ขบวนการไซออนิสต์

[thumb|200px|[ธีโอดอร์ เฮิร์ซล์ ผู้นำลัทธิไซออน]]
[thumb|200px|อาณาเขตของ[มณฑลซีเรียปาเลสตีนาของจักรวรรดิโรมัน
]]

**ขบวนการไซออนิสต์** (;  *Tsiyyonut*) เป็นทั้งอุดมการณ์ และขบวนการชาตินิยม ในหมู่ชาวยิวทั้งที่เชื่อในการสถาปนาใหม่และสนับสนุน รัฐยิวในบริเวณที่นิยามว่าเป็นแผ่นดินอิสราเอลในประวัติศาสตร์ (โดยประมาณตรงกับคานาอัน แผ่นดินศักดิ์สิทธิ์ หรือภูมิภาคปาเลสไตน์) ขบวนการไซออนิสต์สมัยใหม่เกิดขึ้นในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ในยุโรปกลางและยุโรปตะวันออกเป็นขบวนการฟื้นฟูชาติ ทั้งเป็นปฏิกิริยาต่อความเกลียดกลัวยิวที่เกิดเป็นระลอก และยุคภูมิธรรมยิว (Haskalah) ไม่นานหลังจากนั้น ผู้นำขบวนการส่วนใหญ่ตั้งเป้าหมายหลักคือการสร้างรัฐในปาเลสไตน์ ซึ่งในเวลานั้นอยู่ในการควบคุมของจักรวรรดิออตโตมัน 

จนถึงปี 1948 เป้าหมายหลักของนักขบวนการไซออนิสต์คือการสถาปนาเอกราชยิวใหม่ในแผ่นดินอิสราเอล รวบรวมผู้ถูกเนรเทศ และปลดปล่อยยิวจากการเลือกปฏิบัติเกลียดกลัวยิว และการบีฑาต่าง ๆ ที่ประสบ นับแต่การสถาปนารัฐอิสราเอลในปี 1948 ขบวนการไซออนิสต์ยังส่งเสริมในนามของอิสราเอลเป็นหลัก และจัดการกับภัยคุกคามการอยู่รอดและความมั่นคงของรัฐนั้น

คำว่า "ไซออนิสต์" มาจากคำว่าไซออน ซึ่งหมายถึงนครเยรูซาเล็ม

## ภาพรวม

ลักษณะร่วมของนักขบวนการไซออนิสต์ทุกประเภทคือการอ้างแผ่นดินอิสราเอลเป็นมาตุภูมิแห่งชาติของยิวและเป็นความมุ่งสนใจโดยชอบของการกำหนดการปกครองด้วยตนเองของชาติยิว โดยตั้งอยู่บนพันธะทางประวัติศาสตร์และประเพณีศาสนาที่เชื่อมโยงชาวยิวกับแผ่นดินอิสราเอล นักขบวนการไซออนิสต์ไม่ได้มีอุดมการณ์แบบเดียวกันทุกคน แต่มีวิวัฒนาการในคำโต้ตอบในบรรดาอุดมการณ์ต่าง ๆ เช่น ไซออนิสต์ทั่วไป ไซออนิสต์ศาสนา ไซออนิสต์แรงงาน ไซออนิสต์แก้ ไซออนิสต์เขียว เป็นต้น

หลังยิวได้กระจัดกระจายออกจากมาตุภูมิเกือบสองสหัสวรรษ อยู่ตามประเทศต่าง ๆ โดยไม่มีรัฐชาติของตน ขบวนการไซออนิสต์ก่อตั้งขึ้นในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยยิวฆราวาส ส่วนใหญ่เป็นการตอบสนองของชาวยิวอัชเคนาซิต่อการต่อต้านยิวที่เพิ่มขึ้นในทวีปยุโรป ขบวนการทางการเมืองนี้ก่อตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการโดยนักหนังสือพิมพ์ชาวออสเตรีย-ฮังการี ธีโอดอร์ เฮิร์ซล์ ในปี 1897 ขณะนั้นขบวนการดังกล่าวส่งเสริมให้ยิวอพยพไปยังปาเลสไตน์ของออตโตมัน

สมาชิกสร้างพันธมิตรกับบริเตนใหญ่และได้รับการสนับสนุนอยู่บ้างในการอพยพยิวเข้าสู่ปาเลสไตน์ สมาชิกยังกะเกณฑ์ยิวในยุโรปให้เข้าเมืองที่นั่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในจักรวรรดิรัสเซียที่ความเกลียดชังยิวดำเนินไปอย่างรุนแรง พันธมิตรกับบริเตนเสื่อมลงหลังบริเตนทราบเจตนาของขบวนการยิวต่อชาวอาหรับในปาเลสไตน์ แต่การดำเนินการยังดำเนินต่อไป ขบวนการดังกล่าวประสบความสำเร็จในกาสถาปนารัฐอิสราเอลในวันที่ 14 พฤษภาคม 1948 เป็นมาตุภูมิของชาวยิว สัดส่วนชาวยิวของโลกที่อาศัยอยู่ในอิสราเอลเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่องนับแต่ขบวนการนี้ถือกำเนิดขึ้น

## ภูมิหลัง

## ดูเพิ่ม

* American Council for Judaism
* Gathering of Israel
* List of Zionist figures
* Yehud Medinata
* Jewish Agency for Israel

## เชิงอรรถ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
::**ข้อมูลปฐมภูมิ**
* Herzl, Theodor. *A Jewish state: an attempt at a modern solution of the Jewish question* (1896)  full text online
* Herzl, Theodor. *Theodor Herzl: Excerpts from His Diaries* (2006) excerpt and text search 

::**ข้อมูลทุติยภูมิ**
* Armborst-Weihs, Kerstin: ''The Formation of the Jewish National Movement Through Transnational Exchange: Zionism in Europe up to the First World War'', European History Online, Mainz: Institute of European History, 2011, retrieved: August 17, 2011.
* A. B. Masilamani, *Zionism* in *Melu Kolupu* (Telugu), Navajeevana Publications, Vijayanagar Colony, Hyderabad, 1984, pp.&nbsp;121–126.
* Beller, Steven. *Herzl* (2004)
* Brenner, Michael, and Shelley Frisch. *Zionism: A Brief History* (2003) excerpt and text search
* Butler, Judith: *Parting Ways: Jewishness and the Critique of Zionism*. Columbia University Press, 2013. 
* Cohen, Naomi. *The Americanization of Zionism, 1897–1948* (2003). 304 pp. essays on specialized topics
* Friedman, Isaiah. "Theodor Herzl: Political Activity and Achievements," *Israel Studies* 2004 9(3): 46–79, online in EBSCO
*
* 
* David Hazony, Yoram Hazony, and Michael B. Oren, eds., "New Essays on Zionism," Shalem Press, 2007.
* Kloke, Martin: ''The Development of Zionism Until the Founding of the State of Israel'', European History Online, Mainz: Institute of European History, 2010, retrieved: June 13, 2012.
* Laqueur, Walter. *A History of Zionism: From the French Revolution to the Establishment of the State of Israel* (2003) survey by a leading scholar excerpt and text search
* 
*
* Pawel, Ernst. *The Labyrinth of Exile: A Life of Theodor Herzl* (1992) excerpt and text search
* Sachar, Howard M. *A History of Israel: From the Rise of Zionism to Our Time* (2007) excerpt and text search
* Shimoni, Gideon. *The Zionist Ideology* (1995)
* Taub, Gadi. *The Settlers and the Struggle over the Meaning of Zionism* (2010, Hebrew, English)
* Taylor, A.R., 1971, "Vision and intent in Zionist Thought'" in *The transformation of Palestine*, ed. by I. Abu-Lughod, , Northwestern University Press, Evanston, IL
* Urofsky, Melvin I. *American Zionism from Herzl to the Holocaust* (1995), a standard history
* Wigoder, Geoffrey, ed. *New Encyclopedia of Zionism and Israel* (2nd ed. 2 vol. 1994); 1521 pp

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Central Zionist Archives site in Jerusalem
* WZO website
* Exodus1947.com  PBS Documentary Film focusing on the secret American involvement in Aliyah Bet, narrated by Morley Safer
* Reverend William H. Hechler - The Christian minister who legitimized Theodor Herzl by Jerry Klinger. *Jewish Magazine*, July 2010
* Is Zionism in Crisis? A Follow-Up Debate with Peter Beinart and Alan Dershowitz at The Graduate Center, CUNY
* 


หมวดหมู่:อุดมการณ์เรียกร้องดินแดนของชนชาติเดียวกัน
หมวดหมู่:ศาสนากับการเมือง
หมวดหมู่:ขบวนการทางการเมืองในตะวันออกกลาง
หมวดหมู่:ขบวนการเอกราช
หมวดหมู่:ทฤษฎีการเมือง
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์อิสราเอล
ลัทธิไซออนิสต์