อำเภอปักธงชัย

**ปักธงชัย** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา อยู่ทางตอนใต้ของจังหวัด เป็นแหล่งทอผ้าไหมมัดหมี่ที่สวยงาม

## ประวัติศาสตร์
สมัยโบราณ เดิมปักธงชัยเป็นเมืองโบราณตั้งแต่ขอมเรืองอำนาจ ทั้งนี้สันนิษฐานได้จากเขตอำเภอปักธงชัยมีซากปรักหักพังของปรางค์ หรือ เทวาลัยหลายแห่งที่เป็นศิลปกรรม และสถาปัตยกรรมที่ขอมนิยมสร้างตามเมืองต่าง ๆ ที่ตนปกครองอยู่ใหญ่บ้าง เล็กบ้างตามความสำคัญของแต่ละเมือง เช่น ปรางค์นาแค ปราสาทสระหิน ปรางค์บ้านปรางค์ ปรางค์กู่เกษม   

ในสมัยกรุงศรีอยุธยา จากหลักฐานที่ปรากฏตามแผนที่ยุทธศาสตร์สมัยกรุงศรีอยุธยาได้ปรากฏชื่อ เมืองปักว่าตั้งอยู่ใกล้เมืองนครราชสีมา ความสำคัญก็คือ เป็นเมืองหน้าด่านทางทิศใต้ของเมืองนครราชสีมา เพื่อเป็นกองระวังหน้าคอยสอดแนมข้าศึกและคอยปะทะขัดขวางหน่วงเหนี่ยวไม่ให้ข้าศึกยกทัพประชิดเมืองนครราชสีมาเร็วเกินไป เมืองปักในสมัยนี้จึงถูกตั้งและเรียกว่า “ด่านจะโปะ” เช่นเดียวกับ ด่านเกวียน ด่านจอหอ ด่านขุนทด เป็นต้น

ในสมัยกรุงธนบุรี พ.ศ. 2321 ในรัชสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรีโปรดฯให้สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก (รัชกาลที่ 1) ยกกองทัพไปปราบเมืองเวียงจันทน์และได้รับชัยชนะขากลับ จึงได้กวาดต้อนเชลยชายหญิงพร้อมกับเพี้ยอุปราช และ ให้ไปพักอาศัยอยู่ที่ด่านจะโปะครั้นชาวเมืองเวียงจันทน์ตั้งบ้านเรือนเป็นหลักฐานมั่นคงแล้ว เจ้าพระยานครราชสีมา (ปิ่น) จึงกราบบังคมทูลสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตตั้งด่านจะโปะเป็นเมือง เรียกว่า “เมืองปัก” (ยังไม่มีคำว่าธงชัย) และได้กราบบังคมทูลขอให้เพี้ยอุปราชเป็นเจ้าเมืองปักคนแรก พระราชทานนามว่า “พระยาวงศาอรรคราช” (ซึ่งกล่าวกันว่าเป็นต้นตระกูลวรธงไชย ขณะนี้) เมืองปักในสมัยนี้เป็นเมืองชั้นตรีขึ้นตรงต่อเมืองนครราชสีมา เมื่อ พ.ศ. 2323

ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ พ.ศ. 2369  เจ้าอนุวงศ์แห่งเมืองเวียงจันทน์ยกทัพมายึดเมืองนครราชสีมาและได้กวาดต้อนชาวเมืองไป แต่ถูกคุณหญิงโมและชาวเมืองนครราชสีมาต่อสู้กับทหารเวียงจันทน์จนได้รับชัยชนะและได้พระราชทานนามว่า “ท้าวสุรนารี” การกวาดต้อนเชลยคราวนั้น ทหารเจ้าอนุวงศ์แห่งเมืองเวียงจันทน์ ได้มากวาดต้อนชาวเมืองปักทั้งชาวไทยโคราช และ ชาวเวียงจันทน์ ซึ่งชาวเวียงจันทร์ได้อพยพมาพึ่งพระบรมโพธิสมภารตั้งแต่สมัยกรุงธนบุรี ต่างก็มีที่ทำมาหากินสุขสบายมาเป็นเวลา 47 ปี จึงพร้อมใจกันจับอาวุธต่อสู้ขับไล่ทหารของเจ้าอนุวงศ์พ่ายแพ้กลับไป (ปัจจุบันชาวเวียงจันทน์เป็นบรรพบุรุษ ของชาวตำบลตะคุทั้งตำบล ตำบลเมืองปักบางหมู่บ้าน ตำบลธงชัยเหนือบางหมู่บ้าน ตำบลบลสะแกราชบางหมู่บ้าน ตำบลตะขบบางหมู่บ้าน)

* พ.ศ. 2451 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงปรับปรุงระเบียบราชการปกครองเป็นแบบเทศาภิบาล เมืองปักธงชัยจึงถูกยุบลงเป็นอำเภอปักธงชัย ขึ้นกับมณฑลนครราชสีมา โดยมีพระศรีพลรัตน์ (ยะฟะระ เกตุเลขา) ชาวไทยมุสลิม เป็นนายอำเภอปักธงไชยคนแรก
* พ.ศ. 2451 ตั้งอำเภอ เรียกว่า **อำเภอปักธงไชย**
* วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2482 ยุบกิ่งอำเภอสะแกราช โดยให้ตำบลสะแกราช และ ตำบลสำโรง ขึ้นกับอำเภอปักธงไชย (ในขณะนั้น) และ ตำบลครบุรี ไปขึ้นกับกิ่งอำเภอแซะ อำเภอกระโทก (โชคชัย) ปัจจุบันคือ อำเภอครบุรี
* วันที่ 30 สิงหาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลเมืองปัก  ในท้องที่บางส่วนของตำบลเมืองปัก
* พ.ศ. 2508 เปลี่ยนชื่อจากอำเภอปักธงไชย เป็น **[[อำเภอปักธงชัย]]** เพื่อให้ถูกต้องตามราชบัณฑิตยสถาน
* วันที่ 11 มิถุนายน 2518 ตั้งตำบลวังน้ำเขียว   แยกออกจากตำบลสะแกราช
* วันที่ 1 กันยายน 2521 ตั้งตำบลลำนางแก้ว  แยกออกจากตำบลตะขบ
* วันที่ 1 กรกฎาคม 2523 ตั้งตำบลวังหมี แยกออกจากตำบลตะขบ
* วันที่ 1 เมษายน 2524 ตั้งตำบลระเริง แยกออกจากตำบลตะขบ
* วันที่ 6 กันยายน 2528 ตั้งตำบลอุดมทรัพย์ แยกออกจากตำบลวังน้ำเขียว
* วันที่ 1 สิงหาคม 2529 ตั้งตำบลภูหลวง แยกออกจากตำบลสะแกราช
* วันที่ 6 กรกฎาคม 2530 ตั้งตำบลธงชัยเหนือ แยกออกจากตำบลเมืองปัก และตั้งตำบลสุขเกษม   แยกออกจากตำบลตูม
* วันที่ 10 สิงหาคม 2532 ตั้งตำบลเกษมทรัพย์ แยกออกจากตำบลสำโรง
* วันที่ 1 เมษายน 2535 ยกพื้นที่ตำบลวังน้ำเขียว  ตำบลวังหมี ตำบลอุดมทรัพย์ และตำบลระเริง แยกออกจากอำเภอปักธงชัย ไปตั้งเป็นกิ่งอำเภอวังน้ำเขียว ขึ้นกับอำเภอปักธงชัย
* วันที่ 24 กันยายน 2536 จัดตั้งสุขาภิบาลตะขบ ในท้องที่บางส่วนของตำบลตะขบ  และบางส่วนของตำบลลำนางแก้ว
* วันที่ 20 มกราคม 2537 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลเมืองปัก
* วันที่ 7 กันยายน 2538 ตั้งตำบลบ่อปลาทอง  แยกออกจากตำบลลำนางแก้ว
* วันที่ 5 ธันวาคม 2539 ยกฐานะเป็นอำเภอวังน้ำเขียว 
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลเมืองปัก และสุขาภิบาลตะขบ เป็นเทศบาลตำบลเมืองปัก และเทศบาลตำบลตะขบ
* วันที่ 9 มีนาคม 2555 ยกฐานะเทศบาลตำบลเมืองปัก เป็น**[[เทศบาลเมืองเมืองปัก]]**

## ทำเนียบรายนามผู้ดำรงตำแหน่งนายอำเภอปักธงชัย
*
*1.   พระศรีพลรัตน์ (ยะฟะระ  เกตุเลขา) (พ.ศ. 2451-2460)
*2.   พระชนูปกาลกิจ  (ทัสน์  มาศรัตน์) (พ.ศ. 2461-2465)
*3.   พระพลราษฎร์บำรุง  (แสง อุเทนสุด) (พ.ศ. 2466-2468)
*4.   หลวงนิวาส  วัฒนกิจ (พ.ศ. 2469-2477)
*5.   ขุนศรีนรารักษ์ (พ.ศ. 2478-2479)
*6.   นายเคลื่อน  จิตสำเริง (พ.ศ. 2479-2480)
*7.   นายขำ  ทูลศิริ (พ.ศ. 2480-2483)
*8.   นายพล  จุฑางกูล (พ.ศ. 2484-2486)
*9.   นายโชติ  เชื้อศรีแก้ว (พ.ศ. 2487-2489)
*10. นายชิน  ราชพิตร (พ.ศ. 2490-2494)
*11. นายประธาน  วุฒิประไพ (พ.ศ. 2495-2496)
*12. ร.ต.ต.คลี่  วัลลิภากร (พ.ศ. 2497-2499)
*13. นายสัญทัด  บุญประคอง	(พ.ศ. 2499-2501)
*14. ร.ต.ต.คลี่  วัลลิภากร	(พ.ศ. 2501-2505)
*15. นายอนันต์  อนันตกูล	(พ.ศ. 2505-2506)
*16. นายสงวน  รักษ์สุจริต	(พ.ศ. 2506-2507)
*17. นายจรวย  ยิ่งสวัสดิ์	(พ.ศ. 2507-2511)
*18. นายสงวน  ประพันธ์โรจน์	(พ.ศ. 2511-2514)
*19. นายไพทูรย์  สุนทรวิภาค	(พ.ศ. 2514-2516)
*20. นายจำรัส  พรรังสฤษฎ์	(พ.ศ. 2516-2519)
*21. นายบุญธรรม  ใจรักพันธุ์	(พ.ศ. 2519-2520)
*22. นายประศาสน์  สุวรรณคำ	(พ.ศ. 2520-2523)
*23. นายประยูร  ห่อประทุม	(พ.ศ. 2523-2527)
*24. นายไพบูลย์  จินดารัตน์	(พ.ศ. 2527-2529)
*25. นายปัญญารัตน์  ปานทอง	(พ.ศ. 2529-2530)
*26. ร.ต.ประพันธ์  สุนทรมณี	(พ.ศ. 2530-2533)
*27. นายเจริญ  พรหมพนิต	(พ.ศ. 2533-2535)
*28. นายเผด็จ  โสมจะบก	(พ.ศ. 2535-2536)
*29. นายเอกสิทธิ์  บุตรคล้าย	(พ.ศ. 2536-2539)
*30. นายไชยยศ  ปิติฤกษ์	(พ.ศ. 2539-2540)
*31. นายขวัญชัย  วงศ์ปิ่นเพ็ชร์	(พ.ศ. 2540-2543)
*32. นายสุเมธ  ศรีพงษ์	(พ.ศ. 2543-2545)
*33. นายนพดล  ชินะจิตร	(พ.ศ. 2545-2548)
*34. นายชัยยงค์ ฮมภิรมย์	(พ.ศ. 2548-2550)
*35. นายสุรพจน์  รัชชุศิริ	(พ.ศ. 2550-2551)
*36. นายปิยะ  ปรีดารมย์โรจน์	(พ.ศ. 2551-2553)
*37. นายสิทธิศักดิ์ พรประสิทธิ์สุข (พ.ศ. 2554-28 กันยายน  2555)
*38. นายสุรพันธ์  ศิลปะสุวรรณ (รักษาการแทน) (1 ตุลาคม พ.ศ. 2555- 2556)
*39. นายภูมิสิทธิ์  วังคีรี (พ.ศ. 2556-2558)
*40. นายนฤชา โฆษาศิวิไลซ์ (พ.ศ. 2558-2559)
*41. นายวิสูตร ชัชวาลวงศ์ (พ.ศ. 2559-2562)
*42. นายอำนวย ปองนาน (พ.ศ. 2562-2563)
*43. นายบัลลังก์ ไวทย์ศิริ (พ.ศ. 2563-2565)
*44.ร้อยโทอนุชา  ตั้งพาณิชย์ (13 กุมภาพันธ์พ.ศ. 2565 -2 มกราคม พ.ศ. 2566)
*45. นายสุพจน์  แสนมี (3 มกราคม พ.ศ. 2566 - 28 มกราคม พ.ศ.2567)
*46. นายกฤษณธร  เลิศสำโรง (29 มกราคม พ.ศ. 2567 - ปัจจุบัน)

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอปักธงชัยตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอสูงเนิน  (ติดต่อกับตำบลหนองตะไก้ ตำบลมะเกลือเก่าและตำบลมะเกลือใหม่) และอำเภอเมืองนครราชสีมา (ติดต่อกับตำบลไชยมงคล ตำบลโคกกรวดและตำบลสุรนารี)
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอโชคชัย  (ติดต่อกับตำบลพลับพลาและตำบลท่าลาดขาว) และอำเภอครบุรี (ติดต่อกับตำบลครบุรีและตำบลครบุรีใต้)
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอวังน้ำเขียว  (ติดต่อกับตำบลวังน้ำเขียว ตำบลอุดมทรัพย์และตำบลวังหมี)
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอปากช่อง  (ติดต่อกับตำบลคลองม่วง) อำเภอวังน้ำเขียว  (ติดต่อกับตำบลระเริง) และอำเภอสูงเนิน  (ติดต่อกับตำบลมะเกลือใหม่และตำบลหนองตะไก้)

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอปักธงชัยแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 16 ตำบล 215 หมู่บ้าน

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอปักธงชัยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 18 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลเมืองเมืองปัก]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเมืองปักและตำบลธงชัยเหนือ
* **[[เทศบาลตำบลตะขบ]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลตะขบ ตำบลลำนางแก้ว และตำบลบ่อปลาทอง
* **[[เทศบาลตำบลลำนางแก้ว]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลำนางแก้ว (นอกเขตเทศบาลตำบลตะขบ)
* **[[เทศบาลตำบลบ่อปลาทอง]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อปลาทอง (นอกเขตเทศบาลตำบลตะขบ)
* **เทศบาลตำบลนกออก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนกออกทั้งตำบล
* **[[เทศบาลตำบลปักธงชัย]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองปัก (นอกเขตเทศบาลเมืองเมืองปัก)
* **เทศบาลตำบลตูม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตูมทั้งตำบล
* **[[เทศบาลตำบลภูหลวง]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลภูหลวงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลตะคุ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะคุทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลโคกไทย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกไทยทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสำโรง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสำโรงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลตะขบ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะขบ (นอกเขตเทศบาลตำบลตะขบ)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลดอน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลงิ้ว** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลงิ้วทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสะแกราช** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสะแกราชทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลธงชัยเหนือ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลธงชัยเหนือ (นอกเขตเทศบาลเมืองเมืองปัก)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสุขเกษม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสุขเกษมทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเกษมทรัพย์** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเกษมทรัพย์ทั้งตำบล

## สถานศึกษา สถานที่ราชการ  ธนาคาร และการคมนาคม
### สถาบันอุดมศึกษา
* มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย มหาปชาบดีเถรีวิทยาลัย ในพระสังฆราชูปถัมภ์
* วิทยาลัยพุทธศาสนานานาชาติ วิทยาเขตนครราชสีมา

### สถาบันการอาชีวศึกษา
*วิทยาลัยเทคนิคปักธงชัย

## โรงเรียนระดับประถมศึกษา

*
* โรงเรียนปักธงชัยชุณหะวัณวิทยาคาร 
* โรงเรียนชุมชนบ้านตะขบ
* โรงเรียนธงชัยเหนือวิทยา (โคกศิลา)
* โรงเรียนบ้านเขาพญาปราบ
* โรงเรียนบ้านโคกเกษม (สหรัฐ-ราษฎร์สามัคคี)
* โรงเรียนบ้านดอน (สหรัฐ-ราษฎร์อุทิศ)
* โรงเรียนบ้านดู่ (สหราษฎร์วิทยา)
* โรงเรียนบ้านโคกสำราญ
* โรงเรียนบ้านนางเหริญ
* โรงเรียนบ้านโนนแดง
* โรงเรียนบ้านบ่อปลา
* โรงเรียนแหลมรวกบำรุง
* โรงเรียนอาจวิทยาคาร
* โรงเรียนหนองไผ่ผดุงกิจวิทยา
* โรงเรียนหนองประดู่
* โรงเรียนหนองนกเขียนสามัคคี
* โรงเรียนหนองชุมแสงศรัทธาคาร
* โรงเรียนสะแกราชวิทยาคม
* โรงเรียนสวนหมากสงเคราะห์
* โรงเรียนป่าไม้อุทิศ 2
* โรงเรียนบ้านอ่างเก็บน้ำห้วยยาง
* โรงเรียนบ้านเมืองปักสามัคคี
*โรงเรียนบ้านโกรกหว้า
*โรงเรียนบ้านโป่งสามัคคี
*โรงเรียนวัดโพธินิมิตร

## โรงเรียนมัธยมและหน่วยงานราชการ
* โรงเรียนปักธงชัยประชานิรมิต
* โรงเรียนสมเด็จพระธีรญาณมุนี
* โรงเรียนสะแกราชธวัชศึกษา
* โรงเรียนลำพระเพลิงพิทยาคม
### หน่วยงานราชการ
* **ที่ว่าการอำเภอปักธงชัย**
* **สถานีตำรวจภูธรปักธงชัย**
* **สาธารณสุขอำเภอปักธงชัย**
* **โรงพยาบาลปักธงชัย**
* **สำนักงานประปาส่วนภูมิภาค สาขาปักธงชัย**
* **การไฟฟ้าอำเภอปักธงชัย**
* **สำนักงานขนส่งจังหวัดนครราชสีมา สาขาอำเภอปักธงชัย**
* **หน่วยสัสดีอำเภอปักธงชัย**
* **กิ่งกาชาดอำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา**
* **สำนักงานที่ดินจังหวัดนครราชสีมา สาขาปักธงชัย**
* **ด่านกักกันสัตว์จังหวัดนครราชสีมา  สาขาปักธงชัย**
* **ค่ายปักธงชัย (กรมทหารพรานที่ 26)**
* **สำนักเกษตรอำเภอปักธงชัย**
* **สำนักงานประถมศึกษาเขต 3 นครราชสีมา**

### ธนาคาร
* ธนาคารกรุงไทย สาขาปักธงชัย
* ธนาคารกรุงเทพ สาขาปักธงชัย
* ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาปักธงชัย 
* ธนาคารทหารไทย สาขาปักธงชัย
* ธนาคารกสิกรไทย สาขาปักธงชัย
* ธนาคารออมสิน สาขาปักธงชัย
* ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาปักธงชัย

### การคมนาคม
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 304 ปากเกร็ด-นครราชสีมา(ถนนสืบศิริ)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข  24 สีคิ้ว-เดชอุดม
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2238  ปักธงชัย-สุขัง
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2072  ปักธงชัย-ตะขบ

### สถานที่ท่องเที่ยว
*วัดหน้าพระธาตุ (วัดตะคุ) ตำบลตะคุ
*วัดม่วงสระน้อย  ตำบลนกออก
*วัดปทุมคงคา (วัดนกออก)  ตำบลนกออก
*วัดพระเพลิง (วัดหงษ์)  ตำบลนกออก
*วัดป่านางเหริญ  ตำบลเกษมทรัพย์
*วัดเขาตะกุดรัง  ตำบลสะแกราช
*ปราสาทบ้านปรางค์  ตำบลนกออก
*ปราสาทสระหิน ตำบลตะคุ
*ปราสาทนาแค  ตำบลเมืองปัก
*ปราสาทกู่เกษม  ตำบลสะแกราช
*พิพิธภัณฑ์วัดพรมราช  ตำบลตูม
*เขื่อนลำพระเพลิง  ตำบลตะขบ
*อ่างเก็บน้ำลำสำลาย  ตำบลตะขบ
*อ่างเก็บน้ำห้วยยาง  ตำบลธงชัยเหนือ
*จิม ทอมป์สัน ฟาร์ม  ตำบลตะขบ

## บุคคลที่มีชื่อเสียงของอำเภอปักธงชัย
* สมเด็จพระธีรญาณมุนี (ธีร์ ปุณฺณโก)   อดีตเจ้าอาวาสวัดจักรวรรดิราชาวาสวรมหาวิหาร  กรุงเทพมหานคร
* พลตรี ดร.วินัฐ อินทรสุวรรณ นตท.19 จปร.รุ่น 30 วทบ.ชุดที่ 51 ผู้อำนวยการ ส่วนการศึกษาฯ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
* อานนท์ สังข์สระน้อย อดีตนักกีฬาฟุตบอลทีมชาติไทย
* ปิยะมาศ ค่อยจะโป๊ะ อดีตนักกีฬาวอลเลย์บอลทีมชาติไทย

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*ปักธงชัยซิตี้ไกด์ 

ปักธงชัย