ภาษากะเหรี่ยงสะกอ

**ภาษากะเหรี่ยงสะกอ** (S'gaw Karen) หรือ **ภาษากะเหรี่ยงขาว** หรือ **ภาษาปกาเกอะญอ** เป็นภาษาของชาวกะเหรี่ยงสะกอ มีผู้พูดทั้งหมด 1,584,700 คน พบในพม่า 1,284,700 คน (พ.ศ. 2526) ในลุ่มแม่น้ำอิระวดี ในไทยพบ 300,000 คน (พ.ศ. 2530) ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน เชียงใหม่ และเชียงราย ใกล้แนวชายแดนพม่า ผู้พูดส่วนใหญ่นับถือความเชื่อดั้งเดิมหรือศาสนาคริสต์จัดอยู่ในตระกูลภาษาจีน-ทิเบต ภาษากลุ่มทิเบต-พม่า สาขากะเหรี่ยง สาขาย่อยสะกอ-บไฆ เรียงประโยคแบบประธาน-กริยา-กรรม
## สัทวิทยา

มีเสียงพยัญชนะต้นมากกว่าภาษาไทย ไม่มีเสียงตัวสะกด มีเสียงพยัญชนะควบกล้ำมาก นอกจากกล้ำกับเสียง ร ล ว แล้ว ยังกล้ำกับเสียง ก (คล้ายเสียง g ในภาษาอังกฤษ) และเสียง ย ได้ด้วย มีสระเดี่ยวเท่ากับภาษาไทย แต่ความสั้นยาวของสระไม่มีนัยสำคัญทางภาษาศาสตร์ เสียงวรรณยุกต์มี 5 เสียง คือ 
* เสียงกลาง-ระดับ อาจมีเสียงขึ้นหรือตกเล็กน้อยในตอนท้าย คล้ายเสียงสามัญในภาษาไทย
* เสียงกลาง-ตก คล้ายเสียงเอกกึ่งเสียงโทในภาษาไทย มีลมออกมามากกว่าปกติทำให้เสียงต่ำทุ้ม 
* เสียงสูงขึ้น-ตก คล้ายเสียงตรีกึ่งเสียงโทในภาษาไทย แต่เสียงสูงกว่าเล็กน้อย
* เสียงสูง-ระดับ เกิดกับคำตายเสียงสั้น คล้ายกับเสียงตรีในคำตายเสียงสั้นในภาษาไทย เช่น พะ โต๊ะ
* เสียงต่ำ-ระดับ เกิดเฉพาะคำตายเสียงสั้นเท่านั้นคล้ายกับเสียงเอกนำตายเสียงสั้นในภาษาไทย เช่น แกะ จุ ปะ
ตัวอย่างภาษาะเหรี่ยงสะกอ ได้แก่ 
* ต่า กุ๊ ญ่า ถ่อ เตอ แจ๊ะ หา = อาการดีขึ้นหรือยัง 
* ซฺวี่ ถ่อ เตอ เจ๊ะ เตอ เจ๊ะ = เลือดออกซิบๆ
## การเขียนด้วยอักษรโรมัน
### สระ
* a ตรงกับสระอาในภาษาไทยหรือเสียง a ในภาษาสเปนและภาษาอิตาลี
* e ตรงกับสระเออในภาษาไทยหรือเสียงe ในภาษาฝรั่งเศส
* i ตรงกับสระอีในภาษาไทยหรือเสียงe ในภาษาสเปนและภาษาอิตาลี
* o ตรงกับสระโอในภาษาไทยหรือเสียง o ของภาษาสเปน
* u ไม่ตรงกับสระในภาษาไทยเป็นเสียงที่อยู่ระหว่างสระอูกับสระอือ หรือระหว่าง u กับ i ในภาษาสเปน
* ai ตรงกับสระแอในภาษาไทย
* ei ตรงกับสระเอในภาษาไทย
* au ตรงกับสระออในภาษาไทย
* oo ตรงกับสระอูในภาษาไทย
* ' ตรงกับสระเออะในภาษาไทย เป็นเสียงสั้นๆ  
### พยัญชนะ
* k ตรงกับไทย ก เช่น ka = ก๊ะ
* hk ตรงกับไทย ค เช่น hka = คะ
* g เหมือน g ในภาษาอังกฤษ แต่เป็นเสียงในลำคอมากกว่าภาษาอังกฤษ
* q ออกเสียงในลำคอพร้อมกับพ่นเสียง คล้าย j ในภาษาสเปน
* ng ตรงกับภาษาไทย ง
* c ตรงกับภาษาไทย จ คล้ายกับเสียง ch ในภาษาอังกฤษแต่เสียงเบกว่า
* ns ตรงกับภาษาไทย ช คล้ายเสียง ch ในภาษาสเปน
* ny ตรงกับภาษาไทย ญ หรือเสียง n ในภาษาสเปน
* t ตรงกับภาษาไทย ต
* ht ตรงกับภาษาไทย ท
* d ตรงกับภาษาไทย ด
* n ตรงกับภาษาไทย น
* p ตรงกับภาษาไทย ป หรือ p ในภาษาสเปน
* hp ตรงกับภาษาไทย พ หรือ p ในภาษาอังกฤษ
* b ตรงกับภาษาไทย บ
* m ตรงกับภาษาไทย ม
* y ตรงกับภาษาไทย ย แต่มีชาวกะเหรี่ยงบางกลุ่มออกเสียงคล้าย z ในภาษาอังกฤษ
* r ตรงกับภาษาไทย ร หรือ r ในภาษาสเปน
* l ตรงกับภาษาไทย ล
* w เป็นเสียงระหว่างไรฟัน v หรือเสียง f เบาๆ
* s ตรงกับภาษาไทย ซ
* h ตรงกับภาษาไทย ฮ หรือ j ในภาษาสเปน
* eh ตรงกับภาษาไทย เอ้อ
* ah ตรงกับภาษาไทย อ๋า

### วรรณยุกต์
การเขียนวรรณยุกต์ในภาษากะเหรี่ยงมีสองแบบคือแบบที่แทนด้วยตัวสะกด นิยมใช้ในการพิมพ์ กับแบบที่ใส่เป็นเครื่องหมายบนสระ นิยมใช้กับการเขียนด้วยมือ  ซึ่งมีดังต่อไปนี้
* av หรือ  ă เป็นเสียงสูงกลาง ออกเสียงในเวลาสั้นๆ คล้ายเสียงตรีในภาษาไทย 
* aj หรือ à เสียงกลาง-ตก คล้ายเสียงเอกกึ่งเสียงโทในภาษาไทย  
* af หรือ ä เสียงสูงขึ้น-ตก คล้ายเสียงตรีกึ่งเสียงโทในภาษาไทย 
* ax หรือ â เสียงต่ำ ออกเสียงในเวลาสั้น คล้ายเสียงเอกในภาษาไทย
* az หรือ  ā เสียงกลาง ออกเสียงยาว คล้ายเสียงสามัญในภาษาไทย
* a เสียงกลางสูง ออกเสียงปกติแต่สั้นกว่า az

## ไวยากรณ์
### สรรพนาม
* y' บุรุษที่หนึ่งเอกพจน์ เป็นประธานของประโยค
* yaz บุรุษที่หนึ่งเอกพจน์ เป็นกรรม
* p'waiseif บุรุษที่ 1 พหูพจน์ เป็นได้ทั้งกรรมและประธาน
* pgaz บุรุษที่ 1 พหูพจน์ เป็นกรรม 
* naz บุรุษที่สองเป็นกรรม
* n' บุรุษที่สอง เป็นประธาน
* su หรือ suwaiseif บุรุษที่ 2 พหูพจน์ เป็นได้ทั้งกรรมและประธาน
* av หรือ av wei บุรุษที่สาม เอกพจน์ เป็นได้ทั้งกรรมและประธาน และใช้กับสิ่งไม่มีชีวิตและสัตว์ได้ด้วย
* auz บุรุษที่ 3 ใช้ได้กับทั้งมีและไม่มีชีวิต แต่เป็นกรรมเท่านั้น
### คุณศัพท์
วางไว้ข้างหลังคำนามที่ขยาย คำวิเศษณ์อยู่ข้างหลังคำกริยาที่ขยายเช่นกัน
### ประโยค
โครงสร้างประโยคแบบประธาน-กรรม-กริยา คำที่ใช้บอกหน้าที่ของคำเป็นแบบปรบท

## อ้างอิง

* โยเซฟ เซกีมอต. พจนานุกรมปกาเกอะญอ-ไทย-ฝรั่งเศส-อังกฤษ.กทม. หน้าต่างสู่โลกกว้าง. 2549
* ศัพทานุกรมไทย-คำเมือง-ม้งขาว-กะเหรี่ยงสะกอ-มูเซอดำ สำหรับแพทย์ ทันตแพทย์ และสัตวแพทย์เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชาวชนบท. กทม. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2530.
* Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com/.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* S'gaw Karen Grammar 
* S'gaw Karen Dictionary
* S'gaw Karen Bible 
* S'gaw Karen Picture Bible
* SEAlang Library S'gaw Karen Dictionary
* Drum Publication Group
* Free Anglo-Karen Dictionary
* Drum Publication Group—Online S'gaw Karen language materials. Includes an online English – S'gaw Karen Dictionary.
* Karen Teacher Working Group—Several Karen fonts available for download.

กะเหรี่ยงสะกอ
กะเหรี่ยงสะกอ
กะเหรี่ยงสะกอ