ฟาโรห์เซเบคเอมซาฟที่ 2

**เซเคมเร เชดทาวี โซเบคเอมซาฟที่ 2** เป็นฟาโรห์แห่งอียิปต์โบราณซึ่งทรงครองราชย์อยู่ในช่วงสมัยระหว่างกลางที่สอง ในช่วงเวลานั้นดินแดนอียิปต์อยู่ในภาวะแตกแยกทางการเมืองและถูกปกครองโดยผู้ปกครองหลายพระองค์พร้อมกัน พระองค์เป็นฟาโรห์ของราชวงศ์ที่สิบเจ็ดที่มีสูนย์กลางทางอำนาจอยู่ที่ธีบส์ เนื่องจากทั้งพระองค์และฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 2 ทรงเป็นผู้สืบราชบัลลังก์ต่อจากฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟที่ทราบแล้วเป็นฟาโรห์แห่งธีบส์จากราชวงศ์ที่สิบเจ็ดอย่างแน่นอน

## พระราชประวัติ
พระนามครองราชย์ของพระองค์คือ เซเคมเร เชดตาวี ซึ่งหมายความว่า *“เทพราผู้ทรงพลัง ผู้ทรงกอบกู้สองแผ่นดิน”*  ปัจจุบันนักไอยคุปต์วิทยา เช่น คิม ไรโฮลต์ และแดเนียล โพลซ์ เชื่อว่า ฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 2 เป็นพระราชบิดาของทั้งฟาโรห์เซเคมเร-เวปมาอัต อินเทฟ และฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟ โดยอาศัยหลักฐานจากจารึกบนเสาประตูที่ค้นพบในซากวิหารของราชวงศ์ที่สิบเจ็ดที่ญะบัล อันเทฟในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1990 ซึ่งสร้างขึ้นในรัชสมัยของฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟ จารึกนั้นกล่าวถึงฟาโรห์พระนาม โซเบคเอม[ซาฟ] ผู้ซึ่งเป็นพระราชบิดาของฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟ/อินเทฟที่ 7 ว่า “*อินเทฟ ผู้ทรงถือกำเนิดแต่โซเบคเอม…*” และยิ่งไปกว่านั้น มีความเป็นไปได้สูงว่าพระองค์จะทรงเป็นเจ้าชายโซเบคเอมซาฟ ผู้ซึ่งได้รับการยืนยันว่าเป็นพระราชโอรสและรัชทายาทที่แต่งตั้งไว้ของฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 1 ตามหลักฐานจากรูปสลักไคโร หมายเลข ซีจี 386

ไอแดน ด็อดสัน ซึ่งเป็นนักไอยคุปต์วิทยาชาวอังกฤษ ก็สนับสนุนการตีความใหม่ของข้อความบนเสาประตูนี้เช่นกัน และเขาเขียนความเห็นไว้ว่า
:ไรโฮลต์ยังได้นำเสนอหลักฐานใหม่จากการสำรวจ “เส้นทางทะเลทราย” ของตระกูลดาร์เนลล์ เพื่อแสดงให้เห็นว่า ฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินโยเตฟ (ซึ่งไรโฮลต์เรียกว่า “อินโยเตฟ เอ็น”) เป็นพระราชโอรสของ[ฟาโรห์]โซเบคเอมซาฟ ซึ่งเป็นหลักฐานที่้เกี่ยวข้องกับการสืบเชื้อสายที่สำคัญภายในราชวงศ์[ที่สิบเจ็ด]

ในช่วงสมัยระหว่างกลางที่สอง มีฟาโรห์สองพระองค์ที่ทรงพระนามโซเบคเอมซาฟ คือ ฟาโรห์เซเคมเร เชดทาวี โซเบคเอมซาฟ และฟาโรห์เซเคมเร วัดจ์คาว โซเบคเอมซาฟ นอกจากนี้ยังทรงพระนามครองราชย์ว่า เซเคมเร เชดวาเซต (แปลว่า *เทพราผู้ทรงพลัง ผู้ทรงกอบกู้แห่งวาเซต/ธีบส์*) ซึ่งอาจเป็นอีกพระนามหนึ่งของฟาโรห์เซเคมเร เชดทาวี พระนามเหล่านี้สะท้อนถึงยุคสมัยแห่งความวุ่นวาย ซึ่งเมืองและดินแดนต้องการการกอบกู้ และยังมีบุคคลที่ใช้พระนามว่า “พระราชโอรสแห่งกษัตริย์ โซเบคเอมซาฟ” และมีสามัญชนรวมถึงขุนนางหลายคนที่ใช้ชื่อนี้เช่นกัน เช่น ผู้ถือสารแห่งธีบส์นามว่า โซเบคเอมซาฟ ซึ่งเป็นพี่ชายของพระราชินีนุบคาเอส โดยบุคคลกลุ่มหลังนี้ดูเหมือนจะขึ้นครองราชย์หลังการล่มสลายในช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบสาม เนื่องจากลุงของพระนางนุบคาเอส คือมหาเสนาบดีเนบอังค์ ซึ่งเคยรับราชการในรัชสมัยฟาโรห์เนเฟอร์โฮเทปที่ 1 และ ฟาโรห์โซเบคโฮเทปที่ 4 และยังไม่แน่ชัดว่ามีพระราชินีพระนามนุบคาเอสจำนวนหนึ่งหรือสองพระองค์หรือไม่ โดยหลักฐานของพระราชินีนุบคาเอส (ที่ 1) ไม่ได้ระบุพระนามพระสวามีเอาไว้ ส่วนบันทึกปาปิรุสแอบบอตต์สันนิษฐานว่าพระราชินีนุบคาเอส (ที่ 2) ซึ่งพบในสุสานของฟาโรห์โซเบคเอมซาฟ อาจเป็นพระมเหสีของพระองค์ และมักเกิดความสับสนในการนับลำดับของฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 1 และที่ 2  โดยไรโฮลต์ (ปี ค.ศ.1997) จัดลำดับให้ฟาโรห์เซเคมเร เชดทาวี เป็นฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 1

## หลักฐานที่กล่าวถึงพระองค์
รายการหลักฐานที่กล่าวถึงพระองค์ได้ถูกรวบรวมโดยไรโฮลต์ (1997:393 แฟ้ม 17/2) โดยในหลักฐานที่ยังคงเหลืออยู่ จะปรากฏเพียงเฉพาะพระนามครองราชย์และพระนามส่วนพระองค์เท่านั้น

thumb|บีเอ็ม อีเอ 38089
* บีเอ็ม อีเอ 38089 | แผ่นหินปูนที่มีคาร์ทูชสองวงที่ปรากฏพระนามครองราชย์และพระนามของฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 2 ที่อไบดอส
* เอ็มเอ็มเอ 25.3.330 | เศษชิ้นส่วนศาลบูชาขนาดเล็ก ที่ดะรอ อะบู อันนะญา
* เอ็มเอ็มเอ 25.3.229 | แผ่นจารึกหินที่ปรากฏพระนามโซเบคเอมซาฟ ซึ่งพบพร้อมกับศาลบูชา (เอ็มเอ็มเอ 25.3.330) ซึ่งเป็นของบุคคลทั่วไป
* บีเอ็ม อีเอ 1163 | แผ่นจารึกหินปูนรูปสามเหลี่ยมของอาลักษณ์ประจำวิหารที่อยู่ในช่วงวลาเดียวกันนามว่า โซเบคโฮเทป ซึ่งปรากฏคาร์ทูชของฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 2 ที่อัลกุรนะฮ์
* รายงานทางโบราณคดีที่มะดีนะฮ์ ฮาบู | เสาประตูของฟาโรห์อินเทฟ ซึ่งปรากฎพระนาม โซเบคเอมซาฟ โดยระบุว่าเป็นพระราชบิดาของฟาโรห์อินเทฟ โดยรูปแบบการเขียนที่ชี้ให้เห็นว่าฟาโรห์อินเทฟพระองค์นั้นคือ ฟาโรห์นุบเคเฟอร์เร อินเทฟ บนถนนลักซอร์–ฟัรชูต
* ไม่ทราบสถานที่ปัจจุบัน | ทับหลังประตูที่ธีบส์
* ไคโร เจอี 85415 | แหวนสวมนิ้วที่ไม่ทราบแหล่งที่มา
* ไม่ทราบสถานที่ปัจจุบัน |สุสานพีระมิดขนาดเล็กที่ดะรอ อะบู อันนะญา (?)

หมายเหตุ: หลักฐานที่ปรากฏเพียงพระนาม “โซเบคเอมซาฟ” อาจเป็นของฟาโรห์พระองค์ใดพระองค์หนึ่งจากสองพระองค์ คือ ฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 1 หรือฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 2

### หลักฐานที่ไม่ร่วมสมัย
รายการหลักฐานต่อไปนี้มีเขียนขึ้นในรัชสมัยฟาโรห์รามเสสที่ 9 ในช่วงปลายราชวงศ์ที่ยี่สิบ ได้แก่

* บีเอ็ม อีเอ 10221 “บันทึกปาปิรุสแอบบอตต์ ” | เอกสารว่าด้วยการตรวจสอบสุสานพีระมิดที่ธีบส์
* พิพิธภัณฑ์วิจิตรศิลป์หลวงแห่งเบลเยียม อี.6857/แอมเฮิร์สต์ 6 “บันทึกปาปิรุสเลโอโปลด์/แอมเฮิร์สต์” | เอกสารเกี่ยวกับการสอบสวนการปล้นสุสานพีระมิดที่ธีบส์
* เวียนนา ÄS 3876 II:7 “บันทึกปาปิรุสแอมบราส” | รายการที่อ้างอิงถึงเอกสารข้างต้นที่ธีบส์

#### การปล้นสุสานของฟาโรห์โซเบคเอมซาฟ
บันทึกปาปิรุสแอบบอตต์และบันทึกปาปิรุสลีโอโปลด์–แอมเฮิร์สต์ ซึ่งลงวันที่ในปีที่ 16 แห่งการครองราชย์ของฟาโรห์รามเสสที่ 9 โดยระบุว่า พีระมิด ซึ่งสุสานหลวงของฟาโรห์โซเบคเอมซาฟถูกบุกรุกและทำลายโดยโจรปล้นสุสาน บันทึกปาปิรุสฉบับหลังยังบันทึกรายละเอียดคำรับสารภาพและกระบวนการพิจารณาคดีของกลุ่มผู้กระทำผิดที่ปล้นสุสานของฟาโรห์เซเคมเร เชดตาวี โซเบคเอมซาฟโดยระบุวันที่ชัดเจนว่าเป็นปีที่ 16 ฤดูกาลเพเรต เดือนที่ 3 วันที่ 22 แห่งรัชสมัยของฟาโรห์รามเสสที่ 9 บันทึกฉบับนี้กล่าวถึงชายผู้หนึ่งนามว่า อาเมนพะนูเฟอร์ บุตรของอันเฮอร์นัคเต ซึ่งเป็นช่างสกัดหินประจำวิหารแห่งอามุนเร โดยระบุว่าเขา “ติดนิสัยปล้นสุสาน[ของขุนนางในฝั่งตะวันตกของธีบส์]ร่วมกับช่างสกัดหินนามว่า ฮาปีเวอร์” และยังกล่าวว่าเขาและผู้สมรู้ร่วมคิดอีกหกคนได้ปล้นสุสานของฟาโรห์โซเบคเอมซาฟในปีที่ 13 แห่งการครองราชย์ของฟาโรห์รามเสสที่ 9 อาเมนพะนูเฟอร์ให้การสารภาพว่า

ในการพิจารณาคดี อาเมนพะนูเฟอร์ให้การว่า เขาและพรรคพวกได้ขุดอุโมงค์เจาะเข้าไปในพีระมิดของกษัตริย์ด้วยเครื่องมือทองแดงของพวกเขา

อาเมนพะนูเฟอร์ยังให้การอีกว่า ทรัพย์สินที่โจรกรรมจากมัมมี่ทั้งสองพระองค์มีน้ำหนัก “ทองคำรวม 160 เดเบน” (เทียบเท่าประมาณ 14.5 กิโลกรัม หรือ 32 ปอนด์) บันทึกดังกล่าวจบลงด้วยการระบุบทลงโทษกลุ่มผู้กระทำผิด ซึ่งสันนิษฐานว่าเป็นโทษประหารชีวิตพร้อมทั้งระบุว่ามีการส่งสำเนาบันทึกการพิจารณาคดีอย่างเป็นทางการไปทูลเกล้าถวายแด่ฟาโรห์รามเสสที่ 9 ที่อียิปต์ล่าง ทั้งนี้ คาดว่าอาเมนพะนูเฟอร์ถูกตัดสินโทษด้วยการเสียบประจานด้วยหลัก ซึ่งเป็นบทลงโทษสูงสุดที่สงวนไว้[เฉพาะ]อาชญากรรมที่ร้ายแรงที่สุดในสมัยอียิปต์โบราณเท่านั้น
## แนวคิดทฤษฎี

### การจัดลำดับการครองราชย์ของพระองค์ในราชวงศ์ที่สิบเจ็ด
เดิมเคยเชื่อว่าพระองค์ทรงครองราชย์อยู่ในช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบสาม แต่ปัจจุบันนักไอยคุปต์วิทยาคิดเห็นว่าควรจัดให้พระองค์เป็นฟาโรห์ของราชวงศ์ที่สิบเจ็ด ทั้งนี้อาศัยหลักฐานจากวงกบประตูที่ค้นพบในซากวิหารจากสมัยราชวงศ์ที่สิบเจ็ดที่ญะบัล อันเทฟ ซึ่งชี้ให้เห็นว่าพระองค์น่าจะเป็นพระราชบิดาของฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟ ซึ่งเป็นฟาโรห์ของราชวงศ์ที่สิบเจ็ดที่มีศูนย์กลางการปกครองที่ธีบส์

ดาเนียล โพลซ์ ซึ่งเป็นนักไอยคุปต์วิทยาชาวเยอรมัน และเป็นผู้ค้นพบสุสานของฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟที่ดะรอ อะบู อันนะญาอีกครั้ง ก็ได้ยืนยันอย่างหนักแน่นว่าฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟทรงครองราชย์ในช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบเจ็ดแน่นอน ซึ่งหมายความว่ารัชสมัยฟาโรห์เซเคมเร วัดจ์คาว โซเบคเอมซาฟ (ที่ 1) ไม่อาจอยู่ระหว่างช่วงเวลาของการครองราชย์ของสายฟาโรห์อินเทฟและสายฟาโรห์อาห์โมส ได้แก่ ฟาโรห์เซนัคต์เอนเร ฟาโรห์เซเคนเอนเร และฟาโรห์คาโมสได้ ข้อสมมติฐานของโพลซ์นี้อิงจาก “หีบของมินเอมฮัต เจ้าเมืองคอปโตส” ในปีที่ 3 แห่งการครองราชย์ของฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟ[16] ซึ่ง “เป็นส่วนหนึ่งของเครื่องประกอบพิธีศพของอักเฮอร์ ผู้มีชีวิตอยู่ในรัชสมัยของฟาโรห์เซเคนเอนเร [ทาโอ]” การค้นพบดังกล่าวชี้ให้เห็นอย่างชัดเจนว่ารัชสมัยของฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟและฟาโรห์เซเคนเอนเร ทาโอ ห่างกันเพียงไม่กี่ปี แทนที่จะเป็น 15 ถึง 20 ปีตามที่เคยสันนิษฐานไว้ ซึ่งสอดคล้องกับบริบทในช่วงเวลาของราชวงศ์ที่สิบเจ็ดที่ฟาโรห์ส่วนใหญ่ทรงครองราชย์แค่ช่วงเวลาสั้นๆ" เดทเลฟ ฟรังเคอ (1952–2007) ซึ่งเป็นนักไอยคุปต์วิทยาผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับช่วงปลายสมัยราชอาณาจักรกลาง ก็สนับสนุนความเห็นนี้ลงในบทความซึ่งตีพิมพ์ในปี ค.ศ.2008 (หลังจากที่เขาถึงแก่กรรมหนึ่งปี) โดยเขียนว่า
:ตรงกันข้ามกับไรโฮลต์ ผมไม่เห็นว่าจะมีช่องว่างระหว่างรัชสมัยของฟาโรห์โซเบคเอมซาฟพระองค์องค์ใดที่จะทรงครองราชย์หลังจากฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อันเทฟ

ไรโฮลต์เชื่อว่ารัชสมัยของฟาโรห์เซเคมเร วัดจ์คาว โซเบคเอมซาฟอยู่ระหว่างการครองราชย์สายฟาโรห์อินเทฟกับการขึ้นครองราชย์ของฟาโรห์เซนัคต์เอนเร ซึ่งเป็นฟาโรห์พระองค์แรกของราชวงศ์ที่สิบเจ็ดจากสายฟาโรห์อาห์โมส อย่างไรก็ตาม โพลซ์โต้แย้งว่าฟาโรห์เซเคมเร วัดจ์คาว โซเบคเอมซาฟเป็นพระราชบิดาของฟาโรห์เซเคมเร เชดทาวี โซเบคเอมซาฟ (ที่ 2) และเป็นพระอัยกาของเหล่าฟาโรห์อินเทฟ เนื่องจากรูปสลักของฟาโรห์เซเคมเร วัดจ์คาว โซเบคเอมซาฟชี้ให้เห็นว่าพระโอรสพระองค์โตของพระองค์ก็ทรงพระนามว่าโซเบคเอมซาฟเช่นกัน ตามที่ทั้งโพลซ์ และแอนโธนี สแปลิงเจอร์ ระบุไว้ ดังนั้นฟาโรห์เซเคมเร วัดจ์คาว โซเบคเอมซาฟจึงทรงครองราชย์ก่อนที่เหล่าฟาโรห์อินเทฟจะขึ้นสู่อำนาจในช่วงต้นราชวงศ์ที่สิบเจ็ด และควรได้รับการระบุว่าเป็นฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 1 และเป็นพระราชบิดาของฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 2 เมื่อทราบว่าฟาโรห์เซเคมเร เชดทาวี โซเบคเอมซาฟ (ที่ 2) เป็นพระราชบิดาของฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟ ก็หมายความว่าทั้งพระองค์และฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 1 ต่างก็ทรงครองราชย์ก่อนที่ฟาโรห์เซเคมเร-เวปมาอัต อินเทฟและฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟจะเสวยราชสมบัติ ดังนั้น ฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 2 จึงเป็นพระราชโอรสของฟาโรห์โซเบคเอมซาฟที่ 1 และเป็นพระราชบิดาของผู้สืบราชบัลลังก์สายตรงสองพระองค์ คือ ฟาโรห์เซเคมเร-เวปมาอัต อินเทฟ และฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟ

ลำดับการสืบราชบัลลังก์ฟาโรห์ของราชวงศ์ที่สิบเจ็ดที่มีศูนย์กลางการปกครองที่ธีบส์ตามทฤษฎีของดาเนียล โพลซ์ คือ ฟาโรห์ราโฮเทป → ฟาโรห์เซเคมเร วัดจ์คาว โซเบคเอมซาฟที่ 1 → ฟาโรห์เซเคมเร เชดทาวี โซเบคเอมซาฟที่ 2 → ฟาโรห์เซเคมเร-เวปมาอัต อินเทฟ → ฟาโรห์นุบเคเปอร์เร อินเทฟ → ฟาโรห์เซเคมเร-เฮรูเฮอร์มาอัต อินเทฟ → ฟาโรห์เซนัคต์เอนเร → ฟาโรห์เซเคนเอนเร → ฟาโรห์คาโมส

## สถานที่ฝังพระบรมศพ
ยังไม่พบตำแหน่งสถานที่ฝังพระบรมศพของฟาโรห์โซเบคเอมซาฟอย่างแน่ชัด อย่างไรก็ตาม จากบันทึกปาปิรุสแอบบอตต์และบันทึกปาปิรุสลีโอโปลด์–แอมเฮิร์สต์ ซึ่งลงวันที่ในปีที่ 16 แห่งการครองราชย์ของฟาโรห์รามเสสที่ 9 ระบุว่าฟาโรห์เซเคมเร เชดทาวี โซเบคเอมซาฟ ได้รับการฝังพระบรมศพร่วมกับพระอัครมเหสีนุบคาเอส (ที่ 2) ภายในพีระมิด โดยพีระมิดของพระองค์ในนครสุสานฝั่งตะวันตกตรงข้ามเมืองธีบส์ ซึ่งมีความเป็นไปได้สูงว่าจะตั้งอยู่ที่ดะรอ อะบู อันนะญา

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* Ryholt, Kim: The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period c.1800–1550 B.C, Museum Tuscalanum Press, (1997). , 393 File 17/2.

## อ่านเพิ่มเติม

* 

หมวดหมู่:ฟาโรห์ยุคราชวงศ์ที่สิบเจ็ด