อำเภอสันป่าตอง

**สันป่าตอง** () เป็นอำเภอในจังหวัดเชียงใหม่ ตั้งอยู่ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ไปทางทิศใต้ 22 กิโลเมตร ได้รับอานิสงส์จากการขยายตัวของเมืองเชียงใหม่ ส่งผลให้อำเภอสันป่าตอง มีความพร้อมหลายด้าน

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอสันป่าตองตั้งอยู่ตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอและจังหวัดใกล้เคียงดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอแม่วางและอำเภอหางดง
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอหางดง และอำเภอเมืองลำพูน (จังหวัดลำพูน)
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอป่าซาง (จังหวัดลำพูน) และอำเภอดอยหล่อ
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอแม่วาง

## ประวัติ
อำเภอสันป่าตองได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2495 เดิมเป็นการเขตการปกครองของสองอำเภอ คือ อำเภอแม่วาง และอำเภอบ้านแม มีที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่ที่บ้านกาด เมื่อปี พ.ศ. 2477 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศยุบอำเภอแม่วางและอำเภอบ้านแม รวมเป็นอำเภอเดียวกันให้ชื่อว่า **"อำเภอบ้านแม"** โดยมีที่ว่าการอำเภอ ตั้งอยู่ที่บ้านเปียง หมู่ที่ 13 ตำบลบ้านแม ต่อมาเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2482 ได้มีการย้ายที่ว่าการอำเภอบ้านแม มาตั้ง ณ ที่บ้านสันป่าตอง หมู่ที่ 10 ตำบลยุหว่า ซึ่งเป็นที่ตั้งปัจจุบันและเปลี่ยนชื่ออำเภอเป็น "อำเภอสันป่าตอง"

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอสันป่าตองแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 11 ตำบล 120 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอสันป่าตองประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง ได้แก่
* **เทศบาลตำบลสันป่าตอง** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลยุหว่า ตำบลมะขามหลวง และตำบลทุ่งต้อม
* **[[เทศบาลตำบลบ้านกลาง (จังหวัดเชียงใหม่)|เทศบาลตำบลบ้านกลาง]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่าวังพร้าว ตำบลมะขามหลวง ตำบลบ้านกลาง และตำบลมะขุนหวาน
* **เทศบาลตำบลทุ่งต้อม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งต้อม (นอกเขตเทศบาลตำบลสันป่าตอง)
* **เทศบาลตำบลยุหว่า** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยุหว่า (นอกเขตเทศบาลตำบลสันป่าตอง)
* **เทศบาลตำบลบ้านแม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านแมทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลทุ่งสะโตก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งสะโตกทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลสันกลาง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันกลางทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าวังพร้าว** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าวังพร้าว (นอกเขตเทศบาลตำบลบ้านกลาง)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลมะขามหลวง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะขามหลวง (นอกเขตเทศบาลตำบลบ้านกลางและเทศบาลตำบลสันป่าตอง)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ก๊า** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ก๊าทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเวียงท่ากาน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านกลาง (นอกเขตเทศบาลตำบลบ้านกลาง)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำบ่อหลวง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำบ่อหลวงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลมะขุนหวาน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะขุนหวาน (นอกเขตเทศบาลตำบลบ้านกลาง)

## ลักษณะทั่วไป
อำเภอสันป่าตองเป็นอำเภอรอบนอกอำเภอเมืองเชียงใหม่ อยู่ห่างจากอำเภอเมืองเชียงใหม่ 22 กิโลเมตร มีตำบลทั้งหมด 11 ตำบล เส้นทางเชียงใหม่-สันป่าตอง แหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมมากมาย เช่น แหล่งผลิตเครื่องเขิน การแกะสลักไม้ นอกจากนี้ยังมีแหล่งท่องเที่ยวทั้งทางประวัติศาสตร์ และธรรมชาติ ได้แก่ เวียงท่ากาน หนองสะเรียม วัดป่าเจริญธรรม วัดพระบาทหยั้งหวิด วัดน้ำบ่อหลวง(วนาราม) และเจดีย์งามเวียงแม เป็นต้น อำเภอสันป่าตองมีสภาพภูมิอากาศโดยทั่วไป แบบมรสุม มี 3 ฤดู ฤดูร้อน ฤดูฝน ฤดูหนาว พืชเศรษฐกิจที่สำคัญคือ ลำไย, หอม, ข้าว

## บุคคลที่มีชื่อเสียง
#### วรรณกรรมและภาษา
* มาลา คำจันทร์ (เจริญ มาลาโรจน์) - นักเขียน กวีซีไรต์
* ศาสตราจารย์ ดร.อุดม รุ่งเรืองศรี - ครูภูมิปัญญาไทยด้านภาษาและวรรณกรรม (ภาคเหนือ)
* ถนอม ไชยวงศ์แก้ว - นักเขียน นักดนตรี

#### การเมืองและการปกครอง
*นายไทยวุฒิ ขันแก้ว ผู้อำนวยการสำนักการวางผังและพัฒนาเมือง กรุงเทพมหานคร
*พลตรีทิม เรือนโต รองผู้อำนวยการรักษาความมั่นคงภายใน จังหวัดยะลา

#### ศิลปวัฒนธรรม
* แม่ครูบัวชุม จันทร์ทิพย์ - ผู้ก่อตั้งละครซอ คณะลูกแม่ปิง
* พ่อครูบุญส่ง ชุ่มศรี - วงสะล้อ 2001
* รุ่งโรจน์ เปี่ยมยศศักดิ์ - ศิลปินหอศิลป์สันป่าตอง

#### ศาสนา

* หลวงปู่ครูบาบุญปั๋น  ธมฺมปญฺโญ  วัดร้องขุ้ม
* พระสุธรรมยานเถระ (ครูบาอินถา  อินทจักโก) วัดวนาราม น้ำบ่อหลวง 
* พระมงคลวิสุต (หลวงปู่ครูบาดวงดี สุภทฺโท) วัดท่าจำปี  
#### ดนตรีและบันเทิง
* นภัสสร สุวรรณานนท์ - นิว เดอะสตาร์ 1
* ธนพล จารุจิตรานนท์ - นักแสดง
* อบเชย เวียงพิงค์ (อบเชย ศรีสุข) นักร้องหญิง บทเพลงปี๋ใหม่เมือง อัลบั้มแอ่วเมืองเหนือ
* วีระศักดิ์ จันธิมา (ศิลปินชายร้องคู่อบเชย เวียงพิงค์) ศิลปินและนักร้องล้านนา
* เทิดไท ชัยนิยม - นักร้องศิลปินล้านนา และนักดนตรี คำเมือง
* เหินฟ้า หน้าเลื่อม - นักร้องศิลปินล้านนา และศิลปินตลก คำเมือง
* คำ ปันเกย (สาตรา จอมเตปิน) ศิลปินและนักร้องล้านนา
* จันทรา ลายคราม ศิลปินและนักร้องล้านนา
* รดิต รัตนโอภาสกุล - ดารา-นักแสดง สังกัดช่อง GMM25 ศิษย์เก่าเทพศิรินทร์เชียงใหม่
* โตนนท์ วงศ์บุญ ดาราศิลปิน
* วงดนตรี SL Music ไทยแลนด์ก็อตทาเลนต์ ฤดูกาลที่ 4

#### กีฬา
* จ่าสิบเอก กมล ประเสริฐ - นักกีฬาทีมชาติไทย ชุดซีเกมส์ ครั้งที่ 27 เนปิดอว์เกมส์ ประเภทกีฬาชินลงชาย รางวัล 1 เหรียญทอง 2 เหรียญเงิน

## รางวัลที่ได้รับ
### งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ จังหวัดเชียงใหม่
* รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ประเภทสวยงาม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ ครั้งที่ 38 (พ.ศ. 2557)
* รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ประเภทอนุรักษ์วัฒนธรรม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ ครั้งที่ 37 (พ.ศ. 2556) 
* รางวัลชนะเลิศ ประเภทสวยงาม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ ครั้งที่ 36 (พ.ศ. 2555) 
* รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ประเภทสวยงาม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ ครั้งที่ 35 (พ.ศ. 2554)
* รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 ประเภทอนุรักษ์วัฒนธรรม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ ครั้งที่ 34 (พ.ศ. 2553)
* รางวัลชนะเลิศ ประเภทสวยงาม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับครั้งที่ 33 (พ.ศ. 2552)
* รางวัลชนะเลิศ ประเภทอนุรักษ์วัฒนธรรม ขบวนรถบุปผชาติ งานมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับครั้งที่ 32 (พ.ศ. 2551)

## ศูนย์การค้าและซูเปอร์มาร์เก็ต
* โครงการพีมอลล์ (P Mall)
* ซูเปอร์มาเก็ต สหกรณ์การเกษตรสันป่าตองจำกัด
* แจ่มฟ้าเซฟมาร์ท สาขาสันป่าตอง
* เก่งการค้า

## เทศกาล
* งานข้าวเหนียวสันป่าตอง
* งานสรรค์ศิลป์ ถิ่นท่ากาน โครงการพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์

## กลุ่มสตรีและเยาวชน/สโมสร
* สภาเด็กและเยาวชนอำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่
* ลูกเวียงกาน กลุ่มเยาวชนดนตรีพื้นเมืองคณะ ลูกเวียงกาน
* ชมรมเยาวชนรักสันป่าตอง(เชียงใหม่)
* สโมสรโรตารีสันป่าตอง

## สถานที่สำคัญ
* วัดท่าจำปี หลวงปู่ครูบาดวงดี ศิษย์รุ่นสุดท้ายสายครูบาศรีวิชัย ตำบลทุ่งสะโตก
* วัดป่าเจริญธรรม (วัดพระนอนใหญ่ที่ใหญ่ที่สุดในภาคเหนือ) ตำบลยุหว่า
* วัดน้ำบ่อหลวง(วนาราม) ครูบาเจ้าอินทจักรรักษา ตำบลน้ำบ่อหลวง
*วัดปวงสนุก ตำบลบ้านกลาง เป็นวัดเก่าแก่อายุ สามร้อยกว่าปีมาแล้ว
* ศูนย์หัตถกรรมไม้แกะสลักหมู่บ้านกิ่วแลน้อย ตำบลบ้านแม
* ศูนย์หัตถกรรมไม้แกะสลักตำบลยุหว่า
* ศูนย์ผลิตตุ๊กตาเชียงใหม่ ตำบลมะขามหลวง
* ศูนย์วัฒนธรรมอำเภอสันป่าตอง โรงเรียนสันป่าตองวิทยาคม
* โบราณสถานเมืองเก่าเวียงท่ากาน ตำบลบ้านกลาง
* อ่างเก็บน้ำหนองสะเรียม ตำบลยุหว่า
* ตลาดนัดทุ่งฟ้าบดหรือกาดงัว ตลาดนัดที่ใหญ่ที่สุดในภาคเหนือ จะมีทุกเช้าวันเสาร์ ตั้งอยู่บนถนนเชียงใหม่-ฮอด ตำบลยุหว่า

## หน่วยงานที่สำคัญ
* ศูนย์ชั่งตวงวัดภาคเหนือ (เชียงใหม่)
* ศูนย์การท่องเที่ยว กีฬาและนันทนาการจังหวัดเชียงใหม่
* ศูนย์วิจัยข้าวเชียงใหม่(สถานีทดลองข้าวสันป่าตอง)
* ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์เชียงใหม่
* สมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ลูกค้าธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร เชียงใหม่(สายใต้)
* ศูนย์ปฏิบัติงานหมวดการทางสันป่าตอง กรมทางหลวง
* สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4
* สำนักงานที่ดินจังหวัดเชียงใหม่ สาขาสันป่าตอง
* สำนักทางหลวงชนบทที่ 10 (เชียงใหม่)
* บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) สาขาสันป่าตอง
* การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค อำเภอสันป่าตอง

### ธนาคาร
* ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาสันป่าตอง
* ธนาคารกรุงไทย สาขาสันป่าตอง
* ธนาคารกรุงเทพ สาขาสันป่าตอง
* ธนาคารกสิกรไทย สาขาสันป่าตอง
* ธนาคารออมสิน สาขาสันป่าตอง
* ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาสันป่าตอง
* ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาทุ่งเสี้ยว

#### โครงการ
* โครงการบ้านเอื้ออาทรเชียงใหม่ การเคหะสันป่าตอง (เสร็จโครงการ)
* โครงการก่อสร้างถนนสายเลี่ยงเมืองสันป่าตองหางดง เชียงใหม่ (กำลังดำเนินการระยะที่ 3 น้ำบ่อหลวง-หนองควาย)
* ศูนย์อำนวยการโครงการพัฒนาตามพระราชดำริ อำเภอสันป่าตอง
* โครงการอ่างเก็บน้ำแม่ขาน (กำลังดำเนินการ)
* โครงการสำรวจออกแบบรายละเอียดทางแยกต่างระดับถนนเลี่ยงเมืองสันป่าตอง (พ.ศ. 2559)

## การคมนาคม
### ทางหลวง
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108 ถนนสายเชียงใหม่-ฮอด
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1015 ถนนสันป่าตอง-ลำพูน 
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1013 ถนนสันป่าตอง-บ้านกาด
* ทางหลวงชนบท ชม. 3035 เลียบคลองชลประทานเชียงใหม่(แม่แตง)-สันป่าตอง
* ถนนเลี่ยงเมืองสันป่าตองหางดง เชียงใหม่ (ทางลอดแม่วาง)

### รถประจำทาง
* รถเหลือง เชียงใหม่-จอมทอง
* รถเหลือง เชียงใหม่-ทุ่งเสี้ยว
* รถเหลือง เชียงใหม่-โรงวัว
* รถเหลือง เชียงใหม่-มะขามหลวง
* รถเหลือง เชียงใหม่-บ้านกาด
* รถเหลือง เชียงใหม่-หนองตอง-ลำพูน
* รถเหลือง เชียงใหม่-น้ำบ่อหลวง
* รถแดง เชียงใหม่-น้ำบ่อหลวง (ยกเลิกแล้ว)
* รถเมล์ เชียงใหม่-จอมทอง-ฮอด-ดอยเต่า
* รถเมล์ เชียงใหม่-จอมทอง-ฮอด-อมก๋อย
* รถเมล์ เชียงใหม่-แม่สะเรียง-แม่ฮ่องสอน
* แท็กซี่มิเตอร์ เชียงใหม่

## สถานศึกษา
### โรงเรียนรัฐบาล

### โรงเรียนเอกชน
* โรงเรียนพัฒนวิทย์ศึกษา
* โรงเรียนวิมานทิพย์
*โรงเรียนเซนต์ มารีอา
*โรงเรียนอนุบาลสมณะ

### วิทยาลัย
* วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีเชียงใหม่ 

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ศูนย์ข้อมูลอำเภอสันป่าตอง
* เทศบาลตำบลตำบลยุหว่า
* Facebook Sanpatong Club


สันป่าตอง