นักเทคนิคการแพทย์

**เทคนิคการแพทย์** () เป็นผู้ประกอบวิชาชีพทางการแพทย์ ที่ปฏิบัติงานด้านการตรวจทางเทคนิคการแพทย์ ภายในห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ หรือ ห้องปฏิบัติการเทคนิคการแพทย์ หรือ ห้องปฏิบัติการเวชศาสตร์ชันสูตร หรือ ณ ตำแหน่งดูแลและให้บริการทางการแพทย์ Point of care ตามพระราชบัญญัติวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ พ.ศ. 2547 ได้ให้ความหมายของวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ไว้ว่าเป็นวิชาชีพที่กระทำต่อมนุษย์เพื่อให้ได้สิ่งตัวอย่างทางการแพทย์ และการดำเนินการโดยวิธีทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในการตรวจ ทดสอบ วิเคราะห์ วิจัย 
และการรายงานผลการตรวจ เพื่อวินิจฉัย การติดตามการรักษา การพยากรณ์โรค และการป้องกันโรค หรือเพื่อประเมินภาวะสุขภาพ และใช้คำนำหน้านามว่า ทนพ.หรือ ทนพญ. นำหน้าชื่อสกุลได้

## สาขาวิชา
การเรียนการสอนในสาขาเทคนิคการแพทย์นั้น ครอบคลุมสาขาวิชาต่าง ๆ ดังนี้
* สาขาเคมีคลินิก (Clinical chemistry)   
* สาขาจุลชีววิทยาคลินิก (Clinical microbiology)       
* สาขาจุลทรรศนศาสตร์คลินิก  (Clinical Microscopy)
* สาขาเวชศาสตร์การธนาคารเลือด (Transfusion medicine)
* สาขาปรสิตวิทยาทางการแพทย์ (Medical parasitology)
* สาขาภูมิคุ้มกันวิทยาคลินิก (Clinical immunology)
* สาขาโลหิตวิทยา (Hematology)

## การขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกอบวิชาชีพ
ในอดีตผู้ที่จะประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ได้นั้น จะต้องจบหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต (เทคนิคการแพทย์) และต้องขึ้นทะเบียนขอใบอนุญาตประกอบโรคศิลปะ ซึ่งออกโดยกองการประกอบโรคศิลปะ กระทรวงสาธารณสุข แต่ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2549 ผู้ประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์จะต้องขึ้นทะเบียนขอใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ จาก สภาเทคนิคการแพทย์  

ในบางรัฐของประเทศสหรัฐอเมริกา เช่น ใน รัฐฮาวาย, รัฐแคลิฟอร์เนีย, รัฐฟลอริดา, รัฐเนวาดา และรัฐลุยเซียนา เป็นต้น นักเทคนิคการแพทย์จะต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพตามกฎหมาย  และจะต้องมีการศึกษาต่อเนื่องเพื่อต่ออายุใบอนุญาตเป็นประจำ

## คำนำหน้าชื่อและอักษรย่อ
ในประเทศไทย นักเทคนิคการแพทย์สามารถใช้คำนำหน้าชื่อ เพื่อแสดงถึงการเป็นผู้ประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ได้ โดยให้ผู้ประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ชาย ใช้คำนำหน้าชื่อ ***"ทนพ."*** และผู้ประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์หญิง ใช้คำนำหน้าชื่อ ***"ทนพญ."*** 

สำหรับในประเทศสหรัฐอเมริกา นักเทคนิคการแพทย์จะใช้อักษรย่อว่า "MT" ซึ่งมาจาก "Medical technologist (เรียกสั้น ๆ ว่าMed tech)" ซึ่งคล้าย ๆ กับแพทย์ที่ใช้อักษรย่อคำว่า "MD" ย่อมาจาก  Doctor of medicine และ พยาบาลจะใช้คำย่อว่า "RN" ซึ่งย่อมาจาก Registered Nurse และถ้าหากนักเทคนิคการแพทย์ที่ผ่านการรับรองจาก  "ชมรมพยาธิวิทยาคลินิกแห่งสหรัฐอเมริกา หรือ American Society for Clinical Pathology" ก็อาจจะใช้คำย่อว่า "MT (ASCP)" และเช่นเดียวกัน ถ้าหากผ่านรับการรับรองจาก  "สมาคมธนาคารเลือดแห่งสหรัฐอเมริกา หรือ American Association of Blood Banks ก็สามารถใช้ชื่อย่อว่า "SBB" ได้เช่นกัน โดยสามารถเขียนอักษรย่อเป็น "MT (ASCP) SBB"

## หน้าที่ของเทคนิคการแพทย์
เทคนิคการแพทย์นั้นมีหน้าที่ในการเก็บตัวอย่างได้แก่ การเจาะเลือดผู้ป่วย ผู้มารับบริการ ทางเส้นเลือดดำ เส้นเลือดปลายนิ้วเป็นต้น หากสิ่งส่งตรวจจากผู้เข้ามารับบริการ เช่น เลือด ปัสสาวะ อุจจาระ ได้ถูกส่งต่อมา เทคนิคการแพทย์จะมีหน้าที่ในกระบวนการตรวจสอบคุณภาพก่อนการวิเคราะห์ โดยจะทำการตรวจสอบชื่อและสิ่งส่งตรวจของผู้ป่วยว่าเป็นคนเดียวกัน และคุณภาพของสิ่งส่งตรวจว่าเหมาะสม ใช้กระบวนการเก็บที่ถูกต้องสำหรับนำมาทดสอบทางห้องปฏิบัติการหรือไม่ เนื่องจากสิ่งส่งตรวจที่ไม่เหมาะสมจะมีผลต่อการผลทดสอบ และหากไม่ได้คุณภาพ ต้องทำการปฏิเสธิสิ่งส่งตรวจเพื่อให้เจ้าหน้าที่จัดเก็บ หรือนักเทคนิคการแพทย์ที่รับผิดชอบได้ทำการจัดเก็บใหม่ต่อไป 

หลังจากนั้น จะนำสิ่งส่งตรวจไปทำการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการทางการแพทย์เพื่อวินิจฉัย พยากรณ์ ติดตาม หรือประเมินสุขภาวะของผู้เข้ามารับบริการ ซึ่งจะรายงานผลให้แก่แพทย์หรือผู้ป่วยได้ทราบต่อไป

นอกจากนั้น เทคนิคการแพทย์ยังต้องควบคุมคุณภาพต่าง ๆ ภายในห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ อาทิเช่น การควบคุมคุณภาพของการรับสิ่งส่งตรวจ ขั้นตอนระหว่างการทดสอบ และตรวจสอบความถูกต้องของผลทดสอบ โดยปกตินั้น เทคนิคการแพทย์จะทำการลงชื่อเพื่อรับรองผลการทดสอบทุกครั้งก่อนรายงานผลทางห้องปฏิบัติการ

## การประกอบอาชีพ
เทคนิคการแพทย์สามารถทำงานในห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ทั้งในภาครัฐและเอกชน นอกจากนี้ ยังสามารถทำงานอย่างอื่นได้ เช่น เป็นผุ้เชี่ยวชาญด้านผลิตภัณฑ์เครื่องมือและน้ำยาทางการแพทย์ หรือศึกษาต่อในระดับปริญญาโทและปริญญาเอกได้ในหลายสาขาทั้งในและต่างประเทศเช่น
* สาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์
* สาขาอายุรศาสตร์เขตร้อน
* สาขาพยาธิวิทยาคลินิก
* สาขากายวิภาคศาสตร์
* สาขาสรีรวิทยาทางการแพทย์
* สาขาประสาทวิทยาศาสตร์
* สาขานิติวิทยาศาสตร์
* สาขาบริหารพยาธิวิทยาคลินิก
* สาขาชีวเวชศาสตร์
* สาขาชีวเคมีทางการแพทย์
* สาขาเภสัชวิทยา
* สาขาชีวเคมีคลินิกและอณูวิทยาทางการแพทย์
* สาขาภูมิคุ้มกันวิทยา
* สาขาปรสิตวิทยา
* สาขาจุลชีววิทยาทางการแพทย์
* สาขาวิทยาศาสตร์โลหิตวิทยาคลินิก
* สาขาวิทยาศาสตร์ปฏิบัติการคลินิก
* สาขาพยาธิชีววิทยา
* สาขาวิทยาศาสตร์ความงามและสุขภาพ
* สาขาวิศวะกรรมชีวการแพทย์
* นอกจากนี้ยังสามารถเรียนต่อ แพทยศาสตร์ หลักสูตร 5 ปี ประเทศฟิลิปปินส์

## สภาเทคนิคการแพทย์

สภาเทคนิคการแพทย์เป็นนิติบุคคลที่มีวัตถุประสงค์และอำนาจหน้าที่ตามพระราชบัญญัติวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ พ.ศ. 2547
### วัตถุประสงค์และอำนาจหน้าที่
#### วัตถุประสงค์
สภาเทคนิคการแพทย์มีวัตถุประสงค์ดังต่อไปนี้
* ส่งเสริมการศึกษา การวิจัย และการประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์
* ควบคุม กำกับ ดูแล และกำหนดมาตรฐานการให้บริการของผู้ประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์
* ควบคุมความประพฤติของผู้ประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ให้ถูกต้องตามจรรยา บรรณแห่งวิชาชีพเทคนิคการแพทย์
* ช่วยเหลือ แนะนำ เผยแพร่ และให้การศึกษาแก่ประชาชนและองค์กรอื่นในเรื่องที่เกี่ยว กับการเทคนิคการแพทย์และการสาธารณสุข
* ให้คำปรึกษาหรือข้อเสนอแนะต่อรัฐบาลเกี่ยวกับการเทคนิคการแพทย์และการสาธารณสุข
* ส่งเสริมความสามัคคีและผดุงเกียรติของสมาชิก
* ผดุงไว้ซึ่งสิทธิ ความเป็นธรรม และส่งเสริมสวัสดิการให้แก่สมาชิก
* เป็นตัวแทนผู้ประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ของประเทศไทย
#### อำนาจหน้าที่
สภาเทคนิคการแพทย์มีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้
* รับขึ้นทะเบียนและออกใบอนุญาตให้แก่ผู้ขอเป็นผู้ประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์
* รับรองปริญญา ประกาศนียบัตร หรือวุฒิบัตรในวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ของสถาบัน ต่าง ๆ เพื่อประโยชน์ในการสมัครเป็นสมาชิก
* รับรองหลักสูตรสำหรับการฝึกอบรมเป็นผู้ชำนาญการในสาขาต่าง ๆ ของวิชาชีพ เทคนิคการแพทย์ของสถาบันที่ทำการฝึกอบรมดังกล่าว
* รับรองวิทยฐานะของสถาบันที่ทำการฝึกอบรม
* ออกหนังสืออนุมัติหรือวุฒิบัตรแสดงความรู้ความชำนาญในการประกอบวิชาชีพ เทคนิคการแพทย์สาขาต่าง ๆ และออกหนังสือแสดงวุฒิอื่นในวิชาชีพเทคนิคการแพทย์
* จัดทำแผนดำเนินงานและรายงานผลการดำเนินงานเสนอต่อสภานายกพิเศษอย่างน้อยปีละครั้ง
* ดำเนินการให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของสภาเทคนิคการแพทย์
### สมาชิก
#### คุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของสมาชิก
ผู้สมัครเป็นสมาชิกสภาเทคนิคการแพทย์ต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามดังต่อไปนี้
* มีอายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบปีบริบูรณ์
* มีความรู้ในวิชาชีพเทคนิคการแพทย์โดยได้รับปริญญา ประกาศนียบัตร หรือวุฒิบัตร ในวิชาชีพเทคนิคการแพทย์จากสถาบันการศึกษาที่สภาเทคนิคการแพทย์รับรอง
* ไม่เป็นผู้ประพฤติเสียหายซึ่งคณะกรรมการเห็นว่าจะนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์แห่งวิชาชีพ
* ไม่เคยต้องโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดในคดีที่คณะกรรมการเห็นว่าจะนำมาซึ่ง ความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์แห่งวิชาชีพ
* ไม่เป็นผู้วิกลจริต จิตฟันเฟือนไม่สมประกอบ หรือไม่เป็นโรคที่กำหนดไว้ในข้อบังคับสภาเทคนิคการแพทย์
#### สิทธิและหน้าที่ของสมาชิก
สิทธิและหน้าที่ของสมาชิกมีดังต่อไปนี้
* ขอขึ้นทะเบียนและรับ อนุมัติหรือวุฒิบัตรแสดงความรู้ความชำนาญในการประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์สาขาต่าง ๆ หรือขอหนังสือแสดงวุฒิอื่นในวิชาชีพเทคนิคการแพทย์โดยปฏิบัติตามข้อบังคับสภาเทคนิคการแพทย์ว่าด้วยการนั้น
* แสดงความเห็นเป็นหนังสือเกี่ยวกับกิจการของสภาเทคนิคการแพทย์ส่งไปยังคณะกรรมการเพื่อพิจารณา และในกรณีที่สมาชิกร่วมกันตั้งแต่ห้าสิบคนขึ้นไปเสนอให้คณะกรรมการพิจารณา เรื่องใดที่เกี่ยวกับกิจการของสภาเทคนิคการแพทย์ คณะกรรมการต้องพิจารณาและแจ้งผลการพิจารณาให้ ผู้เสนอทราบภายในเก้าสิบวันนับแต่วันได้รับเรื่อง
* เลือก รับเลือก หรือรับเลือกตั้งเป็นกรรมการ
* ผดุงไว้ซึ่งเกียรติศักดิ์แห่งวิชาชีพและปฏิบัติตนตามพระราชบัญญัติ

### กรรมการสภาเทคนิคการแพทย์
* กรรมการโดยตำแหน่ง 2 คน ได้แก่ ปลัดกระทรวงสาธารณสุขและนายกสมาคมเทคนิคการแพทย์แห่งประเทศไทย
* กรรมการซึ่งเป็นคณบดีคณะเทคนิคการแพทย์หรือคณบดีคณะที่มีชื่อเรียกอย่างอื่น หรือหัวหน้าภาควิชาที่ผลิตบัณฑิตเทคนิค การแพทย์ เลือกกันเองให้เหลือ 5 คน
* กรรมการซึ่งเป็นผู้แทนกระทรวงสาธารณสุข 3 คน กระทรวงกลาโหม 1 คน และกรุงเทพมหานคร 1 คน
* กรรมการที่มาจากการเลือกตั้งโดยตรงจากสมาชิก จำนวน 12 คน

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม
* ห้องปฏิบัติการทางการแพทย์
* รายชื่อคณะเทคนิคการแพทย์ในประเทศไทย

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ศูนย์รวมข้อมูลข่าวสารและหางาน เทคนิคการแพทย์ไทย
* สภาเทคนิคการแพทย์
* สมาคมเทคนิคการแพทย์แห่งประเทศไทย
* ศุนย์ข่าวเทคนิคการแพทย์ 
* Fanpage : Med Tech Smoothies
* American medical technologist 

หมวดหมู่:เทคนิคการแพทย์
หมวดหมู่:วิชาชีพทางด้านสาธารณสุข