โรงเรียนนายร้อยตำรวจ

**โรงเรียนนายร้อยตำรวจ** (Royal Police Cadet Academy : RPCA) เป็นหน่วยงานระดับกองบัญชาการ ขึ้นตรงกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เป็นสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษา ตั้งอยู่ที่ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม มีภารกิจหลักในการฝึกอบรม ให้การศึกษา อบรมหล่อหลอมนักเรียนนายร้อยตำรวจให้มีคุณลักษณะเหมาะสมที่จะเป็นนายตำรวจชั้นสัญญาบัตร และฝึกอบรมผู้เข้ารับการอบรมหลักสูตรอื่น ผู้ที่ศึกษาตามหลักสูตรหลักของในโรงเรียนนายร้อยตำรวจเรียกว่า "นักเรียนนายร้อยตำรวจ" (นรต.) .ผู้ที่สำเร็จการศึกษาชั้นสูงตามหลักสูตรนักเรียนนายร้อยตำรวจจะได้รับการแต่งตั้งยศเป็น "ว่าที่ร้อยตำรวจตรี" โดยนายตำรวจสัญญาบัตรที่สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตรนักเรียนนายร้อยตำรวจได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเข้ารับพระราชทานกระบี่จากพระองค์ท่าน หรือองค์ผู้แทนพระองค์ตลอดมา ใน วันที่ 5 กุมภาพันธ์พ.ศ. 2568 พล.ต.ท.ศักดิ์รพี เพรียวพานิช  เป็นผู้บัญชาการ พล.ต.ต. อิทธิพล สุวรรณวัฒนะ และ พล.ต.ต. ชัชนันท์ ลีระเติมพงษ์ เป็นรองผู้บัญชาการ

## ประวัติ
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งโรงเรียนนายร้อยตำรวจภูธรขึ้นในประเทศไทย เมื่อปี พ.ศ. 2444 ณ มณฑลนครราชสีมา อันเป็นรากฐานเริ่มต้นของโรงเรียนนายร้อยตำรวจยุคปัจจุบัน โดยกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ขณะดำรงพระยศเป็นพระเจ้าน้องยาเธอ กรมหลวงดำรงราชานุภาพ  เสนาบดีว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้มีหนังสือที่ 67/719 ลงวันที่ 19 เมษายน ร.ศ.121 (พ.ศ. 2445) กราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวว่า ตามที่ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ตั้งโรงเรียนนายร้อยตำรวจภูธรขึ้นแล้ว แต่ติดขัดเรื่องที่ในการตั้งโรงเรียน จึงขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต ย้ายที่ตั้งโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ไปตั้งที่ ต.ห้วยจระเข้ อ.เมืองนครปฐม จ.นครปฐม ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงมีพระราชหัตถเลขาและลงพระปรมาภิไธยพระราชทานพระบรมราชานุญาต เป็นหนังสือถึงกรมหลวงดำรงราชานุภาพ 2 ฉบับ ฉบับแรกหนังสือที่ 59/234 ลงวันที่ 20 เมษายน ร.ศ.121 ฉบับที่ 2 หนังสือที่ 131/361 ลงวันที่ 14 พฤษภาคม ร.ศ.121 โปรดเกล้าฯพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ย้ายที่ตั้งโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ตามความกราบบังคมทูลขอของกรมหลวงดำรงราชานุภาพ อันเป็นหลักฐานที่แสดงว่าพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ตั้งโรงเรียนนายร้อยตำรวจภูธรขึ้น

สำหรับประวัติสถานที่ตั้งของโรงเรียนนายร้อยตำรวจ  ตั้งแต่เมื่อแรกเริ่มตั้งขึ้นในประเทศไทย จนกระทั่งมีที่ตั้งล่าสุดที่อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม ได้มีการย้ายสถานที่ตั้งตามลำดับดังนี้
* สมัยที่ 1 โรงเรียนนายร้อยตำรวจภูธร นครราชสีมา พ.ศ. 2444 มีนายร้อยโท ม.ร.ว.แดง (หม่อมแดง) ผู้บังคับการกองตำรวจภูธรเขต 3 นครราชสีมา ทำหน้าที่เป็นผู้บังคับการโรงเรียนนายร้อยตำรวจ เป็นคนแรก
* สมัยที่ 2 โรงเรียนนายร้อยตำรวจภูธร ห้วยจระเข้ จังหวัดนครปฐม (ครั้งที่ 1) พ.ศ. 2447 - พ.ศ. 2458
* สมัยที่ 3 โรงเรียนนายหมวด คลองไผ่สิงโต กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2458 - พ.ศ. 2464
* สมัยที่ 4 โรงเรียนนายร้อยตำรวจ ห้วยจระเข้ จังหวัดนครปฐม (ครั้งที่ 2) พ.ศ. 2464 - พ.ศ. 2476
* สมัยที่ 5 โรงเรียนนายร้อยทหารบก (ยศ.) กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2476 - พ.ศ. 2489 ทั้งนี้ ได้มีการเริ่มนับรุ่นของนักเรียนนายร้อยตำรวจ ครั้งแรกเป็น นรต.รุ่นที่ 1 เมื่อปี พ.ศ. 2480 ในขณะที่ศึกษาร่วมกับนักเรียนนายร้อยทหารบก
* สมัยที่ 6 โรงเรียนนายร้อยตำรวจ ปทุมวัน กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2489 - พ.ศ. 2497
* สมัยที่ 7 โรงเรียนนายร้อยตำรวจ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม พ.ศ. 2497 - ปัจจุบัน
ซึ่ง พล.ต.อ.เผ่า ศรียานนท์ อธิบดีกรมตำรวจในสมัยนั้น เป็นผู้วางรากฐานให้ย้ายสถานที่ตั้งของโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ไปตั้ง ณ อ.สามพราน จ.นครปฐม เมื่อ พ.ศ. 2497 และเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2499 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พร้อมด้วย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ขณะดำรงพระราชอิสริยยศเป็นสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินี ได้เสด็จทรงเปิดโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ณ อ.สามพราน จ.นครปฐม อย่างเป็นทางการ

แม้ว่าจะได้ทรงพระราชทานก่อตั้งโรงเรียนนายร้อยตำรวจภูธรขึ้นตั้งแต่ พ.ศ. 2444 ณ  กองตำรวจภูธรเขต 3  นครราชสีมา  แต่โรงเรียนนายร้อยตำรวจได้ถือเอาวันที่ 19 เมษายน ร.ศ.121 (พ.ศ. 2445) เป็นวันสถาปนาโรงเรียนนายร้อยตำรวจ  ตามที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงมีพระราชหัตถเลขาและลงพระปรมาภิไธยตอบหนังสือของกรมหลวงดำรงราชานุภาพไว้เป็นหลักฐาน

ปัจจุบันโรงเรียนนายร้อยตำรวจบริหารงานภายใต้พระราชบัญญัติตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2565 และ พระราชบัญญัติโรงเรียนนายร้อยตำรวจ พ.ศ. 2551

## ธงชัยประจำโรงเรียนนายร้อยตำรวจ
thumb|250px|ธงชัยประจำโรงเรียนนายร้อยตำรวจ
[thumb|250px|ธงชัยประจำโรงเรียนนายร้อยตำรวจและธงชัยหน่วยตำรวจอื่น ๆ ในพิธีถวายคำสัตย์ปฏิญาณตนและสวนสนามเนื่องใน[วันตำรวจ ซึ่งจัดขึ้นเป็นประจำในวันที่ 13 ตุลาคมของทุกปีที่โรงเรียนนายร้อยตำรวจ สามพราน]]
โรงเรียนนายร้อยตำรวจได้รับพระราชทานธงชัยประจำหน่วยตำรวจจากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 พร้อมกับหน่วยอื่นของตำรวจอีก 5 หน่วย เป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2495 ซึ่งพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรเสด็จพระราชดำเนินในการพระราชพิธีตรึงหมุดธงชัยดังกล่าวด้วยพระองค์เอง ในพระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2495 ผืนธงชัยมีลักษณะเช่นเดียวกับธงชาติ ภายในยอดธงบรรจุเส้นพระเกศาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช  และบรรจุพระพุทธรูปองค์เล็กเรียกว่า "พระยอดธง" เอาไว้   ธงชัยจึงถือเป็นตัวแทนของชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ ซึ่งเหล่าข้าราชการตำรวจ นักเรียนนายร้อยตำรวจ และปวงชนชาวไทยให้ความเคารพ

ธงชัยประจำโรงเรียนนายร้อยตำรวจนี้ มีลักษณะและการได้มาเช่นเดียวกันกับธงชัยเฉลิมพล ซึ่งได้ทรงพระราชทานแก่หน่วยทหารทุกประการ โดยสำนักราชเลขาธิการได้บันทึกหลักฐานเกี่ยวกับ "ธงชัยประจำหน่วยตำรวจ" นี้ไว้ ตามหลักฐานต่าง ๆ ปรากฏชื่อธงดังกล่าว ได้แก่ "ธงชัยเฉลิมพลประจำกองตำรวจ" "ธงชัยประจำกอง" "ธงชัย" "ธงประจำกอง" ซึ่งก็คือธงเดียวกัน 

ในวันที่ 13 ตุลาคมของทุกปี ซึ่งเป็นวันตำรวจ คณะนายตำรวจปกครองและนักเรียนนายร้อยตำรวจ จะทำการอัญเชิญธงชัยประจำโรงเรียนนายร้อยตำรวจนี้ไปทำพิธีถวายสัตย์ปฏิญาณตนและสวนสนาม

## โครงสร้างส่วนราชการโรงเรียนนายร้อยตำรวจ
โรงเรียนนายร้อยตำรวจ เป็นส่วนราชการในสังกัด กองบัญชาการศึกษา สำนักงานตำรวจแห่งชาติ โดยแบ่ง
หน้าที่ภารกิจออกเป็น 3 ฝ่าย คือ ฝ่ายบริหาร ฝ่ายปกครองและการฝึก ฝ่ายวิชาการ และมีหน่วยงานขึ้นตรงต่อ
โรงเรียนนายร้อยตำรวจอีกจำนวนหนึ่ง ดังนี้

**1. ฝ่ายบริหาร** รับผิดชอบด้านการบริหารงานทั่วไปของโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ได้แก่
การสรรหาและคัดเลือก การบริหารงานบุคคล การคลัง แผนและงบประมาณ นิติการ ยานพาหนะ อาคาร
และสถานที่ พิพิธภัณฑ์ โภชนาการ และการแพทย์ ประกอบด้วยส่วนราชการดังนี้
(ก) **กองบังคับการอำนวยการ** แบ่งเป็นดังต่อไปนี้
* 1) ฝ่ายสรรหาและคัดเลือก
* 2) ฝ่ายบริหารงานบุคคล
* 3) ฝ่ายคลัง
* 4) ฝ่ายแผนและงบประมาณ
* 5) ฝ่ายนิติการ
* 6) ฝ่ายยานพาหนะ อาคารและสถานที่
* 7) ฝ่ายพิพิธภัณฑ์
* 8) ฝ่ายโภชนาการ
* 9) ฝ่ายแพทย์

**2. ฝ่ายปกครองและการฝึก** รับผิดชอบด้านการปกครองบังคับบัญชา ให้คำปรึกษา
แนะนำ สนับสนุนงานกิจกรรมต่าง ๆ ของนักเรียนนายร้อยตำรวจ นักเรียนเตรียมทหารในส่วนของสำนักงาน
ตำรวจแห่งชาติ นักเรียนอบรมในหลักสูตรต่าง ๆ ของโรงเรียนนายร้อยตำรวจ รวมทั้งจัดการฝึกในรูปแบบต่าง ๆ
เช่น การฝึกแบบตำรวจ การฝึกยุทธวิธีตำรวจ การฝึกพลศึกษาและต่อสู้ป้องกันตัว ประกอบด้วยส่วนราชการ
ดังนี้

(ข) **[[กองบังคับการปกครอง]]** แบ่งเป็นดังต่อไปนี้
* 1) ฝ่ายปกครอง 1 (ปกครองนักเรียนนายร้อยตำรวจชั้นปีที่ 1-4)
* 2) ฝ่ายปกครอง 2(ปกครองนักเรียนอบรม)
* 3) ฝ่ายปกครอง 3  (ปกครองนักเรียนเตรียมทหาร โดยปฏิบัติหน้าที่ ณ  โรงเรียนเตรียมทหาร  จว.นครนายก)
* 4) ฝ่ายกิจกรรมนักเรียน
* 5) ฝ่ายอำนวยการ

(ค) **ศูนย์ฝึกตำรวจ** แบ่งเป็นดังต่อไปนี้
* 1) กลุ่มงานการฝึกแบบตำรวจ
* 2) กลุ่มงานยุทธวิธีตำรวจ
* 3) กลุ่มงานพลศึกษาและต่อสู้ป้องกันตัว
* 4) ฝ่ายอำนวยการ

**3. ฝ่ายวิชาการ** รับผิดชอบด้านการให้ความรู้ทางวิชาการต่าง ๆ เช่น การเรียนการสอน
การวิจัย การฝึกอบรม และการให้บริการทางวิชาการแก่สังคม ประกอบด้วยส่วนราชการ ดังนี้

(ง) **คณะตำรวจศาสตร์** แบ่งเป็นดังต่อไปนี้ 
* 1) กลุ่มงานคณาจารย์
* 2) สำนักงานคณบดี
(จ) **คณะนิติวิทยาศาสตร์** แบ่งเป็นดังต่อไปนี้
* 1) กลุ่มงานคณาจารย์
* 2) กลุ่มงานนักนิติวิทยาศาสตร์
* 3) สำนักงานคณบดี
(ฉ) **คณะสังคมศาสตร์** แบ่งเป็นดังต่อไปนี้
* 1) กลุ่มงานคณาจารย์
* 2) สำนักงานคณบดี
(ช) **ศูนย์บริการทางการศึกษา** แบ่งเป็นดังต่อไปนี้
* 1) ฝ่ายสนับสนุนการเรียนการสอน
* 2) ฝ่ายพัฒนาการศึกษา
* 3) ฝ่ายบริหารงานวิจัย
* 4) ฝ่ายวิเทศสัมพันธ์
* 5) ฝ่ายบริหารและธุรการ

**4. หน่วยงานขึ้นตรงต่อโรงเรียนนายร้อยตำรวจ** รับผิดชอบในงานเชิงรุกเพื่อให้การปฏิบัติงาน
เป็นไปด้วยความรวดเร็วและเกิดประสิทธิภาพสูงสุด ประกอบด้วยส่วนราชการ ดังนี้

(ซ) **สำนักเทคโนโลยีสารสนเทศและวิทยบริการ** แบ่งเป็นดังต่อไปนี้
* 1) ฝ่ายระบบคอมพิวเตอร์และเครือข่าย
* 2) ฝ่ายระบบสารสนเทศ
* 3) ฝ่ายวิทยบริการ
* 4) ฝ่ายบริหารและธุรการ
(ฌ) **สำนักประกันคุณภาพการศึกษา** แบ่งเป็นดังต่อไปนี้
* 1) ฝ่ายมาตรฐานการศึกษา
* 2) ฝ่ายตรวจสอบและประเมินผล
* 3) ฝ่ายบริหารและธุรการ
(ญ) **สำนักเลขานุการ**
(ฎ) **สำนักสภาการศึกษาและส่งเสริมกิจการ**

## หลักสูตร
โรงเรียนนายร้อยตำรวจ มีภารกิจหลักในการให้การศึกษาอบรมทั้งด้านวิชาการ วิชาชีพ และการอบรมหล่อหลอมคุณลักษณะความเป็นนายตำรวจสัญญาบัตรให้แก่ผู้ที่เข้ารับการศึกษาอบรมในโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ซึ่งหลักสูตรหลักและเป็นหลักสูตรประจำของโรงเรียนนายร้อยตำรวจคือ "หลักสูตรนักเรียนนายร้อยตำรวจ"

หลักสูตรนักเรียนนายร้อยตำรวจ เป็นหลักสูตรปริญญาตรี 4 ปี ทางด้านรัฐประศาสนศาสตร์ (การตำรวจ) มุ่งเน้นการศึกษาอบรมให้นักเรียนนายร้อยตำรวจมีวิชาความรู้และการอบรมหล่อมหลอมคุณลักษณะอันดีใน 3 ด้าน คือ
* 1) มีความรู้ทางวิชาการพื้นฐานของระดับปริญญาตรี
* 2) มีความรู้ทางวิชาชีพ ที่เป็นความรู้เฉพาะในด้านตำรวจ
* 3) มีบุคลิกลักษณะและมีภาวะความเป็นผู้นำตำรวจ มีคุณลักษณะทางร่างกายและจิตใจที่เหมาะสมจะเป็นนายตำรวจสัญญาบัตร และมีคุณธรรมจริยธรรม

สภาการศึกษาโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ได้มีการปรับปรุงพัฒนาหลักสูตรนักเรียนนายร้อยตำรวจให้มีความทันสมัย มีความเหมาะสมกับสภาพความเปลี่ยนแปลงทางสังคมมาโดยตลอด
นอกจากนั้น โรงเรียนนายร้อยตำรวจยังได้มีความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ในการเปิดหลักสูตรร่วมกัน เช่น ร่วมมือกับ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ในการเปิดการเรียนการสอนในหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขานิติวิทยาศาสตร์ เป็นต้น

### อุดมคติของตำรวจ
:::::: เคารพเอื้อเฟื้อต่อหน้าที่
::::: กรุณาปรานีต่อประชาชน
::::: อดทนต่อความเจ็บใจ
::::: ไม่หวั่นไหวต่อความยากลำบาก
::::: ไม่มักมากในลาภผล
::::: มุ่งบำเพ็ญตนให้เป็นประโยชน์แก่ประชาชน
::::: ดำรงตนในยุติธรรม
::::: กระทำการด้วยปัญญา
::::: รักษาความไม่ประมาทเสมอชีวิต

พระนิพนธ์โดย สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (จวน อุฏฐายีมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปรินายกองค์ที่ 16 เมื่อพุทธศักราช 2499

### เพลงประจำสถาบัน
# มาร์ชนักเรียนนายร้อยตำรวจ (เพลงมาร์ชประจำสถาบัน)
# มาร์ชพิทักษ์สันติราษฎร์ (เพลงประจำสำนักงานตำรวจแห่งชาติ)
# สามพราน
# สนสามพราน
# ขวัญดาว
# ลาก่อนสามพราน
# ลาแล้วสามพราน
# สามพรานแดนดาว
ฟังเพลงประจำสถาบัน ทั้ง 8 เพลง 
* เพลงประจำสถาบันโรงเรียนนายร้อยตำรวจ 8 เพลง

## นักเรียนนายร้อยตำรวจ

### คำขวัญประจำชั้นปี
เมื่อ พล.ต.อ.เผ่า  ศรียานนท์  ได้ก่อสร้างโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ที่ อ.สามพราน  จว.นครปฐม  ได้ให้ พ.ต.อ.วิจิตร  สุกโชติรัตน์ ทำหน้าที่เป็นอนุศาสนาจารย์ และสอนวิชาจริยธรรมแก่นักเรียนนายร้อยตำรวจ  (พ.ต.อ.วิจิตร สุกโชติรัตน์  นั้นขณะครองสมณเพศ มีสมณศักดิ์ทางสงฆ์เป็นพระมหา)

ขณะก่อสร้างอาคารต่างๆภายในโรงเรียนนายร้อยตำรวจ พ.ต.อ.วิจิตรฯ ได้ขอคำแนะนำจากพระเถระผู้ใหญ่ขอตั้งคำขวัญประจำชั้นปีของนักเรียนนายร้อยตำรวจ  เพื่อเป็นกุศโลบายและแนวทางในการอบรมปลูกฝัง นรต. ซึ่งเมื่อก่อสร้างอาคารต่างๆเสร็จใน พ.ศ. 2497 (นรต.รุ่นที่ 9,10,11) ก็ได้ตั้งคำขวัญประจำชั้นปีของนักเรียนนายร้อยตำรวจติดไว้ประจำอาคารนอนของ นรต.ทั้ง 4 อาคาร ดังนี้

นรต.ชั้นปีที่ 1 คำขวัญคือ **“ขันตีอุตสาหะ”** หมายความว่า ให้ นรต.ชั้นปีที่ 1  ต้องมีขันติ คือความอดทน และอุตสาหะ คือพากเพียรรับการฝึกหนัก ต้องมุมานะอดทนในการเปลี่ยนชีวิตจากคนธรรมดาให้เป็นผู้ที่รับการฝึก
นรต.ชั้นปีที่ 2 คำขวัญคือ **“วิจัยกรณี”** หมายความว่า จะต้องแยกแยะวิจัยกรณีต่างๆ เพื่อก้าวไปสู่ความก้าวหน้าในขั้นต่อๆไป
นรต.ชั้นปีที่ 3 คำขวัญคือ **“รักษ์วินัย”** หมายความว่า จะต้องรักษาระเบียบวินัยและขนบธรรมเนียมอันดีงามต่างๆ
นรต.ชั้นปีที่ 4 คำขวัญคือ **“เกียรติศักดิ์”** หมายความว่า จะต้องเป็นผู้ที่มีเกียรติยศ ศักดิ์ศรี รักษาเกียรติของตำรวจและสถาบันให้ดีที่สุด

คำขวัญของนักเรียนนายร้อยตำรวจนั้น เป็นกุศโลบายที่จะฝึกให้ นรต.มีคุณสมบัติพื้นฐานของผู้ที่จะเป็นนายตำรวจชั้นสัญญาบัตร และกำลังจะสำเร็จการศึกษาออกไปเป็นผู้บังคับบัญชาหน่วยตำรวจทั่วประเทศ ซึ่งจะฝึกให้ นรต.รู้จักความเป็น "ผู้ใต้บังคับบัญชา"ที่ดีในชั้นปีที่ 1-2 และเป็น "ผู้บังคับบัญชา" ที่ดีในชั้นปีที่ 3-4 คำขวัญดังกล่าวมักจะถูกเรียกให้คล้องจองคือ **"เกียรติศักดิ์ รักษ์วินัย วิจัยกรณี ขันตีอุตสาหะ"**

### สีประจำชั้นปี
* ชั้นปีที่ 1 "สีฟ้า"  หมายความว่า  ให้เป็นคนที่เปิดกว้างเหมือนท้องฟ้า  เพื่อรับการฝึก การอบรมต่างๆ   ต้องเป็นคนเปิดกว้างทั้งจิตใจและสติปัญญา
* ชั้นปีที่ 2 "สีเหลือง"  เป็นสีของการศึกษา  หมายความว่า ให้มีความตั้งใจศึกษาทุกๆด้านที่ รร.นรต. ให้การฝึกศึกษาแก่ นรต.
* ชั้นปีที่ 3 "สีม่วง"  หมายความว่า จะต้องมีความพร้อมที่จะเป็นตำรวจอย่างเต็มตัว
* ชั้นปีที่ 4 "สีเขียว"  เป็นสีที่แสดงถึงความอุดมสมบูรณ์เต็มที่  ถ้าเป็นต้นไม้ก็คือต้นไม้ใหญ่ แผ่กิ่งก้านสาขา  เป็นที่พึ่ง ให้ร่มเงาแก่สรรพสัตว์และมนุษย์ได้

สีประจำชั้นปีนี้จะถูกใช้เป็นสีประจำกองร้อย (อาคารนอน) และเป็นสีหมวก ซึ่งการเลื่อนชั้นการศึกษาของ นรต.นั้นจะสมบูรณ์ก็ต่อเมื่อได้มี *พิธีประดับเลขชั้นปีและเปลี่ยนหมวกสี* แล้ว ซึ่งจะกระทำในวันรุ่งขึ้นหลังจากมี *พิธีวิ่งรับหมวก* (Long March) ในวันเริ่มต้นเปิดภาคการศึกษา

### เครื่องแบบนักเรียนนายร้อยตำรวจ
* เครื่องแบบเต็มยศ
* เครื่องแบบครึ่งยศ
* เครื่องแบบสโมสร
* เครื่องแบบปกติขาว
* เครื่องแบบปกติเสื้อนอกคอแบะกากี
* เครื่องแบบปกติเสื้อเชิ้ตคอพับกากี (มีผ้าผูกคอ)
* เครื่องแบบฝึก
* เครื่องแบบสนาม (ฟาติก)
* เครื่องแบบสนามชนิดปล่อยเอว (เวสมอร์แลนด์)
* ชุดศึกษา 
* ชุดลำลอง
* ชุดกีฬาขาสั้น
* ชุดกีฬาขายาว
* ชุดวอร์ม

หมวก มีทั้งสิ้น 7 แบบ
* หมวกปีกทรงแข็งสีกากี มียอดโลหะสีเงิน (หมวกยอด) หุ้มด้วยผ้าเสิร์จ
* หมวกทรงหม้อตาลสีกากี ผ้าเสิร์จ
* หมวกทรงหม้อตาลสีขาว 
* หมวกทรงหม้อตาลสีกากี 
*หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากี ผ้าเสิร์จ (นรต.หญิง)
*หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากี (นรต.หญิง)
*หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีขาว (นรต.หญิง)
* หมวกหนีบสีกากี
* หมวกแก๊ปทรงตึง (สีประจำกองร้อย)
* หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีดำ
* หมวกทรงอ่อนสักหลาดสีดำ (เบเร่ต์)

รองเท้า มีทั้งสิ้น 4 แบบ
* รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (ฮาล์ฟ)
* รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ (คัทชู)
* รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ (คอมแบท)
* รองเท้ากีฬาผ้าใบหุ้มส้นสีขาว

ส่วนประกอบเครื่องแบบ
* หน้าหมวกตราแผ่นดิน เป็นตราแผ่นดินรูปอาร์มในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจูลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
* อาร์มคอรูปตราสัญลักษณ์โรงเรียนนายร้อยตำรวจสีเงิน
* อินทธนูแข็งสีแดงเลือดหมูประดับสายพาดดิ้นเงิน
* เครื่องหมาย "ร"
* เครื่องหมายเลขไทยตามชั้นปี
* ป้ายชื่อโลหะ
* แพรแถบย่อข้าราชการตำรวจ
* กระบี่สั้นนักเรียนนายร้อยตำรวจพร้อมสายกระบี่
* กระบี่ยาว พร้อมสายกระบี่ชนิดสามชาย (ใช้ในการฝึกและการสวนสนาม)

เครื่องหมายการผ่านการฝึก และความสามารถพิเศษประกอบเครื่องแบบ
* เครื่องหมายหลักสูตรต่อต้านปราบปรามการก่อความไม่สงบ (ตปส.)
* เครื่องหมายหลักสูตรการโดดร่ม จากกองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ ตชด. (ค่ายนเรศวร) ปีกร่มชนิดทำด้วยดิ้นเงิน
* เครื่องหมายความสามารถการยิงปืนพกในระบบ เอ็น.อาร์.เอ (N.R.A.)
* เครื่องหมายความสามารถการยิงปืนยาว

### หลักสูตรต่าง ๆ ของนักเรียนนายร้อยตำรวจ
นอกจากนักเรียนนายร้อยตำรวจจะต้องศึกษาภาควิชาการ และการอบรมหล่อหลอมด้านความคิดจิตวิญญาณแล้ว นรต.ทั้งหมดจะต้องเข้ารับการฝึกหลักสูตรต่าง ๆ ดังต่อไปนี้
* **หลักสูตรการต่อต้านปราบปรามการก่อความไม่สงบ (ตปส.) **สำหรับ นรต.ชั้นปีที่ 1 ฝึกในช่วงปิดภาคการศึกษาภาคปลาย ระหว่างเดือน กุมภาพันธ์-มีนาคม โดยอยู่ในการควบคุมการฝึกโดยกองบังคับการฝึกพิเศษ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน  เป็นหลักสูตรที่มุ่งหมายให้ นรต.สามารถฝึกการเป็นผู้นำหน่วยสนามขนาดเล็กได้ และยังนำพื้นฐานการฝึกภาคสนามไปประยุกต์ใช้งานในหน้าที่ต่างๆได้อย่างมีประสิทธิภาพ
* **หลักสูตรนักเรียนนายร้อยตำรวจฝึกรับใช้ประชาชนในชนบท** สำหรับ นรต.ชั้นปีที่ 2 หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า "หลักสูตรพ่อแม่สมมุติ" ฝึกในช่วงปิดภาคการศึกษาภาคต้น ประมาณเดือนกันยายน ซึ่งโรงเรียนนายร้อยตำรวจจะส่งตัว นรต.ชั้นปีที่ 2 ไปพักอาศัย กินอยู่ และใช้แรงงานกายเสมือนเป็นลูกแท้ๆของประชาชนที่มีอาชีพเกษตรกร หรือทำผลิตภัณฑ์ชุมชน เป็นต้น เป็นหลักสูตรที่มุ่งหมายให้ นรต.มีความเข้าใจในวิถีชีวิตของประชาชนรากหญ้า เข้าใจในความยากลำบากของประชาชน ให้ นรต.ลดแนวคิดเชิงอำนาจนิยม ให้เรียนรู้การทำงานร่วมกับชุมชน ท้องถิ่น และสังคมได้อย่างมีประสิทธิภาพ  
* **หลักสูตรการโดดร่ม** สำหรับ นรต.ชั้นปีที่ 2 ฝึกในช่วงปิดภาคการศึกษาภาคปลาย ระหว่างเดือน กุมภาพันธ์-เมษายน โดยอยู่ในการควบคุมการฝึกโดยกองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน (ตำรวจพลร่ม ค่ายนเรศวร) หลักสูตรนี้มุ่งหมายฝึกฝนความเข้มแข็งทางด้านร่างกายและจิตใจ การตัดสินใจในภาวะวิกฤติด้วยสติ การก้าวผ่านความกลัว เสริมสร้างภาวะผู้นำ เสริมสร้างความกล้าหาญเด็ดเดี่ยวและมีสติแม้ว่าจะต้องอยู่ในสถานการณ์เสี่ยงอันตราย
* **หลักสูตรนักเรียนนายร้อยตำรวจสัมผัสปัญหาชุมชน** สำหรับนักเรียนนายร้อยตำรวจชั้นปีที่ 3 ฝึกในช่วงปิดภาคการศึกษาภาคต้น ประมาณเดือนกันยายน
* **หลักสูตรนักเรียนนายร้อยตำรวจฝึกปฏิบัติงานในสถานีตำรวจ** สำหรับนักเรียนนายร้อยตำรวจชั้นปีที่ 3 โดยให้ฝึกงานสายป้องกันปราบปราม, สืบสวน, จราจร, อำนวยการ ฝึกในช่วงปิดภาคการศึกษาภาคปลาย ระหว่างเดือน กุมภาพันธ์-มีนาคม โดยส่งตัวให้ไปฝึกในสถานีตำรวจสังกัดกองบัญชาการตำรวจภูธรต่าง ๆ
* **หลักสูตรฝึกหัดงานสอบสวน** สำหรับ นรต.ชั้นปีที่ 4 ฝึกหลังจากเสร็จสิ้นการศึกษาภาคต้น ประมาณเดือนสิงหาคม-กันยายน โดยส่งตัวให้ฝึกในสถานีตำรวจนครบาลต่าง ๆ
* **หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพสืบสวนสอบสวนคดีอาญา** โรงเรียนนายร้อยตำรวจ จะส่งตัวนายตำรวจที่สำเร็จการศึกษา นรต.ชั้นปีที่ 4 และประดับยศเป็น ว่าที่ร้อยตำรวจตรีแล้ว เข้ารับการฝึกอบรมหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพสืบสวนสอบสวนคดีอาญา ณ สถาบันส่งสริมงานสอบสวน ต.ศาลายา อ.พุทธมณฑล จ.นครปฐม ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ - กันยายน ใช้ระยะเวลาฝึกอบรมเป็นเวลา 8 เดือน ก่อนจะแต่งตั้งไปดำรงตำแหน่งต่าง ๆ ในสำนักงานตำรวจแห่งชาติต่อไป

### นักเรียนนายร้อยตำรวจหญิง
เมื่อปีการศึกษา 2552 (ตรงกับ นรต.รุ่นที่ 66)  โรงเรียนนายร้อยตำรวจได้เปิดรับสมัครนักเรียนนายร้อยตำรวจหญิงเป็นรุ่นแรก จำนวน 70 นาย โดยคัดเลือกจากนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 60 นาย และข้าราชการตำรวจชั้นประทวนเพศหญิงอายุไม่เกิน 25 ปี อีก 10 นาย ผลปรากฏว่ามีผู้สมัครสอบคัดเลือกถึงกว่า 17,000 คน  และได้รับนักเรียนนายร้อยตำรวจหญิงเข้าฝึกศึกษามาอย่างต่อเนื่องโดยทุกปี จนถึงปี 2561 รวมเป็นจำนวน 10 รุ่น (นรต.รุ่น 66-75) ซึ่ง นรต.หญิง รุ่นที่ 75 ได้สำเร็จการศึกษาแต่งตั้งยศเป็น ว่าที่ร้อยตำรวจตรีหญิงเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2565 และรับการแต่งตั้งไปดำรงตำแหน่งต่างๆเมื่อเดือนตุลาคม 2565 

นักเรียนนายร้อยตำรวจหญิงนั้น มีการฝึกศึกษาร่วมกันกับนักเรียนนายร้อยตำรวจชายอย่างเท่าเทียมทุกอย่าง ไม่มีการแบ่งแยกการฝึกกัน  แตกต่างกันเพียงอาคารที่พัก ให้พักในอาคารเฉพาะนักเรียนหญิงแยกต่างหากจากอาคารที่พักนักเรียนนายร้อยตำรวจชาย   

ปัจจุบันนี้สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ได้ชะลอการรับนักเรียนนายร้อยตำรวจหญิง เนื่องจากมีแนวนโยบายให้รับนักเรียนนายร้อยตำรวจจากผู้สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนเตรียมทหารเป็นหลัก  ทั้งนี้ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ยังมีการเปิดสอบแข่งขันบุคคลหญิงทั่วไปเข้ารับการฝึกอบรม(นอร.) และบรรจุแต่งตั้งเป็นนายตำรวจสัญญาบัตรหญิง เพื่อปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งต่างๆมาอย่างต่อเนื่อง

## รายนามศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง
* พลตำรวจตรี ขุนพันธรักษ์ราชเดช (บุตร พันธรักษ์) (ศิษย์เก่าโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ห้วยจระเข้) อดีตนายตำรวจที่มีชื่อเสียงในด้านการปราบโจรร้ายที่มีคำนำหน้าว่า "เสือ" โดยใช้ไสยศาสตร์ในการต่อสู้ จนได้รับฉายว่า *"นายพลตำรวจหนังเหนียวผู้จับเสือมือเปล่า"*, *"นายพลตำรวจหนวดเขี้ยว"*, *"ขุนพันธ์ฯ ดาบแดง"*, *"รายอกะจิ (อัศวินพริกขี้หนู)"* และ *"จอมขมังเวทย์"* เป็นต้น
* พลตำรวจเอก ประชา พรหมนอก (รุ่นที่ 18) อดีตรองนายกรัฐมนตรี
* พลตำรวจเอก ธีรวุฒิ บุตรศรีภูมิ (รุ่นที่ 20) อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
* พลตำรวจเอก สันต์ ศรุตานนท์ (รุ่นที่ 20) อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
* พลตำรวจเอก สุนทร ซ้ายขวัญ (รุ่นที่ 20) อดีตรักษาการผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
* พลตำรวจเอก โกวิท วัฒนะ (รุ่นที่ 22) อดีตรองนายกรัฐมนตรี
* พลตำรวจเอก ชิดชัย วรรณสถิตย์ (รุ่นที่ 23) อดีตรองนายกรัฐมนตรี
* พลตำรวจเอก เสรีพิศุทธ์ เตมียเวส (รุ่นที่ 24) อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
* พลตำรวจโท วิเชียรโชติ สุกโชติรัตน์ (รุ่นที่ 24) อดีตโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
* พลตำรวจเอก พัชรวาท วงษ์สุวรรณ (รุ่นที่ 25) อดีตรองนายกรัฐมนตรี
* พลตำรวจเอก  ปทีป ตันประเสริฐ (รุ่นที่ 25) อดีตรักษาการผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
* ร้อยตำรวจเอก ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์  (รุ่นที่ 25) อดีตรองนายกรัฐมนตรี
* พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร  (รุ่นที่ 26) อดีตนายกรัฐมนตรี
* พลตำรวจเอก วงกต มณีรินทร์ (รุ่นที่ 26) อดีตผู้บัญชาการศูนย์ปฏิบัติการสำนักงานตำรวจแห่งชาติส่วนหน้า
* พลตำรวจเอก วิเชียร พจน์โพธิ์ศรี (รุ่นที่ 28) อดีตปลัดกระทรวงคมนาคม
* พลตำรวจเอก อดุลย์ แสงสิงแก้ว (รุ่นที่ 29) อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน
* พลตำรวจเอก อัศวิน ขวัญเมือง   (รุ่นที่ 30)   อดีตผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร
* พลตำรวจโท  คำรณวิทย์ ธูปกระจ่าง (รุ่นที่ 30) **[[นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดปทุมธานี]]**
* พลตำรวจเอก สมยศ พุ่มพันธุ์ม่วง (รุ่นที่ 31) อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
* พลตำรวจเอก พงศพัศ พงษ์เจริญ (รุ่นที่ 31) อดีตรองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ 
* พลตำรวจตรี สุพิศาล ภักดีนฤนาถ (รุ่นที่ 31) ประธานที่ปรึกษาพรรคไทยธรรม
* พันตำรวจโท สันธนะ ประยูรรัตน์ (รุ่นที่ 33) อดีตรองหัวหน้าพรรคประชากรไทย
* พลตำรวจเอก จักรทิพย์ ชัยจินดา (รุ่นที่ 36) อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
* พลตำรวจเอก สุวัฒน์ แจ้งยอดสุข (รุ่นที่ 36) อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
* พันตำรวจเอก ทวี สอดส่อง (รุ่นที่ 37) อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
* พันตำรวจโท กานต์ เทียนแก้ว (รุ่นที่ 37) ผู้ก่อตั้งและอดีตหัวหน้าพรรคพลังประชาชน 
* พันตำรวจเอก ดุษฎี อารยวุฒิ (รุ่นที่ 37) อดีตเลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ หรือ (ปปท.) และอดีตรองปลัดกระทรวงยุติธรรม
* พลตำรวจเอก ดำรงศักดิ์ กิตติประภัสร์ (รุ่นที่ 38) อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
* พลตำรวจเอก รอย อิงคไพโรจน์ (รุ่นที่ 40) อดีตรองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
* พลตํารวจเอก กิตติ์รัฐ พันธุ์เพ็ชร์ (รุ่นที่ 41) **[[ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ]]**
* พลตํารวจเอก สุรเชชษฐ์ หักพาล (รุ่นที่ 47) อดีตรองผู้บัญชาการตำรวจเเห่งชาติ อดีตปรึกษาพิเศษประจำสำนักนายกรัฐมนตรี สังกัดสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี
* พันตำรวจเอก จตุรวิทย์ คชน่วม (รุ่นที่ 53) อดีตรองผู้บังคับการตำรวจรถไฟ และโฆษกกองบังคับการตำรวจรถไฟ
* พันตำรวจเอก ธรณิศ ศรีสุข (รุ่นที่ 54) อดีตผู้บังคับหมวด (สัญญาบัตร 1) กองร้อยรบพิเศษที่ 1 กองกำกับการ 1 กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน
* พันตํารวจเอก วชิรา ยาวไทยสงค์ (รุ่นที่ 55) อดีตผู้กำกับการ 2 กองบังคับการตำรวจทางหลวง
* พันตำรวจเอก ธิติสรรค์ อุทธนผล (รุ่นที่ 57) อดีตผู้กำกับการสถานีตำรวจภูธรเมืองนครสวรรค์
* พันตำรวจตรี กฤตติกุล บุญลือ (รุ่นที่ 60) อดีตเป็นผู้บังคับหมวด กองร้อยรบพิเศษที่ 2 กองกำกับการ 1 กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน
* พันตํารวจตรี ศิวกร สายบัว (รุ่นที่ 67) อดีตสารวัตรสถานีตำรวจทางหลวง 1 กองกำกับการ 2 กองบังคับการตำรวจทางหลวง
* พันตํารวจตรี รุ่งคุณ จันทโชติ (รุ่นที่ 67) อดีตสารวัตร (สอบสวน) กองกำกับการ 3 กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ
* ร้อยตำรวจเอก พงศกร ขวัญเมือง (รุ่นที่ 69) อดีตโฆษกกรุงเทพมหานคร
* พันตำรวจตรี ธัญพีรสิษฐ์ จุลพิภพ (รุ่นที่ 69) สารวัตรกองกำกับการที่ 3 กองบังคับการสืบสวนสอบสวน กองบัญชาการตำรวจนครบาล (สว.กก.3 บก.สส.บช.น.)

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 

นายร้อยตำรวจ
นายร้อยตำรวจ
นายร้อยตำรวจ
หมวดหมู่:สถานศึกษาในอำเภอสามพราน