open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
เทศบาลเมืองชัยภูมิ

**เทศบาลเมืองชัยภูมิ** เป็นเทศบาลเมืองที่ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลในเมืองทั้งตำบล จัดตั้งตามราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2479 ตั้งอยู่ห่างจากลำน้ำชีไปทางทิศเหนือประมาณ 14 กิโลเมตร พื้นที่เขตเทศบาลเดิม 2.88 ตารางกิโลเมตรหรือประมาณ 1,800 ไร่ มีบ้านเรือนปลูกสร้างประมาณ 7,000 หลังคาเรือน ประชากร 24,000 ต่อมาใน พ.ศ. 2536 ได้มีการขยายขอบเขตเทศบาลออกไป มีเนื้อที่ 30.78 ตารางกิโลเมตรหรือประมาณ 19,237 ไร่ 

## การบริหาร
220px|thumb|left|สำนักงานเทศบาลเมืองชัยภูมิ
เทศบาลเมืองชัยภูมิประกอบด้วยสภาเทศบาล (ทำหน้าที่ฝ่ายนิติบัญญัติ) และนายกเทศมนตรี (ทำหน้าที่ฝ่ายบริหาร)
* **สภาเทศบาล** ประกอบด้วยสมาชิกสภาเทศบาล 18 คน โดยมาจากการเลือกตั้งของประชาชนในเขตเทศบาลตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาล มีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละ 4 ปี สภาเทศบาลมีหน้าที่ออกกฎหมายท้องถิ่นที่เรียกว่า "เทศบัญญัติ" ซึ่งเป็นกฎหมายใช้ในเขตเทศบาลและมีหน้าที่ควบคุมการบริหารงานของนายกเทศมนตรี สมาชิกสภาเทศบาลทั้งหมดจะทำหน้าที่เป็นประะานสภาเทศบาลหนึ่งคน เป็นรองประธานสภาเทศบาลอีกคนหนึ่ง
* **นายกเทศมนตรีและรองนายกเทศมนตรี** ทำหน้าที่บริหารกิจการของเทศบาล โดยมีนายกเทศมนตรีเป็นหัวหน้า มีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละ 4 ปี

อาคารสำนักงานเทศบาลเมืองชัยภูมิหลังใหม่ได้ดำเนินการก่อสร้างจากงบประมาณรายได้ของเทศบาล และได้เปิดใช้บริการแก่ประชาชนทั่วไปแล้วตั้งแต่วันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2544 เป็นต้นมา เปิดให้บริการในชั้นต่าง ๆ ดังนี้
* ชั้นที่ 1 งานทะเบียนราษฎร กองคลัง กองสวัสดิการสังคม และกองวิชาการและแผนงาน
* ชั้นที่ 2 ห้องทำงานนายกเทศมนตรี ห้องรองนายกเทศมนตรี ปลัดเทศบาล สำนักปลัดเทศบาล กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม กองช่าง และห้องประชุมเล็ก
* ชั้นที่ 3 กองการศึกษา ห้องประชุมสภาเทศบาล ห้องประชุมใหญ่ ห้องเอนกประสงค์ ห้องรับรอง และงานตรวจสอบภายใน

## การศึกษา
เทศบาลเมืองชัยภูมิ มีสถานศึกษาในสังกัดจำนวน 6 แห่ง ภายใต้การกำกับดูแลโดยกองการศึกษา เทศบาลเมืองชัยภูมิ ดังนี้
* โรงเรียนเทศบาล ๑ (วิทยานารี)
* โรงเรียนเทศบาล ๒ (เมืองเก่าวิทยา)
* โรงเรียนเทศบาล ๓ (ปรางค์กู่วิทยาคาร)
* โรงเรียนเทศบาล ๔ (อมร สะเพียรชัย อุทิศ)
* ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเทศบาลเมืองชัยภูมิ
* ศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์วัดชัยภูมิวนาราม

## ภูมิอากาศ




## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* เว็บไซต์เทศบาลเมืองชัยภูมิ 

ชัยภูมิ
ชัยภูมิ
นูซาเปอนีดา

**นูซาเปอนีดา** () เป็นเกาะทางตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะบาหลี ประเทศอินโดนีเซีย เป็นส่วนหนึ่งของอำเภอกลุงกุง ซึ่งเป็นอำเภอที่มีอาณาเขตรวมเกาะเล็กอื่น ๆ โดยรอบ เช่น นูซาเลมโบงัน และเกาะน้อยอีกสิบสองเกาะ เกาะเปอนีดากับเกาะบาหลีคั่นกันด้วยช่องแคบบาดุง ลักษณะเกาะเต็มไปด้วยเขา และมีจุดสูงสุดที่ 524 เมตรจากระดับน้ำทะเล ปัจจุบันเกาะเป็นหนึ่งในจุดหมายปลายทางการท่องเที่ยวสำคัญของบาหลี

เกาะเล็กโดยรอบมีอยู่สิบสามเกาะ รวมถึง เกาะเลมโบงัน, เกาะเซอนีงัน ประชากรของเกาะอยู่ที่ไม่เกิน 45,110 คน ตามสำมะโนปี 2010 ซึ่งเปลี่ยนแปลงน้อยมากเทียบกับสิบปีก่อนหน้า

## อัางอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 
*  Bali Starling Conservation Project on Nusa Penida . *Friends of the National Parks Foundation*.
*  Bali Bird Sanctuary on Nusa Penida . *Friends of the National Parks Foundation*.
* 

นูซาเปอนีดา
หมวดหมู่:จังหวัดบาหลี
หมวดหมู่:หมู่เกาะซุนดาน้อย
เบอร์นาร์ด ลี

**เบอร์นาร์ด ลี** () เป็นนักแสดงชื่อดังชาวอังกฤษคนหนึ่ง โด่งดังจากบท "เอ็ม" จากเรื่องเจมส์ บอนด์

## ประวัติ
เบอร์นาร์ด ลี เกิดเมื่อวันที่ 10 มกราคม ค.ศ. 1908 ณ กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร เริ่มเข้าวงการบันเทิงครั้งแรกในช่วงทศวรรษ 1930 แต่เขาเริ่มประสบความสำเร็จในวงการนี้ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 

ในช่วงต่อมา บทบาทที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดของเขาคือบท เอ็ม หรือ พลเรือเอก เซอร์ ไมลส์ เมสเซอร์วี (Admiral Sir Miles Messervy) ในภาพยนตร์ชุด เจมส์ บอนด์ เดอะซี่รี่ส์ ที่ค่ายภาพยนตร์อีโอเอ็นโปรดัคชั่น (EON Productions) จัดทำขึ้น เป็นจำนวน 11 เรื่องแรก จาก 20 เรื่อง ที่เอ็มปรากฏตัว

เบอร์นาร์ด ลี ป่วยเป็นโรคมะเร็งในช่องท้องจนเสียชีวิตในวันที่ 16 มกราคม ค.ศ. 1981 ขณะอายุ 73 ปี ในขณะที่กำลังเตรียมการผลิตภาพยนตร์เจมส์ บอนด์ เรื่อง เจาะดวงตาเพชฌฆาต (For Your Eyes Only) ทำให้ในภาคนี้ไม่มีเอ็มปากฎตัว เนื่องจากหาคนจะมารับบทเอ็มคนใหม่ไม่ทัน

## ผลงาน
;ผลงานที่โด่งดังในช่วง 1949 - 1961

;ผลงานชุดเจมส์ บอนด์

หมวดหมู่:นักแสดงอังกฤษ
หมวดหมู่:บุคคลจากลอนดอน
แบบจำลองเชิงคลื่น

**แบบจำลองอะตอมเชิงคลื่น** หรือเรียกอีกอย่างว่าแบบจำลองอะตอมแบบกลุ่มหมอก ได้มาจากสมมติฐานและการทดลองซ้ำ ๆ เพราะอะตอมเป็นสิ่งที่เล็ก ๆ มาก ๆ สิ่งก็ไม่มีใครเคยเห็นมาก่อน เมื่อนักวิทยาศาตร์ได้ค้นคว้าหาข้อมูลใหม่ ๆ มาก็นำมาประยุกต์ และใช้อธิบายแบบจำลองอะตอม ซึ่งแบบจำลองอะตอมแบบกลุ่มหมอกนี้เป็นแบบจำลองอะตอมที่เป็นที่ยอมรับกันมากที่สุด และคนส่วนใหญ่ก็เชื่อถือจนถึงปัจจุบัน

หมวดหมู่:แบบจำลอง
พ่อแห่งแผ่นดิน

**พ่อแห่งแผ่นดิน** เป็นชื่อบทเพลงเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 ขับร้องโดยศิลปินทั้งหมด 81 คน

## ประวัติ
เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ร่วมกับสมาคมนักร้องแห่งประเทศไทย, สมาคมดนตรีแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์, สถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5, โทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย และศาลาเฉลิมกรุง ได้จัดทำเพลงเทิดพระเกียรติ *พ่อแห่งแผ่นดิน* เพื่อให้ชาวไทยทั่วโลกใช้เป็นสื่อสัญลักษณ์ในการแสดงความจงรักภักดี แด่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร โดยมีนักร้องร่วมขับร้องเพลงนี้ทั้งหมด 81 ท่าน ซึ่งเป็นจำนวนมากพอสมควร

## เนื้อร้อง
:(หญิง) อัครศิลปิน กรองศาสตร์ กรองศิลป์
:การดนตรี ร้อยกรอง บทกวี ซึ้งกมล 
:ตราบฟากฟ้า ครึ้มฝน ต้นไม้ทุกต้น พลอยยินดี
:รู้รักสามัคคี เพื่อพ่อแห่งไทย 
:
:(ชาย) เหล่าประชา คารวะ สดุดี
:แผ่นดินนี้ มีสุข ด้วยองค์ พระทรงชัย 
:บรรดาชาติชน ชื่นชม สมใจ
:ถวายบังคม เทิดไท้ ภูมิพลมหาราชา 
:
:(หญิง) ภักดีถวาย ดวงใจ ของไทยทั้งชาติ
:มหาราช ปราดเปรื่อง เรื่องของกีฬา 
:(ชาย) ล้ำเลิศสื่อสาร พลังงานแทนแก้ปัญหา
:ฝนหลวง ฟ้าห่วงชาวนา ชาติไทย นับว่าโชคดี 
:
:(ชาย - หญิง) ทรงนำเศรษฐกิจพอเพียง หล่อเลี้ยงชีวา
:เป็นปรัชญา เกริกฟ้า ก้องปฐพี
:ไทยทั้งผองภูมิใจ ไทยเป็นไทยจนวันนี้
:เพราะองค์ภูมิพลที่ คุ้มครองไทย

## รายชื่อผู้ประพันธ์เพลง พ่อแห่งแผ่นดิน
### คำร้อง
* ชาลี อินทรวิจิตร
* อาจินต์ ปัญจพรรค์
* สุนทรียา ณ เวียงกาญจน์
* สุรพล โทณะวณิก
### ทำนอง
* เรืออากาศตรี ศ.พิเศษ ดร.แมนรัตน์ ศรีกรานนท์
* วิรัช อยู่ถาวร
* พิมพ์ปฏิภาณ พึ่งธรรมจิตต์
* จิรวุฒิ กาญจนะผลิน
### เรียบเรียงเสียงประสาน
* กิตติ ศรีเปารยะ

## รายชื่อผู้ขับร้องเพลง พ่อแห่งแผ่นดิน

## ดูเพิ่ม
* แม่แห่งแผ่นดิน

## อ้างอิง
* http://www.siamdara.com/hotnews/00001368.html 
* http://breakingnews.nationchannel.com/read.php?newsid=262398&lang=T 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* ฟังเพลงพ่อของแผ่นดิน ที่เว็บ ททบ.5
* ดาวน์โหลดเพลง จากเว็บของสำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ 
* ดาวน์โหลดเพลงและมิวสิกวีดีโอเพลงพ่อของแผ่นดิน ที่เว็บไซต์รถไฟฟ้าบีทีเอส 
* MV เพลงพ่อแห่งแผ่นดิน

หมวดหมู่:เพลงในปี พ.ศ. 2550
หมวดหมู่:ซิงเกิลในปี พ.ศ. 2550
หมวดหมู่:เพลงลูกทุ่ง
หมวดหมู่:เพลงลูกกรุง
หมวดหมู่:เพลงไทยสากล
หมวดหมู่:เพลงสำคัญของแผ่นดิน
หมวดหมู่:เพลงเฉลิมพระเกียรติ
หมวดหมู่:พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา
หมวดหมู่:การพรรณนาทางวัฒนธรรมของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
เปรียญธรรม 4 ประโยค

**เปรียญธรรม 4 ประโยค** (ชื่อย่อ ป.ธ.4) เป็นระดับชั้นการศึกษาแผนกบาลีของคณะสงฆ์ไทย เรียกผู้สอบผ่านในชั้นนี้ว่า เปรียญโท กระทรวงศึกษาธิการเทียบวุฒิผู้สอบได้ในชั้นนี้ให้เทียบเท่ามัธยมศึกษาตอนต้น

## หลักสูตรการศึกษาพระปริยัติธรรมบาลีในชั้นเปรียญธรรม 4 ประโยค

ในชั้นนี้ แม่กองบาลีสนามหลวง กำหนดวิชาในการศึกษาไว้ 2 วิชา คือ

### วิชาแปลมคธเป็นไทย (วิชาแปล)

* วิชาแปลมคธเป็นไทย ใช้หนังสือ มงฺคลตฺถทีปนี (ปม ภาโค - ภาคหนึ่ง) 

#### ประวัติหนังสือ มงฺคลตฺถทีปนี

**หนังสือมังคลัตถทีปนี ** เป็นคัมภีร์ชั้นฎีกา อธิบายความในมงคลสูตรที่มาในพระไตรปิฎก โดยมงคลสูตรเป็นคำสอนประเภทเนยยะ คือมีข้อความเป็นร้อยแก้ว ผสมร้อยกรอง

ผู้รจนาคัมภีร์มังคัลตถทีปนี  คือ **พระสิริมังคลาจารย์** พระภิกษุชาวเมืองเชียงใหม่ มีอายุอยู่ประมาณพุทธศตวรรษที่ 20 ผลงานของท่านจากหลักฐานแสดงประวัติ มีอยู่สี่เรื่องคือ **เวสสันดรทีปนี จักกวาฬทีปนี สังขยาปกาสกฎีกา มังคลัตถทีปนี**

ประวัติของท่านปรากฏอยู่ในตอนท้ายผลงานของท่าน มีใจความว่า เป็นผู้ทรงพระไตรปิฎก มีศรัทธาความรู้ปรารถนาให้ตนและผู้อื่นมีความรู้ ได้รจนาคัมภีร์เวสสันตรทีปนี จักกวาฬทีปนี สังขยาปกาสกฎีกา ขณะพักอยู่ที่วัดสวนขวัญ อยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของวัดพระสิงห์วรมหาวิหารในเมืองเชียงใหม่ และรจนามังคลัตถทีปนีในขณะที่พักอยู่ที่สุญญาคาร ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ไปทางทิศใต้ 1 คาวุต ในช่วงปี พ.ศ. 2060 - พ.ศ. 2067 ในสมัยของท้าวลก เข้านครเชียงใหม่ อันเป็นนครที่มีความเจริญอย่างยิ่ง ผู้มีพระราชศรัทธาล้ำเลิศ ปรารถนาพระสัพพัญมุตญาณเลื่อมในในพระพุทธศาสนา

ช่วงเวลาการรจนา  ผลงานดังกล่าวอยู่ในรัชสมัยพระเจ้าดิลกปนัดดาธิราชหรือพระเมืองแก้ว 

### วิชาแปลไทยเป็นมคธ (วิชาแต่ง)

วิชาแปลไทยเป็นมคธในชั้น ป.ธ. 4 นี้  ใช้หนังสือ ธัมมปทัฏกถา ภาคที่ 1

* ธัมมปทัฏกถา (ปโม ภาโค - ภาคหนึ่ง)  	

ในชั้นนี้ผู้เรียนบาลีต้องศึกษาวิธีการเแต่งภาษาไทยเป็นภาษาบาลีโดยใช้หนังสือ **อรรถกถาธรรมบทแปล ภาค 1** (ธัมมปทัฏกถา ภาษาไทย)  เพื่อฝึกแปลเป็นภาษามคธ

## หลักเกณฑ์ของผู้มีสิทธิ์สอบไล่ในชั้นเปรียญธรรม 4 ประโยค

ระดับเปรียญธรรม 4 ประโยค  เรียกว่า เปรียญโท คือ ผู้ที่จะมีสิทธิสอบเปรียญธรรม 4 ประโยคขึ้นไป   จะต้องสอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค และนักธรรมชั้นโทก่อน

## ผู้สอบไล่ได้เปรียญธรรม 4 ประโยค

พระภิกษุสามเณรผู้สอบไล่ได้ในชั้นนี้จะได้รับประกาศนียบัตร เลขพัดเปรียญ มีสมณศักดิ์อันดับในงานพระราชพิธี - รัฐพิธี  เหนือกว่า พระปลัดของพระราชาคณะ ชั้นสามัญ 

## ดูเพิ่ม
* การสอบสนามหลวง
* สำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวง
* สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ข้อมูลบาลีประโยค 1-2 ถึง 9 .'''จากบาลีดอตเน็ต''' 

4
หมวดหมู่:ภาษาบาลี
หมวดหมู่:การศึกษาแผนกบาลีของคณะสงฆ์ไทย
หมวดหมู่:เปรียญธรรม 4 ประโยค
ตะพาบม่านลาย

**ตะพาบม่านลาย**  () เป็นสกุลของสัตว์เลื้อยคลานจำพวกตะพาบ 3 ชนิด ใช้ชื่อสกุลว่า *Chitra* (/ชิ-ตร้า/)

มีรูปร่างโดยรวมคือ เป็นตะพาบที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก หัวและตามีขนาดเล็ก  เมื่อโตเต็มที่ ขนาดกระดองยาวได้ถึงเมตรเศษ น้ำหนักกว่า 120–200 กิโลกรัม กระดองแบนเรียบสีครีมหรือสีเนื้อ มีจุดเด่นที่เป็นลักษณะสำคัญ คือ มีลายสีน้ำตาลแลดูสวยงาม ที่ขนาดและลักษณะแตกต่างออกไปในช่วงวัยและชนิดพันธุ์ หัวเล็ก เท้าเป็นแผ่นผังผืด มีเล็บใหญ่แข็งแรง กรามแข็งแรงใช้สำหรับขบกัดสัตว์น้ำที่มีเปลือกแข็งและสัตว์มีกระดูกสันหลังบางประเภท เช่น กบหรือเขียด เป็นอาหารได้เป็นอย่างดี
      
พบกระจายพันธุ์เฉพาะแม่น้ำขนาดใหญ่บางสายเท่านั้น ในอนุทวีปอินเดียและภูมิภาคอินโดจีน เช่น ไทย, พม่า, มาเลเซีย และอินโดนีเซีย

ปัจจุบันจำแนกออกได้ 3 ชนิด คือ
*ตะพาบม่านลายไทย (*Chitra chitra*)
*ตะพาบม่านลายอินเดีย (*Chitra indica*)
*ตะพาบม่านลายพม่า (*Chitra vandijki*)

มีพฤติกรรม คือ เป็นตะพาบที่ชอบซุ่มซ่อนตัวอยู่ใต้พื้นทรายที่มีน้ำไหลเพื่อรอดักเหยื่อ โดยจะไม่ขึ้นมาบกบนเลย นอกจากเพื่อวางไข่เท่านั้น โดยจะขุดหลุมวางไข่บนหาดทรายริมแม่น้ำเหมือนกับเต่าน้ำและตะพาบชนิดอื่น ออกไข่ครั้งโดยเฉลี่ยครั้งละ 60–100 ฟอง ใช้เวลาฟักเป็นตัวนาน 65 วัน
     
เป็นตะพาบที่มีขนาดใหญ่และลวดลายที่สวยงาม จึงทำให้ตะพาบม่านลายทุกชนิดกลายเป็นสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์ในธรรมชาติ เพราะถูกจับมาขายเพื่อเป็นสัตว์เลี้ยง โดยเฉพาะในชนิด *C. chitra* ที่พบได้ในภาคกลางของไทย ที่ไม่มีรายงานการพบในธรรมชาติมานานกว่า 30 ปีแล้ว 

แต่ในปัจจุบัน สามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้วในที่เลี้ยงในทุกชนิด แต่ก็มีสนนราคาขายที่แพงมาก

## รูปภาพ

ภาพ:Chitra indica, skeleton.jpg|โครงกระดูกของตะพาบม่านลายอินเดีย
ภาพ:Chitra indica Hardwicke white background.jpg|ภาพวาดตะพาบม่านลายไทย
ไฟล์:Chitra selenkae.jpg|กระดองของตะพาบม่านลายไม่ทราบชนิด ในพิพิธภัณฑ์ ที่กรุงเบอร์ลิน


## อ้างอิง

;บรรณานุกรม
*Gray JE (1844). *Catalogue of the Tortoises, Crocodiles, and Amphisbænians, in the Collection of the British Museum*. London: Trustees of the British Museum. (Edward Newman, printer). viii + 80 pp. (*Chitra*, new genus, p.&nbsp;49).
*

หมวดหมู่:วงศ์ย่อยตะพาบ
หมวดหมู่:สัตว์เลื้อยคลานที่เป็นสัตว์เลี้ยง
หมวดหมู่:สกุลตะพาบม่านลาย
พระมหา

**พระมหา** เป็นคำสมณศักดิ์ใช้นำหน้าชื่อพระภิกษุที่สอบไล่ได้ตั้งแต่เปรียญธรรม 3 ประโยค ขึ้นไปจนถึงเปรียญธรรม 9 ประโยค โดยคำ "มหา" มาจากศัพท์ในภาษาบาลี *(มหนฺต ลดรูปเป็น มหา)* ใช้นำหน้าพระเถระผู้มีร่างกายสูงใหญ่ในสมัยพุทธกาลเช่น พระมหากัสสปเถระ พระมหาโมคคัลลานะ และใช้เรียกนำหน้ายกย่องพระเถระผู้เป็นที่น่าเคารพนับถือว่า พระมหาเถระ แปลว่า พระเถระผู้ใหญ่

โดยคำว่า "พระมหา" สันนิษฐานว่ากร่อนมาจากคำว่า "พระมหาชาติ" ที่ชาวพุทธใช้เรียกพระผู้ทรงภูมิบาลีแตกฉาน จนสามารถเทศนาพระมหาชาติเวสสันดรชาดกได้ และต่อมาพระมหากษัตริย์จึงใช้คำนี้แต่งตั้งพระผู้ทรงภูมิบาลีให้ดำรงสมณศักดิ์ที่พระมหา หรือพระมหาชาติ เพื่อเป็นการส่งเสริมการศึกษาภาษาบาลีเพื่อสืบทอดพระพุทธศาสนามาแต่โบราณ

พระมหากษัตริย์ไทยแต่โบราณถวายพัดยศสมณศักดิ์สายเปรียญธรรม (**พัดยศมหาเปรียญ**) แก่พระสงฆ์โดยยกย่องถวายคำว่า "มหา" เพื่อใช้นำหน้าพระภิกษุผู้สอบไล่ได้ ประโยคบาลี เพื่อเป็นการถวายกำลังใจแก่พระสงฆ์ผู้สนใจเล่าเรียนศึกษาและมีความรู้สอบไล่ได้สายเปรียญธรรมบาลีตั้งแต่ชั้นเปรียญตรีขึ้นไปจนถึงปัจจุบันนี้ (โดยในอดีตนั้นพระมหากษัตริย์เคยมีการถวายนิตยภัตรแก่พระสงฆ์และสามเณรที่เป็นมหาเปรียญทุกชั้น แต่ปัจจุบันคงมีการถวายนิตยภัตรายเดือนเฉพาะผู้สอบได้ระดับเปรียญธรรม 9 ประโยค เท่านั้น)

ในปัจจุบัน **พัดยศมหาเปรียญ** นั้นจะแบ่งเป็นสีและระบุเลขลำดับชั้นเปรียญ ซึ่งเปรียบได้กับครุยวิทยฐานะของบัณฑิตผู้จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัย โดยพัดยศเปรียญมีฐานะเสมือนหนึ่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่พระมหากษัตริย์พระราชทานแก่ผู้ทำความชอบในราชการ พระสงฆ์สามเณรผู้ได้รับพระราชทานจะนำพัดยศมหาเปรียญออกใช้ประกอบสมณศักดิ์ได้แต่ในงานพระราชพิธีสำคัญเท่านั้น จะใช้ทั่วไปมิได้

ในอดีตก่อนมีการเลิกทาส หากพระภิกษุหรือสามเณรรูปใดที่สอบไล่ได้เปรียญธรรม มีบิดามารดาเป็นทาสเขาอยู่ ก็จะได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระมหากษัตริย์ไถ่ให้พ้นตัวจากความเป็นทาสมีอิสรภาพแก่ตนในทันทีที่บุตรชายของตนได้เป็นพระมหาเปรียญหรือสามเณรเปรียญ

ปัจจุบันเรียกพระภิกษุที่สอบได้พระปริยัติธรรมตั้งแต่ เปรียญธรรม 3 ประโยคขึ้นไปว่า **"พระมหาเปรียญ"**

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม
* การสอบไล่เปรียญธรรมบาลี
* ประโยค (บาลี)

หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:สมณศักดิ์ไทย
มณฑลฉ่านซี

**ฉ่านซี** ในภาษาจีนกลาง () หรือ **เจียบไซ** ในภาษาฮกเกี้ยน เป็นมณฑลหนึ่งในประเทศจีนตั้งอยู่ในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศแถบลุ่มแม่น้ำเหลือง (หวงเหอ) โดยมากมีลักษณะภูมิประเทศคล้ายแอ่งอยู่ระหว่างภูเขาหลายแห่ง มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองระดับมณฑลอื่น ๆ ได้แก่ มณฑลชานซี (ตะวันออกเฉียงเหนือ), มณฑลเหอหนาน (ตะวันออก), มณฑลหูเป่ย์ (ตะวันออกเฉียงใต้), ฉงชิ่ง (ใต้), มณฑลเสฉวน (ตะวันตกเฉียงใต้), มณฑลกานซู่ (ตะวันตก), เขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยหุย (ตะวันตกเฉียงเหนือ) และเขตปกครองตนเองมองโกเลียใน (เหนือ)

มณฑลฉ่านซีครอบคลุมพื้นที่ 205,000 ตารางกิโลเมตร มีประชากรประมาณ 37 ล้านคน ซึ่งมากเป็นอันดับที่ 16 ของประเทศจีน เมืองหลวงของมณฑลคือ ซีอาน ซึ่งรวมพื้นที่ของอดีตเมืองหลวงของจีน อันได้แก่ เฟิงเฮ่า และฉางอาน โดยซีอานเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของจีน และยังเป็นหนึ่งในเมืองเก่าแก่ที่สุดในจีน โดยเคยเป็นเมืองหลวงในสมัยราชวงศ์โจวตะวันตก ราชวงศ์ฮั่น ราชวงศ์จิ้น ราชวงศ์สุย และราชวงศ์ถัง นอกจากนี้ เสียนหยาง ก็เคยเป็นเมืองหลวงในสมัยราชวงศ์ฉิน ซึ่งตั้งอยู่ทางเหนือของแม่น้ำเว่ย์

ประชากรส่วนใหญ่ของมณฑลฉ่านซีเป็นชาวจีนฮั่น ภาษาที่ใช้ส่วนใหญ่เป็นภาษาจีนกลาง รวมทั้งภาษาจีนกลางที่ราบภาคกลาง ภาษาจีนกลางตะวันตกเฉียงใต้ และสำเนียงท้องถิ่นอื่น ๆ เช่น ภาษาจีนจิ้น

มณฑลฉ่านซีมีเศรษฐกิจที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 15 ของจีน โดยอยู่ในอันดับกึ่งกลางในบรรดาเขตการปกครองระดับมณฑลของจีน อุตสาหกรรมที่ใหญ่ที่สุดในมณฑลฉ่านซีประกอบไปด้วยภาคเชื้อเพลิงฟอสซิลและเทคโนโลยีขั้นสูง สำหรับภาคเทคโนโลยีขั้นสูงนั้นประกอบด้วยอุตสาหกรรมอากาศยานและอวกาศ โดยมณฑลฉ่านซีเป็นแหล่งผลิตอุปกรณ์การวิจัยและพัฒนา และอุปกรณ์การผลิต สำหรับอุตสาหกรรมการบินเชิงพาณิชย์ภายในประเทศมากกว่าร้อยละ 50 ของประเทศ

## เขตการปกครอง
มณฑลฉ่านซีประกอบด้วยเขตการปกครองระดับจังหวัด 10 แห่ง ซึ่งทั้งหมดมีฐานะเป็นนครระดับจังหวัด โดยมี 1 แห่งที่มีฐานะเป็นนครระดับกิ่งมณฑลด้วย

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 
* 


ฉ่านซี
หมวดหมู่:ภาคตะวันตกของประเทศจีน
เทศมณฑลยฺหวินหลิน

**เทศมณฑลยฺหวินหลิน** () เป็นเทศมณฑลหนึ่งทางตะวันตกของประเทศไต้หวัน ตั้งอยู่ทางตะวันออกของช่องแคบไต้หวัน ทางตะวันตกของเทศมณฑลหนานโถว ติดกับเทศมณฑลจางฮว่าโดยมีแม่น้ำจั๋วฉุ่ยเป็นเส้นแบ่งอาณาเขต และติดกับเทศมณฑลเจียอี้โดยมีแม่น้ำเป๋ย์ก่างเป็นเส้นแบ่งอาณาเขต เมืองหลวงของเทศมณฑลคือ นครโต่วลิ่ว ซึ่งเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในเทศมณฑล เป็นเทศมณฑลเดียวบนเกาะหลักของไต้หวันที่ไม่มีเมืองที่มีชื่อเดียวกันกับชื่อของเทศมณฑล

เทศมณฑลยฺหวินหลินเป็นส่วนหนึ่งของที่ราบเจียหนาน ที่ราบที่ขึ้นชื่อเรื่องเกษตรกรรม ผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรของเทศมณฑลยฺหวินหลิน ได้แก่ ส้มโอ ใบชา ซึงฉ่าย มะละกอ และแตงไทย มีการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำจากแม่น้ำในยฺหวินหลิน ยฺหวินหลินเป็นหนึ่งในเทศมณฑลที่พัฒนาน้อยที่สุดบนชายฝั่งตะวันตก และต้องประสบกับการย้ายถิ่นประชากรออกจากชนบทสู่เมือง

## การปกครอง
[200px|thumb|[จาง ลี่ชั่น ผู้ว่าการเทศมณฑลยฺหวินหลิน]]
200px|thumb|สภาเทศมณฑลยฺหวินหลิน

เทศมณฑลยฺหวินหลินแบ่งออกเป็น 1 นคร, 5 เมือง และ 14 ตำบล นครโต่วลิ่วเป็นเมืองหลวง และเป็นที่ตั้งรัฐบาลท้องถิ่นเทศมณฑล และสภาเทศมณฑล ผู้ว่าการเทศมณฑลคือ จาง ลี่ชั่น สังกัดพรรคก๊กมินตั๋ง

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 

ยฺหวินหลิน
เกี๊ยว

**เกี๊ยว** (wonton wantan wanton หรือ wuntun) ภาษาจีนกวางตุ้งเรียก **หวั่นทั้น** (雲吞 หรือ 餛飩, wan4 tan1) เป็นอาหารว่างแบบหนึ่งของจีน
## การเตรียม
เกี๊ยวทำจากแป้งที่มีส่วนผสมของแป้งสาลี ไข่ น้ำแล้วเกลือ นวดให้เข้ากันแล้วตัดเป็นแผ่นสี่เหลี่ยม ใส่ใส้ตรงกลางกลางแล้วห่อให้เป็นรูปร่างตามต้องการ  ไส้ที่นิยมคือหมูบดและกุ้งบด โดยผสมแป้งเล็กน้อยเพื่อช่วยให้ยึดกันดี ปรุงรสด้วยเกลือ เครื่องเทศ ใส่กระเทียมหรือต้นหอมสับ ทำให้สุกโดยการนึ่ง หรือกินกับน้ำซุปแบบก๋วยเตี๋ยวเรียกเกี๊ยวน้ำ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:อาหารจีน
หมวดหมู่:คำและวลีภาษาแต้จิ๋ว
มณฑลเจ้อเจียง

**มณฑลเจ้อเจียง** ( *เจ้อเจียงเฉิ่ง*) ชื่อย่อ ‘**เจ้อ**’ (浙) ในหลักฐานไทยแต่เดิมเรียก **มณฑลเจ๊เกี๋ยง** (ตามสำเนียงแต้จิ๋ว) มีเมืองหลวงชื่อเมืองหางโจว

## ที่ตั้งและอาณาเขต
มณฑลเจ้อเจียงมีพื้นที่ติดต่อดังนี้ 
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับมณฑลอานฮุย มณฑลเจียงซู และนครเซี่ยงไฮ้
* **ทิศใต้** ติดต่อกับมณฑลฝูเจี้ยน (ฮกเกี้ยน)
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับทะเลจีนตะวันออก
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับมณฑลอานฮุยและมณฑลเจียงซี

## ภูมิประเทศ
พื้นที่ทางตะวันตกเฉียงใต้สูงกว่าและลาดเอียงไปทางตะวันออกเฉียงเหนือ ลักษณะเป็นขั้นบันได ทิศตะวันตกเฉียงใต้เป็นเขตภูเขามีความสูงเหนือระดับ
น้ำทะเลเฉลี่ย 800 เมตร ยอดเขาที่มีความสูงเหนือระดับน้ำทะเลมากกว่า 1,500 เมตรรวมอยู่หนาแน่นบริเวณนี้ด้วย ยอดเขาที่สูงที่สุดคือยอด หวงเหมาเจียน (黄茅尖) ในอำเภอหลงเฉวียน สูงเหนือระดับน้ำทะเล 1,929 เมตร

### ทรัพยากร
เจ้อเจียงเป็นแหล่งทรัพยากรสินแร่สำคัญประเภทแร่อโลหะ มีถึง 12 ชนิดที่มีปริมาณสำรองมากเป็นอันดับต้นของประเทศ เช่น ถ่านหิน สารส้ม เถ้าภูเขาไฟใช้ในงานก่อสร้างและงานปูน แร่ฟลูโอไร ดินสาหร่ายเปลือกแข็ง เป็นต้น

## ภูมิอากาศ
thumb|right|การปลูกชาในเมืองหางโจว
เจ้อเจียงทอดตัวพาดเขตโซนร้อน มีสภาพอากาศแบบมรสุม มีช่วงแดดสดใสที่ยาวนาน และ 4 ฤดูกาลที่ชัดเจน

กลุ่มเชื้อชาติ เจ้อเจียงเป็นดินแดนหลากหลายเชื้อชาติ มีชนกลุ่มน้อยทั้งหมด 49 กลุ่ม รวมประชากรเกือบ 400,000 คน นับเป็นสัดส่วนประมาณ 0.7% ของประชากรทั้งหมดในมณฑล ในจำนวนนี้ เป็นเซอ 200,000 คน และมุสลิม (หุย) 20,000 คน ในเจ้อเจียงมีเขตปกครองตนเองของชนชาติเซอ (ในระดับอำเภอ) แห่งเดียวในประเทศจีนด้วย

## เศรษฐกิจ
thumb|right|ตึกระฟ้าของเมืองหางโจว
ปี พ.ศ. 2547 มูลค่าการเติบโตของอุตสาหกรรมทั้งสามภาค เป็นดังนี้
* ภาคการเกษตรมีมูลค่าเพิ่ม 81,600 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 3.7% 
* ภาคอุตสาหกรรม 604,500 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 16.2% 
* การบริการและอื่น ๆ 438,200 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 13.9%

### เกษตรกรรม
thumb|เรือทางน้ำของ Shaoxing หนึ่งในเรือศูนย์กลางของเมืองหางโจว

ธัญพืชจำพวกข้าวเมล็ดพันธุ์พืชต่าง ๆ และน้ำมันที่กินได้ เป็นสินค้าหลักของมณฑล

### อุตสาหกรรม
เจ้อเจียงเป็นแดนอุตสาหกรรมชั้นนำระดับประเทศ ประกอบด้วยภาคธุรกิจหลาก
หลายประเภทได้แก่ เครื่องจักรกล เครื่องใช้ไฟฟ้าและโทรคมนาคม ยาสมุนไพร

### การค้าระหว่างประเทศ
มูลค่ารวมการส่งออกและนำเข้าปี 2004 เท่ากับ 85,230 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นจากปีก่อนหน้า 38.8% เป็นมูลค่าส่งออกรวม 58,160 ล้านเหรียญฯ นำเข้ารวม 27,070 ล้านเหรียญฯ เพิ่มขึ้น 39.8% และ 36.6% ตามลำดับ

## การคมนาคม
### ทางรถไฟ

เจ้อเจียงมีชุมทางคมนาคมอยู่ที่เมืองหางโจว เมืองหลวงของมณฑล โดยมีเส้นทางรถไฟสายสำคัญ 3 สาย เชื่อมต่อหังโจวกับ 3 เขตใหญ่ เซี่ยงไฮ้ เจียงซี และหนิงปอ นอกจากนี้ยังมีเส้นทางย่อยอีก 2 สาย คือ หังโจว - เซวียนเฉิง และจินหัว - เวินโจว รวมระยะทาง 1,185 กิโลเมตร

### ทางหลวง
เส้นทางหลวงในเจ้อเจียง ประกอบด้วยทางหลวง 6 สาย และทางหลวงของมณฑล 66 สาย รวมระยะทาง 42,000 กิโลเมตร ทั้งนี้เป็นทางด่วน 770 กิโลเมตร ซึ่งเชื่อมต่อเมืองสำคัญในเขตเศรษฐกิจแยงซี เช่น เซี่ยงไฮ้ หังโจว หนิงปอ ไถโจว เวินโจว จินหัว หนันจิง (นานกิง) เป็นต้น

### ทางทะเล
เนื่องจากเป็นมณฑลติดชายฝั่งทะเล ซึ่งมีระยะทางยาวกว่า 300 กิโลเมตร จึงประกอบด้วยท่าเรือเล็กใหญ่ถึง 34 แห่ง ที่สำคัญเป็นท่าเรือใน 5 เมือง คือ ท่าเรือหนิงปอ โจวซัน จ้าพู่ ไห่เหมิน และเวินโจว มีท่าเทียบเรือที่สามารถรองรับการขนถ่ายสินค้าน้ำหนัก 1 หมื่นตันขึ้นไปถึง 44 จุด สามารถขนถ่ายสินค้าได้ถึง 270 ล้านตัน / ปี

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*เว็บไซต์มณฑลเจ้อเจียง


เจ้อเจียง
มณฑลชานซี

**ชานซี** ตามสำเนียงกลาง () หรือ **ซัวไซ** ตามสำเนียงฮกเกี้ยน เป็นมณฑลหนึ่งของสาธารณรัฐประชาชนจีน ตั้งอยู่ในภาคเหนือของประเทศจีน เมืองหลวงและเมืองใหญ่สุดของมณฑลคือ ไท่หยวน และเมืองที่ใหญ่รองลงมา คือ ฉางจื้อและต้าทง ชื่อย่อหนึ่งตัวอักษรของมณฑลนี้ คือ "จิ้น" ( ) ตั้งตามชื่อของรัฐจิ้นซึ่งเป็นรัฐในยุควสันตสารท

คำว่า *ชานซี* แปลตรงตัวว่า "ทิศตะวันตกของภูเขา" เนื่องจากมณฑลนี้ตั้งอยู่ทางตะวันตกของภูเขาไท่หัง ทางทิศตะวันออกของมณฑลติดกับมณฑลเหอเป่ย์ ทิศใต้ติดกับมณฑลเหอหนาน ทิศตะวันตกติดกับมณฑลฉ่านซี และทิศเหนือติดกับเขตปกครองตนเองมองโกเลียใน ภูมิประเทศของมณฑลชานซีมีลักษณะเป็นที่ราบสูง บางส่วนถูกล้อมรอบด้วยเทือกเขา วัฒนธรรมของชานซีส่วนใหญ่ได้รับอิทธิพลจากชาวฮั่นที่เป็นชนกลุ่มใหญ่ ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 99 ของประชากร ภาษาถิ่นที่ใช้ในมณฑล คือ ภาษาจีนจิ้น ซึ่งนักภาษาศาสตร์บางคนเห็นว่าเป็นภาษาที่แตกต่างจากภาษาจีนกลาง และขอบเขตทางภูมิศาสตร์ของผู้ที่ใช้ภาษานี้ครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของมณฑลชานซี โดยในมณฑลนี้มีพูดทั้งภาษาจิ้นและจีนกลาง

มณฑลชานซีเป็นแหล่งผลิตถ่านหินชั้นนำในประเทศจีน โดยมีปริมาณถ่านหินประมาณหนึ่งในสามของถ่านหินทั้งหมดในจีน อย่างไรก็ตาม ผลิตภัณฑ์มวลรวมต่อหัวของมณฑลยังคงต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ

## เขตการปกครอง
มณฑลชานซีแบ่งออกเป็นเขตการปกครองระดับจังหวัดจำนวน 11 แห่ง โดยทั้งหมดมีฐานะเป็นนครระดับจังหวัด

* นครไท่หยวน ()
* นครต้าทง ()
* นครหยางเชฺวี่ยน ()
* นครฉางจื้อ ()
* นครจิ้นเฉิง ()
* นครชั่วโจว ()
* นครจิ้นจง ()
* นครยฺวิ่นเฉิง ()
* นครซินโจว ()
* นครหลินเฝิน ()
* นครลฺหวี่เหลียง ()

นครระดับจังหวัดทั้ง 11 แห่ง แบ่งย่อยเป็นเขตการปกครองระดับอำเภอ 118 แห่ง (ประกอบด้วย 23 เขต, 11 นครระดับอำเภอ, และ 84 อำเภอ) และแบ่งย่อยลงไปอีกเป็นเขตการปกครองระดับตำบล 1,388 แห่ง (ประกอบด้วย 561 เมือง, 634 ตำบล, และ 193 แขวง) ณ สิ้นปี 2017 ประชากรทั้งหมดของมณฑลชานซีมีจำนวน 37.02 ล้านคน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 
* (ภาษาจีน)


ชานซี
เกี๊ยวซ่า

thumb|เกี๊ยวที่ยังไม่นำไปปรุง
thumb|เกี๊ยวซ่า
**เกี๊ยวซ่า** ( *เจี่ยวจึ* หรือ *เจี่ยวจือ*;  *เกียวซะ*) เป็นอาหารจีนชนิดหนึ่ง ทำจากแป้งสาลีห่อไส้ที่ทำจากเนื้อสัตว์ แผ่นแป้งเป็นแป้งสาลีไม่ใส่ผงฟูหรือยีสต์ นำมาห่อไส้หมูแล้วทอด เกี๊ยวซ่าในภาษาไทยมาจากภาษาญี่ปุ่นว่าเกียวซะ ญี่ปุ่นได้รับอาหารชนิดนี้มาจากชาวแมนจู ซึ่งนำไปทอดรับประทานเช่นกัน ชาวจีนทางเหนือรับอาหารชนิดมาจากชาวแมนจูเช่นกัน เรียกว่าเจี่ยวจือ นำมาต้มแล้วกินกับน้ำซุป อาหารชนิดนี้เป็นคนละชนิดกับเกี๊ยวซึ่งคนไทยจะเรียกตามภาษาจีนแต้จิ๋ว ซึ่งจะตรงกับอาหารจีนกวางตุ้งที่เรียก "หวั่นทั้น"

## ชนิด
thumb|เจียวจือแบบนึ่งและซอส
เจียวจือแบบจีนแบ่งตามการปรุงได้ดังนี้ 
*แบบต้ม ()
* แบบนึ่ง ()
*แบบทอดในกระทะแบน ( บางครั้งเรียก )

เจียวจือแบบที่ใช้ไข่ห่อไส้แทนแป้ง () ในทิเบตและเนปาลมีอาหารที่มีรูปแบบคล้ายเกี๊ยวซ่าเรียกว่า โมโม ปรุงสุกด้วยการนึ่ง ไส้ทำด้วยเนื้อสัตว์

## แบบญี่ปุ่น
thumb|เกี๊ยวซ่า
คำภาษาญี่ปุ่น เกียวซะ  *gyōza* (ギョーザ, ギョウザ) มาจากเสียงอ่านของคำว่า 餃子 ของสำเนียงภาษาจีนในชานตง และเขียนด้วยอักษรจีนตัวเดียวกัน ความแตกต่างสำคัญระหว่างเกี๊ยวซ่าของญี่ปุ่นกับเจียวจือของจีนคือ แบบญี่ปุ่นใส่กระเทียมมากกว่า กิบเกลือและซีอิ๊ว แป้งเกี๊ยวซ่าบางกว่า ไส้ใส่หมูบดผสมกับกะหล่ำปลี น้ำมันงา และกระเทียม

## รูปแบบการทำ
วิธีการทำเกี๊ยวใช้วิธีการ (dough) ห่อไส้เนื้อ ผัก หรือส่วนผสมอย่างอื่น ม้วนและปิดห่อด้วยการแตะน้ำเล็กน้อยแล้วบีบที่ขอบ (แผ่นแป้งเมื่อโดนน้ำแล้วจะติดกัน) ทำให้เกี๊ยวมีรูปทรงคล้ายจานบิน เกี๊ยวสามารถนำไปต้ม นึ่ง หรือทอดพอสุก เสิร์ฟพร้อมซอสพริกและซอสสำหรับจิ้มที่ทำจากซอสถั่วเหลืองผสมน้ำส้มสายชู โดยบางครั้งจะใส่น้ำมันพริกหรือน้ำพริกเผา 

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ตำรับเกี๊ยวซ่าในสไตล์ญี่ปุ่น 
* ตำรับเกี๊ยวซ่าแบบดั้งเดิม

หมวดหมู่:อาหารจีน
หมวดหมู่:อาหารญี่ปุ่น
หมวดหมู่:อาหารข้างถนน
หมวดหมู่:ติ่มซำ
หมวดหมู่:อาหารจีนแบบญี่ปุ่น
โซนี่โมบายล์

**โซนี่ โมบายล์ คอมมูนิเคชัน เอบี** (ภาษาอังกฤษ:Sony Mobile Communications AB) หรือชื่อเดิมคือ **โซนี่ อิริคสัน โมบายล์ คอมมูนิเคชัน เอบี** (ภาษาอังกฤษ:Sony Ericsson Mobile Communications AB) เกิดจากการซื้อกิจการบริษัทอิริคสันของบริษัทโซนี่ ทำให้โซนี่ อิริคสันถูกเปลี่ยนชื่อเป็นโซนี่ โมบายล์

## ประวัติ
### ต้นกำเนิด
บริษัทโซนี่ อิริคสัน นั้นก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 2001 โดยการร่วมมือกันของบริษัทโซนี่ และ บริษัทอิริคสัน ต่างถือหุ้นเท่ากันฝ่ายละ 50% โดยมีปัจจัยที่ทำให้ทั้งสองบริษัทมาลงทุนร่วมกันก็คือการที่ต่างฝ่ายต่างมีประสบการณ์หรือความเชี่ยวชาญในสายการผลิตของตนเป็นพิเศษต่างกันไป ทางโซนี่นั้นเชี่ยวชาญในเรื่องของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรือเครื่องใช้ไฟฟ้า ส่วนอิริคสันเชี่ยวชาญในเรื่องเทคโนโลยีการสื่อสารและมีผลิตภัณฑ์หลักคือโทรศัพท์มือถือ โดยผลิตภัณฑ์แรกของบริษัทถูกเปิดตัวในเดือนมีนาคม ปี ค.ศ. 2002

สำนักงานใหญ่ของโซนี่ อิริคสัน ตั้งอยู่ที่นครลอนดอน สหราชอาณาจักร และมีสำนักวิจัยหรือพัฒนาผลิตภัณฑ์กระจายอยู่ทั่วโลก มีพนักงานอยู่ทั่วโลกไม่ต่ำกว่า 5,000 คน ทั้งฝ่ายวิจัย, ฝ่ายออกแบบ, ฝ่ายพัฒนา, ฝ่ายการตลาด, ฝ่ายขาย, ฝ่ายกระจายสินค้าและฝ่ายบริการลูกค้า ส่วนประธานบริษัทคนปัจจุบันคือ ไมลส์ ฟลินซ์ และมี แจน เวอร์บี เป็นรองประธานบริษัท ซึ่ง โซนี่อีริคสันมีสาขาทั่วโลกประมาณ 77 สาขาทั่วโลกโดยแบ่งเป็น
* แถบอเมริกา 18 ประเทศ
* แถบยุโรป 36 ประเทศ
* แถบตะวันออกกลางและแอฟฟริกา 5 ประเทศ
* แถบเอเชียและโอเชียเนีย 18 ประเทศ

### ปี 2010-ปัจจุบัน

เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2011 โซนีได้ประกาศว่าจะซื้อหุ้นส่วนของอีริคสัน ในโซนีอีริคสันทั้งหมดเป็นมูลค่า 1.05 พันล้านยูโร (1.47 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) ทำให้โซนีอีริคสันกลายเป็นบริษัทในเครือของโซนี โดยจะมีผลในเดือนมกราคม 2012 

## ผลิตภัณฑ์
### ปัจจุบัน
ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ของ โซนี่ โมบายล์
* Xperia ZL
* Xperia X
* Xperia XA
* Xperia X Performance
* Xperia XA Ultra E5 
* Xperia XZ
* X Compact
* Xperia L1
* Xperia XA1 / XA1 Ultra / XA1 Plus
* Xperia R1
* Xperia XZs
* Xperia XZ Premium
* Xperia XZ1
* Xperia XZ1 Compact
* Xperia L2
* Xperia XA2 / XA2 Ultra / XA2 Plus
* Xperia XZ2
* Xperia XZ2 Compact
* Xperia XZ2 Premium
* Xperia XZ3
* Xperia 1
* Xperia 10 / 10 Plus
* Xperia L3

### อดีต
ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ของ โซนี่ อิริคสัน
* K600i มือถือ ที่รองรับระบบเครือข่าย UMTS ซึ่งเป็นเครือข่าย 3G
* K750i ซึ่งเป็น มือถือ รุ่นแรกที่สามารถถ่ายภาพได้ที่ความละเอียด 2 ล้านพิกเซล รางวัล มือถือสำหรับการถ่ายภาพที่ดีที่สุด ประจำปี 2005/2006 จาก TIPA Award (Technical Image Press Association)
* W800i ซึ่งเป็น Walkman Phone รุ่นแรกที่รวมเอา โทรศัพท์มือถือเข้ากับ เครื่องเล่นเพลงดิจิทัลเอาไว้ด้วยกัน
* V800i ได้รับรางวัล มือถือ 3G ที่ดีที่สุดในปี ค.ศ.2004 จากสถาบัน GSM Association

## รุ่น

### ที่มาของชื่อรุ่น
* K - Kamera
* V - Vodaphone
* J - Junior
* W - Walk Man
* R - Radio
* C - Cyber shot
* TM - T-mobile

## อ้างอิง

 

หมวดหมู่:โซนี่
หมวดหมู่:ผู้ผลิตโทรศัพท์มือถือ
หมวดหมู่:บริษัทของสหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:บริษัทที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2544
หมวดหมู่:สาขาของโซนี่
ไส้อั่ว

**ไส้อั่ว** เป็นอาหารพื้นเมืองทางภาคเหนือของประเทศไทย อั่ว หมายถึง ใส่ไส้, แทรก, ยัดไว้ตรงกลาง ปกติทำจากเนื้อหมูบด (สามารถผสมกับมันแข็งของหมู เพื่อไม่ให้เนื้อหมูด้านเวลาสุก) ผสมพริกแห้ง กระเทียม ขมิ้น (ใส่หรือไม่ใส่ก็ได้) ข่า ใบมะกรูด หอมแดง และเครื่องปรุงรส แล้วกรอกลงไปในไส้อ่อนของหมูที่เกลาจนบางแล้ว บิดหัวท้ายเพื่อแบ่งให้เป็นท่อนขนาดพอประมาณ จากนั้นนำไปย่างให้สุกเกรียม มีกลิ่นหอมชวนรับประทาน บางแห่งเปลี่ยนจากหมูเป็นหน่อไม้ซอยละเอียด สำหรับมุสลิมหรือผู้ที่ไม่ประสงค์ที่จะรับประทานหมูอาจจะดัดแปลงใช้เนื้อสัตว์ชนิดอื่น แล้วก็กรอกเข้าไปในไส้สัตว์ชนิดอื่นหรือไส้เทียมแทน

## ดูเพิ่ม
* แหนม
* ไส้กรอกอีสาน
* 

## อ้างอิง

* ไส้อั่ว 

## แหล่งข้อมูลอื่น
*
*Northern Thai in Western Melbourne 

หมวดหมู่:ไส้กรอก
หมวดหมู่:อาหารจากเนื้อหมู
หมวดหมู่:อาหารไทยภาคเหนือ
สื่อมวลชน

**สื่อมวลชน** () หมายถึง บุคคลหรือคณะบุคคล ไม่ว่าจะเป็นนิติบุคคลหรือไม่ก็ตาม ที่ทำหน้าที่เป็นสื่อกลางในการนำข่าวสาร สาร และเนื้อหาสาระทุกประเภท ไปสู่มวลชนเพื่อประโยชน์สาธารณะ ไม่ว่าจะอยู่ในรูปสื่อสิ่งพิมพ์ วิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ สื่อดิจิทัลหรือในรูปอื่นใด ที่สามารถสื่อความหมายให้ประชาชนทราบได้เป็นการทั่วไป โดยการประกอบวิชาชีพสื่อมวลชน หรือประกอบกิจการสื่อมวลชน คือ การประกอบวิชาชีพเป็นปกติธุระในการสร้างสรรค์หรือกำกับดูแลเนื้อหาหรือดำเนินการอื่นใดที่เกี่ยวกับสื่อมวลชน รวมถึงบุคคลซึ่งทำหน้าที่เป็นสื่อกลางในการนำข่าวสาร สาร และเนื้อหาสาระทุกประเภท ไปสู่มวลชนเพื่อประโยชน์สาธารณะ

สื่อมวลชนเป็นสื่อที่สามารถกระจายข้อมูลข่าวสารจากบุคคลหนึ่งหรือจากองค์กรหนึ่ง ไปยังมวลชนจำนวนมาก (เช่น ประชาชนทั่วทั้งประเทศ) ในเวลาอันรวดเร็ว ได้แก่ หนังสือพิมพ์ นิตยสาร วิทยุ โทรทัศน์ ภาพยนตร์ อินเทอร์เน็ต เป็นต้น การเผยแพร่ในสื่อมวลชนมักต้องจ่ายเงินเพื่อซื้อเวลาหรือซื้อพื้นที่ในการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารหรือโฆษณา อย่างไรก็ตามองค์กรอาจสามารถใช้สื่อมวลชนแบบให้เปล่า (ฟรี) ได้ หากองค์กรนั้นมีเรื่องราวที่น่าสนใจแก่การเผยแพร่และสามารถขอความร่วมมือจากสื่อมวลชนรายนั้นได้ หรือเมื่อมีการบังคับโดยข้อกฎหมาย หรือในกรณีองค์กรของรัฐอาจจะสามารถใช้สื่อมวลชนของรัฐได้ฟรี

อนึ่งในประเทศไทย นาย ธานินทร์ กรัยวิเชียร เป็นบุคคลที่ได้เป็นนายกรัฐมนตรีภายหลังเหตุการณ์ 6 ตุลาเนื่องจากสื่อมวลชนในประเทศไทย ซึ่งสะท้อนถึงอำนาจและอิทธิพลของสื่อมวลชนได้มากในระดับหนึ่ง

## อ้างอิง
* การวางแผนและการประเมินผล กรมประชาสัมพันธ์ (ไฟล์เพาเวอร์พอยต์)

## ดูเพิ่ม
* สื่อสารมวลชน (mass communication)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ฤๅ ‘สื่อมวลชน’ จะยอมเป็น ‘จำเลยสังคม’
มณฑลอานฮุย

**มณฑลอานฮุย** ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศจีน มีเมืองหลวงชื่อ เหอเฝย์ มีเนื้อที่ทั้งหมด 139,400 ตาราง ก.ม.

## ภูมิศาสตร์
### ที่ตั้งและอาณาเขต
มณฑลอานฮุยมีพื้นที่ติดต่อดังนี้ 
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับ มณฑลชานตง ประเทศจีน 
* **ทิศใต้** ติดต่อกับ มณฑลเจียงซี และมณฑลเจ้อเจียง ประเทศจีน 
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับ มณฑลเจียงซู และมณฑลเจ้อเจียง ประเทศจีน
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับ มณฑลเหอหนาน และมณฑลหูเป่ย์ ประเทศจีน

### ภูมิประเทศ
มีแม่น้ำแยงซีเกียงและ แม่น้ำหวงเหอ ไหลผ่ากลางพื้นที่มณฑลจากตะวันออกไปตะวันตก 

### ภูมิอากาศ
อยู่ในเขตอบอุ่นกึ่งเขตร้อนชื้นแถบเอเซีย มี 4 ฤดู

ในปี พ.ศ. 2546 มณฑลอันฮุยมีผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในมณฑลทั้งหมด 397,320 ล้านหยวน เพิ่มขึ้นจากก่อน 9.2 %

## ประชากร
มีประชากร 64,610,000 คน ความหนาแน่น 463/กม. ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวฮั่น จีดีพี 481.3 ล้านล้านเหรินหมินปี้ ต่อประชากร 7450

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*
*
*เว็บไซต์มณฑลอานฮุย 
*เว็บไซต์การท่องเที่ยวมณฑลอานฮุย
*


อานฮุย
หมวดหมู่:ภาคตะวันออกของประเทศจีน
มณฑลกานซู่

**มณฑลกานซู่** หรือ **มณฑลกังซก** (จีนตัวย่อ: 甘肃省, จีนตัวเต็ม: 甘粛省) ชื่อย่อ กาน หรือ หล่ง（甘, 陇）ตั้งอยู่ทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศจีน ตอนบนของแม่น้ำฮวงโห (แม่น้ำเหลือง) มีเมืองหลวงชื่อ หลานโจว

## ที่ตั้งและอาณาเขต
มณฑลกานซู่มีพื้นที่ติดต่อดังนี้ 
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับประเทศมองโกเลีย และเขตปกครองตนเองมองโกเลียใน ประเทศจีน 
* **ทิศใต้** ติดต่อกับมณฑลเสฉวน ประเทศจีน
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับเขตปกครองตนเองหุยหนิงเซี่ยและมณฑลฉ่านซี ประเทศจีน  
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์และมณฑลชิงไห่

## ภูมิอากาศ
ฤดูกาลทั้ง 4 มีความแตกต่างอย่างชัดเจน คือ ฤดูหนาวหนาวเย็นและยาวนาน ฤดูใบไม้ผลิอุณหภูมิเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว ฤดูร้อนช่วงสั้น ๆ อากาศเย็นสบาย ฤดูใบไม้ร่วงอากาศเย็นสบายแต่อุณหภูมิลดต่ำเร็ว อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี 0-15 องศา

## การแบ่งเขตการปกครอง
มณฑลกานซู่แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 14 นครระดับจังหวัด (市), 4 นครระดับอำเภอ (市), 58 อำเภอ (县), 17 เขต (区), และ 7 อำเภอปกครองตนเอง (自治县)

## เศรษฐกิจ
ปี พ.ศ. 2546 มูลค่าจีดีพี เท่ากับ 130,106 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 
10.1% จีดีพีต่อหัวคิดเป็น 4,984 หยวน อุตสาหกรรม
อุตสาหกรรมหลักได้แก่ อุตสาหกรรมโลหะ เช่น ทอง

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* เว็บไซต์ทางการของมณฑลกานซู่ 


กานซู่
มณฑลกุ้ยโจว

**มณฑลกุ้ยโจว** () หรือเดิมไทยเรียกว่า **กุยจิว** เป็นมณฑลหนึ่งที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของสาธารณรัฐประชาชนจีน เมืองหลวงและเมืองใหญ่สุดของมณฑลคือ กุ้ยหยาง ตั้งอยู่ตอนกลางของมณฑล มณฑลกุ้ยโจวติดต่อกับเขตปกครองตนเองกว่างซีทางทิศใต้ ติดมณฑลยูนนานทางทิศตะวันตก ติดมณฑลเสฉวนทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ติดเทศบาลนครฉงชิ่งทางทิศเหนือ และมณฑลหูหนานทางทิศตะวันออก ประชากรของมณฑลมีประมาณ 34 ล้านคน เป็นมณฑลที่มีประชากรมากเป็นอันดับที่ 19 ของประเทศจีน

พื้นที่ของมณฑลกุ้ยโจวเดิมเป็นที่ตั้งของอาณาจักรเตียน โดยต่อมาอาณาจักรเตียนได้ถูกผนวกเข้ากับแผ่นดินราชวงศ์ฮั่นเมื่อ 106 ปีก่อนคริสตกาล มณฑลกุ้ยโจวได้ก่อตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการเมื่อปี ค.ศ. 1413 ในสมัยราชวงศ์หมิง หลังจากการโค่นล้มราชวงศ์ชิงในปี ค.ศ. 1911 และมาตามด้วยการเกิดสงครามกลางเมืองจีน พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศจีนได้เข้าลี้ภัยในมณฑลกุ้ยโจวระหว่างการเดินทัพทางไกลในช่วงปี ค.ศ. 1934 และ 1935 และหลังจากการก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน เหมา เจ๋อตงได้ส่งเสริมการย้ายอุตสาหกรรมหนักเข้ามายังมณฑลภายในประเทศดังเช่นมณฑลกุ้ยโจว เพื่อป้องกันการโจมตีจากโซเวียตและอเมริกา

เมื่อเทียบกับมณฑลอื่น ๆ ในประเทศจีน มณฑลกุ้ยโจวไม่ได้รับประโยชน์มากนักจากการปฏิรูปเศรษฐกิจจีน มณฑลกุ้ยโจวอุดมไปด้วยทรัพยากรทางธรรมชาติและทางวัฒนธรรม อุตสาหกรรมที่เป็นส่วนสำคัญของเศรษฐกิจในมณฑล ได้แก่ อุตสาหกรรมป่าไม้ อุตสาหกรรมพลังงาน และการทำเหมืองแร่ แต่ถึงกระนั้น มณฑลกุ้ยโจวก็ยังถือว่าเป็นมณฑลที่ค่อนข้างยากจนและเศรษฐกิจยังไม่พัฒนา โดยมีจีดีพีต่อหัวต่ำเป็นอันดับสามในประเทศจีน นำหน้าเพียงมณฑลกานซู และมณฑลยูนนานที่ตั้งอยู่ติดกัน อย่างไรก็ตาม มณฑลกุ้ยโจวนั้นเป็นหนึ่งในมณฑลที่เศรษฐกิจเติบโตเร็วที่สุดในประเทศจีน โดยรัฐบาลจีนกำลังมุ่งพัฒนากุ้ยโจวเพื่อให้เป็นศูนย์กลางด้านข้อมูล (data hub)

มณฑลกุ้ยโจวตั้งอยู่บนส่วนตะวันออกของที่ราบสูงยฺหวินกุ้ย มีลักษณะภูมิประเทศเต็มไปด้วยภูเขา โดยทางตะวันตกและตอนกลางเป็นที่สูง ในด้านประชากรศาสตร์ กุ้ยโจวเป็นหนึ่งในมณฑลที่มีความหลากหลายมากที่สุดในประเทศจีน โดยมีประชากรชนกลุ่มน้อยมากกว่าร้อยละ 37 ของประชากรทั้งหมด ประกอบด้วย ม้ง, ปู้อี, ต้ง, ตูเจีย และ Yi ซึ่งพูดภาษาที่แตกต่างจากภาษาจีน ภาษาหลักที่ใช้พูดในมณฑลกุ้ยโจว คือ ภาษาจีนกลางตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นภาษาถิ่นหนึ่งของภาษาจีนกลาง

## ภูมิประเทศ
ภูมิประเทศเป็นแบบเทือกเขาสูงโดยเฉพาะด้านตะวันตก ส่วนด้านตะวันออกและใต้พื้นที่ค่อนข้างราบ สูงจากระดับน้ำทะเลเฉลี่ย 1,000 เมตร 

## ภูมิอากาศ
อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี 14 - 16 องศาเซลเซียส เดือนมกราคม อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย 4 - 9 องศา เดือนกรกฎาคมอุณหภูมิเฉลี่ย 20 - 28 องศา  

## การแบ่งเขตการปกครอง
มณฑลกุ้ยโจวแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 9 นครระดับจังหวัด (市) 7 นครระดับอำเภอ (市) 56 อำเภอ (县) 13 เขต (区) และ 11 อำเภอปกครองตนเอง (自治县)

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*เว็บไซต์มณฑลกุ้ยโจว
*แผนที่เขตการปกครองระดับตำบลของมณฑลกุ้ยโจว 

หมวดหมู่:มณฑลกุ้ยโจว
กุ้ยโจว
ขบวนการร่วมเพื่อเอกราชปัตตานี

**ขบวนการร่วมเพื่อเอกราชปัตตานี** หรือ **เบอร์ซาตู** ( ; ) เป็นการรวมตัวขององค์กรที่ต่อสู้เพื่อเอกราชของปัตตานี 4 องค์กรคือ ขบวนการแนวร่วมปลดแอกแห่งชาติปัตตานี ขบวนการแนวร่วมปฏิวัติแห่งชาติมลายูปัตตานี มูจาฮีดีนอิสลามปัตตานีและพูโลใหม่ เมื่อ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2532 เพื่อรวมการต่อสู้ให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน ประธานคนแรกคือวาห์ยุดดิน มูฮัมหมัด ส่วนประธานคนปัจจุบันคือวันมะเดร์ เจ๊ะเมาะ

## โครงสร้างและการต่อสู้
โครงสร้างหลักของเบอร์ซาตูมี 3 ส่วนคือ
# สภาสูงสุดหรือสภาซูรอ มีหน้าที่ร่างและกำหนดนโยบายและแต่งตั้งกรรมการบริหาร
# คณะกรรมการบริหาร (Majis Eksekutif)มีหน้าที่นำนโยบายมาปฏิบัติและควบคุมการทำงานของคณะทำงาน
# คณะทำงาน (Baro baro) ประกอบด้วยหน่วยงานหลายแผนก มีการเปลี่ยนแปลงไปตามสถานการณ์
การเคลื่อนไหวของเบอร์ซาตูเน้นการเคลื่อนไหวทางการเมือง ส่วนการเคลื่อนไหวด้วยอาวุธมักเป็นภาระของพูโลและบีอาร์เอ็น หลักการต่อสู้ของเบอร์ซาตูที่สำคัญมี 6 ข้อคือ
# ก่อตั้งรัฐอิสลามมลายู
# ใช้หลักการต่อสู้ทางศาสนา (ญิฮาด) ด้วยอาวุธ
# ต่อต้านรัฐไทย
# เรียกร้องให้ประเทศมุสลิมสนับสนุน
# เรียกร้องให้ประเทศและขบวนการต่างๆต่อสู้เพื่อปาตานี
# ร่วมมือกับขบวนการปลดแอกทุกกลุ่ม

## รัฐเป้าหมาย
กลุ่มเบอร์ซาตูต้องการตั้งประเทศอิสลามมลายูปัตตานี โดยมีการร่างรัฐธรรมนูญของประเทศนี้เมื่อ พ.ศ. 2539 และได้แต่งเพลงชาติปัตตานีชื่อลากูเกอบังซะอานปาตานี การปกครอง โดยประเทศนี้จะปกครองโดยถือหลักศาสนาอิสลามเป็นกฎหมาย ศาสนาประจำชาติคือศาสนาอิสลามนิกายซุนนี นับถืออิหม่ามซาฟีอี ระบบเศรษฐกิจใช้แบบอิสลาม

## อ้างอิง

* สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี. สันติภาพในเปลวเพลิง. กรุงเทพฯม เนชั่นบุกส์. 2547

หมวดหมู่:ขบวนการแบ่งแยกดินแดนปัตตานี
หมวดหมู่:ขบวนการอิงศาสนาอิสลาม
ทับทิมกรอบ

**ทับทิมกรอบ** เป็นขนมไทยที่สามารถรับประทานได้ทุกฤดูกาล นิยมมากที่สุดในฤดูร้อน รับประทานแล้วหอมหวานเย็นอร่อยชื่นใจคลายร้อนได้ดี ประกอบด้วยเม็ดทับทิมกรอบสีแดงและเม็ดทับทิมกรอบสีชมพู เมื่อเคี้ยวแล้วกรอบมันด้วยรสชาติของแห้ว มีน้ำเชื่อมที่ทำจากน้ำตาลทราย ลอยด้วยดอกมะลิ มีกะทิสดจากการคั้นมะพร้าว น้ำแข็งบดละเอียดหรือน้ำแข็งทุบให้เป็นเม็ดเล็ก ๆ รวมทั้งมีการแต่งกลิ่นให้หอมจากน้ำเชื่อมลอยดอกไม้ หรือใช้กะทิอบควันเทียน ทำให้มีรสชาติอร่อย และมีกลิ่นหอมชื่นใจเพิ่มขึ้นอีกประการ

## ประวัติ
ทับทิมกรอบเป็นของหวานที่ไทยรับจากอาหารเวียดนาม ในเวียดนามตัวทับทิมกรอบจะทำจากแห้ว มันแกว เผือก และมะพร้าวทึนทึก จากนั้นใส่ตัวลอดช่อง วุ้นขูดเส้น สาคูเม็ดใหญ่ ลอยน้ำเชื่อม ใส่กะทิ และใส่น้ำแข็ง ใกล้เคียงกับของไทย ทางเวียดนามระบุว่าอาหารชนิดนี้เป็นอาหารที่รับอิทธิพลจากอาหารจีนอีกต่อหนึ่ง

ในราชสำนักไทยมีการปรับปรุงทับทิมกรอบเป็น *ทับทิมลอยแก้ว* โดยพระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา โดยมีเรื่องเล่าของบรรดาข้าหลวงในห้องเครื่อง เล่าลือถึงพระอัจฉริยภาพของกรมพระสุทธาสินีนาฏไว้ว่า เมื่อครั้งพระองค์ยังไม่เกศากันต์ มีนางข้าหลวงชื่อยายญวน เป็นหญิงชาวกุฎีจีน ทำทับทิมกรอบ แต่ว่าหวงสูตรมาก ไม่ยอมเปิดเผยให้ใคร ด้วยเหตุนี้กรมพระสุทธาสินีนาฏทรงลักลอบทอดพระเนตรยายญวนผ่านช่องประตู รวมทั้งเคยขอเป็นลูกมือยายญวนด้วย เพื่อจดจำว่าใส่อะไร และทำอย่างไรบ้าง แล้วนำมาบอกเล่าต่อ จากนั้นพระองค์ก็มาทดลองทำอย่างเด็กเล่นขายของ และปรับปรุงสูตรให้เป็นแบบเฉพาะพระองค์ได้สำเร็จ สอดคล้องกับ *ศรุตานุสรณ์* ของเจ้าจอมหม่อมราชวงศ์สดับ ในรัชกาลที่ 5 ที่ระบุเนื้อหาไว้ใกล้เคียงกัน ความว่า

"...พระวิมาดาเธอฯ เมื่อทรงพระเยาว์ ท่านเป็นเด็กเอาการเอางาน เมื่อพระชันษา 9 ขวบ สมัยญวนกฎีจีนทำขนมต่าง ๆ พวกเราตื่นเม็ดทับทิมลอยแก้ว ถ้างานใครมีเม็ดทับทิมลอยแก้วโถกลางสำรับหวานละก็เก๋กันนักทีเดียว ในปีวอก ร.ศ. 91 (พ.ศ. 2415) พระอัครชายาพระองค์กลาง พระองค์เจ้าเสาวภาคนารีรัตน ประสูติพระธิดา คือ สมเด็จเจ้าฟ้าจันทราสรัทวาร กรมขุนพิจิตรเจษฎ์จันทร์ พอพระชันษาครบเดือนก็ทำพิธีสมโภชเดือน มีการเลี้ยงอาหารเป็นงานใหญ่ออกหน้า ต้องทำอาหารที่วังเสด็จปู่แล้วหาบเข้าไปจัดในวังหลวง เจ้าพี่สาว ๆ ท่านมีประสงค์จะให้มีเม็ดทับทิมลอยแก้วเลี้ยงในงานนั้น จึงไปตามยายญวนมาทำที่วัง แกปิดวิชาไม่บอกใครเป็นแต่สั่งของที่จะทำแล้วแกก็เข้าห้องปิดประตูทำคนเดียว เจ้าพี่ ๆ ท่านอยากจะทรงทำเป็นจึงกระซิบสั่งพระวิมาดาเธอฯ ให้เข้าไปปรนนิบัติยายญวน แล้วจำวิธีทำเอาไว้ ยายญวนแกไม่นึกว่าเด็กอายุ 9 ขวบจะมาจดจำตำราทำเม็ดทับทิมของแก แกก็ดีใจที่มีเด็กลูกมือให้ช่วยแกใช้ช่วยหยิบโน่นหยิบนี่ พอยายญวนทำขนมเสร็จแล้วกลับบ้าน เจ้าพี่ ๆ ก็เรียกท่านมาซักว่าทำอย่างไรบ้าง พระวิมาดาเธอฯ ก็เล่าถูกหมดตั้งแต่ต้นจนจบ เจ้าพี่ก็ทำตามที่เจ้าน้องเล่าก็เป็นผลสำเร็จอย่างถูกถ้วนเหมือนของยายญวนไม่มีผิดเลย เจ้าพี่ ๆ เลยตื่นอี๋กันใหญ่..."

ขณะที่กัมพูชาก็มีการรับทับทิมกรอบจากไทยไปอีกทอดหนึ่ง เรียกว่า *ทูทิมกรอบ* หรือเรียกโดยย่อว่า *ทูทิม* นิยมรับประทานกับน้ำกะทิ ใส่วุ้นมะพร้าว และขนุน และเวียดนามก็รับทับทิมกรอบของไทยกลับไปอีกครั้ง เรียกว่า *เจ่ท้าย* ()

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ขนมไทย
มณฑลหูเป่ย์

**หูเป่ย์** () เป็นมณฑลหนึ่งในภาคกลางของประเทศจีน ชื่อของมณฑลหมายถึง "ทิศเหนือของทะเลสาบ" เนื่องมาจากตั้งอยู่ทางทิศเหนือของทะลเสาบต้งถิง มีเมืองหลวงคือ อู่ฮั่น ซึ่งเป็นศูนย์กลางหลักด้านการขนส่ง การเมือง วัฒนธรรม และเศรษฐกิจของภาคกลางของประเทศ

ชื่อย่ออย่างเป็นทางการของหูเป่ย์คือ "เอ้อ" ( ) เป็นชื่อโบราณที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่ทางตะวันออกของมณฑล ซึ่งก็คือรัฐเอ้อแห่งราชวงศ์โจวตะวันตกในราวปี 1045–771 ก่อนคริสตกาล แต่ชื่อย่อที่เป็นที่นิยมคือ "ฉู่" ( ) สอดคล้องกับรัฐฉู่อันทรงอำนาจในสมัยราชวงศ์โจวตะวันออกราวปี 770–256 ก่อนคริสตกาล มณฑลหูเป่ย์ติดต่อกับมณฑลเหอหนานทางทิศเหนือ มณฑลอานฮุยทางทิศตะวันออก มณฑลเจียงซีทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ มณฑลหูหนานทางทิศใต้ ฉงชิ่งทางทิศตะวันตก และมณฑลฉ่านซีทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ มณฑลหูเป่ย์มีเขื่อนซานเสียต้าป้า หรือเขื่อนสามผา ตั้งอยู่ในนครอี๋ชาง ซึ่งอยู่ทางตะวันตกของมณฑล

## ภูมิศาสตร์
ลักษณะภูมิประเทศเป็นแบบภูเขา เนินเขา สันเขาต่ำ ๆ และที่ราบ ตรงกลางเป็นที่ราบต่ำ ทิศตะวันตก ตะวันออก และเหนือล้อมรอบด้วยภูเขา มีภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อนเป็นลักษณะของเขตร้อนแถบเอเชียกึ่งอบอุ่น แสงแดดและปริมาณน้ำฝนเพียงพอตลอดปี เหมาะแก่การทำเกษตรกรรม  

## เขตการปกครอง
มณฑลหูเป่ย์แบ่งออกเป็นเขตการปกครองระดับจังหวัดจำนวน 13 แห่ง ซึ่งในจำนวนนี้มี 12 แห่งที่มีฐานะเป็นนครระดับจังหวัด (โดยมีนครระดับจังหวัด 1 แห่งที่มีฐานะเป็นนครระดับกิ่งมณฑลด้วย) และ 1 แห่งมีฐานะเป็นจังหวัดปกครองตนเอง นอกจากนี้ ยังมีนครระดับอำเภอที่บริหารโดยตรงขึ้นกับมณฑล 3 แห่ง (โดยทั้งหมดมีฐานะเป็นนครระดับกิ่งจังหวัดด้วย) และมีเขตป่าไม้ระดับอำเภอที่บริหารโดยตรงขึ้นกับมณฑลอีก 1 แห่ง ประชากรทั้งหมดในมณฑลเมื่อสิ้นปี ค.ศ. 2017 มีจำนวน 59.02 ล้านคน

* นครอู่ฮั่น ( Wǔhàn Shì)
* นครหฺวางฉือ ( Huángshí Shì)
* นครฉือยั่น ( Shíyàn Shì)
* นครอี๋ชาง ( Yíchāng Shì)
* นครเซียงหยาง ( Xiāngyáng Shì)
* นครเอ้อโจว ( Èzhōu Shì)
* นครจิงเหมิน ( Jīngmén Shì)
* นครเซี่ยวก่าน ( Xiàogǎn Shì)
* นครจิงโจว ( Jīngzhōu Shì)
* นครหฺวางกัง ( Huánggāng Shì)
* นครเสียนหนิง ( Xiánníng Shì)
* นครสุยโจว ( Suízhōu Shì)
* จังหวัดปกครองตนเองเอินชือ ( Ēnshī Zhōu)
* นครเซียนเถา ( Xiāntáo Shì)
* นครเฉียนเจียง ( Qiánjiāng Shì)
* นครเทียนเหมิน ( Tiānmén Shì)
* เขตป่าไม้เฉินหนงเจี้ย ( Shénnóngjià Línqū)

## เศรษฐกิจ
อุตสาหกรรมหลัก ได้แก่ อุตสาหกรรมผลิตรถยนต์ ผลิตเครื่องจักร หลอมทอง ปิโตรเคมี สิ่งทอ และวัสดุก่อสร้าง ครองสถิติผลิตรถยนต์ได้เป็นอันดับหนึ่งของประเทศเมื่อปี 2001

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของมณฑลหูเป่ย์


หมวดหมู่:ภาคกลางของประเทศจีน
หูเป่ย์
มณฑลเหอเป่ย์

**มณฑลเหอเป่ย์** () เป็นมณฑลหนึ่งในภาคเหนือของประเทศจีน ชื่อย่อของมณฑล คือ "จี้" ( ) ตั้งตามชื่อของมณฑลจี้ หรือจี้โจว ซึ่งเป็นมณฑลในสมัยราชวงศ์ฮั่นที่อยู่บริเวณทางตอนใต้ของมณฑลเหอเป่ย์ในปัจจุบัน คำว่า *เหอเป่ย์* เมื่อแปลตรงตัวหมายถึง "ทางเหนือของแม่น้ำ" ตามที่ตั้งของมณฑลที่อยู่ทางทิศเหนือของแม่น้ำหวง เมืองหลวงและเมืองใหญ่สุดของมณฑล คือ ฉือเจียจวง

เมื่อรัฐบาลกลางยุบมณฑล "จื๋อลี่" ซึ่งมีความหมายว่า "ปกครองโดยตรง (โดยราชสำนัก)" มณฑลจื๋อลี่สมัยใหม่ก็ได้ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1911 และต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น "เหอเป่ย์" ในปี ค.ศ. 1928 อีกชื่อหนึ่งของมณฑลเหอเป่ย์คือ **เอียนจ้าว** () ตั้งตามชื่อของรัฐเอียนและรัฐจ้าว ซึ่งอยู่ในยุครณรัฐในประวัติศาสตร์จีนโบราณ

พื้นที่มณฑลเหอเป่ย์ล้อมรอบเทศบาลนครสองแห่ง ได้แก่ ปักกิ่ง และเทียนจิน มีอาณาเขตติดต่อกับมณฑลเหลียวหนิงทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ เขตปกครองตนเองมองโกเลียในทางทิศเหนือ มณฑลชานซีทางทิศตะวันตก มณฑลเหอหนานทางทิศใต้ มณฑลชานตงทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ และทะเลปั๋วไห่ทางทิศตะวันออก และยังมีพื้นที่เล็ก ๆ ที่เป็นดินแดนส่วนแยก  ไม่เป็นผืนเดียวกับพื้นที่ส่วนใหญ่ของมณฑล ซึ่งแทรกอยู่กึ่งกลางระหว่างปักกิ่งและเทียนจิน พื้นที่นี้ประกอบด้วย นครซานเหอ, อำเภอปกครองตนเองชนชาติหุย ต้าฉ่าง, และอำเภอเซียงเหอ โดยทั้งสามเป็นเขตการปกครองในนครหลางฝาง

ประชากรในมณฑลมีจำนวนกว่า 74 ล้านคน จึงเป็นมณฑลที่มีประชากรมากเป็นอันดับหกของประเทศจีน ประกอบด้วยชนกลุ่มใหญ่ที่เป็นชาวฮั่น ร้อยละ 96 และชนกลุ่มน้อย ได้แก่ แมนจู หุย และมองโกล

## ประวัติศาสตร์

## ภูมิศาสตร์

### ภูมิอากาศ
มีสภาพอากาศแบบมรสุมเขตอบอุ่นภาคพื้นทวีป แบ่งเป็น 4 ฤดู 
ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 300-800 มิลลิเมตร/ปี  
อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี 3-27 องศาเซลเซียส ปี 2004

## เขตการปกครอง
มณฑลเหอเป่ย์ประกอบด้วยเขตการปกครองระดับจังหวัดจำนวน 11 แห่ง โดยทั้งหมดมีฐานะเป็นนครระดับจังหวัด

* นครฉือเจียจวง ( Shíjiāzhuāng Shì)
* นครถังชาน ( Tángshān Shì)
* นครฉินหฺวางเต่า ( Qínhuángdǎo Shì)
* นครหานตาน ( Hándān Shì)
* นครสิงไถ ( Xíngtái Shì)
* นครเป่าติ้ง ( Bǎodìng Shì)
* นครจางเจียโข่ว ( Zhāngjiākǒu Shì)
* นครเฉิงเต๋อ ( Chéngdé Shì)
* นครชางโจว ( Cāngzhōu Shì)
* นครหลางฝาง ( Lángfáng Shì)
* นครเหิงฉุ่ย ( Héngshuǐ Shì)

เขตการปกครองระดับจังหวัดทั้ง 11 แห่งนี้ แบ่งออกเป็นเขตการปกครองระดับอำเภอ จำนวน 168 แห่ง (ประกอบด้วย 47 เขต, 21 นครระดับอำเภอ, 94 อำเภอ และ 6 อำเภอปกครองตนเอง) และแบ่งย่อยลงอีกเป็นเขตการปกครองระดับตำบลจำนวน 2,207 แห่ง เมื่อสิ้นปี ค.ศ. 2017 ประชากรทั้งหมดของมณฑลเหอเป่ย์มีจำนวน 75.2 ล้านคน

## ประชากร
มีประชากร 68,090,000 คน ความหนาแน่น 363/ก.ม.
จีดีพี 876.9 พันล้านเหรินหมินปี้ ต่อประชากร 12,900 
ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวฮั่น

## เศรษฐกิจ
มีมูลค่าจีดีพีเท่ากับ 883,690 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 12.9% 
จีดีพีเฉลี่ยต่อหัว เท่ากับ 13,017 หยวน เพิ่มขึ้น 12.2%
อุตสาหกรรมมี 5 ประเภทได้แก่ อุตสาหกรรมผลิตเวชภัณฑ์ยา หลอมโลหะ วัสดุก่อสร้าง เครื่องจักรกล และผลิตภัณฑ์อาหาร นอกจากนี้ยังมีอุตสาหกรรมสิ่งทอและอุตสาหกรรมเบาต่าง ๆ
ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมในท้องถิ่นที่สำคัญ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* เว็บไซต์มณฑลเหอเป่ย์ 

เหอเป่ย์
มณฑลหูหนาน

**หูหนาน** () เป็นมณฑลหนึ่งของสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในภาคกลาง-ใต้ของประเทศ ตั้งอยู่บริเวณตอนกลางของลุ่มน้ำแม่น้ำแยงซี มีอาณาเขตติดต่อกับมณฑลหูเป่ย์ทางทิศเหนือ มณฑลเจียงซีทางทิศตะวันออก มณฑลกวางตุ้งและเขตปกครองตนเองกวางซีทางทิศใต้ มณฑลกุ้ยโจวทางทิศตะวันตก และฉงชิ่งทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ มีเมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดคือ ฉางชา ซึ่งตั้งอยู่ริมแม่น้ำเซียง ประชากรในมณฑลของปี ค.ศ. 2014 มีจำนวนกว่า 67 ล้านคน และมีพื้นที่ประมาณ 210,000 ตารางกิโลเมตร ทำให้เป็นมณฑลที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 7 และมีพื้นที่มากเป็นอันดับ 10 ของประเทศจีน ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศของมณฑลในปี ค.ศ. 2018 มีมูลค่ามากกว่า 500 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเป็นหนึ่งในหน่วยการปกครองที่มีเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุด 30 อันดับแรกของโลก 

คำว่า *หูหนาน* เมื่อแปลตรงตัวหมายถึง "ทิศใต้ของทะเลสาบ" ซึ่งก็คือทะเลสาบต้งถิง ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของมณฑล ชื่อย่อของมณฑลคือ "เซียง" ( ) ตั้งตามชื่อของแม่น้ำเซียง ซึ่งไหลจากทิศใต้ไปยังทิศเหนือผ่านมณฑลหูหนาน นับว่าเป็นส่วนหนึ่งของระบบทางไหลน้ำที่ใหญ่ที่สุดในมณฑล

พื้นที่ของมณฑลหูหนานเริ่มอยู่ภายใต้การปกครองของจีนเมื่อประมาณ 350 ปีก่อนคริสตกาล โดยตอนนั้นเป็นส่วนหนึ่งของรัฐฉู่ มณฑลหูหนานเป็นบ้านเกิดของนักปฏิวัติคอมมิวนิสต์จีน เหมา เจ๋อตง ผู้ซึ่งเป็นบิดาผู้ก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน มณฑลหูหนานในปัจจุบันเป็นที่อยู่อาศัยของชนกลุ่มน้อยบางกลุ่ม เช่น ถู่เจีย และม้ง ส่วนชาติพันธุ์ส่วนใหญ่คือ ชาวฮั่น ภาษาที่ใช้พูดกันในมณฑล เช่น ภาษาเซียง ภาษาจีนกั้น และภาษาจีนกลางตะวันตกเฉียงใต้

มณฑลหูหนานตั้งอยู่ทางฝั่งใต้ของแม่น้ำแยงซี สถานที่ที่น่าสนใจในมณฑล เช่น อู่หลิงยฺเหวียน ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโกเมื่อปี ค.ศ. 1992 เมืองหลวงของมณฑล ฉางชา ตั้งอยู่ทางตะวันออกของมณฑล ซึ่งปัจจุบันเป็นศูนย์กลางที่สำคัญทั้งด้านการค้า การผลิต และการขนส่ง

## ภูมิศาสตร์
มณฑลหูหนานตั้งอยู่บนลองจิจูด 108 องศา 47 ลิปดาถึง 114 องศา 45 ลิปดา  ตะวันออก และละติจูด 24 องศา 39 ลิปดาถึง 30 องศา 28 ลิปดาเหนือ ทางตอนใต้ของทะเลสาบต้งถิง (洞庭湖) ทะเลสาบใหญ่ทางตอนกลางของแม่น้ำแยงซี มีเนื้อที่ 211,800 ตารางกิโลเมตร

มณฑลหูหนานมีพื้นที่ติดต่อดังนี้ 
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับ มณฑลหูเป่ย์ ประเทศจีน 
* **ทิศใต้** ติดต่อกับ เขตปกครองตนเองกวางซีจ้วง และมณฑลกวางตุ้ง ประเทศจีน
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับ มณฑลเจียงซี ประเทศจีน  
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับ  มณฑลเสฉวน และมณฑลกุ้ยโจว ประเทศจีน

มณฑลหูหนานมีเทือกเขาโอบล้อมถึง  3 ด้าน ด้านตะวันออกมีเทือกเขามู่ฟู่และเทือกเขาหลัวเซียว ด้านใต้มีแนวเขาอู๋หลิ่งซัน ด้านตะวันตกมีเทือกเขาอู่หลิงและเทือกเขาเสี่ยว์เฟิง ยอดเขาทางตะวันตกของมณฑลส่วนใหญ่มีความสูงเหนือระดับน้ำทะเลมากกว่า 1,000 เมตร 

มณฑลหูหนานมีสภาพอากาศแบบมรสุมเขตร้อนภาคพื้นทวีปเอเซียกลาง ได้รับอิทธิพลของลมตะวันออก อุณหภูมิเฉลี่ย/ปี 16–18 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 1,200–1,700 มิลลิเมตร/ปี 
สภาพอากาศมี 3 ลักษณะเด่น คือ สภาพอากาศแบบสมดุล มีแสงแดด และแหล่งน้ำเพียงพอ อากาศอบอุ่น

## ประชากร
มีประชากร 67,370,000 คน ความหนาแน่น 320 คน/ตารางกิโลเมตร
จีดีพี 3.64 ล้านล้านเหรินหมินปี้ (57,540 เหรินหมินปี้/หัว) 
ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวฮั่น

## การแบ่งเขตการปกครอง

## ดูเพิ่ม
* รัฐฉู่

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* เว็บไซต์มณฑลหูหนาน
* 



หูหนาน
เทศมณฑลเจียอี้

**เทศมณฑลเจียอี้** () เป็นเทศมณฑลทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศไต้หวัน มีอาณาเขตล้อมรอบนครเจียอี้ และไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของเทศมณฑล มีเมืองหลวงคือ ไท่เป่า เทศมณฑลเจียอี้เป็นเทศมณฑลที่ใหญ่เป็นอันดับ 6 ของไต้หวัน

## ประวัติศาสตร์
### จักรวรรดิญี่ปุ่น
ตั้งแต่ปี 1920 ในระหว่างที่ญี่ปุ่นปกครองไต้หวัน พื้นที่ที่เป็นเทศมณฑลเจียอี้ นครเจียอี้ นครไถหนาน และเทศมณฑลยฺหวินหลินในปัจจุบัน ในสมัยนั้นอยู่ภายใต้อาณาเขตของจังหวัดไทนัง

### สาธารณรัฐจีน
ภายหลังที่ญี่ปุ่นส่งมอบไต้หวันให้กับสาธารณรัฐจีนเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 1945 พื้นที่ของเทศมณฑลเจียอี้ในปัจจุบันอยู่ภายใต้การปกครองของเทศมณฑลไถหนาน ในเดือนตุลาคม 1950 **เทศมณฑลเจียอี้** ได้ก่อตั้งขึ้นในฐานะเป็นเทศมณฑลหนึ่งของมณฑลไต้หวัน โดยกำหนดให้นครเจียอี้เป็นเมืองหลวงของเทศมณฑล

ในเดือนกรกฎาคม 1982 นครเจียอี้ได้ยกฐานะขึ้นเป็นนครภายใต้มณฑล แยกตัวออกมาจากเทศมณฑลเจียอี้ ซึ่งก่อนหน้านี้ในเดือนธันวาคม 1981 รัฐบาลท้องถิ่นเทศมณฑลเจียอี้ได้ย้ายที่ตั้งไปอยู่ที่ฟาร์มตงชื่อเหลียว (東勢寮農場) ในตำบลไท่เป่า

ในเดือนมีนาคม 1989 ตำบลอู๋เฟิ่ง (吳鳳鄉) ได้เปลี่ยนชื่อเป็นตำบลอาหลี่ชาน ในเดือนกรกฎาคม 1991 ตำบลไท่เป่าได้ยกฐานะขึ้นเป็นนครไท่เป่า ในเดือนพฤศจิกายน 1991 รัฐบาลท้องถิ่นเทศมณฑลเจียอี้ได้ย้ายที่ตั้งจากฟาร์มตงชื่อเหลียวไปยังหมู่บ้านใหม่ Hsiangho ในนครไท่เป่า และตำบลผูจื่อก็ได้ยกฐานะขึ้นเป็นนครผูจื่อในเดือนกันยายน 1992

## ภูมิศาสตร์
เทศมณฑลเจียอี้ทิศตะวันออกติดกับภูเขายฺหวีชาน ทิศตะวันตกติดกับช่องแคบไต้หวัน ทิศใต้ติดกับนครไถหนาน และทิศเหนือติดกับเทศมณฑลยฺหวินหลิน ครอบคลุมพื้นที่กว่า  คิดเป็นประมาณร้อยละ 5.35 ของพื้นที่ประเทศไต้หวัน เทศมณฑลเจียอี้ตั้งอยู่บนเส้นทรอปิกออฟแคนเซอร์

## เขตการปกครอง
thumb|รัฐบาลท้องถิ่นเทศมณฑลเจียอี้
thumb|สภาเทศมณฑลเจียอี้

เทศมณฑลเจียอี้แบ่งออกเป็น 2 นคร, 2 เมือง, 13 ตำบล และ 1 ตำบลชนพื้นเมืองภูเขา

นครไท่เป่าเป็นเมืองหลวงของเทศมณฑลเจียอี้ และเป็นที่ตั้งของรัฐบาลท้องถิ่นเทศมณฑลเจียอี้ ส่วนสภาเทศมณฑลเจียอี้ตั้งอยู่ในนครผูจื่อ มีเวิง จางเหลียง สังกัดพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า ดำรงตำแหน่งเป็นผู้ว่าการเทศมณฑลเจียอี้

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Chiayi County Government Garden City 
* https://web.archive.org/web/20100305233542/http://www.ccu.edu.tw/eng/e-index.php
* 

เจียอี้