อำเภอชนแดน

**ชนแดน** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเพชรบูรณ์ เดิมเป็นพื้นที่ของอำเภอภูมิ (อำเภอบางมูลนาก) จังหวัดพิจิตร ทั้งหมด และย้ายมาขึ้นการปกครองกับจังหวัดเพชรบูรณ์ในปี พ.ศ. 2460
thumb|275x275px|ภูเขาหินปะการัง

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอชนแดนมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอวังโป่ง มีสันเขาไผ่ สันเขาช้าง สันเขาปอ และคลองลำหมีตาย เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอเมืองเพชรบูรณ์และอำเภอหนองไผ่ มีสันเขาวังอ่าง สันเขาวังเหว สันเขาผาหยวก และสันเขาแอ่นหาด สันเขาทองดี สันเขาวังโรง และสันเขารัง เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอหนองไผ่ อำเภอบึงสามพัน (จังหวัดเพชรบูรณ์) อำเภอหนองบัว (จังหวัดนครสวรรค์) และอำเภอดงเจริญ (จังหวัดพิจิตร) มีคลองศาลาลาย  แนวแปลงที่ดิน ถนนด้านทิศเหนือเขาฝาง คลองบอระเพ็ด คลองทราย ห้วยทุ่งแฝก สันเขาเหล็ก สันเขาซับยาง สันเขาซับตะเคียน และสันเขาเจดีย์ เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอดงเจริญและอำเภอทับคล้อ (จังหวัดพิจิตร) มีแนวแปลงที่ดิน สันเขานกยูง และคลองเนินมะกอก เป็นเส้นแบ่งเขต

## ประวัติ
อำเภอชนแดน เดิมเป็นท้องที่ส่วนหนึ่งของอำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร เมื่อมีราษฎรอพยพมาตั้งบ้านเรือนในระหว่างเขตแดนมากขึ้นจึงเรียกว่าหมู่บ้านชนแดน 

ต่อมาทางราชการได้พิจารณาจัดตั้งเป็นตำบลในเขตปกครองของอำเภอเมืองเพชรบูรณ์ เนื่องจากท้องที่ตำบลชนแดนอยู่ห่างไกลจากตัวอำเภอมาก ยากแก่การดูแลทุกข์สุขของราษฎร กระทรวงมหาดไทยจึงยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอเมื่อ พ.ศ. 2460 ประกอบด้วยตำบลชนแดน ตำบลท่าข้าม และตำบลดงขุย รวมถึงได้โอนท้องที่ตำบลวังโป่ง อำเภอนครป่าหมาก (อำเภอบางกระทุ่ม) จังหวัดพิษณุโลก มารวมขึ้นกับกิ่งอำเภอชนแดน รวม 4 ตำบล เมื่อมีราษฎรหนาแน่นมากขึ้นทางราชการจึงได้ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอชนแดน ตามพระราชกฤษฎีกา ลงวันที่ 5 มิถุนายน 2499 โดยเป็นอำเภอหนึ่งขึ้นอยู่กับจังหวัดเพชรบูรณ์ 

* วันที่ 5 มิถุนายน 2499 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอชนแดน อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ เป็น **อำเภอชนแดน**
* วันที่ 20 กันยายน 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลชนแดน ในท้องที่บางส่วนของตำบลชนแดน
* วันที่ 7 กรกฎาคม 2507 จัดตั้งสุขาภิบาลดงขุย ในท้องที่บางส่วนของตำบลดงขุย
*วันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2511 เปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดพิจิตร และจังหวัดเพชรบูรณ์  โดยโอนพื้นที่ตำบลท้ายดง อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร มาขึ้นกับอำเภอชนแดน จังหวัดเพชรบูรณ์
* วันที่ 20 พฤศจิกายน 2516 จัดตั้งสุขาภิบาลท่าข้าม ในท้องที่บางส่วนของหมู่ที่ 1 ตำบลท่าข้าม
* วันที่ 21 เมษายน 2524 ตั้งตำบลพุทธบาท แยกออกจากตำบลชนแดน
* วันที่ 30 มีนาคม 2525 ตั้งตำบลบ้านกล้วย แยกออกจากตำบลดงขุย
* วันที่ 5 ตุลาคม 2525 โอนพื้นที่หมู่ 1 บ้านชนแดน (ในขณะนั้น) ของตำบลพุทธบาท ไปตั้งเป็นหมู่ 4 บ้านชนแดน ของตำบลชนแดน ดังเดิม
* วันที่ 5 กรกฎาคม 2526 ตั้งตำบลซับเปิบ แยกออกจากตำบลวังโป่ง
* วันที่ 15 พฤศจิกายน 2526  แยกพื้นที่ตำบลวังโป่ง ตำบลท้ายดง และตำบลซับเปิบ อำเภอชนแดน มาตั้งเป็น **กิ่งอำเภอวังโป่ง** ขึ้นกับอำเภอชนแดน
* วันที่ 5 พฤศจิกายน 2528 ตั้งตำบลวังหิน แยกออกจากตำบลท้ายดง
* วันที่ 8 มีนาคม 2531 จัดตั้งสุขาภิบาลวังโป่ง ในท้องที่บางส่วนของตำบลวังโป่ง
* วันที่ 21 พฤษภาคม 2533 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอวังโป่ง อำเภอชนแดน เป็น **อำเภอวังโป่ง**
* วันที่ 17 สิงหาคม 2533 ตั้งตำบลวังศาล  แยกออกจากตำบลท้ายดงและตำบลวังโป่ง รวมทั้งโอนพื้นที่ให้ขึ้นกับการปกครองของอำเภอวังโป่ง
* วันที่ 1 กรกฎาคม 2534 ตั้งตำบลซับพุทรา แยกออกจากตำบลชนแดน
* วันที่ 9 ตุลาคม 2535 ตั้งตำบลตะกุดไร แยกออกจากตำบลดงขุย
* วันที่ 26 มกราคม 2536 ตั้งตำบลศาลาลาย แยกออกจากตำบลท่าข้าม
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลชนแดน สุขาภิบาลดงขุย และสุขาภิบาลท่าข้าม เป็นเทศบาลตำบลชนแดน เทศบาลตำบลดงขุย และเทศบาลตำบลท่าข้าม ตามลำดับ

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอชนแดนแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 9 ตำบล 125 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอชนแดนประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 12 แห่ง ได้แก่
* **เทศบาลตำบลชนแดน** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลชนแดน
* **เทศบาลตำบลดงขุย** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลดงขุยและตำบลตะกุดไร
* **เทศบาลตำบลท่าข้าม** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่าข้าม
* **เทศบาลตำบลศาลาลาย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศาลาลายทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลชนแดน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชนแดน (นอกเขตเทศบาลตำบลชนแดน)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลดงขุย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงขุย (นอกเขตเทศบาลตำบลดงขุย)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าข้าม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าข้าม (นอกเขตเทศบาลตำบลท่าข้าม)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลพุทธบาท** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพุทธบาททั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลลาดแค** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลาดแคทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกล้วย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านกล้วยทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลซับพุทรา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลซับพุทราทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลตะกุดไร** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะกุดไร (นอกเขตเทศบาลตำบลดงขุย)

## อ้างอิง

ชนแดน