል በሐር ተሀሌ
እግልነ ትግበእ ምነ ልብል መስኢት
ዲብ ወሬሕ ማርስ አምዕል ቅዋት
በሐር እንዴ ገብአት ትዘከር።
እትሊ ምነ በሐር ለአለብን
ድወል ላኪን ቅዋት በሐር
ለበን ፓራግዋይ እግል ንስሜ
እንቀድር፡ ፓራግዋይ ሐቴ ምነ
ዲብ ግብለት አሜርከ ለህሌት
እትገብእ፡ ትርድት ቅወት በሐር
ህሌት እግለ።

ብዕድ በሐር ለአለበን ዲብ
እንተን ምነ በሐር ለበን ድወል
ወለዐል ለተጀረየ ድወልመ ህለየ።
ህተን ህዬ ስዊዘርላንድ፡ ኦስትርየ፡
ጀምሁርየት ቼክ፡ ከዘኪስታን
ወሀንጋሪ እግል ንስሜ እንቀድር።
እብ ምድር ለትከለለየ ድወል ምነ
ሳድፍ መታክል ህዬ ሚ ተአምሮ?
አይወ፡ ገሌ መሻክል አው
መታክል ምነ እብ ምድር
ለትከለለየ ድወል ለሳድፍ ረኤነ
ምንገብእ፡ ዎሮ ናይ መዋሰላት
ህለ። እሊ ህዬ ምነ ናይ በሐር
ናይ ምድር ሰበት ቀሌ ምን
በሐር አው ሚናት አስክ ምግብ
ምድረን እግል ለአብጸሐ ቀሎት
ትሳድፈን። ዓዳተንመ ሕዱድ ቱ።
እግልሚ ምን ካርጅ እብ ቀሊል
እግል ልምጸአን ለቀድር ዓዳት
ሰበት አለቡ። እብሊ ህዬ ምነት
ፈናተ ዓዳት ክሩማት ገበአ።

እብ ምድር ለትከለለየ ድወል
ሚ ፋእደት ረክበ?

* ለድወል ምነ እብ በሐር ለመጽእ አው ምስል በሐር ለትጻበጠ መሻክል ሕርተን። እሊ ክምሰል ከረ ሳይክሎንስ፡ ናይ ግንራሪብ በሐር መትሸርሻር ወሱናሚ እግል ልትሀደግ ቀድር።
* ብዕድ እለን በሐር ለአለበን ድወል ወቁል አድብር ሰበት በን እሊ አድብር እሊ ክምሰል ድፈዕ አው ሕጌ እግል ልግበእ እለን ቀድር። ስዊዘርላንድ መሰል ሰኔት ናይ እሊተ።