กองพลทหารราบที่ 4

**กองพลทหารราบที่ 4** เป็นกองพลทหารราบของกองทัพบกไทย ตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านคลอง อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก เป็นส่วนหนึ่งของกองทัพภาคที่ 3

## ประวัติ
กำลังพลชุดแรกของกองพลทหารราบที่ 4 เกิดขึ้นในช่วงปี พ.ศ. 2419 - 2430 ช่วงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พลตรี เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี (เจิม แสง-ชูโต) ได้นำกำลังทหารจากกรุงเทพฯ และกำลังจากส่วนภูมิภาคสนธิกำลังไปปราบปรามการก่อการกำเริบในสงครามปราบฮ่อ จากนั้นเมื่อสงครามสิ้นสุดลงจึงได้แบ่งกำลังบางส่วนในพื้นที่ภาคเหนือเพื่อรักษาความสงบ ถึงถือว่ากองกำลังชุดนี้เป็นกำลังเริ่มแรก

ในพื้นที่ภาคเหนือช่วงปี พ.ศ. 2446 หน่วยทหารในพื้นที่ประกอบไปด้วยกำลัง 3 กองพล คือ กองพลที่ 6 ตั้งอยู่ที่จังหวัดนครสวรรค์ กองพลที่ 7 ตั้งอยู่ที่จังหวัดพิษณุโลก และกองพลที่ 8 ตั้งอยู่ที่จังหวัดเชียงใหม่ ขึ้นตรงต่อเสนาบดีกระทรวงกลาโหม คือพระยาสีหราชเดโช

ในปี พ.ศ. 2464 ได้มีการจัดตั้งกองทัพที่ 3 ตั้งอยู่ที่จังหวัดพิษณุโลก มีหน่วยขึ้นตรงคือ กองพลที่ 6, กองพลที่ 7 และกองพลที่ 5 ก่อนจะย้ายไปยังจังหวัดพระนครศรีอยุธยาเมื่อปี พ.ศ. 2472 และปรับส่วนราชการ ยุบกองพลที่ 7 และกองพลที่ 8 เหลือเพียงกองพลที่ 6 และหน่วยขึ้นตรงในสังกัดกองพลที่ถูกยุบได้ไปขึ้นตรงกับกองพลที่ 6

กระทั่งในการเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 กองพลที่ 6 ได้ถูกยุบและกลายเป็นจังหวัดทหารบกนครสวรรค์ หน่วยขึ้นตรงต่าง ๆ ได้เปลี่ยนการขึ้นตรงมาที่กรุงเทพมหานคร เวลานั้นประกอบไปด้วย กองพันทหารราบที่ 28, กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 7 และกองพันทหารปืนใหญ่ที่ 8 ต่อมาในปี พ.ศ. 2476 ได้มีการย้ายกองพันทหารปืนใหญ่ที่ 8 ไปที่จังหวัดปราจีนบุรี กำลังที่เหลืออีก 2 กองพัน และเกิดการปรับเปลี่ยนอัตรากำลังและโครงสร้างอีกหลายครั้ง

จากนั้นในวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2484 ในระหว่างสงครามมหาเอเชียบูรพา ได้มีคำสั่งมาที่มณฑลทหารบกที่ 4 ซึ่งมีพันเอก หลวงหาญสงครามเป็นผู้บัญชาการจัดตั้งกองกำลังระดับกองพล ชื่อว่ากองพลที่ 4 มีที่ตั้งอยู่ในจังหวัดนครสวรรค์ รับภารกิจในการเข้าไปยึดครองพื้นที่ในรัฐฉาน ประเทศพม่า ซึ่งสามารถยึดเมืองโก เมืองเสน เมืองพยาค เมืองเชียงแสน เมืองยอง เมืองยู้ เมืองเสี้ยว และพื้นที่ฝั่งขวาของแม่น้ำหลวย

ต่อมาในปี พ.ศ. 2499 ได้ย้ายที่ตั้งจากจังหวัดนครสวรรค์ไปยังจังหวัดพิษณุโลก และมีสถานะเป็นหน่วยขึ้นตรงของกองทัพบก และปรับมาขึ้นตรงกับภาคทหารบกที่ 3 ในปี พ.ศ. 2501 และเปลี่ยนชื่อเป็นกองทัพภาคที่ 3 และเปลี่ยนชื่อเป็นกองพลทหารราบที่ 4 เมื่อวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2526

## หน่วยขึ้นตรง
* กรมทหารราบที่ 4 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายจิรประวัติ ตำบลนครสวรค์ออก อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์
** กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 4 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายจิรประวัติ ตำบลนครสวรค์ออก อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์
** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 4 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายจิรประวัติ ตำบลนครสวรค์ออก อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์
** กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 4 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ตำบลบ้านคลอง อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก
* กรมทหารราบที่ 14 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายวชิรปราการ ตำบลน้ำรึม อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก
** กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 14 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายวชิรปราการ ตำบลน้ำรึม อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก
** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 14 ค่ตั้งกองบังคับการที่ายวชิรปราการ ตำบลน้ำรึม อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก
** กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 14 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายวชิรปราการ ตำบลน้ำรึม อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก
* กรมทหารราบที่ 7 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายกาวิละ ตำบลวัดเกต อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่
** กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 7 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายกาวิละ ตำบลวัดเกต อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่
** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 7 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพิชิตปรีชากร ตำบลเมืองงาย อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่
** กองพันทหารราบที่ 5 กรมทหารราบที่ 7 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายโสณบัณฑิตย์ ตำบลเวียงใต้ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน
* กรมทหารปืนใหญ่ที่ 4 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายสมเด็จพระเอกาทศรถ ตำบลอรัญญิก อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 4 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 4 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายจิรประวัติ ตำบลนครสวรค์ออก อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 17 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 4 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายขุนเจืองธรรมิกราช ตำบลท่าวังทอง อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 7 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 4 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพระปิ่นเกล้า ตำบลดอนแก้ว อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 104 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 4 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายสมเด็จพระเอกาทศรถ ตำบลอรัญญิก อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก
* กองพันทหารม้าที่ 9 กองพลทหารราบที่ 4 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายสมเด็จพระเอกาทศรถ ตำบลอรัญญิก อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก
* กองพันทหารช่างที่ 4 กองพลทหารราบที่ 4 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายจิรประวัติ ตำบลนครสวรค์ออก อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์
* กองพันทหารสื่อสารที่ 4 กองพลทหารราบที่ 4 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ตำบลบ้านคลอง อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก
* กองพันเสนารักษ์ที่ 4 กองพลทหารราบที่ 4 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ตำบลบ้านคลอง อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก
* กองสรรพาวุธเบา กองพลทหารราบที่ 4 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ตำบลสมอแข อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก
* กองทหารพลาธิการ กองพลทหารราบที่ 4 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ตำบลบ้านคลอง อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก

## รายนามผู้บัญชาการ

**หมายเหตุ** ยศทหารเป็นยศขณะดำรงตำแหน่งตามประกาศสํานักนายกรัฐมนตรี

## ดูเพิ่ม
* กองพลที่ 1 รักษาพระองค์
* กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์
* กองพลทหารราบที่ 5
* กองพลทหารราบที่ 7
* กองพลทหารราบที่ 9
* กองพลทหารราบที่ 15

## อ้างอิง

หมวดหมู่:หน่วยทหารในสังกัดกองทัพภาคที่ 3 
หมวดหมู่:หน่วยทหารราบในกองทัพบกไทย
4
หมวดหมู่:หน่วยและรูปขบวนทหารที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2484
หมวดหมู่:ประเทศไทยในสงครามอิรัก