หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล

**หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล** (ประสูติ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2485) หรือที่รู้จักในชื่อ **ท่านชายมุ้ย** เป็นพระโอรสในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ กับ หม่อมอุบล ยุคล ณ อยุธยา ทรงเป็นพระรัชทายาทโดยสันนิษฐาน ลำดับที่ 5 ตามกฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการสืบราชสันตติวงศ์ พุทธศักราช 2467

## พระประวัติ
หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล (ท่านชายมุ้ย) ประสูติเมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2485 เป็นพระโอรสในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ ประสูติแต่หม่อมอุบล ยุคล ณ อยุธยา (สุฤทธิ์) เป็นพระนัดดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ายุคลทิฆัมพร กรมหลวงลพบุรีราเมศวร์ และเป็นพระราชปนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และ พระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา 

หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม มีเจ้าพี่เจ้าน้องร่วมหม่อมมารดาสี่องค์ ได้แก่

* มาลินีมงคล อมาตยกุล (ท่านหญิงหยอย; 24 มิถุนายน พ.ศ. 2483 – 11 มิถุนายน พ.ศ. 2565)
* ปัทมนรังษี เสนาณรงค์ (ท่านหญิงเม้า; 12 สิงหาคม พ.ศ. 2484)  
* หม่อมเจ้าจุลเจิม ยุคล (ท่านชายใหม่; 22 มกราคม พ.ศ. 2490 – 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568)
* หม่อมเจ้านภดลเฉลิมศรี ยุคล (ท่านหญิงยุ้ย; 23 ตุลาคม พ.ศ. 2496)  

ท่านทรงคุ้นเคยกับการสร้างภาพยนตร์ตั้งแต่ทรงเยาว์ เนื่องจากตามเสด็จบิดา และมารดา ผู้บุกเบิกภาพยนตร์ไทย และก่อตั้งบริษัทละโว้ภาพยนตร์ ซึ่งผลิตภาพยนตร์เรื่องแรกเมื่อ พ.ศ. 2481  

หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ทรงศึกษาชั้นมัธยมที่วชิราวุธวิทยาลัยและโรงเรียนมัธยมที่โรงเรียนจีลอง แกรมมา เมืองเมลเบิร์น ออสเตรเลีย ทรงสำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอสแอนเจลิส วิชาเอกสาขาธรณีวิทยา และวิชาโท สาขาภาพยนตร์ ทรงเป็นเพื่อนร่วมห้องเรียนกับฟรานซิส ฟอร์ด คอปโปลา และโรมัน โปลันสกี้ ในระหว่างทรงศึกษาชั้นปริญญาตรี ทรงฝึกงานเป็นผู้ช่วยในทีมงานของ มีเรียน ซี. คูเปอร์  ผู้กำกับ และผู้อำนวยการสร้างภาพยนตร์เรื่อง *[[ช้าง (ภาพยนตร์)|ช้าง]]* (1927) และ *[[คิงคอง]]* (1933)

เริ่มทรงนิพนธ์บท และทรงกำกับละครโทรทัศน์ เรื่อง "ผู้หญิงก็มีหัวใจ" ในปี พ.ศ. 2511 ถวายบิดา จากนั้นทรงก่อตั้งบริษัท พร้อมมิตรภาพยนตร์ (จากชื่อซอยพร้อมมิตร ถนนสุขุมวิท  ที่ตั้งของวังละโว้และโรงถ่ายละโว้ภาพยนตร์ของบิดา) มีผลงานกำกับละครโทรทัศน์ "ห้องสีชมพู" (2512) , "เงือกน้อย" (2515) , และ"หมอผี" (2516) 

ทรงกำกับภาพยนตร์ "มันมากับความมืด" เป็นเรื่องแรก เมื่อ พ.ศ. 2514 และ ทรงรับรางวัลผู้กำกับภาพยนตร์ดีเด่น พ.ศ. 2516 จากเรื่องเขาชื่อกานต์ และส่งให้สรพงศ์ ชาตรี เป็นพระเอกยอดนิยมต่อมา

หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม โปรดการดำน้ำ ทรงใช้เวลาว่างในการดำน้ำตั้งแต่ยังทรงเยาว์ ทั้งในประเทศไทย และระหว่างทรงศึกษาชั้นมัธยมที่ออสเตรเลีย และทรงศึกษาธรณีวิทยาที่สหรัฐอเมริกา โดยทรงอธิบายถึงสาเหตุที่เลือกเรียนวิชาธรณีวิทยา สืบเนื่องจากความประทับใจในธรรมชาติ อันเนื่องมาจากการดำน้ำ ทรงนิพนธ์หนังสือบอกเล่าประสบการณ์ในการดำน้ำ ชื่อ *โลกสีคราม* ได้รับเลือกเป็น 1 ใน 88 เล่มหนังสือดี ประเภทสารคดี ของโครงการวิจัย หนังสือดีวิทยาศาสตร์ จากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) 

ด้านสุขภาพ หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ทรงมีโรคประจำองค์ คือ เบาหวาน, โรคหัวใจ และโรคมะเร็ง

เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2550 มหาวิทยาลัยรังสิตได้ถวายปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาผู้นำทางสังคม ธุรกิจ การเมือง แด่หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล โดยทรงรับปริญญานี้พร้อมกับ หม่อมหลวงไกรฤกษ์ เกษมสันต์ ตุลาการรัฐธรรมนูญ และ นายสนธิ ลิ้มทองกุล สื่อมวลชนผู้ก่อตั้งหนังสือพิมพ์ผู้จัดการ

เมื่อวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2559 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ประกาศคำสั่งศาลล้มละลายกลาง ให้หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิมเป็นบุคคลล้มละลาย ต่อมาได้รับการปลดให้พ้นจากการจากการเป็นบุคคลล้มละลาย นับตั้งแต่วันที่ 2 มีนาคม 2562

## ชีวิตส่วนองค์
หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม เสกสมรสกับหม่อมศริยา ยุคล ณ อยุธยา (บุษปวณิช) สหายนักศึกษาไทยที่พบกัน ณ มหาวิทยาลัยยูซีแอลเอ รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ.2505  มีโอรส - ธิดา 2 คน คือ 

* หม่อมราชวงศ์ปัทมนัดดา ยุคล (คุณหญิงนุ้ย) 
* หม่อมราชวงศ์เดชาเฉลิม ยุคล (คุณชายเมี่ยง) 

ต่อมาเสกสมรสกับวิยะดา อุมารินทร์ (ตริยะกุล) นักแสดง มีโอรส 1 คน คือ 

* หม่อมราชวงศ์มงคลชาย ยุคล (คุณชายเอี่ยว) สมรสกับมนรดา ยุคล ณ อยุธยา มีบุตร - ธิดา 4 คน คือ
** หม่อมหลวงเอวิตา ยุคล (คุณชะเอม)
** หม่อมหลวงอนุชา ยุคล (คุณแอ็กชั่น)
** หม่อมหลวงเอมิรินดา ยุคล (คุณอิ่ม)
** หม่อมหลวงอมลรดา ยุคล (คุณอุ่น)

ต่อมาเสกสมรสกับหม่อมภรณี ยุคล ณ อยุธยา (เจตสมมา) มีธิดา 1 คน คือ

* หม่อมราชวงศ์สุทธิภาณี ยุคล (คุณหญิงนุ่น)

ต่อมาเสกสมรสกับหม่อมกมลา ยุคล ณ อยุธยา (เศรษฐี) อดีตนักแสดง มีโอรส - ธิดา 2 คน คือ

* หม่อมราชวงศ์ศรีคำรุ้ง ยุคล (คุณหญิงแมงมุม) สมรส พลตรี พัชร รัตตกุล
* หม่อมราชวงศ์เฉลิมชาตรี ยุคล (คุณชายอดัม)

## ผลงาน
### ภาพยนตร์

### กำกับละครโทรทัศน์
alt=|thumb|หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ขณะร่วมงานแถลงข่าวกรณีรัฐบาลสนับสนุนการสร้างภายนตร์ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค 3 และ 4 ณ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย 8 สิงหาคม 2552

# ผู้หญิงก็มีหัวใจ (2511) ช่อง 7
# ห้องสีชมพู (2512) ช่อง 7
# เงือกน้อย (2515) ช่อง 7
# หมอผี (2516) ช่อง 7
# ห้วงรัก-เหวลึก (2523) ช่อง 7
# ข้าวนอกนา (2523) ช่อง 7
# จดหมายจากเมืองไทย (2524) ช่อง 7
# ทองพูน โคกโพธิ์ ราษฎรเต็มขั้น (2529) ช่อง 7
# พันท้ายนรสิงห์ (2559) ช่องเวิร์คพอยท์

### บทละคร
* ข้าวนอกนา (2533) ช่อง 7
* ทองพูน โคกโพ ราษฎรเต็มขั้น (2544) ช่อง 3
* ยัยไบบ้า (2549) ช่อง 7

### อำนวยการสร้าง
# คืนบาปพรหมพิราม (2546)
# โหมโรง (2547)

### บทนิพนธ์
* *โลกสีคราม* พิมพ์โดยสำนักพิมพ์ดวงตา,พ.ศ. 2524
* *เหี้ย ห่า และสารพัดสัตว์* สำนักพิมพ์สามสี, มิถุนายน 2535 ได้รับรางวัลส่งเสริมสิ่งแวดล้อมจากชมรมสิ่งแวดล้อมสยาม
* *จดหมายเหตุสุริโยไท* สำนักพิมพ์แพรวเอนเตอร์เทน,พ.ศ. 2544
* *ตามรอยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช* แพรวสำนักพิมพ์, ธันวาคม พ.ศ. 2549
* *รักสองต้องหาม* (ชาตรีเฉลิม - เชิด ทรงศรี) นำเสนอโดยคณะละครวิทยุ "สยาม 81" ทางสถานีวิทยุกรมการพลังงานทหาร (วพท) เอ เอ็ม จันทร์-ศุกร์  เวลา 10.30 น. พ.ศ. 2555

### ผลงานอื่น ๆ
* โฆษณา เบียร์สิงห์ เบียร์ไทย (2544)
* ภาพยนตร์เพลงสรรเสริญพระบารมี จัดทำขึ้นเพื่อแสดงความอาลัยต่อการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (ออกฉายครั้งแรก 14 พฤศจิกายน 2559)

## รางวัล และมรดกภาพยนตร์ของชาติ
### [[ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม]]
* รางวัลตุ๊กตาทอง / รางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี
** พ.ศ. 2522 - *อุกาฟ้าเหลือง* (เข้าชิง) 
** พ.ศ. 2527 - *อิสรภาพของทองพูน โคกโพ*
** พ.ศ. 2536 - *[[มือปืน 2 สาละวิน]]*
** พ.ศ. 2537 - *[[เสียดาย]]*
** พ.ศ. 2539 - *[[เสียดาย 2]]*
** พ.ศ. 2541 - **'

* [[รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์|รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ / สุพรรณหงส์]]
** [[พ.ศ. 2534]] - ''[[คนเลี้ยงช้าง]]'' (เข้าชิง) 
** [[พ.ศ. 2539]] - ''เสียดาย 2''

* [[รางวัลภาพยนตร์ไทย ชมรมวิจารณ์บันเทิง]]
** [[พ.ศ. 2533]] - ''คนเลี้ยงช้าง'' (เข้าชิง) 
** [[พ.ศ. 2534]] - ''น้องเมีย'' (เข้าชิง)
** [[พ.ศ. 2536]] - ''มือปืน 2 สาละวิน'' (เข้าชิง) 

===[[ผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยม]]===
* [[รางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี|รางวัลตุ๊กตาทอง / รางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี]]
** [[พ.ศ. 2516]]/17 - ''[[เขาชื่อกานต์]]''<br>
** [[พ.ศ. 2522]] - ''อุกาฟ้าเหลือง'' (เข้าชิง) <br>
** [[พ.ศ. 2524]] - **'
** พ.ศ. 2527 - *อิสรภาพของทองพูน โคกโพ*
** พ.ศ. 2528 - *[[ครูสมศรี]]* (เข้าชิง) 
** พ.ศ. 2533 - *[[น้องเมีย]]*
** พ.ศ. 2536 - *มือปืน 2 สาละวิน*
** พ.ศ. 2537 - *เสียดาย*
** พ.ศ. 2539 - *เสียดาย 2*
** พ.ศ. 2541 - *กล่อง*

* รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ / สุพรรณหงส์
** พ.ศ. 2521 - *อุกาฟ้าเหลือง*
** พ.ศ. 2529 - *ครูสมศรี*
** พ.ศ. 2534 - *คนเลี้ยงช้าง*
** พ.ศ. 2536 - *มือปืน 2 สาละวิน* (เข้าชิง) 
** พ.ศ. 2537 - *เสียดาย* (เข้าชิง) 
** พ.ศ. 2539 - *เสียดาย 2* (เข้าชิง) 

* รางวัลภาพยนตร์ไทย ชมรมวิจารณ์บันเทิง
** พ.ศ. 2533 - *คนเลี้ยงช้าง* (เข้าชิง) 
** พ.ศ. 2534 - *น้องเมีย* (เข้าชิง) 
** พ.ศ. 2536 - *มือปืน 2 สาละวิน* (เข้าชิง) 
** พ.ศ. 2537 - *เฮโรอีน* (เข้าชิง) 

### [[มรดกภาพยนตร์ของชาติ]]
* พ.ศ. 2555 - *[[ทองพูน โคกโพ ราษฎรเต็มขั้น]]* (2520)
* พ.ศ. 2556 - *[[เขาชื่อกานต์]]* (2516)
* พ.ศ. 2557 - *[[คนเลี้ยงช้าง]]* (2533)
* พ.ศ. 2558 - *[[สุริโยไท]]* (2544)
* พ.ศ. 2559 - *[[เทพธิดาโรงแรม]]* (2517)
* พ.ศ. 2560 - *[[มือปืน (ภาพยนตร์)|มือปืน]]* (2526)
* พ.ศ. 2561 - *กล่อง* (2541)
* พ.ศ. 2565 - *[[มันมากับความมืด]]* (2514)
* พ.ศ. 2566 - *[[เทวดาเดินดิน (ภาพยนตร์)|เทวดาเดินดิน]]* (2519)

## เกียรติยศ

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์

### ปริญญากิตตมศักดิ์

* พ.ศ. 2542 - วารสารศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
* พ.ศ. 2550 - ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาการภาพยนตร์และวีดิทัศน์ มหาวิทยาลัยรังสิต
* พ.ศ. 2559 - ปรัชญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยรามคำแหง

### รางวัลเกียรติยศ

* พ.ศ. 2534 - รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ สาขาผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
* พ.ศ. 2544 - รางวัลศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ภาพยนตร์และละคร)
* พ.ศ. 2547 -  รางวัล Lotus Award for Lifetime Achievement, World Film Festival of Bangkok
* พ.ศ. 2549 - รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ รางวัลความสำเร็จในชีวิต
* พ.ศ. 2562 - รางวัลนราธิปพงศ์ประพันธ์ ประจำปี 2562

## พงศาวลี



## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* 
* หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล kingnaresuanmovie.com

หมวดหมู่:ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:นักเขียนบทภาพยนตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:นักลำดับภาพยนตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้อำนวยการสร้างภาพยนตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:หม่อมเจ้าชาย
หมวดหมู่:ผู้ที่เป็นโรคมะเร็ง
หมวดหมู่:ราชสกุลยุคล
หมวดหมู่:ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.จ.ว.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.4
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยรังสิต
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยมพระสุรัสวดี
หมวดหมู่:หม่อมเจ้า ชั้น 5
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยมสุพรรณหงส์