การจราจร

[thumb|300x300px|การจราจรใน[กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย]]
**การจราจร** () คือการเคลื่อนที่ของยานพาหนะและคนเดินเท้าไปตามเส้นทางบก 

**กฎหมายจราจร** (traffic laws) ควบคุมและกำกับดูแลการจราจร ขณะที่ **กฎจราจรบนท้องถนน** (rules of the road) รวมถึงกฎหมายจราจรและกฎที่ไม่เป็นทางการที่อาจพัฒนาขึ้นตามกาลเวลาเพื่ออำนวยความสะดวกให้การจราจรไหลอย่างเป็นระเบียบและทันท่วงที การจราจรที่มีการจัดระเบียบโดยทั่วไปมีลำดับความสำคัญ ช่องทางเดินรถ สิทธิ์ผ่านทาง และการควบคุมการจราจรบริเวณทางแยกที่กำหนดไว้อย่างดี (ข้อบังคับระหว่างประเทศว่าด้วยการป้องกันการชนกันในทะเลควบคุมมหาสมุทรและมีอิทธิพลต่อกฎหมายบางส่วนสำหรับการเดินเรือในน่านน้ำภายในประเทศ)

การจราจรมีการจัดระเบียบอย่างเป็นทางการในหลายเขตอำนาจศาล โดยมีช่องจราจร ทางแยก ทางแยกต่างระดับ ไฟจราจร กรวย หรือเครื่องหมายจราจรต่าง ๆ การจราจรมักถูกจำแนกตามประเภท ได้แก่ ยานยนต์ขนาดใหญ่ (เช่น รถยนต์ รถบรรทุก) ยานพาหนะอื่น ๆ (เช่น จักรยานยนต์ จักรยาน) และคนเดินเท้า ยานพาหนะประเภทต่าง ๆ อาจใช้ความเร็วที่กำหนดและทางสะดวกเดียวกัน หรืออาจมีการแบ่งแยก บางเขตอำนาจศาลอาจมีกฎจราจรที่มีรายละเอียดและซับซ้อนมาก ขณะที่บางแห่งอาศัยสามัญสำนึกและความเต็มใจร่วมมือของผู้ขับขี่เป็นหลัก

การจัดระเบียบโดยทั่วไปสร้างการผสมผสานที่ดีขึ้นระหว่างความปลอดภัยในการเดินทางและประสิทธิภาพ เหตุการณ์ที่อาจรบกวนการไหลเวียนและอาจทำให้การจราจรเสื่อมโทรมกลายเป็นความยุ่งเหยิงที่ไม่เป็นระเบียบ ได้แก่ การก่อสร้างถนน การชนกัน และเศษซากบนพื้นถนน บนทางหลวงที่คับคั่งเป็นพิเศษ การหยุดชะงักเล็กน้อยอาจคงอยู่ได้ในปรากฏการณ์ที่เรียกว่าคลื่นจราจร (traffic wave) การพังทลายของการจัดระเบียบอย่างสมบูรณ์อาจส่งผลให้เกิดความแออัดของการจราจรและการจราจรติดขัดโดยสิ้นเชิง  การจำลองการจราจรที่เป็นระเบียบมักจะเกี่ยวข้องกับทฤษฎีคิว, กระบวนการเฟ้นสุ่ม และสมการฟิสิกส์เชิงคณิตศาสตร์ที่นำมาประยุกต์ใช้กับปริมาณจราจร

## นิรุกติศาสตร์และประเภท

คำว่า *traffic* เดิมทีหมายถึง "การค้า" (และยังคงหมายความเช่นนั้นอยู่) มาจากคำกริยาภาษาอิตาลีโบราณ *trafficare* และคำนาม *traffico* ต้นกำเนิดของคำภาษาอิตาลีเหล่านี้ยังไม่ชัดเจน ข้อเสนอแนะรวมถึงคำในภาษากาตาลา *trafegar* ที่แปลว่า "เทออก" คำกริยาภาษาลาตินสามัญที่คาดว่ามีอยู่คือ *transfricare* ที่แปลว่า 'ถูข้าม' การรวมกันของคำในภาษาลาตินสามัญที่คาดว่ามีอยู่คือ *trans-* และ *facere* ที่แปลว่า 'ทำ' คำในภาษาอาหรับ *tafriq* ที่แปลว่า 'การแจกจ่าย' และคำในภาษาอาหรับ *taraffaqa* ซึ่งอาจหมายถึง 'แสวงผลกำไร' โดยรวมแล้ว คำนี้ครอบคลุมการจราจรหลายประเภทรวมถึงการจราจรบนเครือข่าย การจราจรทางอากาศ การจราจรทางทะเล และการจราจรทางรถไฟ แต่บ่อยครั้งมักใช้ในความหมายแคบ ๆ เพื่อหมายถึงการจราจรบนถนน

## กฎจราจร

**กฎจราจร** และมารยาทการขับขี่คือหลักปฏิบัติและขั้นตอนทั่วไปที่ผู้ใช้รถใช้ถนนต้องปฏิบัติตาม โดยปกติกฎเหล่านี้ใช้กับผู้ใช้รถใช้ถนนทุกคน แม้จะมีความสำคัญเป็นพิเศษสำหรับผู้ขับขี่รถยนต์และผู้ขับขี่จักรยานก็ตาม กฎเหล่านี้ควบคุมการปฏิสัมพันธ์ระหว่างยานพาหนะและคนเดินเท้า กฎจราจรพื้นฐานถูกกำหนดโดยสนธิสัญญาระหว่างประเทศภายใต้อำนาจของสหประชาชาติ คือ *[[อนุสัญญาเวียนนาว่าด้วยการจราจรทางถนน]]* ค.ศ. 1968 ไม่ใช่ทุกประเทศที่เป็นภาคีของอนุสัญญา และแม้ในหมู่ประเทศภาคี ก็อาจพบความแตกต่างในทางปฏิบัติในแต่ละท้องถิ่นได้ นอกจากนี้ยังมีกฎจราจรท้องถิ่นที่ไม่ได้เขียนไว้ ซึ่งเป็นที่เข้าใจกันโดยทั่วไปในหมู่ผู้ขับขี่ในพื้นที่"

ตามกฎทั่วไป ผู้ขับขี่คาดว่าจะต้องหลีกเลี่ยงการชนกับยานพาหนะอื่นและคนเดินเท้า โดยไม่คำนึงว่ากฎจราจรที่เกี่ยวข้องจะอนุญาตให้พวกเขาอยู่ในที่ที่พวกเขาอยู่หรือไม่

นอกเหนือจากกฎที่บังคับใช้โดยค่าเริ่มต้นแล้ว จะต้องปฏิบัติตามเครื่องหมายจราจรและไฟจราจร และเจ้าหน้าที่ตำรวจอาจให้คำแนะนำได้ ไม่ว่าจะตามปกติ (ตรงทางแยกที่พลุกพล่านแทนไฟจราจร) หรือเพื่อควบคุมจราจรรอบพื้นที่ก่อสร้าง อุบัติเหตุ หรือการหยุดชะงักของถนนอื่น ๆ

### ทิศทาง

การจราจรที่มุ่งหน้าไปในทิศทางตรงกันข้ามควรถูกแยกออกจากกันเพื่อไม่ให้ขัดขวางเส้นทางของกันและกัน หลักการที่สำคัญที่สุดคือการใช้ถนนฝั่งซ้ายหรือขวา

### กฎจราจร

ในหลายประเทศ กฎจราจรจะถูกรวบรวมเป็นประมวลกฎหมาย ซึ่งกำหนดข้อกำหนดทางกฎหมายและบทลงโทษสำหรับการฝ่าฝืนกฎเหล่านั้น

ในสหราชอาณาจักร กฎระเบียบต่าง ๆ ถูกกำหนดไว้ในประมวลกฎหมายทางหลวง (Highway Code) ซึ่งไม่เพียงแต่รวมถึงข้อผูกพันเท่านั้น แต่ยังให้คำแนะนำเกี่ยวกับวิธีการขับขี่อย่างมีเหตุผลและปลอดภัยด้วย

ในสหรัฐ กฎหมายจราจรถูกควบคุมโดยรัฐและเทศบาลผ่านประมวลกฎหมายจราจรของตนเอง กฎหมายส่วนใหญ่เหล่านี้มีพื้นฐานมาจากประมวลกฎหมายยานยนต์ (Uniform Vehicle Code) แบบเดียวกันไม่มากก็น้อย แต่ก็มีความแตกต่างกันไปในแต่ละรัฐ ในรัฐอย่างฟลอริดา กฎหมายจราจรและกฎหมายอาญาจะแยกจากกัน ดังนั้น เว้นแต่จะมีผู้ใดหลบหนีจากที่เกิดเหตุหรือกระทำการฆ่าคนโดยประมาทด้วยยานพาหนะ พวกเขาจะมีความผิดเพียงแค่การกระทำผิดกฎจราจรเล็กน้อย อย่างไรก็ตาม รัฐอย่างเซาท์แคโรไลนาได้กำหนดให้กฎหมายจราจรเป็นความผิดทางอาญาโดยสมบูรณ์ ตัวอย่างเช่น การขับรถเร็วเกินกำหนดเพียง 5 ไมล์ต่อชั่วโมงก็ถือเป็นความผิดลหุโทษ

### จรรยาบรรณการใช้เส้นทาง (สิทธิ์ผ่านทาง)
จรรยาบรรณการใช้เส้นทาง (trail ethics) คือชุดของกฎที่ไม่เป็นทางการเกี่ยวกับสิทธิในการผ่านทางสำหรับผู้ใช้เส้นทาง รวมถึงนักเดินป่า นักปีนเขา นักขี่ม้า นักปั่นจักรยาน และนักปั่นจักรยานเสือภูเขา

## ดูเพิ่ม

* การควบคุมจราจรทางอากาศ
* กฎจราจรในประเทศออสเตรเลีย
* ความปลอดภัยในการขี่จักรยาน
* ปรากฏการณ์แบรส
* เส้นทางจราจรข้ามทะเล
* อุปสงค์เหนี่ยวนำ
* สถาบันวิศวกรการขนส่ง
* กฎระเบียบระหว่างประเทศว่าด้วยการป้องกันการชนกันในทะเล
* *[[วารสารการขนส่งและการใช้ประโยชน์ที่ดิน]]*
* โอกาสสุดท้ายที่ชัดเจน
* แหล่งกำเนิดเชิงเส้น
* ที่จอดรถหลายชั้น
* กฎจราจรในประเทศนิวซีแลนด์
* อุปกรณ์ควบคุมจราจรทางถนน
* ความปลอดภัยการจราจรทางถนน
* การขนส่งทางถนน
* กฎจราจรในประเทศจีน
* ทฤษฎีการจราจรสามเฟส
* ไฟจราจร
* จิตวิทยาการจราจร
* กฎหมายจราจร
* การพยากรณ์การขนส่ง

## อ้างอิง

หมวดหมู่:บทความที่มีคลิปวิดีโอ
หมวดหมู่:ความปลอดภัยบนถนน
หมวดหมู่:การขนส่งทางถนน
หมวดหมู่:การจัดการจราจรบนถนน
หมวดหมู่:กฎหมายจราจร