จังหวัดระยอง

**ระยอง** เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคตะวันออกของประเทศไทย เป็นจังหวัดที่มีรายได้ประชากรต่อหัวสูงที่สุดในประเทศ และผลิตภัณฑ์รวมจังหวัดอยู่ในอันดับที่ 2 ของประเทศไทย เป็นเมืองท่องเที่ยวที่มีแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงมากมาย และเป็นเมืองที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจเป็นอย่างมาก ทั้งทางด้านอุตสาหกรรม การท่องเที่ยว และการเกษตรกรรม

## ชื่อ
คำว่าระยองเพี้ยนมาจาก "ราย็อง" เป็นภาษาชอง อาจมีความหมายสองอย่าง คือ *เขตแดน* หรือ *ไม้ประดู่* นอกจากนี้ชื่อสถานที่ในจังหวัดระยองยังมีที่มาจากภาษาชอง เช่นคำว่า เพ, ชะเมา, แกลง

มีการกล่าวอ้างว่าแต่เดิมมีหญิงชราชื่อว่า "ยายยอง" เป็นผู้มาตั้งหลักฐานประกอบอาชีพทำไร่ในแถบนี้ก่อนผู้ใด จึงเรียกบริเวณแถบนี้ว่า "ไร่ยายยอง"” ต่อมาภาษาพูดเพี้ยนไปจนกลายเป็น "ระยอง" อีกข้อสันนิษฐานคือ "ระยอง" มาจาก "แร่นอง" เพี้ยนเป็น "ระนอง" ก่อนที่จะมาเป็น "ระยอง" เพราะเป็นแหล่งพบทรัพยากรแร่ธรรมชาติเป็นอันมาก

## ประวัติ
### สมัยขอม
มีข้อสันนิษฐานที่พอเชื่อได้ว่าระยองน่าจะเป็นเมืองที่สร้างขึ้นในสมัยขอม ประมาณ พ.ศ. 1500 ซึ่งเป็นสมัยที่ขอมมีอิทธิพลในดินแดนสุวรรณภูมิ มีเมืองนครธมเป็นราชธานี สร้างเมืองนครพนมเป็นเมืองหน้าด่านแรก เมืองพิมายเป็นเมืองอุปราชและได้สถาปนาเมืองลพบุรีขึ้นเป็นเมืองสำคัญ ส่วนทางด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ของนครธม มีเมืองจันทบูรหรือจันทบุรีในปัจจุบัน เป็นเมืองหน้าด่านเมืองแรก จึงพออนุมานได้ว่าขอมเป็นผู้สร้างเมืองระยอง แต่ไมปรากฏแน่ชัดว่าสร้างสมัยใด 

ด้านหลักฐานทางโบราณคดี พบซากหินสลักรูปต่าง ๆ ที่บ้านดอน บ้านหนองเต่า ตำบลเชิงเนิน คูค่ายและซากศิลาแลงบ้านคลองยายล้ำ ตำบลบ้านค่าย อำเภอบ้านค่าย ซึ่งมีการก่อสร้างแบบขอม ชุมชนที่เก่าที่สุดเท่าที่พบคือ ชุมชมวัดบ้านค่าย เป็นชุมชนคนจีนซึ่งพัฒนาขึ้นมาหลัง พ.ศ. 1700

### สมัยกรุงศรีอยุธยา
ระยองเริ่มมีชื่อปรากฏในอัยการตำแหน่งนายทหารหัวเมือง เมื่อปี พ.ศ. 1998 ในสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ระบุเมืองระยองเป็นหัวเมืองชั้นตรี มีเจ้าเมืองตำแหน่งออกพระราชภักดีสงคราม 

และยังปรากฏชื่อในพงศาวดารเมื่อ พ.ศ. 2113 ในสมัยสมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราชแห่งกรุงศรีอยุธยา พระบรมราชาที่ 3 (พระยาละแวก)เจ้าเมืองเขมรได้บุกรุกเข้ามาดินแดนไทยแถบหัวเมืองชายทะเลด้านตะวันออก แต่ไม่สามารถยึดหัวเมืองได้ จึงกวาดต้อนผู้คนไปยังเขมรรวมถึงชาวเมืองระยองด้วยที่ถูกกวาดต้อนไปไม่น้อย

ในช่วงใกล้เสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 พระยาวชิรปราการหรือสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีแม่ทัพคนสำคัญของกรุงศรีอยุธยา ซึ่งถูกเกณฑ์ให้มารักษากรุงขณะที่ถูกพม่าล้อมระหว่าง พ.ศ. 2306–2310 จนราวเดือนยี่ ท่านได้พิจารณาเห็นแล้วว่ากรุงศรีอยุธยาคงเสียแก่พม่าเป็นแน่แท้ จึงได้รวบรวมพรรคพวกประมาณ 500 คน ออกไปตั้งหลักที่วัดพิชัย แล้วยกทัพมุ่งไปทางตะวันออกสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีได้พักแรมอยู่ที่วัดลุ่มมหาชัยชุมพล สองคืน จึงได้ตั้งค่ายที่บริเวณนี้ จากนั้นจึงได้ยึดเมืองระยองแล้วโปรดให้พักไพร่พลอยู่ในเมือง 7–8 วัน แล้วจึงเสด็จต่อไปจันทบุรีเพื่อยึดที่ตั้งมั่นต่อไป ก่อนกู้อิสรภาพของชาติคืนจากพม่าต่อไป

### สมัยรัตนโกสินทร์
ในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น เมืองมีฐานะเป็นหัวเมืองชั้นจัตวา เป็นหัวเมืองชั้นนอก ขึ้นสังกัดกับกรมท่า หัวเมืองชั้นนอกที่ขึ้นสังกัดกรมท่าในครั้งนั้นมีสามเมืองคือ เมืองระยอง เมืองจันทบูร และเมืองตราด โดยเมื่อปี พ.ศ. 2449 เมืองระยองขึ้นกับมณฑลจันทบุรี จากนั้นเมื่อ พ.ศ. 2451 ได้โอนอำเภอเมืองแกลงจากเมืองจันทบุรีมาขึ้นกับเมืองระยอง

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เปลี่ยนชื่อเมืองระยองมาเป็นจังหวัดระยอง เมื่อ พ.ศ. 2459 โดยยังขึ้นต่อมณฑลจันทบุรี จากนั้นปี พ.ศ. 2474 ยุบมณฑลจันทบุรี จังหวัดระยองย้ายไปขึ้นกับมณฑลปราจีนบุรี ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2476 เมื่อมีการยกเลิกระบบเทศาภิบาล จังหวัดระยองจึงขึ้นต่อกระทรวงมหาดไทย

## สัญลักษณ์ประจำจังหวัด
thumb|right|ต้นกระทิง
* **[[ตราประจำจังหวัดของไทย|ตราประจำจังหวัด]] :** ต้นมะพร้าว เกาะเสม็ด และพลับพลาที่ประทับในรัชกาลที่ 5 บนเกาะเสม็ด
* **ธงประจำจังหวัด :** ธงพื้นสีแดง-เหลือง-น้ำเงิน แบ่งตามแนวตั้ง กลางธงมีภาพตราประจำจังหวัด
* **[[คำขวัญประจำจังหวัด]] :** ผลไม้รสล้ำ อุตสาหกรรมก้าวหน้า น้ำปลารสเด็ด เกาะเสม็ดสวยหรู สุนทรภู่กวีเอก
* **[[รายชื่อพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัด|พันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัด]] :** ต้นกระทิงหรือสารภีทะเล ()
* **ต้นไม้ประจำจังหวัด :** ต้นประดู่ ()
* **ดอกไม้ประจำจังหวัด :** ดอกประดู่

## อาณาเขตติดต่อ
*  **ทิศเหนือ** ติดต่อกับ อำเภอหนองใหญ่ จังหวัดชลบุรี
*  **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี
*  **ทิศใต้** ติดต่อกับอ่าวไทย โดยมีชายฝั่งยาวมากกว่า 100 กิโลเมตร
*  **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี

## หน่วยการปกครอง
การปกครองแบ่งออกเป็น 8 อำเภอ 58 ตำบล 442 หมู่บ้าน

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
จังหวัดระยองมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั้งหมด 68 แห่ง ประกอบด้วยองค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 แห่ง คือ องค์การบริหารส่วนจังหวัดระยอง มีเทศบาล 30 แห่ง เป็นเทศบาลนคร 2 แห่ง เทศบาลเมือง 4 แห่ง และเทศบาลตำบล 30 แห่ง ที่เหลือเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลจำนวน 31 แห่ง โดยเทศบาลทั้งหมดแบ่งตามอำเภอในจังหวัดระยอง มีดังนี้
center|thumb|471x471px|เขตเทศบาลในจังหวัดระยอง
{|class="wikitable" style="line-height:137%"
|+**ข้อมูลเทศบาลในจังหวัดระยอง**
|-
! rowspan=2 | ลำดับ !! rowspan=2|ชื่อเทศบาล !! rowspan="2" |อำเภอ !! colspan=3 |ครอบคลุมตำบล !! rowspan=2|ประชากร (คน)   (ณ สิ้นปี 2567)  
|-align="center" 
! width="9%"|ทั้งตำบล !! width="9%"|บางส่วน !! width="9%"|รวม

|-align="center" 
|-
! colspan="7" | เทศบาลนคร
|-align="center" 
| 1 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลนครระยอง]]**|| เมืองระยอง || 2 || 2 || 4 || 58,614

|-align="center" 
| 2 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลนครมาบตาพุด]]**|| เมืองระยอง นิคมพัฒนา || 2 || 3 || 5 || 79,773

|-align="center" 
! colspan="7" | เทศบาลเมือง

|-align="center" 
| 1 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลเมืองบ้านฉาง]]**|| บ้านฉาง || – || 2 || 2 || 31,990

|-align="center" 
| 2 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลเมืองนิคมพัฒนา]]**|| นิคมพัฒนา || – || 2 || 2 || 11,440

|-align="center" 
| 3 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลเมืองเนินพระ]]**|| เมืองระยอง || – || 1 || 1 || 17,639

|-align="center" 
| 4 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลเมืองมะขามคู่]]**|| นิคมพัฒนา || 1 || – || 1 || 15,389

|-align="center" 
! colspan="7" | เทศบาลตำบล

|-align="center" 
| 1 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลน้ำคอก]]**|| เมืองระยอง || 1 || – || 1 || 6,754

|-align="center" 
| 2 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลแกลงกะเฉด]]**|| เมืองระยอง || – || 2 || 2 || 7,151

|-align="center" 
| 3 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลบ้านเพ]]**|| เมืองระยอง || – || 1 || 1 || 18,196

|-align="center" 
| 4 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลทับมา]]**|| เมืองระยอง || – || 1 || 1 || 26,136

|-align="center" 
| 5 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลเชิงเนิน]]**|| เมืองระยอง || – || 1 || 1 || 24,274

|-align="center" 
| 6 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลสำนักท้อน]]**|| บ้านฉาง || – || 1 || 1 || 11,380

|-align="center" 
| 7 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลบ้านฉาง]]**|| บ้านฉาง || – || 1 || 1 || 16,936

|-align="center" 
| 8 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลพลา]]**|| บ้านฉาง || – || 1 || 1 || 8,732

|-align="center" 
| 9 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลกองดิน]]**|| แกลง || – || 1 || 1 || 4,690

|-align="center" 
| 10 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลทุ่งควายกิน]]**|| แกลง || – || 2 || 2 || 6,493

|-align="center" 
| 11 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลปากน้ำประแส]]**|| แกลง || – || 1 || 1 || 4,620

|-align="center" 
| 12 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลเมืองแกลง]]**|| แกลง || – || 2 || 2 || 18,342

|-align="center" 
| 13 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลสุนทรภู่]]**|| แกลง || 2 || – || 2 || 15,172

|-align="center" 
| 14 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลบ้านนา (จังหวัดระยอง)|เทศบาลตำบลบ้านนา]]**|| แกลง || 1 || – || 1 || 8,648

|-align="center" 
| 15 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลเนินฆ้อ]]**|| แกลง || 1 || – || 1 || 4,561

|-align="center" 
| 16 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลสองสลึง]]**|| แกลง || 1 || – || 1 || 5,474

|-align="center" 
| 17 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลชุมแสง]]**|| วังจันทร์ || – || 2 || 2 || 3,716

|-align="center" 
| 18 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลบ้านค่าย]]**|| บ้านค่าย || – || 2 || 2 || 3,389

|-align="center" 
| 19 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลชากบก]]**|| บ้านค่าย || 1 || – || 1 || 9,242

|-align="center" 
| 20 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลบ้านค่ายพัฒนา]]**|| บ้านค่าย || – || 1 || 1 || 5,739

|-align="center" 
| 21 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลจอมพลเจ้าพระยา]]**|| ปลวกแดง || – || 1 || 1 || 393

|-align="center" 
| 22 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลบ้านปลวกแดง]]**|| ปลวกแดง || – || 1 || 1 || 5,570

|-align="center" 
| 23 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลชำฆ้อ]]**|| เขาชะเมา || 1 || – || 1 || 6,248

|-align="center"
| 24 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลมาบข่าพัฒนา]]**|| นิคมพัฒนา || – || 1 || 1 || 12,092

|-align="center"
| 25 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลนาตาขวัญ]]**|| เมืองระยอง || 1 || – || 1 || 

|-align="center"
| 26 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลชากหมาก]]**|| บ้านฉาง || – || 1 || 1 || 

|-align="center"
| 27 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลหนองบัว (จังหวัดระยอง)|เทศบาลตำบลหนองบัว]]**|| บ้านค่าย || 1 || – || 1 || 

|-align="center"
| 28 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลปลวกแดง]]**|| ปลวกแดง || – || 1 || 1 || 

|-align="center"
| 29 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลแม่น้ำคู้]]**|| ปลวกแดง || 1 || – || 1 || 

|-align="center"
| 30 ||&nbsp;&nbsp;**[[เทศบาลตำบลพนานิคม]]**|| นิคมพัฒนา || 1 || – || 1 || 

## ประชากร
จากสถิติทางการทะเบียนในจังหวัดระยอง พ.ศ. 2566 พบว่าจังหวัดระยอง มีประชากรทั้งสิ้น 771,189 คน ชาย 378,051 คน ร้อยละ 49.02 หญิง 393,138 คน ร้อยละ 50.98 ในด้านแรงงานมีประชากรภาคแรงงาน เมื่อสิ้นไตรมาสที่ 2 ของปี พ.ศ. 2562 รวมทั้งสิ้นจำนวน 585,316 คน จำแนกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ แรงงานในภาคเกษตร และแรงงานนอกภาคเกษตร ซึ่งแบ่งเป็น แรงงานในภาคเกษตร 112,471 คน ร้อยละ 19.22 และแรงงานนอกภาคเกษตร 472,845 คน ร้อยละ 80.78

## การศึกษา
### สถาบันอุดมศึกษา
* สถาบันวิทยสิริเมธี (สถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีชั้นสูงระยอง) สนับสนุนการจัดตั้งโดย บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)
* มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ วิทยาเขตระยอง
* วิทยาลัยเฉลิมกาญจนาระยอง 
* วิทยาลัยสงฆ์ระยอง มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วัดป่าประดู่ ระยอง

### สถาบันอาชีวศึกษา

* วิทยาลัยเทคโนโลยีและอาชีวศึกษาตากสินระยอง อ.เมือง
* วิทยาลัยเทคนิคระยอง อ.เมือง
* วิทยาลัยสารพัดช่างระยอง อ.เมือง
* วิทยาลัยเทคนิคมาบตาพุด อ.เมือง
* วิทยาลัยเทคโนโลยีไออาร์พีซี อ.เมือง
* วิทยาลัยอาชีวศึกษาโปลีเทคนิคระยอง อ.เมือง
* วิทยาลัยเทคโนโลยีระยองบริหารธุรกิจ อ.เมือง
* วิทยาลัยเทคโนโลยีพัฒนเวช ระยอง อ.บ้านฉาง
* วิทยาลัยเทคโนโลยีอักษรบริหารธุรกิจ อ.บ้านฉาง
* วิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย อ.บ้านค่าย
* วิทยาลัยการอาชีพแกลง อ.แกลง
* วิทยาลัยเทคโนโลยีอาเซียนบริหารธุรกิจ อ.แกลง

### โรงเรียนมัธยมศึกษา
* โรงเรียนกวงฮั้ว อ.เมือง
* โรงเรียนกำเนิดวิทย์ อ.วังจันทร์
* โรงเรียนแกลง "วิทยสถาวร"อ.แกลง
* โรงเรียนเขาชะเมาวิทยา อ.เขาชะเมา
* โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ ระยอง อ.เมือง
* โรงเรียนชำฆ้อพิทยาคม อ.เขาชะเมา
* โรงเรียนชำนาญสามัคคีวิทยา อ.แกลง
* โรงเรียนเซนต์โยเซฟระยอง อ.เมือง
* โรงเรียนนครระยองวิทยาคม (วัดโขดใต้) อ.เมือง
* โรงเรียนนิคมวิทยา อ.นิคมพัฒนา
* โรงเรียนบ้านค่าย อ.บ้านค่าย
* โรงเรียนบ้านฉางกาญจนกุลวิทยา อ.บ้านฉาง
* โรงเรียนปลวกแดงพิทยาคม อ.ปลวกแดง
* โรงเรียนเพรักษมาตาวิทยา อ.เมือง
* โรงเรียนมกุฎเมืองราชวิทยาลัย อ.แกลง
* โรงเรียนมัธยมตากสินระยอง อ.เมือง
* โรงเรียนมาบตาพุดพันพิทยาคาร อ.เมือง
* โรงเรียนระยองวิทยาคม อ.เมือง
* โรงเรียนวัดป่าประดู่ อ.เมือง
* โรงเรียนระยองวิทยาคมนิคมอุตสาหกรรม อ.เมือง
*โรงเรียนระยองวิทยาคมปากน้ำ อ.เมือง
* โรงเรียนวังจันทร์วิทยา อ.วังจันทร์
* โรงเรียนสองภาษาระยอง อ.บ้านฉาง
* โรงเรียนสุนทรภู่พิทยา อ.แกลง
* โรงเรียนห้วยยางศึกษา อ.แกลง
* โรงเรียนอัสสัมชัญระยอง อ.เมือง
* โรงเรียนนานาชาติสวน ระยอง อ.บ้านฉาง
* โรงเรียนรอยัลอิงลิชโปรแกรม อ.บ้านฉาง

## สถานที่สำคัญทางเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม
thumb|ท่าอากาศยานนานาชาติอู่ตะเภา<br/>อำเภอบ้านฉาง
* ท่าอากาศยานนานาชาติอู่ตะเภา
* ท่าเรือน้ำลึกมาบตาพุด
* นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด
* นิคมอุตสาหกรรมดับบลิวเอชเอตะวันออก (มาบตาพุด)
* นิคมอุตสาหกรรมผาแดง
* นิคมอุตสาหกรรมอีสเทิร์นซีบอร์ด
* นิคมอุตสาหกรรมอมตะซิตี้ ระยอง
* นิคมอุตสาหกรรมดับบลิวเอชเออีสเทิร์นซีบอร์ด
* นิคมอุตสาหกรรมเอเชีย
* นิคมอุตสาหกรรมอาร์ ไอ แอล
* นิคมอุตสาหกรรมระยอง (บ้านค่าย)
* นิคมอุตสาหกรรมหลักชัยเมืองยาง
* อ่างเก็บน้ำหนองปลาไหล
* อ่างเก็บน้ำดอกกราย

## ผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับการเกษตร
* น้ำปลา กะปิ กุ้งแห้ง
* เงาะ ทุเรียน มังคุด มะม่วง สับปะรด ยางพารา

## อาหารพื้นเมือง
thumb|หมูชะมวง
* หมูชะมวง
*แกงส้มหน่อไม้ดองไข่ปลาเรียวเซียว
*น้ำพริกระกำ
*แมงกะพรุนจิ้มน้ำจิ้ม
*แจงลอน
*แกงป่าปลาเห็ดโคน
*ขนมนิ่มนวล
## การขนส่ง

### ระยะทางจาก[[อำเภอเมืองระยอง|ตัวจังหวัด]]ไปอำเภอต่างๆ

* อำเภอบ้านค่าย 14 กิโลเมตร
* อำเภอนิคมพัฒนา 26 กิโลเมตร
* อำเภอบ้านฉาง 28 กิโลเมตร
* อำเภอปลวกแดง 44 กิโลเมตร
* อำเภอวังจันทร์ 46 กิโลเมตร
* อำเภอแกลง 49 กิโลเมตร
* อำเภอเขาชะเมา 73 กิโลเมตร

## สถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญ

### [[อำเภอเมืองระยอง]]
*เกาะเสม็ด
*เกาะทะลุ
*เกาะกุฎี
*เกาะกรวย เกาะขาม เกาะปลาตีน
*อุทยานแห่งชาติเขาแหลมหญ้า-หมู่เกาะเสม็ด
*หาดทรายแก้ว
*หาดแม่รำพึง
*หาดก้นอ่าว
*หาดสวนสน
*สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำระยอง
*ชุมชนบ้านเพ
*วัดป่าประดู่ข้อความตัวหนา
*วัดลุ่มมหาชัยชุมพล
*ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
*ศาลหลักเมืองระยอง
*ตลาดเก่าถนนยมจินดา
*ป่าชายเลนแม่น้ำระยอง
*หอชมวิวป่าชายเลนแม่น้ำระยอง
*จุดชมวิวเมืองระยอง เขาโบสถ์
*ปากน้ำระยอง
*สตอเบอรี่ทาวน์
*หาดแสงจันทร์
*แหลมเจริญ
*หาดสุชาดา
*หาดสนกระซิบ
*สวนศรีเมือง
*ตลาดน้ำเกาะกลอย
*พระเจดีย์กลางน้ำ

### [[อำเภอแกลง]]
*สวนวังแก้ว
*หาดวังแก้ว
*อ่าวไข่
*แหลมแม่พิมพ์
*อนุสาวรีย์สุนทรภู่
*เกาะมันนอก
*เกาะมันกลาง
*เกาะมันใน
*วัดสมมติเทพฐาปนาราม
*วัดตะเคียนงาม
*ชุมชนบ้านเก่าริมน้ำประแส
*อนุสรณ์เรือหลวงประแส
*ทุ่งโปรงทอง
*สะพานประแสสิน
*ป่าชายเลนปากน้ำประแส
*ล่องแพชมหิ่งห้อยแม่น้ำประแส
*สะพานรักษ์แสม
*ถนนเฉลิมบูรพาชลทิต
*วัดถ้ำเขาระฆังทอง
*อ่างเก็บน้ำเขาจุก

### [[อำเภอบ้านฉาง]]
*หาดพลา
*หาดพยูน
*หาดน้ำริน
*เส้นทางชมทิวทัศน์เขาภูดร-ห้วยมะหาด

### [[อำเภอบ้านค่าย]]
*สวนสุภัทรา
*สวนมังคุดหนองตะพาน
*วัดละหารไร่ หลวงปู่ทิม
*ไร่จ๋าคุณ แหล่งเล่นน้ำคลองหนองปลาไหล
*ตลาดเก่าไผ่ล้อม100ปี*
*ต้นก้ามปูยักษ์ชากบก

===[[อำเภอเขาชะเมา]]===
*[[อุทยานแห่งชาติเขาชะเมา-เขาวง]]
*น้ำตกเขาชะเมา
*น้ำตกคลองปลาก้าง
*น้ำตกคลองหินเพิง
*ถ้ำเขาวง
*ถ้ำเขาประทุน
*ถ้ำเขาชะอางคร่อมคลอง

===[[อำเภอนิคมพัฒนา]]===
*สวนสมุนไพรสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี
*วัดมาบข่า(หลวงพ่อชื่น)
*จุดชมวิวเนินขี้หมา
*ศาลเจ้าหลวงเตี่ย
*เขาจอมแห
*วัดหนองผักหนาม
*วัดมะขามเดี่ยว
*วัดกระเฉท

===[[อำเภอปลวกแดง]]===
*ทุ่งทานตะวันอ่างเก็บน้ำดอกกราย
*อ่างเก็บน้ำดอกกราย โครงการในพระราชดำริ ร.9
*หอชมวิวเฉลิมพระเกียรติ โครงการในพระราชดำริ ร.9
*อ่างเก็บน้ำหนองปลาไหล
*อ่างเก็บน้ำคลองใหญ่
*ร่มไผ่ไทรย้อย แหล่งเล่นน้ำคลองหนองปลาไหล

===[[อำเภอวังจันทร์]]===
*อ่างเก็บน้ำประแสร์
*สวนละไม
*ป่าวังจันทร์
*น้ำตกธรรมรส


== อุทยานแห่งชาติ ==
* [[อุทยานแห่งชาติเขาแหลมหญ้า-หมู่เกาะเสม็ด]]
* [[อุทยานแห่งชาติเขาชะเมา-เขาวง]]

== บุคคลที่มีชื่อเสียง ==
* [[เพชรา เชาวราษฎร์]] นักแสดง
* [[อำพล ลำพูน]] นักแสดงและนักร้องจาก[[วงไมโคร]]
* [[จิรายุ ละอองมณี ]] นักร้อง นักแสดง
*[[จุฑามาศ เมฆเสรี]] นางงาม
* [[สมเกียรติ จันทร์พราหมณ์]] พิธีกรและนักแสดง
* [[จักรพันธุ์ ยมจินดา]] อดีตผู้ประกาศข่าว พิธีกร นักการเมือง 
* [[เรียม ดาราน้อย]] นักร้อง
* [[สมเจตน์ สอาด]] อดีตนักแสดง, นายแบบ
* [[อุมารินทร์ โกมลเวช]] (ฮานะ TBR48)
* [[พิธิวัต สุขจิตธรรมกุล]] นักฟุตบอลทีมชาติไทย
* [[กิตติศักดิ์ ระวังป่า]] อดีตนักฟุตบอลทีมชาติไทย ตำแหน่งผู้รักษาประตู
* [[พระครูภาวนาภิรัต (ทิม อิสริโก)|หลวงปู่ทิม อิสริโก]] วัดละหารไร่ อำเภอบ้านค่าย
* [[สาธิต ปิตุเตชะ]] อดีตรัฐมนตรี
* [[เดชา โคนาโล]] นักร้องนำวง[[บิ๊กแอส]]

== ดูเพิ่ม ==
* [[รายชื่อวัดในจังหวัดระยอง]]
* [[รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดระยอง]]
* [[รายชื่อห้างสรรพสินค้าในประเทศไทย#ระยอง|รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดระยอง]]

== อ้างอิง ==


=== แหล่งข้อมูลอื่น ===


=== งานศึกษาที่เกี่ยวข้อง ===

* [https://cmudc.library.cmu.ac.th/digital/api/DownloadDigitalFile/dowload/2108515 กำพล จำปาพันธ์. (2563). *ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจและสังคมของ “เมืองท่าชายฝั่งทะเลตะวันออก” พุทธศตวรรษที่ 22-24''. วิทยานิพนธ์ ปร.ด. (ประวัติศาสตร์). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.]

### เว็บไซต์
* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของจังหวัด 
* สถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญของจังหวัด 


หมวดหมู่:จังหวัดริมฝั่งอ่าวไทย