อาการปวดเข่า

**อาการปวดเข่า** คือการเจ็บหรือปวดรอบๆ เข่า

ข้อเข่าเป็นข้อต่อระหว่างกระดูก 4 ชิ้น คือ กระดูกต้นขา กระดูกแข้ง กระดูกน่อง และกระดูกสะบ้า
เข่ามีช่อง 4ช่อง
คือ
(1–2) ช่องทั้งด้านใน (medial tibiofemoral) และด้านนอก (lateral tibiofemoral) ของข้อต่อกระดูกต้นขา-กระดูกแข้ง (3) ช่องข้อต่อกระดูกสะบ้า-กระดูกต้นขา (patellofemoral) และ (4) ข้อต่อกระดูกหน้าแข้ง-กระดูกน่องส่วนบน (superior tibiofibular joint)
ช่องแต่ละช่องอาจมีการบาดเจ็บทางกล้ามเนื้อเส้นเอ็นจากการใช้งานซ้ำๆ, การบาดเจ็บอื่นๆ หรือโรค

การวิ่งระยะไกลอาจก่ออาการปวดที่ข้อเข่า เพราะถูกแรงกระแทกสูง
ตำแหน่งและความรุนแรงของอาการอาจแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับสาเหตุของปัญหา
อาการที่อาจเกิดร่วมได้แก่
* อาการบวมและข้อฝืด
* ผิวหนังแดงและอุ่นเมื่อสัมผัส
* อาการอ่อนแรงหรือไม่มั่นคง
* เสียงดังป๊อกแป๊กหรือเสียงลั่น
* ไม่สามารถเหยียดเข่าได้อย่างเต็มที่

## เหตุ
### การบาดเจ็บ
การบาดเจ็บที่มักพบตามตำแหน่งต่างๆ ได้แก่
* อาการเคล็ด (การแพลงของเอ็นยึดกระดูก)
**Medial collateral ligament (เอ็นยึดข้อด้านใน)
**Lateral collateral ligament (เอ็นยึดข้อด้านนอก)
**Anterior cruciate ligament (เอ็นไขว้หน้า)
**Posterior cruciate ligament (เอ็นไขว้หลัง)
* หมอนรองเข่าฉีก (tear of meniscus)
**Medial meniscus (หมอนรองเข่าด้านใน)
**Lateral meniscus (หมอนรองเข่าด้านนอก)
* การบาดเจ็บของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น
**กล้ามเนื้อกลุ่มควอดริเซ็บ ฟีเมอริส
**Hamstring muscles (กล้ามเนื้อต้นขาด้านหลัง)
**Popliteal muscle (กล้ามเนื้อขาพับ)
**Patellar tendon (เอ็นกระดูกสะบ้า)
**Hamstring tendon (เอ็นกล้ามเนื้อต้นขาด้านหลัง)
**Popliteal tendon (เอ็นกล้ามเนื้อขาพับ)
* Hemarthrosis (ภาวะเลือดออกในข้อ) - มักจะเกิดขึ้นค่อนข้างเร็วหลังการบาดเจ็บ ตั้งแต่ไม่กี่นาทีจนถึงไม่กี่ชั่วโมง

### กระดูกแตกหรือหัก
*กระดูกต้นขาหัก
*กระดูกหน้าแข้งหัก
*กระดูกสะบ้าหัก

### โรค
โรคบางอย่างที่ทำให้เข่าเจ็บรวมทั้ง
*ข้อเข่าเสื่อม
*Chondromalacia patella (กระดูกอ่อนเคลือบกระดูกสะบ้านิ่ม)
*Baker's cyst เป็นการบวมน้ำข้างในหัวเข่า
*Meniscal cyst เป็นการเกิดถุงน้ำที่หมอนรองเข่า
*Discoid meniscus หมอนรองเข่าเป็นแผ่นเต็มซึ่งเป็นลักษณะที่มีน้อย ทำให้เจ็บเป็นบางกรณี
*Osgood-Schlatter disease เอ็นลูกสะบ้าบวม
*Larsen-Johansson disease เอ็นลูกสะบ้าบวม
*ข้อเข่าอักเสบรูมาตอยด์
*โรคออสติโอคอนไดรติส ดีสซิแคนส์
*Synovial chondromatosis disease เป็นโรคเนื้องอกกระดูก
* เนื้องอก
* กระดูกสันหลังอักเสบยึดติดซึ่งในบางกรณีทำให้เข่าเจ็บและบวม
*ข้อเข่าอักเสบรีแอคทีฟ
*Tuberculosis arthritis (ข้ออักเสบเหตุเชื้อวัณโรค)
*ข้อเข่าอักเสบติดเชื้อ (*Pyogenic arthritis*)
*Osteomyelitis กระดูกติดเชื้อ
*ข้ออักเสบฮีโมฟิลิก
*โรคเกาต์ (ข้ออักเสบจากเกาต์)
*Neuroma เป็นเนื้องอกที่เยื่อประสาท

### การอักเสบ
*เบอร์ไซติสที่เข่า เป็นการอักเสบของถุงน้ำเข่า
* Prepatellar bursitis เบอร์ไซติสของถุงน้ำด้านหน้ากระดูกสะบ้า หรือเรียกว่า เข่าแม่บ้าน ซึ่งพบบ่อยที่สุด
* Infrapatellar bursitis เบอร์ไซติสของถุงน้ำใต้กระดูกสะบ้า - เข่านักบวช (การอักเสบของถุงน้ำใต้กระดูกสะบ้าแบบตื้นและแบบลึก) 
**Semimembranosus bursitis
*Tendinitis เอ็นอักเสบ
**Patellar tendinitis เอ็นกล้ามเนื้อที่กระดูกสะบ้าอักเสบ หรือเรียกว่า เข่านักกระโดด
**Hamstring tendinitis เอ็นกล้ามเนื้อที่ต้นขาด้านหลังอักเสบ
**Popliteal tendinitis เอ็นกล้ามเนื้อขาพับอักเสบ
*Synovitis of the knee เยื่อบุข้อเข่าอักเสบ 

### รูปร่างผิดปกติ
ความผิดปกติของรูปร่างเข่าที่พบบ่อย ได้แก่:
* กระดูกสะบ้าสองส่วน
* Genu varum ขาโก่ง
* Genu valgum ขาฉิ่ง คือเมื่อยืดขาตรง เข่าจะเฉียงมาชนกัน
*Genu recurvatum เข่าแอ่น คือเข่างอกลับด้าน
* Knee flexion deformity การงอเข่าผิดปกติ

### กลุ่มอาการ
* Patellofemoral pain syndrome กลุ่มอาการปวดระหว่างกระดูกสะบ้ากับกระดูกต้นขา
* Plica syndrome กลุ่มอาการพลิกา เป็นภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อพลิกา (ส่วนขยายที่หลงเหลือของเยื่อหุ้มเข่า) เกิดการระคายเคือง บวม หรืออักเสบ
* Iliotibial band syndrome กลุ่มอาการแผ่นเอ็นด้านข้างต้นขา เป็นการบาดเจ็บที่เข่าที่พบบ่อยเป็นอันดับสอง เกิดจากการอักเสบที่บริเวณด้านข้างของเข่า สาเหตุมาจากการเสียดสีระหว่างแผ่นเอ็นด้านข้างต้นขา (iliotibial band ) และปุ่มกระดูกด้านข้างของกระดูกต้นขา (lateral epicondyle of the femur)
*Hoffa's syndrome
*Joint hypermobility syndrome เป็นโรคทางพันธุกรรมเกี่ยวกับเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่ทำให้ข้อเคลื่อนไหวได้อย่างเป็นอิสระเกินไป

### ข้อเคลื่อน
* Patella dislocation กระดูกสะบ้าเคลื่อน
*ข้อเข่าเคลื่อน (*Tibiofemoral joint dislocation*) เป็นการเคลื่อนของข้อต่อระหว่างกระดูกหน้าแข้งกับกระดูกต้นขา

### อุณหภูมิเย็น
สำหรับผู้ทำงานในที่เย็น อาการปวดเข่ามักจะสามัญกว่าของผู้อยู่ในอุณหภูมิปกติ
อาการปวดเข่าจากความเย็นอาจเกิดเพราะการอักเสบของปลอกเอ็นกล้ามเนื้อ (tenosynovitis) รอบๆ เข่า ซึ่งความเย็นอาจเป็นเหตุหรือเป็นปัจจัยเสริม
มีเด็กที่เกิดข้ออักเสบเพราะถูกความเย็นจัดกัดซึ่งทำให้เซลล์กระดูกอ่อน (chondrocyte) บาดเจ็บ

ยังมีโรคทางพันธุกรรมที่เรียกว่า familial cold autoinflammatory syndrome (กลุ่มอาการอักเสบจากภูมิคุ้มกันเพราะความเย็นแบบครอบครัว, FCAS) 
ซึ่งมักมีอาการปวดเข่าร่วมกับลมพิษ ไข้ และปวดตามข้อต่างๆ หลังจากสัมผัสกับความเย็นทั่วๆ ไป

### อาการปวดเข่าจากการเคลื่อนไหวน้อยลง
การออกกำลังกายน้อยลง และการทำงานที่ต้องนั่งตลอดทั้งวันเป็นเหตุหนึ่งของการปวดข้อเข่า 
เพราะการเคลื่อนไหวร่างกายน้อยลงมักทำให้กล้ามเนื้อเข่าอ่อนแอลง
หลอดเลือดก็อาจได้รับผลกระทบด้วย แล้วก่อภาวะที่ทำให้เจ็บปวด
การออกกำลังให้ขยับแขนขาได้อย่างเต็มช่วงเต็มรูปแบบเป็นเรื่องสำคัญในการฟื้นความแข็งแรงของร่างกายแล้วกำจัดอาการปวดเข่า
เมื่ออายุมากขึ้น การเคลื่อนไหวข้อเข่าอาจจะเสียดสีกับเนื้อเยื่อและกระดูกอ่อนติดๆ กันมากขึ้น

### สาเหตุอื่นๆ
* Ligamentous laxity ภาวะเอ็นหย่อน
* Fat pad impingement แผ่นไขมันในข้อเข่าถูกกดทับ
* Knee effusion ภาวะเข่ามีน้ำซึมซ่านสะสมที่ข้อเข่า
* ภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำลึก
* โรคของหลอดเลือดส่วนปลาย
* Exostosis กระดูกงอกที่เข่า

### อาการปวดต่างที่
อาการปวดต่างที่เป็นความเจ็บปวดในบริเวณซึ่งต่างกับจุดที่เป็นเหตุ โดยทั้งสองบริเวณได้เส้นประสาทจากปล้องเดียวกันของไขสันหลัง
บางครั้งอาการปวดเข่าอาจเกี่ยวข้องกับส่วนอื่นของร่างกาย
ตัวอย่างเช่น อาการปวดเข่าอาจมาจากข้อเท้า เท้า ข้อสะโพก หรือกระดูกสันหลังส่วนเอว

## การวินิจฉัย
ควรหลีกเลี่ยงการตรวจเข่าด้วยเอ็มอาร์ไอสำหรับอาการปวดเข่าที่ไม่มีอาการหรือไร้น้ำซึมซ่านสะสม เว้นแต่การรักษาฟื้นฟูสมรรถภาพเข่าจะไม่ได้ผล
สำหรับวินิจฉัยบางอย่าง เช่น โรคข้อเข่าเสื่อม การตรวจด้วยเครื่องเอ็มอาร์ไอยังไม่พบว่าช่วยระบุโรคได้อย่างชัดเจน

## การจัดการ
แม้การผ่าตัดจะช่วยการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุและกระดูกหัก แต่ในเรื่องความเจ็บปวดหรือการใช้งานสำหรับผู้ที่มีอาการปวดเข่าเพราะเข่าเสื่อม 
การผ่าตัดด้วยวิธีส่องกล้อง (arthroscopic surgery) ซึ่งเป็นการผ่าตัดทางกระดูกและกล้ามเนื้อที่สามัญที่สุดอย่างหนึ่ง ก็ไม่ได้ทำให้ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญหรืออย่างยั่งยืน และดังนั้นจึงไม่ได้แนะนำให้ทำในเกือบทุกกรณี
อาการปวดเข่าเกิดจากการสึกหรอ เช่น โรคข้อเสื่อมหรือหมอนรองเข่าฉีก
การรักษาที่มีประสิทธิภาพสำหรับอาการปวดเข่ารวมถึงกายภาพบำบัด
ยาแก้ปวดเช่นไอบิวพรอเฟน การยืดข้อ
การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า และการลดน้ำหนักสำหรับผู้ที่มีน้ำหนักเกิน

ทั่วไปแล้ว การผสมผสานวิธีการรักษาหลายอย่างดูเหมือนจะเป็นวิธีที่ดีที่สุด
การรักษาเช่นการออกกำลังกายที่บริหารทั้งเข่าและสะโพก การใส่อุปกรณ์พยุงเท้า และการติดเทปที่สะบ้า ล้วนแนะนำให้ใช้กับผู้ป่วยที่มีอาการปวดเข่า

หลักฐานจนถึงปี 2017 ชี้ว่า มีปัจจัยทางจิตวิทยาต่างๆ ที่เพิ่มสูงขึ้นในผู้ที่ปวดบริเวณกระดูกสะบ้าและต้นขา (patellofemoral pain)
ปัจจัยรวมทั้งความวิตกกังวล ความซึมเศร้า ความกลัวการเคลื่อนไหว และการคิดในแง่ร้ายที่สุด 
ซึ่งเชื่อว่ามีสหสัมพันธ์เชิงเส้นกับการเจ็บขึ้นและการใช้งานร่ายกายได้ลดลง
การคิดในแง่ร้ายที่สุดนิยามว่า เป็นจินตนาการถึงผลลัพธ์ซึ่งเลวร้ายที่สุดของสิ่งที่ทำหรือเหตุการณ์
ปัจจัยทางจิตสังคมอาจส่งผลกระทบทั้งในเชิงบวกหรือเชิงลบต่อคนไข้ในการทำตามคำแนะนำแพทย์เพื่อฟื้นฟูสภาพและจัดการความเจ็บปวดเข่า
อนึ่ง งานศึกษาพบว่า อาการปวดเข่าสัมพันธ์ในเชิงลบกับคุณภาพชีวิตที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ
อาการปวดเข่าที่เพิ่มขึ้นๆ ยังสัมพันธ์กับการลดคุณภาพชีวิตที่ผู้ป่วยรายงาน เมื่อเทียบกับผู้ที่ไม่ปวดเข่าหรือมีอาการปวดคงที่ แม้แต่ในประชากรวัยกลางคนที่อายุน้อยกว่าโดยเปรียบเทียบ

## ระบาดวิทยา
ประมาณ 25% ของผู้ที่มีอายุมากกว่า 50ปีประสบกับอาการปวดเข่าจากโรคข้อเข่าเสื่อม

## สังคมและวัฒนธรรม
ในสหรัฐอเมริกา มีการใช้จ่ายมากกว่า  (ประมาณ ) สำหรับการผ่าตัดเข่าด้วยกล้องส่อง แม้จะรู้แล้วว่าไม่มีประสิทธิผลสำหรับผู้ที่มีอาการปวดเข่าจากการเสื่อมสภาพ

## เชิงอรรถและอ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:โรคของระบบกล้ามเนื้อโครงร่าง
หมวดหมู่:วิทยารูมาติก
หมวดหมู่:ปัญหาออร์โทพีดิกส์
หมวดหมู่:การบาดเจ็บที่เข่าและขาส่วนล่าง
หมวดหมู่:การบาดเจ็บจากการใช้งานมากเกินไป
หมวดหมู่:ความเจ็บปวด