เครื่องยนต์ขัดข้อง (อากาศยาน)

[thumb|[โบอิง 777-300อีอาร์ของเจแปนแอร์ไลน์ลำนี้ประสบเหตุเครื่องยนต์ฝั่งขวาขัดข้องขณะขึ้นบินจากท่าอากาศยานนานาชาติลอสแอนเจลิสเมื่อ ค.ศ. 2021]]

ในอากาศยาน **เครื่องยนต์ขัดข้อง** หรือ **เครื่องยนต์ล้มเหลว** สามารถเกิดขึ้นได้เมื่อเครื่องยนต์กังหันแก๊สหยุดสร้างกำลังที่มีสาเหตุอื่นใดนอกเหนือจากการขาดแคลนเชื้อเพลิง

## ความน่าเชื่อถือ

เครื่องยนต์กังหันเทอร์ไบน์ที่ใช้ในอากาศยานในปัจจุบันมีความน่าเชื่อถือสูงมาก เครื่องยนต์จะทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพหากได้รับการตรวจสอบและบำรุงรักษาตามกำหนดเวลาอย่างสม่ำเสมอ และอาจมีอายุการใช้งานยาวนานถึงหลายหมื่นชั่วโมง อย่างไรก็ตาม บางครั้งเครื่องยนต์อาจทำงานผิดปกติหรือขัดข้องจนต้องปิดเครื่องยนต์ระหว่างทำการบิน เนื่องจากอากาศยานหลายเครื่องยนต์ได้รับการออกแบบให้สามารถบินได้แม้มีเครื่องยนต์ที่สามารถใช้งานได้เพียงเครื่องเดียว และลูกเรือจะได้รับการฝึกฝนให้ทำการบินโดยใช้เครื่องยนต์เพียงเครื่องเดียวได้ ดังนั้นการหยุดทำงานเครื่องยนต์ระหว่างบินจึงไม่ถือเป็นปัญหาความปลอดภัยในการบินที่ร้ายแรง

องค์การบริหารการบินแห่งชาติ (เอฟเอเอ) ของสหรัฐอเมริกาได้เผยแพร่ว่าเครื่องยนต์เทอร์ไบน์มีโอกาสขัดข้องอยู่ที่ 1 ใน 375,000 ชั่วโมงบิน เปรียบเทียบกับอัตราของอากาศยานที่ใช้เครื่องยนต์ลูกสูบ ซึ่งอยู่ที่ 1 ใน 3,200 ชั่วโมงบิน แต่เนื่องจากมักมีการรายงานเหตุต่ำกว่าความเป็นจริง อย่างมากเกี่ยวกับการปิดในการหยุดทำงานของเครื่องยนต์ลูกสูบในอากาศยานทั่วไป เอฟเอเอจึงไม่มีข้อมูลที่เชื่อถือได้และประเมินไว้เบื้องต้นว่ามีอัตราระหว่าง 1 ใน 1,000 ถึง 1 ใน 10,000 ชั่วโมงบิน บริษัท คอนติเนนตัลมอเตอร์ส จำกัด ได้รายงานว่าเอฟเอเอระบุว่าเครื่องยนต์ของอากาศยานการบินทั่วไปมักประสบปัญหาเครื่องยนต์ขัดข้องทุกๆ 10,000 ชั่วโมงบิน และระบุว่าเครื่องยนต์เซนทูเรียนมีอัตราเครื่องยนต์ขัดข้องอยู่ที่ 1 ใน  ชั่วโมงบิน ซึ่งลดลงเหลือ 1 ใน  ชั่วโมงบินในช่วงปี ค.ศ. 2013–2014

เครื่องยนต์เจเนอรัลอิเล็กทริก จีอี90 มีอัตราเครื่องยนต์ล้มเหลวอยู่ที่ 1 ใน 1,000,000 ชั่วโมงบิน
ในขณะที่เครื่องยนต์แพรตแอนด์วิทนีย์แคนาดา พีที6 ซึ่งมักรู้จักกันในความน่าเชื่อถือของเครื่องยนต์สูง มีอัตราการขัดข้องอยู่ที่ 1 ใน  ชั่วโมงบินในช่วงปี 1963 ถึง 2016 ลดลงเหลือเพียง 1 ใน  ชั่วโมงบินในปี 2016

### การลงจอดฉุกเฉิน
หลังจากเครื่องยนต์ดับแล้ว การลงจอดฉุกเฉินมักจะดำเนินการโดยมีอุปกรณ์ดับเพลิงและกู้ภัยของท่าอากาศยานติดตั้งไว้ใกล้ทางวิ่ง การลงจอดฉุกเฉินเป็นการป้องกันความเสี่ยงที่เครื่องยนต์อีกเครื่องจะขัดข้องในภายหลังของเที่ยวบิน หรือเครื่องยนต์ขัดข้องที่เกิดขึ้นแล้วอาจก่อให้เกิดหรือเกิดจากความเสียหายหรือการทำงานผิดปกติของระบบอากาศยานอื่นที่ยังไม่ทราบสาเหตุ เช่น ไฟไหม้หรือความเสียหายต่อระบบควบคุมการบินของอากาศยาน ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อเที่ยวบินต่อไป เมื่ออากาศยานลงจอดแล้ว เจ้าหน้าที่ดับเพลิงจะช่วยตรวจสอบอากาศยานเพื่อให้แน่ใจว่าปลอดภัยก่อนที่จะเคลื่อนตัวไปยังตำแหน่งจอด

### อากาศยานปีกหมุน

อากาศยานปีกหมุนและเฮลิคอปเตอร์ที่ขับเคลื่อนด้วยใบพัดเทอร์โบชาฟท์ก็ขับเคลื่อนด้วยเครื่องยนต์กังหันแก๊สเช่นกัน และเครื่องยนต์อาจขัดข้องได้ด้วยเหตุผลหลายประการที่คล้ายกับอากาศยานที่ขับเคลื่อนด้วยเครื่องบินยนต์ไอพ่น ในกรณีที่เครื่องยนต์ของเฮลิคอปเตอร์ขัดข้อง นักบินมักจะใช้การหมุนอัตโนมัติโดยใช้ใบพัดที่ไม่ได้รับพลังงานเพื่อชะลอการร่อนของเครื่องและควบคุมเครื่องในระดับหนึ่ง ซึ่งโดยปกติแล้วจะช่วยให้ลงจอดฉุกเฉินได้อย่างปลอดภัยแม้จะไม่มีกำลังเครื่องยนต์ก็ตาม

## สาเหตุ
ความล้มเหลวของเครื่องยนต์อาจเกิดจากปัญหาทางกลไกภายในเครื่องยนต์เอง เช่น ความเสียหายต่อชิ้นส่วนของกังหันหรือการรั่วไหลของน้ำมัน รวมถึงความเสียหายภายนอกเครื่องยนต์ เช่น ปัญหาของปั๊มเชื้อเพลิงหรือการปนเปื้อนของเชื้อเพลิง หรืออาจเกิดจากปัจจัยภายนอกทั้งหมด เช่น เถ้าถ่านภูเขาไฟ การพุ่งชนนก หรือปัจจัยด้านสภาพอากาศ เช่น ฝนตกหรือน้ำแข็งเกาะ ความเสี่ยงจากสภาพอากาศเช่นนี้บางครั้งสามารถป้องกันได้ด้วยการใช้ระบบกำจัดน้ำแข็ง

## เครื่องยนต์ขัดข้องระหว่างการขึ้นบิน
ขั้นตอนการบินขึ้นของอากาศยานที่ขับเคลื่อนด้วยกังหันได้รับการออกแบบมาโดยคำนึงถึงการรับประกันว่าความล้มเหลวของเครื่องยนต์จะไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อการบิน ซึ่งทำได้โดยการวางแผนการบินขึ้นโดยใช้ความเร็ววี () ที่สำคัญ 3 ระดับ ได้แก่ *วี1* *วีอาร์* และ *วี2* โดยความเร็ว *วี1* คือความเร็วที่สำคัญ ในระยะนี้นักบินจะตรวจสอบสถานะการทำงานของเครื่องยนต์ โดยเป็นความเร็วที่สามารถดำเนินการบินขึ้นต่อไปได้แม้เครื่องยนต์จะล้มเหลว และความเร็วที่ไม่สามารถรับประกันระยะหยุดได้อีกต่อไปในกรณีที่อากาศยานยกเลิกการบินขึ้น ความเร็ว *วีอาร์* คือความเร็วที่หัวของอากาศยานยกขึ้นจากทางวิ่ง และความเร็ว *วี2* คือความเร็วความปลอดภัยของเครื่องยนต์เดียว ซึ่งเป็นความเร็วในการไต่ระดับของเครื่องยนต์เดียว การใช้ความเร็วเหล่านี้จะช่วยให้มั่นใจได้ว่าจะมีแรงขับดันเพียงพอที่จะดำเนินการบินขึ้นต่อไป หรือระยะหยุดอากาศยานเพียงพอที่จะปฏิเสธการบินขึ้นได้ตลอดเวลา.

## เครื่องยนต์ขัดข้องระหว่างการบินแบบขยายระยะ

เพื่อให้อากาศยานสองเครื่องยนต์สามารถบินในเส้นทางที่ยาวกว่าหนึ่งชั่วโมงจากท่าอากาศยานสำรองที่เหมาะสม จึงมีการออกมาตรฐานประสิทธิภาพการทำงานอากาศยานสองเครื่องยนต์แบบขยายระยะ (อีทอปส์) ซึ่งใช้ในการรับประกันความสามารถในการทำการบินด้วยเครื่องยนต์เครื่องเดียวจนถึงท่าอากาศยานปลายทางได้อย่างปลอดภัย รวมถึงยังเป็นการลดความเสี่ยงในการเกิดความล้มเหลวในเครื่องยนต์ อีท็อปส์ยังครอบคลุมข้อกำหนดด้านการบำรุงรักษา เช่น การซ่อมบำรุงซึ่งต้องมีการบันทึกอย่างละเอียด และข้อกำหนดด้านการดำเนินงาน เช่น การฝึกอบรมลูกเรือ และขั้นตอนเฉพาะของการดำเนินเที่ยวบินด้วยอีทอปส์

## ตัวอย่าง
* ยูไนเต็ดแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 232
* เดลตาแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 1288

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ศัพท์การบิน
หมวดหมู่:การบินอากาศยาน