สำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวง

**สำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวง** () เป็นหน่วยงานจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีของคณะสงฆ์ไทย และคณะสงฆ์อื่น ในการบังคับบัญชาของสมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก โดยอาศัยมติการเห็นชอบของมหาเถรสมาคม (มส.) และคณะกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม (กศป.) (คู่กับสำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง) ซึ่งอยู่ในความอุปถัมภ์ของรัฐบาลไทย  หน้าที่หลักคือกำหนดเปลี่ยนแปลงการใช้คัมภีร์เรียนในหลักสูตรเปรียญธรรม 1-9 ให้เหมาะสมกับชั้นเรียนของแต่ละประโยค รวมทั้ง **การจัดสอบประเมินผลการศึกษาบาลีระดับชาติ** โดยมีสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ซึ่งเป็นหน่วยงานราชการของรัฐบาลทำหน้าที่เป็นกรรมการและเลขานุการของคณะกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม (กศป.) รับสนองงานอุดหนุนเงินงบประมาณรายจ่ายประจำปีให้

## การจัดประเมินผลการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีระดับประเทศ (จัดสอบบาลีสนามหลวง)

**การสอบบาลีสนามหลวง** หมายถึง **การสอบไล่เพื่อวัดผลบาลีเพื่อเลื่อนชั้นเปรียญธรรมประจำปีของชาติ** พระสงฆ์เจ้าหน้าที่ในสังกัดสำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวงมีหน้าที่วางแผน, วางนโยบาย, ประเมินและดำเนินการเพื่อให้การศึกษาของสงฆ์ตามหลักสูตรเปรียญธรรมของชาติมีประสิทธิภาพและคุณภาพ

**การจัดสอบวัดผลบาลีสนามหลวงนั้นจัดให้มีการสอบปีละ 2 ครั้ง**

* **ครั้งที่ 1** จะตรงกับวันขึ้น 2, 3 ค่ำ เดือน 3 จัดสอบเปรียญธรรม 6- 7 และวันขึ้น 4, 5, 6 ค่ำ เดือน 3 จัดสอบเปรียญธรรม 8-9
* **ครั้งที่ 2** ตรงกับวันแรม 10, 11, 12 ค่ำ เดือน 3 จัดสอบประโยค 1-2 ถึงเปรียญธรรม 5 ประโยค

### การเปิดสนามสอบส่วนภูมิภาค

สำหรับการจัดประเมินผลในส่วนภูมิภาคหรือต่างจังหวัดนั้น แม่กองบาลีสนามหลวงมอบให้เจ้าคณะภาคต่าง ๆ แต่งตั้งคณะกรรมการนำข้อสอบจากส่วนกลางไปยังสนามสอบทุกแห่ง เฉพาะประโยค ป.ธ. 1-2, 3 และ 4 เพื่อเปิดสอบพร้อม ๆ กันทั่วประเทศ

### การเปิดสนามสอบส่วนกลาง
thumb|240x240px|พัดยศเปรียญธรรม 6 ประโยค
ประโยค 5-6-7-8-9 เปิดสอบในส่วนกลาง ตั้งแต่เปรียญธรรม 5 ประโยค ถึงเปรียญธรรม 9 ประโยค  ทั้งประเทศจะมีการรวมจัดสอบเฉพาะในกรุงเทพมหานคร โดยแบ่งจัดสนามสอบไปตามวัดต่าง ๆ ในกรุงเทพมหานคร เฉพาะ ปธ. 7 - ปธ. 9 จะรวมสอบที่วัดสามพระยาเพียงแห่งเดียว 

### การตรวจข้อสอบ

เมื่อสอบเสร็จทุกสนามสอบนำใบตอบมารวมส่งแม่กองบาลีสนามหลวงดำเนินการตรวจ โดยนิมนต์พระภิกษุเถรานุเถระมาประชุมตรวจพร้อมกัน ณ สถานที่ ที่แม่กองบาลีสนามหลวงกำหนดขึ้น

## การประกาศผลสอบบาลีระดับประเทศ

เมื่อคณะกรรมการได้ทำการตรวจใบกระดาษคำตอบและรวบรวมผลสอบเรียบร้อยแล้ว แม่กองบาลีสนามหลวงจะทำการประกาศผลสอบบาลี โดยจะจัดการ **ประกาศผลในวัน แรม 6 ค่ำ เดือน 4** โดยมีการประกาศผลสอบบาลีชั้น ป.ธ. 7 ประโยค ถึงชั้น ป.ธ. 9 ประโยค ที่ศาลาอบรมสงฆ์วัดสามพระยา เวลา 14.00 น. และติดประกาศผลสอบทุกประโยค ณ บริเวณพระอุโบสถ วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ ประมาณเวลาหนึ่งทุ่ม และนำผลผู้สอบประโยคบาลีได้ ลงในเว็บไซต์ของแม่กองบาลีสนามหลวงหลังจากการประกาศอย่างเป็นทางการ 2-3 วัน

## ผู้สอบได้เปรียญธรรมบาลี
[thumb|300x300px|[สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ เจ้าคณะใหญ่หนเหนือ วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ เป็นประธานในพิธีทรงตั้งเปรียญธรรม แก่พระภิกษุสงฆ์สามเณรผู้สอบไล่ได้ เปรียญธรรม 3 ประโยค ในเขตคณะสงฆ์หนเหนือ ประจำปี พ.ศ. 2539 ณ พระวิหารพระเจ้าตนหลวง วัดศรีโคมคำ จังหวัดพะเยา]]
เมื่อพระภิกษุสามเณรรูปใดสอบไล่ได้ตั้งแต่ **เปรียญธรรม 3 ประโยค** ขึ้นไป จะได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงตั้งให้เป็น **"เปรียญ"** และได้รับพระราชทานพัดยศเปรียญธรรม รวมทั้งมีคำนำหน้าชื่อยกย่องพระภิกษุผู้นั้นว่า **"[[พระมหา]]"** ซึ่งนับว่า ตำแหน่ง "เปรียญธรรม" นั้น เป็นสมณศักดิ์ทางวิชาการของพระสงฆ์ไทย ที่องค์พระประมุขของชาติ พระราชทานเพื่อเป็นการยกย่องถวายกำลังใจ แก่พระภิกษุและสามเณรผู้ศึกษาฝ่ายปริยัติธรรมมาตั้งแต่โบราณ

### พระมหาเปรียญ, สามเณรเปรียญ

* **พระภิกษุ** เมื่อสอบได้เปรียญธรรม 3  ประโยคขึ้นไป จะใช้คำ **"พระมหา"** นำหน้า
* **สามเณร** เมื่อสอบได้เปรียญธรรม 3  ประโยคจะใช้คำว่า **"เปรียญ"** ตามหลังชื่อและนามสกุล ไม่มี มหา นำหน้าเหมือนพระภิกษุ

### การจัดการศึกษา
* สำนักเรียนส่วนกลาง ได้แก่ สำนักเรียนวัด, สำนักศาสนศึกษาวัด
* สำนักเรียนส่วนภูมิภาค ได้แก่ สำนักเรียนคณะจังหวัด, สำนักศาสนศึกษาวัด
* สำนักเรียนบาลีออนไลน์ (นวัตกรรมยุค 4.0)

## รายชื่อแม่กองบาลีสนามหลวง

## ที่ตั้งของสำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวง
สำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวง ตั้งอยู่ที่ ตึกเมตตาพุทธิ วัดปากน้ำภาษีเจริญ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร

## ดูเพิ่ม
* แม่กองธรรมสนามหลวง
* การสอบสนามหลวง
* การศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีของคณะสงฆ์ไทย

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์ กองบาลีสนามหลวง

หมวดหมู่:หน่วยงานจัดการศึกษาหลักของคณะสงฆ์ไทย
หมวดหมู่:ภาษาบาลี