พระเจ้าดาไรอัสที่ 3

**ดาไรอัสที่ 3 แห่งเปอร์เซีย** ( ;  ; –330 ปีก่อน ค.ศ.) เป็นกษัตริย์องค์ที่ 13 และองค์สุดท้ายแห่งจักรวรรดิอะคีเมนิดแห่งเปอร์เซียระหว่าง 336–330 ปีก่อนคริสตกาล

ใน 334 ปีก่อนคริสตกาล อเล็กซานเดอร์มหาราช กษัตริย์แห่งมาเกโดนีอา ได้ยกทัพบุกเปอร์เซียโดยสู้รบกันต่อเนื่องนานถึง 4 ปี กระทั่งพระเจ้าดาไรอัสที่ 3 ได้พ่ายแพ้อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาดในยุทธการที่กัวกาเมลา เมื่อ 331 ปีก่อนคริสตกาล ก่อนที่พระเจ้าดาไรอัสที่ 3 จะถูกปลงพระชนม์โดยพระญาติองค์หนึ่งนาม เบสซัส ซึ่งในภายหลังได้ขึ้นสืบราชบัลลังก์เป็นพระเจ้าอาร์ตาเซอร์ซีสที่ 5 เมื่อ 330 ปีก่อนคริสตกาล ทำให้ราชวงศ์อะคีเมนิดที่สถาปนาโดยพระเจ้าไซรัสมหาราชล่มสลายลง

## พระนาม
ก่อนขึ้นครองราชย์ ดาไรอัสมีพระนามว่า อาร์ตาชาตา (เปอร์เซียเก่า: **Artašiyāta*, "ความสุขในอาร์ตา") ยุสติน นักประวัติศาสตร์โรมันในคริสต์ศตวรรษที่ 2 เป็นนักประวัติศาสตร์เพียงคนเดียวที่เรียกดาไรอัสเป็นโกโดมันนุส () ซึ่งเป็นพระนามที่อาจใช้ก่อนขึ้นมามีอำนาจ พระนามนี้อาจเป็นพระนามลำลอง หรือเป็นไปได้ว่าเป็นพระนามที่สาม ที่มาของพระนามนี้ยังไม่ชัดเจน บาเดียน เสนอแนะว่าพระนามนี้มีต้นตอจากเซมิติกตะวันตก โดยคำที่เป็นไปได้มากที่สุดมาจากภาษาแอราเมอิกว่า *qdmwn* ("จากตะวันออก, ชาวตะวันออก") การมีสองชื่อไม่ใช่สิ่งที่แปลก ดังที่มีบันทึกบางส่วนว่า บุคคลชาวบาบิโลนสองคนมีชื่อสองแบบ ส่วนใหญ่เป็นภาษาบาบิโลนหรือแอราเมอิก ชาวเปอร์เซียผู้มีอิทธิพลคนหนึ่งก็มีชื่อบาบิโลนและอิหร่าน กระนั้น ธรรมเนียมดูเหมือนไม่ได้รับความนิยมในสมัยดาไรอัส บาเดียนเสนอแนะว่าพระนามตอนพระราชสมภพของพระองค์คือพระนามในภาษาแอราเมอิกว่า Codomannus ซึ่งภายหลังเปลี่ยนไปใช้พระนาม Artashata ตอนไต่เต้าตำแหน่ง พระองค์ทรงใช้พระนามกษัตริย์ว่า ดาไรอัส (เปอร์เซียเก่า: *Daraya-vahauš*, "ผู้ที่ถือมั่นในความดี") ครั้งแรกตอนขึ้นครองราชย์เมื่อ 336 ปีก่อน ค.ศ.

## ประวัติศาสตร์นิพนธ์
ศตวรรษสุดท้ายของราชวงศ์อะคีเมนิดเด่นในเรื่องการมีแหล่งข้อมูลน้อย โดยเฉพาะในรัชสมัยดาไรอัสที่ 3 พระองค์ไม่ได้ปรากฏในแหล่งข้อมูลเปอร์เซียใด ๆ จนแทบทราบพระนามพระองค์เพียงจากรายงานของนักประวัติศาสตร์ชาวกรีกเท่านั้น ซึ่งพรรณาพระองค์เป็นขั้วตรงข้ามของอเล็กซานเดอร์มหาราชผู้ประสบความสำเร็จ

## ภูมิหลัง
กษัตริย์ดาไรอัสเสด็จพระราชสมภพเมื่อราว 380 ปีก่อนคริสตกาล พระองค์ทรงเป็นสมาชิกที่ห่าง ๆ ของราชวงศ์อะคีเมนิด พระองค์ทรงเป็นบุตรชายของอาร์เซเมส และพระนัดดาของเจ้าชายออสทาเนส ซึ่งเป็นพระราชโอรสของกษัตริย์ดาไรอัสที่ 2 ซึ่งทรงปกครองจักรวรรดิอะคีเมนิด ตั้งแต่ระหว่าง 424 ปีก่อนคริสตกาลถึง 405 ปีก่อนคริสตกาล พระราชมาดราของพระองค์ คือ ซิไซกัมบิส ซึ่งเป็นสตรีที่มีต้นกำเนิดที่คลุมเครือ พระนางน่าจะมีเชื้อสายราชวงศ์อะคีเมนิด ถึงแม้ว่าจะไม่ทราบว่าพระองค์มาจากราชวงศ์สาขาใด พระองค์อาจจะเป็นพระธิดาของเจ้าชายออสทาเนส และเป็นน้องสาวของอาร์ซาเมส กษัตริย์ดาไรอัสทรงมีพระภารดาและพระภคินี คือ โอไซอาเธรส และสตาเตราที่ 1 ตามลำดับ

## ความขัดแย้งกับชาวกรีก
### การทัพของฟิลิป
ในไม่ช้า Bagoas พยายามวางยาพิษดาไรอัสที่ 3 เช่นกัน แต่แผนการของเขาถูกเปิดเผย ดาไรอัสที่ 3 ทรงเรียกตัว Bagoas และขอให้เขาดื่มอวยพรให้พระองค์ และทรงยื่นถ้วยที่เต็มไปด้วยยาพิษให้เขา Bagoas ถูกบังคับให้ดื่มถ้วยนั้น ส่งผลให้เขาเสียชีวิต เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่อเล็กซานเดอร์ขึ้นครองบัลลังก์มาซิโดเนียในฤดูใบไม้ร่วงเมื่อ 336 ปีก่อนคริสตกาล ในช่วงเริ่มต้นรัชสมัยดาไรอัสที่ 3 อียิปต์และบาบิโลนอาจตกอยู่ในช่วงการกบฏ กระนั้นดูเหมือนเรื่องพวกนั้นจะไม่มีความสำคัญมากนัก เนื่องจากรายงานเกี่ยวกับเหตุการณ์เหล่านั้นหายไปอย่างรวดเร็ว

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

### สมัยโบราณ
* 

### สมัยใหม่

*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## อ่านเพิ่ม
* 

หมวดหมู่:ราชวงศ์ที่สามสิบเอ็ดแห่งอียิปต์
หมวดหมู่:ฟาโรห์ยุคราชวงศ์อาร์เคเมนิด
หมวดหมู่:เจ้าแผ่นดินที่ถูกปลดจากราชบัลลังก์