ศาลยุติธรรม (ประเทศไทย)

**ศาลยุติธรรม** เป็นศาลที่มีอำนาจพิพากษาคดีความทั่วราชอาณาจักร ยกเว้นคดีที่เกี่ยวกับรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายบัญญัติให้อยู่ในอำนาจของศาลอื่นอันได้แก่ ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลปกครอง หรือศาลทหาร โดยศาลยุติธรรมประกอบด้วยสามชั้น คือ ศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกา

## โครงสร้างศาลยุติธรรม
ศาลยุติธรรมทั้ง 3 ชั้น มีจำนวนรวม 274 ศาล และ 9 สาขา

* **ศาลชั้นต้น** มีจำนวน 262 ศาล (9 สาขา) แบ่งเป็น 3 หมวดหลัก คือ 
** **ไม่สังกัดสำนักงานอธิบดีผู้พิพากษาประจำภาค 1 - 9** อาทิ ศาลแพ่ง ศาลแพ่งกรุงเทพใต้ ศาลแพ่งธนบุรี ศาลอาญา ศาลอาญากรุงเทพใต้ ศาลอาญาธนบุรี ศาลจังหวัด ศาลแขวง และศาลยุติธรรมอื่นที่พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลนั้นกำหนดให้เป็นศาลชั้นต้น เช่น ศาลเยาวชนและครอบครัว ศาลแรงงาน ศาลภาษีอากร ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ ศาลล้มละลาย
*** **ศาลแพ่ง** เป็นศาลยุติธรรมชั้นต้นซึ่งมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีแพ่งทั้งปวงและคดีอื่นใดที่มิได้อยู่ในอำนาจของศาลยุติธรรมอื่น ศาลแพ่งมีเขตตลอดท้องที่กรุงเทพมหานคร นอกจากท้องที่ที่อยู่ในเขตของศาลแพ่งกรุงเทพใต้ ศาลแพ่งธนบุรี ศาลจังหวัดมีนบุรี และศาลยุติธรรมอื่นตามที่พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลนั้นกำหนดไว้ ในกรณีที่มีการยื่นฟ้องคดีต่อศาลแพ่ง และคดีนั้นเกิดขึ้นนอกเขตของศาลแพ่ง ศาลแพ่งอาจใช้ดุลพินิจยอมรับไว้พิจารณาพิพากษาหรือมีคำสั่งโอนคดีไปยังศาลยุติธรรมอื่นที่มีเขตอำนาจ
*** **ศาลอาญา** เป็นศาลชั้นต้นซึ่งมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาทั้งปวงในเขตท้องที่กรุงเทพมหานคร นอกจากท้องที่ที่อยู่ในเขตของศาลอาญากรุงเทพใต้ ศาลอาญาธนบุรี และศาลจังหวัดมีนบุรี แต่บรรดาคดีที่เกิดขึ้นนอกเขตอำนาจศาลอาญานั้นจะยื่นฟ้องต่อศาลอาญาก็ได้ ทั้งนี้อยู่ในดุลพินิจของศาลอาญาที่จะไม่ยอมรับพิจารณาพิพากษาคดีใดคดีหนึ่งที่ยื่นฟ้องเช่นนั้นก็ได้ เว้นแต่คดีนั้นจะโอนมาตามบทบัญญัติในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ที่ทำการศาลอาญาตั้งอยู่ที่ ถนนรัชดาภิเษก แขวงจอมพล เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร
** **สังกัดสำนักงานอธิบดีผู้พิพากษาประจำภาค 1 - 9**
*** ศาลจังหวัด จำนวน 111 ศาล
*** ศาลแขวง จำนวน 39 ศาล
*** ศาลชำนัญพิเศษที่อยู่ในสังกัด ได้แก่ ศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัด จำนวน 76 ศาล
*** ศาลสาขา จำนวน 9 ได้แก่
**** ศาลจังหวัดสีคิ้ว สาขาปากช่อง
**** ศาลจังหวัดมหาสารคาม สาขาพยัคฆภูมิพิสัย
**** ศาลจังหวัดน่าน สาขาปัว
**** ศาลจังหวัดแม่ฮ่องสอน สาขาปาย
**** ศาลจังหวัดเชียงราย สาขาเวียงป่าเป้า
**** ศาลจังหวัดพิษณุโลก สาขานครไทย
**** ศาลเยาวชนและครอบครัวกลาง สาขามีนบุรี
**** ศาลแรงงานภาค 1 สาขาพระนครศรีอยุธยา
**** ศาลแรงงานภาค 2 สาขาระยอง

* **ศาลอุทธรณ์** ได้แก่ ศาลอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค และศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ มีจำนวน 11 ศาล ประกอบไปด้วย
*# ศาลอุทธรณ์
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 1
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 2
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 3
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 4
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 5
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 6
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 7
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 8
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 9
*# ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ

thumb|ภาพศาลฎีกา - ศาลยุติธรรมชั้นสูงสุดของประเทศไทย|left

* **ศาลฎีกา** ซึ่งเป็นศาลยุติธรรมสูงสุด 
** ศาลฎีกา ในประเทศไทยที่มีอยู่เพียงศาลเดียว

## สำนักงานศาลยุติธรรม

**สำนักงานศาลยุติธรรม** เป็นองค์กรอิสระที่ดูแลงานธุรการของศาลยุติธรรม มีฐานะเป็นนิติบุคคล มีอิสระในการบริหารงานบุคคลการงบประมาณและการดำเนินการอื่น ตามที่กฎหมายบัญญัติ โดยมีเลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรมเป็นผู้บังคับบัญชาขึ้นตรงต่อประธานศาลฎีกา ซึ่งเลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรมจะต้องได้รับการแต่งตั้งโดยผ่านความเห็นชอบของคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรมก่อน โดยในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2567 ธีรชัย เจริญวงศ์ ดำรงตำแหน่งเลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม แทนธานี สิงหนาท ที่โอนกลับไปเป็นข้าราชการตุลาการ

ปัจจุบันมีสำนักงานศาลยุติธรรมที่ทำการตั้งอยู่ที่เลขที่ 55 อาคารสำนักงานศาลยุติธรรม ถนนรัชดาภิเษก แขวงจอมพล เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร ด้านหลังอาคารศาลอุทธรณ์ โดยมีพิธีบวงสรวงและอัญเชิญตราแผ่นดินขึ้นประดิษฐานบนอาคารเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2566 จากนั้นสำนักงานศาลยุติธรรมได้ย้ายที่ทำการจากอาคารศาลอาญาเดิมมาตั้งอยู่ที่อาคารใหม่ตั้งแต่เมื่อวันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2567 และพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว พร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี ได้เสด็จพระราชดำเนินมาทรงวางศิลาฤกษ์และทรงเปิดอาคารนี้เมื่อวันที่ 21 กันยายน

### โครงสร้างสำนักงานศาลยุติธรรม
**ศาลยุติธรรม ประธานศาลฎีกา**
* สำนักคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรม (ก.ต.)
* สำนักคณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรม (ก.บ.ศ.)
* สำนักคณะกรรมการข้าราชการศาลยุติธรรม (ก.ศ.)
**ศาลยุติธรรม ประธานศาลฎีกา**
* สำนักงานศาลยุติธรรม เลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม
** รองเลขาธิการ สำนักงานศาลยุติธรรม
** สำนักตรวจสอบภายใน
* สำนักอำนวยการประธานศาลฎีกา
* สำนักประธานศาลฎีกา
* สำนักงานศาลยุติธรรมประจำภาค 1 - 9
* สำนักอำนวยการประจำศาล
* สำนักงานประจำศาล
**สำนักงานศาลยุติธรรม เลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม**
* สำนักคณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรม
* สถาบันวิจัยและพัฒนารพีพัฒนศักดิ์
* สำนักการเจ้าหน้าที่
* สำนักบริหารทรัพย์สิน
* สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิฉัยชี้ขาดอำนาจหน้าที่ระหว่างศาล
* ศูนย์รักษาความปลอดภัย
** เจ้าพนักงานตำรวจศาล
* สำนักงานคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรม
* สถาบันพัฒนาข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม
* สำนักกฎหมายและวิชาการศาลยุติธรรม
* สำนักกิจการคดี
* ศูนย์วิทยบริการศาลยุติธรรม
* กองสวัสดิการศาลยุติธรรม
* สำนักการแพทย์
* สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการศาลยุติธรรม
* สำนักแผนงานและงบประมาณ
* สำนักการคลัง
* สำนักบริหารงานออกแบบและก่อสร้าง
* สำนักการต่างประเทศ
** ศูนย์วิเทศอาเซียน
* สำนักเทคโนโลยีสารสนเทศ
* สำนักส่งเสริมงานตุลาการ
* สำนักอนุญาโตตุลาการ (หรือสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักงานศาลยุติธรรม)
* กองสารนิเทศและประชาสัมพันธ์
* สำนักบริหารกลาง
** ศูนย์ข้อมูลข่าวสารสำนักงานศาลยุติธรรม

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* เว็บไซต์ศาลยุติธรรม 


หมวดหมู่:องค์กรตามรัฐธรรมนูญของไทย