สิทธิมนุษยชน

**สิทธิมนุษยชน** () เป็นหลักทางศีลธรรมหรือจารีต ซึ่งอธิบายมาตรฐานตายตัวของพฤติกรรมมนุษย์ และได้รับการคุ้มครองสม่ำเสมอเป็นสิทธิทางกฎหมายในกฎหมายท้องถิ่นและกฎหมายระหว่างประเทศ ปกติเข้าใจว่าเป็นสิทธิพื้นฐานที่ไม่โอนให้กันได้ "ซึ่งบุคคลมีสิทธิในตัวเพียงเพราะผู้นั้นเป็นมนุษย์" และซึ่ง "มีอยู่ในมนุษย์ทุกคน" โดยไม่คำนึงถึงชาติ สถานที่ ภาษา ศาสนา ชาติพันธุ์กำเนิดหรือสถานภาพอื่นใด สิทธิมนุษยชนใช้ได้ทุกที่ทุกเวลาในแง่ที่เป็นสากล และสมภาคในแง่ที่เหมือนกับสำหรับทุกคน สิทธิดังกล่าวต้องการความร่วมรู้สึกและหลักนิติธรรม และกำหนดพันธะต่อบุคคลให้เคารพสิทธิมนุษยชนของผู้อื่น สิทธิดังกล่าวไม่ควรถูกพรากไปยกเว้นอันเป็นผลของกระบวนการทางกฎหมายที่ยึดพฤติการณ์แวดล้อมจำเพาะ ตัวอย่างเช่น สิทธิมนุษยชนอาจรวมเสรีภาพจากการจำคุกโดยมิชอบด้วยกฎหมาย การทรมานและการประหารชีวิต

ลัทธิสิทธิมนุษยชนมีอิทธิพลสูงในกฎหมายระหว่างประเทศ สถาบันโลกและภูมิภาค การกระทำของรัฐและองค์การนอกภาครัฐก่อพื้นฐานของนโยบายสาธารณะทั่วโลก แนวคิดสิทธิมนุษยชนเสนอว่า "หากวจนิพนธ์สาธารณะสังคมโลกยามสงบสามารถกล่าวเป็นภาษาศีลธรรมร่วมได้ สิ่งนั้นคือสิทธิมนุษยชน" การอ้างอย่างหนักแน่นโดยลัทธิสิทธิมนุษยชนยังกระตุ้นกังขาคติและการอภิปรายเกี่ยวกับเนื้อหา สภาพและการให้เหตุผลว่าชอบด้วยกฎหมายซึ่งสิทธิมนุษยชนตราบจนทุกวันนี้ ความหมายแน่ชัดของคำว่า "สิทธิ" นั้นมีการโต้เถียงและเป็นหัวข้อการอภิปรายทางปรัชญาต่อไป ขณะที่มีการเห็นพ้องต้องกันว่าสิทธิมนุษยชนครอบคลุมสิทธิต่าง ๆ เช่น สิทธิที่จะได้รับการพิจารณาคดีด้วยความเป็นธรรม การคุ้มครองจากการเป็นทาส การห้ามพันธุฆาต เสรีภาพในการพูดหรือเสรีภาพที่จะได้รับการศึกษา แต่ยังเห็นไม่ลงรอยกันเกี่ยวกับว่าสิทธิใดบ้างต่อไปนี้ควรรวมอยู่ในกรอบทั่วไปของสิทธิมนุษยชน นักคิดบางคนเสนอว่าสิทธิมนุษยชนควรเป็นข้อกำหนดพื้นฐานเพื่อเลี่ยงการละเมิดที่ร้ายแรงที่สุด ขณะที่บางคนมองว่าเป็นมาตรฐานขั้นสูง

ความคิดพื้นฐานดังกล่าวจำนวนมากซึ่งขับเคลื่อนขบวนการสิทธิมนุษยชนพัฒนาขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่สองและความเหี้ยมโหดของฮอโลคอสต์ จนลงเอยด้วยสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติมีมติเห็นชอบปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนในกรุงปารีสในปี 2491 คนโบราณไม่มีแนวคิดสิทธิมนุษยชนสากลสมัยใหม่แบบเดียวกัน การบุกเบิกวจนิพนธ์สิทธิมนุษยชนอย่างแท้จริงนั้นคือมโนทัศน์สิทธิธรรมชาติซึ่งปรากฏเป็นส่วนหนึ่งของประเพณีกฎหมายธรรมชาติยุคกลางซึ่งโดดเด่นขึ้นระหว่างยุคภูมิธรรมยุโรปโดยมีนักปรัชญาอย่างจอห์น ล็อก, ฟรานซิส ฮัตชิสัน (Francis Hutcheson) และฌ็อง-ฌัก บูร์ลามากี (Jean-Jacques Burlamaqui) และซึ่งมีการเสนออย่างโดดเด่นในวจนิพันธ์การเมืองของการปฏิวัติอเมริกาและการปฏิวัติฝรั่งเศส จากรากฐานนี้ การให้เหตุผลสิทธิมนุษยชนสมัยใหม่กำเนิดขึ้นในช่วงครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 20 อาจเป็นปฏิกิริยาต่อความเป็นทาส การทรมาน พันธุฆาตและอาชญากรรมสงคราม โดยความตระหนักถึงความเปราะบางของมนุษย์ในตัวและเป็นเงื่อนไขก่อนความเป็นไปได้ของสังคมยุติธรรม

## ปรัชญา

ปรัชญาตะวันตกเรื่องสิทธิมนุษยชนที่เก่าแก่ที่สุดสำนักหนึ่งมีว่าสิทธิมนุษยชนเป็นผลลัพธ์ของกฎหมายธรรมชาติ ที่มาจากเหตุผลทางปรัชญาหรือศาสนาที่แตกต่างกัน ทฤษฎีอื่น ๆ มีว่าสิทธิมนุษยชนเป็นการประมวลพฤติกรรมที่มีศีลธรรมของมนุษย์ ซึ่งเป็นผลลัพธ์ทางสังคมของมนุษย์ที่พัฒนามาจากกระบวนการวิวัฒนาการทางชีววิทยาและสังคม 

## มโนทัศน์

### สากลนิยมกับสัมพัทธนิยมทางวัฒนธรรม
ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนระบุไว้ว่าสิทธิมนุษยชนใช้กับมนุษย์ทุกคนโดยเสมอกัน ไม่ว่าอยู่ที่ใด รัฐใด มีเชื้อชาติหรือวัฒนธรรมใดก็ตาม แต่ผู้สนับสนุนสัมพัทธนิยมเสนอว่าสิทธิมนุษยชนไม่ใช่สิ่งสากล และขัดแย้งกับบางวัฒนธรรมตลอดจนคุกคามการอยู่รอดของวัฒนธรรมเหล่านั้น บางคนอธิบายสากลนิยมว่าเป็นจักรวรรดินิยมทางวัฒนธรรม เศรษฐกิจหรือการเมือง โดยเฉพาะอย่างยิ่งมโนทัศน์สิทธิมนุษยชนมักอ้างว่ามีรากเหง้ามาจากทัศนะทางการเมืองแบบเสรีนิยม ซึ่งแม้ว่าโดยทั่วไปเป็นที่ยอมรับในทวีปยุโรป ญี่ปุ่นและอเมริกาเหนือ แต่มิได้เป็นมาตรฐานที่อื่น นอกจากนี้ยังมีการพาดพิงถึงนักคิดสิทธิมนุษยชนที่ทรงอิทธิพลบางคน เช่น จอห์น ล็อก และจอห์น สจวต มิล ว่าทุกคนเป็นชาวตะวันตกและบางคนยังพัวพันกับการบริหารจักรวรรดิเองเสียด้วย

สิทธิที่นักสัมพัทธนิยมมักแย้งคือสิทธิสตรี ตัวอย่างเช่น การตัดอวัยวะเพศสตรีพบในหลายวัฒนธรรมในทวีปแอฟริกา เอเชียและอเมริกาใต้

ลี กวน ยิว อดีตนายกรัฐมนตรีสิงคโปร์ และมหาเธร์ โมฮัมหมัด อดีตนายกรัฐมนตรีมาเลเซีย อ้างในคริสต์ทศวรรษ 1990 ว่าค่านิยมแบบเอเชียแตกต่างจากค่านิยมตะวันตกมาก และมีสำนึกเรื่องความจงรักภักดีและการยอมสละเสรีภาพส่วนบุคคลเพื่อให้สังคมมีเสถียรภาพและมั่งคั่ง ฉะนั้นรัฐบาลอำนาจนิยมจึงเหมาะสมกับทวีปเอเชียมากกว่าประชาธิปไตย

อย่างไรก็ดี ผู้ให้เหตุผลสัมพัทธนิยมมักละเลยข้อเท็จจริงที่ว่าสิทธิมนุษยชนเป็นของใหม่สำหรับทุกวัฒนธรรม คือ มีประวัติย้อนไปไม่เกินปี 1948 ทั้งไม่คำนึงถึงข้อเท็จจริงที่ว่าผู้ร่างปฏิญญาฯ ประกอบด้วยคนหลายวัฒนธรรมและประเพณี เช่น คริสตังชาวอเมริกัน, นักปรัชญาศาสนาขงจื้อชาวจีน, นักลัทธิไซออนิสต์ชาวฝรั่งเศส และผู้แทนจากสันนิบาตอาหรับ และได้รับคำแนะนำจากนักคิดอย่างมหาตมา คานธี

Michael Ignatieff แย้งว่าสัมพัทธนิยมทางวัฒนธรรมเป็นการให้เหตุผลที่เกือบทั้งหมดมาจากผู้ครอบอำนาจในวัฒนธรรมที่มีการละเมิดสิทธิมนุษยชน และผู้ที่ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนล้วนเป็นผู้ไร้อำนาจทั้งสิ้น สะท้อนว่าการตัดสินสากลนิยมกับสัมพันธนิยมอยู่ในมือของผู้ที่อ้างว่าเป็นตัวแทนของวัฒนธรรมนั้น ๆ

## อ้างอิง

### บรรณานุกรม
* Amnesty International (2004). ''Amnesty International Report''. Amnesty International Publications.  
* Alexander, Fran (ed) (1998). *Encyclopedia of World History*. Oxford University Press. 
* Alston, Philip (2005). "Ships Passing in the Night: The Current State of the Human Rights and Development Debate seen through the Lens of the Millennium Development Goals". *Human Rights Quarterly*. **Vol. 27** (No. 3) p.&nbsp;807
* Arnhart, Larry (1998). *Darwinian Natural Right: The Biological Ethics of Human Nature* SUNY Press. 
* Ball, Olivia; Gready, Paul (2007). *The No-Nonsense Guide to Human Rights.* New Internationalist. 
* Barzilai, Gad. (2003). Communities and Law: Politics and Cultures of Legal Identities. Ann Arbor: University of Michigan Press. 
* Chauhan, O.P. (2004). *Human Rights: Promotion and Protection*. Anmol Publications PVT. LTD. . 
* Cook, Rebecca J.; Fathalla, Mahmoud F. (September 1996). "Advancing Reproductive Rights Beyond Cairo and Beijing". *International Family Planning Perspectives* **Vol.22** (No.3): p.&nbsp;115–121 
*Cope, K., Crabtree, C., & Fariss, C. (2020). . Political Science Research and Methods, 8(1), 178–187.
* Davenport, Christian (2007a). ''State Repression and the Domestic Democratic Peace.'' New York: Cambridge University Press. 
* Davenport, Christian (2007b). ''State Repression and Political Order.'' Annual Review of Political Science.
* Donnelly, Jack. (2003). *Universal Human Rights in Theory & Practice.* 2nd ed. Ithaca & London: Cornell University Press. 
* Ellerman, David (2005). *Helping People Help Themselves: From the World Bank to an Alternative Philosophy of Development Assistance.* Ann Arbor: University of Michigan Press. 
* Esposito, John L. (2004). *The Oxford Dictionary of Islam*. Oxford University Press. 
* Esposito, John L. (2005). *Islam: The Staight Path*. Oxford University Press. 
* Finnis, John (1980). *Natural Law and Natural Rights* Oxford: Clarendon Press. 
* Forsythe, David P. (2000). *Human Rights in International Relations.* Cambridge: Cambridge University Press. International Progress Organization.   
* Forsythe, David P. (2005). *The Humanitarians: The International Committee of the Red Cross* Cambridge University Press. 
* Freedman, Lynn P.; Isaacs, Stephen L. (Jan–Feb 1993). "Human Rights and Reproductive Choice". *Studies in Family Planning* **Vol.24** (No.1): p.&nbsp;18–30 
* Ignatieff, Michael (2001). *Human Rights as Politics and Idolatry.* Princeton & Oxford: Princeton University Press. 
* Glendon, Mary Ann (2001). *A World Made New: Eleanor Roosevelt and the Universal Declaration of Human Rights*. Random House of Canada Ltd. 
* Haddad, Yvonne Yazbeck; Esposito, John L. (1998) *Islam, Gender, and Social Change*. Oxford University Press US. 
* Hitchens, Christopher (2002). *The Trial of Henry Kissinger*. Verso. 
* Houghton Miffin Company (2006). *The American Heritage Dictionary of the English Language*. Houghton Miffin. 
* Jaffa, Harry V. (1979). *Thomism and Aristotelianism; A Study of the Commentary by Thomas Aquinas on the Nicomachean Ethics* Greenwood Press.  (reprint of 1952 edition published by University of Chicago Press)
* Jahn, Beate (2005). "Barbarian thoughts: imperialism in the philosophy of John Stuart Mill". *Review of International Studies* 13 June 2005 31: 599–618 Cambridge University Press 
* Jones, Lindsay. *Encyclopedia of religion, second edition*.  
* Joseph, Suad; Najmabadi, Afsaneh (eds) (2007). *Encyclopedia of Women & Islamic Cultures*. Brill Publishing. 
* Kennedy, Duncan (1982). *[http://duncankennedy.net/documents/Photo%20articles/Legal%20Education%20and%20the%20Reproduction%20of%20Hierarchy_J.%20Leg.%20Ed..pdf Legal Education and the Reproduction of Hierarchy] *. Journal of Legal Education **Vol.32** (No. 591)
* Khadduri, Majid (1978). "Marriage in Islamic Law: The Modernist Viewpoints". *American Journal of Comparative Law* **Vol. 26** (No. 2): pp.&nbsp;213–218.  
* Köchler, Hans (1981). ''The Principles of International Law and Human Rights''. hanskoechler.com
* Köchler, Hans. (1990). "Democracy and Human Rights". *Studies in International Relations, XV.* Vienna: International Progress Organization.
* Kohen, Ari (2007). *In Defense of Human Rights: A Non-Religious Grounding in a Pluralistic World*. Routledge. , 
* Landman, Todd (2006). *Studying Human Rights*. Oxford and London: Routledge 
* Lewis, Bernard (1992). *Race and Slavery in the Middle East: An Historical Enquiry*. Oxford University Press. 
* Lewis, Bernard (21 January 1998). "Islamic Revolution". *The New York Review of Books* **Vol.34** (Nos. 21 & 22) 
* Light, Donald W. (2002). "A Conservative Call For Universal Access To Health Care " *Penn Bioethics* **Vol.9** (No.4) p.&nbsp;4–6  
* Littman, David (1999). "Universal Human Rights and 'Human Rights in Islam'". *Midstream Magazine* **Vol. 2** (no.2) pp.&nbsp;2–7  
* Maan, Bashir; McIntosh, Alastair (1999). "Interview with William Montgomery Watt" *The Coracle* **Vol. 3** (No. 51) pp.&nbsp;8–11. 
* Maret, Susan 2005. “‘Formats Are a Tool for the Quest for Truth’: HURIDOCS Human Rights Materials for Library and Human Rights Workers.” *Progressive Librarian*, no. 26 (Winter): 33–39.
* Mayer, Henry (2000). *All on Fire: William Lloyd Garrison and the Abolition of Slavery*. St Martin's Press. 
* McAuliffe, Jane Dammen (ed) (2005). *Encyclopaedia of the Qur'an: vol 1–5* Brill Publishing. .  
* McLagan, Meg (2003) "Principles, Publicity, and Politics: Notes on Human Rights Media". *American Anthropologist*. **Vol. 105** (No. 3). pp.&nbsp;605–612 
* Hershock, Peter D; Ames, R.T.; Stepaniants, M. (eds). *Technology and Cultural Values on the Edge of the Third Millennium. (Selected papers from the 8 th East-West Philosophers Conference)*. Honolulu: U of Hawai’i Press, 2003. 209–221. 
** Möller, Hans-Georg (2003). *How to Distinguish Friends from Enemies: Human Rights Rhetoric and Western Mass Media.*
* Nathwani, Niraj (2003). *Rethinking Refugee Law*. Martinus Nijhoff Publishers. 
* Paul, Ellen Frankel; Miller, Fred Dycus; Paul, Jeffrey (eds) (2001). *Natural Law and Modern Moral Philosophy* Cambridge University Press.  
* Clayton, Philip; Schloss, Jeffrey (2004). *Evolution and Ethics: Human Morality in Biological and Religious Perspective* Wm. B. Eerdmans Publishing. 
* Robertson, Arthur Henry; Merrills, John Graham (1996). *Human Rights in the World: An Introduction to the Study of the International Protection of Human Rights*. Manchester University Press. . 
* Salevao, Lutisone (2005). *Rule of Law, Legitimate Governance and Development in the Pacific*. ANU E Press. 
*Scott, C. (1989). "The Interdependence and Permeability of Human Rights Norms: Towards a Partial Fusion of the International Covenants on Human Rights". *Osgood Law Journal* **Vol. 27**  
* Sills, David L. (1968, 1972) *International Encyclopedia of the Social Sciences*. MacMillan. 
* Shellens, Max Salomon. 1959. "Aristotle on Natural Law." *Natural Law Forum* 4, no. 1. Pp.&nbsp;72–100.
* Schimmel, Annemarie (1992). *Islam: An Introduction*. SUNY Press. 
* Sen, Amartya (1997). *Human Rights and Asian Values*. . 
* Shute, Stephen & Hurley, Susan (eds.). (1993). *On Human Rights: The Oxford Amnesty Lectures.* New York: BasicBooks. 
* Steiner, J. & Alston, Philip. (1996). *International Human Rights in Context: Law, Politics, Morals.* Oxford: Clarendon Press. 
* Sunga, Lyal S. (1992) Individual Responsibility in International Law for Serious Human Rights Violations, Martinus Nijhoff Publishers. 
* Tierney, Brian (1997). *The Idea of Natural Rights: Studies on Natural Rights, Natural Law, and Church Law*. Wm. B. Eerdmans Publishing. 
* Tunick, Mark (2006). "Tolerant Imperialism: John Stuart Mill's Defense of British Rule in India". *The Review of Politics* 27 October 2006 68: 586–611 Cambridge University Press 
* Vaughn, Karen I. (1978) "John Locke and the Labor Theory of Value" *Journal of Libertarian Studies*. **Vol. 2** (No. 4) pp.&nbsp;311–326

## แหล่งข้อมูลอื่น
* United Nations: Human Rights

*
หมวดหมู่:กฎหมาย
หมวดหมู่:นิติศาสตร์
หมวดหมู่:วัฒนธรรม

มนุษย์