นิราศลอนดอน

**นิราศลอนดอน** เป็นนิราศที่แต่งโดยหม่อมราโชทัย (หม่อมราชวงศ์กระต่าย อิศรางกูร)

## ประวัติ
          
เมื่อปี พ.ศ. 2398 สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียแห่งสหราชอาณาจักร ได้ทรงแต่งตั้งให้ เซอร์ จอห์น เบาริง เป็นราชทูตเชิญพระราชสาส์น และเครื่องราชบรรณาการเข้ามาถวายพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ชักชวนให้ประเทศไทย (สยามในสมัยนั้น) ทำหนังสือสัญญาทางพระราชไมตรี ซึ่งก็คือ สนธิสัญญาเบาริง  พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้พระยามนตรีสุริยวงศ์ (ชุ่ม บุนนาค) พร้อมด้วยคณะ  เชิญพระราชสาสน์และเครื่องราชบรรณาการไปถวายสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียเมื่อปี พ.ศ. 2400  หม่อมราโชทัย (หม่อมราชวงศ์กระต่าย อิศรางกูร) ในขณะนั้นได้รับตำแหน่งเป็นล่ามไปกับคณะราชทูตชุดนี้ทำให้มีโอกาส ได้เขียนจดหมายเหตุการณ์เดินทาง  จนกระทั่งมาเป็นนิราศลอนดอน

## ลักษณะการประพันธ์
แต่งโดยใช้กลอนนิราศ ในรูปแบบจดหมายเหตุการณ์เดินทางแล้วตามด้วยบทร้อยกรอง

## จุดมุ่งหมายในการแต่ง
เพื่อพรรณนาและบรรยาย ถึงเหตุการณ์เรื่องราวต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในการเดินทางของผู้แต่ง

## เนื้อเรื่องย่อ

คณะราชทูตไทยอัญเชิญพระราชสาส์น พร้อมทั้งเครื่องราชบรรณาการไปถวายสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย ณ ปราสาทวินด์เซอร์ ซึ่งทำให้ได้รับผลดีคือมีการเปลี่ยนแปลงสัญญาใหม่ โดยที่ไทยได้ประโยชน์เพิ่มขึ้น จากนั้นคณะราชทูตไทยได้รับพระราชทานเลี้ยงอาหารค่ำและน้ำชาและได้พักค้างแรม ณ ปราสาทวินด์เซอร์ 1 คืน ต่อมาจึงได้ไปเยี่ยมชมสถานที่สำคัญ ๆ เช่น โรงพยาบาล โรงงานทำเหรียญกษาปณ์ ป้อมศาสตราวุธแห่งลอนดอน

มงกุฎพระมหากษัตริย์แห่งสหราชอาณาจักรซึ่งมีเพชรขนาดใหญ่เท่าไข่นกพิราบประดับอยู่และพระราชวังบักกิงแฮม

## คุณค่าทางวรรณศิลป์
#มีกลวิธีดำเนินเรื่องเป็นไปตามลำดับเวลาและสถานที่
#มีการเลือกใช้คำซึ่งมีทั้งคำราชาศัพท์ คำภาษาต่างประเทศ จนถึงคำที่ใช้ในร้อยกรองทั่วไป
#ได้มีการใช้ภาษาที่แสดงออกถึงอารมณ์ ความรู้สึก  สอดแทรกไว้ในเนื้อความบางตอน
#มีการใช้ภาษาที่กระชับ เข้าใจง่าย ทำให้การพรรณนาบรรยายในเนื้อเรื่องออกมาอย่างชัดเจน
#เนื้อหามีลักษณะเป็นสารคดีปนอยู่ด้วย
#มีการเปรียบเทียบถึงสิ่งที่เคยและไม่เคยพบเห็น รวมทั้งมีการใช้ภาษาแสดงความคิดเห็นอย่างตรงไปตรงมา

## คุณค่าทางสังคม
#เหตุการณ์ในนิราศลอนดอนถือเป็นเหตุการณ์สำคัญที่เป็นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อของไทยก่อนที่ไทยจะเปิดประตูบ้านรับอารยธรรมจากต่างประเทศเข้ามาซึ่งเป็นสิ่งที่วางรากฐานตามความเจริญของบ้านเมืองต่อมา
#สะท้อนให้เห็นสภาพชีวิตและสังคมของประเทศมหาอำนาจอย่างอังกฤษกับไทย
#สะท้อนฐานะของไทยในสายตาต่างชาติ

### คณะราชทูตไทย
คณะราชทูตไทยที่เดินทางไปเจริญราชไมตรี ณ ประเทศอังกฤษในครั้งนี้ ประกอบด้วย

#### ทูต
* พระยามนตรีสุริยวงศ์ (ราชทูต)
* เจ้าหมื่นสรรเพชญภักดี (อุปทูต)
* จมื่นมณเฑียรพิทักษ์ (ตรีทูต)

#### ล่าม
* หม่อมราโชทัย (ล่ามหลวง)
* ขุนปรีชาชาญสมุทร
* ขุนจรเจนทะเล

#### ผู้ควบคุมเครื่องราชบรรณาการ
* หมื่นราชามาตย์
* นายพิจารณ์สรรพกิจ

## ข้อมูลที่น่าสนใจ
* **มิสเตอร์เฟาล์** มีชื่อจริง ๆ ว่า “มิสเตอร์เอดวาร์ด เฟาล์” เดิมเคยอยู่พม่าเป็นผู้ที่รัฐบาลอังกฤษจัดการให้เป็นผู้สันทัดธรรมเนียมไทย เป็นผู้ดูแลอยู่กับคณะราชทูตไทย ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 4 มิสเตอร์เฟาล์ ได้เป็นหลวงสยามานุเคราะห์ ตำแหน่งกงสุลสยาม ณ เมืองย่างกุ้งและอยู่มาจนถึงสมัยรัชกาลที่ 5
* **เยนเนอรัลกัส** หรือ พลตรีเซอร์ เอดวาร์ด คัส เป็นเจ้าพนักงานการพระราชพิธี
* **ลอร์ดการท่า** หรือ ลอร์ด กลาเรนดอน   ผู้สำเร็จราชการฝ่ายการท่า ฝ่ายต่างประเทศของอังกฤษคณะราชทูต
* หมอบรัดเลย์ ซื้อลิขสิทธิ์นิราศลอนดอนไปเมื่อปี พ.ศ. 2405 นับเป็นวรรณคดีเรื่องแรกในประเทศไทยที่มีการซื้อ-ขายลิขสิทธิ์
* **กรองทอง** คือ ผ้าโปร่งอันทอ หรือถักด้วยเส้นลวดทองหรือไหมทอง
* **กษัตริย์สอง** หมายถึง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว
* **พระธโรน** คือ บัลลังก์ที่ประทับกษัตริย์ มาจากภาษาอังกฤษว่า “throne” 
* **เพชรเม็ดใหญ** เป็น เพชรประดับมงกุฎกษัตริย์แห่งอังกฤษมีชื่อว่า “โกอินัวร์” มีขนาดใหญ่เท่าไข่นกพิราบ
* **ราชสามิศ** พระราชสวามีของสมเด็จพระราชินี
* **ราชสารสุวรรณ** คือ พระราชสารที่จารึกบนใบลานทองเป็นพระราชสารของพระเจ้าแผ่นดินแห่งสยามทั้ง 2 พระองค์
* **กัปตันเกลเวอริง** กัปตันเรือกาเรดอก ที่ทูตไทย ขอให้อยู่ร่วมกับคณะราชทูต
* **รัถา** ใช้แปลว่า รถ
* **ขวดเฟือง** เป็นขวดที่หล่นเป็นพู เป็นเหลี่ยม ไม่กลมเรียบตลอด
* **เครื่องต้น** เป็นเครื่องทรงสำหรับกษัตริย์ สิ่งของที่กษัตริย์ทรงใช้
* **ฮูโร** ที่ใช้มาจากภาษาอังกฤษที่ว่า hurrah เทียบได้กับ “ไชโย” ของไทย

หมวดหมู่:วรรณคดีประเภทกลอน
ลอนดอน