เหตุห้างสรรพสินค้าซัมพุงถล่ม

วันที่ 29 มิถุนายน ค.ศ. 1995 ห้างสรรพสินค้าซัมพุง () ในเขตซอโจ กรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้ พังถล่มลงเนื่องจากความล้มเหลวของโครงสร้าง เหตุถล่มครั้งนี้ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 502 ราย สูญหาย 31 ราย และบาดเจ็บอีก 937 ราย ถือเป็นภัยพิบัติในยามสงบครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์เกาหลีใต้ เป็นเหตุการณ์การถล่มของอาคารสมัยใหม่โดยไม่เจตนาที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดก่อนหน้าเหตุโรงงานรานาพลาซ่าถล่มในบังคลาเทศเมื่อปี 2013

การก่อสร้างห้างเริ่มต้นใน ค.ศ. 1987 และแล้วเสร็จเมื่อ ค.ศ. 1989 มีพิธีเปิดห้างเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม และมีโฆษณาประชาสัมพันธ์ทางโทรทัศน์โดย ชเว มยองกิล (최명길) โดยบริษัทที่ทำสัญญาก่อสร้างอาคารดังกล่าวในช่วงแรกได้ถอนตัวออกหลังจากที่นายอี จุน หัวหน้าแผนกก่อสร้างของกลุ่มซัมพุง เรียกร้องให้เปลี่ยนแบบเสาค้ำยันคอนกรีต ซึ่งอาจทำให้เกิดปัญหาทางโครงสร้างตามมา ในที่สุด อี จุน ก็เลือกใช้บริษัทของตัวเองในการก่อสร้างจนสำเร็จ ผู้สืบสวนตำหนิว่าสาเหตุหลักของการพังทลายมาจากข้อกำหนดของเสาซึ่งไม่ถูกต้องสำหรับการออกแบบอาคารพื้นเรียบ ในวันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ. 1995 เจ้าหน้าที่สำนักงานเขตซอโจทั้งหมดได้หลบหนีส่งผลให้ทางตำรวจออกหมายจับจำนวน 9 ราย ทางการได้นำซากปรักหักพังของตึก รวมถึงผู้เสียชีวิตจำนวนมากไปทิ้งไว้ที่เกาะนันจิโด (Nanjido Island, 난지도)

เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม ค.ศ. 1995 อี จุน ถูกตัดสินว่ามีความผิดอาญาฐานประมาท รับโทษจำคุก 10 ปี 6 เดือน ต่อมาได้รับการลดโทษเหลือ 7 ปี 6 เดือนหลังการอุทธรณ์ ส่วนอี ฮัน-ซัง บุตรชายของเขา ก็ถูกตัดสินว่ามีความผิดฐานทุจริตและฆ่าผู้อื่นโดยไม่เจตนา เช่นกัน รับโทษจำคุก 7 ปี นอกจากนี้ นักผังเมืองประจำเขตซอโจอีก 2 คนยังถูกตัดสินว่ามีความผิดฐานรับสินบนอีกด้วย

## เบื้องหลัง
หลังจากที่กรุงโซลได้รับเลือกเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อน 1988 จึงมีการพัฒนาพื้นที่เขตเมืองหลวงและปริมณฑลอย่างรวดเร็ว เนื่องจากกฎหมายในประเทศในขณะนั้นไม่อนุญาตให้ผู้รับเหมาต่างชาติเข้าทำสัญญาโครงการในโซล อาคารเกือบทั้งหมดจึงถูกสร้างโดยบริษัทของเกาหลีใต้ ซึ่งโดยทั่วไปจะก่อสร้างอาคารเหล่านี้อย่างรวดเร็วและมีคุณภาพต่ำ เนื่องจากมีโครงการจำนวนมากที่บริษัทเหล่านี้ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการ

กลุ่มซัมพุงเริ่มก่อสร้างห้างสรรพสินค้าซัมพุงใน ค.ศ. 1987 ในพื้นที่เขตซอโจ ซึ่งเดิมเคยเป็นแหล่งฝังกลบขยะ ผังอาคารในครั้งแรกถูกออกแบบให้เป็นอาคารอยู่อาศัยความสูง 4 ชั้น โดยมีบริษัทวูซองคอนสตรักชั่นเป็นผู้รับจ้างก่อสร้าง อย่างไรก็ตาม ระหว่างการก่อสร้าง อี จุน ที่ในอนาคตจะเป็นประธานฝ่ายก่อสร้างของกลุ่มซัมพุง ได้เปลี่ยนผังอาคารอย่างกะทันหันเป็นห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่แทน ซึ่งการเปลี่ยนแปลงนี้รวมถึงการตัดเสาเข็มรองรับบางส่วนออกเพื่อก่อสร้างบันไดเลื่อน และเพิ่มชั้นที่ 5 (ซึ่งเดิมตั้งใจทำเป็นลานโรลเลอร์สเกต แต่ต่อมาเปลี่ยนเป็นศูนย์อาหาร)

วูซองปฏิเสธที่จะเปลี่ยนแปลงให้เป็นไปตามที่ อี จุน ต้องการ เนื่องจากกังวลอย่างรุนแรงเกี่ยวกับโครงสร้างอาคาร จากการตอบสนองนี้ อี จุน จึงไล่พวกเขาออก และใช้บริษัทของตนในการก่อสร้างห้างสรรพสินค้าต่อให้สำเร็จแทน การก่อสร้างอาคารเสร็จสมบูรณ์ในปลาย ค.ศ. 1989 และห้างสรรพสินค้าเปิดให้บริการเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม ค.ศ. 1990 โดยมีผู้เข้าใช้บริการประมาณวันละ 40,000 คนตลอดระยะเวลา 5 ปีที่อาคารนี้ให้บริการ ห้างสรรพสินค้าประกอบด้วยอาคารสองส่วน คือ ปีกเหนือและปีกใต้ ซึ่งเชื่อมต่อกันด้วยลานกลางอาคาร

อาคารที่สร้างเสร็จสมบูรณ์แล้วเป็นโครงสร้างแบบแผ่นพื้นเรียบ ไม่มีคานขวางหรือโครงเหล็ก ซึ่งหมายความว่า ไม่มีวิธีในการถ่ายโอนน้ำหนักข้ามชั้น และเพื่อเพิ่มพื้นที่ใช้สอยบนชั้นให้มากที่สุด อี จุน ยังสั่งให้ลดเส้นผ่านศูนย์กลางของเสาเข็มในแต่ละชั้นลงจากขั้นมาตรฐานความปลอดภัยตามผังเดิมคือ  ลดเหลือ  นอกจากนี้ ยังเพิ่มระยะห่างระหว่างเสาเป็น  และมีจำนวนเสาที่น้อยลง เสาแต่ละต้นจึงต้องรับน้ำหนักมากกว่าผังเดิมในตอนแรก ชั้น 5 ที่เป็นศูนย์อาหาร ยังมีระบบทำความร้อนในตัวที่เรียกว่า *[[อนดอล]]* (ondol) และมีท่อส่งน้ำร้อนผ่านฐานคอนกรีตหนา  ทำให้ยิ่งเพิ่มภาระน้ำหนักให้กับโครงสร้างมากขึ้นไปอีก

เครื่องปรับอากาศ 3 เครื่อง ที่มีน้ำหนักเมื่อยังไม่ได้ใช้งานเครื่องละ 15 ตัน ถูกติดตั้งบนหลังคา เครื่องเหล่านี้สร้างเสียงดังมากเมื่อทำงาน ทำให้เจ้าของที่อยู่ใกล้เคียงร้องเรียน เพื่อแก้ไขปัญหานี้ เครื่องปรับอากาศจึงถูกลากไปยังตำแหน่งใหม่บนหลังคาใน ค.ศ. 1993 ส่งผลให้อาคารเกิดรอยแตกร้าว โดยเครื่องปรับอากาศถูกย้ายไปวางเหนือเสาเข็มหมายเลข 5E ซึ่งเป็นจุดที่พบรอยแตกร้าวที่มองเห็นได้ชัดเจนที่สุดบนชั้น 5 ก่อนเกิดการทรุดตัว รอยแตกร้าวเหล่านี้ขยายขนาดมากขึ้นเนื่องจากเสาที่รองรับชั้น 5 ไม่ได้อยู่ในแนวเดียวกับเสาที่รองรับชั้นล่างกว่า ทำให้น้ำหนักของชั้น 5 ถูกถ่ายโอนผ่านแผ่นพื้น

## เส้นเวลาของเหตุการณ์

### การถล่ม
thumb|เจ้าหน้าที่กู้ภัยที่บริเวณสถานที่เกิดเหตุอาคารถล่ม
เดือนเมษายน 1995 รอยร้าวเริ่มปรากฏบนเพดานของชั้น 5 ฝั่งปีกใต้ แต่สิ่งที่ อี จุน และทีมงานของผู้จัดการตอบสนอง มีเพียงการย้ายสินค้าและร้านค้าจากชั้นบนสุดลงไปยังชั้นใต้ดินเท่านั้น

เช้าวันที่ 29 มิถุนายน ขนาดรอยร้าวในบริเวณนั้นใหญ่ขึ้นอย่างรวดเร็ว ทำให้ผู้จัดการห้างต้องสั่งปิดพื้นที่บางส่วนของชั้นบนสุด อย่างไรก็ตาม ผู้บริหารไม่สามารถปิดอาคารหรือออกคำสั่งอพยพอย่างเป็นทางการได้ เนื่องจากจำนวนลูกค้าในอาคารในขณะนั้นสูงผิดปกติ และผู้บริหารไม่ต้องการเสียรายได้ของวันนั้น เมื่อเชิญผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมโยธามาตรวจสอบโครงสร้าง การตรวจสอบในเบื้องต้นพบว่าอาคารมีความเสี่ยงที่จะพังถล่ม ผู้จัดการสถานที่ยังได้ตรวจสอบแผ่นพื้นของภัตตาคารแห่งหนึ่งเพียงไม่กี่ชั่วโมงก่อนเกิดการพังถล่ม ก่อนการพังถล่ม 5 ชั่วโมง มีเสียงดังหลายครั้งจากชั้นบนสุด เนื่องจากการสั่นสะเทือนของเครื่องปรับอากาศ ทำให้รอยร้าวในแผ่นพื้นขยายกว้างขึ้น ท่ามกลางการร้องเรียนของลูกค้าเกี่ยวกับการสั่นสะเทือน เครื่องปรับอากาศจึงถูกปิด แต่รอยร้าวบนพื้นได้ขยายกว้างถึง  ไปแล้ว
left|thumb|นักดับเพลิงช่วยเหลือผู้ประสบภัยหลังจากเหตุการณ์พังถล่ม

คณะกรรมการบริษัทเรียกประชุมฉุกเฉินเมื่อเห็นได้ชัดว่าอาคารจะถล่มอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ กรรมการได้แนะนำให้พนักงานและลูกค้าทุกคนอพยพออกจากอาคาร แต่ อี จุน ปฏิเสธอย่างรุนแรงเนื่องจากกลัวว่าจะสูญเสียรายได้ อย่างไรก็ตาม อี จุน และผู้บริหารได้ออกจากอาคารอย่างปลอดภัยก่อนที่อาคารจะพังถล่ม

ประมาณเวลา 17:00 น. ตามเวลามาตรฐานเกาหลี (UTC+09:00) เมื่อเพดานบนชั้น 5 ของอาคารเริ่มทรุดตัว พนักงานของห้างจึงปิดกั้นไม่ให้ลูกค้าเข้าพื้นที่ชั้น 5 ได้อีกต่อไป ในช่วง 57 นาทีก่อนเกิดการพังถล่ม ภายในห้างยังคงเต็มไปด้วยลูกค้านับร้อยคน แต่ อี จุน ก็ยังไม่ปิดห้างหรือพยายามซ่อมแซมใด ๆ ต่อมาในเวลาประมาณ 17:52 น. เสียงร้าวแตกได้ดังขึ้น และพนักงานเริ่มส่งเสียงเตือนและอพยพออกจากอาคาร แต่ก็สายเกินไป หลังคาอาคารทรุดตัวลง และเครื่องปรับอากาศตกลงมาบนพื้นชั้น 5 ซึ่งทำให้มีน้ำหนักเกินกว่าจะรับได้จึงพังถล่มตามไปด้วย ในเวลาไม่ถึง 20 วินาที เสาหลักของอาคาร (ซึ่งถูกทำให้เสียความแข็งแรงจากการติดตั้งบันไดเลื่อน) ก็ล้มเหลว ตามด้วยเสาทั้งหมดในปีกใต้ของอาคาร ปีกใต้ของห้าง ยกเว้นส่วนที่อยู่ทางใต้สุด พังถล่มลงไปจนถึงชั้นใต้ดิน มีผู้คนมากกว่า 1,500 คนติดอยู่ภายใน เหตุการณ์ในครั้งนี้ทำให้มีผู้เสียชีวิต 502 คน และบาดเจ็บ 937 คน ความเสียหายทางทรัพย์สินรวมประมาณ 270 พันล้านวอน (ประมาณ 206 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 5,083 ล้านบาทไทยในขณะนั้น)

### ความพยายามในการกู้ภัย
ทีมกู้ภัยได้เดินทางมาถึงจุดเกิดเหตุทันทีภายในไม่กี่นาทีหลังเกิดเหตุ ด้านสถานีดับเพลิงจำนวน 17 สถานีดับเพลิงส่งรถมาทั้งหมด โดยมีการนำเครนและอุปกรณ์หนักอื่น ๆ เข้ามาด้วยในวันถัดมา อย่างไรก็ตาม นายกเทศมนตรีกรุงโซล ชเว พย็อง-ย็อล ได้ประกาศยุติการกู้ภัย เนื่องจากกังวลว่าโครงสร้างที่เหลืออยู่ทั้ง 2 ฝั่งของห้างจะเอียงลงมาทับซ้ำ แต่หลังจากเกิดการประท้วงอย่างหนัก โดยเฉพาะจากเพื่อนและญาติของผู้สูญหาย ชเวและเจ้าหน้าที่จึงตัดสินใจดำเนินการค้นหาผู้รอดชีวิตต่อไป โดยมีการใช้สายเคเบิลยึดโครงสร้างที่เหลืออยู่ของร้านค้าให้มั่นคงยิ่งขึ้น ในช่วงหนึ่ง บริษัท โทรคมนาคมเกาหลี ได้ส่งสัญญาณเตือนทุกครึ่งชั่วโมง เพื่อพยายามกระตุ้นให้โทรศัพท์เคลื่อนที่หรือวิทยุติดตามตัวที่ผู้รอดชีวิตอาจพกติดตัวอยู่ส่งเสียงหรือสัญญาณออกมา

หลังจากผ่านไปเกือบหนึ่งสัปดาห์ จุดสนใจหลักจึงเปลี่ยนไปที่การรื้อถอนซากปรักหักพัง แต่ทีมก่อสร้างก็ยังคงค้นหาผู้ประสบภัยต่อไป สองสัปดาห์หลังจากเหตุการณ์ถล่ม เจ้าหน้าที่เมืองได้สรุปว่า ผู้ที่ยังคงติดอยู่ในอาคารคงเสียชีวิตหมดแล้ว ดังนั้น ความพยายามต่อจากนี้จะมุ่งเน้นไปที่ "การกู้ร่าง" ไม่ใช่ "การกู้ชีพ" อีกต่อไป

แม้จะมีอากาศร้อนจัด แต่บางคนที่ไม่ได้รับการช่วยเหลือในช่วงวันแรก ๆ ก็หลีกเลี่ยงภาวะขาดน้ำได้โดยการดื่มน้ำฝน คนสุดท้ายที่ได้รับการช่วยเหลือคือ พัก ซึง-ฮย็อน () พนักงานร้านอายุ 19 ปี ซึ่งถูกดึงออกมาจากซากปรักหักพังได้หลังจากห้างถล่มผ่านไป 17 วัน โดยมีเพียงรอยถลอกเล็กน้อย ยู จี-ฮวัน อายุ 18 ปี () ได้รับการช่วยเหลือออกมาหลังจากติดอยู่ 13 วัน (285 ชั่วโมง)  ส่วนชเวมยอง ซอก Choe Myeong-seok ()  อายุ 20 ปี เป็นผู้ชายได้รับการช่วยเหลือหลังจากติดอยู่ 10 วัน และ Shin Jeong-ah (신정아) ผู้หญิงอายุ 23 ปี ติดอยู่ 8 ชั่วโมง รายงานว่า คนอื่น ๆ ที่ติดอยู่ภายในนั้นเสียชีวิตจากการจมน้ำฝนและน้ำดับเพลิง

## ผู้เสียชีวิต
เหตุการณ์การถล่มในครั้งนี้ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 502 คน และได้รับบาดเจ็บประมาณ 937 คนสูญหาย 31 ราย โดยมีผู้ติดอยู่ภายในอาคารประมาณ 1,500 คน ความพยายามกู้ภัยดำเนินไปเป็นเวลาหลายวัน จนสามารถช่วยเหลือผู้รอดชีวิตได้บางส่วน รวมถึงผู้ที่ถูกดึงออกมาจากซากปรักหักพังหลังจากผ่านไปหนึ่งสัปดาห์อีก 2 คน

## การสอบสวน
การสอบสวนเหตุห้างสรรพสินค้าซัมพุงถล่ม นำโดยศาสตราจารย์ ช็อง รัน () จากคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยดันกุก หลังจากเหตุอาคารถล่มไม่นาน มีการคาดการณ์ว่าสาเหตุหนึ่งอาจมาจากแก๊สรั่วไหล เนื่องจากในปีนั้นมีเหตุแก๊สระเบิดในพื้นที่อื่นของกรุงโซลถึง 2 ครั้ง อย่างไรก็ตาม ไฟที่ลุกไหม้ซากปรักหักพังนั้นเป็นไฟจากน้ำมันเบนซินรถยนต์ที่ถูกทับขณะจอดอยู่ในลานจอดรถใต้ดิน และหากเป็นการระเบิดของแก๊สจริง ๆ คงจะมีขนาดใหญ่กว่านี้มาก นอกจากนี้ ยังมีความหวั่นวิตกในวงกว้างว่าอาจเกิดการโจมตีของผู้ก่อการร้าย โดยมองว่าเกาหลีเหนือเป็นผู้ต้องสงสัยหลัก อย่างไรก็ตาม จากข้อเท็จจริงที่พบว่าอาคารถล่มลงมาและมีเศษซากกระเด็นออกเพียงเล็กน้อย ทำให้สามารถตัดความเป็นไปได้เกี่ยวกับการระเบิดครั้งใหญ่ออกไปตามที่ผู้เชี่ยวชาญของเกาหลีใต้และสหรัฐอเมริการะบุ

เมื่อการสอบสวนมุ่งประเด็นไปที่ความล้มเหลวของโครงสร้าง ในตอนแรกเชื่อว่าการวางฐานรากของอาคารอย่างไม่ถูกต้องและพื้นดินที่ตั้งของอาคารที่ไม่มั่นคง ทั้งสองปัจจัยนี้นำไปสู่ความล้มเหลวดังกล่าว จากการตรวจสอบซากปรักหักพังแสดงให้เห็นว่ามีการใช้ส่วนผสมของคอนกรีตที่ไม่ได้มาตรฐาน ซึ่งประกอบด้วยปูนซีเมนต์และน้ำทะเล และคอนกรีตเสริมแรงที่ไม่ได้คุณภาพสำหรับเพดานและผนัง

การสืบสวนเพิ่มเติม พบว่า อาคารหลังนี้ถูกสร้างขึ้นโดยใช้เทคนิคที่เรียกว่า “โครงสร้างพื้นไร้คาน” (flat slab construction) อย่างไม่ถูกต้อง เนื่องจากอาคารคอนกรีตเสริมแรงมักจะถูกสร้างด้วยเสาและคาน โดยมีพื้นวางอยู่บนคานตลอดแนว แต่เทคนิค “โครงสร้างพื้นไร้คาน” จะไม่ใช้คาน แต่จะวางพื้นบนเสาโดยตรง ซึ่งพื้นที่ของพื้นรอบเสาจะต้องเสริมความแข็งแรงเป็นพิเศษเพื่อรับน้ำหนัก หากเสามีขนาดแคบเกินไป อาจทะลุผ่านพื้นอาคารได้

จากการตรวจสอบอาคาร พบว่า เสาคอนกรีตที่ติดตั้งมีเส้นผ่านศูนย์กลางเพียง 60 เซนติเมตร ซึ่งต่ำกว่าในแผนแม่บทของอาคารที่กำหนดไว้ที่ 80 เซนติเมตร ยิ่งไปกว่านั้น จำนวนเหล็กเสริมที่ฝังอยู่ในคอนกรีตมีเพียง 8 เส้น แทนที่จะเป็น 16 เส้นตามที่กำหนดไว้ ซึ่งทำให้อาคารมีความแข็งแรงเพียงครึ่งหนึ่งของมาตรฐานขั้นต่ำ นอกจากนี้ เหล็กเสริมที่ออกแบบมาเพื่อเสริมแรงให้กับพื้นคอนกรีตกลับถูกวางไว้ห่างจากผิวบนสุดถึง 10 เซนติเมตร แทนที่จะเป็น 5 เซนติเมตร ส่งผลให้ความแข็งแรงของโครงสร้างลดลงไปอีกประมาณ 20%

มีการติดตั้งแผงกันไฟรอบบันไดเลื่อนทุกตัว เพื่อป้องกันเหตุเพลิงไหม้ลามข้ามชั้น แต่ในการติดตั้งแผงกันไฟนี้จำเป็นต้องตัดเสาค้ำยันออก ส่งผลให้เสามีเส้นผ่านศูนย์กลางลดลงไปอีก เสาที่มีขนาดเล็กลงนี้ทำให้แรงกดไปรวมกันที่บริเวณที่เล็กลงของพื้นคอนกรีต ส่งผลให้พื้นทะลุในที่สุด ปัจจัยเหล่านี้รวมถึงการต่อเติมชั้น 5 ซึ่งมีภัตตาคารและอุปกรณ์ในภัตตาคารที่มีน้ำหนักมาก ล้วนมีส่วนทำให้ตัวอาคารล้มเหลวในที่สุด แผนแม่บทสุดท้ายของอาคารมีความแข็งแรงน้อยกว่าครึ่งหนึ่งของมาตรฐานขั้นต่ำ แต่ถึงอย่างนั้น อาคารก็ยังสามารถยืนหยัดอยู่ได้เกือบ 5 ปี

ในที่สุด ผู้สืบสวนก็สามารถระบุสาเหตุโดยตรงของการถล่ม ที่เรียกว่า "ชนวนเหตุ" หรือจุดเปลี่ยนในประวัติของอาคารนี้ได้ โดยพบว่า 2 ปีก่อนเกิดเหตุอาคารถล่ม มีการย้ายเครื่องปรับอากาศขนาดใหญ่จำนวน 3 เครื่องที่ติดบนหลังคา เนื่องจากมีเสียงดังรบกวนจนเพื่อนบ้านทางด้านทิศตะวันออกร้องเรียน ผู้จัดการอาคารยอมรับว่าได้สังเกตเห็นรอยร้าวบนหลังคาขณะเคลื่อนย้าย แต่แทนที่จะใช้เครนยกเครื่องขึ้น กลับใช้วิธีวางเครื่องปรับอากาศบนลูกกลิ้งแล้วลากข้ามหลังคา ซึ่งยิ่งทำให้พื้นหลังคาอ่อนแอลงจากน้ำหนักมหาศาลของแต่ละเครื่อง

รอยร้าวเกิดขึ้นบนพื้นหลังคา และเสาค้ำยันก็ถูกกดให้ต่ำลง ทำให้เสาหมายเลข 5E ได้รับผลกระทบโดยตรง เกิดรอยร้าวที่จุดเชื่อมต่อกับภัตตาคารบนชั้น 5 ตามคำบอกเล่าของผู้รอดชีวิต ทุกครั้งที่เปิดเครื่องปรับอากาศ แรงสั่นสะเทือนจะแผ่กระจายผ่านรอยร้าวไปถึงเสาค้ำยันและทำให้รอยร้าวขยายขึ้นเรื่อย ๆ ตลอดระยะเวลา 2 ปี ในวันเกิดเหตุ แม้ว่าจะมีการปิดเครื่องปรับอากาศไปแล้ว แต่ก็สายเกินไป โครงสร้างได้รับความเสียหายอย่างผันกลับไม่ได้ และแผ่นพื้นชั้น 5 บริเวณรอบเสา 5E ก็พังถล่มในที่สุด

## ทางกฎหมาย

### การพิจารณาคดีและคำพิพากษาจำคุก
ระหว่างการซักถามโดยศาสตราจารย์ช็องนั้น อี จุน ได้จุดชนวนให้เกิดข้อโต้เถียงมากขึ้น โดยกล่าวว่า ความกังวลหลักของเขา คือ การถล่มของห้างสรรพสินค้าไม่เพียงแต่สร้างความเสียหายให้กับลูกค้าเท่านั้น แต่ยังสร้างความเสียหายทางการเงินอย่างร้ายแรงต่อบริษัทของเขาด้วย เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม ค.ศ. 1995 อีจุนถูกตัดสินว่ามีความผิดฐานประมาททางอาญา และถูกตัดสินจำคุก 10 ปี 6 เดือน จากเดิมที่อัยการขอให้ศาลสั่งจำคุก อี จุน เป็นเวลา 20 ปี แต่ต่อมาศาลอุทธรณ์ลดโทษเหลือ 7 ปี 6 เดือน อีจุนเสียชีวิตเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม ค.ศ. 2003 หรือเพียงไม่กี่เดือนหลังจากได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำ ด้วยภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคไต

ส่วน อี ฮัน-ซัง บุตรชายของ อี จุน และประธานเจ้าหน้าที่บริหารของห้างสรรพสินค้าซัมพุง ถูกจำคุก 7 ปี ในข้อหาฆ่าผู้อื่นโดยประมาทและทุจริต หลังจากได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำในปี ค.ศ. 2002 อี ฮัน-ซัง ได้ทำงานเป็นผู้เผยแพร่ศาสนาในประเทศมองโกเลีย

อี จ็อง-วู เจ้าหน้าที่เมือง ซึ่งเป็นผู้บริหารสูงสุดในเขตที่ตั้งของห้างสรรพสินค้า ถูกจำคุก 3 ปี ในข้อหาให้สินบน ส่วน ฮวัง ช็อล-มิน อดีตหัวหน้าเขต ถูกตัดสินว่ามีความผิดฐานรับสินบนจำนวน 12 ล้านวอนจาก อี จุน และถูกจำคุก 10 ปี

เจ้าหน้าที่ท่านอื่น ๆ ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง รวมถึงอดีตหัวหน้าผู้บริหารเขตซอโจ ก็ถูกจำคุกเช่นกัน นอกจากนี้ ยังมีบุคคลอื่น ๆ ที่ถูกพิพากษาลงโทษ รวมถึงผู้บริหารหลายคนของห้างสรรพสินค้าและบริษัทที่รับผิดชอบในการก่อสร้างอาคารด้วย

### การชดเชย
ในตอนแรก ครอบครัวของผู้เสียชีวิตเรียกร้องเงินชดเชยเฉลี่ยรายละ 361,000 ดอลลาร์สหรัฐ อย่างไรก็ตาม เทศบาลกรุงโซลซึ่งเป็นตัวแทนของเจ้าของห้าง ได้เสนอจ่ายเงินชดเชยรายละ 220,000 ดอลลาร์สหรัฐ โดยให้เหตุผลว่าเจ้าของไม่สามารถจ่ายได้มากกว่านี้

สองเดือนหลังเกิดเหตุอาคารถล่ม อี จุน และ อี ฮัน-ซัง ได้ยื่นบันทึกข้อตกลงร่วมกันต่อเทศบาลกรุงโซล โดยเสนอมอบทรัพย์สินของตนทั้งหมดเพื่อชดเชยให้กับครอบครัวของผู้เสียชีวิต ส่งผลให้กลุ่มซัมพุงต้องเลิกกิจการ

ข้อตกลงนี้ครอบคลุม 3,293 คดี รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 375.8 พันล้านวอน (ประมาณ 300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) การจ่ายเงินชดเชยเสร็จสิ้นเมื่อปี 2003

## ปฏิกิริยา

ปฏิกิริยาเบื้องต้นต่อภัยพิบัติในครั้งนี้คือความไม่พอใจของประชาชนจำนวนมาก ซึ่งนำไปสู่การชุมนุมประท้วงบนถนนในกรุงโซลเป็นเวลานานหลายเดือน เหตุการณ์นี้ทำให้เกิดกังขาคติและความกลัวเกี่ยวกับมาตรฐานความปลอดภัยในโครงการวิศวกรรมอื่น ๆ เนื่องจากเกาหลีใต้เคยประสบกับภาวะเศรษฐกิจเฟื่องฟูในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1980 และส่งผลให้มีการทบทวนกฎระเบียบความปลอดภัยของเกาหลีใต้ ภัยพิบัติในครั้งนี้ยังเปิดเผยระดับของความทุจริตและความโลภในหมู่เจ้าหน้าที่เมือง ที่ยอมรับสินบนโดยไม่คำนึงถึงความปลอดภัยของประชาชน

ด้านสำนักงานตำรวจเกาหลีใต้เปิดเผยว่ามีคดีลักทรัพย์เกือบถึง 800 คดี  มีบุคคลแสวงหาเงินจากเหตุการณ์นี้จำนวนมาก อาทิ หมอดู หมอผี นักการเมืองเกาหลี คนต่างชาติ  แม้กระทั่ง สื่อมวลชน ที่เสนอ ให้บุคคลที่รอดชีวิตออกโทรทัศน์ ซ้ำแล้วซ้ำเล่า

## การปฏิรูปและกฎระเบียบใหม่
หลังจากเหตุห้างสรรพสินค้าซัมพุงถล่ม ผู้ตรวจสอบได้ระบุปัจจัยสำคัญที่เป็นสาเหตุของภัยพิบัติครั้งนี้ ได้แก่

* การเปลี่ยนแบบโดยไม่ได้รับอนุญาต และการเพิ่มน้ำหนักที่มากเกินไป ทำให้ส่วนของโครงสร้างมีความเค้นรุนแรง
* การบริหารจัดการและการควบคุมงานก่อสร้างที่ไม่ดี ส่งผลให้เกิดการก่อสร้างที่ไม่ได้มาตรฐาน
* การวางแผนอาคารและโครงสร้างที่ไม่เพียงพอ ทำให้เกิดการวิบัติแบบต่อเนื่อง

ตลอดเวลา 5 ปี ปัญหาเหล่านี้ได้ทำให้อาคารอ่อนแอลง จนเกิดความล้มเหลวของพื้นรอบเสาหลักสำคัญ ส่งผลให้อาคารถล่มทั้งหมด เหตุการณ์นี้เป็นแรงผลักดันให้เกิดการปฏิรูปครั้งใหญ่ในอุตสาหกรรมก่อสร้างของเกาหลีใต้ นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงมาตรฐานอาคารและกฎหมายอย่างครอบคลุมเพื่อป้องกันโศกนาฏกรรมในอนาคต โดยมีกฎหมายใหม่หลายฉบับที่ถูกบังคับใช้เพื่อเพิ่มความปลอดภัยและความรับผิดชอบในงานก่อสร้าง ดังนี้:

* การบังคับใช้กฎหมายที่มีอยู่: เพื่อรับมือกับเหตุการณ์อาคารถล่ม รัฐบาลเกาหลีใต้ได้บังคับใช้กฎหมายอาคารที่มีอยู่เดิมและใช้กระบวนการตรวจสอบที่เข้มงวดยิ่งขึ้น โดยทางการเน้นย้ำถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามแนวปฏิบัติทางวิศวกรรมที่ดีที่สุด และกำหนดให้การดัดแปลงแบบแปลนอาคารเดิมทั้งหมดต้องผ่านการตรวจสอบและอนุมัติอย่างละเอียดถี่ถ้วนจากหน่วยงานที่มีคุณสมบัติเหมาะสม เพื่อป้องกันการเปลี่ยนแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตที่อาจส่งผลกระทบต่อโครงสร้าง
* การแก้ไขรัฐบัญญัติอาคาร: เป็นการแก้ไขเพื่อกำหนดบทลงโทษจากการละเมิดข้อกำหนดที่รุนแรงขึ้น รวมถึงค่าปรับจำนวนมากและโทษจำคุกสำหรับผู้ที่กระทำความผิดฐานประมาทเลินเล่อหรือทุจริต เพื่อป้องกันการปฏิบัติโดยมิชอบ และเพื่อให้มั่นใจว่าโครงการก่อสร้างทั้งหมดมีการปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัย

* รัฐบัญญัติพิเศษว่าด้วยการควบคุมความปลอดภัยของอาคารสาธารณะ: รัฐบัญญัติฉบับนี้กำหนดให้มีการตรวจสอบและบำรุงรักษาอาคารสาธารณะอย่างสม่ำเสมอ โดยกำหนดให้อาคารสาธารณะทุกหลังต้องได้รับการประเมินความปลอดภัยเป็นระยะ ๆ โดยผู้เชี่ยวชาญที่ได้รับการรับรอง และรายงานผลการประเมินไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รัฐบัญญัติฉบับนี้ช่วยให้มั่นใจได้ว่าจะมีการตรวจสอบความปลอดภัยของอาคารอย่างต่อเนื่อง และสามารถตรวจพบปัญหาที่อาจเกิดขึ้นได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ
* รัฐบัญญัติส่งเสริมเทคโนโลยีการก่อสร้าง: รัฐบัญญัติฉบับนี้บัญญัติขึ้นเพื่อยกระดับความปลอดภัยและคุณภาพของโครงการก่อสร้าง โดยกำหนดให้ใช้เทคโนโลยีและวัสดุก่อสร้างขั้นสูง และผู้รับเหมาต้องปฏิบัติตามมาตรฐานสากลด้านความปลอดภัยของอาคารและความสมบูรณ์ของโครงสร้าง เพื่อส่งเสริมการประยุกต์ใช้แนวปฏิบัติด้านนวัตกรรมในการก่อสร้าง
* ข้อกำหนดการเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ: มีการแก้ไขเพิ่มเติมข้อกำหนดให้มีความโปร่งใสมากขึ้นในกระบวนการก่อสร้าง ซึ่งรวมถึงการเปิดเผยรายงานการตรวจสอบความปลอดภัยและใบอนุญาตก่อสร้างให้เป็นสาธารณะ เพื่อให้มีการตรวจสอบและกำกับดูแลจากประชาชนทั่วไปมากขึ้น มาตรการเหล่านี้ออกแบบมาเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมแห่งความรับผิดชอบและการสร้างความตระหนักรู้ต่อสาธารณชน
* การเสริมกำลังบังคับ: เพื่อรับมือกับความล้มเหลวของโครงสร้างที่พบในเหตุห้างสรรพสินค้าซัมพุงถล่ม กฎระเบียบใหม่กำหนดให้ใช้คอนกรีตเสริมแรงและเหล็กเสริมในการออกแบบอาคาร เพื่อให้แน่ใจว่าอาคารจะสามารถรับน้ำหนักและความเครียดจากสภาพแวดล้อมได้มากเพียงพอ
* ข้อกำหนดการออกแบบเพื่อรองรับแผ่นดินไหว: รัฐบาลเกาหลีใต้ตระหนักถึงความสำคัญของการออกแบบที่ทนทานต่อแผ่นดินไหว จึงออกข้อกำหนดสำหรับการเสริมกำลังแผ่นดินไหวในอาคารใหม่ ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งยวดเมื่อพิจารณาถึงความเสี่ยงต่อการเกิดแผ่นดินไหวของเกาหลีใต้ อาคารใหม่จึงจำเป็นต้องเพิ่มคุณสมบัติที่ช่วยเพิ่มความทนทานต่อแผ่นดินไหว

ภัยพิบัติครั้งนี้เป็นเหตุการณ์สำคัญที่นำไปสู่การปฏิรูปมาตรฐานการก่อสร้างและแนวปฏิบัติด้านกฎระเบียบของเกาหลีใต้อย่างมีนัยสำคัญ มีการออกกฎหมายและข้อบังคับฉบับใหม่ที่ออกแบบมาเพื่อเพิ่มความปลอดภัยของอาคาร ปรับปรุงความสมบูรณ์ของโครงสร้าง และสร้างความมั่นใจในความรับผิดชอบและความโปร่งใสในอุตสาหกรรมก่อสร้างมากขึ้น มาตรการเหล่านี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อป้องกันภัยพิบัติในอนาคตและฟื้นฟูความเชื่อมั่นของสาธารณชนต่อความปลอดภัยของอาคารและโครงสร้างพื้นฐานของเกาหลีใต้

## มรดก

ซากของห้างสรรพสินค้าถูกทำลายลงไม่นานหลังจากการพังทลายและการฟื้นฟู พื้นที่ดังกล่าวยังคงว่างเปล่าจนถึง ค.ศ. 2000 ครอบครัวของผู้เสียชีวิตได้ยื่นคำร้องขอให้สร้างอนุสรณ์สถานขึ้นในพื้นที่ดังกล่าว แต่รัฐบาลเขตซอชูคัดค้าน ส่งผลให้รัฐบาลนครพิเศษโซลต้องไกล่เกลี่ยข้อพิพาท อนุสรณ์สถานแห่งนี้จึงถูกย้ายไปสร้างที่จุดอื่น ส่วนที่ดินห้างสรรพสินค้าซัมพุงเดิมถูกขายให้กับบริษัทพัฒนาอสังหาริมทรัพย์เอกชนแห่งหนึ่ง ซึ่งถือเป็นการเคลื่อนไหวที่ก่อให้เกิดข้อโต้แย้ง สถานที่ที่เกิดเหตุถล่มปัจจุบันเป็นที่ตั้งของอาคารอยู่อาศัยฟุ่มเฟือย แอโครวิสตา ซึ่งเริ่มก่อสร้างตั้งแต่ ค.ศ. 2001 และสร้างเสร็จเมื่อ ค.ศ. 2004 ยุน ซ็อก-ย็อล อดีตประธานาธิบดีเกาหลีใต้ที่ถูกถอดถอนเคยพักอาศัยในอาคารนี้ จนกระทั่งย้ายมายังบ้านพักประธานาธิบดีหลังจากรับตำแหน่งดังกล่าวได้ 6 เดือน

### อนุสรณ์สถาน
ป่าหยางเจซิติเซน มีประติมากรรมที่สร้างขึ้นเพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์พังทลาย อนุสรณ์สถานรูปหินอ่อนสูง  ออกแบบโดยคิม บง-กู ศาสตราจารย์และประติมากรจากมหาวิทยาลัยสตรีอีฮวา และได้รับทุนสนับสนุนจากกลุ่มซัมพุงเพื่อชดเชยให้กับผู้ประสบภัย

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ภัยพิบัติในปี พ.ศ. 2538
หมวดหมู่:ประเทศเกาหลีใต้ในปี พ.ศ. 2538
ซัมพุง
หมวดหมู่:ภัยพิบัติในประเทศเกาหลีใต้