การโต้แย้งเรื่องอธิปไตยของทิเบต

**การโต้แย้งเรื่องอธิปไตยของทิเบต** () สื่อถึงการโต้แย้งทางการเมืองสองแบบ อย่างแรกคือดินแดนทิเบตในสาธารณรัฐประชาชนจีนควรแบ่งแยกดินแดนไปเป็นรัฐเอกราชใหม่หรือไม่ ข้อโต้แย้งหลายเรื่องอยู่ในหัวข้อที่สอง ซึ่งกล่าวว่าทิเบตในปัจจุบันควรเป็นเอกราชหรืออยู่ใต้อาณัติของจีน

โดยทั่วไปถือว่าประเทศจีนและทิเบตเป็นประเทศเอกราชก่อนสมัยราชวงศ์หยวน (ค.ศ. 1271–1368) และทิเบตถูกปกครองโดยสาธารณรัฐประชาชนจีนมาตั้งแต่ ค.ศ. 1959

ความสัมพันธ์ของทิเบตกับจีนในช่วงเวลาแทรกแซงยังคงเป็นที่โต้แย้งเสมอ:
*สาธารณรัฐประชาชนจีนถือว่าทิเบตเป็นส่วนหนึ่งของจีนมาตั้งแต่ราชวงศ์หยวนของมองโกล
*สาธารณรัฐจีนถือว่า"ทิเบตอยู่ภายใต้อธิปไตยของจีน" เมื่อราชวงศ์ชิง (ค.ศ. 1636–1912) หยุดการปกครองของเนปาลแบบสั้น ๆ (ค.ศ. 1788-1792) จากส่วนของทิเบตในประมาณ ค.ศ. 1793
*รัฐบาลพลัดถิ่นทิเบตกล่าวว่าทิเบตเคยเป็นรัฐเอกราชก่อนที่สาธารณรัฐประชาชนจีนโจมตีทิเบตใน ค.ศ. 1949/1950 
*นักวิชาการตะวันตกบางส่วนยืนยันว่าทิเบตกับจีนเคยถูกปกครองโดยพวกมองโกลในสมัยราชวงศ์หยวน ทิเบตเป็นเอกราชในสมัยราชวงศ์หมิง (ค.ศ. 1368–1644) และทิเบตถูกจีนปกครองหรืออย่างน้อยมากก็อยู่ใต้อาณัติของราชวงศ์ชิง
*นักวิชาการตะวันตกบางส่วนยืนยันว่าทิเบตเป็นเอกราชในประมาณ ค.ศ. 1912 ถึง 1950 ถึงแม้ว่าจะมีการยอมรับระหว่างประเทศอย่างจำกัดมากก็ตาม

## อ้างอิง

### ข้อมูล
* Ahmad, Zahiruddin. *China and Tibet, 1708-1959: A resume of facts (Chatham House memoranda)* (1960) Distributed for the Royal Institute of International Affairs by the Oxford University Press.
* Ardley, Jane. *Tibetan Independence Movement: Political, Religious and Gandhian Perspectives* (2002) RoutledgeCurzon. 
* Bajoria, Jayshree (2008.12.5) The Question of Tibet  Council of Foreign Relations. Accessed 12 July 2012.
* 
* Brandt, Conrad; Schwartz, Benjamin; Fairbank, John K. *Documentary History of Chinese Communism (2008) (first published 1952) Routledge. 
* Bstan-dzin-rgya-mtsho. *Tibet, China, and the world: A compilation of interviews* (1989) Narthang Publications.
* Chapman, Spencer. *Lhasa: The Holy City* (1940) Readers Union Ltd., London.
* Clark, Gregory. *In Fear of China* (1969) Barrie & Jenkins. .
* Feigon, Lee (1996) *Demystifying Tibet: Unlocking the Secrets of the Land of Snows* Ivan R. Dee Inc.  .
* Ford, Robert. *Wind Between The Worlds The extraordinary first-person account of a Westerner's life in Tibet as an official of the Dalai Lama* (1957) David Mckay Co., Inc.
* Gernet, Jaques (1972) *A History of Chinese Civilization* Librarie Armand Colin, Paris.  English translation 2nd Edition 1996 Cambridge University Press .
* Goldstein, Melvyn C. *A History of Modern Tibet, Volume 1: 1913-1951 The Demise of the Lamaist State* (1989) University of California Press. .
* Goldstein, Melvyn C. *A History of Modern Tibet, Volume 2: 1951-1955 The Calm Before the Storm* (2007) University of California Press.  .
* Goldstein, Melvyn C. *The Snow Lion and the Dragon: China, Tibet, and the Dalai Lama* (1997) University of California Press. .
* Goldstein, Melvyn C.; Dawei Sherap; Siebenschuh, William R. *A Tibetan Revolutionary: The Political Life and Times of Bapa Phüntso Wangye* [https://www.amazon.com/Tibetan-Revolutionary-Political-Ph%C3%BCntso-Wangye/dp/0520240898].
* Grunfeld, A. Tom. *The Making of Modern Tibet* (1996) East Gate Book. .
* https://web.archive.org/web/20121030061528/http://www.ltwa.net/library/index.php?option=com_multicategories&view=article&id=170&catid=30%3Anews&Itemid=12 Kuzmin, Sergius L. (2011) *Hidden Tibet: History of Independence and Occupation*. Dharamsala, LTWA - .
* Latourette, Kenneth Scott (1964) *The Chinese, Their History and Culture 4th Ed.* Macmillan Company. New York, USA.  Library of Congress catalog card number 64-17372.
* Li, Tieh-Tseng. *The Historical Status of Tibet* (1956) King's Crown Press.
* McKay, Alex. *History of Tibet* (2003) RoutledgeCurzon. .
* Sautman, Barry and Dreyer, June Teufel. *Contemporary Tibet: Politics, Development, and Society in a Disputed Region* (2005) M.E. Sharpe. .
* Shakabpa, Tsepon W. D. Tibet: A Political History, Yale University Press, 1967.
* Shakya, Tsering (1999) *The Dragon In The Land Of Snows* Columbia University Press. .
* Sperling, Elliot (2004) [http://www.eastwestcenter.org/fileadmin/stored/pdfs/PS007.pdf The Tibet-China Conflict: History and Polemics] .  East-West Center.  Washington, D.C. USA.  .
* Spence,  Jonathan (1999) *The Search for Modern China, 2nd Ed.* W.W. Norton & Company, Inc. New York, USA.  .
* Van Walt Van Praag, Michael C. (1987) *The Status of Tibet: History, Rights and Prospects in International Law* Boulder, Colo.: Westview. - . 
* Wang, Jia Wei & Nyima Gyaincain (1997) *The Historical Status of China's Tibet'' China Intercontinental Press.  .

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Central Tibetan Administration
* Tibet Society
* Photos of Tibet issued postage stamps from "International Junior Postage Stamp Album" printed in 1939 by Scott Publ, NY(Link is unavailable)
* Sperling, Elliot, Don’t Know Much About Tibetan History, New York Times, 13 April 2008.
* Choesang, Yeshe, From the legal standpoint, Tibet has not lost its Nationhood , Tibet Post International, 14 April 2016.
* 

หมวดหมู่:กรณีพิพาทระหว่างประเทศ
หมวดหมู่:การเมืองทิเบต
หมวดหมู่:ขบวนการทิเบตเอกราช
หมวดหมู่:ข้อโต้แย้งในประเทศทิเบต
หมวดหมู่:ข้อโต้แย้งทางการเมืองในประเทศจีน
หมวดหมู่:อำนาจอธิปไตย
หมวดหมู่:ความขัดแย้งในศตวรรษที่ 21