สัญญาซื้อขายทองคำล่วงหน้า

**สัญญาซื้อขายทองคำล่วงหน้า** หรือ **โกลด์ฟิวเจอร์ส** (อังกฤษ: *gold futures*) เป็นตราสารอนุพันธ์ที่อ้างอิงราคาทองคำ ภายในประเทศ ซึ่งกำหนดมาตรฐานทองคำที่ความบริสุทธิ์ 96.5% และกำหนดราคาเป็นเงินบาทต่อน้ำหนักบาททองคำ ตราสารประเภทนี้เปิดให้ซื้อขายในตลาดอนุพันธ์ของประเทศไทยที่ตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (TFEX) และใช้เป็นเครื่องมือเพื่อการเก็งกำไรหรือการบริหารความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาทองคำ ทั้งในภาวะราคาขาขึ้นและขาลง

ลักษณะสำคัญของสัญญาโกลด์ฟิวเจอร์สคือ ผู้ลงทุนสามารถ “ซื้อก่อนขาย” หรือ “ขายก่อนซื้อ” ได้ รวมถึงใช้เงินลงทุนเริ่มต้นเพียงส่วนหนึ่งของมูลค่าสัญญา (เงินหลักประกันหรือมาร์จิน) จึงทำให้มีโอกาสได้รับผลตอบแทนสูง แต่มีความเสี่ยงสูงตามสัดส่วนของเลเวอเรจ

## ประวัติ
สัญญาซื้อขายทองคำล่วงหน้าในประเทศไทยเริ่มซื้อขายครั้งแรกที่ตลาด TFEX เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2552 ในช่วงเริ่มต้นมีผู้ลงทุนเพียงบางส่วน เนื่องจากตราสารอนุพันธ์ยังเป็นเรื่องใหม่สำหรับนักลงทุนทั่วไป ต่อมาปริมาณการซื้อขายเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องตามความนิยมของการเก็งกำไรทองคำและความต้องการใช้ตราสารอนุพันธ์เพื่อบริหารความเสี่ยงของธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับทองคำ

## ลักษณะของสัญญา

### ขนาดสัญญา
**TFEX** กำหนดขนาดสัญญาไว้หลายประเภท ได้แก่

* **Gold Futures (GF)** – มูลค่าทองคำ 50 บาท
* **Mini Gold Futures (GF10)** – มูลค่าทองคำ 10 บาท

ตลาด TFEX รุ่นเก่าเคยใช้สัญญา 100 บาททองคำ แต่ภายหลังปรับให้เหมาะสมกับผู้ลงทุนทั่วไปมากขึ้น

### การอ้างอิงราคา
ราคาของสัญญาโกลด์ฟิวเจอร์สอ้างอิงราคาทองคำในประเทศ ซึ่งกำหนดจากราคาโลกและค่าเงินบาทต่อดอลลาร์สหรัฐ ปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อราคาได้แก่

* ราคาทองคำในตลาดโลก
* ค่าเงินบาท
* อัตราดอกเบี้ย
* มูลค่าตามเวลาของสัญญา (Time Value)

### การส่งมอบและชำระราคา
โดยทั่วไปสัญญาทองคำใน TFEXจะใช้วิธี **ชำระราคาเป็นเงินสด** (Cash Settlement) ผู้ลงทุนไม่ต้องรับหรือส่งมอบทองคำจริงเมื่อครบกำหนดสัญญา

## กลไกการซื้อขาย

### รูปแบบคำสั่งซื้อขาย
ผู้ลงทุนสามารถเปิดสถานะได้สองรูปแบบ

* **Long (เปิดซื้อ)** – ในกรณีคาดว่าราคาจะปรับขึ้น
* **Short (เปิดขาย)** – ในกรณีคาดว่าราคาจะปรับลง

กำไรหรือขาดทุนเท่ากับส่วนต่างของราคาซื้อขายคูณด้วยน้ำหนักทองคำในสัญญา

### เงินหลักประกัน (Margin)
ผู้ลงทุนต้องวางเงินหลักประกันขั้นต้น (Initial Margin) ซึ่งมีมูลค่าประมาณ 10% ของมูลค่าสัญญา และต้องรักษาระดับเงินประกันขั้นต่ำ (Maintenance Margin) หากยอดเงินต่ำกว่าเกณฑ์จะถูกเรียกเติมเงิน (Margin Call)

### การคำนวณกำไรขาดทุนรายวัน
TFEX ใช้ระบบ **Mark to Market** โดยปรับยอดกำไรหรือขาดทุนทุกสิ้นวันตามราคาชำระราคา (Settlement Price)

## ตัวอย่างการทำกำไรและขาดทุน

### ตลาดขาขึ้น
หากเปิดสถานะซื้อ GF ที่ 29,800 บาท และปิดสถานะขายที่ 30,000 บาท

**กำไร = (30,000 – 29,800) × 50 = 10,000 บาท**

### ตลาดขาลง
หากเปิดสถานะขาย GF10 ที่ 28,900 บาท แล้วซื้อคืนที่ 28,700 บาท

**กำไร = (28,900 – 28,700) × 10 = 2,000 บาท**

หากราคาเคลื่อนไหวสวนทางกับการคาดการณ์ ผู้ลงทุนจะขาดทุนตามสัดส่วนเดียวกัน

## การใช้งานของตราสาร

### การป้องกันความเสี่ยง (Hedging)
ผู้ประกอบการหรือผู้ถือทองคำสามารถเปิดสถานะตรงข้ามกับความเสี่ยง เช่น

* ขายล่วงหน้าเพื่อป้องกันราคาตก
* ซื้อล่วงหน้าเพื่อป้องกันราคาขึ้น

### การเก็งกำไร (Speculation)
ผู้ต้องการผลตอบแทนจากส่วนต่างราคาใช้สัญญานี้เพื่อเก็งกำไรระยะสั้นและระยะกลาง

### การทำอาร์บิทราจ (Arbitrage)
ใช้ส่วนต่างราคาในตลาดทองคำจริงกับตลาดฟิวเจอร์สเพื่อทำกำไรจากความเหลื่อมล้ำของราคา

## ความสัมพันธ์กับสินทรัพย์อื่น
จากการศึกษาในอดีต ราคาทองคำมีความสัมพันธ์เชิงลบกับบางสินทรัพย์ เช่น

* อัตราดอกเบี้ยระยะสั้น
* ดัชนีตลาดหุ้น   ทำให้โกลด์ฟิวเจอร์สถูกใช้เป็นทางเลือกในการกระจายความเสี่ยงของพอร์ตการลงทุน

## ตลาดซื้อขาย
โกลด์ฟิวเจอร์สซื้อขายผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ของ TFEX ผู้ลงทุนสามารถส่งคำสั่งผ่านโบรกเกอร์อนุพันธ์หรือระบบออนไลน์ มาตรฐานตลาดแบบมีระเบียบช่วยให้มีสภาพคล่องและความโปร่งใสในการซื้อขายสูง

การกำกับดูแลอยู่ภายใต้

* **[[สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์|สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.)]]**
* **[https://www.set.or.th/th/tch/overview บริษัท สำนักหักบัญชี (ประเทศไทย) จำกัด (TCH)]** ทำหน้าที่ประกันการชำระราคาและลดความเสี่ยงของคู่สัญญา

## ความเสี่ยง

* ความผันผวนของราคาทองคำสูง
* เลเวอเรจสูงทำให้กำไรและขาดทุนเพิ่มขึ้นตามสัดส่วน
* หากไม่รักษาระดับเงินประกัน อาจถูกบังคับปิดสถานะ
* สัญญามีวันหมดอายุ ทำให้ต้องบริหารสถานะอย่างต่อเนื่อง

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ตราสารทางการเงิน