โชติ แพร่พันธุ์

**โชติ แพร่พันธุ์** (15 พฤษภาคม พ.ศ. 2450 – 5 เมษายน พ.ศ. 2499) นามปากกา **ยาขอบ** เป็นนักเขียนชาวไทย มีผลงานเด่นคือ *[[ผู้ชนะสิบทิศ]]*, *[[เพื่อนแพง]]*, *[[สามก๊กฉบับวณิพก]]*, *[[สินในหมึก]]* เป็นต้น

## ประวัติ
โชติ แพร่พันธุ์ เกิดเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2450 เป็นบุตรของเจ้าอินทร์แปลง เทพวงศ์ กับนางจ้อย (เป็นต้นห้องของหม่อมเฉื่อยในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ) และเป็นราชนัดดาในเจ้าพิริยเทพวงษ์ เจ้าผู้ครองนครแพร่องค์สุดท้าย เมื่อแรกเกิดนั้นเจ้าอินทร์แปลงผู้เป็นบิดาได้ตั้งชื่อบุตรชายของตนว่า "เจ้าอินทรเดช" แต่นางจ้อยผู้เป็นแม่ได้ตั้งชื่อให้ใหม่ว่า "โชติ" ต่อมาเมื่อโชติจะเข้าโรงเรียน แม่จ้อยจึงได้พาโชติมาเฝ้าสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เพื่อขอประทานนามสกุล ซึ่งได้ประทานนามสกุลว่า *"แพร่พันธุ์"*

โชติ แพร่พันธุ์ เข้าเรียนที่โรงเรียนเทพศิรินทร์ตั้งแต่อายุ 6 ขวบ ได้รับการอุปถัมภ์จากพระยาพิทักษ์ภูบาล (สวัสดิ์ วิเศษศิริ) อยู่ระยะหนึ่ง กระทั่งถึงยุคเศรษฐกิจตกต่ำ โชติต้องกลับมาเร่ร่อนอีกครั้งหนึ่ง จนมีโอกาสได้เข้าสู่วงการหนังสือพิมพ์ เริ่มจาก*สยามรีวิว* และ*ธงไทย*

ในปี พ.ศ. 2472 กุหลาบ สายประดิษฐ์ จัดตั้ง*คณะสุภาพบุรุษ* ออกหนังสือสุภาพบุรุษ รายปักษ์ คราวหนึ่ง อบ ไชยวสุ ซึ่งเป็นนักเขียนตลกประจำฉบับ ส่งต้นฉบับไม่ทัน กุหลาบ จึงขอให้โชติเขียนแทน โดยตั้งนามปากกาให้ว่า ยาขอบ เลียนแบบจากนักเขียนเรื่องตลกชาวอังกฤษ ชื่อ *เจ.ดับเบิลยู. เจคอบส์* ทำให้เกิดงานประพันธ์ชิ้นแรกในนาม ยาขอบ ชื่อ *จดหมายเจ้าแก้ว*

ในปีพ.ศ. 2474 โชติ แพร่พันธุ์ ได้เป็นบรรณาธิการหนังสือพิมพ์*สุริยารายวัน* และเริ่มเขียนนิยายเรื่อง ยอดขุนพล แต่หนังสือพิมพ์สุริยามีอายุไม่ยืน เมื่อกุหลาบ สายประดิษฐ์ ไปทำหนังสือพิมพ์ประชาชาติ ในปี พ.ศ. 2475 โชติจึงเขียนเรื่อง ยอดขุนพล ต่อ โดยมาลัย ชูพินิจ เปลี่ยนชื่อให้ใหม่เป็น ผู้ชนะสิบทิศ โดยผู้ชนะสิบทิศเขียนมาจากพงศาวดารที่โชติมีโอกาสได้อ่านเพียง 8 บรรทัดเท่านั้น แต่ความเป็นอัจฉริยะทางวรรณกรรมกลับถ่ายทอดได้อย่างหลากอรรถรส มากถึง 8 เล่ม

มีบุตรชายคนเดียวคือ นายมานะ แพร่พันธุ์ (พ.ศ. 2471-2564 อายุ 93 ปี) นักเขียนและนักหนังสือพิมพ์ผู้ทรงคุณวุฒิของเมืองไทย ผู้ก่อตั้งและอดีตบรรณาธิการของหนังสือพิมพ์บ้านเมือง

โชติ แพร่พันธุ์ ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2499 ขณะอายุ 48 ปี ด้วยโรคพิษสุราเรื้อรัง และเบาหวาน

## ผลงาน
### นวนิยาย
* ผู้ชนะสิบทิศ (เขียนไม่จบ) 
* สามก๊กฉบับวณิพก 
* พรายสวาท
* สนมพระจอมเกล้า (2479, เขียนไม่จบ)
* เป็นไทยต้องสู้ (2489, เขียนไม่จบ)
* อยู่เพื่อความรัก

### รวมเรื่องสั้น
* มารหัวใจ (2471)
* อารมณ์ (2475) 
* กามวาสี  
* รอยโครอยเกวียน 
* รักแท้ 
* หลังฉากผู้ชาย (2476)
* เพื่อนแพง
* สวรรค์คนยาก 
* หล่อนชั่วเพราะชาย (2477)
* ชื่นจิตต์ (2478)
* ผู้ชนะใจ (2479)
* มุมมืด (2480)
* ความรู้สึกของดวงจันทร์ (2482)
* คนที่ไม่รู้จักแก่ (2484) 
* เรื่องธรรมดา 
* เมียน้อย 
* ผู้หญิง ฯลฯ

### เรื่องแปล
* ขวัญใจจอมขวาน แปลจากเรื่อง Nada the Lily by Riger Haggard (ร่วมกับคนอื่น) 
* บุปผาในกุณฑีทอง (2489, แปลไม่จบ) แปลจากเรื่อง จินผิงเหมย (Chin P'ing Mei)
* เจ้าจอมช้อย เจ้าจอมทับทิม (2488) แปลจากเรื่อง The Romance of the Harem ของแอนนา เลียวโนเวนส์ 
* สังเขปประวัติจอมพลเนย์ (2489)
* กามนิยาย แปลจากเรื่อง Decamerron ของยิโอวันนี่ บ๊อกก๊าจจิโอ้ แต่ไม่จบเพราะถูกห้ามแปล ฯลฯ

### สารคดี ความเรียง
* ประวัติศาสตร์-ภูมิศาสตร์ (2479)
* มีพรสวรรค์อันใดในนักประพันธ์หรือ (2487)
* สินในหมึก (2488)
* เหตุที่กุสุมาไม่ได้แต่งงาน (2490)
* ผู้ควบเพื่ออุทิศแด่รัก (2492) 
* หนังสือและผู้แต่ง (2493)
* เรื่องไม่เป็นเรื่อง (2494)
* ลมย่อมเลือกทางพัดได้เอง (2495)
* ปากกาพูด 
* โล่กลาง 
* เรื่องอ่านเล่นๆ จากเรื่องจริง 
* แลหลัง 
* เมื่อข้าพเจ้าขึ้นศาล 
* แม่ทองประศรีกับแม่เทพทอง 
* หนุมานลูกใคร 
* ที่ว่าโป๊โป๊นั้นประการใด

### ผลงานเรียบเรียง
* มหาภารตะ

### ร้อยกรอง
* อะไรเอ่ย ยาขอบสอนตน

### เบ็ดเตล็ด (คำไว้อาลัย-คำนำ)
* เสื้อเก่ากับมหากวี (2485 - เขียนไว้อาลัยชิต บุรทัต)
* จากยาขอบถึงอิงอร (2488 - เขียนคำนำให้อิงอร)
* เราได้อะไรจากเขา (2489 - เขียนไว้อาลัย สุดใจ พฤฒิสาลิกร)
* สุดแต่ดวงจิตพิศวาส ก็นับเป็นวงศ์ญาติกันได้ (2498 - เขียนไว้อาลัย ร. จันทพิมพะ) 
* จากยาขอบถึงชอุ่ม ปัญจพรรค์ (เขียนคำแนะนำการประพันธ์) 
* จดหมายรักในชีวิตจริงของยาขอบถึงพนิดา (รวบรวมพิมพ์โดย เทียน เหลียวรักวงศ์)

## นามปากกา
* กฤษณา - ใช้เขียนเรื่องสั้น *มารหัวใจ* เพียงเรื่องเดียว 
* ยาขอบ - ใช้เขียนเรื่องตลกหรรษาในยุคต้น ๆ (เคยสะกดเป็น ยาคอบ ด้วยเข้าใจว่าคงเปลี่ยนเป็น ยาขอบ เพื่อให้อ่านดูเป็นไทย ๆ) 
* โชติ แพร่พันธุ์ - ใช้เขียนประเภทเรื่องสั้นในยุคต้น ๆ 
* ช.ช้าง - ใช้เขียนบทความลงในนิตยสารเสนาสาร 
* กรทอง - ใช้เขียนความเรียงเรื่อง *ลมย่อมเลือกทางพัดได้เอง* เพียงเรื่องเดียว

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:บุคคลจากกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:นักเขียนชาวไทย
หมวดหมู่:นามปากกา
หมวดหมู่:นักหนังสือพิมพ์ชาวไทย
หมวดหมู่:บรรณาธิการหนังสือพิมพ์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนเทพศิรินทร์
หมวดหมู่:สกุลเทพวงศ์
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์