คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

**คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย** เป็นคณะสัตวแพทยศาสตร์แห่งแรกของประเทศไทย  ถือกำเนิดขึ้นใน พ.ศ. 2478 โดยมีพันธกิจหลักในด้านการเรียนการสอน การวิจัยและบริการวิชาการทางด้านสัตวแพทย์ ปัจจุบันคณะสัตวแพทยศาสตร์ เปิดสอน

* หลักสูตรระดับปริญญาบัณฑิต 1 หลักสูตร คือหลักสูตรสัตวแพทยศาสตรบัณฑิต (สพ.บ.) 
* หลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา จำนวน 25 หลักสูตร ได้แก่ 
* 2.1 ประกาศนียบัตรบัณฑิตทางวิทยาศาสตร์ทางสัตวแพทย์คลินิก 7 หลักสูตร ได้แก่ แขนงวิชาคลินกสัตว์เลี้ยงเป็นเพื่อน แขนงวิชาอายุรกรรม แขนงวิชาสูติ–เธนุเวชกรรม แขนงวิชาพยาธิชีววิทยาชันสูตร แขนงวิชาศัลยศาสตร์ แขนงวิชาสัตว์ทดลอง แขนงวิชาศัลยกรรม 
* 2.2 ปริญญามหาบัณฑิต 10 สาขาวิชา ได้แก่ สาขาวิชาวิทยาการสืบพันธุ์สัตว์ สาขาวิชาสรีรวิทยาการสัตว์ สาขาวิชาสัตวแพทย์สาธารณสุข สาขาวิชาพยาธิชีววิทยาทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาอายุรศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาชีวศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาสัตวศาสตร์ประยุกต์ สาขาวิชาศัลยศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาเภสัชวิทยาทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทางสัตวแพทย์และเทคโนโลยี (หลักสูตรนานาชาติ) ได้แก่
* 2.3 ปริญญาดุษฎีบัณฑิต 6 สาขาวิชา ได้แก่ สาขาวิชาวิทยาการสืบพันธุ์สัตว์ สาขาวิชาสรีรวิทยาการสัตว์ สาขาวิชาสัตวแพทย์สาธารณสุข สาขาวิชาพยาธิชีววิทยาทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาอายุรศาสตร์สัตวแพทย์ สาขาวิชาชีวศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาสัตวศาสตร์ประยุกต์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทางสัตวแพทย์และเทคโนโลยี (หลักสูตรนานาชาติ) 
* คณะสัตวแพทยศาสตร์ ได้ผลิตบุคลากรที่มีความรู้ ความสามารถ และคุณธรรม เพื่อรับใช้สังคมอย่างมีคุณภาพ ตลอดจนผลิตผลงานวิจัยที่ยังประโยชน์ต่อสังคมและประเทศ

## ประวัติ
แผนกอิสระสัตวแพทยศาสตร์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้ถูกโอนย้ายไปสังกัดมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยมหิดล) ใน พ.ศ. 2486 ก่อนจะถูกโอนย้ายสังกัดอีกครั้งใน พ.ศ. 2497 เข้าสู่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งได้ปรับปรุงหลักสูตรสัตวแพทยศาสตร์ จาก 5 ปี เป็น 6 ปี โดยศึกษาเตรียมสัตวแพทย์ที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จากนั้นศึกษาระดับปรีคลินิกและคลินิกที่คณะสัตวแพทย์ศาสตร์ ในพื้นที่เดิมของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ต่อมาใน พ.ศ. 2507 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ทำเรื่องถึงมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เพื่อขอโอนคณะสัตวแพทยศาสตร์ซึ่งยังคงตั้งอยู่ในบริเวณพื้นที่ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยกลับคืนเช่นเดิม แต่ทางสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ไม่เห็นด้วย จึงเตรียมสร้างอาคารสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เพื่อย้ายออกจากพื้นที่ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อย่างไรก็ตาม คณะสัตวแพทยศาสตร์ได้ทำเรื่องไม่ขอย้ายออกจากที่ตั้งเดิม และขอโอนกลับไปสังกัดจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยใน พ.ศ. 2510 ส่วนมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้เปิดหลักสูตรสัตวแพทย์ศาสตร์ขึ้นมาในพื้นที่ที่ได้จัดเตรียมไว้แล้ว และแยกการบริหารกับส่วนที่โอนคืนให้จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

thumb|300px|อาคารคณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* **พ.ศ. 2478** มีการจัดตั้งแผนกอิสระสัตวแพทยศาสตร์ในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยมีหลักสูตรสัตวแพทยศาสตรบัณฑิต 4 ปี
* **พ.ศ. 2482** จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้ปรับปรุงหลักสูตรขั้นปริญญาสัตวแพทยศาสตรบัณฑิต จาก 4 ปีเป็น 5 ปี
* **พ.ศ. 2486** แผนกอิสระสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถูกโอนย้ายไปสังกัดมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (มหาวิทยาลัยมหิดลในปัจจุบัน) และจัดตั้งขึ้นเป็นคณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์
* **พ.ศ. 2497** คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ โอนย้ายมาอยู่ในสังกัดของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
* ** [[พ.ศ. 2500]]** คณะสัตวแพทยศาสตร์ได้ปรับปรุงหลักสูตรสัตวแพทยศาสตรบัณฑิตจากเดิม 5 ปีเป็น 6 ปี
* **[[พ.ศ. 2502]]** คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้โอนไปอยู่ในสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี
* **[[พ.ศ. 2510]]** คณะสัตวแพทยศาสตร์ โอนย้ายมาอยู่ในสังกัดของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สำนักนายกรัฐมนตรี
* ** [[พ.ศ. 2515]]** คณะสัตวแพทยศาสตร์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก็ได้โอนจากสำนักนายกรัฐมนตรีไปอยู่ในสังกัดทบวงมหาวิทยาลัย

## หลักสูตร
### ระดับปริญญาตรี
คณะสัตวแพทยศาสตร์ เปิดสอนหลักสูตรในระดับปริญญาบัณฑิต 1 หลักสูตร ได้แก่
* **สัตวแพทยศาสตรบัณฑิต** หลักสูตร 6 ปี

### ระดับบัณฑิตศึกษา
คณะสัตวแพทยศาสตร์ เปิดสอนหลักสูตรในระดับบัณฑิตศึกษา ในสาขาวิชา ดังนี้

* หลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา จำนวน 25 หลักสูตร ได้แก่
* หลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิตทางวิทยาศาสตร์ทางสัตวแพทย์คลินิก 7 หลักสูตร ได้แก่ แขนงวิชาคลินกสัตว์เลี้ยงเป็นเพื่อน แขนงวิชาอายุรกรรม แขนงวิชาสูติ–เธนุเวชกรรม แขนงวิชาพยาธิชีววิทยาชันสูตร แขนงวิชาศัลยศาสตร์ แขนงวิชาสัตว์ทดลอง แขนงวิชาศัลยกรรม
* หลักสูตรปริญญามหาบัณฑิต 10 สาขาวิชา ได้แก่ สาขาวิชาวิทยาการสืบพันธุ์สัตว์ สาขาวิชาสรีรวิทยาการสัตว์ สาขาวิชาสัตวแพทย์สาธารณสุข สาขาวิชาพยาธิชีววิทยาทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาอายุรศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาชีวศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาสัตวศาสตร์ประยุกต์ สาขาวิชาศัลยศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาเภสัชวิทยาทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทางสัตวแพทย์และเทคโนโลยี (หลักสูตรนานาชาติ) ได้แก่
* หลักสูตรปริญญาดุษฎีบัณฑิต 6 สาขาวิชา ได้แก่ สาขาวิชาวิทยาการสืบพันธุ์สัตว์ สาขาวิชาสรีรวิทยาการสัตว์ สาขาวิชาสัตวแพทย์สาธารณสุข สาขาวิชาพยาธิชีววิทยาทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาอายุรศาสตร์สัตวแพทย์ สาขาวิชาชีวศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาสัตวศาสตร์ประยุกต์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทางสัตวแพทย์และเทคโนโลยี (หลักสูตรนานาชาติ)

## ภาควิชา

* ภาควิชากายวิภาคศาสตร์ (Veterinary Anatomy)
* ภาควิชาจุลชีววิทยา(Veterinary Microbiology)
* ภาควิชาเภสัชวิทยา (Veterinary Pharmacology)
* ภาควิชาพยาธิวิทยา (Veterinary Pathology)
* ภาควิชาสรีรวิทยา (Veterinary Physiology)
* ภาควิชาอายุรศาสตร์ (Veterinary Medicine)
* ภาควิชาสัตวบาล (Animal Husbandry)
* ภาควิชาสัตวแพทยสาธารณสุข (Veterinary Public Health)
* ภาควิชาสูติศาสตร์ เธนุเวชวิทยาและวิทยาการสืบพันธุ์สัตว์ (Veterinary Obstetrics, Gynecology and Animal Reproduction)
* ภาควิชาศัลยศาสตร์ (Veterinary Surgery)

## โรงพยาบาลสัตว์
thumb|right|200px|โรงพยาบาลสัตว์เล็ก
คณะสัตวแพทยศาสตร์ จัดให้มีบริการรักษาสัตว์โดยมี
* **โรงพยาบาลสัตว์เล็ก** ซึ่งตั้งอยู่ ณ คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถนนอังรีดูนังต์ กรุงเทพมหานคร
บริการรักษา สุนัข แมว สัตว์ต่างถิ่น สัตว์ป่า สัตว์ชนิดพิเศษ
โดยจัดให้มีคลินิกพิเศษ ได้แก่ คลินิกโรคตา คลินิกโรคผิวหนัง คลินิกโรคไต คลินิกโรคหัวใจ คลินิกโรคระบบฮอร์โมนและเมตาบอลิสม คลินิกโรคมะเร็ง คลินิกม้า คลินิกสัตว์น้ำ คลินิกอัลตราซาวนด์ คลินิกศัลยกรรมเนื้อเยื่อ คลินิกศัลยกรรมกระดูกและข้อ คลินิกทันตกรรมและสุขภาพช่องปาก คลินิกสูติกรรม คลินิกฉุกเฉิน และมีหน่วยชันสูตรโรคสัตว์ ให้บริการตรวจวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการ

* **โรงพยาบาลปศุสัตว์** ซึ่งตั้งอยู่ ณ ศูนย์ฝึกนิสิต (ไร่ฝึกจารุเสถียร) ณ จังหวัดนครปฐม
ข้างกรมการสัตว์ทหารบก ถนนทหารบก ตำบลบ่อพลับ อำเภอเมืองนครปฐม
บริการรักษาโค กระบือ แพะ แกะ สุกร สัตว์ปีก สัตว์น้ำ สัตว์ป่า
ทั้งนี้โรงพยาบาลได้จัดตั้ง คลินิกสัตว์เล็ก เพื่อบริการรักษาสุนัข แมวและสัตว์เลี้ยงเป็นเพื่อนทุกชนิด

ซึ่งทั้งสองแห่งใช้เป็นสถานที่ฝึกงานเพื่อเสริมสร้างทักษะในการตรวจรักษาสัตว์ให้กับนิสิตสัตวแพทย์และให้บริการตรวจวินิจฉัย บำบัดรักษาโรคสัตว์ แก่สัตว์เลี้ยงของประชาชนโดยทั่วไป

## พิพิธภัณฑ์
**พิพิธภัณฑสถานปรสิตวิทยาในสัตว์** ตึกเก่ารูปตัวยู คณะสัตวแพทยศาสตร์ เก็บรวบรวมตัวอย่างปรสิตภายในและภายนอกของสัตว์ชนิดต่าง ๆ มาเป็นเป็นเวลายาวนานทำให้เก็บตัวอย่างได้หลากหลายและหลายประเภท เช่น หนอนพยาธิ แมลง ไร เห็บ และโปรโตซัว อันมีประโยชน์ต่อการศึกษาด้านสัตวแพทย์ 

## ห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์
คณะสัตวแพทยศาสตร์ได้เริ่มก่อตั้งในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ก่อตั้งขึ้นเป็นแห่งแรกในประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2478 พัฒนาการของห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์จึงค่อย ๆ เริ่มขึ้นตามความจำเป็นเพื่อใช้ประกอบการเรียนการสอน พร้อมการจัดตั้งคณะ
ห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์ ได้รับการสนับสนุนจากผู้บริหารคณะทุกสมัย จึงพัฒนาและขยายพื้นที่กว้างขวางขึ้นตามลำดับเพื่อให้เหมาะสมกับทรัพยากรต่าง ๆ ของห้องสมุดที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งจำนวนผู้ใช้บริการเพิ่มขึ้นทุกปี
ห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์ เป็นห้องสมุดอ้างอิงเฉพาะทางการสัตว์ ที่ได้เก็บรวบรวมหนังสือวารสารและเอกสารสิ่งพิมพ์ตลอดจนฐานข้อมูล ทั้งของไทย และต่างประเทศด้านการสัตว์ไว้มากที่สุดในประเทศไทย โดยเฉพาะ Collection พิเศษที่ห้องสมุดพยายามเก็บรวบรวม เช่นเอกสารรายงานการประชุมวิชาการด้านการสัตว์ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ งานวิจัยด้านปศุสัตว์ในประเทศไทย เป็นต้น

### พัฒนาการของห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์
* พ.ศ. 2477 มีพระราชบัญญัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พุทธศักราช 2477 จัดตั้งแผนกอิสระชื่อแผนกวิชาสัตวแพทยศาสตร์
* พ.ศ. 2478 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเริ่มมีนิสิตเตรียมสัตวแพทยศาสตร์เป็นครั้งแรก
* พ.ศ. 2481 ห้องสมุดสัตวแพทยศาสตร์ มีพัฒนาการขึ้นมาพร้อม ๆ กับการต่อตั้งแผนกอิสระสัตวแพทยศาสตร์ ขึ้นในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยวางโครงการสร้างอาคารสถานศึกษา อย่างทันสมัยของแผนกวิชาสัตวแพทย์ขึ้นที่ปลายถนนพญาไท ในที่ดินทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ (ปัจจุบันอาคารดังกล่าวได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของโรงพยาบาลราชวิถี) โดยในระยะแรกมีลักษณะเป็นเพียงห้องอ่านหนังสือสำหรับอาจารย์ ค่อย ๆ ขยับขยายมาเป็นห้องสมุดเมื่อศาสตราจารย์ พันโท หลวงชัยอัศวรักษ์ M.R.C.V.S., สพ.ด. มารับตำแหน่งหัวหน้าแผนกวิชาอิสระแพทย์ ใน พ.ศ. 2481
* พ.ศ. 2482 ทางแผนกวิชาสัตวแพทย์ ได้ว่าจ้าง Dr.R.P. Jones M.R.C.S. และ Dr. Winther M.R.C.V.S., M.A. ซึ่งเป็นสัตวแพทย์ชาวอังกฤษทั้ง 2 ท่าน มาเป็นอาจารย์ประจำ ซึ่งอาจารย์ทั้งสองมีส่วนอย่างมากในการสนับสนุนการจัดตั้งห้องสมุด ในระยะแรกรวมทั้งการบริจาคหนังสือส่วนตัว เกี่ยวกับสัตวแพทย์หลายเล่มให้แก่ห้องสมุด
* พ.ศ. 2495 ห้องสมุดย้ายมาอยู่ตึกเก่าของคณะสัตวแพทยศาสตร์ ถนนสนามม้า หรือถนนอังรีดูนังต์ปัจจุบัน
* พ.ศ. 2499 ห้องสมุดคณะสัตวแพทยศาสตร์ ย้ายมาอยู่ที่อาคาร 2 อาคารเก่า (อาคาร 2 ชั้นรูปตัวยู) ของคณะ ที่ถนนสนามม้าหรืออังรีดูนังต์ในปัจจุบัน ห้องสมุดคณะสัตวแพทย์ได้รับการเอาใจใส่ดูแลจากคณบดีเป็นอย่างดีทุกสมัย 
* พ.ศ. 2500 ศาสตราจารย์ เตียง ตันสงวน ให้ลูกจ้างประจำมาทำงานประจำในห้องสมุดโดยตัวท่านเองทำหน้าที่บรรณารักษ์ เมื่อศาสตราจารย์ ดร.อายุ พิชัยชาญณรงค์ เป็นคณบดีก็ได้รับมอบหมายให้ รองศาสตราจารย์ ระบิล รัตนพานี เลขานุการคณะเป็นผู้รับผิดชอบ
* พ.ศ. 2514 เมื่อสร้างอาคารใหม่ (อาคาร 5 มักเรียกว่าอาคารหัวโต) ของคณะสัตวแพทยศาสตร์สร้างเสร็จห้องสมุดจึงย้ายอยู่ในส่วนหนึ่งบนชั้น 2 ของสำนักคณบดีด้วย
* พ.ศ. 2517 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ประจักษ์ พุ่มวิเศษ (ตำแหน่งในขณะนั้น) ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้าห้องสมุดคณะสัตวแพทยศาสตร์ เนื่องจากผู้ช่วยศาสตราจารย์ ประจักษ์ พุ่มวิเศษ เป็นผู้ที่สนใจกิจกรรมห้องสมุดเป็นอย่างมาก ตั้งแต่เมื่อศึกษาอยู่ในต่างประเทศ โดยได้ศึกษาการบริหารงานห้องสมุดของมหาวิทยาลัยและของศูนย์การแพทย์ต่าง ๆ รวมทั้งห้องสมุดสัตวแพทย์ในประเทศต่าง ๆ ทั้งในสหราชอาณาจัก ยุโรป แคนาดา และสหรัฐอเมริกา นอกจากนี้ยังได้ศึกษาการปฏิบัติงาน Commonwealth Bureau of Animal Health ซึ่งเป็นสถาบันหนึ่งของ Commonwealth Agricultural Bureaux (CAB) อีกด้วย จึงได้ทำการปรับปรุงกิจการห้องสมุดคณะสัตวแพทยศาสตร์มากมาย
* พ.ศ. 2519 บรรจุบรรณารักษ์ อัตราและตำแหน่งแรกเข้าทำงาน
* พ.ศ. 2540 ห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์ ได้ย้ายจากชั้น 2 อาคาร 5 ชั้น (ตึกหัวโต) มาอยู่ที่ชั้น 9 อาคาร 60 ปี สัตวแพทยศาสตร์ ซึ่งเป็นอาคาร 14 ชั้น สร้างใหม่และได้มีการวางแผนการใช้พื้นที่อาคารชั้น 9 ไว้ตั้งแต่ทำแปลนการก่อสร้างอาคารหลังนี้ ให้พื้นที่ 1,200 ตารางเมตร เป็นห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์ หัวหน้าห้องสมุดได้มีโอกาสให้ข้อมูล ระบุพื้นที่ใช้สอยให้กับสถาปนิกผู้ออกแบบ ทำให้ห้องสมุดมีการจัดสรรพื้นที่ ที่ดูแลโปร่งสบายตา เป็นที่ชื่นชอบของผู้ปฏิบัติงานและผู้มาเยี่ยมชม
* พ.ศ. 2542 ได้รับการคัดเลือกจากสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ ให้เป็นห้องสมุดดีเด่น
* พ.ศ. 2544 ได้มีการประกาศจากสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เรื่อง มาตรฐานห้องสมุดเฉพาะ พ.ศ. 2544 โดยที่สมาชิกของสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ ควรปรับปรุงแก้ไขมาตรฐานห้องสมุดเฉพาะให้สอดคล้องกับการพัฒนาดังกล่าวตามการเปลี่ยนแปลงของห้องสมุดยุคเทคโนโลยีสารสนเทศ โดยมีการกำหนดโครงสร้างการบริหารห้องสมุดอย่างชัดเจน หน้าที่ความรับผิดชอบ การบริการและความร่วมมือระหว่างห้องสมุด ทรัพยากรสารสนเทศ บุคลากร เป็นต้น

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* โรงพยาบาลสัตว์เล็ก จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 
* หอประวัติและหอเกียรติยศ คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 
* ห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:หน่วยงานในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย