ภาคเหนือ (ประเทศไทย)

**ภาคเหนือ** เป็นภูมิภาคที่อยู่ด้านบนสุดของไทย มีลักษณะภูมิประเทศอันประกอบไปด้วยทิวเขาสลับซับซ้อน ต่อเนื่องมาจากทิวเขาชานในประเทศพม่าและประเทศลาว ภาคเหนือมีภูมิอากาศแบบทุ่งหญ้าสะวันนา เหมือนกับพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศ การที่มีพื้นที่อยู่เหนือระดับน้ำทะเลและมีเส้นละติจูดอยู่ตอนบนทำให้สภาพอากาศของภาคเหนือเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลอย่างเห็นได้ชัด เช่น มีฤดูหนาวที่หนาวเย็นกว่าภูมิภาคอื่น ๆ ทางด้านประวัติศาสตร์ของภาคเหนือมีความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมกับอาณาจักรล้านนา

## ประวัติศาสตร์
บริเวณพื้นที่ภาคเหนือ เดิมเป็นที่ตั้งของอาณาจักรล้านนา ซึ่งพญามังรายทรงสถาปนาขึ้นในปี พ.ศ. 1835 จากการยุบรวมกันของอาณาจักรในช่วงยุคก่อนหน้า คือ หิรัญนครเงินยางเชียงแสนและหริภุญชัย และสถาปนาเมืองหลวงอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 1838 ในชื่อนพบุรีศรีนครพิงค์เชียงใหม่

## ภูมิศาสตร์
thumb|200px|left|แผนที่แสดงภูมิประเทศของภาคเหนือ
thumb|200px|ดอยทางภาคเหนือ
thumb|200px|ภาพถ่ายดาวเทียม แสดงทิวเขาและพื้นที่ป่าของภาคเหนือเทียบกับภูมิภาคอื่น ๆ ของประเทศ
thumb|200px|แผนที่ภาคเหนือ กำหนดตามสภาพเศรษฐกิจและสังคม โดยคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

ภูมิประเทศของภาคเหนือประกอบไปด้วยทิวเขาน้อยใหญ่สลับซับซ้อน และมีพื้นที่สำคัญของประเทศหลายจุด เช่น พื้นที่ทางด้านตะวันตกสุดของประเทศที่อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน พื้นที่ทางด้านเหนือสุดของประเทศที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย จุดสูงสุดของประเทศที่ดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ นอกจากนี้ ภาคเหนือยังเป็นพื้นที่แรกของประเทศที่แม่น้ำโขงไหลผ่าน โดยจุดแรกที่แม่น้ำโขงไหลผ่านประเทศไทยอยู่บริเวณสามเหลี่ยมทองคำ อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย

ภาคเหนือมีพื้นที่รวมทั้งหมด 93,690.85 ตารางกิโลเมตร คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 0.06 ของพื้นที่บนผิวโลก

เขตแดนติดกับประเทศเพื่อนบ้านและภูมิภาคอื่น ๆ ของภาคเหนือ เรียงตามเข็มนาฬิกา ได้แก่ ทิศตะวันตกและทิศเหนือติดกับประเทศพม่า ทิศเหนือและทิศตะวันออกติดกับประเทศลาว ทิศใต้ติดกับภาคกลาง พื้นที่จังหวัดพิษณุโลก และ สุโขทัย ทางด้านตะวันตกเฉียงใต้มีพื้นที่ติดกับภาคตะวันตก บริเวณจังหวัดตาก

## การแบ่งเขตการปกครอง

จังหวัดในภาคเหนือ กำหนดโดยคณะกรรมการภูมิศาสตร์แห่งชาติเมื่อปี พ.ศ. 2521 และประกาศใช้โดยราชบัณฑิตยสถาน เป็นการแบ่งตามลักษณะทางภูมิศาสตร์ ประเพณี สังคม วัฒนธรรมและภาษา เป็นการแบ่งระบบ 6 ภูมิภาค ประกอบไปด้วย 9 จังหวัด ตามลักษณะภูมิภาคตามธรรมชาติที่ตั้งอยู่ในเขตภูเขา 

นอกจากการแบ่งตามราชบัณฑิตยสถานแล้ว ยังมีหน่วยงานที่เคยจัดแบ่งภูมิภาคของประเทศไทยขึ้นเพื่อกำหนดแผนบริหารงานด้านเศรษฐกิจและสังคม ซึ่งเป็นการแบ่งภูมิภาคอย่างไม่เป็นทางการได้แก่ คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ โดยกำหนดให้ภาคเหนือมีทั้งหมด 17 จังหวัด ประกอบด้วย 9 จังหวัดภาคเหนือข้างต้น กับอีก 8 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดตาก พิษณุโลก สุโขทัย เพชรบูรณ์ พิจิตร กำแพงเพชร นครสวรรค์ และจังหวัดอุทัยธานี

จังหวัดทั้ง 9 ของภาคเหนือในการแบ่งเช่นนี้อาจเรียกว่า *ภาคเหนือตอนบน* ซึ่งส่วนใหญ่เคยเป็นที่ตั้งของอาณาจักรล้านนามาก่อน (สำหรับจังหวัดอุตรดิตถ์และจังหวัดตาก เคยเป็นบางส่วน) และมีภาษาถิ่นเป็นคำเมือง ส่วน 8 จังหวัดที่เหลืออาจเรียกว่า *ภาคเหนือตอนล่าง* ซึ่งมีศูนย์กลางอยู่ที่จังหวัดพิษณุโลกและจังหวัดนครสวรรค์ อันเป็นศูนย์กลางการคมนาคมที่สำคัญ ปัจจุบันการแบ่งแบบนี้ไม่นิยมใช้อ้างอิงในเอกสารของทางราชการและบทความทางวิชาการอื่นๆ เนื่องจากราชบัณฑิตยสถานได้กำหนดให้จังหวัดเหล่านี้ เป็นจังหวัดในเขตภาคกลาง ยกเว้นจังหวัดตากอยู่ในภาคตะวันตก

ส่วนการจัดภูมิภาคของกรมอุตุนิยมวิทยานั้น จะแบ่งภูมิภาคเป็น 15 จังหวัด ซึ่งจะอ้างอิงตามคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ แต่จะไม่นับจังหวัดนครสวรรค์และจังหวัดอุทัยธานี โดยให้สองจังหวัดนี้จัดเป็นภาคกลาง ส่วนจังหวัดทางภาคเหนือตอนบนจะมีเพียง 8 จังหวัดเท่านั้นโดยที่ไม่นับจังหวัดอุตรดิตถ์ แต่จะให้จังหวัดอุตรดิตถ์ไปจัดอยู่กับภาคเหนือตอนล่างแทน

## การปกครองส่วนภูมิภาค

thumb|200px|center|แผนที่แสดงอาณาเขตแต่ละจังหวัดของภาคเหนือ

**ภาคเหนือ** แบ่งพื้นที่ตามราชบัณฑิตยสภา ประกอบด้วย 9 จังหวัด ได้แก่

## การปกครองส่วนท้องถิ่น

ภาคเหนือ มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ดังนี้

* **ระดับจังหวัด** แต่ละจังหวัดมีองค์การบริหารส่วนจังหวัด

* **ระดับเทศบาลและองค์การบริหารส่วนตำบล**
** เทศบาลนคร 3 แห่ง ประกอบด้วย
**# เทศบาลนครเชียงใหม่ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่
**# เทศบาลนครเชียงราย อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย
**# เทศบาลนครลำปาง อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง
** เทศบาลเมือง 17 แห่ง ประกอบด้วย
*** จังหวัดเชียงใหม่ 6 แห่ง ดังนี้
***# เทศบาลเมืองต้นเปา อำเภอสันกำแพง 
***# เทศบาลเมืองเมืองแกนพัฒนา อำเภอแม่แตง 
***# เทศบาลเมืองแม่โจ้ อำเภอสันทราย
***# เทศบาลเมืองแม่เหียะ อำเภอเมืองเชียงใหม่ 
***# เทศบาลเมืองสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่
***# เทศบาลเมืองดอนแก้ว	 อำเภอแม่ริม
*** จังหวัดน่าน 2 แห่ง ดังนี้
***# เทศบาลเมืองน่าน อำเภอเมืองน่าน 
***# เทศบาลเมืองไชยสถาน อำเภอเมืองน่าน 
*** จังหวัดพะเยา 2 แห่ง ดังนี้
***# เทศบาลเมืองพะเยา อำเภอเมืองพะเยา
***# เทศบาลเมืองดอกคำใต้ อำเภอดอกคำใต้
*** จังหวัดแพร่ 1 แห่ง ดังนี้
***# เทศบาลเมืองแพร่ อำเภอเมืองแพร่
*** จังหวัดแม่ฮ่องสอน 1 แห่ง ดังนี้
***# เทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน
*** จังหวัดลำพูน 1 แห่ง ดังนี้
***# เทศบาลเมืองลำพูน อำเภอเมืองลำพูน
*** จังหวัดลำปาง 3 แห่ง ดังนี้
***# เทศบาลเมืองเขลางค์นคร อำเภอเมืองลำปาง
***# เทศบาลเมืองพิชัย อำเภอเมืองลำปาง
***# เทศบาลเมืองล้อมแรด อำเภอเถิน
*** จังหวัดอุตรดิตถ์ 1 แห่ง ดังนี้
***# เทศบาลเมืองอุตรดิตถ์ อำเภอเมืองอุตรดิตถ์
** เทศบาลตำบล 375 แห่ง ประกอบด้วย
**# จังหวัดเชียงราย มีเทศบาลตำบล 72 แห่ง
**# จังหวัดเชียงใหม่ มีเทศบาลตำบล 115 แห่ง
**# จังหวัดน่าน มีเทศบาลตำบล 18 แห่ง
**# จังหวัดพะเยา มีเทศบาลตำบล 33 แห่ง
**# จังหวัดแพร่ มีเทศบาลตำบล 25 แห่ง
**# จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีเทศบาลตำบล 6 แห่ง
**# จังหวัดลำปาง มีเทศบาลตำบล 40 แห่ง
**# จังหวัดลำพูน มีเทศบาลตำบล 38 แห่ง
**# จังหวัดอุตรดิตถ์ มีเทศบาลตำบล 27 แห่ง
** องค์การบริหารส่วนตำบล 506 แห่ง ประกอบด้วย
**# จังหวัดเชียงราย มีองค์การบริหารส่วนตำบล 70 แห่ง
**# จังหวัดเชียงใหม่ มีองค์การบริหารส่วนตำบล 89 แห่ง
**# จังหวัดน่าน มีองค์การบริหารส่วนตำบล 80 แห่ง
**# จังหวัดพะเยา มีองค์การบริหารส่วนตำบล 36 แห่ง
**# จังหวัดแพร่ มีองค์การบริหารส่วนตำบล 57 แห่ง
**# จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีองค์การบริหารส่วนตำบล 42 แห่ง
**# จังหวัดลำปาง มีองค์การบริหารส่วนตำบล 61 แห่ง
**# จังหวัดลำพูน มีองค์การบริหารส่วนตำบล 18 แห่ง
**# จังหวัดอุตรดิตถ์ มีองค์การบริหารส่วนตำบล 53 แห่ง

## ประชากรศาสตร์
### ภาษา
พื้นที่ของจังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย แม่ฮ่องสอน พะเยา ลำพูน ลำปาง แพร่ น่าน และบางส่วนของจังหวัดอุตรดิตถ์ เคยเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรล้านนา ทำให้เกิดลักษณะของตัวอักษรและสำเนียงเฉพาะถิ่น เรียกว่าอักษรธรรมล้านนา (ตั๋วเมือง) และภาษาถิ่นพายัพ (กำเมือง)

### สถิติประชากร

### เมืองใหญ่สุด
**รายชื่อเมืองใหญ่ที่สุดในภาคเหนือ 20 อันดับแรก เรียงตามจำนวนประชากร**

## การศึกษา

สถาบันอุดมศึกษาที่สำคัญของภาคเหนือ ได้แก่

สถาบันอุดมศึกษาของรัฐและในกำกับของรัฐ
สถาบันอุดมศึกษาที่สำคัญ ได้แก่

* **สถาบันอุดมศึกษาของรัฐ**
** มหาวิทยาลัยราชภัฏ กลุ่มภาคเหนือ
**# วิทยาเขตเชียงราย
**# วิทยาเขตเชียงใหม่
**# วิทยาเขตลำปาง
**# วิทยาเขตอุตรดิตถ์
**# วิทยาเขตกำแพงเพชร 
**# วิทยาเขตพิษณุโลก 
**# วิทยาเขตเพชรบูรณ์ 
**# วิทยาเขตนครสวรรค์ 
** มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา 
**# วิทยาเขตเชียงราย
**# วิทยาเขตภาคพายัพ เชียงใหม่
**# วิทยาเขตลำปาง
**# วิทยาเขตน่าน
** สถาบันวิทยาลัยชุมชน
**# วิทยาลัยชุมชนน่าน
**# วิทยาลัยชุมชนแพร่
**# วิทยาลัยชุมชนแม่ฮ่องสอน

* **สถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐ**
** มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 
** มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
** มหาวิทยาลัยแม่โจ้
**# วิทยาเขตเขตแพร่ เฉลิมพระเกียรติ
** มหาวิทยาลัยพะเยา
**# วิทยาเขตเชียงราย
** มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์ลำปาง

* **สถาบันอุดมศึกษาเอกชน**
** มหาวิทยาลัยนอร์ท-เชียงใหม่
** มหาวิทยาลัยพายัพ
** มหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น
** มหาวิทยาลัยเนชั่น
** วิทยาลัยอินเตอร์เทคลำปาง
** วิทยาลัยเชียงราย
** วิทยาลัยแสงธรรม
**# วิทยาเขตเซเวียร์ เชียงราย

* ** สถาบันอุดมศึกษานอกระบบ (สังกัดอื่น) ** 
** วิทยาเขตสงฆ์ล้านนา 
** วิทยาเขตเชียงราย 
** วิทยาเขตสงฆ์น่าน 
** วิทยาเขตสงฆ์พุทธชินราช
** วิทยาเขตล้านนา
** วิทยาเขตกำแพงเพชร
** วิทยาเขตพิจิตร 
** มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ เชียงใหม่
** มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ ลำปาง
** มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ สุโขทัย
** มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ เพชรบูรณ์ 

## การขนส่ง
### การขนส่งทางอากาศ

การขนส่งทางอากาศของภาคเหนือ ได้แก่

* **ภายใต้[[บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน)]]**
** ท่าอากาศยานนานาชาติเชียงใหม่
** ท่าอากาศยานนานาชาติแม่ฟ้าหลวง เชียงราย

* **ภายใต้[[กรมท่าอากาศยาน]] [[กระทรวงคมนาคม]]**
** ท่าอากาศยานน่านนคร
** ท่าอากาศยานแพร่
** ท่าอากาศยานแม่ฮ่องสอน
** ท่าอากาศยานลำปาง

### การขนส่งทางบก

* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ลำปาง–งาว–พะเยา–เชียงราย–แม่สาย)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 (อุตรดิตถ์–เด่นชัย–ลำปาง–ลำพูน–เชียงใหม่)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101 (สุโขทัย–เด่นชัย–แพร่–น่าน–ด่านพรมแดน)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 102 (อุตรดิตถ์–เมืองเก่า)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 103 (งาว–ร้องกวาง)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 105 (แม่สอด–แม่สะเรียง)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 106 (เชียงใหม่–สวรรคโลก)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 107 (เชียงใหม่–แม่จัน)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108 (เชียงใหม่–แม่สะเรียง)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 109 (ฝาง–แม่สรวย)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 116 (สันป่าตอง–ลำพูน)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 118 (เชียงใหม่–เชียงราย)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1095 (แม่มาลัย–ปาย)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1263 (ขุนยวม–แม่นาจร)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1265 (ปาย–วัดจันทร์)
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1270 (กองลอย–แม่ลาน้อย)

## สถานที่สำคัญ

### อุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า

**ภาคเหนือ** มีอุทยานแห่งชาติ , วนอุทยาน และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ดังนี้

* **จังหวัดเชียงใหม่** มีอุทยานแห่งชาติ 13 แห่ง และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า 4 แห่ง ได้แก่
*# อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์
*# อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย
*# อุทยานแห่งชาติขุนขาน
*# อุทยานแห่งชาติดอยผ้าห่มปก
*# อุทยานแห่งชาติดอยเวียงผา
*# อุทยานแห่งชาติผาแดง
*# อุทยานแห่งชาติแม่ตะไคร้
*# อุทยานแห่งชาติแม่โถ
*# อุทยานแห่งชาติแม่วาง
*# อุทยานแห่งชาติศรีลานนา
*# อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง
*# อุทยานแห่งชาติออบขาน
*# อุทยานแห่งชาติออบหลวง
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่เลา - แม่แสะ
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสะเมิง
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอมก๋อย
*# เขตห้ามล่าสัตว์ป่าดอยสุเทพ
*# เขตห้ามล่าสัตว์ป่านันทบุรี
* **จังหวัดลำพูน** มีอุทยานแห่งชาติ 2 แห่ง, วนอุทยาน 1 แห่ง และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า 1 แห่ง ได้แก่
*# อุทยานแห่งชาติแม่ปิง
*# อุทยานแห่งชาติดอยขุนตาล
*# วนอุทยานดอยเวียงแก้ว
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดอยผาเมือง
* **จังหวัดเชียงราย** มีอุทยานแห่งชาติ 5 แห่ง และวนอุทยาน 15 แห่ง ได้แก่
*# อุทยานแห่งชาติดอยหลวง
*# อุทยานแห่งชาติขุนแจ
*# อุทยานแห่งชาติลำน้ำกก
*# อุทยานแห่งชาติภูชี้ฟ้า
*# อุทยานแห่งชาติถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน
*# วนอุทยานน้ำตกขุนน้ำยาบ   
*# วนอุทยานดอยหัวแม่คำ     
*# วนอุทยานถ้ำผาแล  
*# วนอุทยานน้ำตกตาดควัน 
*# วนอุทยานน้ำตกตาดสวรรค์
*# วนอุทยานน้ำตกตาดสายรุ้ง
*# วนอุทยานน้ำตกแม่สลอง
*# วนอุทยานน้ำตกวังธารทอง
*# วนอุทยานน้ำตกศรีชมภู
*# วนอุทยานน้ำตกห้วยตาดทอง
*# วนอุทยานน้ำตกห้วยแม่สัก 
*# วนอุทยานพญาพิภักดิ์
*# วนอุทยานสันผาพญาไพร
*# วนอุทยานห้วยทรายมาน
*# วนอุทยานห้วยน้ำช้าง   
* **จังหวัดลำปาง** มีอุทยานแห่งชาติ 5 แห่ง และพื้นที่สงวนชีวมณฑล 1 แห่ง ได้แก่
*# อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน
*# อุทยานแห่งชาติดอยจง
*# อุทยานแห่งชาติแม่วะ
*# อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท
*# อุทยานแห่งชาติเขลางค์บรรพต
*# พื้นที่สงวนชีวมณฑลสวนสัก ห้วยทาก 
* **จังหวัดพะเยา** มีอุทยานแห่งชาติ 3 แห่ง, วนอุทยาน 2 แห่ง และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า 2 แห่ง ได้แก่
*# อุทยานแห่งชาติดอยภูนาง
*# อุทยานแห่งชาติแม่ปืม
*# อุทยานแห่งชาติภูซาง
*# วนอุทยานน้ำตกน้ำมิน
*# วนอุทยานร่องคำหลวง  
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดอยผาช้าง
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเวียงลอ
* **จังหวัดอุตรดิตถ์** มีอุทยานแห่งชาติ 3 แห่ง, วนอุทยาน 4 แห่ง และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า 3 แห่ง ได้แก่
*# อุทยานแห่งชาติภูสอยดาว
*# อุทยานแห่งชาติลำน้ำน่าน
*# อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่
*# วนอุทยานถ้ำจัน
*# วนอุทยานเขาพลึง - บ้านด่าน
*# วนอุทยานน้ำตกแม่เฉย
*# วนอุทยานห้วยน้ำลี
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเมี่ยง-ภูทอง
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่จริม
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าน้ำปาด
* **จังหวัดแม่ฮ่องสอน** มีอุทยานแห่งชาติ 4 แห่ง, วนอุทยาน 10 แห่ง และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า 5 แห่ง ได้แก่
*# อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์
*# อุทยานแห่งชาติถ้ำปลา-น้ำตกผาเสื่อ
*# อุทยานแห่งชาติแม่เงา
*# อุทยานแห่งชาติสาละวิน
*# วนอุทยานแก้วโกมล  
*# วนอุทยานถ้ำธาราลอด  
*# วนอุทยานทุ่งบัวตอง
*# วนอุทยานน้ำตกกลอโค๊ะ 
*# วนอุทยานน้ำตกแม่ยวมหลวง 
*# วนอุทยานน้ำตกแม่สวรรค์น้อย 
*# วนอุทยานน้ำตกไม้ซางหนาม
*# วนอุทยานน้ำตกห้วยแม่แสด 
*# วนอุทยานผาหินตั้ง 
*# วนอุทยานไม้สักใหญ่
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดอยเวียงหล้า
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่ยวมฝั่งขวา
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าลุ่มน้ำปาย
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสันปันแดน
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสาละวิน
* **จังหวัดน่าน** มีอุทยานแห่งชาติ 7 แห่ง, วนอุทยาน 1 แห่ง, เขตห้ามล่าสัตว์ป่า 1 แห่ง และสวนรุกขชาติ 2 แห่ง ได้แก่
*# อุทยานแห่งชาติดอยภูคา
*# อุทยานแห่งชาติขุนสถาน
*# อุทยานแห่งชาติศรีน่าน
*# อุทยานแห่งชาติขุนน่าน
*# อุทยานแห่งชาติแม่จริม
*# อุทยานแห่งชาตินันทบุรี
*# อุทยานแห่งชาติถ้ำสะเกิน
*# วนอุทยานถ้ำผาตูบ
*# เขตห้ามล่าสัตว์ป่าภูฟ้า
*# สวนรุกขชาติแช่แห้ง
*# สวนรุกขชาติห้วยน้ำอุ่น
* **จังหวัดแพร่** มีอุทยานแห่งชาติ 3 แห่ง, วนอุทยาน 3 แห่ง และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า 2 แห่ง ได้แก่
*# อุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย
*# อุทยานแห่งชาติแม่ยม
*# อุทยานแห่งชาติดอยผากลอง
*# วนอุทยานดอยม่อนแก้ว - ม่อนเด็ง
*# วนอุทยานผาหลักหมื่น
*# วนอุทยานแพะเมืองผี
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดอยหลวง
*# เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าลำน้ำน่านฝั่งขวา

## เขื่อน

**ภาคเหนือ** มีเขื่อนของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ ดังนี้

* จังหวัดอุตรดิตถ์
** **[[เขื่อนสิริกิติ์]]** เดิมมีชื่อว่า **เขื่อนผาซ่อม**  ตั้งอยู่บริเวณเขาผาซ่อม ตำบลผาเลือด อำเภอท่าปลา จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยสร้างปิดกั้นแม่น้ำน่าน
* จังหวัดเชียงใหม่
** **[[เขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล]]** เดิมมีชื่อว่า **เขื่อนแม่งัด** ตั้งอยู่บริเวณบ้านใหม่ ตำบลช่อแล อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ โดยสร้างปิดกั้นลำน้ำแม่งัด ลำน้ำสาขาของแม่น้ำปิง 
** **[[เขื่อนแม่กวงอุดมธารา]]** ตั้งอยู่บริเวณตำบลลวงเหนือ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ โดยสร้างปิดกั้นลำน้ำแม่กวง ลำน้ำสาขาของแม่น้ำปิง 
* จังหวัดลำปาง
** **[[เขื่อนกิ่วลม]]** ตั้งอยู่บริเวณตำบลบ้านแลง อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง โดยสร้างปิดกั้นแม่น้ำวัง
** **[[เขื่อนกิ่วคอหมา]]** ตั้งอยู่บริเวณตำบลปงดอน อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง โดยสร้างปิดกั้นแม่น้ำวัง

### ทิวเขาที่สำคัญ
* ทิวเขาแดนลาว
* ทิวเขาถนนธงชัย
* ทิวเขาหลวงพระบาง
* ทิวเขาผีปันน้ำ
* ทิวเขาดอยมอนกุจู
* ทิวเขาดอยอินทนนท์
* ทิวเขาขุนตาน
* ทิวเขาพลึง
* ทิวเขาดอยภูสอยดาว

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*


เหนือ