มนุษยศาสตร์

[thumb|right|[นักปรัชญาเพลโต]]

**มนุษยศาสตร์** () เป็นกลุ่มของสาขาวิชาที่เกี่ยวกับการศึกษาสภาวะแห่งมนุษย์โดยส่วนใหญ่ใช้กรรมวิธีเชิงวิเคราะห์, วิจารณญาณ หรือการคาดการณ์ซึ่งแตกต่างจากการเข้าสู่ปัญหาด้วยกรรมวิธีเชิงประจักษ์ด้วยธรรมชาติ, สังคมศาสตร์ โดยธรรมเนียมทั่วไปมนุษยศาสตร์รวมถึงสาขาวิชาภาษาศาสตร์โบราณและภาษาศาสตร์สมัยใหม่, วรรณคดี ประวัติศาสตร์ ปรัชญา ศาสนา ทัศนศิลป์ ศิลปะการแสดง และดนตรี บางครั้งมีการรวมเอาสาขาวิชาอื่นเพิ่มเข้าไปด้วย ได้แก่ มานุษยวิทยา ภูมิภาคศึกษา การสื่อสารและวัฒนธรรมศึกษา แม้ว่าสาขาวิชาเหล่านี้มักถูกจัดไว้ในสาขาสังคมศาสตร์ นักวิชาการที่อยู่ในสายของสาขาวิชานี้ บางครั้งอาจเรียกตนเองว่าเป็น "นักมนุษยนิยม" อย่างไรก็ตามคำดังกล่าวก็ได้ใช้เรียกนักปรัชญาสาขามนุษยนิยมแต่ก็ยังไม่เป็นที่ยอมรับ

## สาขาวิชาของมนุษยศาสตร์
### คลาสสิก

[right|thumb|รูปปั้นครึ่งตัวของ [โฮเมอร์ นักคลาสสิกชาวกรีก]]
ในประเพณีนิยมด้านวิชาการตะวันตก **[[ศิลปะคลาสสิก|คลาสสิก]]**หมายถึงวัฒนธรรมแห่งคลาสสิกโบราณ ได้แก่วัฒนธรรมกรีกโบราณและวัฒนธรรมโรมันโบราณ แต่เดิมวิชาคลาสสิกศึกษาถือเป็นรากฐานของสาขาวิชามนุษยศาสตร์ แต่คลาสสิกศึกษาได้ลดความสำคัญลงในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 20 (พ.ศ. 2344 - พ.ศ. 2443) แต่ถึงกระนั้นอิทธิพลของแนวคิดคลาสสิกก็ยังคงปรากฏในมนุษยศาสตร์ เช่นสาขาวิชาปรัชญาและวรรณคดีซึ่งยังคงอยู่อย่างมั่นคง

หากพิจารณาอย่างกว้าง ๆ ถือได้ว่า "คลาสสิก" ยังคงเป็นงานเขียนพื้นฐานดั้งเดิมในวัฒนธรรมยุคเริ่มแรกในหลายวัฒนธรรมสำคัญของโลก และในประเพณีสำคัญอื่น ๆ  คลาสสิกมักอ้างไปถึง "คัมภีร์" และ "คัมภีร์อุปนิษัท" ในอินเดีย "เล่าจื๊อ" และ "จวงจื่อ" ในจีน และงานเขียนอื่นเช่น "ประมวลกฎหมายฮัมมูราบี" และ "มหากาพย์กิลกาเมช" ในเมโสโปเตเมีย รวมทั้ง "คัมภีร์มรณะของอียิปต์"

### ประวัติศาสตร์
*ดูบทความหลัก: [[ประวัติศาสตร์]]*

**ประวัติศาสตร์**คือศาสตร์ว่าด้วยการบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับอดีตอย่างเป็นระบบ เมื่อใช้เรียกสายหรือกลุ่มสาขาวิชา ประวัติศาสตร์หมายรวมถึงการศึกษาและการแปลความหมายการบันทึกของมวลมนุษย์ ครอบครัวและสังคม มักมีการกล่าวความรู้ประวัติศาสตร์ว่าเป็นการรวมความรู้เกี่ยวกับเหตุการณ์ในอดีตและการสะสมทักษะการคิดเชิงประวัติศาสตร์

โดยประเพณีนิยม ถือว่าการศึกษาประวัติศาสตร์ถือเป็นส่วนของมนุษยศาสตร์ แต่อย่างไรก็ดี ในวงการวิชาการสมัยใหม่ เริ่มมีการจำแนกประวัติศาสตร์ไว้เป็นส่วนหนึ่งในกลุ่มสาขาวิชาสังคมศาสตร์มากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อเน้นในด้าน "ลำดับเวลาวิทยา" (chronology)

### ภาษาศาสตร์และวรรณคดี
*ดูบทความหลัก: [[ภาษาศาสตร์]] และ [[วรรณคดี]]*

[thumb|right|[เชคสเปียร์ ได้เขียนงานที่ยิ่งใหญ่มากในวรรณคดีอังกฤษ]]
**การศึกษาภาษาสมัยใหม่**และภาษาคลาสสิกถือเป็นโครงหลักใหญ่ของมนุษยศาสตร์ ในขณะที่การศึกษาภาษาเชิงวิทยาศาสตร์ซึ่งเรียกว่าสาขาวิชาภาษาศาสตร์ซึ่งถูกจัดอยู่ในกลุ่มสาขาวิชาสังคมศาสตร์ โดยที่หลายส่วนของมนุษยศาสตร์ เช่น วรรณคดี ประวัติศาสตร์และปรัชญาเหล่านี้ ตั้งบนพื้นฐานของภาษา การเปลี่ยนแปลงของภาษาจึงมีผลกระทบอย่างมากต่อมนุษยศาสตร์กลุ่มอื่น ๆ วรรณคดีครอบคลุมถึงการใช้ภาษาที่หลากหลายรวมทั้งในรูปร้อยแก้ว (เช่น นวนิยาย) กวีนิพนธ์และบทละคร ซึ่งขึ้นอยู่กับหัวใจของหลักสูตรมนุษยศาสตร์สมัยใหม่ หลักสูตรภาษาต่างประเทศระดับมหาวิทยาลัยมักรวมการศึกษาวรรณกรรมที่เป็นงานชิ้นสำคัญในภาษานั้น ๆ รวมทั้งในภาษาของตนเอง (ไวยากรณ์ คำศัพท์ ฯลฯ) 

เราอาจเทียบวรรณคดีกับการรวบรวมเรื่องนิทาน บทกวีและบทละครที่เกี่ยวพันกับเรื่องเฉพาะบางเรื่อง ในกรณีเช่นนี้ นิทาน บทกวีและบทละครอาจมีหรือไม่มีนัยที่บ่งชี้ในความเป็นชาตินิยมก็ได้ "กฎหมายศาสนาตะวันตก" (Western Canon) ก็มีรูปแบบเช่นนั้น คำว่า "วรรณคดี" จึงมีความหมายต่างกันขึ้นอยู่กับว่าผู้ใดเป็นผู้ใช้และใช้ในบริบทใด อาจนำไปใช้ได้อย่างกว้าง ๆ เพื่อหมายถึงการเก็บหรือบันทึกสัญลักษณ์ใด ๆ ที่ครอบคลุมถึงทุกอย่างจากภาพและประติมากรรมไปถึงวรรณกรรมจดหมาย คนทั่วไปอาจรับรู้ถึงความแตกต่างระหว่าง "วรรณคดี" และงานเขียนที่เป็นที่นิยมในบางรูปแบบ คำว่า "บันเทิงคดีวรรณคดี" (:en:Literary fiction) และ "คุณธรรมวรรณคดี" (:en:Literary merit) มักใช้ได้เพื่อแยกความแตกต่างระหว่างงานเขียนแต่ละงาน

### กฎหมาย
*ดูบทความหลัก: [[กฎหมาย]]*

[thumb|right|การว่าคดีในศาลอาญา [:en:Old Bailey ใน ลอนดอน]]
โดยภาษาเฉพาะ **กฎหมาย** หมายถึงกฎ (ต่างจากกฎทางจรรยาบรรณ) ที่สามารถนำไปใช้บังคับได้โดยผ่านสถาบัน การศึกษากฎหมายจะครอบเกี่ยวพันขอบข่ายกับสังคมศาสตร์และ**มนุษยศาสตร์** ขึ้นอยู่กับมุมมองที่ได้จากการศึกษาของผู้มองที่มองที่วัตถุประสงค์และผลกระทบที่จะตามมา กฎหมายอาจใช้บังคับไม่ได้เสมอไป โดยเฉพาะในบริบทของนานาชาติ ได้มีการนิยามกฎหมายว่าเป็น "ระบบของกฎ" ในเชิงของแนวคิดการตีความเพื่อให้บรรลุถึงความยุติธรรม ในฐานะเป็น "ผู้มีอำนาจ" ที่จะทำการไกล่เกลี่ยความขัดแย้งของประชาชน หรือในฐานะของ "พระมหากษัตริย์หรือองค์อธิปัตย์ที่มีอำนาจบังคับ" อย่างไรก็ดี บางคนอาจคิดว่ากฎหมายคือสถาบันสังคมทั้งสิ้นของส่วนกลาง นโยบายกฎหมายรวมการแสดงเจตนารมณ์ด้านความคิดเชิงปฏิบัติมาจากทุกอย่างในสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ 

กฎหมายคือการเมือง เนื่องจากนักการเมืองเป็นผู้สร้างกฎหมาย กฎหมายคือปรัชญาเนื่องจากศีลธรรมและจริยธรรมเป็นตัวหล่อหลอมความคิดของพวกเขา กฎหมายบอกเรื่องราวมากมายทางประวัติศาสตร์ เพราะตัวบทกฎหมาย คดีและการจัดทำประมวลกฎหมายเกิดขึ้นต่อเนื่องตามกาลเวลามายาวนาน  และกฎหมายคือเศรษฐศาสตร์ เพราะกฎใด ๆ ที่ว่าด้วยสัญญา  การละเมิด  กฎหมายทรัพย์สิน กฎหมายแรงงาน กฎหมายบริษัทและกฎหมายอื่น ๆ อีกมากมีผลในระยะยาวต่อการกระจายรายได้และความมั่งคั่งของสังคม 

คำนามว่า "law" มาจากคำในภาษาอังกฤษเก่า "lagu" ซึ่งหมายถึงการวางหรือการกำหนดให้ตายตัว และคำคุณศัพท์ "legal" มาจากภาษาละติน "lex" 

### ศิลปะการแสดง
*ดูบทความหลัก: [[ศิลปะการแสดง]]*

thumb|การแสดงคอนเสิร์ตที่โมซาทีอุม ในซาลซ์บูร์ก
**ศิลปะการแสดง**แตกต่างจาก "ศิลปะปรับแต่งได้" (plastic arts) ตราบเท่าที่ศิลปะการแสดงใช้ตัว ใบหน้าของศิลปิน เองเป็นมัชชิม และศิลปะปรับแต่งได้ใช้วัสดุ เช่นดินเหนียว โลหะ หรือสีซึ่งสามารถหล่อ ปั้นหรือเปลี่ยนรูปเพื่อสร้างสรรค์ให้เป็นศิลปวัตถุ ศิลปะการแสดงรวมถึง กายกรรม การแสดงสดในที่สาธารณะ (busking) การรายรำ มายากล ดนตรี อุปรากร ภาพยนตร์ การโยนอุปกรณ์ (juggling) โยธวาทิตและละครเวที

**ศิลปิน**ที่แสดงในศิลปะเหล่านี้ต่อหน้าผู้ชมเรียกว่า "นักแสดง" ซึ่งรวมถึงนักแสดงละคร นักแสดงตลกหรือสุขนาฏกรรม (comedy) นักฟ้อนรำ นักดนตรีและนักร้อง ศิลปะการแสดงได้รับการสนับสนุนจากผู้ร่วมงานอื่นเช่น นักแต่งเพลงและนักจัดฉาก นักแสดงมักปรับหรือแต่งโฉมของตนเองอยู่เสมอด้วยเครื่องแต่งกายและการแต่งหน้าบนเวที ฯลฯ นอกจากนี้ยังมีรูปแบบที่เฉพาะพิเศษในรูปของวิจิตรศิลป์ ซึ่งศิลปินแสดงงานศิลปะของตนสด ๆ ต่อหน้าผู้ชม ศิลปะต่าง ๆ ดังกล่าวนี้เรียกรวมว่าศิลปะการแสดง ศิลปะการแสดงส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับ "ศิลปะปรับแต่งได้" ในรูปใดรูปหนึ่งซึ่งอาจได้การสร้างฉาก การฟ้อนรำในบางครั้งมักหมายรวมให้เป็น ศิลปะปรับแต่งได้ โดยเฉพาะในช่วงของยุค "นวนาฏกรรม" (Modern dance)

#### การดนตรี
*ดูบทความหลัก: [[ดนตรี]]*

**การดนตรี** หมายถึงสาขาวิชาที่เน้นสายอาชีพสองสายได้แก่ สายการแสดงดนตรี (เน้นวงดุริยางค์และคอนเสิร์ต) และสายดนตรีศึกษา (การผลิตครูดนตรี) นักศึกษาเรียนด้านการเล่นเครื่องดนตรีต่าง ๆ และยังศึกษาทฤษฎีดนตรี และดนตรีวิทยา (musicology) ประวัติศาสตร์ดนตรีและการประพันธ์เพลง ในประเพณีของ "ศิลปศาสตร์" (วิชา 7 อย่างของผู้ดี: ไวยากรณ์ ตรรกวิทยา การพูด เลขคณิต เรขาคณิต ดนตรีและดาราศาสตร์) ดนตรีเป็นวิชาที่ใช้เพิ่มทักษะของผู้ที่มิใช่นักดนตรีเพื่อใช้ในการเน้นความจดจ่อในดนตรีและการฟังดนตรี

#### ละครเวที
*ดูบทความหลัก: [[ละครเวที]]*

[thumb|right|โปสเตอร์ดั้งเดิมของละครเวทีเรื่อง  ''[:en:Turandot|Turandot* ซึ่งเป็นละครที่ประสบความสำเร็จมากเรื่องหนึ่ง]]
*'ละครเวที** (Theatre หรือ theater - กรีก "theatron", θέατρον) เป็นแขนงหนึ่งของสาขาวิชา[[ศิลปะการแสดง]]ที่เกี่ยวกับ "การแสดง" ([[:en:acting|acting]]) มาจากเรื่องราวหรือบทประพันธ์ต่อหน้าผู้ชม โดยใช้การพูด การแสดงท่า ดนตรี การฟ้อนรำ เสียงและภาพที่น่าตื่นเต้น นั่นคือการใช้ศิลปะการแสดงแขนงอื่น ๆ เข้ามาร่วมด้วย นอกจากการการพูดตามการบอกบททั่ว ๆ ไปแล้ว [[ละครเวที]]ยังรวมรูปแบบการแสดงบนเวทีในรูปอื่น ๆ อีกด้วย เช่น [[อุปรากร]] [[บัลเล่ต์]] [[ละครใบ้]] ([[:en:mime|mime]]) [[คาบูกิ]] [[รำไทย]] [[งิ้ว]] [[ระบำอินเดีย]] [[ละครมัมเมอร์]] (ละครปลอมตัวเล่นตลกในหมู่คน) [[ละครแพนโทไมม์]] (ละครเล่นตามเรื่อง[[นิทาน]]ในช่วง[[คริสต์มาส]]ของชาวตะวันตก)

==== นาฏศิลป์ ====
''ดูบทความหลัก: [[นาฏศิลป์]]''

**นาฏศิลป์** หรือ**การฟ้อนรำ** (Dance จาก[[ภาษาฝรั่งเศสเก่า]] dancier) หมายถึงการเคลื่อนไหวร่างกายของมนุษย์ อาจทำโดยการใช้รูปการแสดงออกที่มีท้องเรื่องทาง[[สังคม]] [[จิตวิญญาณ]] หรือทางการแสดง [[นาฏศิลป์]]ยังอาจนำมาใช้สำหรับพรรณาถึงกรรมวิธี[[สื่อสาร]]โดยไม่ใช้คำพูด ระหว่าง[[มนุษย์]]หรือ[[สัตว์]] ([[ระบำผึ้ง]] ระบำเกี้ยวพาราสี) การเคลื่อนไหวของวัตถุไร้ชีวิต (เช่นใบไม้เต้นรำกับลม) และกับรูปแบบของดนตรีเฉพาะบางชนิดหรือบางประเภท  "[[นาฏกรรมวิธี]]" ([[:en:Choreography|Choreography]]) หมายถึงศิลปะในการออก"นักนาฏกรรมวิธี" (choreographer)

[[นิยาม]]ที่กำกับความหมายของนาฏศิลป์ขึ้นอยู่กับข้อจำกัดทาง[[สังคม]] [[วัฒนธรรม]] [[สุนทรียภาพ]] [[ศิลปะ]]และ[[ศีลธรรม]] และขอบข่ายของการเคลื่อนไหว (เช่นการฟ้อนรำพื้นบ้าน) ที่เป็นตัวประมวลเทคนิคชั้นครู เช่น[[บัลเล่ต์]] ใน[[กีฬา]] [[ยิมนาสติก]] [[การร่ายรำสเกต]] ([[:en:Figure skating|Figure skating]] และ[[การว่ายน้ำร่ายรำ]] ([[:en:synchronized swimming|synchronized swimming]]) ถือว่าอยู่ในแขนงนาฏศิลป์ แต่ท่ารำใน[[ศิลปะการต่อสู้]]ต่าง ๆ เป็นเพียงการเรียกชื่อเป็นศิลปะเท่านั้น

=== ปรัชญา ===
''ดูบทความหลัก: [[ปรัชญา]]''

**ปรัชญา**มาจากคำ[[กรีซโบราณ|กรีกโบราณ]]ที่แปลว่า "ความรักในความรอบรู้" (The love of wisdom) เป็นการตั้งคำถามเกี่ยวกับชีวิต การเป็นตัวตนและการมีเหตุผลของมนุษย์ ปรัชญาเป็นวิชาที่มีการศึกษามาเก่าแก่ที่สุดในโลก และได้แตกสาขาและวิวัฒนาการแตกออกเป็นวิชา[[ฟิสิกส์]]ใน[[คริสต์ศตวรรษ]]ที่ 16 ([[พ.ศ. 2044]] - [[พ.ศ. 2143]]) และวิชา[[จิตวิทยา]]ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ([[พ.ศ. 2344]] - [[พ.ศ. 2443]]) 

ในสังคมปัจจุบัน ได้มีสายวิชา เช่น [[ปริชานศาสตร์]] ([[:en:Cognitive Science|Cognitive Science]] เกิดขึ้นจากความพยายามของผู้เชี่ยวชาญที่จะคลายปมเกี่ยวกับธรรมชาติของระบบ[[สติปัญญา]]และทำความเข้าใจเกี่ยวกับ[[ความคิด]] [[การพูด]]และ[[การมีเหตุผล]]

=== ศาสนา ===
''ดูบทความหลัก: [[ศาสนา]] และ [[เทววิทยา]]''

[[ไฟล์:God the Geometer.jpg|thumb|[[เข็มทิศ]] ในสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 13 ในเอกสารตัวเขียนนี้คือสัญลักษณ์การสร้างโลกของพระเจ้า ([[:en:Creation (theology)|creation]])]]
[[นักประวัติศาสตร์]]เกือบทั้งหมดได้สืบย้อนความเชื่อทาง[[ศาสนา]]ไปได้ถึง[[ยุคหินใหม่]] ความเชื่อทางศาสนาในยุคนี้ประกอบด้วยการบูชา[[เจ้าแม่]]และ[[เจ้าพ่อ]]แห่งท้องฟ้า รวมทั้งการ[[บูชาพระอาทิตย์]]และ[[พระจันทร์]]เป็น[[เทพเจ้า]] 

[[ปรัชญา]]และ[[ศาสนา]]ใหม่ ๆ ได้เกิดขึ้นทั้งในซีกตะวันออกและตะวันตกของโลก โดยเฉพาะเมื่อประมาณศตวรรษที่ 6 ก่อน[[คริสตกาล]] (ประมาณสมัย[[พุทธกาล]]) เมื่อเวลาผ่านไปการแตกแขนงได้เกิดขึ้นอย่างหลากหลาย มี[[ศาสนาฮินดู]]และ[[ศาสนาพุทธ]]ใน[[อินเดีย]] [[ศาสนาโซโรอัสเตอร์]]ใน[[เปอร์เซีย]] เหล่านี้นับเป็นความเชื่อหลัก ๆ ในยุคแรก ๆ 

ในโลกตะวันออกมีแนวความคิด 3 สำนักคิดที่มีอทธิพลต่อความคิดของ[[จีน]]จนถึงปัจจุบัน ได้แก่[[ลัทธิเต๋า]] [[ลัทธิถือกฎหมาย]]? ([[:en:Legalism|Legalism]]) และ[[ลัทธิขงจื๊อ]] ธรรมเนียมของลัทธิขงจื๊อซึ่งยังคงแพร่หลักเป็นส่วนใหญ่อยู่นั้น ไม่เพียงมองที่พลังของกฎหมายแต่ยังมองไปถึงกำลังและตัวอย่างของ[[ประเพณี]]เพื่อ[[ศีลธรรม]]ทาง[[การเมือง]]อีกด้วย 

ในซีกโลกตะวันตก ประเพณีของ[[ปรัชญากรีก]]ซึ่งมีพื้นฐานจากงานของ[[เพลโต]]และ[[อริสโตเติล]]ได้ซึมซาบและแพร่กระจายไปทั่ว[[ยุโรป]]และ[[ตะวันออกกลาง]]ด้วยการพิชิตของ[[อเล็กซานเดอร์มหาราช]]ในศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาล (ประมาณระหว่าง [[พ.ศ. 144]] - [[พ.ศ. 244]]) 

**กลุ่มศาสนาอับราฮัม** ([[:en:Abrahamic religions|Abrahamic religions]]) ได้แก่ศาสนาที่มาจากประเพณี[[เซมิติก]] ([[:en:Semitic|Semitic]]) โบราณอันเดียวกันซึ่งสืบย้อนไปถึง "[[อับราฮัม]]" (ประมาณ 1900 ปีก่อน ค.ศ. หรือ 1350 ปีก่อน พ.ศ.) ซึ่งผู้เฒ่าผู้ปกครองกลุ่มชน ([[:en:patriarch|patriarch]]) ที่มีการกล่าวถึงใน[[คัมภีร์ไบเบิลฮีบรู]]ภาค[[พันธสัญญาเดิม]] และในฐานะผู้ตั้งศาสนาในพระ[[คัมภีร์]][[อัลกุรอาน]] และยังถูกเรียกเป็นผู้ตั้งศาสนาที่ปรากฏใน[[เจเนซิส]] 20:7 ด้วยเช่นกัน ความเชื่อเหล่านี้ได้ก่อให้เกิดกลุ่มศาสนาขนาดใหญ่ที่สัมพันธ์กันโดยการ "ถือพระเจ้าองค์เดียวกัน" ซึ่งรวมถึงลัทธิ[[ศาสนายูดาห์]] [[ศาสนาคริสต์]]และ[[ศาสนาอิสลาม]]ซึ่งมีผู้นับถือรวมกันประมาณครึ่งโลก

=== ทัศนศิลป์ ===
''ดูบทความหลัก: [[ทัศนศิลป์]]''
[[ไฟล์:Quatrain on Heavenly Mountain.jpg|thumbnail|''โคลงบทสี่บาทว่าด้วยภูเขาในสรวงสวรรค์'' โดยจักรพรรดิกัวซ่ง? ([[:en:Emperor Gaozong of Song China|Emperor Gaozong]] - พ.ศ. 1650 – พ.ศ. 1730) แห่ง[[ราชวงศ์ซ้อง]]?]]
ธรรมเนียมประเพณีสำคัญทาง[[ศิลปะ]]มีรากฐานมาจากศิลปะใน[[อารยธรรม]]โบราณแห่งใดแห่งหนึ่ง ได้แก่ [[อียิปต์โบราณ]] [[กรีซโบราณ|กรีก]]และ[[โรมโบราณ|โรมัน]] [[จีน]] [[อินเดีย]] [[เมโสโปเตเมีย]]และ[[เมโสอเมริกา]]

[[ศิลปะกรีกโบราณ]]แสดงให้เห็นการเคารพรูปกายของมนุษย์และการพัฒนาทักษะของการเขียนที่แสดงกล้ามเนื้อ ท่า ความงามและสัดส่วนที่ถูกต้องทาง[[สรีระ]] ศิลปะโรมันโบราณแสดงให้เห็น[[เทพเจ้า]]ในฐานะของมนุษย์ที่เป็นอุดมคติอันสูงส่ง แสดงถึงลักษณะรูปโฉมที่แตกต่างกัน (เช่น สายฟ้าของ[[เซอุส]])

ในสมัย[[จักรวรรดิไบแซนไทน์]]และ[[กอธิค]]ซึ่งเป็น[[ศิลปะยุคกลาง]] การมีอำนาจมากของศาสนจักรบีบให้มีการแสดงออกไปในทาง[[คัมภีร์ไบเบิล]]ไม่ใช่การแสดงออกทางวัตถุที่เป็น[[สัจจะ]] ใน[[ยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา]] จะเห็นการกลับไปสู่การประเมินโลกทางวัตถุ การเปลี่ยนในครั้งนี้แสดงให้เห็นได้ในรูปของศิลปะ ซึ่งแสดงถึงความสามารถในการแสดงร่างกายของ[[มนุษย์]]และความเป็นจริงที่เป็น 3 มิติของ[[ภูมิทัศน์]]

งาน[[ศิลปะตะวันออก]]มีลักษณะคล้ายคลึงกับ[[ศิลปะตะวันตก]][[ยุคกลาง]]โดยเฉพาะการเน้นลวดลายผิวพื้นและการใช้สีท้องถิ่น (หมายถึงการใช้สีกับวัตถุที่เรียบ ๆ เช่นการใช้สีแดงพื้นฐานสำหรับเสื้อคลุมแทนที่จะใช้ใช้สีแดงในลักษณะเหลือบแก่อ่อนตามสภาพของแสงและเงา) ลักษณะเฉพาะของกระบวนแบบนี้ สีที่ลงจะถูกกำหนดโดยเส้นขอบรอบ (เทียบเท่ากับการลงสีภาพ[[การ์ตูน]]ในปัจจุบัน) ตัวอย่างที่อาจแสดงให้เห็นได้ชัดเจนได้แก่[[ศิลปะอินเดีย]] [[ธิเบต]]และ[[ญี่ปุ่น]]

[[ไฟล์:Pittura-Painting3.JPG|thumb|right|จานสีของศิลปิน]]
[[ศิลปะ]][[ศาสนาอิสลาม]]ห้ามใช้รูปเคารพแต่ใช้การแสดงออกของแนวความคิดทางศาสนาด้วยลวดลายเรขาคณิตแทน ความแน่ชัดทางกายภาพและความสมเหตุผลที่แสดงให้เห็นในยุคสว่างในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ไม่เพียงถูกลบล้างโดย[[ไอน์สไตน์]]และ[[จิตวิทยา]]ที่ไม่เคยมีมาก่อนของ[[ฟรอยด์]]แต่ยังยังถูกลบล้างด้วยการพัฒนาทาง[[เทคโนโลยี]]ใหม่อีกด้วย ปฏิสัมพันธ์ระหว่างกันของโลกยุคใหม่ในช่วงนี้ยิ่งทำให้เห็นอิทธิพลของวัฒนธรรมอื่น ๆ ที่มีต่อวัฒนธรรมตะวันตกมากพอ ๆ กับอิทธิพลตะวันตกที่มีต่อวัฒนธรรมเหล่านั้นได้มากขึ้น

==== ประเภทของมัชฌิม ====
**การวาดเส้น**คือตัวกลางหรือมัชฌิมที่ช่วยในการเขียนภาพโดยการใช้เครื่องมือและเทคนิคที่หลากหลายใดๆ ก็ได้ โดยทั่วไปจะวาดลงบนพื้นผิวด้วยดินสอกราไฟท์ หมึกและปากกา หมึกและพู่กัน ดินสอเทียน ถ่านแท่ง ถ่าน สีแท่งปาสเตลและปากกาปากสักหลาด เครื่องมือทาง[[ดิจิทัล]]สามารถนำมาใช้สร้างบรรยากาศที่ซับซ้อนแก่ภาพ เทคนิคหลักทั่วไปที่ใช้ในการวาดภาพ เทคนิคหลักที่ใช้ในการวาดภาพได้แก่ การวาดเส้น [[การแรเส้นเงา]] ([[:en:hatching|hatching]])  การแรเส้นเงาขวาง การแรเส้นเงาแบบสุ่ม ลายเส้นหวัด [[ลายสักจุด]] ([[:en:stippling|stippling]]) และลายเส้นกลืนกัน ศิลปินผู้ชำนาญในการวาดลายเส้นเรียกว่า "ช่างวาดลายเส้น" (draftsman หรือ draughtsman)

==== จิตรกรรม ====
''ดูบทความหลัก: [[จิตรกรรม]]''
[[ไฟล์:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|thumb|[[โมนาลิซา]] จิตรกรรมที่มีผู้รู้จักมากที่สุดภาพหนึ่งใน[[โลกตะวันตก]]]]
**จิตรกรรม*' ([[:en:Painting|Painting]] ในความหมายทั่วไปหมายถึงการประยุกต์[[สารสี]] ([[:en:pigment|pigment]]) ที่แขวนลอยในตัวกลางและยึดเหนี่ยวติดกับผิวพื้น เช่น [[กระดาษ]] [[ผ้าใบ]]หรือผนังด้วยวัสดุกาว หากใช้ในความหมายทาง[[ศิลปะ]]จะหมายถึงการผสมผสานวิธีดังกล่าวด้วย[[การวาดเส้น]] [[การจัดองค์ประกอบ]]และข้อพิจารณาเชิงศิลปะอื่น ๆ เพื่อแสดงออกถึงความตั้งใจในแนวคิดของผู้เขียนนั้น ๆ นอกจากนี้ จิตรกรรมยังเป็นที่แสดงแรงดลใจสำคัญทางจิตวิญญาณและความคิด ภาพเขียนประเภทนี้จะเห็นได้ในงานศิลปะหลายรูปแบบ ตั้งแต่ภาพเขียนรูปในเรื่อง[[ปรัมปรา]]ต่าง ๆ บน[[เครื่องปั้นดินเผา]] ไปจนถึงภาพตัวคนใน[[จิตรกรรมฝาผนัง]]ใน[[ชาเปลซิสติน]]

[[สี]]คือหัวใจสำคัญของงาน[[จิตรกรรม]]เช่นเดียวกับ[[เสียง]]ที่เป็นหัวในหลักของ[[ดนตรี]] สีมีความเป็น[[อัตวิสัย]]สูงแต่ก็สามารถสังเกตถึงผลทาง[[จิตวิทยา]]ได้ไม่ยาก แม้จะมีความแตกต่างไปตามแต่ละ[[วัฒนธรรม]]บ้างก็จริง [[สีดำ]]เกี่ยวพันกับความโศกเศร้าในโลกตะวันตก แต่ในซีกโลกอื่นความโศกเศร้าอาจเป็น[[สีขาว]]ได้ จิตรกร นักทฤษฎี นักเขียนและ[[นักวิทยาศาสตร์]]บางคน รวมทั้ง[[เกอเท]] [[วาซีลี คันดินสกี]] [[ไอแซก นิวตัน]]ต่างได้เขียน[[ทฤษฎีสี]]ของตนขึ้น นอกจากนี้ การใช้ภาษาในสียังเป็นเพียงการเอ่ยหรือการบ่งบอกสีโดยทั่ว ๆ ไปเท่านั้น เช่น คำว่า "[[สีแดง]]" เป็นเพียงคำที่ใช้แทนพิสัยการแปรที่กว้างขวางทั้งหมดของ[[สเปกตรัม]]ของสีแดงบริสุทธิ์ ไม่มีการกำหนดตายตัวในความแตกต่างของสีอย่างเช่นเสียง ที่สามารถกำหนดความสูงต่ำหรือบันไดเสียงที่ชัดเจนแน่นอนเป็นที่ยอมรับกันได้ เช่น[[บันไดเสียง]] C หรือ C# แม้จะมีการใช้ระบบ "[[แพนโทน]]" ([[:en:Pantone|Pantone]]) อย่างกว้างขวางในอุตสาหกรรมการพิมพ์และงานออกแบบแล้วก็ตาม

ศิลปินสมัยใหม่ได้ก้าวไปข้างหน้ามากในด้านงานเขียนภาพ เช่น [[ภาพปะติด]] ([[:en:collage|collage]]) ซึ่งเริ่มด้วยภาพเขียน[[บาศกนิยม]] ([[:en:cubism|cubism]]) ตามด้วยคติที่ว่าจิตรกรรมไม่จำเป็นต้องเหมือนรูปแบบเดิม ๆ จิตรกรสมัยใหม่หลายคนได้รวมเอาวัสดุหลากหลายชนิด เช่น ทราย ซิเมนต์ ฟางหรือไม้มาสร้างลายผิว ตัวอย่างงานเช่นว่านี้ได้แก่งานของ[[ชอง ดูบูเฟต์]] ([[:en:Jean Dubuffet|Jean Dubuffet]]) หรือ [[แอนเซลม์ คีเฟอร์]] ([[:en:Anselm Kiefer|Anselm Kiefer]]) หรือ[[กมล ทัศนาญชลี]] [http://art.culture.go.th/index.php?case=artistDetail&art_id=15&pic_id=&side=ach_prt]  [[นวศิลป์]] หรือศิลปะสมัยใหม่ และ[[ศิลปะร่วมสมัย]]ได้ก้าวไกลออกไปจากการเน้นคุณค่า[[ประวัติศาสตร์]]หรือด้านฝีมือมาเน้นด้านมโนทัศน์มากขึ้น ทำให้มีผู้กล่าวว่าจิตรกรรมในฐานะของศิลปะแท้ได้ตายไปแล้ว แต่แนวโน้มก็หาได้ทำให้ศิลปินส่วนใหญ่หยุดการค้นหาจิตรกรรมแนวใหม่ ๆ ต่อไปได้

== ประวัติความเป็นมาของมนุษยศาสตร์ ==

ในโลกตะวันตก การศึกษามนุษยศาสตร์สามารถสืบย้อนไปได้ถึง[[กรีซโบราณ|กรีกโบราณ]]ซึ่งถือเป็นพื้นฐานการศึกษาเชิงกว้างสำหรับประชาชน ในยุค[[โรมโบราณ|โรมัน]] แนวคิด[[ศิลปศาสตร์]] ([[:en:liberal arts|liberal arts]]) 7 อย่างได้เกิดขึ้นได้แก่ [[ไวยากรณ์]] [[วาทศาสตร์]]  ([[:en:rhetoric|rhetoric]]) และ[[ตรรกศาสตร์]] ([[:en:logic|logic]]) รวมทั้ง[[เลขคณิต]] [[เรขาคณิต]] ดาราศาสตร์ ([[:en:astronomia|astronomia]]) [[ดนตรี]] (ที่เรียกรวมว่า[[จตุรศิลปศาสตร์]] [[:en:quadrivium|quadrivium]]) วิชาต่าง ๆ เหล่านี้ได้เป็นตัวก่อร่างสร้างฐานการศึกษาใน[[ยุคกลาง]] โดยเน้นให้มนุษยศาสตร์ให้เป็นทักษะหรือ "วิธีทำการทั้งปวง" ในชีวิต

การเลื่อนเปลี่ยนแนวได้เกิดขึ้นใน[[ยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา]] เมื่อมนุษยศาสตร์เริ่มถูกมองว่าเป็นวิชา *เพื่อการศึกษา* มากกว่าวิชา *เพื่อการปฏิบัติ* ซึ่งเปลี่ยนจากแนวประเพณีดั้งเดิมเข้าหาสายวิชาเช่น [[วรรณคดี]]และ[[ประวัติศาสตร์]] ในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 ([[พ.ศ. 2493]] - [[พ.ศ. 2542]]) มุมมองในแนวนี้ถูกท้าทายโดยขบวนการ "[[นักหลังสมัยใหม่นิยม]]" ([[:en:postmodernist|postmodernist]]) ซึ่งมุ่งค้นหามนุษยศาสตร์ในเชิงของ "[[นักสมภาพนิยม]]" ([[:en:egalitarian|egalitarian]]) เพื่อให้เหมาะกับ[[สังคม]][[ประชาธิปไตย]]มากขึ้น

== มนุษยศาสตร์ในปัจจุบัน ==

==== มนุษยศาสตร์ในสหรัฐฯ ====
[[มหาวิทยาลัย]]จำนวนมากในสหรัฐฯ เชื่อว่าแนวทาง "การศึกษาศิลปศาสตร์" ที่กว้างซึ่งเป็นภาคบังคับสำหรับนักศึกษาระดับมหาวิทยาลัยทุกสาขานั้น มีความจำเป็น ผู้บุกเบิกในด้านนี้ที่มีชื่อเสียงได้แก่ [[มอร์ติเมอร์ เจ แอดเลอร์]] และ [[อี ดี เฮิร์ช]] 

เมื่อปี [[พ.ศ. 2533]] คณะกรรมาธิการว่าด้วยมนุษยศาสตร์แห่งสหรัฐฯ ได้กล่าวไว้ในรายงาน "มนุษยศาสตร์ในชีวิตชาวอเมริกัน" ไว้ดังนี้:


:: *เราสะท้อนให้เห็นถึงคำถามพื้นฐานผ่านมนุษยศาสตร์ว่า: การเป็นตัวตนมนุษย์ของเราหมายความว่าอย่างไร? มนุษยศาสตร์ได้ชี้เบาะแสแต่ก็ไม่เคยให้คำตอบที่ครบถ้วนสมบูรณ์ออกมาได้ มนุษยศาสตร์แย้มให้เห็นว่ามนุษย์กำลังมีความพยายามด้านศีลธรรม จิตวิญาณและสำนึกทางปัญญาในโลกที่ไร้เหตุผล สิ้นหวัง เปล่าเปลี่ยว เต็มไปด้วยความตายเพื่อให้แลเห็นได้เด่นชัดดังเช่นการเกิด มิตรภาพและการมีเหตุผล*


มีการวิพากษ์วิจารณ์หลักสูตรมนุษยศาสตร์/ศิลปศาสตร์ตามแนวประเพณีเดิมว่าสิ้นเปลือง ไม่มีประโยชน์ในตลาดงานสมัยใหม่ของสหรัฐฯ ซึ่งต้องการการศึกษาเฉพาะทางในทุกสาขาที่จะต้องใช้เวลานานหลายปี แนวดังกล่าวนี้ตรงข้ามกับช่วงต้น[[คริสต์ศตวรรษ]]ที่ 20 ซึ่งมีผู้มีปริญญาระดับมหาวิทยาลัยเพียง 3%-6% ผู้มี[[ปริญญา]]เพียงใบเดียวก็สามารถไต่เต้าสู่ชีวิตในสายงานวิชาชีพได้ไม่ยาก

หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 [[ทหารผ่านศึก]]หลายล้านคนถือโอกาสเอาประโยชน์จาก "[[กฎหมาย จีไอ]]" ([[:en:GI Bill|GI Bill]]) ซึ่งขยายการศึกษาของรัฐบาลกลางโดยการให้ทุนการศึกษาจำนวนมหาศาลแก่ทหารผ่านศึกให้เข้าศึกษาระดับมหาวิทยาลัย จนถึงเมื่อ [[พ.ศ. 2546]] ประมาณ 53% ของประชากรสหรัฐฯ จะได้รับการศึกษาระดับมหาวิทยาลัยในรูปใดรูปหนึ่งและมีผู้จบการศึกษาระดับ[[ปริญญาตรี]] ([[:en:Bachelors degree|Bachelors degree]]) หรือสูงกว่า 27.2% และจำนวน 8% เป็นผู้จบปริญญาโทและเอก

==== มนุษยศาสตร์ในประเทศไทย ====
อย่างไรก็ดี สถานะของมนุษยศาสตร์ในวงการอุดมศึกษาไทยปัจจุบันค่อนข้างถูกละเลยความสำคัญ สาขาวิชาทางด้านมนุษยศาสตร์และ[[สังคมศาสตร์]]ในสถาบันอุดมศึกษาบางแห่งถูกลดสถานะลง หรือได้รับความสนใจจากนิสิตนักศึกษาน้อยลง เนื่องจากเป็นแขนงวิชาที่ถูกมองว่าไม่ตอบสนองโดยตรงต่อต่อความต้องการของตลาดแรงงาน และการนโยบายพัฒนาที่เน้นแต่ความสำคัญของ[[วิทยาศาสตร์]]และ[[เทคโนโลยี]]

==== ยุคดิจิทัล ====
[[ภาษา]]และ[[วรรณคดี]]ถือว่าเป็นเนื้อหากลางในมนุษยศาสตร์ที่ต้องพิจารณา ดังนั้นผลกระทบของ[[การสื่อสาร]][[อีเล็กทรอนิกส์]]จึงเป็นที่น่าเฝ้ามอง เนื่องจากเทคโนโลยีการสื่อสารสมัยใหม่และ[[อินเทอร์เน็ต]]เป็นตัวเร่งอัตราความเร็วในการสื่อสารให้สูงขึ้นอย่างมหาศาลและทำให้ขอบเขตของการสื่อสารขยายไปทั่วทุกมุมโลก จึงทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของภาษาและสังคมอย่างรวดเร็ว แม้โดยข้อเท็จที่ว่ามนุษยศาสตร์จะต้องปรับตัวให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงนี้ให้ได้ แต่ก็คาดว่าเชิงของ[[อักษรศาสตร์]]ในรูปแบบประเพณีจะไม่หายไปโดยสิ้นเชิง

== ดูเพิ่ม ==
* [[รายชื่อสาขาวิชา]]
* [[สังคมศาสตร์]]
* [[วิทยาศาสตร์มนุษย์]] ([[:en:Human science|Human science]])
* [[ทวิวัฒนธรรม]] ([[:en:The Two Cultures|The Two Cultures]])

== อ้างอิง ==

== หนังสืออ่านเพิ่มเติม ==
# Robertson, Geoffrey (2006). *Crimes Against Humanity*. Penguin, 90. ISBN 9780141024639.
# Hart, H.L.A. (1961). *The Concept of Law*. Oxford University Press. ISBN ISBN 0-19-876122-8.
# Dworkin, Ronald (1986). *Law's Empire*. Harvard University Press. ISBN ISBN 0674518365.
# Raz, Joseph (1979). *The Authority of Law*. Oxford University Press.  
# Austin, John (1831). *The Providence of Jurisprudence Determined*.  
# see *Etymonline* Dictionary 
# see *Mirriam-Webster's* Dictionary 
# Levi, Albert W.; *The Humanities Today*, Indiana University Press, Bloomington, 1970. 
# Walling, Donovan R.; Under Construction: *The Role of the Arts and Humanities in Postmodern Schooling Phi Delta Kappa Educational Foundation*, Bloomington, Indiana, 1997. 
# Adler, Mortimer J.; "*A Guidebook to Learning: For the Lifelong Pursuit of Wisdom*" 
# US Census Bureau, *educational attainment in 2003''. Retrieved on 2007-01-03.

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ศูนย์มนุษยศาสตร์แห่งชาติ - สหรัฐอเมริกา 
* สมาคมมนุษยศาสตร์แห่งสหราชอาณาจักร
* พันธมิตรมนุษยศาสตร์แห่งชาติ
* สถาบัน: ศิลปะ และ มนุษยศาสตร์ 
* มนุษยศาสตร์ออสเตรเลียปริทัศน์ 
* บัณฑิตยสถานมนุษยศาสตร์ออสเตรเลีย
* มูลนิธิเวอร์จิเนียเพื่อมนุษยศาสตร์
* มูลนิธิแมสซาชูเสตส์เพื่อมนุษยศาสตร์
* สภามนุษยศาสตร์แห่งมิชิแกน
* สภามนุษยศาสตร์แห่งเคนตักกี
* สภามนุษยศาสตร์แห่งอินเดียนา
*เวทีวิจัยมนุษยศาสตร์ไทย

หมวดหมู่:มนุษยศาสตร์