ฮามานาซุ

**ฮามานาซุ** () เป็นขบวนรถด่วนข้ามคืนที่เคยให้บริการในประเทศญี่ปุ่นที่ใช้รถจักรลากทำขบวนสุดท้ายหลังจากที่ขบวนกิงกะ ยกเลิกให้บริการในปี ค.ศ. 2008 ซึ่งในปัจจุบันขบวนนี้ถูกยกไปแล้วเมื่อปี ค.ศ. 2016 แล้ว ตู้รถไฟบางส่วนได้มีการส่งมอบให้การรถไฟแห่งประเทศไทยเป็นตู้รถไฟมือสอง

## ข้อมูลทั่วไป
**ฮามานาซุ** เป็นรถบลูเทรนขบวนรถด่วนที่เคยให้บริการโดย JR ฮกไกโด ใช้รหัสขบวนรถ 201 และ 202 ในปี ค.ศ.1988 อุโมงค์เซกังได้เปิดให้เดินรถในอุโมงค์เชื่อมต่อเกาะฮอนชูและ เกาะฮอกไกโด JR ฮอกไกโดจึงได้เพิ่มขบวนรถระหว่างซัปโปโระและอาโอโมริ โดยนำชื่อมาจากขบวนฮามานาซุเก่าที่วิ่งระห่างฮาโกดาเตะและอาบาชิริ โดยขบวนใหม่นั้นจะใช้เวลาประมาณ 7 ชั่วโมงในการเดินทางและวิ่งวันละเที่ยวทั้งขาไปและขากลับ

### สถานีที่จอด
สถานีรถไฟซัปโปโระ - สถานีรถไฟชินซัปโปโระ - สถานีชิโตเซะ - สถานีมินามิชิโตเซะ - สถานีโทมาโคไม - สถานีโนโบริเบ็ตสึ* - สถานีฮิงาชิมูโรรัง - สถานีดาเตมัมเบ็ตสึ* - สถานีโอชามัมเบะ - สถานีรถไฟฮาโกดาเตะ - สถานีรถไฟอาโอโมริ
* = จอดเฉพาะรถขาขึ้น

### สัญลักษณ์
ขบวนฮามานาซุเป็นรถด่วนที่มี Headmark ด้วย โดยมีรูปกุหลาบญี่ปุ่นซึ่งเป็นที่มาของชื่อขบวนรถอีกด้วย นอกจากนี้ตัวรถตู้นอน Suhanefu14 550 มีรูปสัญลักษณ์ของตู้นอนคือพระจันทร์และดาว กับตัวอักษรในภาษาอังกฤษเขียนไว้ว่า "Sleeping car Hamanasu" และตู้เสื่อโนบิโนบิ มีรูปข้างตัวรถเป็นรูปสุนัขมีตัวอักษรญี่ปุ่นอ่านว่า โนบิโนบิคาร์เปตคาร์ ()

ไฟล์:HamanasuHeadmark.JPG|สัญลักษณ์หัวขบวนฮามานาซุ
ไฟล์:HamanasuMark.JPG|สัญลักษณ์ข้างประตูรถนอน
ไฟล์:のびのびカーペット (7684964136).jpg|รูปโนบิโนบิคาร์เปตคาร์


### ขบวนรถ

ตู้รถไฟที่ใช้ในการทำขบวนได้แก่ตู้รุ่น 14 และตู้นอนรุ่น 24/25 ของบริษัท JR ฮกไกโด จากศูนย์ซัปโปโระ ตู้ที่ใช้ในการทำขบวนมีดังนี้
# ตู้ที่ 1 = Suhanefu14 550
# ตู้ที่ 1/2, 2 = Ohane24 500, Ohane25 0 หรือ Ohanefu25 0
# ตู้ที่ 3, 7, 8, 11 = Suhafu14 500 มีเครื่องปั่นไฟ
# ตู้ที่ 4 = Oha14 500 มีเพียงสองตู้หมายเลข 512 และ 515
# ตู้ที่ 5, 6  = Oha14 500
# ตู้ที่ 9, 10 = Oha14 500

ปกติแล้วตู้นอนรุ่น 24 และ 25 จะไม่มีเครื่องปั่นไฟ จำเป็นที่จะต้องใช้ตู้ปั่นไฟ Kani24 ในการจ่ายไฟทั้งขบวน แต่ในบางกรณีเช่นในขบวนฮามานาซุ รถนอนรุ่น 24/25 จะพ่วงกับตู้นอนรุ่น Suhafu14 550 ที่มีการติดตั้งเครื่องปั่นไฟใต้ตัวรถ ในการทำขบวนฮามานาซุมีตู้นอนรุ่น 24/25 ได้แก่ Ohane24 501, 502 และ 503, Ohane25 11 และ 15, Ohanefu25 3 และ 7

ขบวนฮามานาซุนั้นมีที่นั่งสำหรับสตรีโดยเฉพาะอีกด้วยและ มีที่นั่งตามนี้
# ตู้นอนตู้ที่ 2 เตียงที่ 15 และ 16 (เตียงล่างและบน) รวม 4 เตียง
# ตู้โนบิโนบิคาร์เปทคาร์ ที่นั่ง1, 2, 3, 4 และชั้นบนที่นั่งที่ 21 และ 22
# ดรีมคาร์ตู้ที่ 5 ที่นั่ง 1-3A, 1-3B และ 1-3C


ไฟล์:Hamanasu Carpet Car Aomori 20040717.jpeg|ภายในตู้โนบิโนบิ
ไฟล์:JR Hokkaido night train express"Hamanasu""Carpet-car" (second floor seat).JPG|ภายในตู้โนบิโนบิชั้นบน
ไฟล์:.JR Hokkaido night train express"Hamanasu" B sleeping-car.JPG|ลักษณะในตู้นอน
ไฟล์:JR Hokkaido night train express"Hamanasu"Unreserved seat.JPG|ที่นั่ง Non reserved
ไฟล์:JR Hokkaido night train express"Hamanasu"Reserved seat.JPG|ที่นั่งดรีมคาร์
ไฟล์:Hamanasu-coach.jpg|ขบวนรถจอดที่สถานี


### รถจักร
รถจักรที่ใช้ในการทำขบวนมีอยู่สองรุ่นซึ่งในปัจจุบันได้ปลดประจำการไปแล้ว
#DD51 1000 รถจักรดีเซลไฮดรอลิกของ JR ฮกไกโด ประจำการที่ศูนย์ฮาโกดาเตะ ลากขบวนฮามานาซุระหว่างซัปโปโระกับฮาโกดาเตะ หลังจากการยกเลิกให้บริการของขบวน Hamanasu และขบวนคาสิโอเปีย JR ฮกไกโด ได้ปลดประจำการ ซึ่งต่อมา DD51 สองคันได้มาประเทศไทยภายใต้บริษัท AS Associate Engineering ทะเบียน DD51 1137 และ 1142
#ED79 0 รถจักรไฟฟ้ากระแส AC ของ JR ฮกไกโด ประจำการที่ศูนย์ฮาโกะดาเตะ ลากขบวนระหว่างฮาโกดาเตะกับอาโอโมริโดยลอดใต้ช่องแคบสึงารุในอุโมงค์เซกัง


ไฟล์:ED79 4 Hamanasu 20130622.jpg|รถจักร ED79 0
ไฟล์:SleepingExpress Hamanasu Sapporo 20151018.jpg|รถจักร DD51 1000


## ขบวนพิเศษ
### รถเร็วมิดไนต์
**รถเร็วมิดไนต์** () เป็นขบวนรถเร็วช่วยเสริมขบวนฮามานาซุโดยวิ่งระหว่างซัปโปโระและฮาโกดาเตะ เริ่มให้บริการในปี ค.ศ. 1988 โดยใช้รถดีเซลรางรุ่นคิฮะ 56 ทำขบวน ต่อมาใน ค.ศ. 2000 ได้เปลี่ยนรุ่นรถไฟเป็นรถดีเซลรางรุ่นคิฮะ 183 ในปีต่อมาขบวนรถเร็วมิดไนต์ได้ลดการให้บริการจากทุกวันเป็นรถวิ่งตามเทศกาลแล้ว ในปี ค.ศ. 2002 ขบวนรถเร็วมิดไนต์ก็ได้ยุติการให้บริการลง
thumb|centre|รถเร็วมิดไนต์

### รถด่วนเซกังไนต์
**รถด่วนเซกังไนต์** () ขบวนรถด่วนที่เสริมขบวนฮามานาซุในช่วงเทศกาลโดยใช้รถไฟรุ่น 485EMU เริ่มให้บริการในปี ค.ศ. 1989 และยกเลิกให้บริการในปี 1991

## การยกเลิกและขบวนรถในปัจจุบัน
ในการที่จะเปิดฮกไกโดชิงกันเซ็งนั้นจำเป็นที่จะใช้อุโมงค์เซกังทำให้ขบวนฮามานาซุไม่สามารถวิ่งได้ JR ฮกไกโดจึงได้ประกาศยกเลิกขบวนฮามานาซุเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน ค.ศ. 2015 แล้วในวันที่ 21 มีนาคม ค.ศ. 2016 ก็ได้ยุติการให้บริการลง 
ต่อมาบริษัท JR ฮกไกโดก็ได้ส่งมอบตู้ Suhafu14 500 และ Oha14 500 ให้การรถไฟแห่งประเทศไทยและบริษัทโทบุเพื่อทำขบวนรถจักรไอน้ำไทจู

## ดูเพิ่ม
* รถบลูเทรน
* โฮกูโตเซ
* ทไวไลต์เอ็กซ์เพรส

## อ้างอิง

หมวดหมู่:รถไฟ
หมวดหมู่:การขนส่งระบบรางในประเทศญี่ปุ่น