นิวต์จระเข้

**นิวต์จระเข้** หรือ **นิวต์ตะปุ่มตะป่ำ** () เป็นสกุลของสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกจำพวกซาลาแมนเดอร์สกุลหนึ่ง ใช้ชื่อสกุลว่า *Tylototriton* 

จัดเป็นนิวต์หรือซาลาแมนเดอร์ขนาดเล็ก พบกระจายพันธุ์ตามแนวเทือกเขาหิมาลัย ตั้งแต่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดียและพม่า ไปจนถึงพม่าสู่ภาคเหนือของไทย, ลาว, เวียดนาม และทางตอนใต้ของจีน

## การจำแนก
38 ชนิด ที่ได้รับการยอมรับ ถึงเดือนกรกฎาคม 2023

**[[Tylototriton anguliceps]]* Le, Nguyen, Nishikawa, Nguyen, Pham, Matsui, Bernardes, and Nguyen, 2015
**[[Tylototriton anhuiensis]]* Qian, Sun, Li, Guo, Pan, Kang, Wang, Jiang, Wu, and Zhang, 2017
**[[Tylototriton asperrimus]]* Unterstein, 1930
**[[Tylototriton broadoridgus]]* Shen, Jiang, and Mo, 2012
**[[Tylototriton dabienicus]]* Chen, Wang, and Tao, 2010
**[[Tylototriton daloushanensis]]* Zhou, Xiao, and Luo, 2022
* Huang, Xiang, Wu, Zhang, Zhang, Wang, Lan, Huang, Jiang, and Jiang, 2024
**[[Tylototriton hainanensis]]* Fei, Ye, and Yang, 1984
**[[Tylototriton himalayanus]]* Khatiwada, Wang, Ghimire, Vasudevan, Paudel, and Jiang, 2015
**[[Tylototriton kachinorum]]* Zaw, Lay, Pawangkhanant, Gorin, and Poyarkov, 2019
**[[Tylototriton kweichowensis]]* Fang and Chang, 1932
**[[Tylototriton liuyangensis]]* Yang, Jiang, Shen, and Fei, 2014
**[[Tylototriton lizhengchangi]]* Hou, Zhang, Jiang, Li and Lu, 2012
**[[Tylototriton maolanensis]]* Li, Wei, Cheng, Zhang, and Wang, 2020
**[[Tylototriton ngarsuensis]]* Grismer, Wood, Quah, Thura, Espinoza, Grismer, Murdoch, and Lin, 2018
**[[Tylototriton ngoclinhensis]]* Phung, Pham, Nguyen, Ninh, Nguyen, Bernardes, Le, Ziegler & Nguyen, 2023
**[[Tylototriton notialis]]* Stuart, Phimmachak, Sivongxay, and Robichaud, 2010
**[[Tylototriton panhai]]* Nishikawa, Khonsue, Pomchote, and Matsui, 2013
**[[Tylototriton panwaensis]]* Grismer, Wood, Quah, Thura, Espinoza, and Murdoch, 2019
**[[Tylototriton pasmansi]]* Bernardes, Le, Nguyen, Pham, Pham, Nguyen, and Ziegler, 2020
**[[Tylototriton phukhaensis]]* Pomchote, Khonsue, Thammachoti, Hernandez, Peerachidacho, Suwannapoom, Onishi, and Nishikawa, 2020
**[[Tylototriton podichthys]]* Phimmachak, Aowphol, and Stuart, 2015
**[[Tylototriton pseudoverrucosus]]* Hou, Gu, Zhang, Zeng, and Lu, 2012
**[[Tylototriton pulcherrimus]]* Hou, Zhang, Li, and Lu, 2012
**[[Tylototriton shanjing]]* Nussbaum, Brodie, and Yang, 1995
**[[Tylototriton shanorum]]* Nishikawa, Matsui, and Rao, 2014
**[[Tylototriton sini]]* Lyu, Wang, Zeng, Zhou, Qi, Wan, and Wang, 2021
**[[Tylototriton sparreboomi]]* Bernardes, Le, Nguyen, Pham, Pham, Nguyen, and Ziegler, 2020
**[[Tylototriton taliangensis]]* Liu, 1950
**[[Tylototriton thaiorum]]* Poyarkov, Nguyen, and Arkhipov, 2021
**[[Tylototriton tongziensis]]* Li, Liu, Shi, Wei, and Wang, 2022
**[[Tylototriton umphangensis]]* Pomchote, Peerachidacho, Hernandez, Sapewisut, Khonsue, Thammachoti, and Nishikawa, 2021
**[[Tylototriton uyenoi]]* Nishikawa, Khonsue, Pomchote, and Matsui, 2013
**[[Tylototriton verrucosus]]* Anderson, 1871
**[[Tylototriton vietnamensis]]* Böhme, Schöttler, Nguyen, and Köhler, 2005
**[[Tylototriton wenxianensis]]* Fei, Ye, and Yang, 1984
**[[Tylototriton yangi]]* Hou, Zhang, Zhou, Li, and Lu, 2012
**[[Tylototriton zaimeng]]* Decemson, Lalremsanga, Elangbam, Vabeiryureilai, Shinde, Purkayastha, Arkhipov, Bragin & Poyarkov, 2023
**[[Tylototriton ziegleri]]* Nishikawa, Matsui, and Nguyen, 2013

### ในประเทศไทย
ในประเทศไทย ณ ปี 2021 มีการค้นพบ 6 ชนิด

## หมายเหตุ
* กะท่างน้ำเหนือ, กะท่างน้ำภูคา และกะท่างน้ำอุ้มผาง ถูกรายงานว่าเป็นสายพันธุ์ท้องถิ่นที่พบเฉพาะในประเทศไทย 

* ในอดีต ประเทศไทยเคยเรียกรวมกะท่างน้ำทุกชนิดว่าเป็น *Tylototriton verrucosus* หรือ กะท่างน้ำหิมาลัย หรือเรียกว่าตัวกะท่างเฉย ๆ โดยไม่มีการแยกชนิดที่ชัดเจน ทั้ง ๆ ที่กะท่างน้ำแต่ละท้องถิ่นมีสีสันและรูปร่างที่ต่างกัน เช่น แบบสีส้มการกระจายตัวอยู่ทางภาคเหนือ (ปัจจุบันคือชนิดกะท่างน้ำเหนือ) และแบบสีคล้ำกระจายตัวอยู่ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน (ปัจจุบันคือชนิดกะท่างน้ำอีสาน) จึงมีการศึกษาวิจัยอย่างชัดเจน ในปี 2013 สามารถแยกกะท่างน้ำเหนือและกะท่างน้ำอีสาน ออกจากชนิด *T. verrucosus* หรือกะท่างน้ำหิมาลัย 

* หลังจากการแยกกะท่างน้ำเหนือและกะท่างน้ำอีสานออกจากกะท่างน้ำหิมาลัย ในปี 2013 ทำให้กะท่างน้ำหิมาลัย หรือ *Tylototriton verrucosus* กลายเป็นกะท่างน้ำกลุ่มเล็ก ๆ ที่พบได้ในภาคเหนือตอนบนเท่านั้น เช่น พบที่ดอยช้าง จ.เชียงราย และอุทยานแห่งชาติดอยผ้าห่มปก จ.เชียงใหม่ ในขณะที่กะท่างน้ำเหนือ หรือ *T. uyenoi* กลายเป็นกะท่างน้ำกลุ่มใหญ่ในภาคเหนือแทน และพบได้หลายจังหวัดในภาคเหนือ ตั้งแต่เชียงใหม่, แม่ฮ่องสอน, ตาก, กำแพงเพชร ยาวลงมาอุทยานแห่งชาติเขาแหลม จ.กาญจนบุรี

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:นิวต์