บัณฑิต ฤทธิ์ถกล

**บัณฑิต ฤทธิ์ถกล** (21 มีนาคม พ.ศ. 2494 - 1 ตุลาคม พ.ศ. 2552) ผู้กำกับภาพยนตร์และนักเขียนบทภาพยนตร์ชาวไทย มีผลงานที่มีชื่อเสียงจากภาพยนตร์ *[[ด้วยเกล้า]]* (2530) และภาพยนตร์ในชุด *บุญชู* ที่สร้างชื่อเสียงให้กับดาราคู่ขวัญ จินตหรา สุขพัฒน์ และสันติสุข พรหมศิริ ซึ่งมีการสร้างภาคต่อรวมทั้งสิ้น 8 ครั้ง

## ประวัติ
บัณฑิต ฤทธิ์ถกล เกิดที่อำเภอเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีพี่น้องทั้งหมด 5 คน โดยบัณฑิตเป็นพี่คนโต จบการศึกษาจากโรงเรียนอัสสัมชัญศรีราชา และอัสสัมชัญพานิช เมื่อ พ.ศ. 2514 จากนั้นเริ่มทำงานเป็นนักข่าวหนังสือพิมพ์เดอะเนชั่น และเริ่มทำงานเขียนคอลัมน์วิจารณ์ภาพยนตร์ เขียนบทภาพยนตร์ และเป็นผู้ช่วยผู้กำกับในภาพยนตร์หลายเรื่อง เช่น *โบตั๋น* (2518), *เสือภูเขา* (2522), *ไอ้ผาง ร.ฟ.ท.* (2525), *ทอง ภาค 2* (2525)

ผลงานกำกับภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกของบัณฑิต คือเรื่อง *คาดเชือก* เมื่อ พ.ศ. 2526 ออกฉายปี พ.ศ. 2527 จากนั้นจึงมาเป็นผู้กำกับภาพยนตร์ของบริษัทไฟว์สตาร์ จากการแนะนำของ ชาลี อินทรวิจิตร (ศิลปินแห่งชาติ) นักแต่งเพลงและผู้กำกับภาพยนตร์ที่บัณฑิตเคยช่วยกัน โดยเริ่มด้วยเรื่อง *คู่วุ่นวัยหวาน* (2529) จนถึงเรื่อง *กาลครั้งหนึ่งเมื่อเช้านี้* (2537) ก่อนจะเปิดบริษัทของตนเองโดยรับผลิตภาพยนตร์และละครโทรทัศน์ และกลับมาร่วมงานกับไฟว์สตาร์อีกครั้ง โดยกำกับภาพยนตร์เรื่อง *สตางค์*, *14 ตุลาสงครามประชาชน* ต่อมาได้ร่วมงานกับค่ายสหมงคลฟิล์ม และพระนครฟิล์ม โดยภาพยนตร์ขนาดยาวเรื่องสุดท้ายที่กำกับคือ *อนึ่ง คิดถึงเป็นอย่างยิ่ง* กับไฟว์สตาร์ และยังมีผลงานการกำกับภาพยนตร์ขนาดสั้นอีก 2 เรื่อง

บัณฑิตป่วยเป็นโรคไตตั้งแต่ พ.ศ. 2548 ต้องเข้ารับการฟอกไตเป็นประจำ และในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2552 บัณฑิตเกิดอาการหัวใจวายในขณะที่ทำการฟอกโลหิต และได้เสียชีวิตในเวลาต่อมา

## ผลงานกำกับภาพยนตร์
* ไอ้ป.4 (ไม่มีเส้น) (2526)  * ผู้ช่วยผู้กำกับ
* คาดเชือก (2527)
* ยันต์สู้ปืน (2527) * ผู้ช่วยผู้กำกับ
* มือเหนือเมฆ (2527)
* คนดีที่บ้านด่าน (2528)
*ท่านชายกำมะลอ (2529)
* คู่วุ่นวัยหวาน (2529)
* ปัญญาชนก้นครัว (2530)
* ด้วยเกล้า (2530)
* บุญชูผู้น่ารัก (2531)
* บุญชู 2 น้องใหม่ (2532)
* ความรักของคุณฉุย (2532)
* ยิ้มนิดคิดเท่าไหร่ (2532)
* ขอชื่อ สุธี สามสี่ชาติ (2532)
* บุญชู 5 เนื้อหอม (2533)
* ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44 (2533)
* บุญชู 6 โลกนี้ดีออก สุดสวย น่ารักน่าอยู่ ถ้าหงุ่ย (2534)
* โก๊ะจ๋าป่านะโก๊ะ (2534)
* หอ หึ หึ (2535)
* เจาะเวลาหาโก๊ะ (2535)
* อนึ่งคิดถึงพอสังเขป (2535)
* บุญชู 7 รักเธอคนเดียวตลอดกาลใครอย่าแตะ (2536)
* ลูกบ้าเที่ยวล่าสุด (2536)
* กาลครั้งหนึ่งเมื่อเช้านี้ (2537)
* หอบรักมาห่มป่า (2537)
* บุญชู 8 เพื่อเธอ (2538)
* อนึ่งคิดถึงพอสังเขป รุ่น 2 (2539)
* สวัสดีบ้านกอก (2542)
* สตางค์ (2543)
* 14 ตุลา สงครามประชาชน (2544)
* สาบเสือที่ลำน้ำกษัตริย์ (2545)
* ชื่อชอบชวนหาเรื่อง (2546)
* อุกกาบาต (2547)
* ลูกตลกตกไม่ไกลต้น (2549)
* พระ เสือ เด็ก ไก่ วอก (2549)
* ข่าวที่ไม่สำคัญ (My First Report) (2550) ภาพยนตร์สั้นในชุด *[[แด่พระผู้ทรงธรรม]]*
* ครอบครัวตัวดำ (2550)
* บุญชู ไอ-เลิฟ-สระ-อู (2551)
* รักสยามเท่าฟ้า (2551)
* อนึ่ง คิดถึงเป็นอย่างยิ่ง (2553)
* สวัสดีบางกอก ตอน มาหานคร (2553) ภาพยนตร์สั้นในชุด *[[สวัสดีบางกอก]]*
* บุญชู จะอยู่ในใจเสมอ (2553)

### บทภาพยนตร์

* เป๋อจอมเปิ่น (2523)
* จู้ฮุกกรู (2524)
* นักบุญทรงกลด (2525)
* ไอ้ผาง ร.ฟ.ท. (2525)
* ไอ้ป.4 (ไม่มีเส้น) (2526)
* พญายมพนมรุ้ง (2526)
* กุ๊กมือเก่า (2526)
* วีรบุรุษสงคราม (2526)
* มือเหนือเมฆ (2527)
* ยันต์สู้ปืน (2527)
* คาดเชือก (2527)
* บ้านสีดอกรัก (2527)
* คนดีที่บ้านด่าน (2528)
* ปลัดเพชรบ่อพลอย (2528)
* จับตาย (2528)
* ไอ้หนูภูธร (2528)
* แรงหึง (แรงเงา) (2529)
* จีบ (2529)
* คู่วุ่นวัยหวาน (2529)
* วงศาคณาญาติ (2530)
* ปัญญาชนก้นครัว (2530)
* รักจ๋ามาแล้วจ๊ะ (2530)
* ตะวันเพลิง (2530)
* ด้วยเกล้า (2530)
* บุญชูผู้น่ารัก (2531)
* ความรัก (2531)
* บุญชู 2 น้องใหม่ (2532)
* ความรักของคุณฉุย (2532)
* ยิ้มนิดคิดเท่าไหร่ (2532)
* ขอชื่อ สุธี สามสี่ชาติ (2532)
* บุญชู 5 เนื้อหอม (2533)
* ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44 (2533)
* บุญชู 6 โลกนี้ดีออก สุดสวย น่ารักน่าอยู่ ถ้าหงุ่ย (2534)
* โก๊ะจ๋าป่านะโก๊ะ (2534)
* หอ หึ หึ (2535)
* เจาะเวลาหาโก๊ะ (2535)
* อนึ่งคิดถึงพอสังเขป (2535)
* บุญชู 7 รักเธอคนเดียวตลอดกาลใครอย่าแตะ (2536)
* กอดคอกันแหวว (2536)
* กาลครั้งหนึ่งเมื่อเช้านี้ (2537)
* หอบรักมาห่มป่า (2537)
* บุญชู 8 เพื่อเธอ (2538)
* อนึ่งคิดถึงพอสังเขป รุ่น 2 (2539)
* สวัสดีบ้านกอก (2542)
* สตางค์ (2543)
* 14 ตุลา สงครามประชาชน (2544)
* ชื่อชอบชวนหาเรื่อง (2546)
* อุกกาบาต (2547)
* ลูกตลกตกไม่ไกลต้น (2549)
* พระ เสือ เด็ก ไก่ วอก (2549)
* ครอบครัวตัวดำ (2550)
* บุญชู ไอ-เลิฟ-สระ-อู (2551)
* รักสยามเท่าฟ้า (2551)
* บุญชู จะอยู่ในใจเสมอ (2553)
* อนึ่ง คิดถึงเป็นอย่างยิ่ง (2554)

### อำนวยการสร้าง

* อนึ่งคิดถึงพอสังเขป รุ่น 2 (2539)

### ดำเนินงานสร้าง

* ขอชื่อสุธีสามสี่ชาติ (2532)

### ที่ปรึกษาภาพยนตร์

* วอนทั้งโลกโขกหัวเธอ (2539)

### โปรดิวเซอร์

* ขอชื่อ สุธี สามสี่ชาติ (2532)

### ผลงานแสดงภาพยนตร์

### กำกับละคร

* รักข้ามคลอง (2539)
* ชมรมขนหัวลุก ตอน หลอก (2540)

### บทละคร

* รักข้ามคลอง (2539)
* โก๊ะจ๋าป่านะโก๊ะ (2549)
* เจาะเวลาหาโก๊ะ (2551)
* หอบรักมาห่มป่า (2554)
* โก๊ะ 7 (2554)
* หอ หึ หึ (2554)
* โก๊ะ 8 ตะลุยแดนมหัศจรรย์ (2557)
* คาดเชือก (2558)

### แสดงละคร

* ชมรมขนหัวลุก FRIDAY ตอน มหกรรมขนหัวลุก กับ 3 ผู้กำกับระดับหัวกะทิ (2540)

## รางวัล
### รางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี
; ผู้กำกับยอดเยี่ยม
* พ.ศ. 2543 - *สตางค์* (เข้าชิง)
* พ.ศ. 2544 - *14 ตุลา สงครามประชาชน*

; ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
* พ.ศ. 2532 - *บุญชู 2 น้องใหม่*
* พ.ศ. 2543 - *สตางค์* (เข้าชิง)
* พ.ศ. 2544 - *14 ตุลา สงครามประชาชน*
* พ.ศ. 2545 - *สาบเสือที่ลำน้ำกษัตริย์* (เข้าชิง)

; บทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
* พ.ศ. 2533 - *ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44*
* บทภาพยนตร์ดัดแปลงยอดเยี่ยม
* พ.ศ. 2544 - *14 ตุลา สงครามประชาชน*

### รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ
; ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
* พ.ศ. 2530 - *ด้วยเกล้า*

; บทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
* พ.ศ. 2530 - *ด้วยเกล้า*

### รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์
; ผู้กำกับยอดเยี่ยม
* พ.ศ. 2535 - *อนึ่ง คิดถึงพอสังเขป *
* พ.ศ. 2536 - *หอบรักมาห่มป่า * (เข้าชิง)
* พ.ศ. 2537 - *กาลครั้งหนึ่งเมื่อเช้านี้ *
* พ.ศ. 2544 - *14 ตุลา สงครามประชาชน* (เข้าชิง)

; ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
* พ.ศ. 2535 - *อนึ่ง คิดถึงพอสังเขป *
* พ.ศ. 2537 - *กาลครั้งหนึ่งเมื่อเช้านี้ *

; บทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
* พ.ศ. 2534 - *ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44* (เข้าชิง)
* พ.ศ. 2534 - *บุญชู 6 โลกนี้ดีออก สุดสวย น่ารักน่าอยู่ ถ้าหงุ่ย* (เข้าชิง)
* พ.ศ. 2537 - *กาลครั้งหนึ่งเมื่อเช้านี้ *

### รางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิง
; ผู้กำกับยอดเยี่ยม
* พ.ศ. 2533 - *ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44*
* พ.ศ. 2535 - *อนึ่ง คิดถึงพอสังเขป *

; ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
* พ.ศ. 2533 - *ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44*
* พ.ศ. 2535 - *อนึ่ง คิดถึงพอสังเขป *
* พ.ศ. 2544 - *14 ตุลา สงครามประชาชน*

; บทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
* พ.ศ. 2533 - *ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44*
* พ.ศ. 2535 - *อนึ่ง คิดถึงพอสังเขป * (เข้าชิง)
* พ.ศ. 2537 - *หอบรักมาห่มป่า * (เข้าชิง)
* พ.ศ. 2544 - *14 ตุลา สงครามประชาชน*

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเสนา
หมวดหมู่:นักเขียนบทภาพยนตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากโรคไต
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยมพระสุรัสวดี
หมวดหมู่:ศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยมสุพรรณหงส์