ชาวซัมซัม

**ซัมซัม** หรือ **สามสาม** () เป็นคำที่ใช้สำหรับเรียกกลุ่มชนลูกผสมระหว่างชาวไทยสยามกับชาวมลายู หรือชาวจีนกับสยาม หรือกับชาวสยามกับชนเผ่าพื้นเมืองอื่น ๆ ในคาบสมุทรมลายู พบมากในรัฐเกอดะฮ์และปะลิส ประเทศมาเลเซีย และตามจังหวัดภาคใต้ของประเทศไทย เช่น จังหวัดตรัง, พังงา, สงขลา และสตูล โดยเป็นประชากรส่วนใหญ่ของชาวมุสลิมจังหวัดสตูลและสงขลา พวกเขามีอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่ผสมผสานระหว่างไทยและมลายู ที่โดดเด่นที่สุดคือการใช้ภาษาไทยและนับถือศาสนาอิสลาม แต่ก็มีบางส่วนที่ยังนับถือหรือเปลี่ยนไปนับถือศาสนาพุทธด้วยเช่นกัน

## ศัพทมูลวิทยา
Achaimbault สันนิษฐานว่า "ซัมซัม" () มาจากคำฮกเกี้ยนว่า "tcham tcham" แปลว่า "ผสม" หรือ "รวม"

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงเข้าพระทัยว่า "ซัมซัม" เพี้ยนจากคำว่า "อิสลามสยาม"

โดยชื่อซัมซัมเป็นชื่อที่ชาวไทยพุทธและชาวมลายูมุสลิมใช้เรียกเพื่อให้เกิดความแตกต่าง ประชากรในจังหวัดสตูลถูกเรียกว่า *ซัมซัม* เมื่อช่วงต้นคริสต์ทศวรรษที่ 18 เป็นต้นมา แต่คนท้องถิ่นบางส่วนไม่ยอมรับเพราะมองว่าเป็นคำเหยียดหยัน ในประเทศมาเลเซียแบ่งซัมซัมออกเป็นสองกลุ่มคือ *เซียมซัมซัม* () คือกลุ่มชาวไทยที่นับถือศาสนาพุทธ และ *มาเลย์ซัมซัม* () คือกลุ่มชาวไทยที่นับถือศาสนาอิสลาม 

ทั้งนี้หากถามว่าพวกเขาเป็นคนเชื้อสายอะไร พวกเขาจะตอบว่า "ไทย" หรือ "มลายู" อย่างใดอย่างหนึ่ง

โดยทั่วไปแล้ว ชาวซัมซัม คือกลุ่มชนที่เป็นลูกผสมระหว่างชาวไทยสยามกับชาวมลายู หรือชาวจีนกับสยาม หรือกับชาวสยามกับชนเผ่าพื้นเมืองอื่น ๆ ในคาบสมุทรมลายู โดยมากซัมซัมจะอาศัยบริเวณภาคใต้ฝั่งตะวันตก

จอห์น ครอว์เฟิร์ด หรือยอน การะฝัด เคยเขียนถึงชาวซัมซัมเมื่อปี พ.ศ. 2369 ไว้ว่า *"ซัมซัมคือคนเชื้อชาติสยามที่หันมารับศาสนาพระโมฮะหมัดและพูดภาษาซึ่งผสมจากภาษาของคนสองเชื้อชาติ"* พวกเขาเติบโตมากับความคุ้นเคยหรือความเกี่ยวพันกับวัฒนธรรมอย่างไทยพุทธ เช่น ภาษา นิสัยทางวัฒนธรรม สังคม โดยเฉพาะการเต้นรำหรือการแสดงหนังตะลุง และถูกเชื่อมด้วยศาสนาอิสลามจากการแต่งงาน และดับเบิลยู. สกิต ให้ความเห็นว่า ชาวซัมซัมคือชาวสยามที่เข้ารีตมลายูมุสลิม (หรือเรียกว่า *เข้าแขก*) ผ่านการสมรสกับภรรยามลายูมุสลิม บุตรที่เกิดมาก็นับถือศาสนาตามธรรมเนียมของมารดา แต่หย่อนความเคร่งครัดในพระศาสนา ขณะที่ ที. จี. นิวโบลด์ ให้ความเห็นแย้งว่า ซัมซัมคือชาวมลายูมุสลิมที่รับเอาขนบธรรมเนียมและวัฒนธรรมจากชาวสยามมาใช้

## ประวัติ
ชาวไทยสยามได้อพยพลงสู่คาบสมุทรมลายูและตั้งถิ่นฐานอยู่มาช้านาน ใน *ตำนานมะโรงมหาวงศ์* อธิบายไว้ว่าชาวสยามเป็นชนพื้นเมืองที่อาศัยอยู่มานาน และในตำนานยังกล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างไทรบุรีกับสยามอย่างแน่นแฟ้นว่า พระยามะโรงมหาโพธิสัตว์ กษัตริย์แห่งไทรบุรี ส่งพระราชโอรสพระองค์ใหญ่ชื่อพระชีสาม () และนางสุตตมาน () พระชายา ไปปกครองประเทศสยามล้านช้าง () ซึ่งในรัฐเกอดะฮ์หรือไทรบุรีก็มีหลักฐานการตั้งชุมชนของชาวสยามดำรงอยู่มานานไม่ต่ำกว่า 500 ปี นอกจากนี้สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงตั้งข้อสังเกตไว้ว่า *ตำนานมะโรงมหาวงศ์* ได้ระบุชื่อบุคคลและภูมินามเป็นภาษาไทยให้เห็นอยู่หลายคำ เช่น "พระองค์ศรีมหาวงษ์" "พระองค์ศรีโพธิสัตว" และ "คลองแก้ว" ซึ่งชาวมลายูในท้องถิ่นแปลความหมายมิได้ ส่วนหนังสือ *ประวัติศาสตร์ราชอาณาจักรมลายูปะตานี* ของอิบรอฮิม ชุกรี ระบุว่า ชาวสยามดั้งเดิม ตั้งถิ่นฐานอยู่ในบริเวณคาบสมุทรมลายูก่อนการมาถึงของชาวมลายูเสียอีก Achaimbault สันนิษฐานว่าชาวซัมซัมมีบรรพบุรุษเป็นชาวสยามซึ่งเป็นชนพื้นเมืองที่ตั้งถิ่นฐานในลังกาสุกะ () และลิกอร์ () มาแต่ดั้งเดิม ส่วนอัซมัน วัน จิก () และซาฮาระฮ์ มะฮ์มุด () สันนิษฐานบรรพบุรุษของชาวซัมซัมคือชาวมลายูปัตตานีจากเมืองจือเนาะ () รามัน () ตีบอ () ปาตานี () และเซอตุล ()

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงสันนิษฐานว่า ชาวไทยสยามน่าจะเป็นกลุ่มชนที่เข้ามาตั้งเมืองไทรบุรี เพราะยังมีคนสยามเดิมอาศัยอยู่ในแขวงเมืองไทรบุรีอยู่จำนวนมากมาตั้งแต่ยุคอาณาจักรสุโขทัยเป็นต้นมา ครั้นเมื่อถึงยุคอาณาจักรอยุธยา ได้ส่งชาวสยามลงไปตั้งถิ่นฐานอีกระลอก เพื่อกระทำสงครามขยายอิทธิพล ทรงอธิบายไว้ ความว่า "...พวกสามสามนี้เชื่อได้ว่าเปนเชื้อสายสืบมาแต่พวกไทยที่ลงไปตั้งเมืองไทรบุรี อนึ่งหลักฐานที่ปรากฎในพงษาวดารของไทย อันยุติต้องกับจดหมายเหตุของโปตุเกต ว่าเมื่อครั้งแผ่นดินสมเด็จพระบรมไตรโลกนารถ ไทยได้ยกกองทัพลงไปตีเมืองมละกา ๆ อยู่ใต้เมืองไทยบุรีแลเมืองแประ ไทยคงตั้งกองทัพที่เมืองไทรบุรีในครั้งนั้น อนึ่ง เนื้อความที่ยุติต้องกันทุกฝ่าย ว่าถึงเมื่อพวกเมืองไทรบุรีเมืองแประเปนมลายูโดยมาก แลถือสาสนาอิศลามแล้ว ก็ยังเปนเมืองขึ้นกรุงศรีอยุทธยาตลอดมา..." ภายหลังเมื่อศาสนาอิสลามเข้ามาประดิษฐานอยู่ในภูมิภาค ชาวไทยและมลายูจึงเข้ารีต ทำให้มีอัตลักษณ์ต่างออกไปจากชาวสยามดั้งเดิมคือการนับถือศาสนา แต่ยังคงใช้ภาษาไทยในชีวิตประจำวัน ทรงกล่าวสรุปถึงลักษณะของชาวซัมซัมไว้ด้วยว่า "...ทุกวันนี้ก็ยังมีชนเชื้อไทยเดิมอยู่ในแขวงเมืองไทรเปนอันมาก ราษฎรชาวเมืองสตูลเปนพวกเชื้อไทยเดิมแทบทั้งนั้น คนพวกนี้มลายูเรียกว่า สามสาม ผิดกับมลายูที่พูดได้แต่ภาษาไทย แต่ถือสาสนาอิศลามเหมือนกับแขก..."

ช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ตั้งแต่รัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช จนถึงพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว มีการกวาดต้อนเชลยจากหัวเมืองมลายูมาตั้งบ้านเรือนรอบพระนคร ก็พบว่าเชลยที่มาจากไทรบุรีและสตูลบางส่วนใช้ภาษาไทยถิ่นใต้ ไม่ใช้ภาษามลายูในการสื่อสาร นอกจากนี้ยังมีการอพยพชาวสยามเข้าไปยังหัวเมืองแขกเรื่อยมา อย่างคราวปราบปรามดาโต๊ะปังกาลันที่เมืองปัตตานี สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท โปรดเกล้าฯ ให้ปลัดจะนะ (ขวัญซ้าย) เป็นผู้ว่าราชการเมืองปัตตานี ยกคนไทยเลขส่วยดีบุกจากเมืองสงขลา พัทลุง และจะนะ ซึ่งเป็นเครือญาติของปลัดจะนะลงไปรักษาการประจำที่เมืองปัตตานี 500 ครัวเศษ และพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราโชบายอพยพชาวไทยจากภูมิภาคต่าง ๆ ลงไปตั้งถิ่นฐานในหัวเมืองแขกเช่นกัน ด้วยมุ่งหวังให้เกิดการความผสมกลมกลืนขึ้นในสังคม แต่ก็เป็นเรื่องยากและได้ผลน้อยสำหรับการกลืนชาวมุสลิมให้เป็นไทย

จากการสำรวจสำมะโนครัวประชากรในรัฐเกอดะฮ์เมื่อ พ.ศ. 2454 พบว่ามีประชากรมากกว่า 14,000 คน หรือคิดเป็นร้อยละ 7.5 ของประชากรทั้งรัฐ ถูกจัดเป็นชาวซัมซัม ชาวซัมซัมอาศัยอยู่มากทางตอนเหนือของรัฐปะลิสและรัฐเกอดะฮ์ เฉพาะบริเวณที่ติดกับอำเภอสะเดา อำเภอนาทวี และอำเภอสะบ้าย้อย ในจังหวัดสงขลา มีอัตราการเกิดคดีลักขโมยและปล้นจี้ในอัตราที่สูง โดยมีชาวซัมซัมตั้งตัวเป็นขุนโจรออกอาละวาดในพื้นที่ ในช่วงที่รัฐเกอดะฮ์ รัฐปะลิส รัฐกลันตัน และรัฐตรังกานู เป็นส่วนหนึ่งของสี่รัฐมาลัย ซึ่งเป็นเขตการปกครองของไทยในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ชาวเกอดะฮ์มีปฏิสัมพันธ์กับชาวภูเก็ตและนครศรีธรรมราช จนทำให้เกิดการสมรสข้ามชาติพันธุ์เป็นจำนวนมาก

จากการศึกษาของรองศาสตราจารย์ วิภู กุตะนันท์ (2567) พบว่า ชาวไทยมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ คือ ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส มีดีเอ็นเอใกล้เคียงกับชาวมลายูมากกว่าชาวไทยพุทธราวร้อยละ 30 ส่วนชาวไทยพุทธมีดีเอ็นเอที่ใกล้เคียงกับชาวมลายูเพียงร้อยละ 3 ส่วนดีเอ็นเอฝ่ายหญิงของชาวไทยมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ พบว่า คล้ายคลึงกับชาวไทยภาคกลาง ชาวมอญ และชาวเกาะอื่น ๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งไม่พบในภูมิภาคอื่นของไทย ทั้งยังพบพันธุกรรมชาวเอเชียใต้จากอินเดียประมาณร้อยละ 30 แสดงถึงการมีเชื้อสายฝ่ายมารดาที่หลากหลาย

## นโยบายของรัฐต่อชาวซัมซัม
[thumb|การแต่งกายของหญิงไทยมุสลิมย่านบ้านบน จังหวัดสงขลา เมื่อ พ.ศ. 2484 ยังนุ่ง[โจงกระเบน และไม่โพกผ้าคลุมศีรษะ]]
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์มีพระราโชบายสำหรับการรวมชาติให้สยามเป็นปึกแผ่นและทันสมัยพอที่จะต่อต้านการคุกคามจากชาติมหาอำนาจ และมีพระราชประสงค์ให้ชาวมลายูในปัตตานีรู้สึกถึงอัตลักษณ์ของความเป็นชาติ ทรงกล่าวว่า *"แม้ว่าเป็นชาวมลายูและมีความเชื่อทางศาสนาที่ต่างกัน แต่ก็เป็นชาวไทยในจิตสำนึกและทัศนคติเช่นเดียวกับพลเมืองอื่น ๆ ได้..."* การนี้พระองค์ทรงตั้งสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพเป็นรัฐมนตรีกระทรวงมหาดไทย ซึ่งสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงตระหนักว่าสยามมิได้ประกอบขึ้นจากชาติเดี่ยว หากแต่ประกอบด้วยประชากรหลายชาติพันธุ์และวัฒนธรรม ด้วยเหตุนี้พระองค์จึงปลูกฝังอัตลักษณ์พลเมืองไทยในพระนิพนธ์เรื่อง "ลักษณะการปกครองประเทศสยามแต่โบราณ" ระบุลักษณะสามประการของ "คนไทย" คือ ความรักในอธิปไตยแห่งชาติ ความยุติธรรม และความสามารถในการประสานผลประโยชน์ที่ต่างกันเพื่อความเจริญของชาติ

ครั้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงนำลัทธิชาตินิยมมาใช้ โดยทรงใช้คำขวัญว่า "ชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์" เป็นอัตลักษณ์ใหม่ของคนไทย โดยชาติหมายถึงสยามที่มีคนชาติไทยเป็นส่วนใหญ่ ศาสนาหมายถึงศาสนาพุทธ และพระมหากษัตริย์หมายถึงผู้สืบราชบัลลังก์และตัวแทนแห่งราชวงศ์จักรี ซึ่งอัตลักษณ์ดังกล่าวทำให้ชาวมลายูมุสลิมแถบสามจังหวัดชายแดนรู้สึกถูกคุกคามจากรัฐบาลไทย จึงพยายามแยกตัว เรียกร้องเอกราช และต่อต้านอำนาจรัฐไทย

ขณะที่ชาวซัมซัมในจังหวัดสตูลและสงขลาต่างไปจากสามจังหวัด เพราะพวกเขามีบรรพบุรุษเลือดผสมจากไทยและมลายู แม้จะนับถือศาสนาอิสลามแต่ยังรักษาวัฒนธรรมไทยได้ในหลายมิติ โดยเฉพาะภาษาที่ใช้ภาษาไทยเป็นพื้น และหลายคนพูดภาษามลายูไทรบุรีไม่ได้เลย ซึ่งชาวซัมซัมในจังหวัดสตูลจะระบุตัวตนว่าตนเป็น "คนไทย" หรือ "คนไทยมุสลิม" โดยให้เหตุผลว่า "สตูลเป็นส่วนหนึ่งของประเทศไทย พวกเขาอาศัยอยู่ที่นี่ก็ต้องเป็นคนไทย" และพวกเขาไม่สนใจเรื่องที่สตูลเคยเป็นส่วนหนึ่งของรัฐเกอดะฮ์มากนัก เพราะมองว่าเป็นอดีตที่ผ่านพ้นไปนานแล้ว ความอดทนอดกลั้นต่อนโยบายที่ไม่เหมาะสมของรัฐบาลไทยของชาวซัมซัมในสตูลและสงขลา ทำให้พวกเขาได้รับความไว้วางใจจากส่วนกลาง และกลายเป็นบทเรียนแก่รัฐบาลไทยในการทำเพื่อส่วนรวม และเมื่อเกิดเหตุก่อความไม่สงบในจังหวัดชายแดนใต้ปะทุขึ้นในแถบสี่จังหวัดคือ ปัตตานี ยะลา นราธิวาส และบางส่วนของสงขลา เพื่อต่อต้านอำนาจรัฐบาลไทย ซึ่งได้มีความพยายามให้สตูลซึ่งมีประชากรส่วนใหญ่เป็นมุสลิมเข้าร่วมปฏิบัติการดังกล่าวแต่ไม่ประสบความสำเร็จ พลเรือนสตูลได้รายงานกิจกรรมดังกล่าวและผลักดันกลุ่มผู้ก่อความไม่สงบออกจากพื้นที่อย่างทันท่วงที

ในประเทศมาเลเซีย ชาวมาเลเซียเชื้อสายสยาม หรือกลุ่มที่นับถือศาสนาพุทธ กับชาวซัมซัม หรือกลุ่มที่นับถือศาสนาอิสลาม ถูกจัดว่าเป็นภูมิบุตร () มีสิทธิเช่นเดียวกับชาวมลายูมุสลิม แต่ชาวซัมซัมกลับถูกกลืนเป็นชาวมลายูมุสลิมโดยสมบูรณ์ และไม่ระบุตัวตนว่าเป็นคนสยามอีกต่อไป

## วัฒนธรรม
### ภาษา
ชาวซัมซัมในจังหวัดสตูลและสงขลาส่วนใหญ่ใช้ภาษาไทยถิ่นใต้ และมีจำนวนน้อยมากที่ใช้ภาษามลายูไทรบุรี แต่จะพบคำมลายูหลงเหลือตามชื่อสถานที่ต่าง ๆ อย่างไรก็ตาม ภาษาไทยถิ่นใต้ของชาวซัมซัมส่วนใหญ่จะมีการยืมคำแบบทับศัพท์มลายูมาใช้ค่อนข้างมาก ซึ่งเป็นผลจากปูมหลังทางประวัติศาสตร์ โดยเฉพาะคำเรียกเครือญาติหรือภูมินาม การสื่อสารด้วยภาษาไทยในกลุ่มชาวไทยมุสลิมปรากฏหลักฐานตั้งแต่ช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ เพราะในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว มีการเทครัวหัวเมืองแขกเข้ามาในราชธานี ก็พบว่าเชลยที่มาจากไทรบุรีและสตูลบางส่วนใช้ภาษาไทยถิ่นใต้ ไม่ได้สื่อสารกันด้วยภาษามลายู มีปัจจัยหลายประการที่ทำให้ชาวซัมซัมส่วนใหญ่ในไทยนิยมใช้ภาษาไทยเป็นหลัก ส่วนหนึ่งเพราะเป็นหนทางเดียวที่จะนำพวกเขาเข้าสู่การศึกษาแบบไทย โดยได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลและผู้นำท้องถิ่น ซึ่งรัฐบาลมุ่งหมายให้ประชาชนมุสลิมสัญชาติไทยใช้ภาษาไทยในการสื่อสาร และใช้ภาษาอาหรับสำหรับกิจกรรมหรือการเรียนการสอนทางศาสนา

โดยชาวมุสลิมในจังหวัดสตูลและสงขลากลุ่มใหญ่กว่าร้อยละ 90 ใช้ภาษาไทยถิ่นใต้เป็นภาษาแม่ และยังพบชุมชนมลายูมุสลิมในตำบลทรายขาว อำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี นิยามตนเองว่าเป็น "คนไทยอิสลาม" หรือ "คนทรายขาว" ใช้ภาษาไทยถิ่นใต้เป็นหลัก ต่างจากบริเวณโดยรอบที่ใช้ภาษามลายูปัตตานี ถือเป็นอัตลักษณ์พิเศษของชุมชน นอกจากนี้ยังมีภาษาท้องถิ่นของชาวไทยมุสลิมที่เป็นลูกผสมกับชาวมลายู คือภาษาสะกอมในอำเภอจะนะและเทพา จังหวัดสงขลา และภาษาพิเทนในอำเภอทุ่งยางแดง จังหวัดปัตตานี ส่วนชาวมลายูมุสลิมที่บ้านตะโหนด ตำบลสุวารี อำเภอรือเสาะ จังหวัดนราธิวาส มีกลุ่มชนที่เรียกว่า *โต๊ะกูแช* (มาจากคำสันสกฤต "กุญชร" แปลว่า ช้าง) เป็นหมอช้างและควาญช้างในท้องถิ่น พวกเขาเคยสื่อสารกันด้วยภาษาไทยปนมลายู และใช้คาถากำราบช้างเป็นภาษาไทย แต่ปัจจุบันองค์ความรู้ด้านภาษาดังกล่าวสูญหายไปแล้ว แล้วถูกแทนที่ด้วยภาษามลายูปัตตานี

ขณะที่ชาวซัมซัมบนเกาะลังกาวีรุ่นใหม่เลิกพูดภาษาไทยแล้ว แต่ก็พอมีความรู้เกี่ยวกับคำไทยบ้าง

### ศาสนา
thumb|การแต่งกายของเยาวชนไทยมุสลิมจังหวัดสงขลา เมื่อ พ.ศ. 2552
ชาวซัมซัมส่วนหนึ่งที่มีบรรพบุรุษเป็นชาวสยามแต่งงานกับชาวมลายูมุสลิมก็จะเปลี่ยนไปนับถือศาสนาอิสลาม แต่ก็มีชาวมลายูมุสลิมบางส่วนแต่งงานกับชาวไทยพุทธและเปลี่ยนไปนับถือศาสนาพุทธ ชาวซัมซัมส่วนใหญ่อาศัยอยู่ร่วมกับคนต่างศาสนาอย่างสมานฉันท์มายาวนาน ดังจะพบว่าในสตูลและสงขลามีบ้านเรือนของชาวพุทธและมุสลิมอาศัยอยู่ปะปนกัน และค่อนข้างจะภูมิใจในศาสนสัมพันธ์ว่าจะมั่นคงยืนยาวตลอดไป ส่วนใหญ่ชาวซัมซัมนับถือศาสนาอิสลาม แต่พวกเขาไม่นิยมเข้ามัสยิดเพื่อปฏิบัติศาสนกิจ และรับประทานอาหารฮะรอม โดยเฉพาะเต่า ซึ่งถือว่าผิดหลักศาสนา หรือชุมชนมุสลิมบางท้องถิ่นเชื่อว่าน้ำมนต์ของพระในศาสนาพุทธมีความศักดิ์สิทธิ์ ใช้ประพรมบริเวณที่เกิดฟ้าผ่าหรือภัยพิบัติ แล้วจะเกิดความสงบสุข แต่ปัจจุบันได้มีการปลุกเสกน้ำมนต์ด้วยบทสวดในศาสนาอิสลามแทน ในชุมชนชาวไทยพิเทนในอำเภอกะพ้อ จังหวัดปัตตานี เคยมีธรรมเนียมให้เยาวชนชายบรรพชาสามเณรตามความเชื่อของศาสนาพุทธ ก่อนเข้าพิธีสุหนัตตามธรรมเนียมของศาสนาอิสลาม เพื่อแสดงความเคารพแก่บรรพบุรุษของตน แต่ปัจจุบันได้ยกเลิกธรรมเนียมนี้ไปแล้ว เพราะขัดกับหลักศาสนาอิสลาม ส่วนในตำบลทรายขาว อำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี ยังมีบางครอบครัวกระทำตามธรรมเนียมนี้อยู่ เพื่อเป็นการขอขมาบรรพบุรุษไทยพุทธ

ส่วนซัมซัมกลุ่มที่นับถือศาสนาพุทธมักจะผสมกลมกลืนไปกับคนไทยพุทธในท้องถิ่น ในบางชุมชน เช่น บ้านเชิงเขา ตำบลปะลุกาสาเมาะ อำเภอบาเจาะ จังหวัดนราธิวาส ซึ่งประชากรมีเชื้อสายมลายูและเป็นพุทธศาสนิกชน มีประเพณีบุญข้าวใหม่ โดยจะนำข้าวที่เพิ่งเก็บเกี่ยวไปให้ผู้อาวุโสชาวมลายูมุสลิมในหมู่บ้านดุอาอุทิศส่วนกุศลแก่บรรพชนมลายูผู้ล่วงลับของตัวเอง หรือไทยพุทธบางครอบครัวที่มีบรรพบุรุษเป็นชาวมลายูมุสลิม จะมีการตั้งชื่อภาษาอาหรับเป็นมงคลนามแก่ทารกที่เกิดใหม่

## อ้างอิง
; เชิงอรรถ

; บรรณานุกรม
*  .
*  .
*  .
*  .
* .

หมวดหมู่:ชาวไทยพลัดถิ่น
ซัมซัม
หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศมาเลเซีย
หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ไทย–มาเลเซีย