สาธารณรัฐประชาธิปไตยอัฟกานิสถาน

**สาธารณรัฐประชาธิปไตยอัฟกานิสถาน** (; ดารี: جمهوری دمکراتی افغانستان; ) หรือต่อมาคือ **สาธารณรัฐอัฟกานิสถาน** (; ดารี: جمهوری افغانستان; ) เป็นรัฐอัฟกานิสถานที่นำโดยฝ่ายซ้ายตั้งแต่ ค.ศ. 1978 ถึง ค.ศ. 1992 มีพรมแดนติดกับประเทศปากีสถานทางทิศตะวันออกและทิศใต้ ติดกับประเทศอิหร่านทางทิศตะวันตก ติดกับสหภาพโซเวียตทางทิศเหนือ และติดกับประเทศจีนทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ก่อตั้งขึ้นโดยพรรคประชาธิปไตยประชาชนอัฟกานิสถาน ภายหลังการปฏิวัติเซาร์ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1978 รัฐแห่งนี้ต้องพึ่งพาความช่วยเหลือทางการเงินและการทหารจากสหภาพโซเวียตอย่างหนัก จึงได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่าเป็นรัฐบริวารของโซเวียต การก้าวขึ้นสู่อำนาจของพรรคประชาธิปไตยประชาชนถูกมองว่าเป็นจุดเริ่มต้นของความขัดแย้งในอัฟกานิสถานที่ยังคงดำเนินอยู่ และช่วงเวลาส่วนใหญ่ของการดำรงอยู่ของประเทศนี้ถูกตีกรอบด้วยสงครามโซเวียต–อัฟกานิสถาน รัฐนี้ล่มสลายลงเมื่อสิ้นสุดสงครามกลางเมืองอัฟกานิสถานครั้งที่หนึ่งในเดือนเมษายน ค.ศ. 1992 โดยสามารถดำรงอยู่ได้เพียงสี่เดือนหลังจากสหภาพโซเวียตล่มสลาย

พรรคประชาธิปไตยประชาชนเริ่มปกครองอัฟกานิสถานหลังจากขับไล่โมฮัมเหม็ด ดาวูด ข่าน ผู้นำเผด็จการที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง ซึ่งก้าวขึ้นเป็นประธานาธิบดีจากการเป็นผู้นำการรัฐประหารในอัฟกานิสถานเมื่อ ค.ศ. 1973 โดยมีนูร์ มูฮัมหมัด ตะรากี ก้าวขึ้นสืบทอดตำแหน่งในฐานะประมุขแห่งรัฐและหัวหน้ารัฐบาลเมื่อวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 1978  ทั้งตารากีและผู้สืบทอดตำแหน่งของเขาอย่างฮะฟีซอลลาห์ อะมีน ซึ่งเป็นผู้จัดตั้งการปฏิวัติเซาร์ในฐานะเลขาธิการทั่วไปของพรรคประชาธิปไตยประชาชนได้นำเสนอการปฏิรูปที่เป็นที่ถกเถียงหลายประการในช่วงที่ดำรงตำแหน่ง เช่น การปฏิรูปที่ดินและการแต่งงาน รวมถึงการบังคับใช้นโยบายลบล้างความเป็นอิสลาม ควบคู่ไปกับการส่งเสริมแนวคิดสังคมนิยม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง อะมีนได้ต่อยอดการปฏิรูปของข่านด้วยกฎหมายที่รุนแรงยิ่งขึ้นสำหรับสังคมมุสลิมสายอนุรักษ์นิยมของอัฟกานิสถาน เช่น การศึกษาถ้วนหน้าและสิทธิที่เท่าเทียมกันสำหรับสตรี หลังจากนั้นไม่นาน การต่อสู้แย่งชิงอำนาจก็เริ่มขึ้นระหว่างสองขั้วในพรรคประชาธิปไตยประชาชนได้แก่คาลก์ (Khalq) กลุ่มสายแข็งกร้าวที่นำโดยตารากีและอะมีน และพาร์ชัม (Parcham) กลุ่มสายกลางที่นำโดย บับรัค คาร์มาล ในท้ายที่สุดกลุ่มคาลก์ก็ได้รับชัยชนะและได้ทำการกวาดล้างสมาชิกส่วนใหญ่ของกลุ่มพาร์ชัม พร้อมทั้งเนรเทศผู้นำคนสำคัญของกลุ่มพาร์ชัมส่วนใหญ่ไปยังสหภาพโซเวียตและกลุ่มประเทศตะวันออก

สืบเนื่องจากความขัดแย้งระหว่างกลุ่มคาลก์และพาร์ชัม การต่อสู้แย่งชิงอำนาจได้เกิดขึ้นภายในกลุ่มคาลก์เอง เมื่อตารากีและอะมีนต่างแข่งขันเพื่อแย่งชิงอิทธิพลซึ่งกันและกันมากขึ้นเรื่อย ๆ อะมีนได้เปรียบเหนือกลุ่มคาลก์คนอื่น ๆ และในเวลาต่อมาได้สั่งสังหารตารากี อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการปฏิรูปก่อนหน้านี้ของเขา การปกครองของอะมีนจึงไม่เป็นที่นิยมในพื้นที่ส่วนใหญ่ของอัฟกานิสถาน ความไม่มั่นคงที่เพิ่มขึ้นของประเทศได้กระตุ้นให้รัฐบาลโซเวียตเริ่มวางแผนสำหรับการแทรกแซงทางทหารโดยตรงเพื่อสนับสนุนกลุ่มพาร์ชัม ในวันที่ 27 ธันวาคม ค.ศ. 1979 สหภาพโซเวียตได้เริ่มปฏิบัติการพายุ-333 บุกโจมตีพระราชวังทัชเบกในกรุงคาบูลและลอบสังหารอะมีน ซึ่งจากนั้นก็ถูกแทนที่โดยคาร์มาล ยุคของคาร์มาลซึ่งกินเวลาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1979 ถึง 1986 เป็นช่วงที่สงครามโซเวียต–อัฟกานิสถานดำเนินมาถึงจุดสูงสุด ในขณะที่กองทัพโซเวียตและอัฟกานิสถานต่อสู้กับกลุ่มมุญาฮิดีนอัฟกานิสถาน ซึ่งได้รับการสนับสนุนทางทหารจากโลกมุสลิมและกลุ่มประเทศตะวันตก ประเทศก็เข้าสู่สภาวะขาดเสถียรภาพอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้มีพลเรือนเสียชีวิตเป็นจำนวนมากและก่อให้เกิดผู้ลี้ภัยนับล้านคน ซึ่งส่วนใหญ่หลบหนีไปยังปากีสถานและอิหร่าน ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1980 "หลักการพื้นฐาน" (ซึ่งประกอบด้วยรัฐธรรมนูญ) ได้ถูกนำมาใช้โดยรัฐบาลของคาร์มาล และมีการอนุญาตให้บุคคลที่ไม่ได้เป็นสมาชิกพรรคประชาธิปไตยประชาชนหลายคนเข้ามาร่วมในรัฐบาลเพื่อขยายฐานการสนับสนุนของประเทศ อย่างไรก็ตาม ท้ายที่สุดแล้วนโยบายเหล่านี้ก็ล้มเหลวในการนำสันติภาพมาสู่อัฟกานิสถาน และในปี ค.ศ. 1986 คาร์มาลก็ถูกสืบทอดตำแหน่งโดยโมฮัมหมัด นาญิบุลลอฮ์ 

นาญิบุลลอฮ์ได้ดำเนินนโยบายที่เรียกว่าการปรองดองแห่งชาติ โดยมีการนำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่มาใช้ในปี ค.ศ. 1987 และมีการจัดการเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตยในปี ค.ศ. 1988 แม้ว่ากลุ่มมุญาฮิดีนจะคว่ำบาตรการเลือกตั้งก็ตาม หลังจากสงครามที่กินเวลานานเกือบหนึ่งทศวรรษ สหภาพโซเวียตได้ถอนกำลังออกจากอัฟกานิสถานในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1989 แต่ยังคงให้การสนับสนุนพรรคประชาธิปไตยประชาชนซึ่งกำลังเผชิญกับการต่อต้านที่เพิ่มขึ้นจากฝ่ายค้าน ภายใน ค.ศ. 1990 รัฐธรรมนูญอีกฉบับได้ถูกนำมาใช้ โดยระบุว่าธรรมชาติที่แท้จริงของอัฟกานิสถานคือความเป็นสาธารณรัฐอิสลาม และเปลี่ยนพรรคประชาธิปไตยประชาชนให้เป็นพรรคบ้านเกิด (Watan Party) ในแนวรบทางทหาร รัฐบาลยังคงพิสูจน์ให้เห็นว่ามีความสามารถในการสู้รบแบบเปิดเผย ดังที่แสดงให้เห็นใน ยุทธการที่จะลาลาบาด อย่างไรก็ตาม ด้วยปัญหาความวุ่นวายภายในที่เพิ่มสูงขึ้น เช่น ความพยายามในการก่อรัฐประหารของกลุ่มคาลก์ใน ค.ศ. 1990 และการล่มสลายของสหภาพโซเวียตในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1991 รัฐบาลของนาญิบุลลอฮ์ไม่สามารถรักษาอำนาจไว้ได้และท้ายที่สุดก็พ่ายแพ้ในสงครามกลางเมืองอัฟกานิสถานครั้งที่หนึ่งในเดือนเมษายน ค.ศ. 1992 ซึ่งส่งผลให้เกิดสงครามกลางเมืองอัฟกานิสถานครั้งที่สองตามมา ท้ายที่สุดอัฟกานิสถานได้เปลี่ยนผ่านไปสู่สาธารณรัฐอิสลามซึ่งดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 2004 ถึง ค.ศ. 2021

## การเมือง
### ระบบการเมือง

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Democratic Republic of Afghanistan -- Kids.Net.Au - Encyclopedia


หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2521
หมวดหมู่:สิ้นสุดในปี พ.ศ. 2535
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในทวีปเอเชีย
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์อัฟกานิสถาน
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศอัฟกานิสถาน
หมวดหมู่:รัฐบาลอัฟกานิสถาน
หมวดหมู่:รัฐบริวารของสหภาพโซเวียต
หมวดหมู่:อดีตรัฐสมาชิกสหประชาชาติ
อ
อ
หมวดหมู่:รัฐรวบอำนาจเบ็ดเสร็จ