เรียมเกร์

[thumb|300px|[จิตรกรรมในวัดอุโบสถรตนาราม ตอนองคตส่งสาร จากซ้ายไปขวา- นักนางสนมกำนัลในของทศกัณฐ์,(ขวามือ)องคต(ตรงกลางด้านซ้ายมือ),ทศกัณฐ์(ตรงกลางด้านขวามือ),สองพระอัครมเหสีของทศกัณฐ์(นางมณโฑ-นางกาลอัคคี)-(ซ้ายมือ).]] 
**เรียมเกร์** (, *รามเกรฺติ์*, ) หรือ บทละครรามเกียรติ์ เป็นบทกวีมหากาพย์ของกัมพูชาที่ดัดแปลงมาจากมหากาพย์ฮินดูเรื่องรามายณะในภาษาสันสกฤต ชื่อนี้หมายถึง "ความรุ่งโรจน์ของพระราม" เป็นมหากาพย์ประจำชาติของกัมพูชา ร่วมกับ "ไตรเภท" ซึ่งเป็นวรรณกรรมที่ไม่ค่อยมีชื่อเสียงนัก 

เรียมเกร์ดัดแปลงแนวคิดศาสนาฮินดูในรามายณะให้เข้ากับหลักการในพุทธศาสนาและแสดงให้เห็นถึงความสมดุลระหว่างความดีและความชั่วในโลก เรียมเกร์ไม่เพียงแต่เป็นการจัดลำดับใหม่ของนิทานพื้นบ้านเท่านั้น แต่ยังเป็นเสาหลักของการแสดงนาฎศิลป์ของราชวงศ์เขมรอีกด้วย เช่นเดียวกับรามายณะ เรียมเกร์เป็นอุปมานิทัศน์เชิงปรัชญาที่สำรวจอุดมคติของความยุติธรรมและความซื่อสัตย์ที่แสดงออกโดยตัวละครเอก ได้แก่ กษัตริย์ พระราม และพระราชินี นางสีดา มหากาพย์เรื่องนี้เป็นที่รู้จักกันดีในหมู่ชาวเขมรจากการแสดงในโรงละครนาฏศิลป์เขมรที่เรียกว่า *[[ละโคนโขล]]* () ในงานเทศกาลต่างๆ ทั่วประเทศกัมพูชา ฉากในมหากาพย์เรียมเกร์มักถูกวาดบนผนังพระราชวังในศิลปะแบบเขมรและภาพก่อนหน้านั้นถูกแกะสลักบนผนังของปราสาทนครวัดและปราสาทบันทายศรีที่ถือว่าเป็นส่วนสำคัญส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมกัมพูชา
## ประวัติ

หลักฐานการปรากฎของเรียมเกร์เก่าแก่สุดในประเทศกัมพูชา ดังปรากฎตามต้นฉบับของมหากาพย์ที่ถูกค้นพบครั้งแรกสมัยศตวรรษที่ 7 ตาม **[[จารึกเวียลกันเตล]]** (Veal Kantel) (K.359) สมัยก่อนอาณาจักรพระนคร พบที่จังหวัดสตึงแตรง ซึ่งในจารึกกล่าวถึงลักษณะอุดมคติที่ปรากฏในตัวพระราม และภาพแกะสลักอันประณีตบนผนังของนครวัด เมืองพระนคร จังหวัดเสียมเรียบ ยังปรากฎแสดงภาพฉากหนึ่งจากรามายณะ เช่น ศึกระหว่างเทวดาและอสูร หรือ **ศึกกรุงลงกา** บริเวณปีกตะวันตกของระเบียงส่วนที่ 3 (ห้องภาพนูนต่ำ) ทางด้านเหนือของนครวัดซึ่งมีอายุกว่าหนึ่งพันปี

นอกจากนี้จารึกปราสาทพระขรรค์ในพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ประมาณพุทธศตวรรษที่ 18 ได้มีการเปรียบเปรยถึงพระรามในมุมมองศาสนาพุทธที่สดุดีกษัตริย์ผู้นับถือศาสนาพุทธว่า พระองค์สร้างถนนข้ามมหาสมุทรไปยังกรุงลงกา เทียบกับกษัตริย์ผู้นับถือพระพุทธศาสนาที่ทรงสร้างสะพานด้วยทองคือการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาเพื่อส่งสัตว์โลกให้พ้นวัฏสงสาร

เรียมเกร์ในกัมพูชาช่วงหลังอาณาจักรพระนครโดยเฉพาะในช่วงสมัยอุดงได้มีการรับอิทธิพลรามเกียรติ์จากไทยสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น โดยแปลเป็นภาษาเขมร
สืบเนื่องจากพระราชวงศ์ในราชสำนักกัมพูชาช่วงรัชกาลสมเด็จพระอุไทยราชาธิราชรามาธิบดี (นักองค์จัน) เข้ามาประทับในกรุงรัตนโกสินทร์ (กรุงเทพมหานคร) ความนิยมละครในราชสำนักรัตนโกสินทร์จึงมีอิทธิพลต่อราชสำนักเขมรสืบทอดจนถึงรัชกาลสมเด็จพระหริรักษ์รามมหาอิศราธิบดี (นักองค์ด้วง) จนถึง รัชกาลพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร (นักองค์ราชาวดี)  โดยออกญาวังวรเวียงชัย (จวน) เสนาบดีพระราชวังกรุงกัมพูชา ผู้ดูแลโครงการการแปลบทละครเรื่องรามเกียรต์ไทยเป็นเขมรระหว่างปี ค.ศ. 1923–1930 มีเค้าเดิมจากมหากาพย์รามายณะของอินเดียซึ่งจะไม่เหมือนกับรามเกียรติ์ของไทยตรงที่เรียมเกร์จะมีเงาะป่าร่วมในศึกสงครามด้วย นิยมแสดงตอนกุมภกรรณ และ ศึกไมยราพ

## ตัวละครหลัก
[thumb|200px|[จิตรกรรมในวัดอุโบสถรตนาราม ตอนสุครีพหักฉัตร โดยทศกัณฐ์กอดนางมณโฑด้านขวาและนักสนมกำนัลของทศกัณฐ์ตกใจใจชุลมุน.]] 
[thumb|200px|[จิตรกรรมในวัดอุโบสถรตนาราม ตอนหนุมานจับนางเบญกาย.]]
ตัวละครหลักที่ปรากฏในเรื่อง มีดังนี้

**ฝ่ายพระราม** 
* พระราม
* พระลักษมณ์
* พระพรต
* พระสัตรุด
* นางสีดา
* หนุมาน
* พาลี
* สุครีพ
* ชมพูพาน
* องคต
* พิเภก
* นิลพัท
* มัจฉานุ
* พระมงกุฎ
* พระลบ
* ชามพูวราช
* นิลนนท์

**ฝ่ายทศกัณฐ์ และพันธมิตร**
* ทศกัณฐ์ 
* กุมภกรรณ
* ไมยราพ
* อินทรชิต
* ท้าวลัสเตียน
* ไพนาสุริยวงศ์
* สหัสเดชะ
* ขร
* ทูษณ์
* ตรีเศียร
* มังกรกัณฐ์
* ท้าวจักรวรรดิ
* มารีศ
* นางมณโฑ
* นางกาลอัคคีนาคราช
* นางสำมนักขา
* นางเบญกาย
* นางสุพรรณมัจฉา

## ดูเพิ่ม
* รามายณะ
* รามเกียรติ์
* รามาวตาร
* โขน
* อวตาร
* วัดพระแก้วมรกต

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*


หมวดหมู่:วรรณคดีไทย
หมวดหมู่:โขน
หมวดหมู่:วรรณคดีประเภทกลอน
รเรียมเกร์