คำ ผกา

**ลักขณา ปันวิชัย** (เกิด 28 มิถุนายน พ.ศ. 2515)  เป็นนักเขียนที่เป็นรู้จักในฐานะนักเขียนคอลัมน์เรื่อง "กระทู้ดอกทอง" และพิธีกรในสถานีวอยซ์ทีวี

ในอดีตได้ทำงานเป็น ครู นักข่าว คอลัมนิสต์ และ ล่าม เคยถ่ายภาพเปลือยให้แก่นิตยสาร GM Plus และถ่ายภาพเปลือยตัวเองเพื่อแสดงความเห็นใน*[[s:คำพิพากษาศาลอาญา ในคดีหมายเลขแดงที่ อ. ๔๗๒๖/๒๕๕๔|คดีระหว่างพนักงานอัยการ กับอำพล ตั้งนพกุล]]*

ในขณะที่เป็นนักเขียนเธอได้มีนามปากกาหลายชื่อ ได้แก่ "คำ ผกา", "ฮิมิโตะ ณ เกียวโต" และ "คำปัน ณ ปันนา"

## ประวัติ
ลักขณา ปันวิชัย มีชื่อเล่นว่า "แขก" เกิดและโตที่บ้านสันคะยอม อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ เข้าศึกษาระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาที่โรงเรียนดาราวิทยาลัย ต่อมาได้จบการศึกษาระดับปริญญาตรีทางด้านประวัติศาสตร์จากคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ หลังจากจึงได้ทำงานเป็นนักข่าวของอสมทและครูสอนวิชาสังคมศึกษาที่โรงเรียนดาราวิทยาลัย ก่อนที่จะได้รับทุนมมบูโชไปศึกษาต่อในระดับปริญญาโทและเอก ที่มหาวิทยาลัยเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น ในคณะ Graduate School of Asian and African Area Studies (ASAFAS) ภายหลังจบปริญญาโทในด้านเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา (Southeast Asian Studies) เธอได้วางแผนทำดุษฎีนิพนธ์ในระดับปริญญาเอกในหัวข้อสตรีนิยม แต่ได้ยกเลิกการเรียนปริญญาเอก เนื่องจากมีเหตุผลส่วนตัวบางประการ

ในช่วง พ.ศ. 2553 เธอได้ออกหนังสือสนับสนุนทางการเมืองกับกลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ

ลักขณาเป็นนักเขียนที่มีแนวคิดร่วมสมัย โดยเฉพาะมุมมองที่ถนัดทางด้านสตรีนิยม มีสไตล์การเขียนที่เป็นเอกลักษณ์และก่อให้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์เป็นอย่างมากโดยเฉพาะข้อสงสัยต่อองค์ความรู้เกี่ยวกับชนบทของเธอ ผลงานของเธอที่มีชื่อเสียงปรากฏอยู่ในมติชนสุดสัปดาห์ ในคอลัมน์ชื่อ "กระทู้ดอกทอง" โดยใช้นามปากกา "คำ ผกา" และคอลัมน์ "จดหมายจากเกียวโต" โดยใช้นามปากกา "ฮิมิโตะ ณ เกียวโต" ซึ่งได้มีการตีพิมพ์รวมเล่มแล้ว

ลักขณาเขียนบทความประจำให้แก่นิตยสารหลายเล่ม เช่น ดิฉัน ("คลุกข้าว-ซาวเกลือ"), มติชนสุดสัปดาห์, อ่าน ("หล่อนอ่าน"), VOLUME, HUG ("ผู้หญิงขั้วบวก") ฯลฯ และยังมีผลงานพ็อกเก็ตบุครวมบทความต่าง ๆ ทั้งยังเป็นผู้ดำเนินรายการ คิดเล่นเห็นต่างกับคำผกา ร่วมกับ อรรถ บุนนาค ซึ่งเป็นรายการที่วิพากษ์วิจารณ์ประเด็นต่าง ๆ ที่เป็นที่สนใจของสังคม (ต่อมาใน พ.ศ. 2558 รายการคิดเล่นเห็นต่างได้กลับมาออกอากาศอีกครั้ง โดยเปลี่ยนผู้ดำเนินรายการร่วม แต่คำผกายังคงเป็นผู้ดำเนินรายการเช่นเดิม)และยังเป็นผู้ดำเนินรายการดีว่าคาเฟ่ ร่วมกับ วันรัก สุวรรณวัฒนา  มนทกานติ รังสิพราหมณกุล จิตต์สุภา ฉิน อินทิรา เจริญปุระ อรรถ บุนนาค กรกฎ พัลลภรักษา และพรรณิการ์ วานิช  ซึ่งเป็นรายการผู้หญิงที่เป็นการรวบรวมเนื้อหาสาระและบันเทิงในมุมมองของผู้หญิง มีการวิพากษ์วิจารณ์ประวัติศาสตร์ สังคม วัฒนธรรม และบันเทิงทั้งในและต่างประเทศ  โดยรายการดังกล่าวออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์วอยซ์ทีวี ต่อมาเข้าเป็นพิธีกรในรายการ ทูไนท์ไทยแลนด์ 

ในช่วงต้น พ.ศ. 2558 ก่อนที่จะแยกไปตั้งรายการของตัวเองในชื่อ อินเฮอร์วิว ออกอากาศในช่วงค่ำ จนกระทั่งสถานีปรับลดรายการในช่วงปลาย พ.ศ. 2560 (ปัจจุบันออกทางออนไลน์ช่องยูทูบ วอยซ์ทีวี โดยใช้ชื่อว่า "อินเฮอร์อายส์" โดยมีผู้ดำเนินรายการร่วมสลับกัน) ลักขณากลับเข้าร่วมเป็นพิธีกรในทูไนท์ไทยแลนด์อีกครั้ง และใน พ.ศ. 2561 เป็นพิธีกรในคลิปสั้นทางเพจ Voice TV 21 ชื่อ "คำเมือง กับ คำผกา" นำเสนอคำศัพท์ภาษาท้องถิ่นภาคเหนือประกอบกับการนำเสนอบริบทเหตุการณ์ปัจจุบันที่น่าสนใจ, พ.ศ. 2564 ได้จัดรายการ "แซ่มลื้ม" ซึ่งเป็นรายการสดที่เป็นรูปแบบการวิเคราะห์ข่าวโดยนำเสนอโดยใช้ภาษาท้องถิ่นภาคเหนือเป็นหลัก (ซึ่งต่อมา วอยซ์ทีวีได้ต่อยอดชื่อรายการดังกล่าวโดยนำไปใช้เป็นชื่อผลิตภัณฑ์น้ำพริกคางกุ้งที่วอยซ์ทีวีเป็นผู้จัดจำหน่ายผ่านช่องทางตลาดออนไลน์)

ด้วยเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่โดดเด่น คือการใช้คำหยาบ คำพูดรุนแรง และวิจารณ์ทั้งรัฐบาล ตลอดจนบุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่มีจุดยืนสนับสนุนรัฐบาลแบบตรงไปตรงมา ทำให้เธอได้รับความนิยมมากในหมู่ราษฎรในช่วงการประท้วงในประเทศไทย พ.ศ. 2563–2565

พ.ศ. 2564 เป็นพิธีกรในช่องยูทูบ "โค๊ชแขก" (Coach Khaek) และพิธีกรรับเชิญช่องยูทูบ "Daily Topics" ในเครือข่ายทีวีออนไลน์ "สโป๊กดาร์กทีวี" (ปัจจุบัน ได้ยุติการทำงานร่วมกันแล้ว)

## ผลงานที่ตีพิมพ์เป็นเล่ม
; นามปากกา คำ ผกา
*Open House 2 (2545 รวมบทความของนักเขียนหลายคน)
*คืนวันพุธ (เรื่องสั้น) ใน  อิสตรีอีโรติก (2545 รวมเรื่องสั้นของนักเขียนหลายคน)
*กระทู้ดอกทอง (2546 รวมบทความวิจารณ์วรรณกรรมที่เคยตีพิมพ์ในสยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์)
*รักเธอ (เรื่องสั้น) ใน ชู้ รักนอกใจ (2546 รวมเรื่องสั้นของนักเขียนหลายคน)
*เซี่ยงไฮ้เบบี้ (2546 นวนิยายกึ่งอัตชีวประวัติ แปลจากผลงานของเว่ย ฮุ่ย)
*ฉัน-บ้า-กาม (2547)
*รักไม่เคยชิน (2547)
*เรียกฉันว่า...ผู้หญิงพิเศษ (2547 รวมบทความของนักเขียนหลายคน)
*เกียวโต คู่มือท่องเที่ยวญี่ปุ่นด้วยตนเอง (2552 เขียนร่วมกับกรกฎ พัลลภรักษา)
*ส้นสูง สโนไวท์ ลิปสติก (2552 เขียนร่วมกับกุสุมาลย์ ณ กำพู)
*บนเตียงเดี่ยว (เรื่องสั้น) ใน ริมฝีปาก (รวมเรื่องสั้นของนักเขียนหลายคน)
*ก็ไพร่นิค่ะ (2553)
*เปิด เปลื้อง เปลือย คำ ผกา  (2554)
*กับข้าวกับแขก สำรับอาหารเหนือ (2567)

;  นามปากกา ฮิมิโตะ ณ เกียวโต
*จดหมายจากเกียวโต (2545 รวมบทความสัพเพเหระเกี่ยวกับญี่ปุ่นที่เคยตีพิมพ์ในสยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์)
*จดหมายจากสันคะยอม (2546)
*ยำใหญ่ใส่ความรัก (2546)
*ยุให้รำตำให้รั่ว (2548 รวมบทความจากคอลัมน์ชื่อเดียวกันที่เคยตีพิมพ์ในสยามรัฐสัปดาหวิจารณ์)
*โสดสนุกสูตรอร่อย (2550)
*เกียวโต รักเธอมากขึ้นทุกวัน (2552)
*จักรวาลในสวนดอกไม้ (2552) ISBN : 9789744752383
*เมนูปรารถนา
*คลุกข้าวซาวเกลือ (2554 รวมบทความจากคอลัมน์ชื่อเดียวกันที่เคยตีพิมพ์ในนิตยสารดิฉัน)
*ติด (เรื่องสั้น) ใน สามัคคีเพศ (2554)
*เกียวโตที่รัก โตเกียวที่คิดถึง (2558) ร่วมกับณัฐพงศ์ ไชยวานิชย์ผล

;  นามปากกา คำปัน ณ ปันนา
*คืนนี้ฉันไม่อยากนอนกับใคร (เรื่องสั้น) ใน ทำไมเธอร้องไห้ (2549 รวมเรื่องสั้นของนักเขียนหลายคน)

## ผลงานสื่อ
* รายการ Diva Cafe ทางช่อง Voice TV (2556)
* รายการ คิดเล่นเห็นต่างกับคำผกา ทางช่อง Voice TV (2558)
* รายการ Talking Thailand (เดิมชื่อ Tonight Thailand) ทางช่อง Voice TV (2558–ปัจจุบัน)
* รายการ In Her Eyes ทางช่อง Voice TV (2563–ปัจจุบัน)
*รายการ แซ่มลื้ม ทางช่อง Voice TV 
*รายการ Daily Topics (เป็นพิธีกรรับเชิญร่วมกับจอห์น วิญญู วงศ์สุรวัฒน์) ทางช่องเครือข่าย SpokeDark TV
* รายการ โค้ชแขก ทางช่องเครือข่าย SpokeDark TV (2564–2565)
* รายการ ข่าวจบคนไม่จบ ทางช่องยูทูบ : ข่าวสด
* รายการคุยคลายข่าว และคุยคลายข่าวนอกจอ ทางเอ็นบีที 2 เอชดี และช่องยูทูบ : Sit beautiful with KamPhaka

## ข้อวิจารณ์
ลักขณาเป็นนักคิด นักเขียนที่มีแนวคิดท้าทายบรรทัดฐานทางสังคม การเมือง วัฒนธรรมมาอย่างต่อเนื่อง แม้แต่นามปากการที่ถูกรู้จักกันอย่างแพร่หลายอย่าง "คำผกา" ก็สะท้อนให้เห็นถึงความขบถของเธอต่อกรอบความคิด และค่านิยมกระแสหลัก ความคิดเห็นและจุดยืนของเธอทำให้เธอเป็นบุคคลที่ได้รับความสนใจ และถูกวิพากย์วิจารณ์อย่างกว้างขวางในสังคมไทย ตั้งแต่ตอนที่เธอเขียนวิจารณ์นิยาย "ความสุขของกะทิ" ลงนิตยสาร "อ่าน" การแสดงความเห็นต่อวัฒนธรรมการรับน้อง ไปจนถึงการมีส่วนร่วมทางการเมืองในฐานะคนเสื้อแดง ฯลฯ ทำให้เธอถูกต่อต้านในหลายช่วงเวลา ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน

ในวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2568 ลักขณาในฐานะพิธีกรรายการคุยคลายข่าวช่วงโหวตนายกรัฐมนตรี ได้มีอยู่ช่วงหนึ่งที่ถึงคิวของ สิริลภัส กองตระการ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร พรรคประชาชน ลักขณาได้พูดล้อเลียนสิริลภัสว่า "อีหมิว อีหมิว อีหมิวซึมเศร้า กูขอให้มึงซึมเศร้าร้องไห้ในสภานะอีหมิว" หลังจากนั้นทำให้เกิดข้อวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักถึงความเหมาะสมในหน้าที่พิธีกร ต่อมาทาง เอ็นบีที 2 เอชดี ก็ได้ออกแถลงการขอโทษและให้ลักขณายุติการปฏิบัติหน้าที่พิธีกรชั่วคราว

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*  (เพจโค้ชแขก)
*  (เพจวอยซ์ทีวีอินเฮอร์อาย)
* 
* 
* Coach Khaek TV บน ยูทูบ
* Kam Phaka TV บน ยูทูบ
* สัมภาษณ์ คำ ผกา: ว่าด้วยเรื่องวัฒนธรรมมั่ว ๆ หมีแพนด้า-ไข้หวัด2009 และการเมืองที่ซับซ้อนกว่าเรื่อง 2 สี

หมวดหมู่:พิธีกรชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้ประกาศข่าววอยซ์ทีวี
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอสันทราย
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนดาราวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยเกียวโต
หมวดหมู่:นักเขียนจากจังหวัดเชียงใหม่
หมวดหมู่:นักเขียนชาวไทยที่มีความหลากหลายทางเพศ
หมวดหมู่:แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ