แผลเก่า (ภาพยนตร์ พ.ศ. 2520)

***แผลเก่า*** เป็นภาพยนตร์ไทยแนวรักชีวิต ที่ออกฉายเมื่อปี พ.ศ. 2520 เป็นภาพยนตร์ฟิล์ม 70 มม.สีอีสต์แมน เสียงพากย์ในฟิล์ม กำกับโดยเชิด ทรงศรี สร้างจากนวนิยายชื่อเดียวกันของ ไม้ เมืองเดิม หรือก้าน พึ่งบุญ ณ อยุธยา นำแสดงโดยสรพงศ์ ชาตรี และนันทนา เงากระจ่าง รับบทชาวนา 2 คนในชนบทของประเทศไทย ในเรื่องราวความสัมพันธ์แสนโรแมนติกที่น่าเศร้า โปสเตอร์ของภาพยนตร์เรื่องนี้ออกแบบโดยช่วง มูลพินิจ และใช้คำโฆษณาหนังว่า "เราจักสำแดงความเป็นไทยต่อโลก" ในช่วงแรกเนื่องจากเป็นภาพยนตร์แนวย้อนยุค ในขณะที่ผู้สร้างส่วนใหญ่นิยมสร้างภาพยนตร์ร่วมสมัย จึงไม่มีตัวแทนจำหน่ายหรือสายหนังรายใดสนใจเลย แต่เมื่อออกฉายปรากฏว่าเป็นที่นิยม

ภาพยนตร์เรื่องนี้เป็น 1 ในภาพยนตร์ที่ทำรายได้สูงสุดในบ็อกซ์ออฟฟิศในช่วงเวลาที่ออกฉาย โดยทำรายได้ 13 ล้านบาท ซึ่งถือเป็นสถิติในขณะนั้น และภาพยนตร์ได้รับรางวัลพระสุรัสวดี สาขาบทประพันธ์ยอดเยี่ยมและรางวัลเครื่องแต่งกายและแต่งหน้ายอดเยี่ยม รวมทั้งโล่เกียรติยศภาพยนตร์ที่เชิดชูเอกลักษณ์ไทยยอดเยี่ยมจากพลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น 

ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับการแปลงเป็นดิจิทัลและบูรณะโดยหอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) และออกฉายอีกครั้งในเดือนตุลาคม 2561

## เนื้อเรื่อง
ในปี พ.ศ. 2479 เรื่องราวเกิดขึ้นที่ทุ่งบางกะปิ ซึ่งในขณะนั้นยังเป็นพื้นที่นาข้าวและหมู่บ้านเกษตรกรรมขนาดเล็ก ขวัญ (สรพงศ์ ชาตรี) และ เรียม (นันทนา เงากระจ่าง) เป็นบุตรของ ผู้ใหญ่เขียน (ส.อาสนจินดา) และ กำนันเรือง ซึ่งเป็นคู่อริกัน ทั้งสองครอบครัวประกอบอาชีพทำนา โดยขวัญและเรียมช่วยกันปลูกข้าวและเลี้ยงควายในท้องนา

แม้เรียมจะไม่ชอบการเกี้ยวพาราสีของขวัญ แต่ขวัญซึ่งเป็นชายหนุ่มอารมณ์ดี ชื่นชอบการร้องเพลงและการเป่าขลุ่ยไม้ไผ่ ยังคงแสดงความรักต่อเธออย่างไม่ย่อท้อ ในที่สุด ขวัญได้สาบานต่อหน้าศาลเจ้าพ่อไทรริมฝั่งแม่น้ำ ว่าจะรักและซื่อสัตย์ต่อเรียมตลอดไป

กำนันเรือง (สุวิน สว่างรัตน์) บิดาของเรียมไม่เห็นด้วยกับความสัมพันธ์ระหว่างขวัญและเรียม โดยต้องการให้เรียมแต่งงานกับ จ้อย (เศรษฐา ศิระฉายา) บุตรชายของเศรษฐีในท้องถิ่น ต่อมา กำนันเรือง พร้อมด้วย เริญ (กิตติ ดัสกร) พี่ชายของเรียม รวมถึงจ้อยและพรรคพวก ได้ออกติดตามหาขวัญและเรียม จนเกิดการเผชิญหน้าและการต่อสู้ด้วยดาบขึ้นช่วงสั้น ๆ

ในการต่อสู้ครั้งนั้น ขวัญถูกเริญฟันจนได้รับบาดเจ็บที่บริเวณด้านข้างศีรษะ ซึ่งบาดแผลดังกล่าวได้กลายเป็นรอยแผลเป็นที่เห็นได้ชัดในเวลาต่อมา โดยขวัญถือว่าแผลเป็นนั้นเป็นสัญลักษณ์ของความรักที่เขามีต่อเรียม

ที่บ้าน เรียมถูกล่ามโซ่ไว้ในห้องเก็บของตามคำสั่งของกำนันเรือง ต่อมา กำนันเรืองตัดสินใจส่งเรียมไปยังกรุงเทพมหานคร ซึ่งเธอถูกขายไปเป็นคนใช้ให้กับ คุณนายทองคำ (สุพรรณ บูรณะพิมพ์) เจ้าหนี้ผู้ถือโฉนดที่ดินของครอบครัวกำนันเรือง

เมื่อคุณนายทองคำได้พบเรียม ก็เกิดความประทับใจจากความคล้ายคลึงกับ โฉมยง บุตรสาวที่เสียชีวิตไปแล้ว ส่งผลให้แทนที่เรียมจะต้องทำงานเป็นคนรับใช้ เธอกลับได้รับการอุปการะเป็นบุตรสาวบุญธรรม คุณนายทองคำมอบเสื้อผ้าแบบตะวันตกให้แก่เรียม และแนะนำให้เธอเข้าสู่สังคมชั้นสูงในกรุงเทพฯ รวมถึงได้รู้จักกับ สมชาย (ชลิต เฟื่องอารมย์) บุตรชายของเศรษฐีผู้มั่งคั่ง

ขวัญเริ่มสิ้นหวังในชีวิต ผู้ใหญ่เขียนผู้เป็นพ่อจึงชักชวนให้ขวัญอุปสมบทเพื่อชะล้างเคราะห์ร้าย ระหว่างนั้น ขวัญดื่มน้ำและพบว่ามีเลือดปะปนอยู่ในหม้อน้ำ ทำให้เขาทรุดตัวลง พร้อมกล่าวขอโทษพ่อที่ตนประพฤติตัวเนรคุณ และให้คำมั่นว่าจะอุปสมบทในวันรุ่งขึ้น หากตน "ยังมีชีวิตอยู่"

หลังจากทราบข่าวว่า เริ่ม (ศรินทิพย์ ศิริวรรณ) มารดาของตนใกล้จะตาย เรียม จึงเดินทางกลับบ้านโดยเรือของสมชาย เมื่อมาถึง เรียมพบว่าเริ่มตายแล้ว และได้จัดพิธีฌาปนกิจศพขึ้น ต่อมาขวัญเดินทางมาร่วมไว้อาลัยเป็นครั้งสุดท้าย ก่อนที่เรียมจะตกลงนัดพบกับขวัญในวันรุ่งขึ้น เวลาประมาณเที่ยงที่ศาลเจ้าพ่อไทร

วันรุ่งขึ้น ขวัญจุดไฟเผาเรือของสมชายเพื่อป้องกันไม่ให้เรียมจากไปโดยไม่ได้พบเขา ขวัญถูกสมชาย กำนันเรือง และเริญตามล่า สมชายพบขวัญและใช้ปืนพกยิงเข้าที่หน้าอก ขวัญที่บาดเจ็บสาหัสว่ายน้ำไปยังศาลเจ้าพ่อไทรก่อนที่จะฝากให้เจ้าพ่อไทรช่วยดูแลคุ้มครองพ่อและแทงตัวเองตาย เรียมจึงกระโดดลงน้ำและว่ายตามไปคว้ามีดจากมือขวัญแทงตัวเองตายพร้อมกับรักแท้ของเธอที่หน้าศาลเจ้าพ่อไทร

## นักแสดง
* สรพงศ์ ชาตรี รับบท ขวัญ
* นันทนา เงากระจ่าง รับบท เรียม
* ส. อาสนจินดา รับบท ผู้ใหญ่เขียน (พ่อขวัญ)
* สุพรรณ บูรณพิมพ์ รับบท คุณนายทองคำ
* ศรินทิพย์ ศิริวรรณ รับบท แม่เริ่ม (แม่เรียม)
* เศรษฐา ศิระฉายา รับบท จ้อย
* กิตติ ดัสกร รับบท เริญ
* สุวิน สว่างรัตน์ รับบท กำนันเรือง (พ่อเรียม)
* ชลิต เฟื่องอารมย์ รับบท สมชาย

## เพลงประกอบ
;รายชื่อเพลง

## รางวัลและเกียรติคุณ
* พ.ศ. 2520 - ได้รับรางวัลพระสุรัสวดี สาขาบทประพันธ์ยอดเยี่ยมและรางวัลเครื่องแต่งกายและแต่งหน้ายอดเยี่ยมจากการประกวดในประเทศ รวมทั้งโล่เกียรติยศภาพยนตร์ที่เชิดชูเอกลักษณ์ไทยยอดเยี่ยมจากพลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น 

* พ.ศ. 2524 - ได้รับรางวัลกรังด์ปรีซ์จากการประกวดภาพยนตร์ในงาน Festival des 3 Continents เมืองน็องต์ ประเทศฝรั่งเศส 

* พ.ศ. 2541 - ได้รับเลือกจากหอภาพยนตร์และโทรทัศน์แห่งชาติของประเทศอังกฤษ (National Film and Television Archive) ร่วมกับนิตยสาร Sight and Sound ของสถาบันภาพยนตร์อังกฤษ (British Film Institute) และผู้กำกับภาพยนตร์และนักวิจารณ์ภาพยนตร์จากทั่วโลก ให้เป็น 1 ใน 360 ภาพยนตร์คลาสสิคของโลก โดยมีการประกาศผลเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2544

* พ.ศ. 2548 - หอภาพยนตร์แห่งชาติ จัดตั้งโครงการ 100 ภาพยนตร์ไทยที่คนไทยควรดู ได้รับคัดเลือกให้เป็น 1 ใน 100 ภาพยนตร์ไทยที่คนไทยควรดู โดยจัดฉายวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2548 พร้อมกับภาพยนตร์เรื่องอื่นๆ ในโครงการ 

* พ.ศ. 2550 - มูลนิธิหนังไทยร่วมกับหอภาพยนตร์แห่งชาติ นำผลงานภาพยนตร์ของเชิด ทรงศรี จำนวน 5 เรื่อง รวมทั้งแผลเก่า มาจัดฉายอีกครั้งในระหว่างวันที่ 21 – 30 กันยายน พ.ศ. 2550 เพื่อนำรายได้ไปจัดสร้างประติมากรรมขนาดเท่าตัวจริงของเชิด ทรงศรี เพื่อจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์ภาพยนตร์ไทย หอภาพยนตร์แห่งชาติ ศาลายา

* พ.ศ. 2554 - ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับคัดเลือกให้เป็นภาพยนตร์ไทย 1 ในจำนวน 25 เรื่องที่ได้ประกาศขึ้นทะเบียนมรดกภาพยนตร์ของชาติ โดยหอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) 

* พ.ศ. 2561 - หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) ได้นำภาพยนตร์เรื่องนี้กลับมาฉายอีกครั้งในโครงการ "ทึ่ง....หนังโลก" ฉายในวันพฤหัสบดีที่ 20 กันยายน 2561 เวลา 20.00 น. ที่โรงภาพยนตร์สกาล่า ฉายด้วยระบบดิจิตอล DCP โดยหอภาพยนตร์ฯทำการบูรณะร่วมกับแลปฟิล์มที่ประเทศอิตาลี โดยต้นฉบับหนังดังกล่าว มาจากฟิล์มเนกาทีฟของคุณเชิดทรงศรี ซึ่งเคยมอบให้กับหอภาพยนตร์ตั้งแต่ปี 2531 

## ดูเพิ่ม
* แผลเก่า (ภาพยนตร์ พ.ศ. 2557)

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* *[https://web.archive.org/web/20090528145537/http://www.thaifilmdb.com/th/tt01362 แผลเก่า]* ทางเว็บไซต์ ThaiFilmDb
* *[https://thaibunterng.fandom.com/th/wiki/แผลเก่า_(2520) แผลเก่า]* ทางเว็บไซต์ ไทยบันเทิง
* *[https://www.mdinfo-thai.com/movie/แผลเก่า-0 แผลเก่า]* ทางเว็บไซต์ MDinfo-thai
* แผลเก่า (1977) | RAREMEAT BLOG
* แผลเก่า (2520) คิดถึงคุณเชิด บทความโดย ประวิทย์ แต่งอักษร
* ﻿แผลเก่า บูรณะใหม่ นานแค่ไหนก็ยังประทับใจอยู่เสมอ บทความโดย พุทธพงษ์ เจียมรัตตัญญู

หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2520
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย เชิด ทรงศรี
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โดยเชิดไชยภาพยนตร์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์รักชีวิตไทย
หมวดหมู่:มรดกภาพยนตร์ของชาติ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยในคริสต์ทศวรรษ 1970
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่ถ่ายทำใน 70 มม.
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ภาษาไทยในคริสต์ทศวรรษ 1970