พระธรรมเสนานี (ฟุ้ง ปุณฺณโก)

**พระธรรมเสนานี (ฟุ้ง ปุณฺณโก)** นิยมเรียกว่า *“หลวงพ่อฟุ้ง"* หรือ *"ท่านเจ้าคุณฟุ้ง"* อดีตผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร อดีตผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร อดีตเจ้าคณะเขตพระนคร อดีตเจ้าคณะอำเภอพระนคร อดีตเจ้าคณะกิ่งอำเภอบางกอกใหญ่ และอดีตเจ้าคณะแขวงนอก

## ประวัติ

### ชาติภูมิ
ชื่อ **ฟุ้ง** นามสกุล **เครือรัตน์** ชาตะ วันที่ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2440 (วันพฤหัสบดี ขึ้น 8 ค่ำ เดือน 9 ปีระกา) ณ บ้านท้องคุ้ง ตำบลบางแก้ว อำเภอเมือง เมืองอ่างทอง (ปัจจุบันอยู่ในเขตตำบลโพสะ อำเภอเมืองอ่างทอง จังหวัดอ่างทอง)

เป็นบุตรคนที่ 6 ในจำนวน 9 คน ของนายป๊าด นางเพิ่ม นามสกุล เครือรัตน์

### วัยเยาว์
เมื่อต้นปี พ.ศ. 2451 บิดาและมารดาได้พาไปฝากเป็นศิษย์วัด ให้ได้รับการศึกษาเล่าเรียนจากพระปลัดปั้น เจ้าอาวาสวัดบางค้อ อำเภอบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี ซึ่งมีศักดิ์เป็นญาติฝ่ายมารดา

ครั้นถึงเวลาใกล้เข้าพรรษาในปีนั้น พระศากยบุตติยวงศ์ (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (ภายหลังได้รับสถาปนาเป็น สมเด็จพระวันรัต) ได้ไปถวายสักการะทำวัตรแก่พระปลัดปั้น ผู้เป็นพระกรรมวาจาจารย์ เนื่องในการเข้าพรรษา พระปลัดปั้นจึงฝากฝังท่านให้มาอยู่กับพระศากยบุตติยวงศ์ (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) ที่วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เพื่อให้ได้ศึกษาอักษรสมัยภาษาไทยและพระปริยัติธรรม

โดยอยู่คณะเหนือ น. 15 กับพระศากยบุตติยวงศ์ (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) ผู้เป็นพระอาจารย์ตลอดมา จวบจนอุปสมบทได้ 12 พรรษา จึงย้ายมาอยู่กุฏิหมู่ใหญ่ คณะแถวใต้ ต. 34 แทนพระอาจารย์ จวบจนถึงวันมรณภาพ

### บรรพชา
บรรพชาเป็นสามเณร วันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2456 (วันอาทิตย์ ขึ้น 10 ค่ำ เดือนอ้าย ปีฉลู) ณ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม โดยมี พระธรรมเจดีย์ (เข้ม ธมฺมสโร) (ภายหลังได้รับสถาปนาเป็น สมเด็จพระพุฒาจารย์) เป็นพระอุปัชฌาย์ 

### อุปสมบท
อุปสมบท วันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2460 (วันพุธ ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 8 ปีมะเส็ง) ณ พัทธสีมาวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม โดยมี

พระธรรมเจดีย์ (เข้ม ธมฺมสโร) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (ภายหลังได้รับสถาปนาเป็น สมเด็จพระพุฒาจารย์) เป็นพระอุปัชฌาย์

พระศากยบุตติยวงศ์ (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (ภายหลังได้รับสถาปนาเป็น สมเด็จพระวันรัต) เป็นพระกรรมวาจาจารย์

พระครูสมุหวรคณิสสรสิทธิการ (เลียบ ปุญฺญสิริ) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (ภายหลังได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็น พระเทพสิทธินายก เจ้าอาวาสวัดเทวราชกุญชรวรวิหาร) เป็นพระอนุสาวนาจารย์

ได้รับฉายาทางพระพุทธศาสนาว่า **"ปุณฺณโก"** (อ่านว่า ปุน - นะ - โก)

### วิทยฐานะ

* พ.ศ. 2460 สอบได้นักธรรมชั้นตรี
* พ.ศ. 2461 สอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค
* พ.ศ. 2462 สอบได้นักธรรมชั้นโท

## ตำแหน่ง

### งานปกครอง

* พ.ศ. ยังไม่พบข้อมูล เป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม
* พ.ศ. 2485 เป็นเจ้าคณะแถวใต้ ต. 34 วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม
* พ.ศ. 2486 เป็นพระอุปัชฌาย์
* พ.ศ. 2486 เป็นเจ้าคณะแขวงนอก จังหวัดธนบุรี
* พ.ศ. 2486 เป็นเจ้าคณะกิ่งอำเภอบางกอกใหญ่ จังหวัดธนบุรี
* พ.ศ. 2486 เป็นประธานกรรมการสงฆ์ วัดโมลีโลกยาราม
* พ.ศ. 2509 เป็นเจ้าคณะอำเภอพระนคร จังหวัดพระนคร (ภายหลังเปลี่ยนเป็นเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร)
* พ.ศ. 2520 เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม

### งานการศึกษา

* พ.ศ. 2463 เป็นเลขานุการแม่กองธรรม สนามสาขา มณฑลราชบุรี
* พ.ศ. 2464 เป็นกรรมการตรวจประโยคนักธรรม สนามสาขา มณฑลอยุธยา
* พ.ศ. 2465 เป็นกรรมการตรวจประโยคนักธรรม สนามสาขา มณฑลนครราชสีมา
* พ.ศ. 2462 - 2468 เป็นครูสอนธรรมวินัยในแขวงนอก จังหวัดธนบุรี
* พ.ศ. 2465 - 2495 เป็นครูสอนบาลีไวยากรณ์ และผู้ช่วยเจ้าสำนักเรียนวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม
* พ.ศ. 2471 - 2476 เป็นกรรมการตรวจประโยคนักธรรมและธรรมศึกษาตรี สนามหลวง มณฑลราชบุรี และสำนักเรียนวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม

## เกียรติคุณ
ท่านได้รับความไว้วางใจจะให้เป็นเจ้าอาวาสวัดต่างๆ จำนวน 17 วัด 21 ครั้ง แต่ปฏิเสธ ดังเอกสารเขียนด้วยลายมือของท่าน ระบุว่า

*"เขา จะให้เปนเจ้าอาวาส*  

*๑ วัดท้องคุ้ง อ่างทอง*

*๒ วัดมหรรณ์ พระนคร*

*๓ วัดชนะสงคราม พระนคร*

*๔ วัดราชนัดดา พระนคร*

*๕ วัดราชบุรณะ พระนคร*

*๖ วัดเทพธิดา พระนคร*

*๗ วัดนางชี ธนบุรี*

*๘ คูหาสวรรค์ ธนบุรี ครั้งที่ ๑*

*๙  คูหาสวรรค์ ธนบุรี ครั้งที่ ๒*

*๑๐ วัดชัยฉิมพลี ธนบุรี*

*๑๑ วัดสิทธาราม ธนบุรี ครั้งที่ ๑* (สันนิษฐานว่า คือ วัดราชสิทธาราม)

*๑๒ วัดสิทธาราม ธนบุรี ครั้งที่ ๒* (สันนิษฐานว่า คือ วัดราชสิทธาราม)

*๑๓ วัดท่าพระ ธนบุรี*

*๑๔ วัดอรุณ ธนบุรี*

*๑๕ วัดหงษ์ ธนบุรี*

*๑๖ วัดอัมริน ธนบุรี*

*๑๗ วัดช่องลม สมุทรปราการ* (ที่ถูกต้อง คือ สมุทรสาคร)

*๑๘ วัดตึกมหาชัย สมุทรปราการ* (ที่ถูกต้อง คือ สมุทรสาคร)

*๑๙ วัดพระเชตุพน ๓ หน"*

## สมณศักดิ์

* พ.ศ. 2469 เป็นพระฐานานุกรมใน พระธรรมปิฎก (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) ที่ *พระครูปลัดปิฎกวัฑฒน*
* พ.ศ. 2482 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญเปรียญ ในราชทินนามที่ *พระสุธรรมมุนี*
* พ.ศ. 2493 เป็นพระราชาคณะชั้นราช ในราชทินนามเดิมที่ *พระสุธรรมมุนี*
* พ.ศ. 2503 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพ ในราชทินนามที่ *พระเทพวรมุนี ศรีปริยัติวัฒนวิสิฏฐ์ สิกขกิจวโรปกร มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี*
* พ.ศ. 2517 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรม ในราชทินนามที่ *พระธรรมเสนานี นรสีห์ธรรมนิวิฏฐ์ สาธุกิจวิริยาธิการ ศาสนาภารธุราทร มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี*

## อาพาธ และมรณภาพ
พระธรรมเสนานี (ฟุ้ง ปุณฺณโก) อาพาธปวดหัวเข่า และสะอึกเป็นประจำ รักษาไม่หาย ครั้งสุดท้ายก่อนมรณภาพประมาณ 1 สัปดาห์ ท่านฉันภัตตาหารไม่ได้ ส่งผลให้สังขารทรุดลง คณะศิษย์จึงพาไปตรวจสุขภาพและเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลศิริราช แต่ท่านไม่ยอมอยู่พักรักษาตัว ถึงกับลั่นวาจาว่า *"ฉันขอตายที่กุฏิ"*

วันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2527 ท่านบอกให้ศิษย์หยิบผ้าไตรครองของท่านมาเข้าไตร แล้วกล่าวว่า *"ฉันจะทำพิธี แล้วจะไป"* 

ต่อมา วันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2527 เวลา 18.00 น. ท่านให้ศิษย์ไปนำพัดยศของท่าน พร้อมทั้งขันน้ำพระพุทธมนต์และหญ้าคามาให้ จากนั้นจึงพรมน้ำพระพุทธมนต์แก่บรรดาศิษย์ และในคืนเดียวกันนั้น (เข้าสู่วันที่ 21 สิงหาคม) เวลา 03.15 น. จึงถึงแก่มรณภาพด้วยอาการสงบ ณ กุฏิ คณะ ต. 34 วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร สิริอายุ 87 ปี 15 วัน อุปสมบทได้ 67 พรรษา

## อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2440
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2527
หมวดหมู่:เปรียญธรรม 3 ประโยค
หมวดหมู่:พระราชาคณะชั้นธรรม
หมวดหมู่:ผู้ช่วยเจ้าอาวาส
หมวดหมู่:ภิกษุจากวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร
หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
หมวดหมู่:พระสงฆ์ชาวไทย
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดอ่างทอง
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเมืองอ่างทอง
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดอ่างทอง