มัตสึโอะ บาโช

[right|thumb|อนุสาวรีย์ของบาโชใน[เมืองโองากิ จังหวัดกิฟุ]]
thumb|มัตสึโอะ บาโช

**มัตสึโอะ บาโช** (ญี่ปุ่น: 松尾芭蕉 *Matsuo Bashō*, ค.ศ. 1644 – 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 1694) หรือ **บาโช**  เป็นนามแฝงของ **มัตสึโอะ มูเนฟูซะ** (松尾宗房, Matsuo Munefusa) เป็นกวีชาวญี่ปุ่น ผู้ซึ่งได้รับสมญานามเป็นปรมาจารย์ทางด้านบทกวีไฮกุ ในงานกวีที่เขาได้แต่งขึ้นเขียนเพียงชื่อ 芭蕉 (はせを, *ฮาเซโอะ*) เขาเป็นหนึ่งในกวีที่อยู่ในช่วงยุคสมัยเอโดะ

บาโช เกิดในอิงะ ซึ่งปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดมิเอะ ในตระกูลซามูไร ภายหลังจากการใช้ชีวิตหลายปีภายใต้วิถีชีวิตซามูไร เข้าได้ค้นพบว่าการเป็นนักประพันธ์นั้นเหมาะกับเขามากกว่า เขาจึงได้ละทิ้งวิถีชีวิตซามูไร บาโชได้เริ่มใช้ชีวิตแบบกวีเมื่อได้รับใช้เจ้านายในฐานะซามูไร ในตอนแรกเขาได้ตั้งชื่อตนเองว่า *โทเซ* (桃青, *Tosei*) ตามบทกวีโทเซ ซึ่งหมายถึงผลพีชเล็ก ๆ ด้วยบาโชมีความยกย่องนับถือในตัวกวีจีนชื่อหลี่ ไป๋ (李白, Lǐ Bái) ซึ่งหมายถึงลูกพลัมสีขาว

ในปี ค.ศ. 1666 เมื่อเจ้านายเก่าได้สิ้นชีวิตลง และมีเจ้านายใหม่ซึ่งเป็นพี่น้องของเจ้านายเดิมขึ้นมาปกครอง เขาได้เลือกกลับไปบ้าน แทนที่จะรับตำแหน่งต่อในฐานะซามูไร และย้ายไปเอโดะในปี ค.ศ. 1675 (ปัจจุบันคือโตเกียว) ต่อมาในปี ค.ศ. 1678 ที่เอโดะ เขาได้รับตำแหน่งให้เป็นปรมาจารย์ไฮกุ หรือ *โซโช* (宗匠, sōshō) และเริ่มชีวิตของกวีอาชีพ ในปี ค.ศ. 1680 ได้ย้ายไปยังฟูกูงาวะ (ส่วนหนึ่งของเอโดะ) และได้เริ่มปลูกต้นบาโช (芭蕉, Bashō, แปลว่า: ต้นกล้วย) ที่เขาชื่นชอบในบริเวณสวน ภายหลังจากเขาที่ได้ใช้ชื่อตัวเองว่าบาโช

ในช่วงชีวิต บาโชได้ออกเดินทางท่องเที่ยวไปหลายแห่ง สถานที่ที่มีชื่อเสียงในประวัติศาสตร์ของญี่ปุ่น และสถานที่ที่ปรากฏในงานประพันธ์  การท่องเที่ยวเหล่านี้มีส่วนสำคัญในงานเขียนของเขา สถานที่บางแห่งได้ส่งเสริมให้มีจินตนาการที่ยิ่งใหญ่  ในการเดินทางบะโชได้พบสานุศิษย์ และสอนพวกเขาด้วยเร็งงะ (連歌, renga)

บทประพันธ์ที่มีชื่อเสียงที่สุดของชาโชคือ *[[โอกุ โนะ โฮโซมิจิ]]* (<ruby>奥<rt>おく</rt></ruby>の<ruby>細道<rt>ほそみち</rt></ruby>, *Oku no Hosomichi*, แปลว่า: เส้นทางสายเล็ก ๆ ลึกเข้าไป) เขียนขึ้นภายหลังจากการเดินทางของบาโชและลูกศิษย์ ซึ่งเริ่มจากเอโดะในวันที่ 24 มีนาคม ค.ศ. 1689 และพวกเขาเดินทางไปโทโฮกุและโฮกูริกุ จากนั้นจึงกลับสู่เอโดะในปี ค.ศ. 1691 การเดินทางในหนังสือนี้จบลงที่โองากิและมิโนะ (ปัจจุบันคือจังหวัดกิฟุ) ด้วยบทหนึ่งในไฮกุที่เขาแสดงความหมายโดยนัยว่า จะเดินทางไปศาลเจ้าอิเซะต่อ ภายหลังจากการพักอยู่ที่โองากิ

บาโชเสียชีวิตเพราะโรคภัยไข้เจ็บในช่วงต้นฤดูใบไม้ผลิในปี ค.ศ. 1694 ที่โอซากะ ภายในบ้านของลูกศิษย์ที่เขาร่วมเดินทางไปด้วย ก่อนสิ้นใจ บาโชได้เขียนไฮกุสุดท้าย 

:*ในการเดินทางฉันล้มป่วย*
:*ความฝันวิ่งอยู่รอบกาย*
:*ในทุ่งที่ปกคลุมด้วยหญ้าแห้ง*

:*旅に病んで夢は枯野をかけ廻る*

:*Tabini yande*
:*Yume ha kareno wo*
:*Kake meguru*

## บทกวีที่มีชื่อเสียงของบะโช

"สระเก่าเอ๋ย"

:*สระเก่าเอ๋ย*
:*กบกระโดดลงไป*
:*เสียงของน้ำ*

:*古池や蛙飛びこむ水の音*

:*Furuike ya*
:*Kawazu tobikomu*               
:*Mizu no oto*

## เกร็ด
เกี่ยวกับ **บาโช** (Bashō, 芭蕉) หรือ ต้นกล้วย

เนื่องจากสภาพอากาศนั้นหนาวเย็นเกินกว่าที่กล้วยจะมีผลได้ ว่ากันว่า เขาตั้งใจว่าจะสื่อความหมายของบทกวีที่มิอาจมีผล หรือไร้ผล และเนื่องจากบาโชได้ศึกษาเซน เช่นนี้ เป็นไปตามแนวคิดของเซน 

## บทความและลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

* ไฮกุ
* มัตสึโอะ บาโช http://www.anoca.org/he/kyoto/matsuo_basho.html
* เร็งงะ http://www.anoca.org/stanza/verse/renga.html
* มัตสึโอะ บาโช http://www.poetry-chaikhana.com/B/Basho/
* มัตสึโอะ บาโช http://www.wwu.edu/japanweek/bashoenglish.html 
* ไฮกุ http://www.simplytom.com/definitions.txl
* *เส้นทางสายเล็ก ๆ ไปสู่ทางเหนือ* ''Oku no Hosomichi''  ในภาษาญี่ปุ่นและอังกฤษ
* '''Bosque de Bambú, camino del haiku - Bashô - Oku no Hosomichi''' *Japones - Español*

## อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2187
หมวดหมู่:กวีชาวญี่ปุ่น
หมวดหมู่:พุทธศาสนิกชนชาวญี่ปุ่น