ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟ

thumb|275px|"Crater Lake" ในรัฐออริกอน สหรัฐอเมริกา ตั้งชื่อตามศัพท์ทางธรณี
[thumb|275px|ภาพถ่าย[ทะเลสาบโทบาจากดาวเทียม Landsat เป็นทะเลสาบแคลดีราที่ใหญ่ที่สุดในโลก]]
[thumb|275px| [Heaven Lake (Chonji / Tianchi), เกาหลีเหนือ / จีน]]
[thumb|275px|[Cuicocha, เอกวาดอร์]]
[thumb|275px| [Mount Katmai, อลาสกา, สหรัฐอเมริกา]]
[thumb|275px|ทะเลสาบในปล่อง [Mount Wenchi, เอธิโอเปีย]]
[thumb|275px| [Nemrut (volcano)|Nemrut, ตุรกี]]
[thumb|275px|[Volcán Irazú, คอสตาริกา]]

**ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟ** () เป็นทะเลสาบที่เกิดขึ้นภายในปล่องภูเขาไฟ อย่างเช่น Maar หรือแคลดีรา บางครั้งอาจเรียกว่า **ทะเลสาบแคลดีรา** แต่โดยทั่วไปแล้วมักจะไม่เรียกเช่นนั้น ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟที่อยู่ในปล่องของภูเขาไฟมีพลังอาจเรียกในอีกชื่อหนึ่งว่า **Volcanic lakes** และน้ำในทะเลสาบลักษณะนี้มักจะมีสภาพเป็นกรด เต็มไปด้วยแก๊สภูเขาไฟ และมีสีเขียวเข้ม ขณะที่ทะเลสาบที่ตั้งอยู่ในปล่องภูเขาไฟสงบหรือภูเขาไฟดับสนิทมักจะมีน้ำที่ใส และจะยิ่งใสมากเป็นพิเศษถ้าไม่มีธารน้ำและตะกอนไหลเข้ามา

ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟเกิดขึ้นเมื่อหยาดน้ำฟ้าตกลงมาในแอ่ง ความลึกจะเพิ่มมากขึ้นจนกระทั่งเกิดสมดุลระหว่างอัตราของน้ำที่เข้ามาและอัตราของน้ำที่เสียไปซึ่งอาจเกิดจากการระเหย การซึมลงใต้ดิน และอาจรวมถึงการไหลออกบนผิวดินหากระดับน้ำในทะเลสาบสูงถึงจุดที่ต่ำที่สุดของขอบแอ่ง ซึ่งการไหลออกบนผิวดินนี้อาจกัดเซาะสิ่งทับถมที่กั้นทะเลสาบไว้ และถ้าสิ่งทับถมนี้ถูกกัดเซาะอย่างรวดเร็ว ก็จะทำให้เกิด Lake breakout ขึ้นได้

ตัวอย่างของทะเลสาบปล่องภูเขาไฟที่มีชื่อเสียงคือ Crater Lake ซึ่งมีชื่อเดียวกับศัพท์ทางธรณีวิทยา ตั้งอยู่ในแคลดีราของ Mount Mazama (ดังนั้นชื่อ "Crater Lake" จึงเป็นชื่อที่ตั้งขึ้นอย่างไม่ถูกต้อง) ในรัฐออริกอน สหรัฐอเมริกา จัดเป็นทะเลสาบที่ลึกที่สุดในสหรัฐอเมริกา โดยมีความลึก 594 เมตร น้ำใน Crater Lake มาจากฝนและหิมะเท่านั้น โดยไม่มีการไหลเข้าและออกที่ระดับผิวดิน ดังนั้นจึงเป็นทะเลสาบที่มีความใสมากที่สุดแห่งหนึ่งในโลก

ภูเขาไฟที่สูงที่สุดในโลกคือ Ojos del Salado ซึ่งมีความสูง 6,893 เมตร มีทะเลสาบปล่องภูเขาไฟขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 100 เมตร อยู่ที่ระดับความสูง 6,390 เมตรทางด้านตะวันออกของภูเขาไฟ  อาจถือได้ว่าเป็นทะเลสาบที่อยู่ที่ระดับความสูงมากที่สุดในโลก

ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟบางแห่งจะคงตัวอยู่เป็นพัก ๆ เท่านั้นเนื่องจากสภาพแวดล้อมที่ผันแปร ขณะที่ทะเลสาบแคลดีราสามารถคงตัวอยู่ได้นานมาก ตัวอย่างเช่น ทะเลสาบโทบาที่เกิดขึ้นเมื่อหลังจากภูเขาไฟระเบิดเมื่อประมาณ 70,000 ปีก่อน และมีพื้นที่มากกว่า 1,000 ตารางกิโลเมตร

ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟหลายแห่งอาจมีความงดงามดั่งวาด แต่ก็มีอันตรายถึงแก่ชีวิตได้เช่นกัน ตัวอย่างเช่นแก๊สที่ปล่อยออกจาก Lake Nyos ทำให้มีผู้เสียชีวิตจากการขาดอากาศหายใจราว 800 คนเมื่อ พ.ศ. 2520

ทะเลสาบอาจเกิดขึ้นจากหลุมตกกระทบได้เช่นกัน ตัวอย่างเช่น Manicouagan ใน Quebec, Lake Bosumtwi ในกานา และ Siljan ในสวีเดน

## ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟที่มีชื่อเสียง
ชื่อต่าง ๆ ทับศัพท์ตามภาษาทางการของประเทศหรือภูมิภาคนั้น เช่นกัวเตมาลาใช้ภาษาสเปนเป็นภาษาราชการ จึงทับศัพท์ด้วยภาษาสเปน

## อ้างอิง

* 
*   (entire volume about crater lakes)
* 
*   (entire issue about chemistry of crater lakes)

* IAVCEI Commission of Volcanic Lakes
* IAVCEI Commission of Volcanic Lakes: Some fundamentals about Crater Lakes
* The Science of Volcanic Lakes 
* Volcanic Lakes of the World 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* USGS Hawaiian Volcano Observatory: Water on volcanoes: heavy rain and crater lakes
* USGS Cascades Volcano Observatory: Volcanic Lakes 
* The Science of Volcanic Lakes , Greg Pasternack, U. California Davis

หมวดหมู่:ทะเลสาบ
หมวดหมู่:ภูเขาไฟ