อ็องเดร ดูว์ แปลซี เดอ รีเชอลีเยอ

พลเรือโท **พระยาชลยุทธโยธินทร์** นามเดิม **อ็องเดร ดูว์ แปลซี เดอ รีเชอลีเยอ** (; 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2381 –
25 มีนาคม พ.ศ. 2476) เป็นทหารเรือชาวเดนมาร์กซึ่งเข้ารับราชการในราชสำนักสยามในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 เขาดำรงตำแหน่งเป็นผู้บัญชาการกรมทหารเรือ (พ.ศ. 2443–2444) นับเป็นผู้บัญชาการทหารเรือคนแรกและคนเดียวที่เป็นชาวต่างประเทศ มีบทบาทสำคัญในฐานะรองผู้บัญชาการการรบของฝ่ายสยาม ในวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112บริเวณลุ่มแม่น้ำโขง นอกจากนี้ยังเป็นผู้ออกแบบและริเริ่มสร้างป้อมพระจุลจอมเกล้า ป้อมปราการชายฝั่งสำคัญที่ปากแม่น้ำเจ้าพระยา เพื่อใช้ในการป้องกันกรุงเทพมหานคร

## ประวัติการทำงาน
กัปตันรีเชอลีเยอ เป็นชาวเดนมาร์กเชื้อสายฝรั่งเศส โดยสืบเชื้อสายมาจากพระคาร์ดินัล ดยุกแห่งรีเชอลีเยอ (Armand Jean du Plessis de Richelieu) มุขมนตรีในพระเจ้าหลุยส์ที่ 13 แห่งฝรั่งเศส กัปตันรีเชอลีเยอเข้ามารับราชการทหารเรือสยามตั้งแต่ปี พ.ศ. 2418 เป็นผู้บังคับกองเรือพิทยัมรณยุทธ (Regent) ที่ภูเก็ต กระทั่งวันอังคาร เดือนห้า ขึ้นสามค่ำ ปีมะแม เบญจศก จุลศักราช 1245 ตรงกับปี พ.ศ. 2426 กัปตันรีเชอลีเยอขณะมีบรรดาศักดิ์เป็น "หลวงชลยุทธโยธินทร์" ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น "พระชลยุทธโยธินทร์" ถือศักดินา 800

ในปี พ.ศ. 2428 กัปตันรีเชอลีเยอเป็นผู้ออกแบบและควบคุมงานก่อสร้างป้อมพระจุลจอมเกล้าบริเวณปากแม่น้ำเจ้าพระยา ตำบลแหลมฟ้าผ่า อำเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการ ใช้ป้อมปืนแบบทันสมัยล่าสุดจากประเทศอังกฤษ ที่มีชื่อว่า "ปืนเสือหมอบ" ก่อสร้างแล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2436 ทำการทดลองยิงครั้งแรกเมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2436 ก่อนวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 เพียงเดือนเศษ

ในปี  พ.ศ. 2430 กัปตันรีเชอลีเยอ ร่วมหุ้นกับ กัปตันอัลเฟรด จอห์น ลอฟตัส หรือ **พระนิเทศชลธี**เปิดบริษัททำการเดินรถราง เป็นครั้งแรก เส้นทางจากตำบลบางคอแหลม ผ่านถนนเจริญกรุง ไปสิ้นสุดที่ศาลหลักเมืองกรุงเทพมหานคร เป็นรถรางสายแรกในเอเชีย ต่อมาในปี พ.ศ. 2437 ได้พัฒนาเป็นรถรางเดินด้วยไฟฟ้า เริ่มเดินรถครั้งแรกเมื่อวันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2437 ก่อตั้งบริษัทไฟฟ้าสยาม ทำการผลิตและจำหน่ายกระแสไฟฟ้า นอกจากนี้ท่านยังก่อตั้งบริษัทรถไฟปากน้ำซึ่งเปิดดำเนินการ รถไฟ สาย กรุงเทพ-สมุทรปราการ (ทางรถไฟสายปากน้ำ) ขนส่งผู้โดยสารและสินค้า ระยะทาง 21 กิโลเมตร เป็นสายแรก เมื่อ พ.ศ. 2436

ในช่วงวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 กัปตันรีเชอลีเยอ เป็นผู้นำทหารเรือชาวเดนมาร์กเข้าร่วมรบต่อสู้กับกองเรือฝรั่งเศสที่ปากน้ำ ทั้งที่กงสุลเดนมาร์กมีคำสั่งไม่ให้ชาวเดนมาร์กเข้ายุ่งเกี่ยวในการศึกครั้งนี้  ขณะนั้นท่านมียศเป็นพลเรือจัตวา ตำแหน่งรองผู้บัญชาการทหารเรือ ภายหลังการรบท่านได้รับพระราชทานยศเป็น **พลเรือตรี พระยาชลยุทธโยธินทร์** และต่อมาได้เลื่อนตำแหน่งเป็นผู้บัญชาการทหารเรือ ดำรงตำแหน่งระหว่างวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2443 - 29 มกราคม พ.ศ. 2444 กราบบังคมทูลลาออกจากราชการ เพื่อเดินทางกลับประเทศเดนมาร์ก นับเป็นผู้บัญชาการทหารเรือคนแรกและคนเดียวที่เป็นชาวต่างประเทศ

อีกเรื่องหนึ่งที่ได้รับมอบหมาย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้มีการหล่อพระพุทธชินราช (จำลอง) ขึ้นที่วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัดพิษณุโลก โปรดเกล้าให้พระยาชลยุทธโยธินทร์ อัญเชิญนำขึ้นแพ ล่องเรือมาคุมองค์และแต่งที่กรมทหารเรือ โดยเป็นผู้ควบคุมการแต่งองค์พระ เสร็จแล้วเชิญลงเรือมณฑปแห่ไปประดิษฐานเป็นพระประธานในพระอุโบสถวัดเบญจมบพิตร เมื่อวันที่ 13 ธันวาคม ปีเดียวกัน

เมื่อครั้งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสยุโรป พระยาชลยุทธโยธินทร์รับหน้าที่กัปตันเรือพระที่นั่งทุกครั้ง

## ชีวิตส่วนตัว
[thumb|right|250px|[โลงหินของพระยาชลยุทธโยธินทร์ ที่โบสถ์โฮลเมนส์ (Holmens Kirke) กรุงโคเปนเฮเกน ประเทศเดนมาร์ก]]
พระยาชลยุทธโยธินทร์ สมรสกับนางสาวดัคมาร์ เลิช (Dagmar Lousie Lerche) ธิดานายเอฟ. เลิช ผู้พิพากษาชาวเดนมาร์ก มีบุตรธิดา 3 คน คือ
* Mr. Louis de Richelieu
* Mr. Helge de Richelieu
* Madame Schestede Juul

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์
### เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย
 (ประดับเพ็ชร์)

### ต่างประเทศ
*  :
** พ.ศ. 2435 - 80px  เครื่องราชอิสริยาภรณ์แดนเนอโบร ชั้น Chamberlain และชั้นที่ 2

*  :
** พ.ศ. 2435 - 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญสตานิสเลาส์ ชั้นที่ 1
*  :
** พ.ศ. 2435 - 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์เซ็นต์ซาเวีย ชั้นที่ 2

*  :
** พ.ศ. 2435 - 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎอิตาลี ชั้นที่ 2
*  :
** พ.ศ. 2435 - 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎ ชั้นที่ 2 
*  :
** พ.ศ. 2435 - 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์เมจีดีเย ชั้นที่ 2 
*  :
** พ.ศ. ไม่ปรากฏ - 80px เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้นกร็องตอฟีซีเย
*  :
** พ.ศ. ไม่ปรากฏ - 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดาบ ชั้นที่ 2
*  :
** พ.ศ. ไม่ปรากฏ - 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ฟรานซ์โจเซฟ ไม่ปรากฏลำดับชั้น

## สิ่งสืบเนื่อง
* หินริเชลิว (Richelieu Rock) ปะการังใต้น้ำบริเวณอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์ จังหวัดพังงา มาจากชื่อของกัปตันริเชอลิเออ

## ยศและบรรดาศักดิ์
* หลวงชลยุทธโยธินทร์
* พ.ศ. 2426 พระชลยุทธโยธินทร์
* พ.ศ. 2431 พลเรือจัตวา
* 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2434 พระยาชลยุทธโยธินทร์ ถือศักดินา 2000
* 4 เมษายน พ.ศ. 2440 พลเรือตรี

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* 

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2395
หมวดหมู่:ชาวเดนมาร์กเชื้อสายฝรั่งเศส
หมวดหมู่:ทหารเรือชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:ชาวฝรั่งเศสในประเทศไทย
ชลยุทธโยธินทร์ (อองเดร ดู เปลซี เดอ ริเชอลิเออ)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ จ.ป.ร.1‎
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรมาลา
หมวดหมู่:พลเรือโทชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้บัญชาการทหารเรือไทย
หมวดหมู่:ตระกูลรีเชอลีเยอ
ชลยุทธโยธินทร์
หมวดหมู่:บุคคลในสงครามฝรั่งเศส-สยาม