ร้อยเอก

thumb|ร้อยเอก เลารี เตอร์นี ในกองทัพฟินแลนด์ในปี พ.ศ. 2487

**ร้อยเอก** ( มาจากภาษาฝรั่งเศสว่า ) เป็นยศของนายทหารชั้นสัญญาบัตรกองทัพบกตามประวัติศาสตร์เนื่องจากสอดคล้องกับการบังคับกองร้อยทหาร ยศนี้ใช้งานโดยกองทัพอากาศและนาวิกโยธินบางประเทศ แต่มีความหมายถึงนายทหารระดับอาวุโส ปัจจุบันร้อยเอกมักจะเป็นผู้บังคับหน่วยหรือรองผู้บังคับหน่วยระดับกองร้อยหรือกองร้อยปืนใหญ่ (หรือกองร้อยทหารม้ากองทัพบกสหรัฐ หรือกองพันทหารม้าในเครือจักรภพ) ในกองทัพปลดปล่อยประชาชน ร้อยเอกอาจจะเป็นผู้บังคับกองร้อย หรือเป็นรองผู้บังคับกองพัน และยศนี้ถูกเริ่มต้นในประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2435 สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รวมทั้งยศนี้สูงกว่าร้อยโท และตํ่ากว่าพันตรี

ในกองทัพบางประเทศ เช่น กองทัพบกสหรัฐและกองทัพอากาศสหรัฐ และกองทัพบกสหราชอาณาจักร ร้อยเอกเป็นยศเริ่มต้นสำหรับผู้สมัครนายทหารที่มีคุณวุฒิวิชาชีพ อาทิ ผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ส่วนใหญ่ (แพทย์ เภสัชกร ทันตแพทย์) และทนายความ ในกองทัพสหรัฐ ทนาายความที่ไม่ได้เป็นนายทหารระดับร้อยเอกหรือสูงกว่านั้นจะได้รับยศร้อยโทในระหว่างการฝึก และได้รับการเลื่อนยศเป็นร้อยเอกหลังจากเสร็จสิ้นการฝึกแล้วหากประจำอยู่ในหน่วยปฏิบัติการหรือเวลาผ่านไปแล้วระยะหนึ่ง ปกติจะใช้ระยะเวลาหนึ่งปีนับจากวันที่ได้รับแต่งตั้งให้เป็นร้อยโท 

ยศร้อยเอกในภาษาอังกฤษนั้นเหมือนกันกับยศนาวาเอก (captain) ของกองทัพเรือ หรือยศนาวาอากาศเอก (group captain) ของกองทัพอากาศ ซึ่งทั้งสองยศนี้เทียบเท่าพันเอกของกองทัพบก

## ประวัติ
ที่มาของชื่อยศนี้ย้อนกลับไปถึงในช่วงลาตินตอนปลาย คำว่า  หมายความว่า "หัวหน้า, ที่โดดเด่น" (chief, prominent) ในภาษาอังกฤษสมัยกลางได้ปรับมาใช้เป็นคำว่า *capitayn* ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 14 จากภาษาฝรั่งเศสโบราณคือ *capitaine*

ยศทหารที่เรียกว่าร้อยเอก (captain) นั้น ใช้งานมาช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1560 มีความหมายถึงนายทหารที่บังคับกองร้อย ในความหมายทางเรือ หมายถึง นายทหารที่บังคับการเรือรบฝรั่งเศส (man-of-war) โดยมีใช้งานมาตั้งแต่ช่วงคริสต์ทศวรรษ 1550 ต่อมาได้ขยายควาหมายเป็น "นายหรือผู้บังคับหน่วยเรือทุกประเภท"

คำว่า captain (ร้อยเอก) ในช่วงก่อนที่จะมีกองกำลังติดอาวุธเกิดขึ้นประจำการในประเทศในยุโรปภายหลังจากการปฏิวัติฝรั่งเศส ในช่วงเริ่มต้นการสงครามสมัยใหม่ตอนต้น ขุนนางจะสามารถซื้อสิทธิ์การเป็นหัวหน้ากองร้อยได้จากผู้ถือสิทธิ์คนก่อน เขาจะจ่ายเงินให้กับขุนนางอีกคนเพื่อมาทำหน้าที่เป็น lieutenant (ร้อยโท) ซึ่งเงินทุนในการจัดการกองทหารไม่ได้มาจากพระมหากษัตริย์หรือรัฐบาล แต่ captain จะต้องรับผิดชอบในการหาอาหาร ที่อยู่อาศัย และการจัดเตรียมกองร้อย หากไม่สามารถสนับสนุนหรือดูแลกองร้อยหรือต้องขึ้นศาลทหาร เขาจะถูกไล่ออก (จากการฝ่าฝืนวินัย) พระมหากษัตริย์จะขายตำแหน่งสัญญาบัตรของเขาให้กับขุนนางคนอื่นเพื่อบังคับกองร้อยต่อไป ฉะนั้นวิธีการเกษียณตัวเองออกจากการเป็นหัวหน้ากองร้อยคือการขายสิทธิ์ให้กับขุนนางคนอื่นต่อเพื่อรับเงินและเกษียณตัวเองจากตำแหน่ง

## กองทัพอากาศ
ในกองทัพอากาศหลายแห่ง เช่น กองทัพอากาศสหรัฐ ใช้โครงสร้างยศและเครื่องหมายยศคล้ายคลึงกับของกองทัพบก

อย่างไรก็ตาม กองทัพอากาศสหราชอาณาจักร กองทัพอากาศหลายประเทศในเครือจักรภพ และกองทัพอากาศนอกเครือจักรภพอีกจำนวนหนึ่งใช้โครงสร้างยศเฉพาะตัวของกองทัพอากาศ คือเรืออากาศเอก (flight lieutenant) ใช้รหัส OF-2 ในขณะที่นาวาอากาศเอก (group captain) ได้มาจากยศทางเรือของร้อยเอก

ประเทศแคนาดาเป็นอีกข้อยกเว้นที่ไม่เหมือนกับใคร เนื่องจากการรวมเหล่าทัพแคนาดาในปี พ.ศ. 2511 ชื่อยศของกองทัพอากาศจึงเหมือนกันกับกองทัพบกแคนาดา อย่างไรก็ตาม เช่นเดียวกับประเทศในเครือจักรภพอื่น ๆ คือการใช้งานเครื่องหมายยศเป็นแถบเปียยศสีเทามึกและเพิ่มขึ้นทีละครึ่งขีด โดยมีการตัดสินใจว่าจะไม่นำระบบยศเก่ากลับมาใช้งานอีกครั้งในส่วนของกองทัพอากาศแคนาดา เนื่องจากก่อให้เกิดความสับสนเกินไป

## เครื่องหมายยศ


ไฟล์:Argentina-Army-OF-2.svg|กองทัพบกอาเจนตินา
ไฟล์:Australian Army OF-2.svg|กองทัพบกออสเตรเลีย
ไฟล์:Bangladesh-army-OF-2.svg|กองทัพบกบังกลาเทศ
ไฟล์:Army-BEL-OF-02b.svg|กองทัพบกเบลเยียม
ไฟล์:Bosnia and Herzegovina Captain Insignia.svg|กองทัพบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
ไฟล์:Brazil-Army-OF-2.svg|กองทัพบกบราซิล
ไฟล์:British Army OF-2.svg|กองทัพบกสหราชอาณาจักร / ราชนาวิกโยธิน
ไฟล์:Canadian Army OF-2.svg|กองทัพบกแคนาดา
ไฟล์:Rank insignia of capital of the Colombian Army.svg|กองทัพบกโคลอมเบีย
ไฟล์:CzArmy 2011 OF2-Kapitan shoulder.svg|กองทัพบกเช็คเกีย
ไฟล์:Kapteeni kauluslaatta.svg|กองกำลังป้องกันฟินแลนด์
ไฟล์:Army-FRA-OF-02.svg|กองทัพบกฝรั่งเศส
ไฟล์:Georgia Army OF-3.png| () กองทัพบกจอร์เจีย
ไฟล์:Captain of the Indian Army.svg|กองทัพบกอินเดีย
ไฟล์:15-TNI Army-CPT.svg|กองทัพบกอินโดนีเซีย
ไฟล์:Ireland-Army-OF-2.svg|กองทัพบกไอร์แลนด์
ไฟล์:Rank insignia of capitano of the Army of Italy (1973).svg| กองทัพบกอิตาลี
ไฟล์:15-Lithuania Army-CPT.svg|Lithuanian Land Force
ไฟล์:11-APM-CPT.svg| ()กองทัพมาซิโดเนียเหนือ
ไฟล์:Mexican Military Capitan-primero.gif|กองทัพบกเม็กซิโก
ไฟล์:Nl-landmacht-kapitein ritmeester.svg|กองทัพบกเนเธอร์แลนด์
ไฟล์:OF-2 Pakistan Army.svg|กองทัพบกปากีสถาน
ไฟล์:PA CPT Svc.svg| (Spanish) (Filipino)กองทัพบกฟิลิปปินส์
ไฟล์:03-RSA-OF02.svg|*Captain*กองทัพสิงคโปร์
ไฟล์:SAA-OF-2.svg|กองทัพบกแอฟริกาใต้
ไฟล์:Sri Lanka-army-OF-2.svg|กองทัพบกศรีลังกา
ไฟล์:OF-2 Kapten FV hylsa.svg|กองทัพอากาศสวีเดน
ไฟล์:SWE-Kapten.svg|กองทัพบกสวีเดน
RTA_OF-2_(Captain).svg|กองทัพบกไทย
ไฟล์:Turkey-army-OF-2.svg|กองทัพบกตุรกี
ไฟล์:Turkey-air-force-OF-2.svg|กองทัพอากาศตุรกี
ไฟล์:US Army O3 (Army greens).svg|กองทัพบกสหรัฐ


## ดูเพิ่ม
* กาปิตัน (ยศ)
* ร้อยเอก (กองทัพบกและนาวิกโยธินสหราชอาณาจักร)
* ร้อยเอก (สหรัฐ O-3)
* ร้อยเอกอาวุโส
* สตาฟกัปตัน
* ริทมาสเตอร์

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ยศทหาร

หมวดหมู่:กัปตัน