กัณฑรีย์ นาคประภา

**กัณฑรีย์ นาคประภา** หรือ **กัณฑรีย์ สิมะเสถียร** (11 สิงหาคม พ.ศ. 2467 - 4 กันยายน พ.ศ. 2544) เป็นนักร้องและนักแสดงชาวไทย เป็นนักแสดงเจ้าบทบาทในอดีต ได้รับยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นบูรพศิลปิน สาขาศิลปะการแสดง ปี พ.ศ. 2558

## ประวัติ
กัณฑรีย์ เกิดเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม พ ศ. 2467 ที่จังหวัดพระนคร เป็นธิดาของรองอำมาตย์โทเผิญ เลื่อนฉวี และนางแฉล้ม หุตะโกวิท บิดามารดาแยกทางกันตั้งแต่เธอยังเล็ก มารดาจึงพาไปอยู่กับคุณยาย ด้านครอบครัวสมรสกับนายฉลอง สิมะเสถียร พระเอกละครเวทีร่วมสมัย มีบุตรสาว 1 คน คือ กัญชลิกา สิมะเสถียร โดยเธอได้นำชื่อลูกสาวมาตั้งชื่อคณะละครที่เธอเป็นผู้ดูแล กัณฑรีย์มีศักดิ์เป็นยายของณัฐภัสสร สิมะเสถียร นักแสดงและดีเจชื่อดัง

สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษา จากโรงเรียนประสารอักษร บางรัก กรุงเทพมหานคร เมื่อ พ.ศ. 2472 - 2476 ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น จากโรงเรียนสุริวงศ์ กรุงเทพมหานคร เมื่อ พ.ศ. 2477 - 2479 ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จากโรงเรียนสตรีมหาพฤฒาราม

กัณฑรีย์มีแววเป็นนักร้อง นักแสดงมาตั้งแต่เยาว์วัยเนื่องจากคุณยายมักพาไปชมละครคณะต่าง ๆ ที่มีชื่อในขณะนั้นเป็นประจำ แม้จะไม่พาไปกัณฑรีย์ก็มักขอให้คนรู้จักพาไปเสมอจนสามารถจดจำเพลงและเนื้อร้องในละครได้ขณะเรียนชั้นประถมศึกษาก็ได้รับการคัดเลือกให้ร้องเพลงและแสดงงานของโรงเรียนเสมอ ๆ แม้เมื่อมาเรียนในโรงเรียนสตรีมหาพฤฒารามแล้วก็ยังได้รับคัดเลือกให้เป็นนักร้องประจำโรงเรียน

## เข้าสู่วงการ
เมื่อจบการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาแล้ว เข้าทำงานที่การไฟฟ้านครหลวงสามเสน ณ ที่แห่งนี้ได้มีโอกาสฝึกร้องเพลงและเป็นศิษย์ของบุญช่วย กมลวาทิน นักแต่งเพลงชื่อดังในยุคนั้น จนกระทั่งครูแต่งเพลงให้ร้องเพลงแรกชื่อ **"จันทร์เอ๋ย"** เธอได้นำไปร้องในงานรื่นเริงของกระทรวงมหาดไทยที่การไฟฟ้านครหลวงเมื่อ พ.ศ. 2485 ได้รับการปรบมือเกรียวกราวเมื่อเพลงจบ จากนั้นเป็นต้นมานางกัณฑรีย์จึงได้เป็นตัวแทนของกระทรวงมหาดไทยในการแสดงหรือร้องเพลงทุกครั้งที่กระทรวงอื่นเชิญไปร่วมงาน นับว่าเป็นก้าวแรกของชีวิตนักร้องอย่างจริงจัง

ต่อมาครูบุญช่วยกมลวาทิน พาไปฝากทำงานที่แผนกดนตรี สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ และเริ่มมีชื่อเสียงขึ้น จนต้องเปลี่ยนนามสกุลจาก “เลื่อนฉวี” มาเป็น “นาคประภา” เพราะบิดาไม่ชอบให้เป็นศิลปิน จึงไปใช้นามสกุลของคุณยายทวดและลาออกจากการไฟฟ้านครหลวง เพื่อมาร้องเพลง จนกระทั่งวงดนตรีทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ยุบเลิกไปแต่โอกาสการเป็นนักแสดงของเธอมาเยือนอีกครั้งเมื่อกัณฑรีย์ไปดูซ้อมละครของคณะศิวารมณ์จากการชวนของนาวาโท ศรีโรจน์ หงส์ประสิทธิ์ ซึ่งมีหน้าที่บอกบทให้คณะละคร พอดีกับที่คณะละครกำลังมองหาคน รับบท นางพระยาแม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์ กัณฑรีย์ได้รับเลือกให้แสดงละครเรื่องนี้เป็นเรื่องแรก ได้รับการฝึกสอนจากเนรมิตและมารุต ผู้กำกับการแสดงมีชื่อเสียงในสมัยนั้น

## ผลงาน
### ละครเวที
*2487: ท้าวศรีสุดาจันทร์
*2490: มัจจุราชจำแลง
*2490: กรุงสะท้าน
*2491: อธิราชทมิฬ
*2492: ขุนทัพพญายม
*2493: บ้านทรายทอง 
*2532: พันท้ายนรสิงห์ (ผู้กำกับ)
*2536: ศกุนตลา
*2537: จุฬาตรีคูณ (ผู้กำกับ)

### ภาพยนตร์
*2497: นางกลางเมือง
*2498: สร้อยฟ้าขายตัว
*2498: น้ำใจสาวจีน
*2498: โตเกียวพิศวาส
*2499: เสียแรงรัก
*2499: ยอดดรุณี
*2500: ก่อนอรุณจะรุ่ง
*2500: โชคมนุษย์
*2502: กล่อมกากี
*2502: ดวงใจที่รัก
*2504: กระท่อมทิพย์
*2504: สลักจิต
*2505: ฉุยฉาย
*2505: จอมใจเวียงฟ้า
*2506: เจ็ดประจัญบาน
*2507: ละอองดาว
*2508: หมอกสวาท
*2508: กำไลหยก
*2508: น้ำเพชร
*2509: น้ำค้าง
*2509: หงส์เหิร
*2509: เชลยใจ
*2509: ชุมทางรัก
*2509: แม่ยอดชีวิต
*2509: มือนาง
*2510: โนรี
*2510: จันทร์เจ้า
*2510: ไฟเสน่หา
*2511: ขวัญเรือน
*2511: อีแตน
*2511: จั๊กจั่น
*2511: แสนพยศ
*2512: ปีศาจเสน่หา
*2515: แม่ยาย
*2522: ชื่นรัก
*2522: เขยใหม่ปึ๋งปั๋ง
*2524: รักข้ามคลอง
*2524: ไอ๊หยาอาตือ
*2525: รักต้องหึง
*2525: รักมหาสนุก
*2525: มาดามยี่หุบ
*2525: ปรากริมไข่เต่า
*2526: น.ส.เย็นฤดี
*2527: สวัสดีคุณนาย
*2529: รักพลิกล็อค
*2529: แหม่มกะปิ
*2531: อีจู้กู้ปู่ป่า

### ละครโทรทัศน์

### กำกับการแสดง
*2500: ก่อนอรุณจะรุ่ง ช่อง 4
*2510: ค่าของคน ช่อง 4
*2510: วนิดา ช่อง 4
*2511: บ้านทรายทอง ช่อง 4
*2523: สี่แผ่นดิน ช่อง 3
*2523: จำเลยรัก ช่อง 5
*2524: เงามฤตยู ช่อง 9
*2525: หนึ่งในร้อย ช่อง 5
*2527: วิมานคนบาป ช่อง 9
*2527: ความรักสีดำ ช่อง 3
*2529: เงื้อมมือมาร ช่อง 3
*2528: ระเบียงรัก ช่อง 9
*2533: เมื่อรักร้าว ช่อง 5
*2533: วิมานไม้ฉำฉา ช่อง 3

### พิธีกร
*เพลงกล่อมจิต (เป็นการนำเพลงในวงทรัพย์ส่วนพระมหากษัตริย์มาร้องใหม่) ช่อง 4
*เพลงมิตรกล่อมใจ ช่อง 4
*เพลงแห่งความหลัง (นำเพลงของพรานบูรพ์มาร้องใหม่) ช่อง 4

## เสียชีวิต
ในช่วงบั้นปลาย กัณฑรีย์มีปัญหาทางด้านสุขภาพจึงวางมือทางด้านการแสดงลง โดยมีรับเชิญแสดงบ้างเป็นครั้งคราว จนเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็ง เมื่อวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2544 สิริอายุ 77 ปี

## อ้างอิง

หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวไทยในศตวรรษที่ 20
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากมะเร็ง
หมวดหมู่:ผู้จัดละครชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้กำกับละครโทรทัศน์ชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงละครเวทีหญิง
หมวดหมู่:นักร้องหญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงภาพยนตร์หญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงละครโทรทัศน์หญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงอาวุโส
หมวดหมู่:บูรพศิลปินสาขาศิลปะการแสดง