สนามศุภชลาศัย

**สนามศุภชลาศัย** () เป็นสนามกีฬาแห่งสำคัญของประเทศไทย และเป็นสนามกีฬาหลักของกลุ่มอาคารกรีฑาสถานแห่งชาติ ตั้งอยู่บนถนนพระรามที่ 1 ในพื้นที่แขวงวังใหม่ เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร ใช้สำหรับจัดการแข่งขันกีฬาหลากหลายประเภท เช่น ฟุตบอล กรีฑา รวมถึงใช้จัดคอนเสิร์ตและกิจกรรมอื่น ๆ เป็นบางครั้ง ปัจจุบันดูแลโดยกรมพลศึกษา ภายใต้สัญญาเช่าที่ดินจากสำนักงานจัดการทรัพย์สิน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

## ประวัติ
left|thumb| สนามศุภชลาศัย เมื่อปี พ.ศ. 2486
การก่อสร้างสนามกีฬาเริ่มขึ้นในปี พ.ศ. 2480 ในพื้นที่เดิมของวังวินด์เซอร์ที่ถูกรื้อถอนเมื่อสองปีก่อนหน้า โดยกรมพลศึกษาได้ทำสัญญาเช่าพื้นที่จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นระยะเวลา 29 ปี การใช้สนามกีฬาครั้งแรกเกิดขึ้นเมื่อพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดการแข่งขันกรีฑาชาย พ.ศ. 2481 โดยเปลี่ยนสถานที่จัดการแข่งขันจากท้องสนามหลวง

สนามกีฬาแห่งนี้ได้รับการตั้งชื่อตามหลวงศุภชลาศัย (บุง ศุภชลาศัย) ซึ่งเป็นบิดาแห่งกีฬาไทย และอธิบดีกรมพลศึกษาคนแรก

สนามศุภชลาศัยถูกใช้สำหรับการจัดการแข่งขันฟุตบอลเป็นส่วนใหญ่ โดยเคยถูกใช้เป็นสนามเหย้าของทีมฟุตบอลทีมชาติไทยมาโดยตลอด ก่อนจะย้ายไปใช้สนามราชมังคลากีฬาสถานที่มีความจุมากกว่าตั้งแต่ปี พ.ศ. 2541 รวมถึงสโมสรในไทยลีกบางทีมที่สนามเหย้าของตนไม่ผ่านมาตรฐานของสมาพันธ์ฟุตบอลเอเชีย ก็มักใช้สนามศุภชลาศัยในรายการแข่งขันระดับเอเชียเช่นกัน

สนามศุภชลาศัยยังถูกใช้เป็นสนามกีฬาหลักในการแข่งขันเอเชียนเกมส์ใน 3 ครั้งแรกที่ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพ ได้แก่ปี 1966, 1970 และ 1978 รวมถึงถูกใช้เป็นสนามแข่งขันในกีฬามหาวิทยาลัยโลกฤดูร้อน 2007 และซีเกมส์ 2025 และยังถูกใช้สำหรับการแข่งขันเอเชียนคัพ 2007 อีกด้วย แต่ใช้สำหรับเกมเดียวเท่านั้น (คือ โอมาน พบ อิรัก ในกลุ่ม เอ)

สนามศุภชลาศัยยังใช้จัดงานฟุตบอลประเพณีจุฬาฯ–ธรรมศาสตร์ ตั้งแต่การแข่งขันครั้งที่ 5 พ.ศ. 2481 จนถึงปัจจุบัน รวมถึงใช้จัดงานฟุตบอลจตุรมิตรสามัคคี อีกด้วย

สนามศุภชลาศัยเป็นโครงสร้างชั้นเดียวซึ่งเปิดโล่งทั้งสามด้าน หลังคาเรียบง่ายแต่ทรงประสิทธิภาพครอบคลุมด้านอัฒจันทร์หลัก ถึงแม้จะมีลู่วิ่ง แต่อัฒจันทร์ก็อยู่ติดกัน ทำให้ผู้ชมอยู่ไม่ห่างจากสนามแข่งขันมากเท่ากับราชมังคลากีฬาสถาน และผู้ชมยังสามารถเดินทางมาได้อย่างสะดวก เนื่องจากมีรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสีลม จอดที่สถานีสนามกีฬาแห่งชาติซึ่งอยู่ติดกัน ถึงแม้จะมิได้มีการทำทางเชื่อมเข้าสนามกีฬาโดยตรงก็ตามthumb| สนามศุภชลาศัยในปี พ.ศ. 2558|leftในปี พ.ศ. 2550 มีการปรับปรุงสนามศุภชลาศัย ด้วยการเพิ่มที่นั่งสีแดงบนขั้นบันไดคอนกรีตเปล่าทั้งสามด้าน

## รูปแบบสถาปัตยกรรม
[left|thumb| ทางเข้าหลักของสนามศุภชลาศัย ออกแบบโดย [พระสาโรชรัตนนิมมานก์ (สาโรช สุขยางค์) ด้วยสถาปัตยกรรมคณะราษฎร]]
สนามศุภชลาศัยมีลักษณะสถาปัตยกรรมแบบอาร์ตเดโค หรือ *[[อลังการศิลป์]]* ที่เน้นการออกแบบเล่นกับเส้นสายแนวตั้งที่ชัดเจน กันสาดแผ่นบาง ๆ
หน้าต่างเข้ามุมอาคาร หรือการออกแบบแนวเสาอิงให้แสดงออกถึงเส้นแนวตั้ง เป็นต้น มีซุ้มประตูทางเข้าใหญ่ที่มีอาคาร เป็นรูปทรงเรขาคณิตหนักแน่นเป็นมวลทึบ มีการตกแต่งอาคารด้วยองค์ประกอบของแท่งตั้งของซุ้มประตูทางเข้าใหญ่ที่มีการซอยเส้นเหมือนการย่อมุมทำให้เกิดเส้นทางตั้งถี่ ๆ และปลายของแท่งทางตั้งที่โค้งน้อย ๆ ตรงปลายที่มีการซอยเส้นตามเส้นกรอบของแต่งตั้งเป็นลักษณะของอาคาร และการใช้องค์ประกอบที่หนักแน่นแต่แฝงรายละเอียดของเส้นลดหลั่นเป็นจังหวะ

## กิจกรรม

### การแข่งขันกีฬา

* กีฬาเอเชียนเกมส์
** เอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 5 ประจำปี พ.ศ. 2509
** เอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 6 ประจำปี พ.ศ. 2513
** เอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 8 ประจำปี พ.ศ. 2521
* กีฬาแหลมทอง (ซีเกมส์)
** กีฬาแหลมทอง ครั้งที่ 1 ประจำปี พ.ศ. 2502
** ซีเกมส์ ครั้งที่ 13 ประจำปี พ.ศ. 2528
** การแข่งขันกรีฑาในซีเกมส์ ครั้งที่ 33 ประจำปี พ.ศ. 2568
* ฟุตบอลถ้วยพระราชทาน
* ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานคิงส์คัพ
* ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานควีนส์คัพ
* ฟุตบอลโลกหญิง รอบคัดเลือก โซนเอเชีย ประจำปี พ.ศ. 2550
* ฟุตบอลในกีฬามหาวิทยาลัยโลก ครั้งที่ 24 ประจำปี พ.ศ. 2550
* เอเอฟซี เอเชียนคัพ 2007
* ไทยลีกคัพ (ระหว่างปี พ.ศ. 2553 – 2560)
* ไทยเอฟเอคัพ (ระหว่างปี พ.ศ. 2517 – 2561)
* แม่โขงคลับแชมเปียนชิพ 2015 และ 2017
* งานฟุตบอลประเพณีจุฬาฯ–ธรรมศาสตร์
* งานฟุตบอลประเพณีจตุรมิตรสามัคคี
* กรีฑาชิงแชมป์เอเชีย 2023
* ฟุตบอลแชมป์กีฬา7HD 2025 วันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568
* งานมหกรรมฉลองครบรอบของไทยทีวีสีช่อง 3
** ครบรอบ 54 ปี วันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2567
** ครบรอบ 55 ปี วันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2568

### กิจกรรมอื่น

* พิธีทบทวนคำปฏิญาณตนและสวนสนาม ของลูกเสือและเนตรนารี เนื่องในโอกาสคล้ายวันสถาปนาคณะลูกเสือแห่งชาติ วันที่ 1 กรกฎาคม ของทุกปี ปัจจุบันจัดที่ ค่ายลูกเสือวชิราวุธ ตำบลบางพระ อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี
* พิธีมหาบูชามิสซา เนื่องในโอกาสที่ สมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 2 เสด็จฯ เยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการ วันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2527
* งานสวัสดีใหม่พี่น้องชาวไทย และสวัสดีปีใหม่ทั่วโลก โดยบริษัท อสมท จำกัด (มหาชน) วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2545 และ พ.ศ. 2546
* งานไชโยปีใหม่ 2549 โดยบริษัท อสมท จำกัด (มหาชน) วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2548
* ความจริงวันนี้สัญจร ครั้งที่ 3 วันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2551
* พิธีปิดโครงการ ไทยสามัคคี ไทยเข้มแข็ง วันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2552 เวลา 18.00 น.
* พิธีมหาบูชามิสซา เนื่องในโอกาสที่สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิส เสด็จฯ เยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการ วันที่ 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562

### คอนเสิร์ต

* คอนเสิร์ต เดนเจอรัสเวิลด์ทัวร์ โดย ไมเคิล แจ็กสัน วันที่ 24 และ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2536 จำนวน 2 รอบ ผู้ชมรวม 140,000 คน
* คอนเสิร์ต บอร์นพิงก์เวิลด์ทัวร์ โดย แบล็กพิงก์ วันที่ 7 และ 8 มกราคม พ.ศ. 2566 จำนวน 2 รอบ ผู้ชมรวม 66,211 คน
* Stray Kids World Tour   โดย สเตรย์คิดส์ วันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2567
* ทรีแมนดาวน์ ไลฟ์ แอต ศุภชลาศัย โดย ทรีแมนดาวน์ วันที่ 7 และ 8 มีนาคม พ.ศ. 2569
* TREASURE TOUR [PULSE ON] IN BANGKOK โดย เทรเชอร์ วันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2569
* SEVENTEEN WORLD TOUR [NEW_] IN BANGKOK โดย เซเวนทีน วันที่ 14 และ 15 มีนาคม พ.ศ. 2569

## เหตุจลาจลในปี พ.ศ. 2514
thumb|300x300px|แฟนบอล ซึ่งไม่พอใจการระงับแข่งขันฟุตบอลควีนส์คัพ กลางคัน กำลังจุดไฟเผาเก้าอี้ และที่นั่งจับเวลาของกรรมการสนาม
วันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2514 ได้มีการจัดการแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานควีนสคัพ ครั้งที่ 2 ในรอบรองชนะเลิศ ระหว่างทีมหวีฝ่อกับทีมราชวิถี ที่สนามศุภชลาศัย โดยมีคนไปชมการแข่งขันประมาณ 2 หมื่นคน ซึ่งในระหว่างการแข่งขันฝนได้ตกลงมาอย่างหนักขึ้นเรื่อยๆ จนสนามฟุตบอลอยู่ในสภาพน้ำท่วมเจิ่งนองไปทั่ว ทำให้การแข่งขันไปได้อย่างทุลักทุเลจนจบการแข่งขันครึ่งแรกด้วยการเสมอ 0-0

ในช่วงพักการแข่งขัน พ.ต.ต. วันชัย สุวารี ผู้ตัดสิน วิจิตร เกตุแก้ว และมานิจ ศรีดารานพ ผู้กำกับเส้น มีความเห็นว่าไม่สามารถควบคุมเกมการแข่งขันต่อไปได้ ทั้งสามจึงไปพบ พล.อ.ต. ชู สุทธิโชติ ประธานอนุกรรมการจัดการแข่งขัน โดยขอร้องให้ยุติการแข่งขันไว้ก่อน แล้วแข่งขันใหม่ในวันรุ่งขึ้น ชูจึงเรียกประชุมคณะกรรมการ ซึ่งกรรมการผู้ตัดสิน และผู้กำกับเส้นยืนกรานว่าจะยุติการแข่งขัน คณะกรรมการจัดการแข่งขันจึงแจ้งโฆษกประจำสนามประกาศให้แฟนบอลทราบถึงการยุติแข่งขัน และสาเหตุที่ต้องยุติการแข่งขัน แต่แฟนบอลส่วนใหญ่ไม่ได้ยินการประกาศครั้งแรก ประกอบกับรอนาน และเสียดายค่าดูซึ่งมีราคา 10,15 และ 20 บาท แฟนบอลจึงเริ่มปาสิ่งของลงบนสนาม

ต่อมาแฟนบอลกลุ่มหนึ่งหมดความอดทนและพากันลงไปในสนาม ส่วนฝั่งคณะกรรมการจัดการการแข่งขันยังไม่สามารถตกลงเรื่องค่าเข้าชมการแข่งขันใหม่ในวันรุ่งขึ้นได้ โดยฝั่งผู้จัดจะให้เข้าชมฟรีเพราะไม่สามารถคืนบัตรผ่านประตูได้ แต่กรมพลศึกษาไม่ยินยอมเพราะกลัวว่าสนามจะพัง ในอีกประมาณ 10 นาทีต่อมาแฟนบอลได้ขว้างม้านั่งที่หน้าอัฒจันทร์ที่ประทับลงไปบนสนาม และยังได้ทำลายเสาประตูฟุตบอลสองข้าง โดยมีบางคนใช้ไม้ขุดลู่ของสนามจนเป็นหลุมเป็นบ่อ ส่วนบนอัฒจันทร์ หน้าที่ประทับชั้นบนสุด วัยรุ่นได้ใช้ไม้ทุบกระจกที่ติดอยู่ทุกบานจนตกลงมาใส่รถยนต์ที่จอดหน้าสนามฝั่งถนนบรรทัดทอง เสียหายหลายคัน รถยนต์โอล์ดสโมบิลของผู้จัดการทีมฟุตบอลจาการ์ตา ปุตราถูกเศษกระจกหล่นใส่ได้รับความเสียหาย ส่วนห้องผู้สื่อข่าวที่สร้างขึ้นตอนเอเชียนเกมส์ สกอร์บอร์ด และอัฒจันทร์ด้านเหนือได้รับความเสียหายจนใช้งานไม่ได้

ต่อมาคณะกรรมการจัดการแข่งขันจะจัดผู้ตัดสินเพื่อให้การแข่งขันดำเนินต่อไป ซึ่งทั้งสองทีมพร้อมที่จะแข่งต่อ แต่การจลาจลที่เกิดขึ้นทำให้ไม่สามารถแข่งต่อได้ และมีเจ้าหน้าที่ตำรวจที่มีอยู่น้อยกว่าจะระงับเหตุได้

แฟนบอลบางส่วนได้ทยอยกลับบ้าน แต่ยังมีแฟนบอลหลายพันคนยังก่อจลาจลต่อเพราะเสียเงินค่าดูไปแล้วแต่ไม่ได้ดู ต่อมาแฟนบอลได้ขนม้านั่งที่ขว้างไปก่อนหน้าไปกองที่อัฒจันทร์ด้านใต้แล้วจุดไฟเผาโดยใช้ตาข่ายประตูเป็นเชื้อเพลิง ส่วนฝั่งอัฒจันทร์ใหญ่ก็มีการเผาอัฒจันทร์ด้วย แฟนบอลใช้อีเตอร์ฟันท่อประปาแตก แฟนบอลได้รื้อฝาท่อประปารอบสนาม แล้วทุบฝาทิ้ง แม้ว่าฝนจะหยุดตกแล้วแต่การจลาจลก็ยังดำเนินต่อไป

ในเวลา 21.00 น. เจ้าหน้าที่ปิดประตูใหญ่ห้ามคนเข้าออก โดยรถดับเพลิงของหน่วยบรรเทาสาธารณภัยได้แล่นเข้ามาเพื่อดับไฟ แต่แฟนบอลเฮโลไปเพื่อที่จะทุบรถ คนขับรถจึงขับออกมา เจ้าหน้าที่ตำรวจและสารวัตรทหารไม่สามารถใช้วิธีรุนแรงระงับเหตุได้

ในเวลา 21.20 น. แฟนบอลได้เข้าทำลายรถตู้โฟล์ดสวาเกนของกรมพลศึกษาที่จอดอยู่ใต้อัฒจันทร์ แล้วเข็นไปยังกองไฟ เจ้าหน้าที่ตำรวจคอมมาโดของกองปราบสามยอด จึงจัดการขั้นเด็ดขาด วิ่งถือโล่หวาย และกระบองออกมา แฟนบอลจึงทิ้งรถและรีบหนีไป ตำรวจและสารวัตรทหารที่รออยู่ก่อนจึงเข้าระงับเหตุไว้ได้ ตำรวจสามารถจับกุมแฟนบอลได้จำนวน 34 คน โดยถูกควบคุมตัวไว้ในข้อหาก่อจลาจล ทำให้เสียทรัพย์ ทำร้ายเจ้าพนักงาน และวางเพลิงจำนวน 25 คน และกักไว้เป็นพยานจำนวน 9 คน ซึ่งตำรวจไม่ให้ทั้ง 25 คนได้รับการประกันตัว

จากการติดตามข่าวหลายด้านของเดลินิวส์พบว่า แฟนบอลที่ก่อจลาจลมีเพียงไม่กี่คน แต่ตำรวจไม่ได้ระงับเหตุตั้งแต่ต้นทำให้เรื่องลุกลามบานปลาย จากการสังเกตุการณ์ของผู้สื่อข่าวเดลินิวส์พบว่า เจ้าหน้าที่ตำรวจมีกำลังไม่พอ และไม่สามารถที่จะขอกำลังมาเพิ่ม ส่วนเจ้าหน้าที่หน่วยคอมมาโดของกองปราบสามยอดกว่าจะเดินทางถึงก็ใช้เวลาไปชั่วโมงครึ่ง

ผู้ชมหลายคนได้เล่าให้ผู้สื่อข่าวเดลินิวส์ว่า เหตุการณ์วุ่นวายที่เกิดขึ้น เพราะเจ้าหน้าที่กรมพลศึกษาปิดประตูทางออกหมดตอนเกิดเหตุวุ่นวายขึ้น ผู้ชมที่หาทางออกไม่ได้อลเวงไปหมด โดยส่วนหนึ่งเป็นเด็กและผู้หญิงที่ถูกเบียดเสียด  ทำให้เกิดเหตุการณ์วุ่นวายมากขึ้น ซึ่งกว่าจะหาคนเปิดประตูเจอก็ใช้เวลานาน นอกจากนั้นในการแข่งขันกีฬาครั้งใหญ่ๆ ก็มีเจ้าหน้าที่ตำรวจแยกย้ายกันประจำอยู่ตามอัฒจันทร์ทุกด้านทำให้ระงับเหตุได้ทันท่วงที แต่ครั้งนี้ไม่มี และด้านอัฒจันทร์ฝั่งคบเพลิง ได้มีคนตะโกนว่าจะมีการขว้างระเบิดขวดทำให้ผู้คนแตกตื่นมากขึ้นอีก

ในช่วงเช้าของวันที่ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2514 วัชระ เอี่ยมโชติ รองอธิบดีกรมพลศึกษาและคณะ ได้สำรวจความเสียหาย พบว่ามีความเสียหายประมาณ 2,000,000 บาท

ทางคณะกรรมการควีนส์คัพยืนยันว่าจะจัดการแข่งข้นต่อโดยไม่มีการงด โดยสำหรับรอบรองชนะเลิศจะเริ่มในวันที่ 15 ตุลาคม และรอบชิงชนะเลิศในวันที่ 18 ตุลาคม เดิมคณะกรรมการจะเปิดฟรีสำหรับรอบรองชนะเลิศ แต่เมื่อทรัพย์สินถูกทำลายเสียหายมาก คณะกรรมจึงให้เก็บเงินเหมือนเดิม

กรมพลศึกษาได้ระดมคนจำนวนประมาณ 300 คน จัดกรซ่อมแซมอย่างเร่งด่วน โดยพยายามจัดการซากปรักหักพังจากการจลาจลให้เร็วที่สุดเพื่อให้ทันรองรับการแข่งขันควีนส์คัพครั้งถัดไปในวันที่ 15 ตุลาคม ระหว่างทีมหวีฝ่อ-ราชวิถี และท่าเรือ-จาการ์ตา ปุตรา ซึ่งจะเป็นการซ่อมแซมเพื่อให้สามารถใช้สนามแข่งขันได้เท่านั้น

การจลาจลครั้งนี้นับเป็นการจลาจลในสนามฟุตบอลครั้งแรกของประเทศไทย

## อ้างอิง

หมวดหมู่:สนามกีฬาที่สร้างเสร็จในปี พ.ศ. 2484
หมวดหมู่:ก่อตั้งในจังหวัดพระนครในปี พ.ศ. 2484
หมวดหมู่:สนามกีฬาแห่งชาติ
หมวดหมู่:สนามกีฬาในเขตปทุมวัน
หมวดหมู่:สนามฟุตบอลในประเทศไทย
หมวดหมู่:สนามฟุตบอลไทยลีก
หมวดหมู่:สนามรักบี้ยูเนียนในประเทศไทย
หมวดหมู่:สถานที่ที่ตั้งชื่อตามนามของบุคคลสำคัญของไทย
หมวดหมู่:สนามกีฬาอเนกประสงค์ในประเทศไทย
หมวดหมู่:สำนักงานจัดการทรัพย์สิน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:โบราณสถานในเขตปทุมวัน