กลุ่มภาษาเซมิติก

[thumb|200px|จดหมายของอมาร์นา เขียนด้วย [ภาษาอัคคาเดีย]]

**กลุ่มภาษาเซมิติก** () เป็นกลุ่มของภาษาที่มีผู้พูดมากกว่า 300 ล้านคนในปริเวณแอฟริกาเหนือ ตะวันออกกลางและจะงอยแอฟริกา เป็นสาขาย่อยในตระกูลภาษาแอโฟรเอชีแอติก และเป็นสาขาเดียวของตระกูลนี้ที่มีผู้พูดในทวีปเอเชีย กลุ่มภาษาเซมิติกที่มีผู้พูดมากที่สุดคือภาษาอาหรับ (ภาษาแม่ 325 ล้านคน) รองลงมาคือภาษาอามารา (27 ล้านคน) ภาษาทือกรึญญา (6.9 ล้านคน) และภาษาฮีบรู (5 ล้านคน)

กลุ่มภาษาเซมิติกเป็นกลุ่มภาษาแรก ๆ ที่มีระบบการเขียน ภาษาอัคคาเดียเริ่มเขียนตั้งแต่ราว 2,000 ปีก่อนพุทธศักราช นอกจากนั้นยังมีอักษรโบราณที่ใช้เขียนกลุ่มภาษาเซมิติกมากมาย เช่น อักษรฟินิเชีย อักษรอาหรับ อักษรแอราเมอิก อักษรซีรีแอก อักษรอาระเบียใต้ และอักษรเอธิโอปิก มีภาษามอลตาเท่านั้นที่เป็นกลุ่มภาษานี้แต่เขียนด้วยอักษรโรมัน ชื่อของกลุ่มภาษานี้มาจาก เซม บุตรชายของโนอาห์ ในไบเบิล

## ประวัติ
### จุดกำเนิด
left|thumb|200px|พระคัมภีร์ไบเบิลภาษาฮีบรู
กลุ่มภาษาเซมิติกเป็นสมาชิกของตระกูลภาษาแอโฟรเอชีแอติก โดยเป็นสาขาเดียวที่อยู่ในทวีปเอเชีย ส่วนสาขาอื่นอยู่ในทวีปแอฟริกา จากเหตุผลนี้จึงเชื่อว่าบรรพบุรุษของผู้พูดภาษาเซมิติกดั้งเดิมเป็นกลุ่มชนที่ออกจากแอฟริกามาสู่ตะวันออกกลาง อาจจะเป็นผู้มาจากทะเลทรายสะฮารา แต่ก็มีทฤษฎีว่าผู้พูดภาษาแอโฟรเอชีแอติกดั้งเดิมอยู่ในตะวันออกกลางและผู้พูดภาษาเซมิติกเป็นกลุ่มเดียวที่เหลืออยู่
[200px|thumb|right|ไบเบิลเขียนด้วย[ภาษากิเอซ (เอธิโอเปีย)]]
ผู้พูดภาษาเซมิติกดั้งเดิมคาดว่าเป็นผู้ที่มาถึงคาบสมุทรอาระเบียเมื่อราว 3,457 ปีก่อนพุทธศักราช จากนั้นภาษาลูกหลานในกลุ่มเซมิติกได้แพร่กระจายออกไป หลักฐานการเขียนเริ่มพบเมื่อราว 2,957 ปีก่อนพุทธศักราช เมื่อผู้พูดภาษาอัคคาเดียและภาษาอโมไรต์เข้าสู่เมโสโปเตเมียและอาจจะเคยอยู่ในสถานที่ เช่น เอบลาในซีเรีย

### 1,500 ปีก่อนพุทธศักราช
เมื่อราว 1,457 ปีก่อนพุทธศักราช กลุ่มภาษาเซมิติกตะวันออกเริ่มแพร่หลายในเมโสโปเตเมีย ในขณะที่กลุ่มภาษาเซมิติกตะวันตกใช้พูดตั้งแต่บริเวณจากซีเรียถึงเยเมน ภาษาอาระเบียใต้อาจจัดอยู่ในกลุ่มภาษาเซมิติกใต้แต่หลักฐานมีน้อย ภาษาอัคคาเดียกลายเป็นภาษาเขียนสำคัญในดินแดนพระจันทร์เสี้ยวอันอุดมสมบูรณ์โดยใช้อักษรรูปลิ่มที่พัฒนามาจากอักษรที่ใช้เขียนภาษาสุเมเรีย กลุ่มชนที่พูดภาษาเอ็บลาไอต์หายไป โดยมีกลุ่มชนที่พูดภาษาอโมไรต์ขึ้นมาแทน

หลักฐานในช่วงนี้มิไม่มากนัก ที่พอมีบ้างคือตัวอักษร อักษรคานาอันไนต์เป็นอักษรชนิดแรกของกลุ่มภาษาเซมิติกตะวันตกที่ใช้เมื่อราว 957 ปีก่อนพุทธศักราช และอักษรยูการิติกที่ใช้ในทางเหนือของซีเรียในอีก 200 ปีต่อมา ส่วนภาษาอัคคาเดียพัฒนาต่อมาเป็นสำเนียงบาบิโลเนียและอัสซีเรีย
[right|thumb|200px|เอกสารเขียนด้วย[ภาษาซีรีแอก ]]

### 500 ปีก่อนพุทธศักราช
มีอักษรที่ใช้กันแพร่หลายมากขึ้น ทั้งอักษรคานาอันไนต์ อักษรแอราเมอิก อักษรอาระเบียใต้และอักษรกีเอซรุ่นแรก ๆ ระหว่างช่วงนี้ มีการใช้อักษรยูการิติกที่ใช้แทนเสียงพยัญชนะในกลุ่มภาษาเซมิติกตะวันตกเฉียงเหนือ ชาวฟินิเชียนำภาษาคานาอันไนต์ไปใช้ทั้งเขตอาณานิคมในแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ในขณะที่ภาษาฮีบรูกลายเป็นภาษาทางศาสนาของชาวยิว ในสมัยจักรวรรดิอัสซีเรีย ภาษาแอราเมอิกเป็นภาษากลางในตะวันออกกลางในขณะที่ภาษาอัคคาเดีย ภาษาฮีบรู และอื่น ๆ กลายเป็นภาษาตายหรือใช้เป็นภาษาเขียนเท่านั้น ในขณะเดียวกันอักษรกีเอซเริ่มใช้บันทึกกลุ่มภาษาเซมิติกในเอธิโอเปียในช่วงนี้

### พุทธศตวรรษที่ 6 เป็นต้นมา
[thumb|right|200px|คัมภีร์[อัลกุรอ่านภาษาอาหรับอายุราวพุทธศตวรรษที่ 17]]
ภาษาซีรีแอกซึ่งเป็นลูกหลานของภาษาแอราเมอิกใช้ในลิแวนต์ตอนเหนือและเมโสโปเตเมีย กลายเป็นภาษาเขียนของชาวคริสต์ในพุทธศตวรรษที่ 8-10จนถึงยุคสมัยของศาสนาอิสลาม

ในยุคของศาสนาอิสลามราวพุทธศตวรรษที่ 12 ภาษาอาหรับเข้ามาเป็นภาษากลางแทนที่ภาษาแอราเมอิกและแพร่หลายไปถึงสเปนและเอเชียกลาง กลายเป็นภาษาเขียนที่สำคัญในสมัยกาหลิบ และกลายเป็นภาษาสำคัญในตะวันออกกลางและอียิปต์ เมื่ออาณาจักรนูเบียล่มสลาย ภาษาอาหรับได้แพร่หลายไปยังอียิปต์ภาคใต้จนถึงมอริตาเนีย

กลุ่มภาษาเซมิติกยังคงมีความหลากหลายในเอธิโอเปียและเอริเทรีย โดยได้รับอิทธิพลจากกลุ่มภาษาคูชิติกมาก ภาษาสำคัญในบริเวณนี้คือภาษาอามาราและภาษาทือกรึญญา จากการแพร่ขยายของเอธิโอเปียในสมัยราชวงศ์โซโลโมนิก ภาษาอามาราได้แพร่หลายไปทั่วเอธิโอเปียและเข้าไปแทนที่ภาษากีเอซที่ปัจจุบันยังเป็นภาษาทางศาสนาของชาวคริสต์ในบริเวณนี้

## สถานะปัจจุบัน
ภาษาอาหรับมีผู้ใช้เป็นภาษาแม่เป็นส่วนใหญ่ตั้งแต่มอริตาเนียไปถึงโอมานและจากอิรักไปถึงซูดาน และยังใช้เป็นภาษาทางศาสนาของชาวมุสลิมที่ไม่ได้พูดภาษาอาหรับเป็นภาษาแม่ด้วย ภาษาอาหรับที่เป็นภาษาพูดมีหลากหลายสำเนียงแต่ที่เป็นภาษาเขียนมีแบบเดียว ภาษามอลตาซึ่งเป็นลูกหลานของภาษาอาหรับสำเนียงแอฟริกาเหนือเป็นภาษาเดียวที่เขียนด้วยอักษรโรมัน นอกจากภาษาอาหรับที่เป็นภาษาหลักในตะวันออกกลางแล้ว ยังพบกลุ่มภาษาเซมิติกอื่น ๆ อีก ภาษาฮีบรูเป็นภาษาที่ตายไปเป็นเวลานานและใช้เป็นภาษาทางศาสนาของชาวยิวเท่านั้น กลายมาเป็นภาษาพูดอีกครั้งในพุทธศตวรรษที่ 24 โดยขบวนการไซออนนิสต์เป็นผู้ฟื้นฟูภาษานี้ขึ้นมาใหม่และกลายเป็นภาษาหลักของประเทศอิสราเอล

กลุ่มชนชาติส่วนน้อยขนาดเล็กหลายกลุ่มเช่นชาวคริสต์อัสซีเรียยังคงใช้สำเนียงของภาษาแอราเมอิกโดยเฉพาะภาษาแอราเมอิกใหม่ที่มาจากภาษาซีรีแอก ในเขตภูเขาของอิรักภาคเหนือ ตุรกีตะวันออก และซีเรียตะวันออกเฉียงเหนือ ในขณะที่ภาษาซีรีแอกที่เป็นลูกหลานของภาษาแอราเมอิกโบราณใช้เป็นภาษาทางศาสนาของชาวคริสต์ในซีเรียและอิรัก

ในเยเมนและโอมานซึ่งอยู่ทางใต้ของคาบสมุทรอาระเบียยังมีชนเผ่าพูดภาษาอาระเบียใต้สมัยใหม่เช่นภาษามาห์รีและภาษาโซโกตรีซึ่งแตกต่างจากภาษาอาหรับที่ใช้พูดในบริเวณนั้นอย่างชัดเจน และอาจจะมาจากภาษาที่เขียนในจารึกอักษรอาระเบียใต้หรือลูกหลานของภาษาเหล่านั้น

ในเอธิโอเปียและเอริเทรีย มีผู้พูดกลุ่มภาษาเซมิติกจำนวนหนึ่งคือภาษาอามาราและภาษาทือกรึญญาในเอธิโอเปีย และภาษาติเกรและภาษาทือกรึญญาในเอริเทรีย ทั้งภาษาอามาราและภาษาทือกรึญญาเป็นภาษาราชการของเอธิโอเปียและเอริเทรีย ในขณะที่ภาษาติเกรมีผู้พูดในเอริเทรียเหนือและดินแดนต่ำตอนกลางรวมถึงภาคตะวันออกของซูดาน มีผู้พูดมากกว่า 1 ล้านคน มีผู้พูดภาษากูเรกในเขตภูเขาทางภาคใต้ตอนกลางของเอธิโอเปีย ภาษากีเอซยังคงเป็นภาษาทางศาสนาของชาวคริสต์ในเอธิโอเปียและเอริเทรีย

## ไวยากรณ์
กลุ่มภาษาเซมิติกมีไวยากรณ์ร่วมกันหลายอย่าง แม้จะมีส่วนที่ผันแปรกันไปบ้าง แม้ในภาษาเดียวกันเอง เช่น ภาษาอาหรับในสมัยพุทธศตวรรษที่ 11 กับภาษาอาหรับในปัจจุบัน

### การเรียงคำ
การเรียงลำดับคำในภาษาเซมิติกดั้งเดิมเป็นกริยา-ประธาน-กรรม สิ่งของ-เจ้าของ และนาม-คุณศัพท์ ในภาษาอาหรับคลาสสิกและสมัยใหม่จะใช้การเรียงตำแบบนี้มาก นอกจากนั้นยังพบการเรียงประโยคแบบประธาน-กริยา-กรรม ดังที่พบในภาษาฮีบรูและภาษามอลตา กลุ่มภาษาเซมิติกในเอธิโอเปียสมัยใหม่เรียงประโยคแบบ ประธาน-กรรม-กริยา เจ้าของ-สิ่งของ และคุณศัพท์-นาม ซึ่งอาจจะมาจากอิทธิพลของกลุ่มภาษาคูชิติก กลุ่มภาษาเซมิติกที่เก่าที่สุด เช่น ภาษากีเอซ เป็นแบบกริยา-ประธาน-กรรม สิ่งของ-เจ้าของ และนาม-คุณศัพท์

### การกของนามและคุณศัพท์
ระบบการกสามแบบของภาษาเซมิติกดั้งเดิม (ประธาน กรรมตรงและเจ้าของ) โดยใช้การลงท้ายการกที่ต่างไป ยังคงมีอยู่ในภาษาอาหรับในอัลกุรอ่าน ภาษาอัคคาเดีย และภาษายูการิติก ลักษระนี้หายไปในภาษาเซมิติกสมัยใหม่ ภาษาอาหรับมาตรฐานสมัยใหม่คงมีการลงท้ายการกเฉพาะในการเขียนและการออกอากาศ การลงท้ายการกด้วย -n ยังคงไว้ในภาษาเซมิติกในเอธิโอเปีย นามและคุณศัพท์ในกลุ่มภาษาเซมิติกมีการกำหนดเป็นสถานะ สถานะชี้เฉพาะกำหนดโดย nunation

### จำนวนของนามและคุณศัพท์
กลุ่มภาษาเซมิติกส่วนใหญ่มี 3 จำนวนคือเอกพจน์ ทวิพจน์ และพหูพจน์ ทวิพจน์ยังใช้อยู่ในภาษาอาหรับบางสำเนียงเช่นชื่อประเทศบาห์เรน (bahr "ทะเล" + -ayn "สอง") และในภาษาฮีบรู เช่น šana หมายถึง 1 ปี šnatayim หมายถึง 2 ปี และ šanim หมายถึงหลายปี และในภาษามอลตา sena หมายถึง 1 ปี sentejn หมายถึง 2 ปี และ snin หมายถึงหลายปี การทำให้เป็นพหูพจน์โดยการแทรกเสียงสระลงไป เช่น sadd เขื่อน 1 แห่ง sudūd เขื่อนหลายแห่ง พบในภาษาอาหรับและภาษาเอธิโอเปีย รวมทั้งภาษามอลตา จึงน่าจะเป็นส่วนหนึ่งของภาษาเซมิติกดั้งเดิม

### มาลาและกาล
ระบบมาลาของกลุ่มภาษาเซมิติกตะวันตกและตะวันออกต่างกันชัดเจน ภาษาอัคคาเดียรักษาลักษณะซึ่งพบโดยทั่วไปในกลุ่มภาษาแอโฟรเอชีแอติก ภาษาเซมิติกตะวันตกดั้งเดิมมี 2 มาลา คือสมบูรณ์สำหรับการกระทำที่สมบูรณ์และไม่สมบูรณ์ใช้กับการกระทำที่เกิดไม่สมบูรณ์ ในกรณีพิเศษของภาษาแอราเมอิกใหม่มีการรวมคำกริยาซึ่งได้รับอิทธิพลจากกลุ่มภาษาอิหร่าน

### รากศัพท์พยัญชนะสามตัว
กลุ่มภาษาเซมิติกทั้งหมดมีลักษณะพิเศษของรากศัพท์ที่ประกอบด้วยพยัญชนะสามตัว (มีที่มีพยัญชนะ 2 หรือ 4 ตัวด้วย) สำหรับนาม คุณศัพท์ และกริยาซึ่งสร้างศัพท์ได้หลายทาง เช่น โดยแทรกเสียงสระ ซ้ำพยัญชนะ เติมอุปสรรค ปัจจัย หรืออาคม

ตัวอย่างเช่น รากศัพท์ k-t-b, (หมายถึงการเขียน) ในภาษาอาหรับ:

: ***k'''a'''t'''a'''b'''a'' كتب "he wrote" (masculine)
: ***k**a**t**a**b**at'' كتبت "she wrote" (feminine)
: ***k*'u**t**i**b**a* كتب "it was written" (masculine)
: ***k**u**t**i**b**at* كتبت "it was written" (feminine)
: ***k**i**t**ā**b**- * كتاب "book" (the hyphen shows end of stem before various case endings)
: ***k**u**t**u**b**- * كتب "books" (plural)
: ***k**u**t**ayyi**b**- * كتيب "booklet" (diminutive)
: ***k**i**t**ā**b**at- * كتابة "writing"
: ***k**ā**t**i**b**- * كاتب "writer" (masculine)
: ***k**ā**t**i**b**ah- * كاتبة "writer" (feminine)
: ***k**ā**t**i**b**ūn(a) * كاتبون "writers" (masculine)
: ***k**ā**t**i**b**āt- * كاتبات "writers" (feminine)
: ***k**u**tt**ā**b**- * كتاب "writers" (broken plural)
: ***k**a**t**a**b**at- * كتبة "writers" (broken plural)
: *ma**kt**a**b**- * مكتب "desk" or "office"
: *ma**kt**a**b**at- * مكتبة "library" or "bookshop"
: *ma**kt**ū**b**- * مكتوب "written" (participle) or "postal letter" (noun)

และรากศัพท์เดียวกันในภาษาฮีบรู (k-t-):

: ***k**a**t**a***'ti'' כתבתי "I wrote"
: ***k**a**t**a****ta'' כתבת "you (''m'') wrote"
: ***k*'a**t**a***''' כתב "he wrote" or "reporter" (''m'')
: ***k**a**tt**e****et'' כתבת "reporter" (''f'')
: ***k*'a**tt**a***'a'' כתבה "article" (plural ''katavot'' כתבות)
: ''mi'''t'''a***** מכתב "postal letter" (plural ''mi**t**a****im'' מכתבים)
: ''mi**t**a****a'' מכתבה "writing desk" (plural ''mi**t**a****ot'' מכתבות)
: ***kt*'o***'et'' כתובת "address" (plural ***kt**o****ot'' כתובות)
: ***kt*'a***''' כתב "handwriting"
: ***k**a**t**u***** כתוב "written" (''f'' ***kt**u****a'' כתובה)
: ''hi**t**i***** הכתיב "he dictated" (''f'' ''hi'''ti'''a'' הכתיבה)
: ''hit'''k'''a'''tt'''e***** התכתב "he corresponded (''f'' ''hitkat**a*** התכתבה)
: ''ni'''t'''a***** נכתב "it was written" (''m'')
: ''ni**t**e****a'' נכתבה "it was written" (''f'')
: ***kt*'i***''' כתיב "spelling" (''m'')
: ''ta'''t'''i***** תכתיב "prescript" (''m'')
: ''me****u**tt**a***** מכותב "a person on one's mailing list" (''me***'u**tt**e***'et'' מכותבת ''f'')
: ***kt**u**bb**a'' כתובה "ketubah (a Jewish marriage contract)" (''f'') (note: b here, not )

ในภาษามอลตา ซึ่งรากศัพท์พยัญชนะจะเรียกว่า ''mamma'':

: ''jiena **kt**i**bt*** "I wrote"
: ''inti '''kt'''i'''bt*** "you wrote" (*m* or *f*)
: *huwa *'k**i**t**e**b*** "he wrote"
: ''hija '''k'''i'''tb'''et'' "she wrote"
: ''aħna '''kt'''i'''b'''na'' "we wrote"
: ''intkom '''kt'''i'''b'''tu'' "you (''pl'') wrote"
: ''huma '''k'''i'''tb'''u'' "they wrote"
: ''huwa mi'''kt'''u'''b*** "it is written"
: ***k'''i'''t'''tie'''b*** "writer"
: ***k'''i'''t'''tie'''b'''a'' "writers"
: ***k**i**tb**a'' "writing"
: ***kt*'i**b*** "writing"
: ***kt**ie**b*** "book"
: ***k**o**tb**a* "books"
: ***kt**ejje**b*** "booklet"

ในภาษาทือกรึญญาและภาษาอามารา รากศัพท์นี้ปรากฏเฉพาะคำนาม kitab หมายถึง amulet และกริยา to vaccinate ภาษาที่เป็นลูกหลานใน[[เอธิโอเปีย]]มีรากศัพท์ที่ต่างไปสำหรับการเขียน คำกริยาในภาษาในตระกูลแอฟโฟรเอเชียติกอื่น ๆ ที่ไม่ใช่กลุ่มภาษาเซมิติกมีลักษณะเดียวกันนี้ แต่มักเป็นพยัญชนะ 2 ตัวมากกว่า

== คำศัพท์ทั่วไป ==
เพราะกลุ่มภาษาเซมิติกมีจุดกำเนิดร่วมกัน จึงมักมีศัพท์และรากศัพท์ที่ใช้ร่วมกัน เช่น


บางครั้ง รากศัพท์มีความหมายต่างไปในภาษาหนึ่งเมื่อเทียบกับกลุ่มภาษาเซมิติกอื่น ๆ ตัวอย่างเช่นรากศัพท์ b-y-ḍ ในภาษาอาหรับหมายถึงขาวและไข่ ในภาษามอลตา bajda หมายถึงขาวและไข่เช่นเดียวกัน แต่ในภาษาฮีบรูหมายถึงขาวเท่านั้น รากศัพท์ l-b-n ในภาษาอาหรับหมายถึงนม แต่ภาษาฮีบรูหมายถึงสีขาว รากศัพท์ l-ḥ-m ภาษาอาหรับหมายถึงเนื้อ แต่หมายถึง[[ขนมปัง]]ในภาษาฮีบรู และวัวในกลุ่มภาษาเซมิติกในเอธิโอเปีย ความหมายดั้งเดิมของรากศัพท์นี้อาจหมายถึงอาหาร คำว่า medina (ราก: m-d-n) ภาษาอาหรับหมายถึงเมือง แต่ในภาษาฮีบรูสมัยใหม่หมายถึงรัฐ ในบางครั้งไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างรากศัพท์ เช่น คำว่า ความรู้ ในภาษาฮีบรูใช้รากศัพท์ y-d-ʿ แต่ในภาษาอาหรับใช้ ʿ-r-f และ ʿ-l-m กลุ่มภาษาเซมิติกในเอธิโอเปีย ใช้ ʿ-w-q และ f-l-ṭ

== การจัดจำแนก ==
การจัดจำแนกต่อไปนี้เป็นไปตามวิธีของ Robert Hetzron เมื่อ พ.ศ. 2519 และมีการปรับปรุงโดย John Huehnergard และ Rodgers ซึ่งได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางที่สุดในขณะนี้ อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับการจัดจำแนกอยู่ เช่น อาจจัดภาษาอาหรับอยู่ในกลุ่มเซมิติกใต้ บางส่วนแยกกลุ่มภาษาอาระเบียใต้ออกเป็นสาขาที่สามร่วมกับกลุ่มภาษาเซมิติกตะวันออกและตะวันตก มากกว่าจะตั้งเป็นกลุ่มภาษาเซมิติกใต้ นอกจากนั้นยังไม่มีเส้นแบ่งที่แน่นอนระหว่างภาษาเอกเทศกับสำเนียง ดังที่พบในภาษาอาหรับ ภาษาแอราเมอิกและภาษากูเรก

การจัดกลุ่มภายในกลุ่มภาษาเซมิติกก่อน พ.ศ. 2513 จัดให้ภาษาอาหรับอยู่ในกลุ่มภาษาเซมิติกใต้ และยังไม่มีการค้นพบภาษาเอ็บลาไอต์ในช่วงนั้น

=== กลุ่มภาษาเซมิติกตะวันออก ===
* ภาษาอัคคาเดีย เป็นภาษาตาย
* [[ภาษาเอ็บลาไอต์]] เป็นภาษาตาย

=== กลุ่มภาษาเซมิติกตะวันตก ===
* [[กลุ่มภาษาเซมิติกกลาง]]
* [[กลุ่มภาษาเซมิติกตะวันตกเฉียงเหนือ]]
** [[ภาษาอโมไรต์]] -ตายแล้ว
** [[ภาษายูการิติก]] - ตายแล้ว
** [[ภาษาคานาอันไนต์]] - ตายแล้ว
*** [[ภาษาอัมโมไนต์]] - ตายแล้ว
*** [[ภาษามัวไบต์]] - ตายแล้ว
*** [[ภาษาอีโดไมต์]] - ตายแล้ว
*** [[ภาษาฮีบรู]]
**** [[ภาษาฮีบรูไบเบิล]] ใช้โดยนักวิชาการเพื่อเรียกภาษาฮีบรูที่ใช้ในคัมภีร์[[โตราห์]] ปัจจุบันเหลือรอดในรูปภาษาฮีบรูสมัยใหม่
**** [[ภาษาฮีบรูมิซนะห์]] ใช้ในการอ่านคัมภีร์[[ทัลมุด]]และงานเขียนแรบไบอื่น ๆ อาจเป็นภาษาพูดใน[[ยุคกลาง]]
**** [[ภาษาฮีบรูยุคกลาง]] พัฒนามาเป็นภาษาฮีบรูสมัยใหม่
**** [[ภาษามิซราฮี]] ใช้พูดในอิสราเอล เยเมน อิรัก เปอร์โตริโกและนิวยอร์ก
**** [[ภาษาฮีบรูเตยมานี]] ใช้พูดในหมู่ชาวยิวในเยเมน
**** [[ภาษาฮีบรูเซฟาร์ดี]] การออกเสียงภาษาฮีบรูสมัยใหม่ยึดตามสำเนียงนี้
**** [[ภาษาฮีบรูอาซเกนาซี]] ยังมีผู้พูดเหลืออยู่
**** [[ภาษาฮีบรูซามาริทัน]] ใช้พูดในโอลอน [[เทลอาวีฟ]] และ[[นาบลัส]]ในเขตปกครองตนเองของ[[ปาเลสไตน์]]
**** ภาษาฮีบรูสมัยใหม่หรือภาษาฮีบรูอิสราเอล
*** [[ภาษาฟินิเชีย]] - ตายแล้ว
**** [[ภาษาปูนิก]] - ตายแล้ว
** [[ภาษาแอราเมอิก]]
*** [[ภาษานาบาทาเอียน]] - ตายแล้ว
*** [[ภาษาแอราเมอิกตะวันตกยุคกลาง]]
**** [[ภาษาแอราเมอิกปาเลสไตน์ยุคกลางของชาวยิว]] - ตายแล้ว
**** [[ภาษาแอราเมอิกซามาริทัน]]- ยังมีผู้พูดเหลืออยู่
**** [[ภาษาแอราเมอิกปาเลสไตน์ของชาวคริสต์]] - ตายแล้ว
**** [[ภาษาแอราเมอิกใหม่ตะวันตก]] - ยังมีผู้พูดเหลืออยู่
*** [[ภาษาแอราเมอิกตะวันออก]]- ตายแล้ว
**** [[ภาษาแอราเมอิกไบเบิล]]
**** [[ภาษาอราเมฮอิกาตรัน]] - ตายแล้ว
**** [[ภาษาซีรีแอก]] - ยังมีสำเนียงเหลืออยู่
**** [[ภาษาแอราเมอิกบาบิโลเนียยุคกลางของชาวยิว]] - ตายแล้ว
**** [[ภาษาแอราเมอิกใหม่คัลเดีย]] - ยังมีสำเนียงเหลืออยู่
**** [[ภาษาแอราเมอิกใหม่อัสซีเรีย]] - ยังมีผู้พูดเหลืออยู่
**** [[ภาษาเซนายา]] - ยังมีผู้พูดเหลืออยู่
**** [[ภาษากอย ซันจัต ซูรัต]] - ยังมีผู้พูดเหลืออยู่
**** [[ภาษาเฮอร์เตวิน]] - ยังมีผู้พูดเหลืออยู่
**** [[ภาษาตูโรโย]] - ยังมีผู้พูดเหลืออยู่
**** [[ภาษามลาโซ]]- ตายแล้ว
**** [[ภาษามันดาอิก]] - ยังมีผู้พูดเหลืออยู่
**** [[ภาษาแอราเมอิกของชาวยิว]] - ยังมีผู้พูดเหลืออยู่
** [[ภาษาอาหรับ]]
*** [[ภาษาอาหรับเหนือโบราณ]] - ตายแล้ว
*** ภาษาอาหรับมาตรฐาน
**** [[ภาษาฟุซฮา]] เป็นภาษาเขียน
***** [[ภาษาอาหรับคลาสสิก]] เป็นภาษาที่ใช้ในคัมภีร์อัลกุรอ่านและวรรณคดีของศาสนาอิสลาม
***** [[ภาษาอาหรับยุคกลาง]] ใช้เรียกภาษาอาหรับยุคหลังคลาสสิกและก่อนภาษาอาหรับสมัยใหม่ ไม่ใช้เป็นภาษาพูด
***** ภาษาอาหรับมาตรฐานสมัยใหม่ เป็นภาษาเขียนยุคใหม่ใช้ในสื่อที่เป็นทางการและการเขียนในโลกอาหรับ ต่างจากภาษาอาหรับคลาสสิกและภาษาอาหรับยุคกลางโดยได้รับอิทธิพลจากตะวันตกมากขึ้น
*** สำเนียงต่าง ๆ ของภาษาอาหรับที่ใช้เป็นภาษาพูด
**** สำเนียงของ[[ภาษาอาหรับตะวันออก]]
**** สำเนียงของภาษาอาหรับคาบสมุทร ได้แก่
***** [[ภาษาอาหรับโดฟารี]] ใช้ในโอมาน เยเมน [[ภาษาอาหรับฮาดรามี]] ใช้ในเยเมน [[ภาษาอาหรับฮิญาซี]]ใช้ในซาอุดีอาระเบีย [[ภาษาอาหรับนัจญ์ดี]] ใช้ในซาอุดีอาระเบีย [[ภาษาอาหรับโอมาน]] [[ภาษาอาหรับซานาอานี]] ใช้ในเยเมน [[ภาษาอาหรับตาอิซซี-อเดนน์]] ใช้ในเยเมน [[ภาษาอาหรับของชาวยิวในเยเมน]]
***** สำเนียงภาษาอาหรับเบดูอิน/เบดาวี ได้แก่ [[ภาษาอาหรับเบดาวี]]ในอียิปต์ตะวันออก ภาษาอาหรับเบดาวีในคาบสมุทร ใช้พูดในคาบสมุทรอาหรับ
***** สำเนียงในเอเชียกลาง ได้แก่ [[ภาษาอาหรับเอเชียกลาง]] [[ภาษาอาหรับคูเซสถาน]] [[ภาษาอาหรับซิรวาน]] (ตายแล้ว)
***** [[ภาษาอาหรับอียิปต์]] ใช้พูดใน[[ไคโร]]และที่ลุ่มปาก[[แม่น้ำไนล์]]
****** [[ภาษาอาหรับไซดี]] ใช้พูดในอียิปต์ตอนบน
***** สำเนียงอ่าว รวมทั้งที่ใช้พูดใน[[อิหร่าน]] [[ภาษาอาหรับบาห์เรน]] ในบาห์เรน [[ภาษาอาหรับอ่าว]] ใช้พูดในประเทศริม[[อ่าวเปอร์เซีย]] [[ภาษาอาหรับซิฮีฮี]] ใช้พูดใน[[สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์]]
***** สำเนียงภาษาอาหรับในบริเวณ[[ลิแวนต์]] ได้แก่
****** [[ภาษาอาหรับมาโรไนต์]] ใน[[ไซปรัส]]
****** ภาษาที่ใช้พูดในบริเวณลิแวนต์เหนือ คือ เลบานอน ซีเรีย ได้แก่ [[ภาษาอาหรับเลบานอน]]
****** ภาษาที่ใช้พูดในบริเวณลิแวนต์ใต้ คือ จอร์แดน ปาเลสไตน์ เวสต์แบงก์ และอิสราเอล ได้แก่ [[ภาษาอาหรับปาเลสไตน์]]
***** [[ภาษาอาหรับอิรัก]] ใช้พูดในอิรัก ได้แก่
****** [[ภาษาอาหรับอิรักของชาวยิว]]
***** [[ภาษาอาหรับซูดาน]]
**** สำเนียงของ[[ภาษาอาหรับมักเรบ]]
***** [[ภาษาอาหรับแอลจีเรีย]]
***** [[ภาษาอาหรับสะฮารา]]
***** [[ภาษาอาหรับชูวา]] ใน[[ชาด]]
***** [[ภาษาอาหรับฮัสซานียะห์]] ใน[[มอริตาเนีย]]และบริเวณ[[ทะเลทรายสะฮารา]]
***** [[ภาษาอาหรับลิเบีย]] รวมทั้ง[[ภาษาอาหรับตริโปลี]]ของชาวยิว สำเนียงในลิเบีย
***** [[ภาษาอาหรับอันดาลูซี]] เป็นสำเนียงที่ใช้ใน[[คาบสมุทรไอบีเรีย]] เป็นภาษาที่ตายแล้ว
***** [[ภาษาอาหรับซิซิลี]] เป็นภาษาที่ตายแล้ว มีภาษามอลตาที่เป็นลูกหลานของภาษานี้แต่ถือเป็นภาษาเอกเทศ
***** [[ภาษาอาหรับโมร็อกโก]] รวม[[ภาษาอาหรับโมร็อกโกของชาวยิว]]
***** [[ภาษาอาหรับตูนิเซีย]] รวม[[ภาษาอาหรับตูนิเซียของชาวยิว]]
ในกรณีของภาษาอาหรับสำเนียงของชาวยิวที่มีคำยืมจากภาษาฮีบรูมาก จะจัดรวมไว้ในภาษาอาหรับคลาสสิกที่เขียนด้วยอักษรฮีบรู โดยใช้ศัพท์ว่าภาษาอาหรับของชาวยิว

=== กลุ่มภาษาเซมิติกใต้ ===
* [[กลุ่มภาษาเซมิติกใต้ตะวันตก]]
** [[กลุ่มภาษาอาระเบียใต้โบราณ]] เป็นภาษาที่ตายแล้วทั้งหมด เคยเชื่อว่าเป็นบรรพบุรุษของภาษาอาระเบียใต้สมัยใหม่และกลุ่มภาษาเซมิติกใน[[เอธิโอเปีย]]ได้แก่ ภาษาซาบาเอียน ภาษาไมนวน ภาษากวาตาบาอิก ภาษาฮาดราเมาติก
** [[กลุ่มภาษาเอธิโอเปีย]]
*** [[กลุ่มภาษาเอธิโอเปียเหนือ]] ได้แก่
**** [[ภาษากีเอซ]] เป็นภาษาตาย ใช้เป็นภาษาทางศาสนาของ[[ศาสนาคริสต์]][[นิกายออร์ธอดอกซ์เอธิโอเปีย]]และ[[นิกายออร์ธอดอกซ์เอริเทรีย]]
**** [[ภาษาทีกรินยา]] ภาษาประจำชาติของเอริเทรีย
**** [[ภาษาติเกร]]
**** [[ภาษาดะห์ลิก]] เพิ่งพบใหม่
*** กลุ่มภาษาเอธิโอเปียใต้
**** กลุ่มตัดผ่าน ได้แก่
***** กลุ่มภาษาอามารา-อาร์กอบบา ได้แก่ [[ภาษาอามารา]] ภาษาประจำชาติของเอธิโอเปีย และ[[ภาษาอาร์กอบบา]]
***** กลุ่มภาษาอาราริ-กูเรกตะวันออก ได้แก่ [[ภาษาอาราริ]] กลุ่มภาษากูเรกตะวันออก ([[ภาษาเซลติ]] [[ภาษาซาว]] [[ภาษาอุลบาเร]] [[ภาษาโวลาเน]] [[ภาษาอินเนกอร์]])
***** กลุ่มนอก
****** กลุ่มเหนือ ได้แก่ [[ภาษากาฟัต]] (ตายแล้ว) [[ภาษาโซดโด]] [[ภาษากอกกอต]]
****** กลุ่มของ[[ภาษาเมสเมส]] [[ภาษามูเฮอร์]] กลุ่มภาษากูเรกตะวันตก ([[ภาษามัสกัน]]) กลุ่มภาษากูเรกตะวันตกตอนกลาง ([[ภาษาเอซา]] [[ภาษาซาฮา]] [[ภาษากูรา]] [[ภาษากูเมอร์]]) กลุ่มภาษากูเรกตะวันตกรอบนอก ([[ภาษาเวเยโต]] [[ภาษาเอนเนมอร์]] [[ภาษาเอนเดเกน]])
* [[กลุ่มภาษาเซมิติกใต้ตะวันออก]] ภาษาเหล่านี้ใช้พูดโดยชนกลุ่มน้อยใน[[คาบสมุทรอาระเบีย]]ใน[[เยเมน]]และ[[โอมาน]] ได้แก่ [[ภาษาบาทารี]] [[ภาษาฮาร์ซูซี]] [[ภาษาออบยอต]] [[ภาษาจิบบาลี]] [[ภาษาเมห์รี]] [[ภาษาโซโกตรี]]
ภาษาเมห์รีมีบรรพบุรุษใกล้เคียงกับกลุ่มภาษาเซมิติกตะวันออก มากกว่ากลุ่มภาษาเซมิติกใต้ ทุกวันนี้ ภาษาเมห์รีถูกจัดให้อยู่ระหว่างกลุ่มภาษาเซมิติกใต้ตะวันออก หรือเป็นกลุ่มอิสระ

== อ้างอิง ==

* Patrick R. Bennett. *Comparative Semitic Linguistics: A Manual*. Eisenbrauns 1998. ISBN 1-57506-021-3.
* Gotthelf Bergsträsser, *Introduction to the Semitic Languages: Text Specimens and Grammatical Sketches*. Translated by [[Peter T. Daniels]]. Winona Lake, Ind. : Eisenbrauns 1995. ISBN 0-931464-10-2.
* Giovanni Garbini. *Le lingue semitiche: studi di storia linguistica*. Istituto Orientale: Napoli 1984.
* Giovanni Garbini & Olivier Durand. *Introduzione alle lingue semitiche*. Paideia: Brescia 1995.
* Robert Hetzron (ed.) *The Semitic Languages*. Routledge: London 1997. ISBN 0-415-05767-1. (For family tree, see p.&nbsp;7).
* Edward Lipinski. *Semitic Languages: Outlines of a Comparative Grammar*. 2nd ed., Orientalia Lovanensia Analecta: Leuven 2001. ISBN 90-429-0815-7
* Sabatino Moscati. *An introduction to the comparative grammar of the Semitic languages: phonology and morphology*. Harrassowitz: Wiesbaden 1969.
* Edward Ullendorff, *The Semitic languages of Ethiopia: a comparative phonology*. London, Taylor's (Foreign) Press 1955.
* William Wright & William Robertson Smith. *Lectures on the comparative grammar of the Semitic languages*. Cambridge University Press 1890. [2002 edition: ISBN 1-931956-12-X]
* [[Arafa Hussein Mustafa]]. "*Analytical study of phrases and sentences in epic texts of Ugarit.''" (German title: Untersuchungen zu Satztypen in den epischen Texten von Ugarit). PhD-Thesis. Martin-Luther-University Halle-Wittenberg, Germany: 1974.

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Chart of the Semitic Family Tree American Heritage Dictionary (4th ed.)
* Semitic genealogical tree (as well as the Afroasiatic one), presented by Alexander Militarev at his talk “Genealogical classification of Afro-Asiatic languages according to the latest data” (at the conference on the 70th anniversary of Vladislav Illich-Svitych, Moscow, 2004; short annotations of the talks given there)
* "Semitic" in SIL's Ethnologue
* Ancient snake spell in Egyptian pyramid may be oldest Semitic inscription

กลุ่มภาษาเซมิติก
ซ