รัฐการพลเรือนจีน

**รัฐการพลเรือน** ของจีนคือระบบบริหารงานของรัฐบาลซึ่งประกอบด้วยบุคลากรทุกระดับที่ทำหน้าที่ดำเนินกิจการประจำวันในประเทศ สมาชิกของรัฐการพลเรือนถูกคัดเลือกผ่านการสอบแข่งขัน

## ข้ารัฐการพลเรือน
ใน ค.ศ. 2009 จีนมีข้ารัฐการพลเรือนประมาณ 10 ล้านคนซึ่งอยู่ภายใต้การจัดการของกฎหมายรัฐการพลเรือนข้ารัฐการพลเรือนส่วนใหญ่ทำงานในหน่วยงานและกรมกองของรัฐบาล ผู้นำรัฐและสมาชิกคณะรัฐมนตรี ซึ่งปกติจะถือเป็นนักการเมืองในระบบการเมืองที่มีพรรคการเมืองคู่แข่งและการเลือกตั้ง ก็อยู่ภายใต้ระบบรัฐการพลเรือนในประเทศจีนด้วย ข้ารัฐการพลเรือนไม่จำเป็นต้องเป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีน (CCP) แต่ร้อยละ 95 ของข้ารัฐการพลเรือนในตำแหน่งผู้นำตั้งแต่ระดับกอง (อำเภอ) ขึ้นไปเป็นสมาชิกพรรคฯ ข้ารัฐการพลเรือนส่วนใหญ่จะอยู่ในรัฐการไปตลอดอาชีพการงานของพวกเขา

นิยามของข้ารัฐการพลเรือน () ซึ่งเป็นศัพท์ที่บัญญัติอย่างเป็นทางการในกฎหมายรัฐการพลเรือน ค.ศ. 2006 มักจะกำกวมในประเทศจีน โดยรวมที่สุด ข้ารัฐการพลเรือนในจีนเป็นกลุ่มย่อยของแกนนำพรรคคอมมิวนิสต์จีน (CCP cadres) บุคลากรวิชาชีพที่จัดการและดูแลสถาบันรัฐบาล พรรค ทหาร และธุรกิจหลักของจีน ในทางที่เฉพาะเจาะจงยิ่งขึ้น ศัพท์นี้หมายถึงลูกจ้างสาธารณะในตำแหน่งที่มีอำนาจสูงกว่า ตามที่นักวิชาการ หง ยฺเหวียน-ยฺหวี่ยน กล่าวไว้ พวกเขา "ประกอบเป็นชนชั้นนำของเจ้าหน้าที่ในลำดับชั้นรัฐ-พรรค" ต่างจากชื่อเย่เหริน-ยฺเหวียน (事业人员) หรือบุคลากร 'ชื่อเย่' ซึ่งเป็นลูกจ้างสาธารณะเช่นกันแต่ไม่ถือว่าเป็นกงอู้-ยฺหวียน (公务员)

นิยามของรัฐการพลเรือนต่างจากหลายประเทศตะวันตก ข้ารัฐการพลเรือนคือ "ผู้จัดการ ผู้บริหาร และผู้เชี่ยวชาญซึ่งทำงานให้หน่วยงานรัฐบาล" รวมถึงตำแหน่งผู้นำ เช่น นายกรัฐมนตรี มนตรีแห่งรัฐ รัฐมนตรี และผู้ว่าการมณฑล เป็นต้น ไม่รวมถึงคนงานที่ใช้แรงงานและเจ้าหน้าที่ประเภทอื่นอีกมากมาย เช่น ผู้ทำงานในหน่วยงานบริการสาธารณะ เช่น โรงพยาบาล มหาวิทยาลัย หรือรัฐวิสาหกิจ แม้ตำแหน่งเหล่านั้นจะได้รับค่าจ้างและจัดการโดยรัฐบาล แม้จะไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของรัฐการพลเรือนอย่างเคร่งครัด แต่ฝ่ายตุลาการก็อยู่ภายใต้การจัดการด้านบุคลากรเช่นเดียวกับรัฐการพลเรือน

## ประวัติศาสตร์

คณะผู้บริหารมืออาชีพที่อุทิศตนเพื่อทำงาน ซึ่งคล้ายกับรัฐการพลเรือนสมัยใหม่ เป็นส่วนสำคัญของการปกครองในอารยธรรมจีนมาเป็นเวลาส่วนใหญ่ในประวัติศาสตร์ แรงจูงใจส่วนหนึ่งเป็นเรื่องอุดมการณ์ คำสอนของขงจื๊อไม่สนับสนุนผู้ปกครองที่เข้ามายุ่งกับงานมากเกินไป ชอบทำสงคราม และเกะกะระราน ทำให้การมอบอำนาจนิติบัญญัติและอำนาจบริหารมีความจำเป็นเป็นพิเศษ ในสมัยราชวงศ์โจว (ประมาณ 1046 – 256 ปีก่อนคริสต์ศักราช) บันทึกแสดงให้เห็นว่ากษัตริย์จะส่งพระราชกฤษฎีกาเพื่อสนับสนุนให้ทางการท้องถิ่นระบุตัวผู้สมัครที่มีแนวโน้มดีสำหรับตำแหน่งในเมืองหลวง แนวปฏิบัตินี้เข้มข้นขึ้นภายใต้จักรพรรดิฮั่นอู่ (ครองราชย์ 141 – 87 ปีก่อนคริสต์ศักราช) ผู้สร้างมาตรฐานกระบวนการคัดเลือกโดยเพิ่มองค์ประกอบการถามตอบเกี่ยวกับตำราคลาสสิกซึ่งตัดสินโดยคณะนักวิชาการ สิ่งนี้ช่วยวางรากฐานสำหรับระบบการสอบขุนนางในสมัยจักรวรรดิที่จะมีขึ้นภายใต้ราชวงศ์สุยที่มีช่วงเวลาสั้น ๆ ก่อนจะถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายหลังจากนั้น ระบบการสอบขุนนางและระบบราชการที่ก่อให้เกิดจะยังคงมีอยู่บางรูปแบบจนกระทั่งการล่มสลายของราชวงศ์ชิงใน ค.ศ. 1911

### แกนนำสมัยเหมา
สาธารณรัฐประชาชนจีนไม่ได้รักษาระบบรัฐการพลเรือนอย่างเป็นทางการเหมือนกับประเทศอื่นในสมัยนั้น ในขณะที่พรรคคอมมิวนิสต์จีนได้รับชัยชนะในสงครามกลางเมืองจีนต่อต้านก๊กมินตั๋ง (KMT) พรรคคอมมิวนิสต์จีนกลับใช้แกนนำ (cadres) ของพรรคฯ ที่อุทิศตนเพื่อกำกับดูแลและบริหารดินแดนที่ยึดครอง ในช่วงที่ได้รับชัยชนะใน ค.ศ. 1949 พรรคคอมมิวนิสต์จีนเผชิญกับการขาดแคลนบุคลากรที่มีคุณสมบัติอย่างรุนแรงเพื่อเติมเต็มตำแหน่งสาธารณะกว่า 2.7 ล้านตำแหน่งที่จำเป็นในการปกครองประเทศซึ่งก่อนหน้านี้เคยถูกครอบครองโดยเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับก๊กมินจั๋ง ซึ่งบางส่วนพรรคคอมมิวนิสต์จีนต้องอนุญาตให้ทำงานต่อไปเนื่องจากขาดแคลนผู้มาแทนที่ที่เหมาะสม ภายในกลางทศวรรษ 1950 จีนได้พัฒนาระบบโนเมนคลาตูรา (nomenklatura; การแต่งตั้งตำแหน่งสำคัญ) ตามแบบอย่างสหภาพโซเวียต โดยไม่มีรัฐการพลเรือนที่เป็นอิสระจากพรรครัฐบาล

### การปฏิรูป
หลังอสัญกรรมของเหมา เจ๋อตงและการขึ้นสู่อำนาจของเติ้ง เสี่ยวผิง นักปฏิรูป ความพยายามที่จะเปลี่ยนแปลงระบบแกนนำได้เริ่มต้นขึ้นหลังความขัดแย้งในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรมเพื่อให้พรรคคอมมวินิสต์จีนสามารถดำเนินการทำประเทศจีนให้ทันสมัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ การปฏิรูปที่เริ่มต้นใน ค.ศ. 1984 ไม่ได้ลดจำนวนตำแหน่งแกนนำประมาณ 8.1 ล้านตำแหน่ง ทั่วประเทศจีน แต่เริ่มกระจายอำนาจการบริหารไปยังหน่วยงานในระดับมณฑลและท้องถิ่น

จ้าว จื่อหยาง ผู้ได้รับเลือกเป็นเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนใน ค.ศ. 1987 พยายามเปลี่ยนระบบแกนนำให้เป็นองค์กรอิสระมากขึ้นซึ่งคล้ายกับรัฐการพลเรือน รัฐการพลเรือนไม่ควรอยู่ใต้การควบคุมของพรรคคอมมิวนิสจ์จีนโดยสมบูรณ์ จึงเป็นการปฏิรูปความสัมพันธ์ระหว่างพรรคคอมมิวนิสต์จีนกับรัฐ หลังการประท้วงและการสังหารหมู่ที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน ค.ศ. 1989 จ้าวและพันธมิตรของเขาสูญเสียอิทธิพลในหมู่ชนชั้นนำของพรรคคอมมิวนิสต์จีนและโครงการปฏิรูปรัฐการพลเรือนถูกประณามโดยผู้นำที่เหลือ ข้อเสนอของจ้าวถูกแก้ไขอย่างมากและนำไปใช้ในภายหลังเป็น "ระเบียบชั่วคราวว่าด้วยข้ารัฐการพลเรือนแห่งรัฐ" ใน ค.ศ. 1993 แม้จะอยู่ในระดับที่ครอบคลุมน้อยกว่ามาก

อย่างไรก็ดี ระเบียบชั่วคราวได้ตั้งรัฐการพลเรือนอย่างเป็นทางการแห่งแรกในประเทศจีนนับตั้งแต่ก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชน

ตั้งแต่ต้นทศวรรษ 2000 มีการทำโควตาการสรรหาสำหรับผู้ที่ไม่ใช่สมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีน เพศ และกลุ่มชาติพันธุ์ เพื่อเพิ่มการเป็นตัวแทนของกลุ่มดังกล่าวในรัฐการพลเรือน

ใน ค.ศ. 2018 กรมองค์การพรรคคอมมิวนิสต์จีนได้ผนวกรวมสำนักข้ารัฐการพลเรือนแห่งรัฐ ภายใต้การนำของเลขาธิการใหญ่สี จิ้นผิง ข้ารัฐการพลเรือนและคู่สมรสของพวกเขาถูกปฏิเสธสิทธิ์การเดินทางไปต่างประเทศเพิ่มมากขึ้น และบางคนต้องมอบหนังสือเดินทางให้แก่ทางการในขณะอยู่ในประเทศ

## ระดับและระบบการจัดอันดับ
ระบบการจัดอันดับปัจจุบันมี 27 อันดับที่แตกต่างกัน (จากเดิมทั้งหมด 15 ระดับ) และระบบลำดับขั้น (ต่างจื้อ) ภายในแต่ละอันดับ (สูงสุด 14 ลำดับสำหรับแต่ละอันดับ) เพื่อสะท้อนถึงความอาวุโสและผลการปฏิบัติงาน การรวมกันของอันดับและต่างจื้อจะกำหนดค่าตอบแทนและสวัสดิการในที่สุด ระดับสูงสุด (รวมถึงหัวหน้ากรม รองหัวหน้ากรม และหัวหน้าแผนก) มีส่วนร่วมสำคัญในการกำหนดนโยบาย ภายในรัฐบาลท้องถิ่น ผู้มีอำนาจตัดสินใจระดับสูงสุดมักเป็นเลขาธิการคณะกรรมการพรรคคอมมิวนิสต์จีน หัวหน้ารัฐ และสมาชิกคณะกรรมการพรรค

27 อันดับนี้เป็นส่วนย่อยของ 11 "ระดับ" ต่อไปนี้เป็นรายการตำแหน่งของพรรคและรัฐที่เกี่ยวข้องกับอันดับรัฐการพลเรือนของพวกเขา ซึ่งเป็นรายการที่ไม่ครบถ้วนสมบูรณ์ รายการนี้ประกอบด้วยเฉพาะ "ตำแหน่งผู้นำ" (หลิงเต่าก้านปู้) เท่านั้น แต่ไม่รวมข้ารัฐการพลเรือนซึ่งไม่ได้อยู่ในตำแหน่งผู้นำ ข้ารัฐการพลเรือนที่ไม่ได้เป็นผู้นำสามารถได้รับอันดับสูงเทียบเท่ากันได้ ตัวอย่างเช่น ผู้เชี่ยวชาญหรือที่ปรึกษาที่รัฐบาลจ้างในโครงการระยะยาวไม่ได้จัดการผู้คนหรือเป็นผู้นำองค์กรใด ๆ แต่ก็ยังอาจได้รับอันดับเทียบเท่าระดับกิ่งมณฑล ในทำนองเดียวกัน เจ้าหน้าที่เกษียณอายุที่รับตำแหน่งที่มีอันดับต่ำกว่า (ปกติจะเป็นเชิงพิธีการ) หลังเกษียณอายุมักจะยังคงรักษาระดับอันดับสูงสุดของตนไว้ได้ ในบางครั้ง เจ้าหน้าที่อาจดำรงตำแหน่งหนึ่ง แต่มีอันดับสูงกว่าที่ตำแหน่งนั้นระบุไว้ เช่น รองเลขาธิการคณะกรรมการพรรคคอมมิวนิสต์จีนระดับจังหวัดซึ่งมีอันดับเทียบเท่าระดับจังหวัดเต็ม

## องค์การบริหารรัฐการพลเรือนแห่งรัฐ
องค์กาาบริหารรัฐการพลเรือนแห่งรัฐถูกจัดตั้งขึ้นในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2008 โดยสภาประชาชนแห่งชาติ อยู่ภายใต้การจัดการของกระทรวงทรัพยากรมนุษย์และประกันสังคม เป็นผลมาจากการรวมกันของกระทรวงมหาดไทยและกระทรวงทรัพยากรมนุษย์และประกันสังคม หน้าที่ขององค์การครอบคลุมการบริหาร การสรรหา การประเมิน การฝึกอบรม การให้รางวัล การกำกับดูแล และด้านอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับกิจการรัฐการพลเรือน องค์การยังมีหน้าที่ใหม่หลายประการ รวมถึงการร่างระเบียบว่าด้วยช่วงทดลองงานของบุคลากรเข้าใหม่ การปกป้องสิทธิตามกฎหมายของข้ารัฐการพลเรือนให้ดียิ่งขึ้น และรับผิดชอบการลงทะเบียนข้ารัฐการพลเรือนภายใต้หน่วยงานส่วนกลาง การตั้งองค์การนี้เป็นส่วนหนึ่งของการปรับคณะรัฐมนตรีของรัฐบาลใน ค.ศ. 2008 โดยมีเป้าหมายที่ระบบ "ซูเปอร์กระทรวง" เพื่อปรับปรุงการทำงานของหน่วยงานรัฐบาลให้มีประสิทธิภาพ

## การสอบ
ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา งานรัฐการพลเรือนเป็นหนึ่งในทางเลือกอาชีพอันดับต้น ๆ สำหรับบัณฑิตวิทยาลัย ใน ค.ศ. 1993 มีการตั้งระบบการสอบและประเมินข้ารัฐการพลเรือน โดยทั่วไปมีผู้คนมากกว่าหนึ่งล้านคนลงทะเบียนสอบรัฐการพลเรือนในแต่ละปีและอัตราความสำเร็จอยู่ที่ประมาณร้อยละ 2

เส้นทางทางเลือกในการเข้ารับรัฐการพลเรือนนอกเหนือจากการสอบคือระบบจัดสรรบัณฑิต (*เสฺวี่ยนเตี้ยวเชิง*, 选调生) ซึ่งเปิดโอกาสให้แก่แกนนำนักศึกษาที่อย่างน้อยเป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีนในช่วงทดลอง ผ่านระบบจัดสรรบัณฑิต บัณฑิตจบใหม่จะเข้าสู่โครงการที่ส่งพวกเขาไปยังตำแหน่งระดับรากหญ้า เช่น บทบาทผู้นำหมู่บ้าน หรือเลขาธิการสันนิบาตเยาวชนคอมมิวนิสต์ในท้องถิ่นเป็นเวลาสองสามปี ผู้สมัครสำหรับระบบจัดสรรบัณฑิตจะต้องผ่านการสอบข้อเขียนและการสอบปากเปล่า จัดโดยกรมองค์การพรรคคอมมิวนิสต์จีนระดับท้องถิ่นหรือระดับมณฑล การสอบครอบคลุมหัวข้อบริการสาธารณะที่คล้ายกับการสอบรัฐการพลเรือน แต่โดยทั่วไปถือว่ามีการแข่งขันน้อยกว่า

โครงการที่คล้ายกับระบบจัดสรรบัณฑิตเริ่มปรากฏขึ้นในทศวรรษ 1980 แต่ได้รับการจัดตั้งอย่างเป็นทางการหลัง ค.ศ. 2000

## เงินเดือนและเบี้ยเลี้ยง
มีสามองค์ประกอบหลักของค่าตอบแทนข้ารัฐการพลเรือนตามระเบียบการจ่ายค่าตอบแทน ค.ศ. 2006 โดยคณะมนตรีรัฐกิจสาธารณรัฐประชาชนจีน ได้แก่ เงินเดือนพื้นฐาน (基本工资) เบี้ยเลี้ยงค่าครองชีพ (津补贴) และโบนัส (奖金)

## ดูเพิ่ม

* การเมืองจีน
* ระบบแกนนำพรรคคอมมิวนิสต์จีน
* ลำดับอาวุโสในประเทศจีน
* เขตการปกครองของประเทศจีน
* วิทยาลัยการปกครองแห่งชาติ
* สมาคมบริหารมหาชนแห่งประเทศจีน

## อ้างอิง

หมวดหมู่:รัฐบาลสาธารณรัฐประชาชนจีน