รอยนูนแองกูลาร์

**รอยนูนแองกูลาร์**  ()  เป็นเขตสมองในสมองกลีบข้าง  ซึ่งอยู่ใกล้ด้านบนของสมองกลีบขมับ  และอยู่ข้างหลังต่อจาก Supramarginal gyrus   เป็นเขตสมองที่มีบทบาทในการประมวลผลเกี่ยวกับภาษา  การประมวลผลเกี่ยวกับตัวเลข  การรู้จำปริภูมิ  (spatial cognition)  การค้นคืนความจำ  ความใส่ใจ  และการรู้ใจตนและผู้อื่น  (Theory of mind)  เขตนี้เป็นเขตเดียวกันกับเขตบร็อดแมนน์  39  ในสมองมนุษย์

## กายวิภาค
รอยนูนแองกูลาร์ในซีกสมองซ้ายและขวามีการเชื่อมต่อกันโดย corpus collosum ส่วน splenium ด้านหลัง และส่วน isthmus  รอยนูนทั้งสองซีกอยู่ในระหว่างกลีบสมองทั้งสี่  (คือสมองกลีบท้ายทอย  สมองกลีบข้าง  สมองกลีบหน้า  และสมองกลีบขมับ)

## บทบาทหน้าที่
รอยนูนแองกูลาร์เป็นส่วนของสมองที่มีบทบาทเกี่ยวกับการใช้ภาษาที่ซับซ้อน  (นั่นคือการอ่าน  การเขียน  และการแปลความหมายของสิ่งที่เขียน)  รอยโรคที่เกิดขึ้นที่ส่วนนี้ของสมองทำให้เกิดกลุ่มอาการเกอรสต์แมนน์ (Gerstmann syndrome) ซึ่งรวมทั้งสภาวะเสียการระลึกรู้ทางปลายนิ้วมือ  (finger tip agnosia)  ภาวะเสียการอ่าน  (alexia)  ภาวะเสียการคำนวณเลข  (acalcula)  ภาวะเสียการเขียนสื่อความ  และความสับสนในด้านซ้ายขวา

### ภาษา
น.พ. นอร์แมน เกชวินด์ได้เสนอว่า  รอยนูนแองกูลาร์เป็นส่วนในสมองที่เปลี่ยนภาษาเขียนเป็นคำพูดภายใน  (internal monologue)  

รามจันทรันและเอ็ดวาร์ด ฮับบาร์ดพิมพ์ผลงานวิจัยในปี  ค.ศ. 2003 ที่คาดการณ์ว่า  รอยนูนแองกูลาร์มีบทบาทในการเข้าใจคำอุปมาอุปไมย   คือ  ได้กล่าวอย่างนี้ว่า

อาจจะมีโรคทางประสาทที่เข้าไปขัดขวางการเข้าใจคำอุปมาอุปไมยและการเจือกันของวิถีประสาท (synaesthesia)  ถึงแม้จะยังไม่มีการศึกษาในเรื่องนี้อย่างละเอียด  แต่เราก็ได้เห็นความปั่นป่วนต่อปรากฏการณ์บูบา/กิกี  (ฺBouba/Kiki effect) และต่อการเข้าใจคำสุภาษิต  ในคนไข้ที่มีรอยโรคในรอยนูนแองกูลาร์  เป็นที่น่าสนใจว่า  คนไข้เหล่านั้นมีความบกพร่องในการเข้าใจคำอุปไมยที่ใช้คำข้ามทางประสาท    เช่น  "sharp cheese (ชีสมีกลิ่นฉุน)" และ "loud shirt  (เสื้อมีลายหรือสีบาดตา)"  ยิ่งไปกว่านั้น  ยังมีนัยอีกด้วยว่า  คนไข้ที่มีรอยโรคหลายรอยในซีกสมองด้านขวามีปัญหากับคำอุปมาอุปไมย  ซึ่งเป็นไปได้ว่า  โดยหลัก ๆ  ความบกพร่องในคนไข้เหล่านั้นเกี่ยวข้องกับคำอุปมาอุปไมยโดยปริภูมิ  เช่น  "He stepped down as director  (เขาลาออกจากตำแหน่งผู้อำนวยการ)"


เพราะว่ารอยนูนแองกูลาร์ในมนุษย์มีขนาดใหญ่กว่าในไพรเมตประเภทอื่น  และเพราะมันอยู่ในตำแหน่งสำคัญ  คืออยู่ระหว่างเขตสมองที่มีหน้าที่เฉพาะพิเศษในการประมวลผลจากประสาทหลาย ๆ ทาง  รวมทั้งการสัมผัส  การได้ยิน  และการเห็น  รามจันทรันจึงเชื่อว่า  มันมีความสำคัญยิ่งในการเข้าใจคำอุปมาอุปไมย  และการเข้าใจนามธรรมที่มีการข้ามทางประสาทโดยทั่ว ๆ ไป  แต่ว่า  งานวิจัยเร็ว ๆ นี้กลับแสดงความขัดแย้งต่อทฤษฎีนี้

งานวิจัยของคริช เซเทียน  ที่มหาวิทยาลัยเอโมรี  โดยใช้  fMRI  บอกเป็นนัยว่า  รอยนูนแองกูลาร์ไม่มีบทบาทในการรับรู้คำอุปมาอุปไมย  เซเทียนมีทฤษฎีว่า  คำอุปมาอุปไมยก่อให้เกิดการทำงานในคอร์เทกซ์รับความรู้สึกทางกาย  (somatosensory cortex) ที่มีการเลือกตัวกระตุ้นโดยองค์รวมขององค์ประกอบ คอร์เทกซ์นั้นอยู่ใน  parietal operculum เซเทียนกล่าวว่า  "ข้าพเจ้าไม่คิดว่า  มีเขตสมองเขตเดียวเท่านั้นในการประมวลผลเกี่ยวกับคำอุปมาอุปไมย  งานวิจัยแนวต่าง ๆ กันในเร็ว ๆ นี้  ได้แสดงว่า  การประมวลผลความคิดที่เป็นนามธรรมนั้น  กระจัดกระจายไปในเขตสมองส่วนต่าง ๆ"  ส่วนรามจันทรันเองให้ความเห็นว่า  "นักวิจัยเหล่านี้ทำให้ง่าย"  ซึ่งการศึกษาวิธีการที่เขตในสมองต่าง ๆ สื่อสารถึงกันและกัน  และว่า  "นี่เป็นแนวคิดที่ฉลาดและสละสลวยสำหรับปัญหานี้"

### การรู้จำคณิตศาสตร์และปริภูมิ
รู้กันมาตั้งแต่ปี  ค.ศ.  1919  แล้วว่า  ความเสียหายในรอยนูนแองกูลาร์ทำให้เกิดความบกพร่องในการคำนวณเลขคณิต  การสร้างภาพโดยกิจ  (Functional imaging)  แสดงว่า  แม้ว่าเขตต่าง ๆ ของสมองกลีบข้างทั้งสองซีก  จะมีหน้าที่เกี่ยวกับการคำนวณ*โดยประมาณ*เกี่ยวข้องกับปริภูมิทางสายตา  รอยนูนแองกูลาร์ในสมองซีกซ้ายพร้อมกับรอยนูนสมองกลีบหน้าด้านล่าง  (Inferior frontal gyrus) กลับมีหน้าที่เกี่ยวกับการคำนวณ*โดยแม่นยำ*เกี่ยวข้องกับเลขคณิตที่สืบเนื่องกับคำพูด  และถ้ารอยนูนแองกูลาร์ในสมองซีกซ้ายมีระดับการทำงานที่สูงกว่า  ทักษะเลขคณิตในบุคคลนั้นก็จะมีสมรรถภาพมากกว่า

รอยนูนแองกูลาร์ในสมองซีกขวามีความสัมพันธ์กับการใส่ใจทางตาเกี่ยวกับปริภูมิ  ขึ้นอยู่กับความเด่นของตัวกระตุ้น  มันอาจจะจัดสรรความใส่ใจโดยวิธีจากล่างขึ้นบน  ซึ่งอาศัยสมรรถภาพของรอยนูนในการใส่ใจถึงข้อมูลความจำที่ดึงออกมา  ตัวอย่างเช่น  มันมีบทบาทสำคัญในการจำแนกด้านซ้ายจากด้านขวา  โดยประสานความเข้าใจของศัพท์ว่า  "ซ้าย"  หรือ  "ขวา"  กับตำแหน่งจริง ๆ ในปริภูมิ  ยิ่งไปกว่านั้น  มันมีความสัมพันธ์กับการกำหนดตำแหน่งหรือการรับรู้ตำแหน่งของบุคคลในปริภูมิ  และไม่ใช่เพราะว่ามันติดตามตำแหน่งในปริภูมิ  แต่เพราะว่ามันอาจจะควบคุมการย้ายความใส่ใจในปริภูมิ

### การรู้ใจตนและคนอื่น  (Theory of mind)
#### กระตุ้นเครือข่ายสมองอื่นให้ทำงานเมื่อไม่ทำอะไร
รอยนูนแองกูลาร์กระตุ้นให้เขตสมองอื่นทำงานเมื่อจิตใจกำลังพักผ่อน  และไม่มีเป้าหมายที่ชัดเจน

#### ความรู้สึกตัว  (Awareness)
รอยนูนแองกูลาร์มีการตอบสนองที่แตกต่างกันต่อการเคลื่อนไหวที่ตั้งใจ  และการเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นจริง ๆ  งานวิจัยนี้บอกเป็นนัยว่า  รอยนูนแองกูลาร์สอดส่องดูความเคลื่อนไหวที่ตั้งใจในตน  และใช้ข้อมูลนั้นเพื่อประมวลผลเมื่อมีการเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นจริง ๆ  ดังนั้น  จึงสามารถรักษาไว้ซึ่งความรู้สึกตน  (ความรู้สึกตัว)  โดยเปรียบเทียบความแตกต่างในการเคลื่อนไหวที่ตั้งใจและที่เกิดขึ้นจริง ๆ ทั้งสองอย่างนั้น 

#### การค้นคืนความจำ
การทำงานของรอยนูนแองกูลาร์แสดงว่ามันไม่เพียงแค่สื่อการค้นคืนความจำเท่านั้น  แต่ยังบันทึกทั้งความขัดแย้งกันระหว่างข้อมูลความจำที่คาดหมายกับข้อมูลความจำที่ค้นคืนมาได้จริง ๆ  และทั้งข้อมูลความจำที่ผิดปกติ  รอยนูนแองกูลาร์สามารถเข้าถึงความจำทั่ว ๆ ไป  และความจำได้แบบเป็นตอน ๆ  ซึ่งมีประโยชน์ในการเข้าใจถึงเจตนาความตั้งใจของบุคคลต่าง ๆ  นอกจากนี้แล้ว  รอยนูนแองกูลาร์อาจจะใช้วิธีการส่งสัญญาณแบบป้อนกลับเพื่อตรวจสอบว่า  การค้นคืนความจำนั้นเป็นไปตามที่คาดหมาย  หรือผิดปกติ

#### ประสบการณ์ออกนอกร่าง
การทดลองในเร็ว ๆ นี้แสดงความเป็นไปได้ว่า  การกระตุ้นรอยนูนแองกูลาร์โดยใช้อุปกรณ์ภายนอก  เป็นเหตุของประสบการณ์ออกนอกร่าง  การกระตุ้นรอยนูนแองกูลาร์ในการทดลองหนึ่ง  ทำให้หญิงผู้รับการทดลองเกิดการรับรู้ถึงอีกร่างหนึ่งที่อยู่ข้างหลังของตน  ส่วนในอีกการทดลองหนึ่ง  ทำให้ผู้รับการทดลองมีความรู้สึกว่าอยู่ติดกับเพดาน  ความรู้สึกเช่นนี้  เกิดจากความไม่ลงรอยกันระหว่างตำแหน่งที่อยู่จริง ๆ ของร่างกาย  และการรับรู้อีกตำแหน่งหนึ่งในใจ

## รูปภาพอื่น ๆ

ไฟล์:Angular gyrus animation small.gif|รอยนูนแองกูลาร์มีสีแดง
ไฟล์:Gray725 angular gyrus.png|พื้นผิวด้านข้างของสมองซีกซ้าย  มองจากด้านบน  รอยนูนแองกูลาร์มีสีส้ม
ไฟล์:Gray726 angular gyrus.png|พื้นผิวด้านข้างของสมองซีกซ้าย  มองจากด้านข้าง รอยนูนแองกูลาร์มีสีส้ม
ไฟล์:Gehirn, lateral - Hauptgyri beschriftet.svg|สมองมนุษย์มองจากด้านข้าง  รอยนูนสำคัญต่าง ๆ มีชื่อแสดง


## เชิงอรรถและอ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* ลิงก์หาคำว่า "Angular Gyrus" โดย neuinfo.org
* วิดีโอของ TED.com เรื่อง  "ร่องรอย  3  อย่างเพื่อเข้าใจสมองของคุณ  (3 Clues to Understanding Your Brain)", โดย  ดร. รามจันทรัน ค.ศ. 2007, เป็นภาษาอังกฤษแต่มีคำแปลด้านล่าง, กล่าวถึงการเจือกันของวิถีประสาท (synaesthesia)  (กล่าวในร่องรอยที่  3) และปรากฏการณ์บูบา/กิกี  (ท้ายวิดีโอ)

หมวดหมู่:สมองใหญ่
หมวดหมู่:รอยนูน