ศิลาจารึกน้ำตาร่วง

**ศิลาจารึกน้ำตาร่วง** หรือ **ตั้วเล่ย์เปย์** () เป็นศิลาจารึกที่ตั้งอยู่ในนครเซียงหยาง (襄陽市 *เซียงหยางชื่อ*) มณฑลหูเป่ย์ (湖北) ประเทศจีนในปัจจุบัน เป็นศิลาจารึกที่สร้างขึ้นเพื่อรำลึกถึงเอียวเก๋า (羊祜 *หยาง ฮู่*) ขุนพลและขุนนางของรัฐวุยก๊กในช่วงปลายยุคสามก๊กและของราชวงศ์จิ้นตะวันตก เดิมศิลาจารึกมีชื่อว่า **จิ้นเจิงหนานต้าเจียงจฺวินหยางกงฮู่จือเปย์** (晋征南大將軍羊公祜之碑 ) หรือ **ศิลาจารึกท่านเอียวเก๋ามหาขุนพลโจมตีภาคใต้แห่งราชวงศ์จิ้น** เรียกย่อ ๆ ว่า **หยางกงเปย์** (羊公碑) หรือ **ศิลาจารึกท่านเอียว** หลังการเสียชีวิตของเอียวเก๋า ทุกครั้งที่มีงานเทศกาล ราษฎรในบริเวณโดยรอบต่างมาร่วมกระทำบวงสรวงแก่เอียวเก๋า เมื่อเห็นศิลาจารึกนี้ก็เกิดความรู้สึกสะเทือนใจ ไม่มีผู้ใดที่ไม่หลังน้ำตา เตาอี้ (杜預 *ตู้ ยฺวี่*) ขุนพลและขุนนางผู้มีชื่อเสียงของราชวงศ์จิ้นและเป็นผู้สืบทอดหน้าที่ของเอียวเก๋าจึงเรียกศิลาจารึกนี้ว่า "ศิลาจารึกน้ำตาร่วง" 

## ประวัติ
เอียวเก๋าผู้ขุนพลของราชวงศ์จิ้นผู้มียศเป็นมหาขุนพลโจมตีภาคใต้ (征南大將軍 *เจิงหนานต้าเจียงจฺวิน*) ทำหน้าที่รักษาเมืองซงหยง (襄陽 *เซียงหยาง*) ในมณฑลเกงจิ๋ว (荆州 *จิงโจว*) เอียวเก๋ารักราษฎรเหมือนเป็นบุตรของตนเองทำให้เอียวเก๋าเป็นที่เคารพรักจากเหล่าราษฎร แม้แต่ลกข้อง (陸抗 *ลู่ ค่าง*) ขุนพลของรัฐง่อก๊กซึ่งเป็นรัฐอริของราชวงศ์จิ้นก็ยังยกย่องคุณธรรมและความมีน้ำใจกว้างขวางของเอียวเก๋าว่า "แม้ว่างักเย (樂毅 *เยฺว่ อี้*) และจูกัดขงเบ้ง (诸葛孔明 *จูเก่อข่งหมิง*) ก็ยังไม่อาจเทียบได้" 

เมื่อ ค.ศ. 278 หลังเอียวเก๋าเสียชีวิต ราษฎรเมืองซงหยงร่วมกันสร้างศาลและตั้งศิลาจารึกที่เขาฮีสัน (峴山 *เซี่ยนชาน*) ซึ่งเป็นสถานที่ที่เอียวเก๋าชอบมาท่องเที่ยวพักผ่อนขณะมีชีวิต เพื่อเป็นการรำลึกถึงเอียวเก๋า ศิลาจารึกนี้ก็คือศิลาจารึกน้ำตาร่วง

ศิลาจารึกน้ำตาร่วงได้รับการอนุรักษ์และถูกทำลายหลายครั้งตลอดประวัติศาสตร์ในภายหลัง ในช่วงศักราชหย่งซิง (永興; ค.ศ. 304-306) ของราชวงศ์จิ้นตะวันตก หลิว หง (劉弘) ข้าหลวงมณฑล (刺史 *ชื่อฉื่อ*) ของมณฑลเกงจิ๋วสั่งหลี่ ซิง (李興) ผู้เป็นที่ปรึกษาของตนให้เรียบเรียงบันทึกเกี่ยวกับเอียวเก๋าขึ้นใหม่ สลักตั้งไว้หน้าศาล บันทึกจารึกนี้ได้เป็นงานเขียนที่มีชื่อเสียงในยุคราชวงศ์จิ้นชื่อว่า *จิ้นกู้ฉื่อฉือเจี๋ยชื่อจงไท่ฟู่จฺวี้ผิงเฉิงโหวหยางกงเปย์* (晉故使持節侍中太傅鉅平成侯羊公碑) แปลว่า "ศิลาจารึกท่านเอียวผู้มีบรรดาศักดิ์เฮาแห่งเมืองกิเป๋ง (鉅平成侯 *จฺวี้ผิงเฉิงโหว*) มีตำแหน่งราชครู, ขุนนางมหาดเล็ก และผู้ถืออาญาสิทธิ์ผู้ล่วงลับแห่งราชวงศ์จิ้น" ในยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้ ศิลาจารึกถูกทำลายโดยจาง จิ้งเอ๋อร์ (張敬兒) ผู้เข้ายึดซงหยง เมื่อ ค.ศ. 544 ในยุคราชวงศ์เหลียงใต้ ศิลาจารึกน้ำตาร่วงได้รับการตั้งขึ้นใหม่ หลิว จือหลิน (劉之遴) ได้เขียนบทความเพื่อบันทึกเรื่องราวการตั้งศิลาจารึกขึ้นใหม่

ในยุคห้าราชวงศ์สิบรัฐ ศิลาจารึกน้ำตาร่วงถูกทำลายอีกครั้งในช่วงสงคราม ในช่วงศักราชจิ่งโย่ว (景祐; ค.ศ. 1034-1038) เยี่ยน ซู่ (晏肃) สร้างศิลาจารึกนี้ขึ้นใหม่ แต่ศิลาจารึกก็ถูกทำลายอีกครั้ง ในยุคราชวงศ์ยฺเหวียน หยาง ถิงเฉิน (楊廷臣) สร้างศิลาจารึกนี้ขึ้นใหม่อีกครั้ง แต่ศิลาจารึกก็ถูกทำลายอีกครั้งในช่วงปลายยุคราชวงศ์ยฺเหวียน เมื่อ ค.ศ. 1491 ในยุคราชวงศ์หมิง มีการจารึกและตั้งศิลาจารึกน้ำตาร่วงขึ้นใหม่ โดยยังคงใช้ข้อความจากบันทึกจารึก *หยางกงเปย์* ของหลี่ ซิงในยุคราชวงศ์จิ้น

ศิลาจารึกน้ำตาร่วงถูกทำลายอีกครั้งในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ต่อมาเมื่อ ค.ศ. 1982 สำนักจัดการโบราณวัตถุแห่งนครเซียงฝาน (襄樊市文物管理处 *เซียงฝานชื่อเหวินอู้กว๋านหลี่ชู่*) ได้สร้างศิลาจารึกใหม่ตั้งไว้ ณ ตำแหน่งเดิม ส่วนซากศิลาจารึกเดิมที่ถูกทำลายได้ถูกเก็บรักษาไว้ในพิพิธภัณฑ์ประจำนครเซียงหยาง

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ฝาง เสฺวียนหลิง (648). *[[จิ้นชู]]*.

หมวดหมู่:ศิลาจารึกจีน