ดะรอ อะบู อันนะญา

[right|thumb|250x250px|แหล่งโบราณคดีดะรอ อะบู อันนะญา บริเวณฝั่งตะวันตกของเมืองลักซอร์ ประเทศ[ประเทศอียิปต์|อียิปต์]]
**ดะรอ อะบู อันนะญา** () เป็นที่ตั้งของนครสุสานที่ตั้งอยู่บนฝั่งตะวันตกของแม่น้ำไนล์ที่ธีบส์ ประเทศอียิปต์ ใกล้กับปากทางหุบเขาที่ทอดขึ้นไปสู่อัดดัยรุลบะห์รี และอยู่ทางเหนือของนครสุสานอัลอะซะซีฟ อีกทั้งยังตั้งอยู่ไม่ไกลจากหุบเขากษัตริย์

## ความเป็นมาของนครสุสาน
ตามข้อมูลของสถาบันโบราณคดีเยอรมัน (ดีเอไอ) ระบุว่า "นครสุสานดะรอ อะบู อันนะญาเป็นหนึ่งในสุสานที่มีการใช้งานต่อเนื่องยาวนานที่สุดในอียิปต์โบราณ โดยถูกใช้เป็นสถานที่ฝังศพแทบจะอย่างต่อเนื่องตั้งแต่สมัยราชอาณาจักรกลางจนถึงยุคคริสต์ศาสนาตอนต้น (ยุคคอปติก) รวมระยะเวลาประมาณ 2,500 ปี หลุมฝังศพที่เก่าแก่ที่สุดที่ได้รับการบันทึกไว้จนถึงปัจจุบันมีอายุย้อนไปถึงปลายราชวงศ์ที่สิบเอ็ด (ราว 2000 ปีก่อนคริสตกาล) ในช่วงราชวงศ์ที่สิบเจ็ดและต้นราชวงศ์ที่ สิบแปด ฟาโรห์และเชื้อพระราชวงศ์ถูกฝังพระศพไว้ที่นี่ในสุสานพีระมิดขนาดเล็ก เช่น ฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟ, ฟาโรห์เซเคมเร-เวปมาอัต อินเทฟ, ฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 1 (มีความเป็นไปได้สูง), พระราชินีอาห์โฮเทปที่ 2 และอาจรวมถึงทั้งฟาโรห์อเมนโฮเทปที่ 1 และพระราชินีอาห์โมส-เนเฟอร์ทาริในสุสานเอเอ็นบีด้วย ความหลากหลายทางสถานะทางสังคมในสุสานแห่งนี้ครอบคลุมตั้งแต่หลุมศพแบบเรียบง่ายที่มีเครื่องอุทิศศพเพียงไม่กี่ชิ้น ไปจนถึงสุสานของบุคคลชั้นสูง เช่น มหาปุโรหิตแห่งอามุนที่คาร์นัก และข้าราชสำนักระดับสูงคนอื่นๆ ในช่วงต้นสมัยราชอาณาจักรกลาง ช่วงปลายสมัยระหว่างกลางที่สอง และช่วงต้นสมัยราชอาณาจักรใหม่ นครสุสานดะรอ อะบู อันนะญาได้กลายเป็นสุสานประจำราชสำนัก เนื่องจากธีบส์หรือวาเซตได้เลื่อนสถานะเป็นเมืองหลวงของจักรวรรดิและศูนย์กลางการปกครองในช่วงเวลาดังกล่าว ความสำคัญของนครสุสานในฐานะพื้นที่ฝังศพอันศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งยิ่งทวีความสำคัญจากการมีหมู่สุสานหลวง ตั้งอยู่ตรงข้ามกับวิหารคาร์นัก และเป็นที่ทราบกันดีว่าวิหารคาร์นักเป็นศูนย์กลางลัทธิบูชาเทพอามุนมาตั้งแต่สมัยราชอาณาจักรกลาง และต่อมาได้กลายเป็นหนึ่งในวิหารที่สำคัญที่สุดของอียิปต์โบราณในสมัยราชอาณาจักรใหม่"

ในยุคคอปติก ได้มีการสร้างอารามที่อัดดัยรุลบะคีตบนยอดเนินเขาเหนือสุสานฟาโรห์ โดยอารามแห่งนี้ได้รับการระบุว่าเป็น อารามนักบุญเปาโลแห่งธีบส์

## การขุดสำรวจสุสาน
### อัดดัยรุลบะคีต
สถาบันโบราณคดีเยอรมัน (ดีเอไอ) ร่วมกับมหาวิทยาลัยลูทวิช-มัคซีมีลีอานแห่งมิวนิก (LMU Munich) ได้ดำเนินงานวิจัยและขุดค้นอารามที่อัดดัยรุลบะคีตตั้งแต่ปี ค.ศ. 2001 จนอย่างน้อยถึงปี ค.ศ. 2004 ในการกำกับดูแลของศาสตราจารย์ ดร. กึนเทอร์ บูร์คาร์ด และรองศาสตราจารย์ ดร. ดาเนียล โพลซ์

### สุสานในสมัยอียิปต์โบราณ
ตามข้อมูลของดีเอไอระบุว่า "ภาพจิตรกรรมฝาผนังบางส่วนจากสุสานที่มีการตกแต่งประดับประดาภายในนครสุสานแห่งนี้ ซึ่งสืบย้อนไปได้ถึงสมัยราชอาณาจักรใหม่ ได้รับการบันทึกและจัดพิมพ์เผยแพร่ในปี ค.ศ. 1845 ระหว่างการสำรวจซึ่งนำโดยคาร์ล ริชาร์ด เลปซิอุสในเวลานั้น พีระมิดสมัยสมัยอียิปต์โบราณจำนวนมากถูกได้รื้อถอนหินที่ก่อสร้างไปแล้ว เหลือเพียงหลุมฝังศพเท่านั้น การขุดค้นที่มีความสำคัญและมีการบันทึกบางส่วนเป็นครั้งแรกดำเนินการโดยโจเซฟ ปาสซาลาควาระหว่างปี ค.ศ. 1822–1825 โดยมุ่งเน้นไปที่สุสานแบบปล่องหลายแห่ง นครสุสานดะรอ อะบู อันนะญาได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นอย่างมากหลังจากการค้นพบโลงพระศพของเหล่าเชื้อพระวงศ์จำนวนสามใบจากช่วงสมัยระหว่างกลางที่สอง ซึ่งหนึ่งในนั้นเป็นของฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟ ซึ่งถูกโจรปล้นสุสานพบในปี ค.ศ. 1827 และต่อมาถูกซื้อโดยพิพิธภัณฑ์บริติชในกรุงลอนดอนเมื่อปี ค.ศ. 1835" (ส่วนโลงอีกสองใบเป็นของฟาโรห์คาโมส และพระมเหสีอาห์โฮเทปที่ 2)

"ระหว่างปี ค.ศ. 1860 – 1862 โอกุสต์ มาริเอตต์ ได้ริเริ่มการค้นหาสุสานของฟาโรห์พระองค์นี้ ซึ่งดูเหมือนจะประสบความสำเร็จ อย่างไรก็ตาม มาริเอตต์ไม่ได้บันทึกตำแหน่งที่ตั้งของสุสานไว้ และปัจจุบันมีเพียงคำอธิบายสั้น ๆ และคลุมเครือเท่านั้น ในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 และต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 มีโครงการสำรวจและขุดค้นหลายครั้งในดะรอ อะบู อันนะญา ซึ่งระหว่างนั้นได้มีการขุดค้นสุสานเดี่ยวและกลุ่มสุสาน พร้อมทั้งบันทึกการตกแต่งภายใน (เช่น นอร์แธมป์ตัน/ชปีเกิลแบร์ก/นิวเบอร์รี, 1898/99; เอช. โกตีเยร์, 1906; คาร์เตอร์/คาร์นาร์วอน, 1908; ดับเบิลยู.เอ็ม.เอฟ. เพทรี, 1909)"

คลาเรนซ์ ฟิชเชอร์ จากพิพิธภัณฑ์มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย ซึ่งเป็นผู้นำการขุดค้นระหว่างปี ค.ศ. 1921–1923 ซึ่งรวมถึงการขุดค้น “ในสุสานของข้าราชสำนักจากสมัยอาณาจักรใหม่ และในหมู่สิ่งปลูกสร้างประกอบพิธีพระบรมศพของฟาโรห์อเมนโฮเทปที่ 1 จากราชวงศ์ที่สิบแปด และพระมเหสีเนเฟอร์ทาริ (1525–1504 ปีก่อนคริสตกาล)” ต่อมาในปี ค.ศ. 1967 แลนนี เบลล์ ได้ดำเนินงานต่อ โดยมุ่งเน้น "การจัดทำสำเนาจารึกทางโบราณคดีและการอนุรักษ์สุสานแบบเจาะหน้าผาที่มีการตกแต่งภายในแห่งราชวงศ์ที่สิบเก้า (1292 – 1190 ปีก่อนคริสตกาล)" งานเหล่านี้ก่อให้เกิดโบราณวัตถุสำคัญสำหรับพิพิธภัณฑ์ เช่น ประติมากรรม เครื่องปั้นดินเผา เครื่องประกอบพิธีศพ และภาพสลักระบายสี

ระหว่างปี ค.ศ. 1991–2000 สถาบันดีเอไอในความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอสแอนเจลิส (UCLA) ได้ดำเนินการขุดค้นพื้นที่ดังกล่าว "เนื่องจากในขณะนั้น ความรู้เกี่ยวกับสถาปัตยกรรม องค์ประกอบของสุสาน และแนวปฏิบัติด้านพิธีศพในสมัยช่วงสมัยระหว่างกลางที่สองและช่วงต้นราชอาณาจักรใหม่ (ราชวงศ์ที่ 13 – 18 ราว 1790 – 1425 ปีก่อนคริสตกาล) ยังคงมีอยู่อย่างจำกัด" โดยให้ความสำคัญเป็นพิเศษกับหมู่สุสานหลวงแห่งราชวงศ์ที่สิบเจ็ด เนื่องจากก่อนหน้านั้น "ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกลุ่มสุสานเหล่านี้มีที่มาจากเพียงโบราณวัตถุแบบกระจัดกระจาย ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องประกอบพิธีศพเท่านั้น แต่ยังขาดหลักฐานแหล่งที่มาอย่างชัดเจน (เช่น โลงไม้ปิดทองสองใบและยอดพีระมิดหินปูน (พีระมิดิออน) ซึ่งโบราณวัตถุเหล่านี้ได้ถูกลักลอบนำออกจากสุสานในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 และค่อย ๆ เข้าสู่ตลาดศิลปะ ก่อนจะกระจายไปยังชุดสะสมของโบราณต่าง ๆ ในยุโรป และหมู่สิ่งปลูกสร้างประกอบพิธีศพเองและตำแหน่งที่ตั้งที่แท้จริงยังไม่เคยได้รับการบันทึก ดังนั้น เป้าหมายหลักประการหนึ่งคือระบุตำแหน่งที่ตั้งของกลุ่มสุสานเหล่านี้ การบันทึกรูปแบบทางสถาปัตยกรรม ตลอดจนการจำลองบริบทดั้งเดิมของโบราณวัตถุ ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นส่วนประกอบของเครื่องอุทิศศพ"

นับตั้งแต่เดือนมกราคม เมื่อปี ค.ศ. 2002 สภาวิจัยแห่งชาติสเปนในกรุงมาดริดได้ดำเนินงานโบราณคดีในพื้นที่นี้อย่างต่อเนื่อง "คณะสำรวจเริ่มดำเนินการศึกษาโดยมุ่งเน้นไปที่บริเวณภายในและรอบๆ สุสานหินเจาะแบบห้องสวดของดเจฮูตีและเฮรี (สุสานทีที 11 และทีที 12) ซึ่งทั้งสองเป็นข้าราชสำนักระดับสูงผู้ถวายงานในรัชสมัยของพระนางฮัตเชปซุต และพระราชชนนีอาห์โฮเทปตามลำดับ (ประมาณ 1,520 – 1,460 ปีก่อนคริสตกาล) ... ต่อมาในปี ค.ศ. 2008 คณะสำรวจชาวสเปนได้ค้นพบหลุมฝังศพจากสมัยราชวงศ์ที่สิบเอ็ดหรือช่วงต้นราชวงศ์ที่สิบสอง ซึ่งฝังอยู่ใต้พื้นลานกว้างหน้าสุสานของดเจฮูตี (สุสานทีที 11) ลึกลงไปประมาณ 1 เมตร ภายในพบโลงศพไม้ทาสีแดงพร้อมจารึกหลากสี บริเวณด้านข้างทั้งสี่ด้านและบนฝาโลง และเจ้าของมัมมี่มีชื่อว่า อิเกอร์ ซึ่งได้รับการบรรจุศพโดยให้นอนตะแคงซ้าย พร้อมกับไม้เท้า 3 อันและคันธนู 2 คันวางข้างศพ”  ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2011 เป็นต้นมา ได้มีการขุดพบสุสานปล่องจำนวน 20 แห่ง ห้องถวายเครื่องอุทิศศพที่ก่ออิฐดินจำนวน 4 แห่ง, สุสานหินเจาะเพิ่มเติมอีกจำนวน 4 แห่งจากสมัยราชวงศ์ที่สิบเอ็ดต่อช่วงต้นสมัยราชวงศ์ที่สิบสอง และสวนพิธีศพ (ขนาด 3 x 2.2 เมตร)" สวนแห่งนี้บุด้วยดินตะกอนและปูนขาว "ประกอบด้วยพืชที่เกี่ยวข้องกับเครื่องถวายอาหาร ควบคู่กับพืชชนิดอื่นที่น่าจะมีความหมายเชิงสุนทรียะและ/หรือเชิงสัญลักษณ์ เพื่อถวายแด่ผู้ตายเป็นการอธิษฐานขอชีวิตหรือการเกิดใหม่"

ในปี ค.ศ. 2023 คณะโบราณคดีของอียิปต์ได้ค้นพบห้องฝังศพที่ดะรอ อะบู อันนะญา ซึ่งภายในมีโลงศพหินแกรนิตของเสนาบดีอังค์คูจากช่วงต้นสมัยราชวงศ์ที่สิบสาม

## สุสานและสิ่งปลูกสร้างอื่น ๆ
### นครสุสานธีบส์
ในนครสุสานธีบส์มีสุสานที่ได้รับการบันทึกข้อมูลไว้จำนวนอย่างน้อย 415 แห่ง โดยนครสุสานดะรอ อะบู อันนะญาเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ดังกล่าว จากจำนวนนี้ สุสานต่อไปนี้ตั้งอยู่ในเฉพาะพื้นที่ดะรอ อะบู อันนะญา

#### ทีที (Theban Tomb) หมายเลข 1–100
* ทีที 11 – ดเจฮูตี เจ้ากรมพระคลังในรัชสมัยพระนางฮัตเชปซุต (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 12 – เฮรี เจ้ากรมยุ้งฉางของพระราชินีอาห์โฮเทป (ราชวงศ์ที่สิบเจ็ด)หรือสิบแปด)[8]
* ทีที 13 – ชูรอย หัวหน้าพนักงานอัญเชิญกระถางไฟแห่งเทพอามุน (ราชวงศ์ที่ยี่สิบ)[8]
* ทีที 14 – ฮูอิ นักบวชแห่งอเมนโฮเทป ผู้เป็นภาคอวตารแห่งเทพอามุน (ราชวงศ์ที่สิบเก้า)
* ทีที 15 – เตติคี บุตรของราโฮเทป เจ้าเมืองธีบส์ (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 16 – พาเนห์ซี ข้ารับใช้แห่งอเมนโฮเทปประจำลานหน้าวิหาร (ราชวงศ์ที่สิบเก้า)
* ทีที 17 – เนบอามุน อาลักษณ์และแพทย์ประจำพระองค์ (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 18 – บากิ หัวหน้าพนักงานชั่งทองคำแห่งเทพอามุน (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 19 – อเมนโมส มหาปุโรหิตแห่งอเมนโฮเทปประจำลานหน้าวิหาร (ราชวงศ์ที่ยี่สิบ)
* ทีที 20 – มอนตูเคอร์คอปเชฟ เจ้าเมืองบูซิริส (ราชวงศ์ที่สิบแปด)

#### ทีที หมายเลข 101–200
* ทีที 140 – เคฟีอา หรือเนเฟอร์รอนเพต ช่างทองและประติมากรรูปเหมือน (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 141 – บาเคนคอนส์ นักบวชขั้นต้นประจำหน้าวิหารเทพอามุน (สมัยรามเสส)
* ทีที 142 – ซามุต นายงานก่อสร้างแห่งวิหารเทพอามุน-ราที่คาร์นัก (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 143 – ไม่ทราบชื่อ
* ทีที 144 – นู ผู้กำกับแรงงานประจำเขตที่ดินหลวง (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 145 – เนบอามอน หัวหน้ากองพลธนู (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 146 – เนบอามอน เจ้ากรมยุ้งฉางแห่งเทพอามุน ผู้นับจำนวนเมล็ดพืช และ*อินี*ของพระมเหสีแห่งเทพ (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 147 – สันนิษฐานว่าเป็นของ เฮบี อาลักษณ์ผู้นับจำนวนโคของเทพอามุนแห่งอียิปต์บนและล่าง หัวหน้าผู้อาวุโสประจำประตูคาร์นัก
* ทีที 148 – อเมนเอมโอเพต นักบวชแห่งอามุน (สมัยรามเสส)
* ทีที 149 – อเมนโมส อาลักษณ์หลวงประจำโต๊ะบูชาของเจ้าแห่งสองแผ่นดิน เจ้ากรมพรานหลวงแห่งเทพอามุน (สมัยรามเสส)
* ทีที 150 – อูเซอร์เฮต เจ้ากรมโคแห่งเทพอามุน (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 151 – เฮตี อาลักษณ์ ผู้นับจำนวนโคของพระมเหสีแห่งเทพอามุน และผู้ดูแลทรัพย์สินของพระมเหสีแห่งเทพอามุน (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 152 – ไม่ทราบชื่อ (เดิมสร้างขึ้นในราชวงศ์ที่สิบแปด แต่ถูกยึดมาใช้ใหม่อีกครั้งในสมัยรามเสส)
* ทีที 153 – ไม่ทราบชื่อ
* ทีที 154 – ตาติ พนักงานเชิญจอกเสวย (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 155 – อินเทฟ ผู้ประกาศพระราชโองการ (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 156 – เพนเนซุตทาวี ผู้บัญชาการทหาร ข้าหลวงประจำดินแดนทางใต้ (ราชวงศ์ที่สิบเก้า)
* ทีที 157 – เนบเวนเอนเอฟ มหาปุโรหิตแห่งเทพอามุน (ราชวงศ์ที่สิบเก้า)
* ทีที 158 – โทเนเฟอร์ ปุโรหิตแห่งเทพอามุนขั้นที่สาม (ราชวงศ์ที่ยี่สิบ)
* ทีที 159 – ราเอีย ปุโรหิตแห่งเทพอามุนขั้นที่สี่ (ราชวงศ์ที่ยี่สิบ)
* ทีที 160 – เบสเอนมุต ข้าหลวงผู้ใกล้ชิดพระองค์ (ราชวงศ์ที่ยี่สิบหก)
* ทีที 161 – นัคต์ พนักงานเชิญดอกไม้บูชาของเทพอามุน (ราชวงศ์ที่สิบแปด)[
* ทีที 162 – เคนอามอน เจ้าเมืองธีบส์ เจ้ากรมยุ้งฉางแห่งเทพอามุน (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 163 – อเมนเอมฮัต เจ้าเมืองธีบส์ อาลักษณ์หลวง (ราชวงศ์ที่สิบเก้า)
* ทีที 164 – อินเทฟ อาลักษณ์ผู้ลงบัญชีเกณฑ์ (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 165 – เนเฮมาวาย ช่างทอง (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 166 – ราโมส นายงานก่อสร้างในคาร์นัก เจ้ากรมโค (ช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบแปดถึงช่วงต้นราชวงศ์ที่สิบเก้า)
* ทีที 167 – ไม่ทราบชื่อ (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 168 – อานี เทพบิดรผู้มีหัตถ์อันพิสุทธิ์ ผู้อ่านบทสวดที่ได้รับเลือกของทวยเทพ (ราชวงศ์ที่สิบเก้า)
* ทีที 169 – เซเนนา หัวหน้าช่างทองของเทพอามุน (ราชวงศ์ที่สิบแปด)

#### ทีที  หมายเลข 201–300
* ทีที 231 – เนบอามุน อาลักษณ์ ผู้นับจำนวนเมล็ดพืชของเทพอามุนในพระคลังเครื่องบูชา (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 232 – ทาร์วาส อาลักษณ์ผู้รักษาตราประทับศักดิ์สิทธิ์ประจำพระคลังแห่งเทพอามุน (สมัยรามเสส)
* ทีที 233 – ซารอย และอาเมนโฮเทป อาลักษณ์หลวงประจำโต๊ะบูชาของเจ้าแห่งสองแผ่นดิน อาลักษณ์หลวงผู้ดูแลเครื่องเสวย อาลักษณ์หลวงต่อหน้าพระพักตร์ของกษัตริย์ หัวหน้างานเฉลิมฉลอง ผู้นับจำนวนโคแห่งวิหารเทพอามุน ราชทูตผู้จาริกดินแดนภูเขา เจ้ากรมพรานหลวงแห่งเทพอามุน (สมัยรามเสส)
* ทีที 234 – รอย เจ้าเมือง (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 236 – ฮอร์นัคต์ ปุโรหิตแห่งเทพอามุนขั้นที่สอง และเจ้ากรมพระคลังแห่งเทพอามุน (สมัยรามเสส)
* ทีที 237 – เวนเนเฟอร์ หัวหน้านักบวชผู้อ่านบทสวด (สมัยรามเสส)
* ทีที 241 – อาห์โมส อาลักษณ์ผู้จดบันทึกคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์ เด็กที่เติบโตในพระราชฐานฝ่ายใน หัวหน้าผู้ดูแลพิธีกรรมลับแห่งเรือนรุ่งอรุณ (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 255 – รอย อาลักษณ์หลวง ผู้ดูแลทรัพย์สินของฮอร์เอมเฮบและเทพอามุน (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 260 – อูเซอร์ อาลักษณ์ ผู้ชั่งน้ำหนักทรัพย์สินของเทพอามุน เจ้ากรมนาแห่งเทพอามุน (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 261 – คาเอมวาเซต นักบวชขั้นต้นแห่งอเมนโฮเทปที่ 1 (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 262 – ไม่ทราบชื่อ เจ้ากรมนา (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 282 – นัคต์มิน (ผู้บัญชาการทหาร) หัวหน้ากองพลธนู ข้าหลวงประจำดินแดนทางใต้ (ราชวงศ์ที่สิบเก้า)
* ทีที 283 – โรมา หรือ รอย มหาปุโรหิตแห่งอามุน (ราชวงศ์ที่สิบเก้า)
* ทีที 284 – พาห์เอมเนทเจอร์ อาลักษณ์ผู้กำกับเครื่องบูชาแด่เทพทั้งปวง (สมัยรามเสส)
* ทีที 285 – อินี หัวหน้าพระคลังพัสดุของเทพีมุต (สมัยรามเสส)
* ทีที 286 – นิอาย อาลักษณ์ประจำโต๊ะบูชา (สมัยรามเสส)
* ทีที 287 – เพนดูอา นักบวชขั้นต้นแห่งเทพอามุน (สมัยรามเสส)
* ทีที 288 – บาเคนคอนส์ อาลักษณ์ผู้จดบันทึกคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์ของเทพคอนซู (สมัยรามเสส)
* ทีที 289 – เซทาอู อุปราชแห่งคูช ข้าหลวงประจำดินแดนทางใต้ หัวหน้ากองพลธนูแห่งคูช (ราชวงศ์ที่สิบเก้า)
* ทีที 293 – ราเมสเซสนัคต์ มหาปุโรหิตแห่งอามุน (ราชวงศ์ที่ยี่สิบ)
* ทีที 300 – อันโฮเทป อุปราชแห่งคูช (ราชวงศ์ที่สิบเก้า)

#### ทีที  หมายเลข 301–400
* ทีที 301 – โฮริ อาลักษณ์ประจำโต๊ะบูชาของฟาโรห์ในเขตอันศักดิ์สิทธิ์ของเทพอามุน (สมัยรามเสส)
* ทีที 302 – พาราเอมเฮบ เจ้ากรมพระคลังพัสดุ (สมัยรามเสส)
* ทีที 303 – พาเซอร์ หัวหน้าพระคลังพัสดุขแห่งเทพอามุน ปุโรหิตแห่งอามุนขั้นที่สาม (สมัยรามเสส)
* ทีที 304 – พิอาย อาลักษณ์ประจำโต๊ะบูชาของเทพอามุน อาลักษณ์ของเจ้าแห่งสองแผ่นดิน (สมัยรามเสส)
* ทีที 305 – พาเซอร์ นักบวชขั้นต้นผู้ปฏิบัติศาสนกิจเฉพาะพระพักตร์เทพอามุน (สมัยรามเสส)
* ทีที 306 – อิร์ดจาเนน ผู้เปิดประตูแห่งเขตอันศักดิ์สิทธิ์ของเทพอามุน (สมัยรามเสส)
* ทีที 307 – โทเนเฟอร์ (สมัยรามเสส)
* ทีที 332 – เพนเรนูเทต หัวหน้าเวรยามประจำยุ้งฉางในเขตอันศักดิ์สิทธิ์ของเทพอามุน (สมัยรามเสส)
* ทีที 333 และทีที 334 – ไม่ทราบชื่อ (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 344 – พิอาย เจ้ากรมโค (สมัยรามเสส)
* ทีที 375, ทีที 376, ทีที 377, ทีที 378 และ ทีที 379 – ไม่ทราบชื่อทั้งหมด (สมัยรามเสส)
* ทีที 393 และทีที 396 – ไม่ทราบชื่อ (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 394 และทีที 395 – ไม่ทราบชื่อ (สมัยรามเสส)

#### ทีที  หมายเลข 401–415
* ทีที 401 – เนบเซนิ เจ้ากรมช่างทองแห่งเทพอามุน (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* ทีที 402 – ไม่ทราบชื่อ (ราชวงศ์ที่สิบแปด)

#### สุสานที่ค้นพบแล้วแต่ไม่ทราบที่ตั้งในปัจจุบัน
* สุสาน เอ.1 – อเมนเอมเฮต ข้ารับใช้คา (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* สุสาน เอ.2 – "สุสานนักเต้นระบำ"
* สุสาน เอ.3 – รูรู ผู้บัญชาการกองกำลังพิทักษ์นคร (สมัยราชอาณาจักรใหม่)
* สุสาน เอ.4 – ซิ-อูเซอร์ อาลักษณ์ เจ้าเมืองนครทางใต้ เจ้ากรมยุ้งฉาง (ราชวงศ์ที่สิบเก้า)
* สุสาน เอ.5 – เนเฟอร์โฮเทป เจ้ากรมยุ้งฉาง (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* สุสาน เอ.6 – ดเจฮูติเนเฟอร์ เจ้ากรมที่ลุ่มน้ำของเจ้าแห่งสองแผ่นดิน (ราชวงศ์ที่สิบเก้า)
* สุสาน เอ.7 – อเมนโฮเทป อาลักษณ์ (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* สุสาน เอ.8 – อเมนเอมฮับ อาลักษณ์หลวง ผู้ดูแลพระตำหนักแห่งอเมนโฮเทปที่ 1 บนฝั่งตะวันตกของธีบส์ (ราชวงศ์ที่สิบแปดหรือสิบเก้า)
* สุสาน เอ.9 – ไม่ทราบชื่อ (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* สุสาน เอ.10 – ดเจฮูตีเฟอร์ เจ้ากรมพระคลัง (ราชวงศ์ที่สิบแปด)
* สุสาน เอ.24 – ซิมุต ปุโรหิตแห่งเทพอามุนขั้นที่สอง

#### สุสานคัมพ์
เป็นสุสานที่ค้นพบและขุดค้นโดยฟรีเดอรีเคอ คัมพ์-ไซฟรีท และได้รับการตั้งชื่อสุสานตามเธอ

* คัมพ์ 150 – ลงอายุไว้ราวราชวงศ์ที่สิบแปด
* คัมพ์ 157 – อูเซอร์ฮัต ลงอายุไว้ราชวงศ์ที่สิบแปด ภายในพบมัมมี่ 8 ร่าง โลงไม้ 10 ใบ และตุ๊กตาชวาบติมากกว่า 1,000 ตัว
* คัมพ์ 161 – คาดว่าเป็นสุสานจากสมัยราชวงศ์ที่สิบแปด

#### สุสานอื่น ๆ
* สุสาน เอเอ็นบี – เป็นไปได้ว่าเป็นสุสานของฟาโรห์อเมนโฮเทปที่ 1 (ฟาโรห์พระองค์ที่สองของราชวงศ์ที่สิบแปด) และพระราชมารดาอาห์โมส-เนเฟอร์ทาริ
* สุสานที่ไม่ทราบที่ตั้งในปัจจุบันของอินเทฟผู้เฒ่า ผู้เป็นผู้ก่อตั้งราชวงศ์ที่สิบเอ็ด
* สุสานที่ไม่ทราบที่ตั้งในปัจจุบันของเนบอามุน จากการวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ในปี ค.ศ. 2008–09 ระบุว่าตำแหน่งของสุสานตั้งอยู่บริเวณใกล้กับดะรอ อะบู อันนะญา
* สุสานของเสนาบดีอังค์คู จากช่วงต้นสมัยราชวงศ์ที่สิบสาม
* เนเฟอร์โฮเทป สถานที่ค้นพบบันทึกปาปิรุสบูลักฉบับที่ 18
* เป็นไปได้ว่าหมู่โครงสร้าง เค 93.11 และ เค 93.12 อาจเป็นของของฟาโรห์อเมนโฮเทปที่ 1 และพระราชมารดาอาห์โมส-เนเฟอร์ทาริ
* ซากสุสานพีระมิดของฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟ (หนึ่งในฟาโรห์พระองค์สุดท้ายของราชวงศ์ที่สิบเจ็ด) ถูกค้นพบและขุดค้นในปี ค.ศ. 2001 หลักฐานแสดงว่าถูกโจรเข้าปล้นสุสานตั้งแต่ปี ค.ศ. 1827
* สุสานของข้าราชสำนักชั้นสูงนามว่า เตติ ในรัชสมัยฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟ
* สุสานพีระมิดที่ไม่ทราบที่ตั้งในปัจจุบันของฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 1 ซึ่งเชื่อว่าตราสคารับรูปหัวใจและหีบคาโนปิกไม้ที่ปรากฏพระนามของพระองค์มาจากสุสานดังกล่าว
* สุสานพีระมิดที่ไม่ทราบที่ตั้งในปัจจุบันของฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 2 ตามเอกสารบันทึกปาปิรุสแอบบอตต์และบันทึกปาปิรุสลีโอโพลด์-แอมเฮิร์สต์ ซึ่งลงเวลาไว้ปีที่ 16 แห่งการครองราชย์ของฟาโรห์รามเสสที่ 9 โดยระบุว่าสุสานพีระมิดของพระองค์ถูกโจรเข้าปล้นสุสานและทำลาย
* สุสานพีระมิดที่ไม่ทราบที่ตั้งในปัจจุบันของฟาโรห์เซเคมเร-เวปมาอัต อินเทฟ โดยยอดพีระมิดของพระองค์ถูกค้นพบและปัจจุบันเก็บรักษาอยู่ในพิพิธภัณฑ์บริติช (บีเอ็ม อีเอ 478)
* สุสานพีระมิดที่ไม่ทราบที่ตั้งในปัจจุบันของฟาโรห์เซเคมเร-เฮรูเฮอร์มาอัต อินเทฟ โลงพระบรมศพของพระองค์ซึ่งปัจจุบันอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ในฝรั่งเศส ซึ่งเชื่อว่ามาจากสุสานดังกล่าว
* สุสานพีระมิดที่ไม่ทราบที่ตั้งในปัจจุบันของฟาโรห์เซนัคต์เอนเร อาห์โมส
* สุสานพีระมิดที่ไม่ทราบที่ตั้งในปัจจุบันของฟาโรห์เซเคนเอนเร ทาโอ
* สุสานพีระมิดที่ไม่ทราบที่ตั้งในปัจจุบันของฟาโรห์คาโมส
* สุสานพีระมิดที่ไม่ทราบที่ตั้งในปัจจุบันของฟาโรห์อาห์โมสที่ 1
* สุสานของพระราชินีอาห์โฮเทปที่ 2 ซึ่งค้นพบในปี ค.ศ. 1859 ในพื้นที่บริเวณดังกล่าว (ราชวงศ์ที่สิบเจ็ดและสิบแปด)

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* Marilina Betrò, Del Vesco Paolo, Gianluca Miniaci: *Seven seasons at Dra Abu El-Naga. The tomb of Huy (TT 14): preliminary results*, Progetti 3, Pisa 2009
* 
* André J. Veldmeijer, (with contributions by Daniel Polz & Ute Rummel), Sailors, Musicians and Monks. The Leatherwork from Dra‘ Abu el Naga (Luxor, Egypt), Sidestone Press, 2017  PDF