ศาลในประเทศญี่ปุ่น

**ศาลในประเทศญี่ปุ่น** (, ) เป็นอำนาจฝ่ายตุลาการของประเทศญี่ปุ่น ปัจจุบันศาลของประเทศญี่ปุ่นประกอบด้วยศาลสูงสุดและศาลชั้นรอง (ศาลสูง ศาลภาค ศาลครอบครัว และศาลแขวง) (มาตรา 76 ของรัฐธรรมนูญแห่งประเทศญี่ปุ่น)

พระราชบัญญัติศาลระบุว่าศาลยุติธรรมประกอบด้วยศาลสูงสุดจำนวนหนึ่งศาลและบรรดาศาลชั้นรอง ทั่วประเทศมีศาลสูงสุดเพียงแห่งเดียวตั้งอยู่ในกรุงโตเกียว ผู้พิพากษาศาลชั้นรองมีสี่ประเภท ได้แก่ ประธาลศาลสูง, ผู้พิพากษา, ผู้ช่วยผู้พิพากษา และผู้พิพากษาศาลแขวง

## ศาลสูงสุด (最高裁判所)
290px|thumb|อาคารศาลฎีกา กรุงโตเกียว
ศาลสูงสุดของญี่ปุ่นมีอำนาจในด้านต่าง ๆ ได้แก่

# **อำนาจพิจารณาคดี (裁判権)**
#:ศาลสูงสุดมีอำนาจพิจารณาเกี่ยวกับการรับอุทธรณ์คดีที่กำหนดไว้ในกฎหมาย (มาตรา 7 แห่งพรบ.ศาล)
# **อำนาจออกกฎระเบียบ (規則制定権)**
#:ศาลสูงสุดมีอำนาจกำหนดระเบียบที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการพิจารณาคดี, ทนายความ, ระเบียบภายในของศาล (มาตรา 77 แห่งรัฐธรรมนูญ)
# **อำนาจบริหารงานตุลาการ (司法行政権)**
#:การจัดตั้งและบริหารงานศาลถือเป็นหน้าที่ด้านการบริหารงานตุลาการ ซึ่งภายใต้รัฐธรรมนูญญี่ปุ่น อำนาจบริหารงานตุลาการเป็นของศาลทุกระดับ ซึ่งจะดำเนินการผ่านที่ประชุมผู้พิพากษา ในส่วนของการกำกับดูแลการบริหารงานตุลาการ ศาลสูงสุดมีอำนาจในฐานะเป็นหน่วยงานสูงสุดในการกำกับดูแล (มาตรา 80 แห่งพรบ.ศาล)

## ศาลชั้นรอง (下級裁判所)
หมายถึงศาลที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมาย และอยู่ภายใต้ศาลสูงสุดทั้งในแง่ของลำดับชั้นในการพิจารณาคดีและการบริหารงานตุลาการ ศาลชั้นรองมีสามประเภท ได้แก่:
* ศาลสูง (高等裁判所 High Court) เทียบได้กับชั้นศาลอุทธรณ์ของไทย
* ศาลภาค (地方裁判所 District Court) และศาลครอบครัว (家庭裁判所 Family Court) เทียบได้กับชั้นศาลจังหวัดของไทย
* ศาลแขวง (簡易裁判所 Summary Court) เทียบได้กับชั้นศาลแขวงของไทย

ศาลสูงสามารถมีสาขา (支部) ส่วนศาลภาคและศาลครอบครัวสามารถมีทั้งสาขา (支部) หรือสำนักงานย่อย (出張所) แต่ในปัจจุบัน สาขาของศาลภาคและศาลครอบครัวทั้งหมดถูกรวมให้อยู่ในที่เดียวกัน สำนักงานย่อยจะมีเพียงหน่วยของศาลครอบครัว สาเหตุที่ศาลภาคไม่มีสำนักงานย่อยเลย เป็นเพราะมีกฎระเบียบกำหนดว่า *"การพิจารณาคดีต้องกระทำที่ที่ตั้งของศาลหรือที่สาขาของศาล"* และหากไม่มีห้องพิจารณาคดี การพิจารณาคดีของศาลภาคก็ไม่สามารถดำเนินการได้

## เขตอำนาจศาลชั้นรอง
### เขตอำนาจศาลสูงโตเกียว
ประกอบด้วย ศาลสูงและศาลสูงคดีทรัพย์สินทางปัญญา 1 แห่ง, ศาลภาคและศาลครอบครัว 11 แห่ง, ศาลแขวง 107 แห่ง
* ศาลสูงโตเกียว (東京高等裁判所) และศาลสูงคดีทรัพย์สินทางปัญญา (知的財産高等裁判所)
** ศาลภาคโตเกียว, ศาลครอบครัวโตเกียว
** ศาลภาคโยโกฮามะ, ศาลครอบครัวโยโกฮามะ
** ศาลภาคไซตามะ, ศาลครอบครัวไซตามะ
** ศาลภาคชิบะ, ศาลครอบครัวชิบะ
** ศาลภาคมิโตะ, ศาลครอบครัวมิโตะ
** ศาลภาคอุตสึโนะมิยะ, ศาลครอบครัวอุตสึโนะมิยะ
** ศาลภาคมาเอะบาชิ, ศาลครอบครัวมาเอะบาชิ
** ศาลภาคชิซุโอกะ, ศาลครอบครัวชิซุโอกะ
** ศาลภาคโคฟุ, ศาลครอบครัวโคฟุ
** ศาลภาคนางาโนะ, ศาลครอบครัวนางาโนะ
** ศาลภาคนีงาตะ, ศาลครอบครัวนีงาตะ
### เขตอำนาจศาลสูงโอซากะ
ประกอบด้วย ศาลสูง 1 แห่ง, ศาลภาคและศาลครอบครัว 6 แห่ง, ศาลแขวง 57 แห่ง
* ศาลสูงโอซากะ (大阪高等裁判所)
** ศาลภาคโอซากะ, ศาลครอบครัวโอซากะ
** ศาลภาคเกียวโต, ศาลครอบครัวเกียวโต
** ศาลภาคโกเบ ศาลครอบครัวโกเบ
** ศาลภาคนาระ, ศาลครอบครัวนาระ
** ศาลภาคโอตสึ, ศาลครอบครัวโอตสึ
** ศาลภาควากายามะ, ศาลครอบครัววากายามะ
### เขตอำนาจศาลสูงนาโงยะ
ประกอบด้วย ศาลสูง 1 แห่ง, ศาลภาคและศาลครอบครัว 6 แห่ง, ศาลแขวง 42 แห่ง
* ศาลสูงนาโงยะ (名古屋高等裁判所)
** ศาลภาคนาโงยะ ศาลครอบครัวนาโงยะ
** ศาลภาคสึ, ศาลครอบครัวสึ
** ศาลภาคกิฟุ, ศาลครอบครัวกิฟุ
** ศาลภาคฟุกุอิ, ศาลครอบครัวฟุกุอิ
** ศาลภาคคานาซาวะ, ศาลครอบครัวคานาซาวะ
** ศาลภาคโทยามะ, ศาลครอบครัวโทยามะ
### เขตอำนาจศาลสูงฮิโรชิมะ
ประกอบด้วย ศาลสูง 1 แห่ง, ศาลภาคและศาลครอบครัว 5 แห่ง, ศาลแขวง 41 แห่ง
* ศาลสูงฮิโรชิมะ (広島高等裁判所)
** ศาลภาคฮิโรชิมะ, ศาลครอบครัวฮิโรชิมะ
** ศาลภาคยามางูจิ, ศาลครอบครัวยามางูจิ
** ศาลภาคโอกายามะ, ศาลครอบครัวโอกายามะ
** ศาลภาคทตโตริ, ศาลครอบครัวทตโตริ
** ศาลภาคมัตสึเอะ, ศาลครอบครัวมัตสึเอะ
### เขตอำนาจศาลสูงฟุกุโอกะ
ประกอบด้วย ศาลสูง 1 แห่ง, ศาลภาคและศาลครอบครัว 8 แห่ง, ศาลแขวง 82 แห่ง
* ศาลสูงฟุกุโอกะ (福岡高等裁判所)
** ศาลภาคฟุกุโอกะ, ศาลครอบครัวฟุกุโอกะ
** ศาลภาคซากะ, ศาลครอบครัวซากะ
** ศาลภาคนางาซากิ ศาลครอบครัวนางาซากิ
** ศาลภาคโออิตะ, ศาลครอบครัวโออิตะ
** ศาลภาคคุมาโมโตะ ศาลครอบครัวคุมาโมโตะ
** ศาลภาคคาโงชิมะ, ศาลครอบครัวคาโงชิมะ
** ศาลภาคมิยาซากิ, ศาลครอบครัวมิยาซากิ
** ศาลภาคนาฮะ, ศาลครอบครัวนาฮะ
### เขตอำนาจศาลสูงเซ็นได
ประกอบด้วย ศาลสูง 1 แห่ง, ศาลภาคและศาลครอบครัว 6 แห่ง, ศาลแขวง 51 แห่ง
* ศาลสูงเซ็นได (仙台高等裁判所)
** ศาลภาคเซ็นได ศาลครอบครัวเซ็นได
** ศาลภาคฟุกุชิมะ, ศาลครอบครัวฟุกุชิมะ
** ศาลภาคยามากาตะ ศาลครอบครัวยามากาตะ
** ศาลภาคโมริโอกะ, ศาลครอบครัวโมริโอกะ
** ศาลภาคอากิตะ, ศาลครอบครัวอากิตะ
** ศาลภาคอาโอโมริ, ศาลครอบครัวอาโอโมริ
### เขตอำนาจศาลสูงซัปโปโระ
ประกอบด้วย ศาลสูง 1 แห่ง, ศาลภาคและศาลครอบครัว 4 แห่ง, ศาลแขวง 33 แห่ง
* ศาลสูงซัปโปโระ (札幌高等裁判所)
** ศาลภาคซัปโปโระ, ศาลครอบครัวซัปโปโระ
** ศาลภาคฮาโกดาเตะ, ศาลครอบครัวฮาโกดาเตะ
** ศาลภาคอาซาฮิกาวะ, ศาลครอบครัวอาซาฮิกาวะ
** ศาลภาคคุชิโระ, ศาลครอบครัวคุชิโระ
### เขตอำนาจศาลสูงทากามัตสึ
ประกอบด้วย ศาลสูง 1 แห่ง, ศาลภาคและศาลครอบครัว 4 แห่ง, ศาลแขวง 25 แห่ง
* ศาลสูงทากามัตสึ (高松高等裁判所)
** ศาลภาคทากามัตสึ ศาลครอบครัวทากามัตสึ
** ศาลภาคโทกูชิมะ, ศาลครอบครัวโทกูชิมะ
** ศาลภาคโคจิ, ศาลครอบครัวโคจิ
** ศาลภาคมัตสึยามะ, ศาลครอบครัวมัตสึยามะ

## การบันทึกภาพในห้องพิจารณาคดี
การถ่ายภาพและบันทึกเสียงในห้องพิจารณาคดีเคยได้รับอนุญาต แต่เนื่องจากนักข่าวบางคนละเมิดคำสั่งของผู้พิพากษาและมีพฤติกรรมที่รุนแรง ทำให้เกิดความวุ่นวายในห้องพิจารณาคดี ส่งผลให้มีการบังคับใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 215 เมื่อวันที่ 1 มกราคม 1949 ซึ่งกำหนดให้การถ่ายภาพในศาลต้องได้รับอนุญาตจากศาล และโดยทั่วไปแล้ว ห้ามถ่ายภาพทั้งก่อนและระหว่างการพิจารณาคดี ยกเว้นบางกรณี ส่วนในคดีแพ่ง มีการบังคับใช้ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 11 ในปี 1956 ด้วยเหตุผลเดียวกัน

ต่อมาในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1987 มีการผ่อนปรนกฎบางประการภายใต้เงื่อนไข เช่น ต้องได้รับอนุญาตจากผู้พิพากษา สามารถถ่ายภาพได้ไม่เกินสองนาทีก่อนเริ่มพิจารณาคดี และต้องเป็นหลังจากผู้พิพากษาขึ้นบัลลังก์แล้ว, ในคดีอาญาต้องไม่มีจำเลยอยู่ในห้องพิจารณาคดีขณะถ่ายภาพ, การถ่ายภาพต้องทำจากด้านหลังของห้องพิจารณาคดี โดยให้บัลลังก์อยู่ในแนวกึ่งกลางของภาพ, มีการกำหนดให้ใช้ช่างภาพจากสื่อมวลชนที่เป็นสมาชิกสโมสรผู้สื่อข่าว และอนุญาตเพียงหนึ่งคนสำหรับกล้องถ่ายภาพนิ่ง และหนึ่งคนสำหรับกล้องวิดีโอ, ห้ามใช้แสงสว่างเสริมและห้ามบันทึกเสียง

แม้ว่าการถ่ายภาพจะไม่ได้รับอนุญาต แต่การวาดภาพด้วยมือยังคงได้รับอนุญาต ส่งผลให้สื่อมวลชนนำศิลปินเข้าสังเกตการณ์เพื่อถ่ายทอดบรรยากาศในห้องพิจารณาคดีผ่านภาพวาด ซึ่งนำไปสู่การเกิดอาชีพ “จิตรกรศาล” (法廷画家) นอกจากนี้ เนื่องจากมีเหตุการณ์ที่จำเลยใช้อาวุธก่อความรุนแรงในห้องพิจารณาคดีอย่างต่อเนื่อง ในปี  2017 ศาลฎีกาได้ออกประกาศให้ศาลทั่วประเทศนำเครื่องตรวจจับโลหะมาใช้

## การพิจารณาคดีแบบเปิดเผย
มาตรา 82 วรรค 1 ของรัฐธรรมนูญ ระบุว่าการพิจารณาคดีทั้งความแพ่งและความอาญา และการอ่านคำพิพากษาจะต้องกระทำโดยเปิดเผยเป็นหลัก ดังนั้นบุคคลทั่วไปสามารถเข้าฟังการพิจารณาคดี หลักการนี้มีเป้าหมายเพื่อรับประกันความเป็นธรรมของกระบวนการพิจารณาคดีและเสริมสร้างความไว้วางใจของประชาชนต่อกระบวนการยุติธรรม

อย่างไรก็ตาม มาตรา 82 วรรค 2 ของรัฐธรรมนูญ ระบุว่าถ้าหากการกระทำการดังกล่าวโดยเปิดเผยอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อความสงบเรียบร้อยของสังคมหรือศีลธรรมอันดี ศาลสามารถมีมติเป็นเอกฉันท์ให้ดำเนินการพิจารณาคดีแบบปิด ในกรณีนี้ ศาลต้องแจ้งเหตุผลก่อนให้ผู้ที่เข้าฟังออกจากห้องพิจารณาคดี แต่มีกรณีที่ศาลไม่สามารถพิจารณาคดีแบบปิด ไม่ว่าด้วยเหตุผลใดก็ตาม ได้แก่ 1) คดีอาชญากรรมทางการเมือง 2) คดีอาชญากรรมที่เกี่ยวข้องกับสิ่งพิมพ์และสื่อ 3) คดีที่เกี่ยวข้องกับสิทธิที่ได้รับการคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญ สำหรับคดีทั้งสามประเภทนี้ แม้ว่าการพิจารณาคดีแบบเปิดเผยอาจส่งผลกระทบต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมของสังคม แต่ศาลไม่มีอำนาจพิจารณาคดีแบบปิด

## อ้างอิง

หมวดหมู่:องค์กรตุลาการญี่ปุ่น
หมวดหมู่:รัฐบาลญี่ปุ่น