งูลายสอใหญ่

**งูลายสอใหญ่** หรือ **งูลายสอบ้าน** (อังกฤษ: checkered keelback; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Fowlea piscator*) หรือที่เรียกในชื่อสามัญอีกชื่อหนึ่งว่า **Asiatic water snake** เป็นสปีชีส์ทั่วไปในวงศ์ย่อย Natricinae ของวงศ์งูพิษเขี้ยวหลัง สปีชีส์นี้เป็นสิ่งมีชีวิตเฉพาะถิ่นในทวีปเอเชีย ซึ่งงูชนิดนี้ไม่มีพิษ
[alt=|thumb| ใน[รัฐเกรละ]]
[thumb| งูลายสอใหญ่กำลังกัดปลาดุก ใน[กาฐมาณฑุ]]

## คำอธิบาย
หัวกลมรีและส่วนของหัวกว้างกว่าลําคอเล็กน้อย ส่วนปลายของหัวเรียว ตาค่อนข้างใหญ่ ลําตัวป้อม หางยาวและส่วนปลายหางเรียว ผิวหนังลําตัวมีเกล็ดปกคลุม เกล็ดบนหัวเป็น แผ่นกว้าง เกล็ดบนหลังมีสัน โดยสันของแผ่นเกล็ดมีขนาดใหญ่ขึ้นตามลําดับไปทางด้านท้ายของ ลําตัว เกล็ดท้องขยายกว้าง เกล็ดใต้หางเป็นแถวคู่ เกล็ดรอบลําตัวในตําแหน่งกึ่งกลางตัวจํานวน 19 เกล็ด เกล็ดท้องจํานวน 132 เกล็ด และเกล็ดใต้หางจํานวน 80 เกล็ด ลําตัวมีด้านบนของหัวและบนหลังสีน้ำตาลหรือสีน้ำตาลอมเขียว ด้านข้างของหัวมีเส้นสีดําจากด้านล่างของตาลงไปที่เกล็ดขอบปากบนแผ่นที่ 6 และมีเส้นสีดําจากทางด้านท้ายตา (แต่ไม่ติดกับตา) ลงไปที่มุมขากรรไกร ทางด้านท้ายของมุมขากรรไกรมีเส้นสีดําพาดเฉียงขึ้นไปที่ ส่วนบนของท้ายทอย บนหลังและทางด้านบนของหางมีจุดสีดําและจุดสีขาวกระจายปะปนกัน และเรียงตัวในลักษณะที่ประไปทั่วลําตัว คาง ใต้คอ ด้านท้อง และใต้หางสีขาว แต่เกล็ดท้องมี ขอบด้านนอกสีเทาเข้ม และเกล็ดใต้หางมีขอบด้านนอกสีดํา

งูลายสอใหญ่เป็นงูขนาดกลาง แต่สามารถเติบโตเป็นงูขนาดใหญ่ได้ โตเต็มวัยสามารถมีความยาวตั้งแต่ความยาวจากปลายจมูกจนถึงรูทวาร (SVL) ได้ถึง 1.75 เมตร (5.7 ฟุต)
left|thumb

## พฤติกรรมการป้องกันตนเอง
ส่วนใหญ่แล้ว งูชนิดนี้จะพยายามยกหัวขึ้นให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ และขยายผิวหนังบริเวณคอเพื่อเลียนแบบงูเห่า เพื่อขู่ผู้ที่มาคุกคาม แม้ว่าจะไม่มีพิษต่อมนุษย์ แต่ก็สามารถทำให้เกิดอาการเจ็บปวดและทำให้เกิดการอักเสบหลังถูกกัดได้

งูลายสอใหญ่ อาจสูญเสียหางไปเพื่อเป็นกลไกในการหลบหนี มีรายงานกรณีที่เกิดขึ้นได้ยากของการทิ้งส่วนของร่างกายตัวเองออกลักษณะนี้ในเวียดนาม

## ที่อยู่อาศัย
แหล่งที่อยู่ที่เหมาะสมของงูลายสอใหญ่ คือในหรือใกล้ทะเลสาบหรือแม่น้ำน้ำจืด
[alt=Checkered Keelback at Khulna|thumb| พบงูลายสอใหญ่ (ในท้องถิ่นเรียกว่า "Joldhora") กำลังว่ายน้ำอยู่ที่ Beel Dakatia เมืองขุลนา [ประเทศบังกลาเทศ]]

## อาหาร
งูลายสอใหญ่จะกินปลาขนาดเล็กและกบน้ำเป็นหลัก

## การสืบพันธุ์
งูลายสอใหญ่เป็นงูที่ออกลูกเป็นไข่ จำนวนไข่ในแต่ละครอก โดยปกติจะอยู่ที่ 30 ถึง 70 ฟอง แต่บางครั้งอาจมีเพียง 4 ฟองหรือมากถึง 100 ฟองก็ได้ ขนาดของไข่ก็เปลี่ยนแปลงได้เช่นกัน ไข่แต่ละฟองอาจมีความยาว 1.5 ถึง 4 เซนติเมตร (0.59 ถึง 1.57 นิ้ว) ตัวเมียจะคอยเฝ้าดูแลไข่จนกระทั่งไข่ฟักออกมา ลูกฟักแต่ละตัวจะยาวประมาณ 11 เซนติเมตร (4.3 นิ้ว)

## ที่อยู่ทางภูมิศาสตร์
งูลายสอใหญ่สามารถพบได้ในประเทศอัฟกานิสถาน, ประเทศบังกลาเทศ, ประเทศปากีสถาน, ประเทศศรีลังกา, ประเทศอินเดีย, ประเทศพม่า, ประเทศเนปาล, ประเทศไทย, ประเทศลาว, ประเทศกัมพูชา, ประเทศเวียดนาม, มาเลเซียตะวันตก, ประเทศจีน (ในมณฑลเจ้อเจียง, มณฑลเจียงซี, มณฑลฝูเจี้ยน, มณฑลกวางตุ้ง, มณฑลไหหลำ, เขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง และมณฑลยูนนาน), ประเทศไต้หวัน, ประเทศออสเตรเลีย, และประเทศอินโดนีเซีย (บนเกาะสุมาตรา, เกาะชวา, เกาะบอร์เนียว และเกาะเซเลบีสหรือซูลาเวซี)

ตัวอย่างที่ตั้งชนิด: "อินเดียตะวันออก"

## ชนิดย่อย

* *F. p. melanzostus*  – ประเทศอินโดนีเซีย (บนเกาะบอร์เนียว [?], เกาะชวา, เกาะซูลาเวซี [?]; เกาะสุมาตรา) และประเทศอินเดีย (หมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์)
* *F. p. piscator*  – ประเทศบังกลาเทศ, ประเทศภูฏาน, ประเทศอินเดีย, ประเทศเมียนมาร์, ประเทศปากีสถาน, ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน (รวมถึงไหหลำ), ประเทศศรีลังกา, ประเทศไต้หวัน และประเทศไทย

*[[โนตาเบเน่|หมายเหตุ]]* : เครื่องหมายสามชื่อ (ชื่อที่ประกอบด้วย 3 คำ) ในวงเล็บแสดงว่าสกุลย่อยนี้ได้รับการอธิบายไว้ครั้งแรกในสกุลอื่นที่ไม่ใช่สกุล *Fowlea*

ชนิดย่อย *F. p. melanzostus* ได้รับการยกระดับสถานะเป็นชนิด *[[ฟาวเลีย เมลานโซสตัส|Fowlea melanzostus]]* โดยอินดรานีล ดาส ในปี ค.ศ. 1996

## แกลเลอรี่สำหรับการระบุลักษณะเฉพาะ

ไฟล์:Char1_Nostril.JPG|alt=Chart 1 - Nostrils directed slightly upwards|แผ่นภาพที่ 1
ไฟล์:Char2_Frontal.JPG|alt=Chart 2 - Frontal constricted in the middle, twice as long as broad|แผ่นภาพที่ 2
ไฟล์:Char3_Internasals.JPG|alt=Chart 3 - Internasals much narrowed anteriorly, nearly as long as the prefrontals|แผ่นภาพที่ 3
ไฟล์:Char4_Preocular.JPG|alt=Chart 4 - One preocular scale only|แผ่นภาพที่ 4
ไฟล์:Char5_Temporals.JPG|alt=Chart 5 - Temporals are 2+2 or 2+3|แผ่นภาพที่ 5
ไฟล์:Char6_Supralabials.JPG|alt=Chart 6 - 9 supralabials, 4th and 5th touching the eye, the 6th excluded by the lowest postocular|แผ่นภาพที่ 6
ไฟล์:Char7_Stout_body.JPG|alt=Chart 7 - Body rather stout|แผ่นภาพที่ 7
ไฟล์:Char8_Small_tail.JPG|alt=Chart 8 - Small tail|แผ่นภาพที่ 8
ไฟล์:Char9_19scales.JPG|alt=Chart 9 - Scales in 19 distinct rows|แผ่นภาพที่ 9
ไฟล์:Body_Xenochrophis_piscator.JPG|alt=Body of checkered keelback|ลำตัวของงูลายสอใหญ่
ไฟล์:Checkered-keelback_in_IIT_Bombay.JPG
ไฟล์:Checkered_Keelback.jpg|alt=Checkered keelback basking|งูลายสอใหญ่ขณะอยู่นิ่ง
ไฟล์:Xenophis_piscator_gab_fbi.png|alt=Scale pattern|รูปแบบของเกล็ด


## เชิงอรรถและรายการอ้างอิง


## ดูเพิ่มเติม

* Boulenger GA (1893). *Catalogue of the Snakes in the .Volume I., Containing the Families ... Colubridæ Aglyphæ, part.* London: Trustees of the British Museum (Natural History). (Taylor and Francis, printers). xiii + 448 pp. + Plates I-XXVIII. (*Tropidonotus piscator*, pp.&nbsp;230–232).
* Dutt, Kalma (1970). "Chromosome Variation in Two Populations of *Xenochrophis piscator* Schn. from North and South India (Serpentes, Colubridae)". *Cytologia* **35**: 455–464.
* Schneider JG (1799). *Historiae Amphibiorum naturalis et literariae. Fasciculus Primus, continens Ranas, Calamitas, Bufones, Salamandras et Hydros*. Jena: F. Frommann. xiii + 264 pp. + corrigenda + Plate I. (*Hydrus piscator*, new species, pp.&nbsp;247–248). (in Latin).
* Smith MA (1943). *The Fauna of British India, Ceylon and Burma, Including the Whole of the Indo-Chinese Sub-region. Amphibia and Reptilia. Vol. III.—Serpentes.* London: Secretary of State for India. (Taylor and Francis, printers). xii + 583 pp. (*Tropidonotus piscator*, pp.&nbsp;293–296, Figures 95–96).

หมวดหมู่:CS1 maint: multiple names: authors list
หมวดหมู่:สิ่งมีชีวิตที่มีความเสี่ยงต่ำต่อการสูญพันธุ์
หมวดหมู่:สัตว์เลื้อยคลาน
หมวดหมู่:สัตว์เลื้อยคลานในไทย
หมวดหมู่:งู