อำเภอหนองไผ่

**หนองไผ่** เป็นอำเภอหนึ่งตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัดเพชรบูรณ์ มีพื้นที่ 1,360.2 ตารางกิโลเมตร ในปี พ.ศ. 2567 มีประชากรอาศัยอยู่ 107,843 คน

## ประวัติ
บริเวณหนองไผ่ในสมัยก่อนเรียกว่า "**โคกหมาหิว**" หรือ "**ทุ่งหมาหิว**" อยู่ในเขตตำบลกองทูล อำเภอวิเชียรบุรี เมื่อมีผู้คนอพยพเข้ามาอยู่มากขึ้นจึงเรียกกันต่อ ๆ มาว่า "**บ้านหนองไผ่**" ซึ่งมีที่มาจากภายในบริเวณหมู่บ้านมีหนองน้ำเดิมเป็นหนองช้างนอนในสมัยโบราณจึงเกิดเป็นแอ่งน้ำหรือหนองน้ำเล็ก ๆ มีต้นไผ่ขึ้นล้อมรอบ ซึ่งปัจจุบันเทศบาลตำบลหนองไผ่ได้ปรับปรุงเป็นสวนสาธารณะ มีชื่อว่า สระหลวง

เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2504 หนองไผ่ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นกิ่งอำเภอหนองไผ่ โดยมีนายสมบูรณ์ อมรบุตร เป็นหัวหน้ากิ่งอำเภอหนองไผ่คนแรก มีเขตการปกครอง 3 ตำบล ได้แก่ ตำบลกองทูล ตำบลกันจุ และตำบลบ้านโภชน์ และในวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2504 ได้รับโอนตำบลนาเฉลียง ตำบลท่าแดง ของอำเภอเมืองเพชรบูรณ์มาขึ้นกับกิ่งอำเภอหนองไผ่ด้วย และเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2506 ได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะกิ่งอำเภอหนองไผ่เป็นอำเภอหนองไผ่ โดยมี ร.ต.ต.ประทวน สิทธิธูรณ์ (หรือสิทธิกุล) เป็นนายอำเภอคนแรกและมีการจัดตั้งเป็นสุขาภิบาลตามประกาศกระทรวงมหาดไทยในราชกิจจานุเบกษา ต่อมาในปี พ.ศ. 2513 รัฐบาลได้ตัดถนนเป็นเส้นทางจากตำบลวังชมภู อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ ไปอำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี ซึ่งต่อมาเรียกว่า ถนนสระบุรี–หล่มสัก 

ซึ่งภายหลังได้มีการแบ่งพื้นที่ตั้งเป็นตำบลใหม่ อาทิ โอนพื้นที่ 6 หมู่บ้านของตำบลท่าแดง ตั้งเป็นตำบลบ่อไทย และต่อมาได้แบ่งพื้นที่ในตำบลบ้านโภชน์ทั้งหมด 23 หมู่บ้านสมัยนั้นได้แยกออกมาตั้งเป็นตำบลซับสมอทอด เมื่อปี พ.ศ. 2511 แยกตำบลกันจุ 7 หมู่บ้าน ตั้งเป็นตำบลเพชรละคร และตำบลซับสมอทอดอีก 9 หมู่บ้านเป็นตำบลหนองแจง และอีก 11 หมู่บ้านเป็นตำบลซับไม้แดงในปี พ.ศ.2513 

ซึ่งต่อมาเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2518 ตำบลซับสมอทอด พร้อมด้วยตำบลซับไม้แดง ตำบลหนองแจง และตำบลกันจุ ได้แยกออกมาจากอำเภอหนองไผ่และจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอบึงสามพัน และยกฐานะเป็นอำเภอโดยสมบูรณ์เมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2522

ซึ่งอำเภอหนองไผ่ได้มีการแยกการปกครองออกมาอีกครั้ง ดังนี้

* พ.ศ. 2520 บ้านห้วยโป่ง หมู่ที่ 9 และอีก 5 หมู่บ้านของตำบลนาเฉลียงแยกจัดตั้งเป็นตำบลห้วยโป่ง
* พ.ศ. 2527 บ้านวังท่าดี หมู่ที่ 4 และอีก 8 หมู่บ้านของตำบลท่าแดงแยกจัดตั้งเป็นตำบลวังท่าดี
* พ.ศ. 2528 บ้านบัววัฒนา หมู่ที่ 6 และอีก 6 หมู่บ้านของตำบลบ้านโภชน์แยกจัดตั้งเป็นตำบลบัววัฒนา
* พ.ศ. 2532 บ้านวังโบสถ์ หมู่ที่ 6 และอีก 7 หมู่บ้านของตำบลบ่อไทยแยกจัดตั้งเป็นตำบลวังโบสถ์ และบ้านหนองไผ่ หมู่ที่ 4 และอีก 9 หมู่บ้านของตำบลกองทูลแยกจัดตั้งเป็นตำบลหนองไผ่
* พ.ศ. 2534 ตำบลนาเฉลียงอีก 8 หมู่บ้านแยกจัดตั้งเป็นตำบลยางงาม
* พ.ศ. 2536 บ้านท่าด้วง หมู่ที่ 8 และอีก 7 หมู่บ้านของตำบลวังท่าดีแยกจัดตั้งเป็นตำบลท่าด้วง

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอหนองไผ่ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัดมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอเมืองเพชรบูรณ์ มีสันเขาซับยอดกอ สันเขาชะหมื่น แนวแปลงที่ดิน คลองปู่เจ้า กึ่งกลางแม่น้ำป่าสัก แนวแปลงที่ดิน สันเขาจันทร์ สันเขาหัวกลอย สันเขาไผ่ คลองตีบ เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอหนองบัวแดงและอำเภอภักดีชุมพล (จังหวัดชัยภูมิ) มีแนวสันเขาพังเหยในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตะเบาะ-ห้วยใหญ่ เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอบึงสามพัน   มีสันเขาอู่เรือ คลองลำพื้นทอง แนวแปลงที่ดิน คลองไผ่ขวาง คลองกระโบน กึ่งกลางแม่น้ำป่าสัก แนวแปลงที่ดิน สันเขาคำพง และสันเขาพลวง เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอชนแดน  มีสันเขาซับลิ้นทอง สันเขาซับยาง ซับเขาซับตะเคียน สันเขาวังอ่าง สันเขาวังเหว สันเขาผาหยวก และสันเขาแอ่นหาด เป็นเส้นเป็นเขต

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอหนองไผ่แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 13 ตำบล 142 หมู่บ้าน ได้แก่

## การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอหนองไผ่ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 15 แห่ง ได้แก่
* **เทศบาลตำบลนาเฉลียง** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลนาเฉลียงและตำบลยางงาม
* **[[เทศบาลตำบลหนองไผ่ (จังหวัดเพชรบูรณ์)|เทศบาลตำบลหนองไผ่]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองไผ่
* **เทศบาลตำบลเฉลียงทอง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาเฉลียง (นอกเขตเทศบาลตำบลนาเฉลียง)
* **เทศบาลตำบลบ่อไทย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อไทยทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลบัววัฒนา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบัววัฒนาทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลบ้านโภชน์** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านโภชน์ทั้งตำบล
* **[[ตำบลกองทูล|องค์การบริหารส่วนตำบลกองทูล]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกองทูลทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าแดง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าแดงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเพชรละคร** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเพชรละครทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยโป่ง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยโป่งทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลวังท่าดี** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังท่าดีทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองไผ่** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองไผ่ (นอกเขตเทศบาลตำบลหนองไผ่)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลวังโบสถ์** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังโบสถ์ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลยางงาม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยางงาม (นอกเขตเทศบาลตำบลนาเฉลียง)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าด้วง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าด้วงทั้งตำบล

## รายชื่อนายอำเภอ/ปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ

## อ้างอิง


หนองไผ่