ระวี ภาวิไล

ศาสตราจารย์กิตติคุณ **ระวี ภาวิไล** (17 ตุลาคม พ.ศ. 2468 — 17 มีนาคม พ.ศ. 2560) เป็นราชบัณฑิต อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และนักวิชาการด้านดาราศาสตร์ที่มีชื่อเสียงคนหนึ่งของไทย นับเป็นบุคคลที่บุกเบิกการศึกษาด้านดาราศาสตร์รุ่นแรก ๆ ของไทย และมีส่วนให้สังคมไทย โดยเฉพาะเยาวชนให้ความสนใจการเรียนรู้ด้านดาราศาสตร์มากขึ้น สำหรับบุคคลทั่วไป อาจเริ่มรู้จักท่านดีในช่วงการมาเยือนของดาวหางฮัลเลย์ เมื่อต้นปี พ.ศ. 2529 ระวีมีผลงานงานประพันธ์และงานแปลที่น่าสนใจมากมายทั้งทางด้าน วิทยาศาสตร์ พุทธศาสนา วรรณกรรม และปรัชญา

ศาสตราจารย์กิตติคุณ ระวี ภาวิไล หรือที่รู้จักกันในนาม ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ระวี ภาวิไล ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรตืเป็น ศิลปินแห่งชาติ (สาขาวรรณศิลป์) พ.ศ. 2549

## ประวัติ
ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ระวี ภาวิไล เป็นบุตรของนายวัน ภาวิไล กับหม่อมหลวงสุหร่าย ยุคันธร (ภาวิไล) พระทายาทรุ่นที่ 3 ใน **[[พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นอนันตการฤทธิ์]]**

สมรสกับ อุไรวรรณ ภาวิไล (เสียชีวิตแล้ว) มีบุตร 3 คน คือ
# ภาสุรี ภาวิไล (เอื้อง)
# พระภาสกร ภูริวฑฺฒโน (ชื่อเดิม : นิรันดร์ ภาวิไล) อดีตผู้อำนวยการธรรมสถาน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ วัดฝายหิน (มรณภาพ : 14 มีนาคม พ.ศ. 2564)
# อรุณ ภาวิไล (ซูโม่ตุ๋ย)

## การศึกษา
* มัธยมศึกษาที่โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย และเตรียมอุดมศึกษาจากโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
* วิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาฟิสิกส์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* ปริญญาโททางฟิสิกส์ จากมหาวิทยาลัยแอดิเลด ประเทศออสเตรเลีย
* ปริญญาเอกทางดาราศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย ประเทศออสเตรเลีย

## การทำงาน
เข้ารับราชการเป็นอาจารย์ตั้งแต่อายุ 19 ปี สอนหนังสืออยู่ภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2488 จนกระทั่งเกษียณอายุในปี พ.ศ. 2529

ผลงานทางดาราศาสตร์เป็นที่ยอมรับในต่างประเทศ เคยร่วมประชุมและรับเชิญทำงานวิจัยในต่างประเทศเกือบ 20 ครั้ง มีผลงานค้นคว้าวิจัยสำคัญ ดังเช่นเรื่องโครงสร้างละเอียดของโครโมสเฟียร์ ดวงอาทิตย์ เรื่องโครงสร้างอาณาจักรบริเวณกัมมันต์บนดวงอาทิตย์ เรื่องโครงสร้างและการเคลื่อนไหวของบรรยากาศระดับโครโมสเฟียร์ของดวงอาทิตย์ เรื่องบรรยากาศของดวงอาทิตย์ เป็นต้น

มีความสนใจทางด้านศาสนาและปรัชญา เขียนหนังสือไว้หลายเล่ม รวมทั้งงานแปลวรรณกรรมคลาสสิก และปรัชญาศาสนา

ในด้านพุทธศาสนาได้คิดค้นแบบจำลองจิต-เจตสิก ใช้ในการช่วยศึกษาและเข้าใจพระอภิธรรม เป็นแบบจำลองที่สามารถแสดงการประกอบของเจตสิกในจิตแต่ละดวงได้สมบูรณ์มากใช้ในการศึกษาเพื่อหาองค์ธรรมในพระสูตรได้ด้วย ช่วยให้สามารถศึกษาพระอภิธรรมได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว

เคยเป็นกรรมการบริหารโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และนายกสมาคมดาราศาสตร์ไทย และเคยได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2516

ในช่วงบั้นปลายชีวิต ระวีได้รับแต่งตั้งเป็นราชบัณฑิต ศาสตราจารย์กิตติคุณ ผู้อำนวยการธรรมสถานของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และได้พาตัวเองเข้าสู่ทางธรรมอย่างเต็มตัว และติดตามโลกวิทยาศาสตร์อยู่ห่าง ๆ แต่ก็ยังได้รับเชิญให้ไขข้อสงสัยในปรากฏการณ์วิทยาศาสตร์อยู่เสมอ เช่น การส่งจรวดขึ้นไปยิงดาวหางเทมเปิล-1 ขององค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติสหรัฐ ก็ให้ความเห็นว่า เป็นเพียงการสร้างภาพของ "พี่เบิ้ม" เท่านั้น ไม่ใช่เหตุการณ์ที่ต้องใส่ใจ นอกจากนี้ยังศึกษาค้นคว้าเรื่องการกำเนิดของจักรวาล การวิจัยเรื่องอุกกาบาตที่ตกในประเทศไทย ทำงานแปลและงานเขียนบรรยายเรื่องเกี่ยวกับดาราศาสตร์ ศาสนา และปรัชญา และเป็นหนึ่งในบรรณาธิการของสำนักพิมพ์ผีเสื้อ

## เสียชีวิต
ระวีเสียชีวิตอย่างสงบเมื่อวันที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2560 สิริอายุ 91 ปี มีพิธีพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2560 ณ วัดธาตุทอง เขตวัฒนา กรุงเทพมหานคร

## งานหนังสือ
# คุณค่าชีวิต
# ชีวิตดีงาม
# ดาวหาง
# ดาราศาสตร์และอวกาศ
# ทรายกับฟองคลื่น โดย ญิบรอน เคาะลีล ญิบรอน
# ปรัชญาชีวิต โดย ญิบรอน เคาะลีล ญิบรอน
# สาธนา: ปรัชญานิพนธ์ โดย รพินทรนาถ ฐากุร
# ปีกหัก โดย ญิบรอน เคาะลีล ญิบรอน
# พระพุทธศาสนาในประเทศไทย
# สู้ชีวิต
# รู้สึกนึกคิด
# ศาสนากับปรัชญา (ความสงัด)
# สุริยุปราคา 24 ตุลาคม 2538
# หัวใจของศาสนาพุทธ
# หิ่งห้อย ปรัชญานิพนธ์ โดย รพินทรนาถ ฐากุร แปลร่วมกับ ประคิณ ชุมสาย ณ อยุธยา
# อภิธรรมสำหรับคนรุ่นใหม่
# เพ่งพินิจเรื่องชีวิต
# บุปผชาติแห่งชีวิต
# โลกทัศน์ชีวทัศน์เปรียบเทียบวิทยาศาสตร์กับพุทธศาสนา
# ดอกไม้ในสวน
# อลิซผจญภัยในแดนมหัศจรรย์ โดย เลวิส คาร์โรล แปลเป็นไทยและเรียบเรียงโดย ระวี ภาวิไล

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

 สาขาวิทยาศาสตร์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์
หมวดหมู่:ศาสตราจารย์กิตติคุณ
หมวดหมู่:ราชบัณฑิต
หมวดหมู่:นักเขียนชาวไทย
หมวดหมู่:นักดาราศาสตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
หมวดหมู่:อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
หมวดหมู่:นิสิตเก่าคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยแอดิเลด
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญ ร.ด.ม.(ศ)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
หมวดหมู่:สกุลภาวิไล