สถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง)

**สถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง)** หรือ **สถานีรถไฟกรุงเทพ** เป็นอดีตสถานีกลางของประเทศไทย และเป็นสถานีที่เก่าแก่ที่สุด เริ่มก่อสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2453 ในปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สร้างเสร็จและเปิดใช้งานเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2459 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ปัจจุบันสามารถเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล ได้บริเวณถนนพระรามที่ 4 โดยมีรูปแบบของทางเชื่อมต่อทางสถาปัตยกรรมที่กลมกลืนกับรถไฟฟ้ามหานคร

สถานีกรุงเทพก่อสร้างในลักษณะโดมแบบอย่างอิตาลีผสมกับศิลปะสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา คล้ายกับสถานีรถไฟฟรังค์ฟวร์ทในประเทศเยอรมนี ประดับด้วยหินอ่อนและเพดานมีการสลักลายนูนต่าง ๆ เป็นหลัก โดยมีนาฬิกาขนาดใหญ่รัศมี 80 เซนติเมตร ตั้งอยู่กลางสถานีรถไฟเป็นสัญลักษณ์แห่งหนึ่ง

ก่อนปี พ.ศ. 2566 สถานีกรุงเทพเคยมีรถไฟกว่า 100 ขบวนต่อวัน โดยมีผู้โดยสารที่มาใช้บริการที่สถานีกรุงเทพหลายหมื่นคน (ข้อมูลใน พ.ศ. 2561) และโดยเฉพาะช่วงวันสำคัญและวันหยุดเนื่องในเทศกาลต่าง ๆ ของไทย เช่น วันขึ้นปีใหม่ วันสงกรานต์ จะมีผู้โดยสารเป็นจำนวนมาก

ปัจจุบันมีเพียงรถไฟขบวนรถธรรมดา รถชานเมือง และรถนำเที่ยวจำนวน 62 ขบวนเท่านั้น ที่ยังคงเริ่มต้นให้บริการที่สถานีกรุงเทพ ส่วนขบวนรถเร็ว รถด่วน และรถด่วนพิเศษ รวมจำนวน 52 ขบวน ได้ย้ายไปเริ่มต้นให้บริการที่สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ (สถานีกลางบางซื่อ) ตั้งแต่ช่วงบ่ายของวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2566

## ประวัติ
สถานีนี้เริ่มสร้างเมื่อ พ.ศ. 2453 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สร้างเสร็จและเริ่มใช้งานเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2459 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว สถานีรถไฟกรุงเทพ เดิมเป็นสถานีที่ให้บริการทั้งด้านการขนส่งสินค้าและขนส่งมวลชน ต่อมาการขยายตัวในด้านการโดยสารและขนส่งสินค้ามีมากขึ้น แต่ด้วยพื้นที่อันจำกัดเพียง 120 ไร่ จึงทำให้ต้องย้ายกิจการขนส่งสินค้าไปอยู่ที่ย่านสินค้าพหลโยธิน ตั้งแต่ พ.ศ. 2503 และทำการปรับปรุงสถานีรถไฟกรุงเทพให้เป็นสถานีรถไฟสำหรับบริการด้านขนส่งมวลชนเพียงอย่างเดียว เพื่อสามารถรองรับผู้โดยสารจากทั่วทุกสารทิศของประเทศ 

### การเปิดใช้งานสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์

[left|thumb|ป้ายรณรงค์คัดค้านการปิดสถานีของสหภาพฯ ที่[สถานีนครลำปาง]]
เมื่อสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์เปิดใช้งานใน พ.ศ. 2564 และกลายเป็นสถานีรถไฟที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ส่งผลให้สถานีกรุงเทพต้องลดสถานะเป็นสถานีรองแทน ซึ่งในอนาคตสถานีกรุงเทพจะเป็นสถานีปลายทางของรถไฟฟ้าสายสีแดงเข้มช่วง บางซื่อ-หัวลำโพง และจะพัฒนาพื้นที่เป็นพิพิธภัณฑ์รถไฟไทยและศูนย์การเรียนรู้ อย่างไรก็ตาม มีกลุ่มคนบางส่วนที่คัดค้าน เช่น สหภาพแรงงานรัฐวิสาหกิจรถไฟแห่งประเทศไทย เนื่องจากการยกเลิกสถานีกรุงเทพนั้นจะทำให้คนที่ต้องเดินทางเข้ามาทำงานในเมืองโดยใช้รถไฟทุกวันได้รับความเดือดร้อน สโมสรนักศึกษามหาวิทยาลัยศิลปากร และคณะกรรมการนักศึกษาคณะโบราณคดี ได้ร่วมแถลงการณ์คัดค้านนโยบายการปิดสถานีกรุงเทพ ขอให้มีการจัดมรดกทางวัฒนธรรมของสถานีกรุงเทพให้ชัดเจน เป็นต้น

โดยในช่วงแรกที่สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์เปิดใช้ จะมีเพียงรถไฟทางไกลบางขบวนเท่านั้นที่สามารถขึ้นไปใช้ได้ เช่น ขบวนรถนั่งและนอนปรับอากาศรุ่น JR-West Blue train (บนท.ป.JR) ที่ปรับปรุงใหม่ซึ่งจะพ่วงกับรถไฟฟ้ากำลังปรับอากาศ (บฟก.ป.Power Car), ขบวนรถนั่งและนอนปรับอากาศรุ่น CNR ชุด 115 คันซึ่งมีห้องน้ำเป็นระบบปิดและมีรถไฟฟ้ากำลังปรับอากาศ (บฟก.ป.Power Car) อยู่ในริ้วขบวน ส่วนรถไฟทางไกลขบวนอื่น ๆ จะยังคงใช้สถานีกรุงเทพต่อไปจนกว่าจะปรับปรุงห้องน้ำในตู้โดยสารเป็นระบบปิดจนเสร็จสิ้นแล้ว จึงจะทยอยไปรวมที่สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ต่อไป

ใน พ.ศ. 2565 การรถไฟแห่งประเทศไทยมีแผนที่จะย้ายจุดเริ่มต้นของรถไฟทางไกล 28 ขบวนไปที่สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์อีกครั้งในวันที่ 1 กันยายน แต่สุดท้ายแผนก็ได้เลื่อนออกไป จนกระทั่งในวันที่ 27 ธันวาคม การรถไฟแห่งประเทศไทยได้ประกาศย้ายจุดเริ่มต้นของรถไฟทางไกลกลุ่มขบวนรถเร็ว รถด่วน และรถด่วนพิเศษ ของสายเหนือ สายตะวันออกเฉียงเหนือ และสายใต้ รวมจำนวน 52 ขบวนไปยังสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ โดยเริ่มตั้งแต่ช่วงบ่ายของวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2566 ส่วนขบวนรถธรรมดา รถชานเมือง และรถนำเที่ยวจำนวน 62 ขบวน ยังคงให้บริการที่สถานีรถไฟกรุงเทพตามเดิม ทั้งนี้ได้มีการเปลี่ยนชื่ออย่างเป็นทางการของ **สถานีรถไฟกรุงเทพ** เป็น **สถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง)** เพื่อป้องกันการสับสน

## ลักษณะของสถานี
ตัวสถานีแบ่งเป็นสองส่วนหลัก ได้แก่ อาคารมุขหน้า มีลักษณะเหมือนระเบียงยาว และอาคารโถงสถานีเป็นอาคารหลังคาโค้งขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมแบบคลาสสิก คือ เป็นงานเลียนแบบสถาปัตยกรรมโบราณของกรีก - โรมัน จุดเด่นของสถานีกรุงเทพอีกอย่างหนึ่งคือ กระจกสีที่ช่องระบายอากาศ ทั้งด้านหน้าและด้านหลังซึ่งประดับไว้อย่างผสมผสานกลมกลืนกับตัวอาคาร เช่นเดียวกับนาฬิกาบอกเวลาซึ่งติดตั้งไว้กลางส่วนโค้งของอาคารด้านในและด้านนอก โดยเป็นนาฬิกาที่สั่งทำขึ้นพิเศษเป็นการเฉพาะ ไม่ระบุชื่อบริษัทผู้ผลิตเหมือนนาฬิกาทั่ว ๆ ไป

เมื่อก่อสร้างเสร็จใหม่ ๆ ใน พ.ศ. 2459 ในช่วงแรก ๆ บริเวณอาคารมุขหน้าของสถานีจะเขียนว่า "สถานีรถไฟหลวง สายเหนือ" ต่อมาจึงเปลี่ยนมาเป็นคำว่า "สถานีกรุงเทพ" ในภายหลัง

บริเวณที่พักผู้โดยสารเป็นห้องโถงชั้นครึ่ง ชั้นล่างซึ่งมีที่นั่งจำนวนมาก มีร้านค้าหลากหลาย ได้แก่ ร้านอาหาร ขนม เครื่องดื่ม ผลไม้ ขนมปัง ไอศกรีม หนังสือ ร้านขายยา ฯลฯ ก่อนถึงห้องจำหน่ายตั๋วล่วงหน้ายังมีห้องละหมาดอีกด้วย เหนือห้องประชาสัมพันธ์มีจอภาพขนาด 300 นิ้ว ควบคุมด้วยระบบดอลบีดิจิทัล ฉายเรื่องราวเกี่ยวกับการรถไฟ ส่วนชั้นลอยมีที่นั่งไม่มากนัก มีบริษัททัวร์ บริษัทรับจองโรงแรมและตั๋วเครื่องบิน บริการแลกเปลี่ยนเงินตรา และร้านกาแฟ

ที่ผนังด้านซ้ายและขวาของสถานีกรุงเทพมีภาพเขียนสีน้ำ เป็นภาพสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญๆ ของประเทศ อาทิ พระบรมมหาราชวัง ตลาดน้ำ เขาวัง ภูกระดึง หาดสมิหลา ฯลฯ นอกจากนี้ที่ด้านหน้าสถานีมีสวนหย่อมและน้ำพุสำหรับประชาชน โดยข้าราชการรถไฟได้รวบรวมทุนทรัพย์จัดสร้างอนุสาวรีย์น้อมเกล้าฯ อุทิศส่วนกุศลถวายแด่พระพุทธเจ้าหลวง อนุสาวรีย์ที่ว่านี้เป็นรูป “ช้างสามเศียร” มีพระบรมรูปของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว แกะสลักเป็นภาพนูนสูงประดิษฐานอยู่ด้านบน

ในวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2565 มีการจัดงาน Clash de Cartier ซึ่งเป็นงานปาร์ตี้พร้อมการจัดแสดงเครื่องเพชรของคาร์เทียร์ ที่สถานีกรุงเทพ

## การให้บริการ
กิจการรถไฟ  มีเส้นทางที่ออกจากสถานีกรุงเทพ จำนวน 4 สาย ได้แก่ 
* ทางรถไฟสายเหนือ จำนวน 16 ขบวน
* ทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน 6 ขบวน
* ทางรถไฟสายตะวันออก จำนวน 22 ขบวน
* ทางรถไฟสายใต้ จำนวน 4 ขบวน

### เที่ยวขึ้น

### เที่ยวล่อง

### การเชื่อมต่อ
ภายในสถานีรถไฟกรุงเทพจะมีทางเดินเชื่อมไปยังสถานีหัวลำโพง ในเส้นทางของรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล อยู่ภายในชั้นใต้ดินของสถานีรถไฟ

## แผนผังสถานี

## อุบัติเหตุ
* พ.ศ. 2529 – เหตุหัวรถจักรจีอี 6 คันไร้คนขับ ชนสถานีรถไฟกรุงเทพ
* พ.ศ. 2559
** เหตุการณ์ไฟไหม้สถานีรถไฟกรุงเทพ
** เหตุการณ์ระเบิดบริเวณสถานีรถไฟกรุงเทพ เนื่องจากนำก้นบุหรี่ไปทิ้งในขวดเครื่องดื่มชูกำลัง
* และรวมถึงเหตุการณ์รถไฟตกรางในย่าน หลายครั้ง

## สมุดภาพ

ไฟล์:Bangkok Railway Station 07.23.jpg|สถานีรถไฟกรุงเทพใน พ.ศ. 2566
ไฟล์:BANGKOK HUALAPHONG STATION THAILAND JAN 2012 (6984712801).jpg|ชานชาลาที่ 8 สำหรับขบวนรถเร็วที่ 109 กรุงเทพ - เชียงใหม่
ไฟล์:Erawanhualamphong0609a.jpg|รูปปั้นช้างเอราวัณ ด้านหน้าสถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:Hua Lamphong Railstation by Cam Vilay.jpg|ระหว่างชานชาลาที่ 4-5
ไฟล์:Hua Lamphong Railway Station, Bangkok (12250078043).jpg|รถจักรดีเซลไฟฟ้า เอเอชเค รถดีเซลรางสปรินเทอร์ และแดวู ในย่านสถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:Hualamphong Station10.jpg|ขบวนรถด่วนที่ 83 กรุงเทพ - ตรัง จอดเทียบชานชาลาที่ 10 ใน พ.ศ. 2549
ไฟล์:HUALAPHONG STATION BANGKOK THAILAND JAN 2012 (6859522124).jpg|รถดีเซลราง ทีเอชเอ็น และเอ็นเคเอฟ ในย่านสถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:SRT 701 - JNR C56 (714 A W).jpg|รถจักรไอน้ำโมกุล C56 หมายเลข 714 (C56 16) (C5616) ที่ย่านสถานีรถไฟกรุงเทพ เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2549
ไฟล์:BANGKOK HUALAPHONG STATION THAILAND JAN 2012 (6838594788).jpg|รถจักรไอน้ำโมกุล C56 หมายเลข 714 (C56 16) (C5616) ที่ย่านสถานีรถไฟกรุงเทพ เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2555
ไฟล์:C56 16.JPG|รถจักรไอน้ำโมกุล C56 หมายเลข 714 (C56 16) (C5616) ที่ย่านสถานีรถไฟกรุงเทพ เมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2558
ไฟล์:HUALAPHONG STATION BANGKOK THAILAND JAN 2012 (6863392648).jpg|ชานชาลาสถานีรถไฟกรุงเทพ มองจากย่านสถานี
ไฟล์:SRT C56 15 713 at Bangkok Railway Station 01.jpg|รถจักรไอน้ำโมกุล C56 หมายเลข 713 (C56 15) (C5615) จอดแสดงในงาน Unfolding Bangkok ซึ่งงานจะจัดวันที่ 18 - 26 มีนาคม พ.ศ. 2566 ขณะจอดเทียบอยู่ในชานชลาที่ 5 สถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:SRT C56 15 713 at Bangkok Railway Station 02.jpg|รถจักรไอน้ำโมกุล C56 หมายเลข 713 (C56 15) (C5615) จอดแสดงในงาน Unfolding Bangkok ซึ่งงานจะจัดวันที่ 18 - 26 มีนาคม พ.ศ. 2566 ขณะจอดเทียบอยู่ในชานชลาที่ 5 สถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:SRT C56 15 713 at Bangkok Railway Station 03.jpg|รถจักรไอน้ำโมกุล C56 หมายเลข 713 (C56 15) (C5615) จอดแสดงในงาน Unfolding Bangkok ซึ่งงานจะจัดวันที่ 18 - 26 มีนาคม พ.ศ. 2566 ขณะจอดเทียบอยู่ในชานชลาที่ 5 สถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:SRT C56 17 715 at Bangkok Railway Station-2.jpg|รถจักรไอน้ำโมกุล C56 หมายเลข 715 (C56 17) (C5617) จอดแสดงในงาน Unfolding Bangkok ซึ่งงานจะจัดวันที่ 18 - 26 มีนาคม พ.ศ. 2566 ขณะจอดเทียบอยู่ในชานชลาที่ 4 สถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:SRT C56 17 715 at Bangkok Railway Station.jpg|รถจักรไอน้ำโมกุล C56 หมายเลข 715 (C56 17) (C5617) จอดแสดงในงาน Unfolding Bangkok ซึ่งงานจะจัดวันที่ 18 - 26 มีนาคม พ.ศ. 2566 ขณะจอดเทียบอยู่ในชานชลาที่ 4 สถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:มิกาโด 356 2480.jpg|รถจักรไอน้ำญี่ปุ่นมิกาโด หมายเลข 356 กำลังออกจากสถานีกรุงเทพ เมื่อปี พ.ศ. 2480
ไฟล์:Interior - Bangkok Railway Station (II).jpg|ภายในสถานีรถไฟกรุงเทพ บริเวณจุดจำหน่ายตั๋ว ใน พ.ศ. 2562
ไฟล์:Interior - Bangkok Railway Station (III).jpg|ภายในสถานีรถไฟกรุงเทพ บริเวณที่นั่งพักคอยและร้านค้าเช่า ใน พ.ศ. 2562
ไฟล์:Interior - Bangkok Railway Station (I).jpg|ภายในสถานีรถไฟกรุงเทพ บริเวณชานชาลา ใน พ.ศ. 2562
ไฟล์:หัวลำโพง7.jpg|รถจักรไอน้ำญี่ปุ่นแปซิฟิค หมายเลข 850 จอดแสดงในงาน Hua Lamphong in Your Eye ขณะจอดเทียบอยู่ในชานชลาที่ 5 สถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:หัวลำโพง8.jpg|รถจักรไอน้ำญี่ปุ่นแปซิฟิค หมายเลข 850 จอดแสดงในงาน Hua Lamphong in Your Eye ขณะจอดเทียบอยู่ในชานชลาที่ 5 สถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:หัวลำโพง6.jpg|รถจักรไอน้ำญี่ปุ่นแปซิฟิค หมายเลข 824 จอดแสดงในงาน Hua Lamphong in Your Eye ขณะจอดเทียบอยู่ในชานชลาที่ 4 สถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:หัวลำโพง4.jpg|รถจักรไอน้ำญี่ปุ่นแปซิฟิค หมายเลข 824 จอดคู่กับ รถจักรไอน้ำญี่ปุ่นแปซิฟิค หมายเลข 850 จอดแสดงในงาน Hua Lamphong in Your Eye ขณะจอดเทียบอยู่ในชานชลาที่ 4 และ 5 สถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:หัวลำโพง5.jpg|รถจักรไอน้ำญี่ปุ่นแปซิฟิค หมายเลข 824 จอดคู่กับ รถจักรไอน้ำญี่ปุ่นแปซิฟิค หมายเลข 850 จอดแสดงในงาน Hua Lamphong in Your Eye ขณะจอดเทียบอยู่ในชานชลาที่ 4 และ 5 สถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:Interior - Bangkok Railway Station 07.23.jpg|ภายในสถานีรถไฟกรุงเทพ บริเวณชานชาลา ใน พ.ศ. 2566


## สถานที่สำคัญใกล้เคียง

### การคมนาคม
;รถไฟฟ้ามหานคร
* สถานีหัวลำโพง
* สถานีวัดมังกร
;เรือโดยสารคลองผดุงกรุงเกษม
* ท่าหัวลำโพง
* ท่านพวงศ์
* ท่ายศเส
; เรือด่วนเจ้าพระยาและไทย สมายล์ โบ้ท
* ท่ากรมเจ้าท่า
; เรือข้ามฟากแม่น้ำเจ้าพระยา
* ท่าสวัสดี
;สะพาน

### หน่วยงานราชการ

### รัฐวิสาหกิจ
* การรถไฟแห่งประเทศไทย
* ศูนย์ไปรษณีย์กรุงเทพ

### สถานศึกษา

### สถานพยาบาล
* โรงพยาบาลเทียนฟ้ามูลนิธิ
* โรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์
* โรงพยาบาลกว๋องสิวมูลนิธิ

### สถานพยาบาลสัตว์
* โรงพยาบาลสัตว์ศิริเวช

### ศาสนสถานและสุสาน
;ศาสนาพุทธ

;ศาสนาอิสลาม
* มัสยิดหลวงโกชาอิศหาก
;ศาสนาคริสต์
* โบสถ์กาลหว่าร์
* คริสตจักรสะพานเหลือง
;ความเชื่ออื่น ๆ
* ศาลเจ้าโจวซือกง
* ศาลเจ้าเล่งบ๊วยเอี๊ยะ

### อนุสรณ์สถาน
* วงเวียน 22 กรกฎาคม
* วงเวียนโอเดียน

### พิพิธภัณฑ์
* พิพิธภัณฑ์รถไฟไทย
* พิพิธตลาดน้อย

### สวนสาธารณะ
* อุทยาน 100 ปี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

### สนามกีฬา
* สนามกีฬาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

### ธุรกิจ
* ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาตลาดน้อย

### ตลาดและศูนย์การค้า
* ตลาดน้อย
* คลองถม
* เยาวราช
* ริเวอร์ซิตี

### องค์กรไม่แสวงหากำไร
* มูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง

### สถานที่ทางธรรมชาติ
* คลองผดุงกรุงเกษม
* แม่น้ำเจ้าพระยา
* เกาะรัตนโกสินทร์

## อ้างอิง

* กรมรถไฟหลวง, รายงานกองบัญชาการครั้งที่ 20 กล่าวด้วยการเดินรถไฟหลวงทางขนาดใหญ่ในกรุงสยามประจำพระพุทธศักราช 2459 (ปีคฤศต์ศักราช 1916-17), โรงพิมพ์กรมรถไฟ, พระนคร, พ.ศ. 2460 (เก็บรักษาที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติ)  
* กรมรถไฟหลวง,งานฉลองรถไฟหลวง 50 ปี,  โรงพิมพ์กรมรถไฟ, พระนคร, พ.ศ. 2490 
* ประวัติสถานีรถไฟกรุงเทพ  ฝ่ายการช่างโยธา การรถไฟแห่งประเทศไทย

## ดูเพิ่ม
* รถรางกรุงเทพ

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* ประวัติสถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง)  ที่การรถไฟแห่งประเทศไทย

กรุงเทพ
กรุงเทพ
กรุงเทพ
หมวดหมู่:โบราณสถานในเขตปทุมวัน
กรุงเทพ
หมวดหมู่:ก่อตั้งในกรุงเทพพระมหานครในปี พ.ศ. 2459