กระทรวงวัฒนธรรม (ประเทศไทย)

**กระทรวงวัฒนธรรม** () เป็นหน่วยงานราชการส่วนกลางประเภทกระทรวงของไทย มีหน้าที่ดูแลเกี่ยวกับวัฒนธรรม ภาษา ศาสนา และขนบธรรมเนียมประเพณีอื่น ๆ

## ประวัติ
การดำเนินงานด้านวัฒนธรรมของชาติ มีการพัฒนาปรับปรุงและเปลี่ยนแปลงมาหลายยุคสมัย รูปแบบของหน่วยงานเริ่มจากกองวัฒนธรรม สภาวัฒนธรรมแห่งชาติและจัดตั้งเป็นกระทรวงวัฒนธรรมเมื่อวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2495 โดยจอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมด้วย ใน พ.ศ. 2501 เนื่องจากสภาวะผันแปรทางการเมือง กระทรวงวัฒนธรรมจึงถูกยุบเลิกตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม โดยโอนย้ายไปสังกัดกระทรวงศึกษาธิการและอื่นๆ

ต่อมากระทรวงวัฒนธรรมได้รับการสถาปนาขึ้นใหม่ตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2545 ถือเป็น 1 ใน 20 กระทรวงหลักของประเทศตามนโยบายปฏิรูประบบราชการของรัฐบาล

เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2559 พระราชบัญญัติส่งเสริมกิจการฮัจย์ (ฉบับที่ 3) มีผลบังคับใช้ ส่งผลให้ปลัดกระทรวงวัฒนธรรมต้องเป็นกรรมการในคณะกรรมการส่งเสริมกิจการฮัจย์แห่งประเทศไทย โดยมีกฤษศญพงษ์ ศิริ ปลัดกระทรวงวัฒนธรรมคนแรกที่เป็นกรรมการในคณะกรรมการส่งเสริมกิจการฮัจย์แห่งประเทศไทย

## ตราสัญลักษณ์
ตราแรกของกระทรวงวัฒนธรรมนั้นเป็นรูปพระพรหม 4 หน้า 4 หัตถ์ ประทับอยู่บนดอกบัวบานโผล่จากน้ำ หัตถ์ซ้ายบนถือสมุดดำ (หมายถึงศิลปวิทยา) หัตถ์ซ้ายล่างถือประคำ (เกี่ยวกับคะแนนนับ) หัตถ์ขวาบนถือช้อนตักเนย (แสดงว่าไม่มีอาวุธอย่างไร) หัตถ์ขวาล่างถือหม้อน้ำ (เกี่ยวกับน้ำอมฤต) ภายในกรอบวงกลมเบื้องล่างมีอักษร "กระทรวงวัฒนธรรม"
thumb|150px|right|ตรากระทรวงวัฒนธรรมเมื่อแรกเริ่มใช้
ตราสัญลักษณ์ปัจจุบันของกระทรวงวัฒนธรรม เป็นรูปดวงประทีปภายในบุษบก เหนือหมู่ลายเมฆหมอก หมายถึง ปัญญาซึ่งเป็นรากฐานของวัฒนธรรม กรมศิลปากรเป็นผู้ออกแบบโดยศึกษาจากรูปแบบตราสภาวัฒนธรรมแห่งชาติ เมื่อ พ.ศ. 2485 และนำมาดัดแปลงปรับรูปแบบให้มีความเหมาะสมยิ่งขึ้น

## หน่วยงาน
### ส่วนราชการในสังกัด
* สำนักงานรัฐมนตรี
* สำนักงานปลัดกระทรวง
* กรมการศาสนา
* กรมศิลปากร
* กรมส่งเสริมวัฒนธรรม (เดิมชื่อ สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ)
* สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย
* สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์

### องค์การมหาชน
* ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)
* หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน)
* ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน)

## โครงการสำคัญภายใต้กระทรวงวัฒนธรรม
* โครงการศิลปินแห่งชาติ โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม
* โครงการรุกข มรดกของแผ่นดิน โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม
* โครงการขึ้นทะเบียนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม
* โครงการขึ้นทะเบียนมรดกภาพยนตร์ของชาติ โดยหอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน)
* โครงการสรรหาศิลปินร่วมสมัยดีเด่นรางวัลศิลปาธร โดยสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย
* รางวัลเพชรในเพลง โดยกรมศิลปากร
* รางวัลวัฒนคุณาธร โดยสำนักงานปลัดกระทรวงวัฒนธรรม 
* รางวัลผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา (รางวัลเสาเสมาธรรมจักร) โดยกรมการศาสนา
* รางวัลประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติบุคคลเป็นปูชนียบุคคลด้านภาษาไทย ผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น ผู้ใช้ภาษาไทยถิ่นดีเด่น และผู้มีคุณูปการต่อการใช้ภาษาไทย โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม
* โครงการการแสดงศิลปกรรมร่วมสมัยนานาชาติ Thailand Biennale ...โดยสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย
* งานมหกรรมวัฒนธรรมแห่งชาติ - Thailand Cultural Expo โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม
* งานเทศกาลภาพยนตร์อาเซียนแห่งกรุงเทพมหานคร - Bangkok ASEAN Film Festival
* งานเทศกาลศิลปะแห่งกรุงเทพ - Bangkok Art Festival : BAF โดยสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย
* งานสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ โดยศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน)
* งานมหกรรมผลงานสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ - Thai Media Fund Day โดยกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์
* งานใต้ร่มพระบารมี ... ปี กรุงรัตนโกสินทร์ โดยกระทรวงวัฒนธรรม
* กิจกรรมสวดมนต์ข้ามปี โดยกรมการศาสนา
* การคัดเลือกบุคคลผู้ทำคุณประโยชน์ต่อกระทรวงวัฒนธรรมและได้กระทำคุณความดีกระทำคุณประโยชน์ต่อประเทศชาติ ให้เป็นผู้สมควรที่จะได้รับการเสนอขอพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ อันเป็นที่สรรเสริญยิ่ง ดิเรกคุณาภรณ์

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม
* รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม
* รายชื่อปลัดกระทรวงวัฒนธรรมของไทย

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์กระทรวงวัฒนธรรม 


วัฒนธรรม (กระทรวง)
หมวดหมู่:วัฒนธรรมไทย
หมวดหมู่:ศิลปะในประเทศไทย
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2495
หมวดหมู่:สิ้นสุดในปี พ.ศ. 2501
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2545
หมวดหมู่:กระทรวงที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2495
หมวดหมู่:กระทรวงที่ยุบเลิกในปี พ.ศ. 2501
หมวดหมู่:กระทรวงที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2545
ไทย