หมายเลขประจำตัวรถ

[thumb|VIN บน[โมเพดจีน]]
[thumb|VIN บนรถ[พอร์เชอ 993 จีที2 ปี 1996]]
thumb|VIN มองเห็นได้จากกระจกหน้ารถ
thumb|VIN ที่บันทึกไว้ในใบอนุญาตยานยนต์ของจีน

**หมายเลขประจำตัวรถ** () (เรียกอีกอย่างว่า **หมายเลขตัวถัง** หรือ **หมายเลขเฟรม**) เป็นรหัสเฉพาะซึ่งรวมถึงหมายเลขประจำเครื่องที่อุตสาหกรรมยานยนต์ใช้เพื่อระบุยานยนต์แต่ละคัน, รถลากจูง, รถจักรยานยนต์, สกู๊ตเตอร์ และโมเพด ตามที่กำหนดโดยองค์กรระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐานในมาตรฐาน ISO 3779 (เนื้อหาและโครงสร้าง) และ ISO 4030 (ตำแหน่งและเอกสารแนบ)

VIN ถูกใช้ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2497 ในสหรัฐ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2497 ถึง 2524 ไม่มีมาตรฐานที่ยอมรับสำหรับตัวเลขเหล่านี้ ดังนั้นผู้ผลิตหลายรายจึงใช้รูปแบบที่แตกต่างกัน

ในปี พ.ศ. 2497 ตามคำร้องขอของรัฐบาลสหรัฐ ผู้ผลิตรถยนต์ในสหรัฐและสมาคมผู้ผลิตยานยนต์ได้มีส่วนร่วมในการสร้างระบบหมายเลขประจำตัวรถที่เป็นมาตรฐานใหม่ซึ่งมีชื่อว่า **[https://www.spyvin.com/ Vehicle Identification Number] ** (VIN) โดยมีการตกลงกันตามลำดับตัวเลขและตัวถังแบบปกปิดของเครื่องหมาย VIN นี้ จนถึงเวลานั้น รัฐใช้หมายเลขเครื่องยนต์ในการลงทะเบียนและตั้งชื่อรถยนต์และรถบรรทุกซึ่งกลายเป็นปัญหาหากมีการเปลี่ยนเครื่องยนต์ซึ่งเป็นเรื่องธรรมดาในเวลานั้น

ในปี พ.ศ. 2524 องค์การบริหารความปลอดภัยการจราจรบนทางหลวงแห่งชาติของสหรัฐได้กำหนดรูปแบบมาตรฐาน จำเป็นต้องใช้รถที่ขายบนถนนทั้งหมดต้องมี VIN 17 ตัวอักษรซึ่งไม่มีตัวอักษร O (o), I (i) และ Q (q) (เพื่อหลีกเลี่ยงความสับสนกับตัวเลข 0, 1 และ 9)

มีบริการตรวจสอบประวัติรถยนต์ในหลายประเทศที่ช่วยให้ผู้ที่ต้องการซื้อรถสามารถใช้ VIN เพื่อตรวจสอบว่ารถคันนั้นมีตำหนิหรือถูกตัดบัญชีหรือไม่

## ประวัติ
หมายเลข VIN ถูกใช้ครั้งแรกในปี 1954 ในสหรัฐอเมริกา ในช่วงปี 1954 ถึง 1981 ไม่มีมาตรฐานที่เป็นที่ยอมรับสำหรับหมายเลขเหล่านี้ ทำให้ผู้ผลิตแต่ละรายและแม้แต่แผนกภายในผู้ผลิตเองใช้รูปแบบที่แตกต่างกันออกไป ภายในปี 1966 บริษัท GM ได้ใช้หมายเลข VIN แบบ 13 หลัก และในปี 1972 ได้มาตรฐานรูปแบบ VIN ทั่วทั้งบริษัท

ในปี 1981 หน่วยงานบริหารความปลอดภัยบนทางหลวงแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา ได้ทำให้รูปแบบของ VIN เป็นมาตรฐาน โดยกำหนดให้ยานพาหนะทุกชนิดที่วิ่งบนถนนในสหรัฐฯ ที่ขายต้องมีหมายเลข VIN 17 หลัก ซึ่งไม่รวมตัวอักษร O (o), I (i) และ Q (q) เพื่อหลีกเลี่ยงความสับสนกับตัวเลข 0, 1 และ 9

หลังจากที่มีการแนะนำมาตรฐาน ISO ผู้ผลิตที่ผลิตยานพาหนะสำหรับตลาดอเมริกาก็ได้ปรับใช้มาตรฐานนี้อย่างรวดเร็ว โดย ISO ได้แนะนำแนวทางในการใช้มาตรฐาน VIN และโครงสร้างของมัน และหมายเลข VIN ยังถูกใช้ในยุโรปด้วยเช่นกัน อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่ถูกบรรจุใน VIN ได้รับการแนะนำอย่างค่อยเป็นค่อยไป ตัวอย่างเช่น Volkswagen เริ่มเข้ารหัสข้อมูลจำนวนมากขึ้นในช่วงปี 1995–1997 และเริ่มใช้ตัวเลขควบคุม (Control Digit) ในช่วงปี 2009–2015 สำหรับรุ่นที่ถูกเลือกในกลุ่ม ในยานพาหนะของยุโรปสามารถพบตัวเลขควบคุม VIN ได้ใน Audi A1 เป็นต้น

## ประเภท
มีมาตรฐานอย่างน้อยสี่มาตรฐานที่แข่งขันกันในการคำนวณหมายเลข VIN

* FMVSS 115, ส่วนที่ 565: ใช้ในสหรัฐอเมริกาและแคนาดา

* ISO 3779: ใช้ในยุโรปและอีกหลายส่วนของโลก

* SAE J853: คล้ายกับมาตรฐาน ISO อย่างมาก

* ADR 61/2: ใช้ในออสเตรเลีย โดยอ้างอิงถึง ISO 3779 และ 3780

## องค์ประกอบ
หมายเลข VIN สมัยใหม่อ้างอิงจากสองมาตรฐานที่เกี่ยวข้องซึ่งออกโดย องค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐาน (ISO) ในปี 1979 และ 1980 ได้แก่ ISO 3779 และ ISO 3780, โดยมีการปรับใช้มาตรฐาน ISO เหล่านี้ให้เข้ากันใน สหภาพยุโรป และ สหรัฐอเมริกา ในรูปแบบที่แตกต่างกันเล็กน้อย

หมายเลข VIN ประกอบด้วยส่วนต่าง ๆ ดังนี้:
 thumb|หมายเลข VIN ในโครงสร้างของรถแพลตฟอร์ม GM-T ข้างที่นั่งผู้โดยสาร

### รหัสผู้ผลิต (World manufacturer identifier)
สามอักขระแรกจะระบุผู้ผลิตรถยนต์โดยเฉพาะผ่านทางรหัสผู้ผลิต (World Manufacturer Identifier หรือ WMI) ผู้ผลิตที่ผลิตรถน้อยกว่า 1,000 คันต่อปีจะใช้หมายเลข 9 ในตำแหน่งที่สาม และใช้ตำแหน่งที่ 12, 13 และ 14 ของ VIN เพื่อระบุตัวรถเพิ่มเติม บางผู้ผลิตใช้ตัวอักษรที่สามเป็นรหัสสำหรับหมวดหมู่ของรถ (เช่น รถบัสหรือรถบรรทุก) หรือเป็นการแบ่งแยกภายในบริษัทผู้ผลิต ตัวอย่างเช่น ใน  (ที่ถูกกำหนดให้ General Motors ในสหรัฐอเมริกา),  แทนรถยนต์โดยสารของ Chevrolet;  แทนรถยนต์โดยสารของ Pontiac; และ  แทนรถบรรทุกของ Chevrolet

รหัส WMI จัดสรรให้โดย Society of Automotive Engineers (SAE) ในสหรัฐอเมริกา

อักขระตัวแรกของ WMI โดยทั่วไปจะระบุภูมิภาคที่ผู้ผลิตตั้งอยู่ อย่างไรก็ตามก็มีข้อยกเว้นบางประการ เช่น รหัส WMI 7SA ถูกจัดสรรให้ Tesla Inc. ในสหรัฐอเมริกาในปี 2021 ในการปฏิบัติ รหัสนี้จะแบ่งแยกตามประเทศที่ผลิตรถ ถึงแม้ในยุโรปจะเป็นประเทศที่มีสำนักงานภูมิภาคเป็นผู้จัดสรรรหัสให้กับรถทุกคันที่ผลิตในภูมิภาคนั้น (ตัวอย่าง: รถ Opel/Vauxhall ไม่ว่าจะผลิตในเยอรมนี สเปน สหราชอาณาจักร หรือโปแลนด์ จะมีรหัส WMI เป็น  เนื่องจาก Adam Opel AG ตั้งอยู่ที่เมือง Rüsselsheim ประเทศเยอรมนี)

ในโนเมนคลาทัวร์ด้านล่าง ให้สมมติว่าตัวอักษรมาก่อนตัวเลข และเลขศูนย์เป็นตัวเลขสุดท้าย ตัวอย่างเช่น 8X–82 แทนช่วง 8X, 8Y, 8Z, 81, 82 ยกเว้น 80

## การคำนวณหลักตรวจสอบ

## การสแกน VIN

## รายการรหัสผู้ผลิตโลก

## อ้างอิง

หมวดหมู่:เทคโนโลยียานยนต์
หมวดหมู่:รหัสประเทศ