บ้านพลับ

**บ้านพลับ**  เป็นหมู่บ้านหนึ่งที่อยู่ในตำบลสนม อำเภอสนม จังหวัดสุรินทร์ เป็นหมู่บ้านที่พูดภาษา เขมรหนึ่งเดียวในหมู่บ้านของตำบลสนม อำเภอสนม จังหวัดสุรินทร์ ที่ยังมีการอนุรักษ์ วัฒนธรรมประเพณีต่างของชาวเขมรไว้ และยังเป็นหมู่บ้านที่ได้รับความสำเร็จต่างๆในการจัดตั้งสถาบันการจัดการเงินทุนชุมชนได้สำเร็จมีเงินทุนหมุนเวียน เป็นหมู่บ้านได้รับการรับรองเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง ระดับ “อยู่เย็น เป็นสุข” ประจำปี  ๒๕๕๔
สามารถพัฒนาหมู่บ้านและตนเองจนได้รับมาตรฐานงานชุมชน(มชช.) ทั้งประเภทชุมชนและตนเอง ปี 2555 ได้รับรางวัล รองชนะเลิศอันดับ ๑ ระดับภาค หมู่บ้าน อพป. 
## ที่ตั้งและอาณาเขต
บ้านพลับหมู่ที่ 4 ตำบลสนม  อำเภอสนม  ตั้งอยู่ทิศทางตะวันตกของอำเภอ  อยู่ห่างจากตัว อำเภอเป็นระยะทาง 3 กิโลเมตร   มีอาณาเขต  ทิศเหนือจรดบ้านโสกแดง ทิศใต้จรดบ้านอาเลา  ทิศตะวันออกจรดบ้านนาศรีสุข ทิศตะวันตกจรดบ้านค้อ 
## ประวัติ
บ้านพลับ  ตั้งอยู่ที่ตำบลสนม  อำเภอสนม  จังหวัดสุรินทร์  จัดตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2458 ราษฎรส่วนใหญ่เป็นชนเผ่า  “เขมร”  อพยพมาจากบ้านตูมและบ้านพงสวาย อำเภอท่าตูม จังหวัดสุรินทร์ สาเหตุอพยพมาเพราะมีการ ประกอบอาชีพทำนาเพียงอย่างเดียว ซึ่งพื้นที่นาส่วนมากติด กับลำน้ำมูล  ทำให้น้ำท่วมนาไม่ได้ผลผลิตเท่าที่ควร และต่อมามีผู้อาวุโสหมู่บ้าน ได้เดินทางมาเห็นทำเลแห่งนี้มีความเหมาะสมกับการประกอบอาชีพเพาะปลูกจึง พากันอพยพมาตั้งบ้านเรือน อยู่ ณ ที่หมู่บ้านปัจจุบัน  “ พลับ”  เป็นชื่อของไม้ยืนต้นชนิดหนึ่ง   ซึ่งแต่เดิมมีต้นพลับขึ้นที่หนองน้ำหมู่บ้านจึงเห็นพ้องต้องกันว่า ไม้ชนิดนี้เป็นไม้มงคล มีเอกลักษณ์เป็นของตนเอง จึง นำมาตั้งเป็นชื่อว่า  “ บ้านหนองพลับ”   และต่อมาเรียกกันสั้นๆว่า  “บ้านพลับ”  และเรียกชื่อนี้จนถึงทุกวันนี้ อัตราส่วนของประชากรในปัจจุบัน “เขมร”  70%   “ลาว”  30% 

## ลักษณะภูมิประเทศ
:บ้านพลับ  ตั้งอยู่บนพื้นที่ราบ มีลำห้วยไหลผ่านรอบหมู่บ้าน  1  สาย    สภาพอากาศมี 3 ฤดู  อากาศค่อนข้างร้อน  คนในหมู่บ้านจึงนิยมปลูกไม้ผล ผักสวนครัวรั้วกินได้ หรือไม้ยืนต้นรอบ ๆ บ้าน  เพื่อปรับสภาพอากาศและได้รับร่มเงาจากต้นไม้  ทำให้เกิดความร่มเย็นมากขึ้น

พื้นที่ทั้งหมด 2,831  ไร่ แยกเป็นพื้นที่การเกษตร  2,461  ไร่   พื้นที่อยู่อาศัย   318  ไร่  พื้นที่สาธารณของหมู่บ้าน   52 ไร่      การถือครองกรรมสิทธิ์ ส่วนใหญ่ถือครอง  โฉนด
## สังคม
สภาพบ้านเรือนของชาวบ้านพลับมีความมั่นคงถาวร ส่วนใหญ่เป็นบ้านไม้มุงกระเบื้องและสังกะสีมีการจัดบริเวณบ้านถูกสุขลักษณะครอบครัวมีความอบอุ่น และครัวเรือนไม่ถูกรบกวนจากมลพิษ 
* ประชาชนส่วนใหญ่มีสุขภาพดี  คนอายุ 35 ปี ขึ้นไปได้รับการตรวจสุขภาพประจำปี  
* เด็กและเยาวชนได้รับการศึกษาภาคบังคับทุกคน  และประชาชนที่มีอายุ 15-60 ปีอ่านออกเขียนได้ครบทุกคน
* ผู้สูงอายุ  คนชรา  คนพิการ  ได้รับการดูแลสงเคราะห์และช่วยเหลือจากกองทุนต่าง ๆ ในชุมชนด้านสวัสดิการเป็นอย่างดี
* คนในครัวเรือนมีส่วนร่วมในการเวทีประชาคม โดยแสดงความคิดเห็นเพื่อประโยชน์ของชุมชนโดยสม่ำเสมอ  
* หมู่บ้านมีการจัดบูรณาการทุนในชุมชน และใช้ศูนย์กลาง คือ ศูนย์บูรณาการทุนชุมชนเป็นศูนย์กลางในการปฏิบัติงาน  ศูนย์ข้อมูลชุมชน และเตรียมความพร้อมสู่การเป็นสถาบันการจัดการเงินทุนในชุมชนในอนาคตข้างหน้า  มีกลุ่มกิจกรรมในชุมชนจำนวน  19  กลุ่ม  เงินทุน

ชาวบ้านส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ มีวัดประจำหมู่บ้านคือ วัดหนองพลับ เป็นศูนย์รวมจิตใจ และเป็นศูนย์กลางในการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ในชุมชน ตั้งอยู่ที่บ้านพลับ หมู่ 4 ตำบลสนม อำเภอสนม จังหวัดสุรินทร์
 
**อาชีพหลัก**
ทำนา  ทำไร่  ทำสวน เลี้ยงสัตว์ ค้าขาย รับจ้าง   อุตสาหกรรมหัตถกรรมในครัวเรือน ทอผ้าไหม เลี้ยงหม่อนไหม 
 
**ผลิตภัณฑ์ของชุมชน**
* ชาวบ้านพลับจะรวมตัวกันเป็นกลุ่มเพื่อจัดทำกิจกรรมสร้างเสริมรายได้ด้านอาชีพและกิจกรรมที่เป็นสวัสดิการชุมชน   โดย การบูรณาการทุนที่มีอยู่ในชุมชนเข้าด้วยกันปัจจุบัน และมี    ผลิตภัณฑ์ชุมชนที่เด่น ๆ ได้แก่ 
* **[[ข้าวปลอดสารพิษ]]**     เป็นข้าวสารมะลิพันธุ์ดี ปลูกดูแลและบ ารุงดินโดยไม่ใช้สารเคมีซึ่งเมล็ดข้าวจะ  “ หอม ขาว ยาว และนุ่ม” ดำเนินการโดยกลุ่มโรงสีชุมชน(เครือข่ายกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตข้าวเม่าปลอดสารพิษ  เป็นข้าวเม่าแปรรูปจากข้าวปลอดสารพิษ ซึ่งภูมิปัญญาท้องถิ่นได้ดัดแปลง เครื่องมือในการผลิต  ดำเนินการโดยกลุ่มสตรี เป็นการสร้างเสริมรายได้อีกทางหนึ่ง
* **ผลิตภัณฑ์จากไหม** กลุ่มสตรีดำเนินการ มีการปลุกหม่อน,เลี้ยงไหม ,ทอผ้าไหมลวดลายต่าง ๆ  เช่นลายอัมปรม , ลายโฮล ,ลายลูกแก้ว ,ลายโสร่งเปราะ,ลายกะเนียว ฯ ล ฯ
* **ผลิตภัณฑ์จักสานจากไม้ไผ่**ดำเนินการโดยกลุ่มผู้สูงอายุ  ซึ่งเป็นภูมิปัญญาของท้องถิ่นจักสานผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่  ส่วนใหญ่ทำเป็นของใช้ในครัวเรือน ,เครื่องมือดักจับสัตว์ เช่น  ลอบ,ไซ,สวิง,หวดนึ่งข้าว,กระบุง และอื่น ๆ

**ประเพณีที่สำคัญของชุมชน**
* เดือนมกราคม มีการจัดแข่งขันกีฬาประจำปี “บ้านพลับ-บ้านค้อ” , กิจกรรมวันเด็ก
* เดือนมีนาคม ตรงกับขึ้น 3 ค่ำ เดือน 3 เซ่นไหว้ศาลปู่ตา ประจำหมู่บ้าน
* เดือนพฤษภาคม ตรงกับขึ้น 6 ค่ำ เดือน 6 เซ่นไหว้ศาลปู่ตา ประจำหมู่บ้าน ก่อนการทำไรไถนา 
* เดือนเมษายน มีการจัดกิจกรรมวันกตัญญูผู้สูงอายุ , การทำบุญรวมญาติ , ประเพณีเรือมอันเร (รำกระทบสาก)
* เดือนกรกฎาคม ทำบุญวันเข้าพรรษา
* เดือนตุลาคม ประเพณี “แซนโฏนตา” ซึ่งเป็นการเซ่นไหว้บรรพบุรุษ  ตรงกับ แรม 14 ค่ำ เดือน 10 ของทุกปี  เครือญาติพี่น้องได้มีโอกาสมาพบหน้ากัน สร้างความอบอุ่นในครอบครัวเป็นอย่างยิ่ง และหลังจาก ประเพณี “แซนโฏนตา” อีก 15 วัน ก็จะทำบุญออกพรรษา จุดกระธูปและปล่อยโคมลอย
* **พิธีกรรมความเชื่อ**
* เนื่องจากเป็นชุมชนเผ่าเขมร  จึงมีความเชื่อเกี่ยวกับความเชื่อสิ่งลี้ลับต่างๆ มีการเซ่นไหว้บรรพบุรุษก่อนการเริ่มงานพิธีต่างๆ  และหากเจ็บป่วยรักษาแพทย์แผนปัจจุบันไม่ดีขึ้น ก็จะมีการรักษาโดยพิธีกรรมความเชื่อพื้นบ้านโดยสืบทอดมาจากบรรพุบุรุษจากรุ่นสู่รุ่น  พอรักษแล้วอาการดีขึ้นจึงมีความเชื่อว่าอาการเจ็บป่วยดังกล่าวเกิดจากสิ่งที่มองไม่เห็น

**ครัวเรือนในหมู่บ้านเป็นสมาชิกกลุ่มที่ตั้งขึ้นในหมู่บ้าน**  จำนวน  19  กลุ่ม โดยมี  กิจกรรมหลัก คือ กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตเป็นแกนน้าการพัฒนาและเชื่อมโยงสู่กิจกรรม  อื่น ๆ  เช่น ศูนย์สาธิตการตลาด ,โรงสีชุมชน ,ยุ้งฉาง-ธนาคารข้าวธนาคารโค-กระบือ ,ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก,กองทุนผู้สูงอายุ ,กลุ่มเยาวชน  และอื่น ๆ     ที่เป็นเงินทุนที่สนับสนุนจากทั้งทางราชการและเอกชนซึ่งแต่ละกลุ่ม องค์กรของหมู่บ้านสามารถดำเนินกิจกรรมประสบผลสำเร็จเป็นอย่างดี สามารถเป็น แหล่งเรียนรู้ให้แก่กลุ่มองค์กรที่สนใจศึกษาและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ได้มีการจัดตั้งศูนย์เรียนรู้ชุมชนขึ้นเมื่อ ปี  พ.ศ.  2551และมีการขยายผลการดำเนินงานศูนย์เรียนรู้ชุมชนขึ้นในปี พ.ศ. 2553   มีการกำหนด กิจกรรมการเรียนรู้  3  สถานี  คือ
* สถานีเรียนรู้เรื่องทุนชุมชน  ประกอบด้วยกิจกรรม  กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต  ศูนย์สาธิตการตลาด  โรงสีชุมชน  สถาบันการจัดการเงินทุนชุมชน  ฯลฯ 
* สถานีเรียนรู้เรื่องการดำเนินชีวิตตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 
* สถานีเรียนรู้เรื่องผลิตภัณฑ์ชุมชน  ประกอบด้วยกิจกรรม  ทอผ้าไหม  ข้าวเม่า   จักสานและช่างเฟอร์นิเจอร์ 

มีคณะกรรมการดำเนินการศูนย์เรียนรู้ชุมชน  ทำหน้าที่ในการบริหารจัดการกิจกรรมและเก็บรวบรวมองค์ความรู้ต่าง ๆ ของชุมชนรวบรวมไว้เป็นลายลักษณ์อักษร

เอกสารอ้างอิงหรือแหล่งข้อมูล:ข้อมูลในหมู่บ้านพลับและกลุ่มต่างๆในหมู่บ้านพลับ

## อ้างอิง

หมู่บ้านเศรษฐกิจชุมชน
พลับ