พิธีกระทำสัตย์ปฏิญาณตนต่อธงชัยเฉลิมพล

**พิธีกระทำสัตย์ปฏิญาณตนต่อธงชัยเฉลิมพล** หรือภาษาปากว่า **พิธีสาบานธง** เป็นพิธีการทางทหารซึ่งจัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในวันกองทัพไทย และวันสำคัญของแต่ละเหล่าทัพ ผู้ที่เป็นทหารทุกคนจะต้องผ่านการเข้าร่วมพิธีดังกล่าว เพื่อแสดงถึงความเป็นทหารอย่างสมบูรณ์  พิธีนี้เรียกชื่อเป็นภาษาอังกฤษว่า "The Ceremony of Taking the Oath of Allegiance to the Colours"

## ประวัติ

ไฟล์:ธงชัยเฉลิมพลหน่วยทหารบก (มีคันธง).svg|ธงชัยเฉลิมพลของหน่วยทหารบก
ไฟล์:Royal Thai Navy Unit Colour (with staff).svg|ธงชัยเฉลิมพลของหน่วยทหารเรือ
ไฟล์:ธงชัยเฉลิมพลหน่วยทหารอากาศ (มีคันธง).svg|ธงชัยเฉลิมพลของหน่วยทหารอากาศ
ไฟล์:Colour of the 1st Battalion, 1st Infantry Regiment, King's Own Bodyguards (with staff).svg|ธงชัยเฉลิมพลของหน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์



[thumb|[พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินเป็นองค์ประธานในพิธีกระทำสัตย์ปฏิญาณตนต่อธงชัยเฉลิมพล เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2470]]พิธีกระทำสัตย์ปฏิญาณตนต่อธงชัยเฉลิมพล สันนิษฐานว่ามีขึ้นครั้งแรกเท่าที่ปรากฏหลักฐานเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2470 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยจัดขึ้นที่พระลานพระราชวังดุสิต ในครั้งนั้นเป็นการประกอบพิธีของหน่วยทหารบก ทหารรักษาวัง และทหารเรือ ที่ประจำอยู่ในกรุงเทพ ฯ ซึ่งพระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนินเป็นองค์ประธานพิธีสวนสนามครั้งนี้  

การจัดหน่วยสวนสนามในครั้งนั้นประกอบด้วย
# กองบังคับการกองผสม
# กองแตรวงผสม (แตรวงกรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ฯ แตรวงกรมทหารรักษาวัง และแตรวงทหารเรือ)
# นักเรียนนายร้อย นักเรียนนายเรือ นักเรียนนายดาบ นักเรียนนายดาบแพทย์ (จัดรวมเป็น 1 กองพัน)
# กองบังคับการกองพลที่ 1 รักษาพระองค์
# กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ฯ (จัดเป็นกรม 3 กองพัน)
# กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์ (จัดเป็นกรม 3 กองพัน)
# กรมทหารรักษาวัง จัดเป็น 1 กองพัน (ปัจจุบันคือกองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์)
# กรมทหารราบที่ 2 (จัดเป็น 1 กองพัน)
# กรมทหารราบที่ 3 (จัดเป็น 1 กองพัน)
# กรมทหารม้าทุกกรมในกองทัพน้อยที่ 1 (จัดเป็นกรม 2 กองพัน)
# กรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 รักษาพระองค์ (จัดเป็นกรม 2 กองพัน)
# กรมทหารช่างที่ 1 รักษาพระองค์ พลเสนารักษ์แผนกโรงเรียนแพทย์ทหารบก และพลเสนารักษ์ทหารรักษาวัง (จัดรวมกันเป็นกรม 2 กองพัน)
# กองสัมภาระที่ 1 กองสัมภาระที่ 2 กองเสนารักษ์ที่ 1 กองเสนารักษ์ที่ 2 และหมวดหมู่สัมภาระ หมวดหมู่เสนารักษ์ และหมวดหมู่สัตวรักษ์ของกองทหารในกรุงเทพ (จัดรวมกันเป็น 1 กองพัน)
# ทหารเรือ (จัดเป็นกรม 3 กองพัน)

ต่อมาในปี พ.ศ. 2493 กระทรวงกลาโหมได้สั่งการให้แต่ละเหล่าทัพแยกกันทำพิธีกระทำสัตย์ปฏิญาณตนต่อธงชัยเฉลิมพล สำหรับกองทัพบกได้จัดให้มีขึ้นในวันที่ 8 พฤศจิกายน ของทุกปี 

พ.ศ. 2500 ได้มีการประกอบพิธี กระทำสัตย์ปฏิญาณตนต่อธงชัยเฉลิมพลของทหารทั้งสามเหล่าทัพ ในเขตพระนครและธนบุรีร่วมกันอีกครั้งหนึ่ง และต่อมาก็ได้กำหนดให้หน่วยทหารในแต่ละพื้นที่จัดทำพิธี ฯ ภายในหน่วย เพื่อลดปัญหาการจราจร 

พิธีกระทำสัตย์ปฏิญาณตนฯ เดิมกระทำในวันที่ 25 มกราคม ของทุกปี เนื่องจากวันดังกล่าวเป็นวันกองทัพไทย และในวันดังกล่าวทหารใหม่ได้ฝึกเสร็จสิ้นแล้วตามหลักสูตร และพร้อมที่จะทำการรบได้ นอกจากนี้ยังเป็นวันระลึกถึงวีรกรรมที่ยิ่งใหญ่ที่สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ทรงกระทำยุทธหัตถีได้รับชัยชนะต่อข้าศึกด้วย ต่อมาเมื่อนักประวัติศาสตร์ได้ตรวจสอบวันกระทำยุทธหัตถีของสมเด็จพระนเรศวรมหาราชใหม่จึงพบว่า วันกระทำยุทธหัตถีที่ถูกต้องนั้น ตรงกับวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2135 กองบัญชาการทหารสูงสุดจึงมีคำสั่งเปลี่ยนแปลงวันกองทัพไทยมาเป็นวันที่ 18 มกราคม ของทุกปีแทน โดยเริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2550 เป็นต้นไป

## สถานที่ทำพิธีฯ ของแต่ละเหล่าทัพ (พ.ศ. 2568)
* กองบัญชาการกองทัพไทย กระทำพิธี ณ กองพันทหารสื่อสาร แขวงสีกัน เขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร
* กองทัพบก กระทำพิธี ณ ลานสวนสนาม ศูนย์การทหารม้า ค่ายอดิศร ตำบลปากเพรียว อำเภอเมืองสระบุรี จังหวัดสระบุรี
* กองทัพเรือ กระทำพิธีที่ลานอเนกประสงค์ หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
* กองทัพอากาศ กระทำพิธี ณ ลานอเนกประสงค์ อุทยานการบินกองทัพอากาศ แขวงคลองถนน เขตสายไหม กรุงเทพมหานคร

สำหรับหน่วยทหารอื่นที่มีที่ตั้งนอกเขตจังหวัดทหารบกกรุงเทพฯ ซึ่งตั้งอยู่ในจังหวัดใกล้เคียงกัน กระทำพิธีรวมกันหรือจะกระทำพิธี ณ ที่ตั้งหน่วยทหาร หรือพื้นที่ที่เหมาะสม

## ลำดับขั้นตอนพิธี

# ทหารทุกกองพันพร้อมกันที่จุดรวมพล
# เชิญธงเหล่าทัพขึ้นสู่ยอดเสา ดุริยางค์บรรเลงเพลงมหาฤกษ์
# พลแตรให้สัญญาณเตรียมตัวและหน้าเดิน จากนั้น ยิงพลุสัญญาณ ทหารทุกกองพันเริ่มเดินสวนสนามเข้ามาในลานสวนสนาม แล้วจัดแถวรอรับประธานในพิธี
# เมื่อใกล้เวลาที่ประธานในพิธีจะเดินทางมาถึง ผู้บังคับกองผสมสั่งทหารติดดาบ
# ประธานในพิธีเดินทางเข้ามาในลานสวนสนาม ผู้บังคับกองผสมสั่งวันทยาวุธแสดงความเคารพ ดุริยางค์บรรเลงเพลงมหาฤกษ์ ผู้บังคับกองผสมออกวิ่งไปยังหัวแถวทหารเพื่อไปกล่าวรายงาน
# เมื่อสิ้นสุดการบรรเลงเพลงมหาฤกษ์ ผู้บังคับกองผสมกล่าวรายงานและเรียนเชิญประธานในพิธีตรวจพลสวนสนาม
# ประธานในพิธีตรวจพลสวนสนามโดยมีผู้บังคับกองผสมและนายทหารชั้นผู้ใหญ่ร่วมตรวจพล ดุริยางค์บรรเลงเพลงมาร์ชของแต่ละเหล่าทัพ เสร็จแล้วประธานในพิธีขึ้นปะรำพิธี จากนั้น ผู้บังคับกองผสมสั่งปลดดาบ
# พลแตรเป่าสัญญาณเตรียมตัว ผู้บังคับกองผสมสั่งแสดงความเคารพธงชัยเฉลิมพล ดุริยางค์บรรเลงเพลงชาติไทยและมาร์ชธงไชยเฉลิมพล หมู่เชิญธงฯ ออกมาหน้าปะรำเพื่อเตรียมเชิญธงฯ ขึ้นปะรำพิธี
# พลธงฯ เชิญธงฯ จากหมู่ธงฯ ขึ้นปะรำพิธี จากนั้นเป็นขั้นตอนพิธีสงฆ์ ผู้บังคับกองผสมสั่งถอดหมวก พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ จบแล้ว ผู้บังคับกองผสมสั่งสวมหมวก
# พลธงฯ เชิญธงฯ ออกมาบนปะรำพิธี นายทหารชั้นผู้ใหญ่ออกมาตั้งแถวบนปะรำพิธี ประธานในพิธีออกมายืนที่แท่นเกียรติยศ ผู้บังคับกองผสมสั่งวันทยาวุธแสดงความเคารพ
# ประธานในพิธีนำทหารกล่าวคำกระทำสัตย์ปฏิญาณตน จากนั้น กล่าวให้โอวาทและโอวาทของผู้บัญชาการทหารสูงสุด จบแล้ว ผู้บังคับกองผสมสั่งแสดงความเคารพ ดุริยางค์บรรเลงเพลงมหาฤกษ์ ทหารทุกนายแสดงความเคารพ
# พลธงฯ เชิญธงฯ ลงจากปะรำพิธีมาที่หมู่ธงฯ จากนั้น ผู้บังคับกองผสมสั่งแสดงความเคารพธงชัยเฉลิมพล หมู่เชิญธงฯ ทุกหมู่กลับเข้าประจำแถวของตน ดุริยางค์บรรเลงเพลงชาติไทยและมาร์ชธงไชยเฉลิมพล
# พลแตรให้สัญญาณเตรียมตัว ผู้บังคับกองผสมสั่งทหารติดดาบ และสั่งแถวทหารแปรขบวนเตรียมการสวนสนาม
# พลแตรให้สัญญาณหน้าเดิน กองผสมทำการสวนสนามผ่านหน้าปะรำพิธีจนครบทุกกองพัน ดุริยางค์บรรเลงเพลงมาร์ชของแต่ละเหล่าทัพ
# เชิญธงเหล่าทัพลงจากยอดเสา ผู้บังคับกองผสมสั่งแสดงความเคารพ ดุริยางค์บรรเลงเพลงมหาฤกษ์
# ประธานในพิธีเดินทางกลับ ผู้บังคับกองผสมสั่งแสดงความเคารพ ดุริยางค์บรรเลงเพลงมหาฤกษ์ ผู้บังคับกองผสมกล่าวนำทหารกล่าว "ไชโย" 3 ครั้ง
# แตรให้สัญญาณเลิกแถว ผู้บังคับกองผสมสั่งเลิกแถว ดุริยางค์บรรเลงเพลงเดิน (เพลงสยามานุสสติ)

## คำปฏิญาณตนต่อธงชัยเฉลิมพล
* ข้าพเจ้า (เอ่ยยศ นาม และนามสกุล) ขอกระทำสัตย์ปฏิญาณว่า 
* ข้าพเจ้า จักยอมตาย เพื่ออิสรภาพ และความสงบแห่งประเทศชาติ และประชาชน
* ข้าพเจ้า จักอยู่ในศีลธรรมของศาสนา และจรรยาบรรณ
* ข้าพเจ้า จะเทิดทูนและรักษาไว้ ซึ่งพระบรมเดชานุภาพแห่งพระมหากษัตริย์เจ้า 
* ข้าพเจ้า จักรักษาไว้ ซึ่งการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
* ข้าพเจ้า จักเชื่อถือผู้บังคับบัญชา และปฏิบัติตามคำสั่งอย่างเคร่งครัด ทั้งจักปกครองแก่ผู้ใต้บังคับบัญชาด้วยความยุติธรรม 
* ข้าพเจ้า จะไม่แพร่งพรายความลับของราชการทหารเป็นอันขาด

## ดูเพิ่ม
* วันกองทัพไทย
* พิธีถวายสัตย์ปฏิญาณตนและสวนสนามของทหารรักษาพระองค์
* พิธีสวนสนามแสดงแสนยานุภาพ
* พิธีถวายสัตย์ปฏิญาณตนของทหาร-ตำรวจ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:พิธีการทางทหาร