Nepenthes hurrelliana

***Nepenthes hurrelliana*** (ได้ชื่อตามแอนดริว เฮอร์เรลล์ (Andrew Hurrell), นักพฤกษศาสตร์ ) เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงที่สูงจากเกาะบอร์เนียว พบได้ในตอนเหนือของรัฐซาราวัก, บรูไน และตะวันตกเฉียงใต้ของรัฐซาบะฮ์ *N. hurrelliana* มีหม้อรูปกรวยสวยงาม มันอาจเป็นลูกผสมที่คาดว่าพัฒนาตัวมาจากพ่อแม่ดั้งเดิมคือ *[[Nepenthes fusca|N. fusca]]* และ *[[Nepenthes veitchii|N. veitchii]]* มันมีขนน้ำตาลสนิมปกคลุมหนาแน่นตลอดทุกส่วนซึ่งน่าจะได้รับสืบทอดมาจาก *N. veitchii*

## ประวัติทางพฤกษศาสตร์
*N.&nbsp;hurrelliana* เป็นที่รู้จักของนักพฤกษศาสตร์ก่อนที่มันจะถูกระบุเป็นชนิดเสียอีก ถึงแม้ว่ามันจะมีรูปร่างที่ต่างไปแต่บางคนได้ถือเอาว่ามันเป็นรูปแบบหนึ่งของ *[[Nepenthes veitchii|N.&nbsp;veitchii]]*, ที่มีรูปแบบคล้าย *[[Nepenthes maxima|N.&nbsp;maxima]]*, หรือไม่ก็ยึดถือมันเป็นลูกผสมทางธรรมชาติไปเลย ในปี ค.ศ. 1988 แอนเทีย ฟิลลิปซ์ (Anthea Phillipps) และ แอนโทนี แลมบ์ (Anthony Lamb) ได้ตีพิมพ์ภาพประกอบของตัวอย่าง *N.&nbsp;hurrelliana* จากภูเขามูรุดภายใต้ชื่อ "*[[Nepenthes veitchii|N.&nbsp;veitchii]]* × *[[Nepenthes fusca|N.&nbsp;fusca]]*" อย่างไรก็ตามเอกสารในปี ค.ศ. 1996 ที่ชื่อ *Pitcher-Plants of Borneo (หม้อข้าวหม้อแกงลิงแห่งบอร์เนียว)* มันกับถูกจัดเป็นชนิดที่ยังไม่มีการระบุ "*Nepenthes* sp." อนุกรมวิธานของพืชนี้ถูกจัดเป็นชนิดที่ยังไม่มีการระบุ "*Nepenthes* sp. B" ในหนังสือของชาร์ลส์ คลาร์ก (Charles Clarke) ที่ชื่อ *Nepenthes of Borneo (หม้อข้าวหม้อแกงลิงแห่งบอร์เนียว)* (1997)  และหนังสือของฮิวโก สทีเนอร์ (Hugo Steiner) ที่ชื่อ *Borneo: Its Mountains and Lowlands with their Pitcher Plants (บอร์เนียว:ภูเขาและที่ลุ่มกับหม้อข้าวหม้อแกงลิง)* (2002) 

ใน "*Nepenthes* of Gunung Murud (หม้อข้าวหม้อแกงลิงแห่งภูเขามูรุด)" หัวข้อที่ถูกตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1996 ซึ่งเป็นเนื้อหาของ *Carnivorous Plant Newsletter (จดหมายข่าวพืชกินสัตว์)* ชอน เดอ วีตต์ (John De Witte) พรรณารูปร่างของลูกผสมว่า "เป็นไปได้มากที่จะเป็นลูกผสมระหว่าง *N.&nbsp;veitchii* และ *[[Nepenthes stenophylla|N.&nbsp;stenophylla]]* หรือ *N.&nbsp;fusca*" ตามเขียนถึงพืชชนิดนี้

ในปี ค.ศ. 1999 บรูซ แซลมอน (Bruce Salmon) เสนอว่ามันอาจจะเป็นชนิดเดียวกันกับ *[[Nepenthes mollis|N.&nbsp;mollis]]* ที่ยังเป็นปริศนาที่มีเพียงตัวอย่างของหม้อเพียงหม้อเดียว ข้อเสนอนี้ถูกคัดค้านโดยมาร์ติน ชีก (Martin Cheek) และแอนโทนี แลมบ์ ผู้ระบุบแจกแจงรูปแบบของ *N.&nbsp;hurrelliana* ในปี ค.ศ. 2003 ตัวอย่างต้นแบบ *A.Lamb & Surat 145/99* เก็บมาจากภูเขาลุมมาร์กู (Lumarku) ในรัฐซาบะฮ์และเก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้ของกรมป่าไม้ซานดากัน(Sandakan)

*N.&nbsp;hurrelliana* ได้ชื่อตามแอนดริว เฮอร์เรลล์ ผู้ศึกษาต้นไม้บนภูเขา Murud ในปี ค.ศ. 1995 และเป็นเจ้าของพื้นที่สังเกตการณ์ที่แสดงว่าประชากรของมันโตอย่างอิสระภายใต้ตัวมันเอง ไม่เกี่ยวข้องกับหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดอื่นที่คาดว่าเป็นพ่อแม่ของมัน ด้วยเหตุนี้มันจึงถูกพิจารณาว่าเป็นชนิด

## ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
*N.&nbsp;hurrelliana* เป็นไม้เลื้อย มีรูปแบบต่างกันเล็กน้อยจากถิ่นที่อยู่ต่างกัน หม้อข้าวหม้อแกงลิงจากภูเขามูลู (Mulu) และอีกบางภูเขามีปล้องยาวถึง 10 ซม.

thumb|left|หม้อล่าง

รูปแบบใบของหม้อข้าวหม้อแกงลิงจากภูเขาลุมมาร์กู ยาวถึง 24 ซม.และยาวไปเป็นปีกที่ก้านใบ แล้วโอบล้อมลำต้นประมาณครึ่งหนึ่งของเส้นรอบวงมีลักษณะเป็นครีบประมาณ 1 ซม. ต้นไม้จากภูเขามูลูมีใบเป็นรูปหอกที่แคบกว่า ก้านใบมีปีกกว้างเป็นครีบไปจรดข้อ (ยาว ≤10 ซม.) 

หม้อล่างเป็นรูปไข่แคบจนถึงรูปกรวย มีขนาดใหญ่สูงถึง 30 ซม. ฝาปิดเป็นทรงสามเหลี่ยมกว้าง ขอบเป็นคลื่น เพอริสโตมแผ่กว้างคอขอด (ยาว ≤9 ซม.) ที่ด้านหลังและกว้างประมาณ 7 ซม.

หม้อบนเป็นรูปกรวยมากกว่าหม้อล่างแต่มีขนาดประมาณ 28.5 ซม. ฝาปิดเป็นทรงสามเหลี่ยมแคบมาก ยาว 8 ซม.กว้าง 4.2 ซม. มีฐานเป็นรูปหัวใจล้อมรอบด้วยสันรูปตะขอและมีรยางค์ยอดรูปเส้นด้ายยาว 5 มม. มีต่อมน้ำต้อยจำนวนมากใต้, ตามขอบและใกล้กับฐาน

*N.&nbsp;hurrelliana* มีช่อดอกแบบช่อกระจะ ก้านดอกย่อยมีใบประดับที่ฐานยาว 3 ถึง 4 มม.

สิ่งปกคลุมสีนำตาลแดงที่มีอยู่อย่างหนานแน่นของ *N.&nbsp;hurrelliana* นั้นเป็นหนึ่งในลักษณะเด่นของ*หม้อข้าวหม้อแกงลิง* หลายชนิด บนผิวบนของฝาหม้อมีขนสีสนิมขณะที่ผิวล่างมีตามขอบเท่านั้น เป็นสิ่งผิดปกติสำหรับ *หม้อข้าวหม้อแกงลิง* ปกติขนจะปรากฏบนผิวบนของแผ่นใบและบนสันต่อมของฝาหม้อ

## นิเวศวิทยา
thumb|หม้อบนในป่ามอสส์บนภูเขามูรุด
*N.&nbsp;hurrelliana* เป็นพืชถิ่นเดียวของบอร์เนียว สถานที่ที่มีการบันทึกว่าพบได้แก่ภูเขาทางเหนือของรัฐซาราวัก, ตะวันตกเฉียงใต้ของซาบะฮ์, และบรูไน โดยเฉพาะที่ภูเขาลุมมาร์กู, ภูเขามูลู, ภูเขามูรุด, และภูเขาในเทือกเขาเมอลีกัน (Meligan) ใกล้กับรง ปาซีย์ (Long Pasia) (รวมถึงภูเขารีเมา (Rimau))  มีการกระจายตัวที่ 1300 ถึง 2400 ม.จากระดับน้ำทะเล บนภูเขามูรุด (2423 ม.) *N.&nbsp;hurrelliana* ที่อยู่บนยอดเขาหรือสันเขาที่สูงกว่า 2100 ม.นั้นหาได้ยากเพราะที่ความสูงขนาดนั้นจะทำให้มันแคระแกรน ประชากรที่อยู่บนสันเขาของภูเขาลุมมาร์กู (*ประมาณ* 1900 ม.) อยู่ที่ความสูงสูงกว่า 1620 ม.

โดยทั่วไปถิ่นอาศัยของ *N.&nbsp;hurrelliana* คือป่ามอสส์สูงและแนวป่าดิบเขาที่ๆมันเติบโตคล้ายกาฝากสูงจากพื้น 10 ม. มีการบันทึกว่าบนในสถานที่ๆปกคลุมด้วยมอสส์ในป่าสมบูรณ์ มีการพบบนพื้นดินบ้างแต่เป็นส่วนน้อย

*N.&nbsp;hurrelliana* เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์บางชนิด อย่างที่เด่นๆก็มีกบทองขนาดเล็กที่อยู่ในสกุล *[[Philautus]]* พบในหม้อของ *N.&nbsp;hurrelliana* ที่อิงอาศัยบนต้นไม้บนภูเขาลุมมาร์กู

## จุดกำเนิดจากลูกผสม

*N.&nbsp;hurrelliana* มีหม้อที่มีลักษณะที่อยู่กึ่งกลางระหว่าง *[[Nepenthes fusca|N.&nbsp;fusca]]* และ *[[Nepenthes veitchii|N.&nbsp;veitchii]]* ด้วยเหตุนี้จึงนำไปสู่การคาดเดาถึงเรื่องเชื้อสายของหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดนี้ ซึ่งมีหลายคนที่คิดว่าเป็นไปได้ที่มันจะมีจุดกำเนิดจากลูกผสม

นักพฤษศาสตร์ที่ชื่อ ไคลฟ์ เอ. สเทซ (Clive A. Stace) เขียนไว้ว่า  ข้อความนี้สนับสนุนสถานะของ *N. hurrelliana* ให้เป็นชนิด ตั้งแต่ประชากรของมันมีความเสถียรภาพและมีสถานที่มากมายที่มันเจริญเติบโต ยิ่งกว่านั้นไม่พบว่าหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดนี้มีการแพร่กระจายอยู่ที่เดียวกันกับชนิดที่คาดเดาว่าเป็นพ่อและแม่ของมัน กรณีแบบนี้อาจเกิดโดยเฉพาะบางแห่ง ลูกผสมอาจมีการแข่งขันกับพ่อแม่และในตอนท้ายก็ซ้อนทับพ่อแม่สำเร็จ ถึงแม้ว่าอาจเป็นไปได้ที่มันจะกระจายตัวไปยังพื้นที่ใหม่ที่ๆไม่มีทั้งพ่อและแม่

*[[Nepenthes murudensis|N.&nbsp;murudensis]]* เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งที่มีจุดกำเนิดจากลูกผสม

## ญาติใกล้ชิด

[thumb|250px|หม้อล่างทรงรูปไข่ของ ''[Nepenthes veitchii|N.&nbsp;veitchii* ช่วยให้มันแตกต่างจาก *N.&nbsp;hurrelliana*]]
หม้อบนของ *N.&nbsp;hurrelliana* มีลักษณะคล้ายคลึงกับ *N.&nbsp;fusca* ซึ่งมีเพียงสองชนิดใน[[บอร์เนียว]]เท่านั้นที่มีฝาหม้อเป็นสามเหลี่ยมแคบ สิ่งที่ต่างคือหม้อบนของ *N.&nbsp;hurrelliana* มีปากตามขวางยกชันยาวคอดไปที่ด้านหลังและมีขนหยาบแข็งใต้ฝา

*N.&nbsp;hurrelliana* คล้ายกับ *N.&nbsp;fusca* จากทางตอนใต้ของเทือกเขาคร็อกเกอร์ (Crocker Range) ใน[[รัฐซาบะฮ์]]เป็นพิเศษ คือมีเพอริสโตมกว้าง, คอคอดยาวกว่า และฝาหม้อเป็นสามเหลี่ยมมากกว่า *N.&nbsp;fusca* ในที่อื่นๆ อย่างไรก็ตาม[[เพอริสโตม]]ก็ไม่ได้ถูกพัฒนามากเหมือนใน *N.&nbsp;hurrelliana* และไม่สิ่งปกคลุม ยิ่งกว่านั้น *N.&nbsp;hurrelliana* ยังมีต่อมน้ำต้อยบนผิวล่างของฝาหม้อ

*N.&nbsp;hurrelliana* อาจมีการสับสนกับชนิดที่คาดว่าเป็นพ่อแม่คือ *N.&nbsp;veitchii* ทั้งสองชนิดโตในถิ่นอาศัยที่แตกต่างกันอย่างชัดเจนและ *N.&nbsp;hurrelliana* มีหม้อเป็นรูปกรวยมากกว่าและมีจุดสีม่วงบนหม้อ ที่สำคัญ ทรงของฝาก็ต่างกัน

นอกจากนี้ หม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดนี้ยังถูกนำไปเปรียบเทียบกับ *N.&nbsp;maxima* ถึงแม้ว่า *N.&nbsp;maxima* จะเป็นที่รู้กันว่าไม่มีการพบใน[[บอร์เนียว]]

=== Nepenthes mollis ===

ใบสอบเรียวและสิ่งปกคลุมหนาแน่นของ *N.&nbsp;hurrelliana* เป็นสิ่งที่มีคล้ายกับ *N.&nbsp;mollis* และมันอาจเป็นสิ่งที่แสดงว่าหม้อข้าวหม้อแกงลิงทั้งสองชนิดเป็นชนิดเดียวกัน บรูซ แซลมอนเขียนไว้ว่าตัวอย่างของ *N.&nbsp;mollis* ต่างจากรูปแบบของ *N.&nbsp;hurrelliana* จากภูเขาลุมมาร์กูตรงไม่มี[[ใบประดับ]][[ก้านดอกย่อย]]และมีฐานใบเป็นครีบ ปีกยาว 6 ซม. (ตรงข้ามกับ *N.&nbsp;hurrelliana* ที่มีเพียง 1-2 ซม.) 

ผู้เขียนบางคนพิจารณาข้อสันนิษฐานเหล่านี้เท่าๆกัน ทั้งสองชนิด"ค่อนข้างจะไม่น่าเป็นไปได้"ที่เป็นชนิดเดียวกัน หมายเหตุบรรณาธิการโดย เจน สเชลาเลอร์ (Jan Schlauer) ในบทความของแซลมอน เตือนว่าตัวอย่างจาก[[ที่ตั้งแบบฉบับ]]ของ *N.&nbsp;mollis* ต้องมีการตรวจสอบก่อนรวมทั้งสองชนิดเข้าด้วยกัน:



ถ้า *N.&nbsp;mollis* และ *N.&nbsp;hurrelliana* เป็นชนิดเดียวกัน *N.&nbsp;hurrelliana* จะกลายเป็น[[ชื่อพ้อง#พฤกษศาสตร์|ชื่อพ้องเฮเทอโรไทปิก]]ของต้นแบบ

== ลูกผสมทางธรรมชาติ ==
* *N. hurrelliana* × *N. lowii*
* *N. hurrelliana* × *N. veitchii*

== อ้างอิง ==

* Cheek, M., M. Jebb, C.C. Lee, A. Lamb & A. Phillipps. 2003. *Nepenthes hurrelliana* (Nepenthaceae) , a New Species of Pitcher Plant from Borneo. *Sabah Parks Nature Journal* *'6**: 117-124.
* Clarke, C.M. & C.C. Lee 2004. ''Pitcher Plants of Sarawak''. Natural History Publications (Borneo) , Kota Kinabalu.
* De Witte, J. 1996.  ''[[Carnivorous Plant Newsletter]]'' **25*' (2) : 41–45.

== แหล่งข้อมูลอื่น ==
* [http://www.wildborneo.com.my/species.php?r1=species%20profiles&u1=profiles.php&s=Nepenthes%20hurrelliana WildBorneo: *Nepenthes hurrelliana''] 

หมวดหมู่:หม้อข้าวหม้อแกงลิง