อำเภอหนองหงส์

**หนองหงส์** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดบุรีรัมย์ เดิมเคยเป็นตำบลหนึ่งของอำเภอนางรอง 

## ชื่อ
มีเรื่องเล่าว่า ครั้งหนึ่งมีนายพรานชื่อ "พรานแสน" มองเห็นสิ่งประหลาดอยู่ที่กลางหนองน้ำในป่า มีรูปร่างคล้ายหงส์ยืนอยู่บนเสาหิน ต่อมาชาวบ้านมาเห็นจึงพากันเรียกหนองน้ำแห่งนี้ว่า "หนองหงส์" ซึ่งปัจจุบันเป็นหนองน้ำอยู่ภายในวัดหนองหงษ์ และสัญลักษณ์รูปหงส์พรานยืนอยู่บนเสาหินได้นำมาเป็นตราประจำเทศบาลตำบลหนองหงส์

## ประวัติศาสตร์
ใน พ.ศ. 2495 ทางราชการได้ยกฐานะเป็นหมู่บ้าน เรียกว่า "บ้านสระแก้ว" และยกฐานะเป็นตำบลสระแก้วในปี พ.ศ. 2511 และได้ยกฐานะเป็น **กิ่งอำเภอหนองหงส์** เมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2524 และได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะเป็น **อำเภอหนองหงส์** เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2531

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอหนองหงส์ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอห้วยแถลง (จังหวัดนครราชสีมา)
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอลำปลายมาศ
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอชำนิและอำเภอหนองกี่
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอจักราช (จังหวัดนครราชสีมา)

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอหนองหงส์แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 7 ตำบล 100 หมู่บ้าน

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอหนองหงส์ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
* **เทศบาลตำบลหนองหงส์** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลสระแก้ว
* **เทศบาลตำบลห้วยหิน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยหินทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสระแก้ว** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสระแก้ว (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลหนองหงส์)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลไทยสามัคคี** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไทยสามัคคีทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองชัยศรี** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองชัยศรีทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเสาเดียว** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเสาเดียวทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองฝ้าย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองฝ้ายทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสระทอง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสระทองทั้งตำบล

## การขนส่ง
* ทางหลวงชนบท บร.4050 (โนนแดง–ศรีสง่า) เชื่อมต่อกับทางหลวงหมายเลข 2166 (หนองกี่–ลำปลายมาศ) ซึ่งเชื่อมต่อระหว่างทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 24

## โรงเรียน

* โรงเรียนหนองหงส์พิทยาคม เขตเทศบาลตำบลหนองหงส์
* โรงเรียนอนุบาลหนองหงส์ เขตเทศบาลตำบลหนองหงส์
* โรงเรียนอนุบาลชนิดา เขตเทศบาลตำบลหนองหงส์
* โรงเรียนบ้านหนองกวางทอง เขต อบต.สระแก้ว
* โรงเรียนบ้านหนองบัวลี เขต อบต.ไทยสามัคคี
* โรงเรียนบ้านไทยสามัคคี เขต อบต.ไทยสามัคคี
* โรงเรียนภรภัทร เขต อบต.ไทยสามัคคี
* โรงเรียนวัดบ้านหนองตราดใหญ่ เขต อบต.ไทยสามัคคี
* โรงเรียนบ้านชุมแสง เขต อบต.ไทยสามัคคี
* โรงเรียนบ้านขามเสม็ดบำรุง เขต อบต.ไทยสามัคคี
* โรงเรียนบ้านฝ้าย เขต อบต.เมืองฝ้าย
* โรงเรียนบ้านหนองย่างหมู เขต อบต.เมืองฝ้าย
* โรงเรียนบ้านโคกปราสาท เขต อบต.เมืองฝ้าย
* โรงเรียนบ้านหนองตะคร้อ เขต อบต.เมืองฝ้าย
* โรงเรียนบ้านศรีม่วงแดง เขต อบต.หนองชัยศรี
* โรงเรียนบ้านโนนสูงน้อย เขต อบต.หนองชัยศรี
* โรงเรียนบ้านศรีภูมิ เขต อบต.หนองชัยศรี
* โรงเรียนบ้านกระเบื้อง เขต อบต.หนองชัยศรี
* โรงเรียนห้วยหินพิทยาคม เขตเทศบาลตำบลห้วยหิน
* โรงเรียนโคกโสนทองวิทยา เขตเทศบาลตำบลห้วยหิน
* โรงเรียนบ้านสำราญ เขตเทศบาลตำบลห้วยหิน
* โรงเรียนชุมชนวัดโคกกลาง"สระมะค่าวิทยา" เขตเทศบาลตำบลห้วยหิน
* โรงเรียนบ้านโนนงิ้วตลาดใหม่สามัคคี เขตเทศบาลตำบลห้วยหิน
* โรงเรียนวัดห้วยหิน เขตเทศบาลตำบลห้วยหิน
* โรงเรียนบ้านหนองเพชร เขตเทศบาลตำบลห้วยหิน
* โรงเรียนบ้านโพธิ์ทอง เขตเทศบาลตำบลห้วยหิน
* โรงเรียนบ้านเสาเดียวอนุสรณ์ เขต อบต.เสาเดียว
* โรงเรียนวัดโนนศรีคูณ เขต อบต.เสาเดียว
* โรงเรียนบ้านหนองกก เขต อบต.เสาเดียว
* โรงเรียนบ้านหนองเต่า เขต อบต.เสาเดียว
* โรงเรียนบ้านไทรออ เขต อบต.เสาเดียว
* โรงเรียนบ้านนายาวสามัคคี เขต อบต.เสาเดียว
* โรงเรียนบ้านห้วยก้อม เขต อบต.เสาเดียว
* โรงเรียนเบญจมาศกุญชร เขต อบต.สระทอง
* โรงเรียนบ้านหนองโคลน เขต อบต.สระทอง

## วัด
*วัดโนนงิ้ว โบสถ์ไม้ตะเคียนทอง เทศบาลตำบลห้วยหิน 
* วัดหนองหงษ์ เทศบาลตำบลหนองหงส์
* วัดป่าพระธาตุมงคลวนาราม เทศบาลตำบลหนองหงส์
* วัดใหม่กระสังบัววงศ์ เทศบาลตำบลหนองหงส์
* วัดเวฬุวนาราม(หนองบัวลี)
* วัดไทยสามัคคี
* วัดบ้านไทยจาน
* วัดบ้านหนองโคลน
* วัดประสิทธาราม
* วัดสระทอง
* วัดบุ่งช้าง
* วัดโนนศรีคูณ
* วัดศรีสุพรรณาราม(วัดห้วยหิน)
* วัดราษฎร์เจริญ(วัดบ้านเสาเดียว)
* วัดโพธิ์สามัคคี(บ้านโพธิ์ทอง)
* วัดสระมะค่า(บ้านโคกกลาง)
* วัดโนนสำราญ
* วัดบ้านโนนแดง
* วัดศรีเจริญคุณ(บ้านหนองชัยศรี)
* วัดโคกกระเบื้อง(บ้านกระเบื้องน้อย)
* วัดบ้านกระเบื้อง(บ้านกระเบื้องใหญ่)
* วัดบ้านร่อนทอง
* วัดโคกล่าม
* วัดหนองโน
* วัดบ้านหนองกราด
* วัดบ้านศรีภูมิ
* วัดบ้านหนองม่วง
* วัดป่าภาวนาราม
* วัดสระขมิ้น
* วัดบ้านโนนสูงน้อย
* วัดเทพประดิษฐ์(บ้านหนองกวางทอง)
* วัดหนองย่างหมู
* วัดเมืองฝ้าย
* วัดโคกปราสาท
* วัดบ้านหนองตะคร้อ
* วัดบ้านขาม
* วัดชุมแสง

## สถานที่น่าสนใจ
* สถาปัตยกรรมอันทรงคุณค่า โบสถ์ไม้ตะเคียนทองทั้งหลัง วัดโนนงิ้ว เทศบาลตำบลห้วยหิน
* พระพุทธรูปศักสิทธิ์ พระเจ้าใหญ่เก้าเศรษฐีวัดโนนงิ้ว พระพุทธรูปศิลปะล้านช้าง
* หนองสระแก้ว ชมฝูงนกเป็ดน้ำยามเย็น เขตเทศบาลตำบลหนองหงส์
* สวนเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา สวนสาธารณะใจกลางอำเภอหนองหงส์
* ศาลาสมเด็จพุทธะทันใจมหาสิทธิโชค วัดป่าพระธาตุมงคลวนาราม เขตเทศบาลตำบลหนองหงส์
* พิพิธภัณฑ์เมืองฝ้าย เป็นเมืองโบราณที่กรมศิลปากร ประกาศขึ้นทะเบียนเอาไว้เป็นโบราณสถานเมืองฝ้าย ต.เมืองฝ้าย
* พิพิธภัณฑ์ชาวบ้าน บ้านโคกกลาง
* ไทรงาม บ้านโพธิ์ทอง หมู่ที่ 4  ต.ห้วยหิน
* วัดโนนสำราญ
* ศูนย์นวัตรวิถี ผ้าไหมทอมือ บ้านม่วงเจริญ หมู่ที่ 6 ต.สระทอง
* แหล่งจำหน่ายข้าวหลาม บ้านหนองโคลน หมู่ที่ 4 ต.สระทอง

## สินค้าสำคัญ
* หอมแดง บ้านหนองบัวลี ต.ไทยสามัคคี
* ผ้าไหม เขตเทศบาลตำบลหนองหงส์
* ผ้าไหม หมู่ที่4 ต.เสาเดียว
* พริกแห้ง หมู่ที่7 ต.เมืองฝ้าย
* ข้าวหอมมะลิหนองชัยศรี หมู่ที่1 ต.หนองชัยศรี
* ผ้าไหม หมู่ที่ 6 ต.สระทอง

## ประเพณีและเทศกาลสำคัญ
* งานวันหอมแดง แข่งเรือยาว และงานกาชาดอำเภอหนองหงส์ ช่วงปลายเดือนมกราคม ณ สนามที่ว่าการอำเภอหนองหงส์ และบริเวณหนองน้ำสระแก้ว
* เทศกาลงานลอยกระทง อ.หนองหงส์ ช่วงเดือนพฤศจิกายน
* งานประจำปีนมัสการพระบรมสารีริกธาตุปิดทองหลวงพ่อทันใจ ช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์ ณ วัดพระธาตุมงคลวนาราม อ.หนองหงส์
* เทศกาลสืบสานประเพณีงานบุญบั้งไฟบ้านหนองบัวลี ช่วงเดือนพฤษภาคม บ้านหนองบัวลี

หนองหงส์