การจัดหมู่หนังสือแบบทวิภาค

**การจัดหมู่หนังสือแบบทวิภาค** ()  เป็นระบบสารบัญแฟ้มห้องสมุดแบบหนึ่ง พัฒนาโดย ซึ่งเป็นระบบการจัดหมู่หนังสือแบบแฟเซ็ท (; แบบแบ่งตามแง่มุมของเนื้อหา) ช่วงแรก ๆ การจัดหมู่ดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์ครั้งแรกใน พ.ศ. 2476 แล้วตีพิมพ์ต่อมาอีกหกครั้ง การจัดหมู่แบบนี้ใช้ในห้องสมุดในประเทศอินเดียโดยเฉพาะ

การจัดหมู่ดังกล่าวใช้เครื่องหมายทวิภาคเพื่อแบ่งแง่มุมของหนังสือเป็นชั้น ๆ ซึ่งอาจพบได้ในการแบ่งหมวดหมู่ด้วยเครื่องหมายทวิภาคหรือเครื่องหมายวรรคตอนอื่น แรกเริ่มนั้นการจัดหมู่หนังสือแบบทวิภาคใช้เฉพาะเครื่องหมายทวิภาคเป็นเครื่องหมายคั่นเท่านั้น แต่มีการใช้เครื่องหมายวรรคตอนอื่นเพื่อแบ่งแยกหมวดหมู่อื่น ๆ ในภายหลังตั้งแต่การตีพิมพ์การจัดหมู่ครั้งที่สอง

ในการแบ่งหมู่หนังสือรูปแบบนี้ แฟเซ็ท (แง่มุมของหนังสือ) ใช้อธิบายคุณลักษณะเฉพาะ (หัวข้อที่เจาะจงที่สุด) สสาร พลังงาน พื้นที่ และเวลา () โดยแฟเซ็ทดังกล่าวนั้นมีความเกี่ยวข้องกับทรัพยากรทุกอย่างในห้องสมุดโดยทั่วไป โดยเหตุดังกล่าวจึงทำให้เกิดระบบจัดเรียงทั่วไปที่สมเหตุสมผล

ตัวอย่างเช่น หัวข้อ "วิจัยในการรักษาวัณโรคปอดโดยรังสีเอกซ์ที่ดำเนินการในอินเดียใน ค.ศ. 1950" จะแบ่งได้ ดังนี้ 

ซึ่งจะสรุปออกมาเป็นเลขหมู่หนังสือจำเพาะได้ว่า

## รูปแบบการจัดหมู่
ระบบการจัดหมู่หนังสือแบบทวิภาคจำแนกหมวดหมู่ออกเป็น 42 ชั้นหลัก แสดงด้วยการรวมตัวอักษร ตัวเลข หรือเครื่องหมายในลักษณะเดียวกับการจัดหมู่หนังสือแบบหอสมุดรัฐสภา

### แฟแซ็ต
การจัดหมู่แบบนี้แบ่งลำดับขั้นตามแง่มุม หรือฟาแซ็ต เพื่อระบุการจัดเรียงสื่อสิ่งพิมพ์ เรียกโดยรวมว่า PMEST ดังนี้

สัญลักษณ์อื่น ๆ สามารถนำมาใช้ในการระบุแฟแซ็ตอื่น ๆ ได้ เรียกว่า ไอโซเลต ใช้การแบ่งแยกความสัมพันธ์ของหัวเรื่องที่มีความซับซ้อนหรือเป็นศาสตร์บูรณาการ

### ชั้น
ลำดับต่อไปนี้เป็นชั้นหลักที่ใช้ในการจัดหมู่หนังสือระบบนี้ พร้อมกับชั้นย่อยบางส่วน วิธีหลักในการเรียงชั้นย่อยตามรูปแบบ PMEST และตัวอย่างการใช้ PMEST

:z หลักการทั่วไป ()
:1 จักรวาลองค์ความรู้
:2 บรรณารักษศาสตร์
:3 วิทยาศาสตร์ว่าด้วยหนังสือ
:4 วารสารศาสตร์
:A วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ
:B คณิตศาสตร์
::B2 พีชคณิต
:C ฟิสิกส์
:D วิศวกรรมศาสตร์
:E เคมี
:F เทคโนโลยี
:G ชีววิทยา
:H ธรณีวิทยา
::HX การทำเหมืองแร่
:I พฤกษศาสตร์
:J เกษตรกรรม
::J1 พืชกรรมสวน
::J2 
::J3 อาหาร
::J4 สารกระตุ้น
::J5 น้ำมัน
::J6 เครื่องยา
::J7 ผ้า
::J8 การย้อม
:K สัตววิทยา 
::KZ สัตวบาล 
:L แพทยศาสตร์
::LZ3 เภสัชวิทยา
::LZ5 ตำรายา
:M ศิลปะประยุกต์
::M7 สิ่งทอ *[วัสดุ]:[กรรมวิธี]*
:Δ ประสบการณ์ทางจิตวิญญาณและรหัสยลัทธิ *[ศาสนา],[หน่วยย่อย]:[ปัญหา]*
:N วิจิตรศิลป์
::ND ประติมากรรม
::NN การพิมพ์แกะลาย
::NQ จิตรกรรม
::NR คีตกรรม
:O วรรณกรรม
:P ภาษาศาสตร์
:Q ศาสนา
:R ปรัชญา
:S จิตวิทยา
:T การศึกษา
:U ภูมิศาสตร์
:V ประวัติศาสตร์
:W รัฐศาสตร์
:X เศรษฐศาสตร์
:Y สังคมวิทยา
::YZ สังคมสงเคราะห์
:Z กฎหมาย

## ตัวอย่าง
ตัวอย่างที่ใช้เป็นการทั่วไปในการจัดหมู่หนังสือรูปแบบนี้ ได้แก่

* "วิจัยในการรักษาวัณโรคปอดโดยรังสีเอกซ์ที่ดำเนินการในอินเดียใน ค.ศ. 1950":
* ชั้นหลักคือ **แพทยศาสตร์** ได้ว่า
** (การแพทย์)
* ภายในชั้นการแพทย์ ประเด็นหลักคือ **ปอด** ได้ว่า
** ()
* คุณลักษณะของปอด คือ การติด**วัณโรค** ได้ว่า
** ()
* วัณโรคถูกกระทำ (:) ในชื่อเรื่องนี้คือ **การรักษา** ได้ว่า
** ()
* สารที่ใช้ในการรักษาวัณโรคคือ **รังสีเอกซ์** ได้ว่า
** ()
* หัวเรื่องนี้กล่าวการรักษาในขั้นตอน**วิจัย** ได้ว่า
** ()
* การวิจัยดำเนินการในพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ (.) ใน**อินเดีย** ได้ว่า
** ()
* ในห้วงเวลา (') **ค.ศ. 1950** ได้ว่า
** ()
* ขั้นตอนสุดท้าย แปลงข้อความข้างต้นเป็นรหัสที่ตามหัวเรื่องหรือชั้น กลายเป็น
** 

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ''Colon Classification'' (6th Edition) by Shiyali Ramamrita Ranganathan, published by Ess Ess Publications, Delhi, India
* Chan, Lois Mai. *Cataloging and Classification: An Introduction*. 2nd ed. New York: McGraw-Hill, c. 1994. .

หมวดหมู่:การทำรายการและจัดหมู่หนังสือแบบห้องสมุด