ประเทศพัฒนาน้อยที่สุด

thumb||alt=|400x400px
**ประเทศพัฒนาน้อยที่สุด** หรือ **ประเทศด้อยพัฒนา**  () เป็นชื่อที่กำหนดโดยสหประชาชาติซึ่งแสดงถึงการที่มีค่าดัชนีการพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคมต่ำ มีค่าดัชนีการพัฒนามนุษย์ต่ำ เมื่อจัดลำดับเทียบกับประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก แนวคิดของการจัดกลุ่มประเทศพัฒนาน้อยที่สุดเกิดขึ้นเมื่อราว พ.ศ. 2512 - 2513 รายชื่อประเทศพัฒนาน้อยที่สุดกลุ่มแรกถูกกำหนดโดยสหประชาชาติในข้อมติที่ 2768 (XXVI) เมื่อ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 ประเทศที่จะถูกจัดว่าเป็นประเทศพัฒนาน้อยที่สุดจะต้องมีลักษณะสามประการนี้ ได้แก่
* มีรายได้ต่ำ โดยใน พ.ศ. 2561 ประเทศพัฒนาน้อยที่สุดจะมีรายได้มวลรวมประชาชาติเฉลี่ยสามปีน้อยกว่า 1,025 ดอลลาร์สหรัฐ และต้องมากกว่า 1,230 ดอลลาร์สหรัฐ จึงจะพ้นจากกลุ่มนี้
* ทรัพยากรมนุษย์อ่อนแอ โดยดูจากตัวชี้วัดทางด้านโภชนาการ สุขภาพ การศึกษาและการรู้หนังสือของผู้ใหญ่ 
* ความอ่อนแอทางเศรษฐกิจโดยดูจากความไม่แน่นอนของการผลิตทางการเกษตร ความไม่แน่นอนของการส่งออกสินค้าและบริการ ความสำคัญทางเศรษฐกิจของกิจกรรมที่เป็นของต่างชาติ ความเข้มของการส่งออกสินค้า อุปสรรคของเศรษฐกิจขนาดเล็ก และร้อยละของประชากรที่ต้องพลัดถิ่นเพราะภัยธรรมชาติ

จะมีการตรวจสอบประเทศพัฒนาน้อยที่สุดทุก ๆ 3 ปี โดยคณะกรรมการสำหรับนโยบายพัฒนาของสภาเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ ประเทศที่ผ่านเกณฑ์ของประเทศพัฒนาน้อยที่สุดเมื่อทำได้มากกว่าระดับที่กำหนดไว้ สำนักงานสหประชาชาติของตัวแทนระดับสูงสำหรับประเทศพัฒนาน้อยที่สุด ประเทศกำลังพัฒนาที่ไม่มีทางออกทะเลและรัฐกำลังพัฒนาที่เป็นเกาะขนาดเล็ก (UN OHRLLS) จะเป็นศูนย์กลางสำหรับความช่วยเหลือจากสหประชาชาติต่อประเทศพัฒนาน้อยที่สุด การจัดจำแนกในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2554 มี 48 ประเทศ

ตั้งแต่มีการกำหนดกลุ่มประเทศพัฒนาน้อยที่สุดขึ้นมา มีเพียง 3 ประเทศที่ผ่านขึ้นไปสู่ระดับประเทศกำลังพัฒนา ประเทศแรกคือบอตสวานาใน พ.ศ. 2537 ประเทศที่สองคือกาบูเวร์ดีใน พ.ศ. 2550 มัลดีฟส์เป็นประเทศที่สามที่ผ่านเมื่อ 1 มกราคม พ.ศ. 2554 ในปีเดียวกันนี้ สหประชาชาติได้ให้คำแนะนำแก่อิเควทอเรียลกินี ซามัว ตูวาลู และวานูอาตูว่าเกือบจะผ่านจากสถานะประเทศพัฒนาน้อยที่สุด ในการประชุมครั้งที่ 4 ของสหประชาชาติเกี่ยวกับประเทศพัฒนาน้อยที่สุดในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2554 มีเป้าหมายที่จะผลักดันประเทศพัฒนาน้อยที่สุดในรายชื่อขณะนี้ให้พ้นสภาวะการพัฒนาน้อยที่สุดภายในสิบปี

## การใช้และคำย่อ
ประเทศพัฒนาน้อยที่สุดสามารถแยกออกจากประเทศกำลังพัฒนา ประเทศพัฒนาน้อย ประเทศพัฒนาน้อยกว่า หรืออาจใช้คำว่าโลกที่สาม ถึงแม้นักวิชาการบางคนบอกว่าคำว่า “โลกที่สาม” นั้นล้าสมัย บางคนใช้คำว่าโลกที่สี่ (แม้ว่าคำว่าโลกที่สี่จะใช้หมายถึงกลุ่มชนไร้รัฐด้วย) คำว่าประเทศที่มีการพัฒนาทางเศรษฐกิจน้อยมีใช้ด้วยเช่นกัน

อย่างไรก็ตาม มีความสับสนระหว่างประเทศพัฒนาน้อยที่สุด (LDC)  กับประเทศพัฒนาทางเศรษฐกิจน้อย (LEDC) ซึ่งบางครั้งใช้คำย่อเหมือนกัน และต้องระวังความสับสนกับประเทศกำลังพัฒนาที่ไม่มีทางออกทะเล (LLDC) คำว่าประเทศกำลังพัฒนาจึงเป็นที่นิยมใช้มากกว่าคำว่าประเทศพัฒนาน้อย 

ประเทศพัฒนาน้อยที่สุดเป็นประเทศที่มีความขัดแย้งภายในสูง เช่นสงครามกลางเมืองหรือความขัดแย้งระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์ การเมืองที่มีการฉ้อราษฎร์บังหลวง ไม่มีเสถียรภาพทางการเมืองและสังคม การจัดตั้งรัฐบาลมักขึ้นกับกลุ่มคนที่มีอำนาจในสังคม เอดส์เป็นปัญหาสำคัญภายในประเทศ ส่วนใหญ่ประเทศด้อยพัฒนาจะอยู่ในภูมิภาคสะฮาราในทวีปแอฟริกา

อย่างไรก็ตาม ลักษณะดังกล่าว ไม่ได้สอดคล้องกับประเทศพัฒนาน้อยที่สุดในโอเชียเนีย คิริบาส ซามัว ตูวาลู และวานูอาตู ซึ่งมีระบอบประชาธิปไตยที่เสถียร และไม่มีความขัดแย้งภายใน เรื่องเอดส์ไม่ใช่ปัญหาสำคัญ แต่เพราะว่าสภาพเศรษฐกิจขนาดเล็ก ส่วนใหญ่ขึ้นกับวัฒนธรรมเดียว หมู่เกาะโซโลมอนเป็นประเทศพัฒนาน้อยที่สุดเพียงประเทศเดียวในโอเชียเนียที่มีปัญหาเสถียรภาพทางการเมืองและความตึงเครียดระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์ ใน พ.ศ. 2549 สหประชาชาติได้ให้ความเห็นว่าซามัวอาจจะพ้นจากสถานะประเทศพัฒนาน้อยที่สุด รัฐบาลซามัวไม่เห็นด้วย อย่างไรก็ตาม ใน พ.ศ. 2550 สภาเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติได้ประกาศให้คำแนะนำว่าซามัวควรจะพ้นสถานะในวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2553 แต่หลังจากเกิดสึนามิโจมตีซามัวใน พ.ศ. 2552 จึงเลื่อนให้ซามัวพร้อมสำหรับการเลื่อนสถานะใน พ.ศ. 2557

จากการตรวจสอบของสหประชาชาติใน พ.ศ. 2552 สหประชาชาติกำหนดให้ประเทศพัฒนาน้อยที่สุดเป็นประเทศที่มีลักษณะสามประการ อย่างหนึ่งคือมี GNI น้อยกว่า 905 ดอลลาร์สหรัฐ ประเทศที่มีประชากรมากกว่า 75 ล้านคนจะถูกตัดออกไป

## รายชื่อประเทศพัฒนาน้อยที่สุดในปัจจุบัน
ต่อไปนี้เป็นรายชื่อประเทศพัฒนาน้อยที่สุดของสหประชาชาติ บางประเทศจัดอยู่ในประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล   และประเทศกำลังพัฒนาที่เป็นเกาะขนาดเล็ก    

### [[แอฟริกา]] (32 ประเทศ)

*
*
*
*
*
*
*

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

### อเมริกา (1 ประเทศ)

*

### [[เอเชีย]] (9 ประเทศ)

*
*
*
*
*
*
*
*
*

### [[โอเชียเนีย]] (3 ประเทศ)

*
*
*

## ประเทศที่เคยเป็นประเทศพัฒนาน้อยที่สุด
* (กลายเป็นรัฐหนึ่งของอินเดียเมื่อ พ.ศ. 2518) 
* (พ้นจากกลุ่มนี้เมื่อ ธันวาคม พ.ศ. 2537)
* (พ้นจากกลุ่มนี้เมื่อ ธันวาคม พ.ศ. 2550)
* (พ้นจากกลุ่มนี้เมื่อ มกราคม พ.ศ. 2554) 
* (พ้นจากกลุ่มนี้เมื่อ มกราคม พ.ศ. 2557)
* (พ้นจากกลุ่มนี้เมื่อ มิถุนายน พ.ศ. 2560)
* (พ้นจากกลุ่มนี้เมื่อ ธันวาคม พ.ศ. 2563)
* (พ้นจากกลุ่มนี้เมื่อ ธันวาคม พ.ศ. 2566)
* (กำลังพ้นจากกลุ่มนี้เมื่อ พฤศจิกายน พ.ศ. 2564 มีผลทางการ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569)
* (กำลังพ้นจากกลุ่มนี้เมื่อ พฤศจิกายน พ.ศ. 2564 มีผลทางการ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569)
* (กำลังพ้นจากกลุ่มนี้เมื่อ พฤศจิกายน พ.ศ. 2564 มีผลทางการ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569)
* (กำลังพ้นจากกลุ่มนี้เมื่อ พฤศจิกายน พ.ศ. 2564 มีผลทางการ พ.ศ. 2570)

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม
* United Nations, "LDCs: Least Developed Countries, Landlocked Developing Countries, and Small Island Developing States"
* World Trade Organisation, ""WTO Launches Trade Initiative for Least Developed Countries", FOCUS newsletter, WTO, Geneva, Switzerland, November 1997 issue 24.

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Office of the High Representative for the Least Developed Countries, United Nations 
* United Nations List of LDC's 
* Fourth UN Conference on the LDC's 
* "Being least developed ", T.K. Jarayaman, *[[Fiji Times]]*, 3 February 2009
* UN LDC-IV Civil Society Forum 

หมวดหมู่:การจำแนกหมวดหมู่ประเทศ