หญ้าทะเล

**หญ้าทะเล** () เป็นพืชดอกกลุ่มหนึ่ง ซึ่งซึ่งมีได้เป็นกลุ่มทางวิวัฒนาการ (non-monophyletic group) แต่เป็นชื่อเรียกรวมกันของ พืชใบเลี้ยงเดี่ยวถึง 5 วงศ์ในอันดับขาเขียด (Alismatales) ที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน และอาศัยอยู่ในทะเล จากซากดึกดำบรรพ์ทำให้เราทราบว่า บรรพบุรุษของหญ้าทะเล เป็นพืชบกที่วิวัฒนาการกลับลงสู่ทะเลอีกครั้งเมื่อประมาณ 100 ล้านปีมาแล้ว นับแต่นั้นมาถึงปัจจุบัน หญ้าทะเลต่างก็ได้มีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างและการดำรงชีวิตให้สามารถอยู่ในในทะเลซึ่งรวมถึงการลดรูปหายไปของปากใบ (stomata) การวิวัฒนาการเหล่านี้จำป็นสำหรับการรับมือกับปัจจัยทางสิ่งแวดล้อมใหม่ที่แตกต่างออกไปกับบนพื้นแผ่นดิน ทั้งน้ำทะเลที่มีความเข้มข้นของไอออนต่างๆ ทั้งคลื่นลม รวมถึงการขึ้นลงของน้ำในช่วงวัน 

ลักษณะของหญ้าทะเลคล้ายกับหญ้าที่ขึ้นอยู่บนบกทั่วไป (แต่จะเหมือนพวกพลับพลึง และขิงข่า มากกว่าหญ้าจริงๆ) คือ มีส่วนของลำต้นและใบที่ตั้งชูชันในทิศทางตรงกันข้ามกับแรงดึงดูดของโลก มีส่วนของ rhizome หรือไหล ที่แทงไปตามพื้นดินเพื่อการขยายพันธุ์ มีระบบรากที่แท้จริง (เป็นรากที่มีท่อลำเลียงอาหาร และน้ำ) ไว้คอยหาอาหาร และทำหน้าที่ในการค้ำจุนลำต้น และยังมีระบบท่อลำเลียงภายในลำต้น และใบเพื่อการขนส่งแร่ธาตุ ใบและลำต้นของหญ้าทะเลมักมีรูพรุนจำนวนมากเพื่อลำเลียงอากาศ (โดยเฉพาะแก๊ซออกซิเจนที่เกิดจากการสังเคราะห์ด้วยแสงจากใบ) นำไปส่งถึงรากและลำต้นใต้ดินที่อยู่ใต้ดิน

## การสืบพันธุ์

หญ้าทะเลสามารถขยายพันธุ์ได้ 2 วิธีคือ

1. การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ  โดยการผลิตดอกและมีการถ่ายละอองเกสรโดยใช้น้ำและคลื่นลมเป็นตัวพัดพา จากนั้นมื่อมีการปฏิสนธิดอกตัวเมียจะพัฒนาเป็นผลซึ่งภายในมีเมล็ดที่ใช้ในการแพร่ขยายพันธ์ต่อไปได้

2. การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ  โดยการแตกแขนงของลำต้นใต้ดินและเจริญเป็นต้นใหม่ขึ้นมาจากผิวดิน

## การแพร่กระจาย

ทั่วโลกพบหญ้าทะเลทั้งสิ้นประมาณ 50-60 ชนิด โดยสามารถพบเจอได้ทั่วไปทั้งในเขตร้อนและเขตอบอุ่น สำหรับในประเทศไทยพบหญ้าทะเลทั้งสิ้น 13 ชนิด โดยพบทางฝั่งอ่าวไทย 12 ชนิด และพบทางฝั่งอันดามัน 12 ชนิด ดังนี้

1. *[[Enhalus acoroides]]* (L.f.) Royle (หญ้าคาทะล, หญ้าชะเงา, หญ้าชะเงาใบยาว, ว่านน้ำ, หญ้าเงา, หญ้างอ, หญ้าหางหมู) 

2. *[[Halodule uninervis]]* (Forsskal) Ascherson (หญ้ากุยช่ายทะเล, หญ้าชะเงาใบแคบ, หญ้าชะเงาเขียวปลายใบแฉก)

3.*[[Halodule pinifolia]]* (Miki) den Hartog (หญ้ากุยช่ายเข็ม, หญ้าชะเงาฝอย, หญ้าผมนาง)

4.*[[Thalassia hemprichii]]* (Ehrenberg) Ascherson (หญ้าชะเงาเต่า, หญ้าเงาเต่า, หญ้าเต่า)

5. *[[Cymodocea serrulata]]* (R. Brown) Ascherson  et Magnus (หญ้าชะเงาใบฟันเลื่อย, หญ้าชะเงาสั้นปลายหนาม, หญ้าชะเงาใบสั้นปล้องยาว)

6. *[[Cymodocea rotundata]]* Ehrenberg et Hemprich, ex Ascherson (หญ้าชะเงาใบมน, หญ้าชะเงาสั้นปลายมน, หญ้าชะเงาใบสั้นสีน้ำตาล)

7. *[[Syingodium isoetifolium]]* (Ascherson) Dandy (หญ้าใบสน,หญ้าต้นหอมทะเล)

8. *[[Halophila ovalis]]* (R. Brown.) Hooker f. (หญ้าเงา, หญ้าใบมะกรูด, หญ้าใบกลม, หญ้าอำพัน)

9. *[[Halophila decipiens]]* Ostenfeld (หญ้าเงาใส, หญ้าใบมะกรูดขน)

10.*[[Halophila minor]]* (Zollinger) den Hartog (หญ้าใบมะกรูดแคระ,หญ้าเงาใบเล็ก, หญ้าเงารูปไข่)

11. *[[Halophila beccarii]]* Ascherson (หญ้าใบพาย, หญ้าเงาแคระ) 

12. *Halophila major* (Zoll.) Miquel (หญ้าใบมะกรูดยักษ์, หญ้าเงาใบใหญ่) ซึ่งในปัจจุบันนี้มีรายงานพบเฉพาะทางฝั่งอันดามัน   

13. *[[Ruppia maritima]]* Linnaeis (หญ้าตะกานน้ำเค็ม) ซึ่งพบเฉพาะในฝั่งอ่าวไทย

โดยแหล่งที่มีหญ้าทะเลกระจายพันธุ์อยู่มากที่สุดในโลก คือ อ่าวชาร์ก ทางตะวันตกของประเทศออสเตรเลีย มีหญ้าทะเลขึ้นเป็นพื้นที่ประมาณ 1,500 ตารางไมล์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* หญ้าทะเล  จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
* หญ้าทะเล  จากเว็บทะเลไทย