Electrophorus electricus

*Electrophorus electricus* เป็นชนิดที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดของปลาไหลไฟฟ้า ซึ่งเป็นปลาไฟฟ้าของอเมริกาใต้ ก่อนการค้นพบชนิดเพิ่มอีกสองชนิดใน ค.ศ. 2019 สกุล *Electrophorus* เคยจัดว่าเป็นสกุลที่มีสมาชิกเพียงชนิดเดียว โดยมีเพียงชนิดเดียวคือ *E. electricus* เท่านั้น ถึงแม้จะถูกเรียกว่าปลาไหล แต่ชนิดนี้ไม่ใช่ปลาไหลแท้ แต่เป็นปลาผี (knifefish) ชนิดหนึ่ง นอกจากนี้ยังจัดเป็นปลาเทลีออสท์ (teleost) น้ำจืดที่มีเนื้อเยื่อสร้างไฟฟ้า (electrogenic tissue) สำหรับปล่อยกระแสไฟฟ้าออกมาได้

## ประวัติการอนุกรมวิธาน
ชนิดนี้ได้รับการจำแนกใหม่หลายครั้ง เมื่อได้รับการระบุครั้งแรกโดยคอล ลินเนีย ในปี ค.ศ. 1766 โดยได้อธิบายภายใต้ชื่อ *Gymnotus electricus* ซึ่งได้จัดไว้ในสกุลเดียวกับ *[[Gymnotus carapo]]* (ปลาผีลาย) ซึ่งเขาได้บรรยายไว้หลายปีก่อน และเพียงประมาณหนึ่งศตวรรษต่อมา ในปี ค.ศ. 1864 ปลาไหลไฟฟ้าจึงถูกย้ายไปยังสกุลของตัวเอง *Electrophorus* โดยธีโอดอร์ กิลล์

ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2019 เดวิด เดอ ซานตานา (David de Santana) และคณะ ได้แยกชนิด *E. electricus* ออกเป็นสามชนิด ตามความแตกต่างของดีเอ็นเอ นิเวศวิทยา และแหล่งที่อยู่ กายวิภาค และสรีรวิทยา และความสามารถทางไฟฟ้า โดยทั้งสามชนิดมีดังนี้ *E. electricus* และอีกสองชนิดคือ *[[Electrophorus voltai|E. voltai]]* sp. nov และ *[[Electrophorus varii|E. varii]]* sp. nov จากการศึกษาพบว่า *E. electricus* เป็นชนิดพี่น้องของ *E. voltai* โดยทั้งสองชนิดแยกออกจากกันระหว่างสมัยไพลโอซีน

## ลักษณะ

มีรูปร่างเรียวยาวคล้ายปลาไหล ตามีขนาดเล็ก ลำตัวสีน้ำตาลเขียวเข้ม ใต้ท้องสีเหลือง หัวมีขนาดใหญ่ ปากกว้าง  ใต้ท้องมีครีบยาวตั้งแต่ส่วนอกไปจนถึงปลายหาง  ชอบอยู่ตามบึงน้ำตื้น ๆ หมกโคลนเลน หรือซ่อนตามวัชพืชในน้ำ ชอบน้ำนิ่งและเก่า (ค่า pH สูง) มีขนาดโตเต็มที่เกือบ 2 เมตร ที่ใหญ่ที่สุดพบถึง 2.5 เมตร น้ำหนักมากกว่า 44 ปอนด์ 

มีความสามารถพิเศษคือ ปล่อยไฟฟ้าได้สูงถึง 800 โวลต์ หรืออาจมากกว่านั้น ในปลาที่โตเต็มที่ ซึ่งเท่ากับสามารถให้ไฟฟ้าในปริมาณที่พอใช้ในบ้านหลังเล็ก ๆ หลังหนึ่ง  และไม่เกิน 100 โวลต์ในปลาที่ยังเล็กอยู่ โดยกล้ามเนื้อที่อยู่บริเวณลำตัวไปจนถึงปลายหางมีเซลล์พิเศษที่สร้างประจุไฟฟ้าได้ นับเป็นสัตว์ที่สามารถปล่อยกระแสไฟฟ้าได้สูงที่สุดในโลก เพื่อป้องกันตัวและใช้นำทางหาอาหาร เพราะปลาไหลไฟฟ้ามักอาศัยอยู่ในน้ำที่ขุ่นมัว จึงไม่สามารถใช้ประสาทตามองเห็นได้ดีนัก ปลาไหลไฟฟ้าจะกินเนื้อจำพวกสัตว์น้ำที่มีขนาดเล็กกว่า โดยการช็อตสัตว์เหล่านี้ให้สลบแล้วจึงเขมือบกิน และยังเป็นปลาที่ไม่ต้องหายใจผ่านเหงือกเหมือนปลาทั่วไป แต่จะใช้การฮุบอากาศบนผิวน้ำเพื่อรับออกซิเจนโดยตรงโดยผ่านเส้นเลือดฝอยจำนวนมากที่อยู่ที่ปาก โดยจะใช้เวลานานประมาณ 5-10 นาทีจึงขึ้นมาฮุบอากาศหนึ่งครั้ง อีกทั้งยังอยู่บนบกได้อีกนานนับชั่วโมงถ้าผิวหนังยังเปียกชื้นอยู่

## ที่อยู่
พบอาศัยอยู่ทั่วไปในลุ่มน้ำอะเมซอนและโอริโนโค ในทวีปอเมริกาใต้ 

เป็นปลาที่ไม่ได้ใช้บริโภคกันในท้องถิ่น เนื่องจากอันตรายในการถูกช็อต ซึ่งมีรายงานการที่มีมนุษย์เสียชีวิตมาแล้วหลายรายจากการปล่อยไฟฟ้าของปลาไหลไฟฟ้า แต่ก็สามารถบริโภคได้เมื่อปลาไหลไฟฟ้าถูกฆ่าตายแล้วแตกต่างจากปลาที่มีพิษแม้ฆ่าตายแล้วพิษก็ยังอยู่ ในนิทานพื้นบ้านของชาวพื้นเมืองอเมริกาใต้ เล่าว่า ชนเผ่านักรบโบราณลืมปล่อยสายฟ้าลงบนตัวปลา จึงเกิดเป็นปลาไหลไฟฟ้า แต่นิยมเลี้ยงเป็นปลาตู้ สำหรับผู้ที่นิยมเลี้ยงสัตว์แปลก ๆ และนิยมชอบโชว์ตามพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำต่าง ๆ ทั่วโลก โดยมักมีหลอดไฟแสดงกระแสไฟฟ้าอยู่หน้าตู้ด้วย สำหรับในประเทศไทยยังไม่จัดว่าเป็นสัตว์น้ำต้องห้าม แต่ถูกประกาศว่ามีอันตราย ต้องระมัดระวังตามประกาศของกรมประมง

## ดูเพิ่มเติม
* ปลาดุกไฟฟ้า
* ปลาไฟฟ้า

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่มเติม
* Catania, Kenneth C., "The Shocking Predatory Strike of the Electric Eel", *Science*, Vol.346, No.6214, (5 December 2014), pp. 1231–1234.
* Catania, K.C., "Leaping Eels Electrify Threats, Supporting Humboldt's Account of a Battle with Horses", ''Proceedings of the National Academy of Sciences'', Vol.113, No.13 (21 June 2016), pp.6979-6984.
* 
* Finger S., "Dr. Alexander Garden, a Linnaean in Colonial America, and the Saga of Five 'Electric Eels'", *Perspectives in Biology and Medicine*, Vol.53, No.3, (Summer 2010), pp. 388–406.
* Finger, S. & Piccolino, M., *The Shocking History of Electric Fishes: From Ancient Epochs to the Birth of Modern Neurophysiology*, Oxford University Press, (New York), 2011.
* 
* Plumb, G., "The 'Electric Stroke' and the 'Electric Spark': Anatomists and Eroticism at George Baker's Electric Eel Exhibition in 1776 and 1777", *Endeavour*, Vol.34, No.3, (September 2010), pp. 87–94.
* 
* Turkel, W.J., *Spark from the Deep: How Shocking Experiments with Strongly Electric Fish Powered Scientific Discovery*, Johns Hopkins University Press, (Baltimore), 2013.

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 
* 1954 educational film about the electric eel จากสถาบันแห่งวิทยาศาสตร์มูดี (Moody Institute of Science)

หมวดหมู่:ปลาน้ำจืด
หมวดหมู่:ปลาทวีปอเมริกาใต้
หมวดหมู่:ปลาตู้
หมวดหมู่:อันดับปลาไหลไฟฟ้า
หมวดหมู่:ปลาไฟฟ้า