แอร์ซูรุม

**แอร์ซูรุม** (; ; ) เป็นนครในอานาโตเลียตะวันออก ประเทศตุรกี ถือเป็นเมืองใหญ่สุดและเมืองหลักของจังหวัดแอร์ซูรุม และตั้งอยู่ในระดับความสูง 1,900 เมตร (6,233 ฟุต) เหนือระดับน้ำทะเล แอร์ซูรุมมีประชากร 367,250 คนใน ค.ศ. 2010 พื้นที่นี้เป็นที่ตั้งของเธโอโดซีโอโปลิสในสมัยโบราณ

นครนี้ใช้อินทรีสองหัวเป็นตราอาร์ม โดยเป็นลวดลายที่เป็นสัญลักษณ์ที่พบเห็นได้ทั่วไปในอานาโตเลียมาตั้งแต่ยุคสำริด

แอร์ซูรุมมีสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับกีฬาฤดูหนาว โดยเป็นเจ้าภาพในกีฬามหาวิทยาลัยโลกฤดูหนาว 2011 และกีฬาเดฟลิมปิกฤดูหนาว 2023 (ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2024)

## ชื่อและศัพทมูล
เดิมนครนี้รู้จักกันในภาษาอาร์มีเนียว่า Karno K'aghak' () หมายถึง นครแห่ง**คาริน** เพื่อแยกจากอำเภอคาริน () สันนิษฐานว่าชื่อนี้มีที่มาจากชนเผ่าท้องถิ่นที่เรียกว่า Karenitis อีกทฤษฎีหนึ่งกล่าวว่า Kamsarakan ตระกูลเจ้าชายท้องถิ่นที่เป็นตระกูลอาร์เมเนียที่แตกแขนงมาจากตระกูลคอเรนพาห์ลัฟแห่งอิหร่าน ได้ตั้งชื่อให้กับพื้นที่ซึ่งต่อมากลายเป็นนครนี้

ในสมัยโรมัน แอร์ซูรุมมีชื่อว่า **เธโอโดซีโอโปลิส** (, ) ใน Tabula Peutingeriana ระบุนครนี้เป็น **เอาติสปาราเต** () หลังการพิชิตอาร์มีเนียของชาวอาหรับในคริสต์ศตวรรษที่ ชาวอาหรับรู้จักนครนี้ในชื่อ Kālīkalā (ดัดแปลงจากชื่อต้นฉบับภาษาอาร์มีเนีย Karno K'aghak' (), หมายถึง 'นครคาริน)

Iนครนี้ได้ชื่อปัจจุบันหลังการพิชิตโดยจักรวรรดิเซลจุคหลังยุทธการที่มันซิเกร์ตใน ค.ศ. 1071 ใน ค.ศ. 1048/49 เมืองการค้าใกล้เคียงชื่ออาร์ตเซ (Arcn, Arzan; อาร์เมเนีย: Արծն) ถูกเซลจุกปล้นสะดมอย่างหนัก ชาวอาร์มีเนีย ซีเรีย และชาวคริสต์อื่น ๆ ย้ายไปอยู่ที่เธโอโดซีโอโปลิส ซึ่งพวกเขาเริ่มเรียกเมืองนี้ว่า *Artsn Rum* (หมายถึง 'อาร์ตเซแห่งรูม' หรือก็คือชาวโรมัน) เพื่อแยกแยะเมืองนี้ออกจากที่อยู่อาศัยเดิมของพวกเขา

แหล่งข้อมูลเก่าบางส่วนระบุว่าชื่อแอร์ซูรุมมาจากชื่อในภาษาอาหรับว่า **อัรฎุรรูม** () 'ดินแดนแห่งรูม'

ในช่วงที่อยู่ภายใต้การปกครองของราชอาณาจักรจอร์เจียชั่วครู่, นครนี้มีชื่อเรียกว่า Karnu-kalaki ()

ยังมีรูปสะกดอื่นของชื่อนี้ ได้แก่: *Erzerum*, *Arzrum*

## ประชากร
ใน ค.ศ. 1829 แอร์ซูรุมมีประชากร 130,000 คน รวมชาวอาร์มีเนีย 30,000 คน ใน ค.ศ. 1909 มีประชากร 60,000 คน รวมชาวอาร์มีเนีย 15,000 คน (2,500 ครัวเรือน) ชาวอาร์มีเนียโดยหลักอาศัยอยู่ในบริเวณตอนเหนือและตะวันตกเฉียงเหนือของนคร ในช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่หนึ่งจะปะทุขึ้น มีชาวอาร์มีเนียอาศัยอยู่ในคาซาแห่งแอร์ซูรุม 37,480 คน มีโบสถ์ 43 แห่ง อารามสามแห่ง และโรงเรียน 52 แห่ง ชาวอาร์มีเนียเกือบทั้งหมดถูกประหารชีวิตในช่วงการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวอาร์มีเนีย ยกเว้นประมาณ 200 คน

ปัจจุบัน นครนี้มีประชากรเป็นชาวโลม

## เมืองพี่น้อง

*  ชูชา ประเทศอาเซอร์ไบจาน
*  อูร์เมีย ประเทศอิหร่าน (ตั้งแต่ ค.ศ. 2015)

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม
;ตีพิมพ์ในคริสต์ศตวรรษที่ 19
* 
* 
* 

;ตีพิมพ์ในคริสต์ศตวรรษที่ 20
* 
*  Ter-Ghevondyan, Aram N. "Կարին-Թեոդուպոլիսը ավանդության և պատմության մեջ" [Karin-Theodosiopolis in Tradition and History]. *Lraber Hasarakakan Gitutyunneri* 3 (1971).
* 
* 

;ตีพิมพ์ในคริสต์ศตวรรษที่ 21
* 
* Hovannisian, Richard G. (ed.) *Armenian Karin/Erzerum*. UCLA Armenian History and Culture Series: Historic Armenian Cities and Provinces, 4. Costa Mesa, CA: Mazda Publishers, 2003.
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* Erzurum Chamber of Commerce
* GCatholic - former & titular see Theodosiopolis in Armenia
* Bilkent Üniversitesi Erzurum Yerleşkesi
* Over 600 well-organized pictures of museum, city, sights
* Erzurum (Garin): Its Armenian History and Traditions - includes information on local Armenian monasteries, schools, poetry, dialect, figures, proverbs, habits, etc.
* 
; บรรณานุกรม – ประวัติศาสตร์ศาสนจักร
* Pius Bonifacius Gams, *Series episcoporum Ecclesiae Catholicae*, Leipzig 1931, p.&nbsp;441
* Michel Lequien, *Oriens christianus in quatuor Patriarchatus digestus*, Paris 1740, Tomo I, coll. 437–438
* Konrad Eubel, *Hierarchia Catholica Medii Aevi*, vol. 6, p.&nbsp;402

หมวดหมู่:เมืองในประเทศตุรกี