อำเภอครบุรี

alt=เขื่อนดินขนาดใหญ่ ที่ส่งน้ำหล่อเลี้ยงประชากรในอำเภอครบุรีและอำเภอใกล้เคียง เป็นเขื่อนที่เอื้อประโยชน์ในด้านการเกษตร ด้านการประมง และสาธารณูปโภค|thumb|276x276px|เขื่อนมูลบน ตำบลจระเข้หิน
**ครบุรี** เป็นอำเภอหนึ่งทางตอนใต้ของจังหวัดนครราชสีมา พื้นที่ทางตอนใต้ของครบุรีอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติทับลาน ที่ได้รับการประกาศให้เป็น "มรดกโลกทางธรรมชาติ" จากองค์การยูเนสโก ภายใต้ชื่อกลุ่ม ดงพญาเย็น-เขาใหญ่ และยังเป็นพื้นที่ต้นน้ำสายสำคัญของแม่น้ำมูล ซึ่งเป็นแม่น้ำสายหลักของภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง
thumb|275x275px|เขื่อนลำแชะ ตำบลโคกกระชาย
thumb|275x275px|น้ำตกวังเต่า บ้านมาบกราด ตำบลโคกกระชาย
alt=สะพานไม้อายุมากกว่า 100 ปี มีความยาวเกือบ 1 กิโลเมตร สร้างขึ้นโดยชาวบ้านในพื้นที่ เพื่อใช้สัญจรไปมาหาสู่กันระหว่างหมู่บ้าน หากยืนบนสะพานในยามเย็นจะเห็นทัศนียภาพโดยรอบโอบล้อมไปด้วยทุ่งนาและฟ้ากว้างสุดสายตา เป็นจุดชมพระอาทิตย์ตกที่สวยงามที่สุด|thumb|275x275px|สะพานไม้ร้อยปี ตำบลโคกกระชาย

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอครบุรีมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอปักธงชัย อำเภอโชคชัย และอำเภอหนองบุญมาก
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอเสิงสาง
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอวัฒนานคร อำเภอเมืองสระแก้ว (จังหวัดสระแก้ว) และอำเภอนาดี (จังหวัดปราจีนบุรี)
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอวังน้ำเขียวและอำเภอปักธงชัย

## ประวัติ
อำเภอครบุรี เดิมมีฐานะเป็นกิ่งอำเภออยู่ในเขตการปกครองของอำเภอกระโทก (อำเภอโชคชัยในปัจจุบัน) โดยได้รับการยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอ ในปี พ.ศ. 2450 ซึ่งขณะนั้นมีเขตการปกครอง รวม 3 ตำบล ได้แก่ ตำบลแซะ ตำบลจระเข้หิน และตำบลสระตะเคียน เรียกว่า "กิ่งอำเภอแชะ"  เนื่องจากที่ตั้งของที่ว่าการอำเภออยู่ในเขตหมู่บ้านแชะ ตำบลแชะ ต่อมาในปี พ.ศ. 2482  ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอและได้ชื่อว่า "อำเภอครบุรี" โดยรวมพื้นที่กิ่งอำเภอแชะเดิม กับตำบลครบุรีที่แยกมาจากกิ่งอำเภอสะแกราช เนื่องจากกิ่งอำเภอสะแกราชถูกยุบให้ไปรวมกับอำเภอปักธงชัย 

สำหรับคำว่า"แชะ"เป็นภาษาพื้นเมือง ส่วนภาษาไทยคือคำว่า "แฉะ" ซึ่งแปลว่า เปียกหรือชุ่มน้ำอยู่เสมอ จากการบอกเล่าของผู้สูงอายุในหมู่บ้านต่างๆ  ได้รับการบอกเล่าว่าการที่ได้ชื่อว่า "บ้านแชะ" นั้นมาจากสภาพของหมู่บ้านซึ่งเป็นที่ต่ำและมีโคลนตมอยู่ทั่วไป ชาวบ้านจึงเรียกว่า "บ้านแชะ"  คำว่า "ครบุรี" กร่อนมาจากคำว่า สาครบุรี ซึ่งแปลว่า เมืองต้นน้ำหรือเมืองสายน้ำ เพราะมีแควน้ำน้อยใหญ่หลายสาย จึงเรียกว่า "เมืองสาครบุรี" ต่อมาคำว่า "สา" กล่อนหายไปเหลือเพียงคำว่า "ครบุรี"มาตราบจนทุกวันนี้
* วันที่ - 2450 แยกพื้นที่ตำบลสระตะเคียน ตำบลแชะ และตำบลจระเข้หิน จากอำเภอกระโทก (อำเภอโชคชัย) มาจัดตั้งเป็น **กิ่งอำเภอแซะ** และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอกระโทก (อำเภอโชคชัย)  
* วันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2482 ยุบกิ่งอำเภอสะแกราช และโอนพื้นที่ตำบลสะแกราชและตำบลสำโรงไปกับอำเภอปักธงไชย และโอนพื้นที่ตำบลครบุรี มาขึ้นกับกิ่งอำเภอแซะ อำเภอกระโทก (อำเภอโชคชัย) และยกฐานะจากกิ่งอำเภอแซะ อำเภอกระโทก เป็น **อำเภอครบุรี**
*วันที่ 19 ตุลาคม 2491 โอนพื้นที่หมู่ 8,9 (ในขณะนั้น) ของตำบลครบุรี ไปขึ้นกับตำบลจระเข้หิน
* วันที่ 19 ธันวาคม 2495 ตั้งตำบลโคกกระชาย แยกออกจากตำบลแชะ
* วันที่ 20 กันยายน 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลแชะ ในท้องที่บางส่วนของตำบลแชะ
* วันที่ 9 พฤศจิกายน 2514 ตั้งตำบลเฉลียง แยกออกจากตำบลแชะ
* วันที่ 11 พฤษภาคม 2519 แยกพื้นที่ตำบลสระตะเคียน จากอำเภอครบุรี ไปจัดตั้งเป็น **กิ่งอำเภอเสิงสาง** และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอครบุรี
*วันที่ 4 ตุลาคม 2520 ตั้งตำบลเสิงสาง แยกออกจากตำบลสระตะเคียน ตั้งตำบลโนนสมบูรณ์ แยกออกจากตำบลสระตะเคียน และตั้งตำบลกุดโบสถ์ แยกออกจากตำบลสระตะเคียน
*วันที่ 25 มีนาคม 2522 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอเสิงสาง อำเภอครบุรี เป็น **อำเภอเสิงสาง**
* วันที่ 20 พฤศจิกายน 2522 ตั้งตำบลมาบตะโกเอน แยกออกจากตำบลเฉลียง
* วันที่ 5 พฤษภาคม 2524 ตั้งตำบลอรพิมพ์ แยกออกจากตำบลจระเข้หิน
* วันที่ 13 กันยายน 2526 ตั้งตำบลบ้านใหม่ แยกออกจากตำบลแชะ
* วันที่ 17 ธันวาคม 2528 ตั้งตำบลลำเพียก แยกออกจากตำบลโคกกระชาย
* วันที่ 8 มีนาคม 2531 จัดตั้งสุขาภิบาลจระเข้หิน ในท้องที่หมู่ 1-4, 6 และ 8 ของตำบลจระเข้หิน
* วันที่ 21 ตุลาคม 2531 ตั้งตำบลครบุรีใต้ แยกออกจากตำบลครบุรี
* วันที่ 29 กรกฎาคม 2534 ตั้งตำบลตะแบกบาน แยกออกจากตำบลเฉลียง
* วันที่ 30 กันยายน 2535 จัดตั้งสุขาภิบาลไทรโยง - ไชยวาล ในท้องที่หมู่ 1-3 ของตำบลครบุรี และท้องที่หมู่ 8 ของตำบลครบุรีใต้
* วันที 27 พฤศจิกายน 2535 ตั้งตำบลสระว่านพระยา แยกออกจากตำบลมาบตะโกเอน
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลแชะ สุขาภิบาลจระเข้หิน และสุขาภิบาลไทรโยง - ไชยวาล เป็นเทศบาลตำบลแชะ เทศบาลตำบลจระเข้หิน และเทศบาลตำบลไทรโยง - ไชยวาล ตามลำดับ ด้วยผลของกฎหมาย
*thumb|276x276px|ปรางค์ครบุรีวันที่ 31 สิงหาคม 2552 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลอรพิมพ์ อำเภอครบุรี ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลอรพิมพ์ และจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลครบุรีใต้ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลไทรโยง - ไชยวาล) อำเภอครบุรี ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลครบุรีใต้

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอครบุรีแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 12 ตำบล 153 หมู่บ้าน

thumb|282x282px|ภูกิ่งฟ้า ตำบลบ้านใหม่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอครบุรีประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 15 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลตำบลแชะ]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลแชะและตำบลบ้านใหม่
* **[[เทศบาลตำบลจระเข้หิน]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลจระเข้หิน
* **[[เทศบาลตำบลไทรโยง-ไชยวาล]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลครบุรีและตำบลครบุรีใต้
* **เทศบาลตำบลอรพิมพ์** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลอรพิมพ์ทั้งตำบล
* **[[เทศบาลตำบลครบุรีใต้]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลครบุรีใต้ (นอกเขตเทศบาลตำบลไทรโยง-ไชยวาล)
* **[[เทศบาลตำบลสระว่านพระยา]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสระว่านพระยาทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลแชะ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแชะ (นอกเขตเทศบาลตำบลแชะ)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเฉลียง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเฉลียง
* **องค์การบริหารส่วนตำบลครบุรี** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลครบุรี (นอกเขตเทศบาลตำบลไทรโยง-ไชยวาล)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลโคกกระชาย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกกระชายทั้งตำบล
* thumb|383x383px|ไร่มันสำปะหลัง**องค์การบริหารส่วนตำบลจระเข้หิน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจระเข้หิน (นอกเขตเทศบาลตำบลจระเข้หิน)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลมาบตะโกเอน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมาบตะโกเอนทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านใหม่** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านใหม่ (นอกเขตเทศบาลตำบลแชะ)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลลำเพียก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลำเพียกทั้งตำบล
thumb|การเกษตร|288x288px

### การประกอบอาชีพ
อาชีพหลักของประชากรอำเภอครบุรี ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำไร่ ทำนา  เพาะปลูกพืชผักผลไม้  เช่น ทุเรียน ขนุน สะตอ ข้าวโพด มันสำปะหลัง และการประกอบอาชีพรับจ้างในเขตพื้นที่

## อ้างอิง

thumb|356x356px|สวนทุเรียน

หมวดหมู่:อำเภอในจังหวัดนครราชสีมา