พรานบูรพ์

thumb|พรานบูรพ์
**พรานบูรพ์** หรือ **จวงจันทน์ จันทร์คณา** (29 มีนาคม พ.ศ. 2444 - 6 มกราคม พ.ศ. 2519) นักแต่งเพลงไทย เป็นคนแรกผู้ปฏิรูปรูปแบบเพลงไทยประกอบละครร้อง จากท่วงทำนองเพลงไทยเดิมที่มีลูกเอื้อนให้มีลักษณะสากลยิ่งขึ้น  อาจกล่าวว่า พรานบูรพ์คือผู้ริเริ่มเพลงไทยสากลก็ได้  มีผลงานสร้างชื่อเสียงคือ ละครร้องเรื่อง "จันทร์เจ้าขา" และ "โรสิตา"

## วัยต้น
จวงจันทน์ จันทร์คณาเป็นบุตรของหลวงราชสมบัติ (จันทน์) นายอำเภอเมือง และนางสร้อย เกิดเมื่อวันเสาร์ที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2444 ที่ อ.เมือง จังหวัดเพชรบุรีมีน้องสาวร่วมบิดา มารดา 1 คน คือ "นางสังวาลย์ มณิปันตี" (ถึงแก่กรรม) เนื่องจากบิดาเป็นข้าราชการ ซึ่งต้องโยกย้ายไปรับราชการตามต่างจังหวัดต่าง ๆ เมื่อเติบวัยที่จะเข้าศึกษาได้ บิดาได้ย้ายมาจังหวัดราชบุรี จึงได้เข้าเรียนหนังสือที่"วัดสัตนาถ" จังหวัดราชบุรี เรียนอยู่ได้ไม่นานบิดาก็ถึงแก่กรรม ขณะนั้นมีอายุได้ 7 ปี มารดาได้พากลับบ้านเดิมที่จังหวัดสุราษฎร์ธานีได้เรียนหนังสือต่อจนอายุได้ 11 ปี จึงได้เข้าเรียนต่อที่โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ระหว่างที่ศึกษาอยู่ที่โรงเรียนสวนกุหลาบนั้น นอกจากจะได้รับเลือกเข้าเล่นฟุตบอลในทีมโรงเรียนแล้ว ยังสามารถเล่นยูโด และไวโอลินได้ดีอีกด้วย 

เมื่อจบชั้น ม.8 จากโรงเรียนสวนกุหลาบฯ ได้เข้าศึกษาต่อที่คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยโดยมีจุดมุ่งหมายที่จะเป็นนายอำเภอ แต่อาจารย์เห็นว่าตัวเล็กจะเป็นนายอำเภอคงไม่เหมาะ จึงย้ายคณะไปเรียนวิศวกรรมศาสตร์ เมื่อเรียนถึงปี 2 มารดาถึงแก่กรรม และไม่มีทุนเรียนต่อ จึงออกจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

## วัยหนุ่ม
เมื่อออกจากมหาวิทยาลัย กำลังเป็นระยะที่คณะละครราตรีพัฒนา เดินทางกลับจากสหรัฐอเมริกา จึงได้เริ่มชีวิตละครด้วยการบอกบทหลังฉาก ขณะเดียวกันก็เขียนบทกวีในนาม "*อำแดงขำ*" เรื่องอ่านเล่นในนามปากกา "*รักร้อย*" และเริ่มแต่งบทละครเรื่อง ***"ทะแกล้วทหารสามเกลอ"*** ขึ้นเป็นเรื่องแรก ได้รับผลสำเร็จอย่างดี จนได้เป็นผู้แต่งบทละครและกำกับการแสดงเอง เริ่มใช้นามปากกา "*พรานบูรพ์*" ครั้งแรก เมื่อเขียนเรื่อง ***"เหยี่ยวทะเล"***

จวงจันทน์ จันทร์คณาเป็นผู้ริเริ่มดัดแปลงเพลงในละครร้องที่มีลูกคู่ร้องรับ มาสู่แบบสากล เนื่องจากยุคนั้นมีลูกคู่ยืดยาดเกินควร จึงใส่เนื้อร้องเต็มหรือตัดให้กระชับแทนลูกคู่ ใช้ดนตรีคลอ  และใช้เครื่องดนตรีฝรั่งบรรเลงแทนเครื่องพิณพาทย์ลาดตะโพนฉับแกระ  จนเป็นที่นิยมกันมาก  

เมื่อคณะละครราตรีพัฒนาระงับการแสดงเพราะเจ้าของมีภารกิจทางด้านโรงภาพยนตร์เพิ่มขึ้น จึงเข้าทำงาน น.ส.พ.ประจำกองบรรณาธิการเดลิเมล์รายวัน เขียนเรื่องสั้น เรื่องยาว และบทพากย์การ์ตูนใน "น.ส.พ.เดลิเมล์วันจันทร์" 

ต่อมาได้จัดตั้งคณะละครชื่อ  "*ศรีโอภาส*" ภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็น **"จันทโรภาส"** ละครที่ได้รับความนิยมมากที่สุด คือเรื่อง ***"จันทร์เจ้าขา"*** ซึ่งถ่ายทำเป็นภาพยนตร์ เมื่อ พ.ศ. 2499 แสดงนำโดย "เจือ จักษุรักษ์", "สายสนม นางงามเพชรบุรี"  และ "น้อย จันทร์คณา"

## ผลงานบทภาพยนตร์
* ในสวนรัก (2481) สร้างโดย บริษัทภาพยนตร์เสียงศรีกรุง
* อ้ายค่อม (2481) สร้างโดย บริษัทภาพยนตร์เสียงศรีกรุง
* ค่ายบางระจัน (2482) สร้างโดย บริษัทภาพยนตร์เสียงศรีกรุง
* สนิมในใจ (2482) สร้างโดย บูรพาศิลป์ภาพยนตร์
* สามหัวใจ (2482) สร้างโดย บูรพาศิลป์ภาพยนตร์
* แผลเก่า (2483) สร้างโดย บูรพาศิลป์ภาพยนตร์
* ไม่เคยรัก (2483) สร้างโดย บริษัทภาพยนตร์เสียงศรีกรุง
* วังหลวงวังหลัง (2493)

## ผลงานกำกับภาพยนตร์
* ไม่เคยรัก (2483)
* วังหลวงวังหลัง (2493)
* ค่ายบางระจัน (2508)

## ผลงานประพันธ์เพลง
* กุหลาบร่วง (2476) ขับร้อง รุจี อุทัยกร
* กล้วยไม้ ขับร้อง องุ่น เครือพันธุ์
* กระแจะจันทร์
* อยากจะรักสักครั้ง
* ชื่นใจ ขับร้อง พรานบูรพ์
* ในสวนรัก (ภาพยนตร์ ในสวนรัก 2481)
* ลอยคอ (ภาพยนตร์ ในสวนรัก 2481)
* ข้างบ้านเรือนเคียง ขับร้อง พรานบูรพ์ (ภาพยนตร์ ใครผิดใครถูก 2482)
* ขวัญของเรียม (ภาพยนตร์ แผลเก่า 2483) ขับร้อง ส่งศรี จันทรประภา
* หัวใจและความรัก (ภาพยนตร์ ไม่เคยรัก  2483)
* บุปผากับภมร (ภาพยนตร์ ไม่เคยรัก 2483)
* สายสวาท (ภาพยนตร์ ไม่เคยรัก 2483)
* จันทร์เจ้าขา (ภาพยนตร์ จันทร์เจ้าขา 2499)
* นารีต้องมีผัว (ภาพยนตร์ เกาะสวาทหาดสวรรค์ 2512)
* กล้วยไม้ลืมดอย (2477)
* กระแจะจันทร์
* อยากจะรักสักครั้ง
* นารีต้องมีผัว (ภาพยนตร์เรื่อง เกาะสวาทหาดสวรรค์ 2512)
* ลาชั่วคืน ขับร้อง ศรีสุดา รัชตะวรรณ มาริษา อมาตยกุล วรนุช อารีย์
* จันทร์สวาท ขับร้อง ชรินทร์ นันทนาคร
* จันทร์จากฟ้า ขับร้อง เพ็ญศรี พุ่มชูศรี
* จันทร์ลอย ขับร้อง เพ็ญศรี พุ่มชูศรี
* ทะวายต็ม ขับร้อง เพ็ญศรี พุ่มชูศรี
* น้ำผึ้งรวง ขับร้อง เพ็ญศรี พุ่มชูศรี
* เคียงเรียม ขับร้อง ชรินทร์ นันทนาคร
* สั่งเรียม ขับร้อง ชรินทร์ นันทนาคร
* ช้ำ ช้ำ ขับร้อง ชรินทร์ นันทนาคร
* ต้นข้าวคอยฝน ขับร้อง ชรินทร์ นันทนาคร/เพ็ญศรี พุ่มชูศรี
* เดือนดวงเดืยว ขับร้อง สุเทพ วงศ์กำแหง
* หวลให้ใจหาย ขับร้อง สุเทพ วงศ์กำแหง
* คนเห็นคน ขับร้อง สุรสิทธิ์ สัตยวงศ์/เพ็ญศรี พุ่มชูศรี
* สูงสุดสอย ขับร้อง สุรสิทธิ์ สัตยวงศ์/เพ็ญศรี พุ่มชูศรี
* ฉันรักเธอ ขับร้อง สุรสิทธิ์ สัตยวงศ์/เพ็ญศรี พุ่มชูศรี
* ต้นรักดอกโศก ขับร้อง สวลี ผกาพันธุ์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*พรานบูรพ์ ศิลปินของประชาชน  

หมวดหมู่:ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:นักแต่งเพลงลูกกรุง
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย