อำภา ภูษิต

**อำภา ภูษิต** (เกิด 11 เมษายน พ.ศ. 2502) ชื่อเล่น **แอ๊ว** เป็นนักแสดง นางงาม พิธีกร และนางแบบชาวไทย เป็นตัวแทนสาวไทยในการประกวดมิสอินเตอร์เนชันแนล​ ปี 1977 ณ ประเทศญี่ปุ่น มีชื่อเสียงจากภาพยนตร์เรื่อง ฟ้าหลังฝน (พ.ศ. 2521)

## ประวัติ
อำภาเป็นน้องสาวแท้ ๆ ของอดีตนักแสดงหญิง ผดุงศรี โสภิตา เข้าสู่วงการจากการติดตามพี่สาวเข้าไปในกองถ่ายละคร และได้รับการชักชวนให้เข้าประกวด เทพีสงกรานต์สวนสามพราน ซึ่งเธอก็ได้รับชัยชนะคว้าตำแหน่งมาได้ ในปี 2520 ต่อมา ได้เป็นตัวแทนประเทศไทย ไปประกวดมิสอินเตอร์เนชันแนล 1977 ที่ประเทศญี่ปุ่น หลังจากนั้น จึงได้รับการทาบทามจาก จิรวรรณ กัมปนาทแสนยากร (คุณนายแดง) ให้มาแสดงภาพยนตร์

อำภาได้แสดงนำในภาพยนตร์เรื่องแรก คือเรื่อง *ฟ้าหลังฝน* ประกบกับ วิฑูรย์ กรุณา และ เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์ โดยมี พิศาล อัครเศรณี เป็นผู้กำกับการแสดง ซึ่งประสบผลสำเร็จเกินคาด ทั้งทางด้านรายได้และรางวัลนักแสดง อีกทั้งเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่องนี้ คือเพลง "พะวงรัก" ยังได้รับรางวัลพระราชทาน เสาอากาศทองคำ ทั้งนักร้องและเพลงในปีนั้นด้วย จากนั้น อำภายิ่งดังมากขึ้นกับบทพี่น้องสามสาว ในภาพยนตร์เรื่อง *สามใบเถา* ร่วมกับ เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์ และ สุพรรษา เนื่องภิรมย์ และเรื่อง *[[พรุ่งนี้ฉันจะรักคุณ]]* ซึ่งได้รับรางวัลนักแสดงดาวรุ่งจากการประกวด ที่ ไต้หวัน และ อินโดนีเซีย ต่อมาจึงหันไปรับบทนางรอง และนางร้าย แต่ก็ยังสามารถกลับมารับบทนางเอกได้อย่างสมศักดิ์ศรี จากภาพยนตร์หลาย ๆ เรื่อง เช่น *น้ำพริกก้นถ้วย* และเรื่องอื่น ๆ ช่วงที่ อำภารับบทนางเอก จะรับบทคู่กับพระเอกหลัก ๆ 4 คน คือ วิฑูรย์ กรุณา, สรพงศ์ ชาตรี, พอเจตน์ แก่นเพชร และ สมบัติ เมทะนี จากนั้นจึงหันมารับงานแสดงละครโทรทัศน์ ตั้งแต่ พ.ศ. 2526 เป็นต้นมา ด้วยการเล่นละครเรื่อง *พัชราวลัย, สุดสายป่าน *และ*บ้านโลกย์*

ด้านชีวิตส่วนตัว อำภาเคยสมรสกับ อาวุธ พิทักษ์พงษ์ (เปี๊ยก ปากน้ำ) อดีตดาราและผู้อำนวยการสร้างภาพยนตร์ผู้ล่วงลับ และ วีรยุทธ รสโอชา พระเอกละคร ช่วงที่ใช้ชีวิตอยู่กับพระเอกวีรยุทธ ได้ไปขอบุตรบุญธรรมมาเลี้ยง เป็นคู่แฝดหญิง เพราะไม่สามารถมีบุตรได้ด้วยตนเอง

อำภาได้รับรางวัลนักแสดงสนับสนุนหญิงยอดเยี่ยม รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ ครั้งที่ 1 ประจำปี พ.ศ. 2521 จากภาพยนตร์เรื่องแรกของเธอ คือ *ฟ้าหลังฝน* ที่เธอรับบทเด่นคู่กับ เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์ ซึ่งจริง ๆ แล้วบทของเธอเป็นทั้งนางเอกและตัวเดินเรื่อง แต่ตามบทเธอต้องเสียชีวิตตอนก่อนจบเรื่อง ด้วยเหตุนี้จึงไม่ได้รับพิจารณารางวัลในฐานะดารานำ แต่หลังจากนั้น ในเรื่องต่อ ๆ มา เธอก็กลับมารับบทนางเอกเต็มตัวได้อีกเป็นสิบเรื่อง จากนั้นจึงค่อย ๆ ผันตัวเองมารับบทรอง ๆ ตามกาลเวลา ซึ่งช่วงที่เธอหันไปรับบทรอง บทร้าย หรือนางเอกประกบกับนางเอกท่านอื่น ๆ เธอยังกลับไปรับบทนางเอกนำเดี่ยวได้อีกหลายเรื่อง นับว่ามีนางเอกไม่มากคนนักที่จะมีโอกาสอย่างเธอ

ช่วงที่เธอแสดงภาพยนตร์อยู่นั้น มีนางเอกดังร่วมรุ่นหลายท่าน เช่น จารุณี สุขสวัสดิ์, เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์, สุพรรษา เนื่องภิรมย์, นันทิดา แก้วบัวสาย, วาสนา สิทธิเวช และ อาภาพร กรทิพย์

## ผลงาน
### ภาพยนตร์
* ฟ้าหลังฝน ปี 2521
* สวยแต่ซน ปี 2521 
* รักทะเล้น ปี 2521 
* รักข้ามโขง ปี 2521 (สร้างไม่เสร็จ)
* คิดถึง ปี 2521 (สร้างไม่เสร็จ)
* หนามยอกอก ปี 2522
* หัวใจวิปริต ปี 2522
* กำนันโพธิ์ ปี 2522
* แม่ค้าขายผัก ปี 2522
* รอยลิขิต ปี 2522
* ปริญญาครึ่งใบ ปี 2522
* สู้สั่งเมือง ปี 2522
* หมอซ้ง ปี 2522
* ตะเคียนคะนอง ปี 2522
* กากี ปี 2523
* ไกรทอง ปี 2523
* ขวางทางปืน ปี 2523
* แข่งรถแข่งรัก ปี 2523
* เมียสั่งทางไปรษณีย์ ปี 2523 รับบท ลำพู
* ฉุยฉาย ปี 2523
* สามใบเถา ปี 2523
* พรุ่งนี้ฉันจะรักคุณ ปี 2523
* นักเลงตาทิพย์ ปี 2523
* มันต้องสู้ ปี 2523
* ฆ่าเพราะแค้น ปี 2523
* เกียรติศักดิ์รักของข้า ปี 2523
* เต่ากินผักบุ้ง ปี 2523
* แถมแหลกแจกสะบัด ปี 2523
* เมียจำเป็น ปี 2523
* เคหาสน์สีแดง ปี 2523
* เสี่ยวอีสาน ปี 2523
* นักเลงบั๊กซิเด๋อ ปี 2523 
* สวรรค์เบี่ยง ปี 2524 (สร้างไม่เสร็จ)
* นี่หรือความรัก ปี 2524
* ยิ้มหน่อยจ้า ปี 2524
* อ้วนผอมจอมทะเล้น ปี 2524
* เสือมังกร ปี 2524
* หาเมียให้ผัว ปี 2524
* สาวน้อย ปี 2524
* แสนรัก ปี 2524
* มหาราชดำ ปี 2524
* ลูกสาวกำนัน ปี 2524 รับบท ยุพิน
* แก้วตาพี่ ปี 2524
* แม่ศรีเรือน ปี 2524
* โปลิศจับขโมย ปี 2524
* ไอ้เสี่ยวหมัดสั่ง ปี 2524
* บอกว่าอย่ามายุ่ง ปี 2524
* ชาติจงอาง ปี 2524
* สายใจ ปี 2524
* แก้วกาหลง ปี 2524
* ยอดดรุณี ปี 2524
* พระรถ เมรี นางสิบสอง ปี 2524
* อั่งเปา ปี 2524 
* พายุอารมณ์ ปี 2525
* น้ำพริกก้นถ้วย ปี 2525
* อาจารย์อ้วนสติเฟื่อง ปี 2525
* หนูอยากเป็นทหาร ปี 2525
* แม่แตงร่มใบ ปี 2525
* กระท่อมนกบินหลา ปี 2525
* เต้าฮวย เกศทิพย์ ปี 2525
* แต่งกับงาน ปี 2525
* ลูกสาวนักเลง ปี 2525
* ไอ้หนึ่ง ปี 2525
* สวัสดีไม้เรียว ปี 2525
* แม่หอยหลอด ปี 2525
* แรงรัก ปี 2525
* มนต์รักลูกทุ่ง ปี 2525
* จ้าวนักเลงปืน ปี 2525
* บัวขาว ปี 2526
* ลูกสาวกำนัน ภาค 2 ปี 2526 รับบท ยุพิน
* เพลงรักก้องโลก ปี 2526
* นางสิงห์แก้มแดง ปี 2526
* มังกรห้าเล็บ ปี 2526
* เจ้าสาวนักเลง ปี 2526
* นักเลงตราควาย ปี 2526 รับบท บัวทอง
* เลดี้ฝรั่งดอง ปี 2527
* รัศมีแข ปี 2527
* ไกรทอง ภาค 2
* ผู้ใหญ่ลีกับนางมา ปี 2528
* แม่ดอกรักเร่ ปี 2529
* ลุยอันตราย ปี 2530
* ช้างเพื่อนแก้ว ปี 2545
* ปมหลอน (Haunted Night) ปี 2546
* โคเลสเตอรอล…ที่รัก ปี 2547
* สุพรรณกัลยา ปี 2547
* เสือคาบดาบ ปี 2548
* สะใภ้บรื๋อออ ปี 2550
* ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค 1 องค์ประกันหงสา ปี 2550
* ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค 2 ประกาศอิสรภาพ ปี 2550
* ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค 3 ยุทธนาวี ปี 2554
* ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค 4 ศึกนันทบุเรง ปี 2554
* ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค 5 ยุทธหัตถี ปี 2557
* มอ 6/5 ปากหมาท้าแม่นาค ปี 2557
* 367 วัน Him and Her ปี 2558
* คนขับรถ DRIVER ปี 2560
* ตุ๊ดตู่กู้ชาติ ปี 2561
* สงกรานต์แสบสะท้านโลกันต์ ปี 2562

### ละครโทรทัศน์

### ละครจักร ๆ วงศ์

### ละครชุดสั้น (จบในตอนเดียว)
* ละครชุด ฝันที่เป็นจริง (ปี 2530 - 2536 / แสดง 7 ครั้ง 7 ตอน) ช่อง 3
* เรื่องสั้นวันจันทร์ ตอน ท่อนแขนนางรำ (ปี 2531 / รับเชิญ) ช่อง 7
* เรื่องสั้นวันจันทร์ ตอน หาวัด ( รับบท กระถิน / ปี 2532 ) ช่อง 7
* เรื่องสั้นวันพฤหัส ตอน เมียสัปเหร่อ (ปี 2532 / รับเชิญ) ช่อง 7
* ปริศนาของเวตาล (ปี 2532 / รับเชิญ) ช่อง 7
* ละครสั้น 6 ตอนจบ ห้วงรักเหวลึก (สีบุญเรืองฟิล์ม / ปี 2532) ช่อง 5
* ละครสั้นจบในตอนของ วิก 07 เรื่อง 'โรสิตา' (ปี 2535 / รับเชิญ) ช่อง 7
* ละครสั้นจบในตอนของ วิก 07 (ปี 2535 / รับเชิญ) ช่อง 7
* ละครสั้นจบในตอนของ วิก 07 (ปี 2536 / รับเชิญ) ช่อง 7
* ละครชุด มิติมืด (ปี 2530 - 2533 / แสดง 5 ครั้ง 5 ตอน) ช่อง 7
* ละครชุด คดีแดง (ปี 2533 - 2535 / แสดง 3 ครั้ง 3 ตอน) ช่อง 7
* อำพรางอำยวน ตอน เมียพี่มีชู้ (ปี 2538 / รับเชิญ) ช่อง 7
* เขย่าขวัญวันพุธ ตอน ร่างทรง (ปี 2538 / รับเชิญ) ช่อง 3
* ชมรมขนหัวลุก ตอน จดหมายมรณะ (ปี 2539 / รับเชิญ) ช่อง 5
* ชมรมขนหัวลุก ตอน มนต์ดำ (ปี 2539 / รับเชิญ) ช่อง 5
* ชมรมขนหัวลุก ตอน ทางลัด (ปี 2540 / รับเชิญ) ช่อง 5
* แก้วจอมแก่น (รับเชิญ / ปี 2540)
* ภูมิปัญญาชาวบ้าน (ปี 2542 / เจเอสแอล / รับเชิญ)
* ภูมิปัญญาชาวบ้าน 2 ปี 2542 / เจเอสแอล / รับเชิญ)
* ภูมิปัญญาชาวบ้าน (รับเชิญ / ปี 2545)
* ระเบิดเถิดเทิง (รับเชิญ / ปี 2545) ช่อง 5
* เรื่องสั้น คนไร้ค่า (รับเชิญ / ปี 2545)
* ละคร พ่อ ตอน หยดหนึ่งน้ำนม (ฟ้าโอบดินอุ่น 1 / ปี 2545)
* ละคร พ่อ ตอน บ้าน (ฟ้าโอบดินอุ่น 2 ปี / 2545)
* ละคร พ่อ ตอน ดวงดาวของพ่อ (ฟ้าโอบดินอุ่น 2 / ปี 2545)
* ละคร พ่อ ตอน สมบัติพ่อ (ฟ้าโอบดินอุ่น 2 / ปี 2545)
* ละคร พ่อ ตอน พ่อพิมพ์ (ฟ้าโอบดินอุ่น 3 / ปี 2546)
* เรื่องเล่าจากโลกมืด ตอน ปาก (ปี 46)
* BRAINY HOME BY ROYAL HOUSE ในรายการ 'ครบเครื่องเรื่องผู้หญิง' (ปี 2546 / เจเอสแอล / รับเชิญ) ช่อง 5
* รายการเวทีชีวิต ช่วงจำลอง ตอน เศรษฐีอมตะนคร ครั้งหนึ่งเคยคิดฆ่าพ่อ (ปี 2547)
* รวมพลคนก้นบาตร (ปี 2547)
* เรื่องสั้น ร้อยชีวิต (ปี 2547)
* ครอบครัวตัวพิลึก (ปี 2547 / รับเชิญ)
* ธรรมะติดปีก (ปี 2547 / รับเชิญ)
* วัยซนคนมหัศจรรย์ ตอน สังข์ทอง (ปี 2548)
* สังข์ทอง ตอนหกเขย ในคอนเสิร์ต ฅ.อารมณ์ดี กับ 9 ปีก่อนบ่ายคลายเครียด (ศูนย์วัฒนธรรม / ปี 2548)
* เฮง เฮง เฮง ตอน แม่ของปื๊ด (เอ็กแซ็กท์ / ปี 2549 / รับเชิญ)
* โคกคูนตระกูลไข่ (ปี 2549 / รับเชิญ)
* ละครซีรีส์ เซน...สื่อรักสื่อวิญญาณ ตอน ยื้อไว้หรือปล่อยไป (เอ็กแซ็กท์ / ปี 2552 / รับเชิญ) ช่อง 5
* ละคร จารึกไว้ในแผ่นดิน กำกับฯ โดย ฉลวยศรี รัตนา (ปี 2553 / ร่วมแสดงกับ วินัย ไกรบุตร) ช่อง 7
* ฟ้ามีตา ตอน หมอดูบาทเดียว (ปี 2555) ช่อง 7
* ฟ้ามีตา ตอน แก้ว (ปี 2555) ช่อง 7
* ละครสั้น ในรายการ ครอบครัวเดียวกัน (ปี 2555) ช่อง TPBS
* ฟ้ามีตา ตอน น้ำค้างยามเช้า (ปี 2555) ช่อง 7
* ฟ้ามีตา ตอน คนบ้า (ปี 2556) ช่อง 7
* บันทึกกรรม ตอน ซุปตาร์ตุ๊บป่อง (ปี 2556) ช่อง 3
* ศรัทธา ตอน ท้องแทน (ปี 2556) ช่อง 7
* จุดนัดภพ ตอน แฝงร่าง1, 2, 3 (รับเชิญ รับบท บุหงา / ปี 2557) ช่อง 3
* บันทึกกรรม ตอน แฟคทิช เชียส (ปี 2557) ช่อง 3
* หลวงตามหาชน ตอน .... (09/08/57) ช่อง 3
* คลื่นแทรกผี ... (ปี 2558)
* ระเบิดเถิดเทิง สิงโตทอง ตอน เหล่าซือเท่ง (เวิร์กพอยท์ 58)
* ระเบิดเถิดเทิง สิงโตทอง ตอน แมวเหมียวหายแว๊บ (เวิร์กพอยท์ 58)
* ระเบิดเถิดเทิง สิงโตทอง ตอน บ้ารัก (เวิร์กพอยท์ 58)
* วิญญาณพิศวง ตอน คนเล่นของ ( รับบท ป้าสุข / ปี 2562) ช่อง 8
*ซีรีส์ เกลียดนักมาเป็นที่รักกันซะดีๆ (Line TV / ปี 2562-63)
*นางโชว์ สุดแต่ใจจะเพรียกหา (โครงการหนังพลังบุญ วัดพระบาทน้ำพุ)

### หนังดีวีดี
* พระอภัยมณี (ปี 2545)
* พระสุพรรณกัลยา (ปี 2546)
* นางโลม ชีวิตที่เธอต้องเลือก (ปี 2546)
* เงินบาป (ปี 2546)
* ก้าวที่กล้า (ปี 2546)
* วัยรุ่นไวอันตราย (ปี 2547)
* เส้นทางนักเลง 2502 (ปี 2547)
* มือปราบหูดำ (ปี 2549)
* พยัคฆ์ร้ายลายคราม (ปี 2551)

### พิธีกร
* เคยรับบทเป็นพิธีกรภาคสนาม รายการ 'ซุปเปอร์สตาร์' ทุกวันศุกร์ เวลา 16.00 - 16.30 น. ทางช่อง 5

## รางวัล
* ได้รับรางวัลนักแสดงสนับสนุนหญิงยอดเยี่ยม รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ ครั้งที่ 1 ประจำปี พ.ศ. 2521 จากภาพยนตร์เรื่อง *ฟ้าหลังฝน*
* ได้รับรางวัลนักแสดงหญิงดีเด่นแห่งเอเชีย ปี 2523 จากภาพยนตร์เรื่อง *พรุ่งนี้ฉันจะรักคุณ* จากการประกวดที่ "ประเทศไต้หวัน" และ "อินโดนีเซีย"
* ได้รับรางวัลโทรทัศน์ทองคำ ดาราสนับสนุนหญิงดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2545 จากละครเรื่อง *นิราศสองภพ*
* ได้รับรางวัลโทรทัศน์ทองคำ ดาราสนับสนุนหญิงดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2556 จากละครเรื่อง *[[ทองเนื้อเก้า]]*
* ได้รับรางวัลคมชัดลึก อวอร์ด ดาราสนับสนุนหญิงยอดเยี่ยม ประจำปี พ.ศ. 2556 จากละครเรื่อง *[[ทองเนื้อเก้า]]*
* ได้รับรางวัลนาฏราช ดาราสมทบหญิงยอดเยี่ยม ประจำปี พ.ศ. 2556 จากละครเรื่อง *ทองเนื้อเก้า*
* ได้รับรางวัล MThai Top Talk Senior Super Star 2014 คู่กับ ทัศน์วรรณ เสนีย์วงศ์ ณ อยุธยา จากละครเรื่อง *ทองเนื้อเก้า*

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 

หมวดหมู่:พุทธศาสนิกชนชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงภาพยนตร์หญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงละครโทรทัศน์หญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวไทยในศตวรรษที่ 20
หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวไทยในศตวรรษที่ 21
หมวดหมู่:นางงามไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเมืองยะลา
หมวดหมู่:นักแสดงจากจังหวัดยะลา
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลนักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยมสุพรรณหงส์
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลเมขลา สาขานักแสดงสมทบหญิงดีเด่น
หมวดหมู่:นักแสดงไทยที่มีความหลากหลายทางเพศ
หมวดหมู่:ชาวไทยที่สมรสเพศเดียวกัน