ความสัมพันธ์อิสราเอล–โซมาลีแลนด์

เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม ค.ศ. 2025 รัฐอิสราเอลได้กลายเป็นประเทศแรกและรัฐสมาชิกสหประชาชาติที่ให้การรับรองสาธารณรัฐโซมาลีแลนด์อย่างเป็นทางการในฐานะรัฐเอกราชและเป็นเอกราช โซมาลีแลนด์ถือว่าตนเองเป็นผู้สืบทอดทางกฎหมายของรัฐโซมาลีแลนด์ ซึ่งการประกาศเอกราชห้าวันในปี ค.ศ. 1960 ได้รับการยอมรับจากอิสราเอลและอีก 34 ประเทศ ดินแดนทั้งหมดของโซมาลีแลนด์ในปัจจุบันถูกอ้างสิทธิ์แต่ไม่ได้อยู่ภายใต้การควบคุมของโซมาเลีย ซึ่งไม่ได้ให้การรับรองอิสราเอลอย่างเป็นทางการ

## ประวัติ
### ภูมิหลัง
อิสราเอลเป็นหนึ่งในประเทศแรก ๆ ที่ให้การรับรองเอกราชของรัฐโซมาลีแลนด์ เป็นเวลาสั้น ๆ เพียงห้าวันหลังจากสิ้นสุดการปกครองของอังกฤษในปี ค.ศ. 1960

### เอกราชโซมาลีแลนด์
ในปี ค.ศ. 1990 อิสราเอลเป็นประเทศเดียวที่ประณามการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวอิซาค ซึ่งเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์พลเรือนชาวอิซาคอย่างเป็นระบบโดยรัฐบาลระหว่างปี ค.ศ. 1987 ถึง 1989 โดยสาธารณรัฐประชาธิปไตยโซมาลีต่อสหประชาชาติ โดยแสดงความกังวลและนำประเด็นนี้มาสู่ความสนใจของโลก ในปี ค.ศ. 1995 อิบราฮิม อิกอัล ประธานาธิบดีโซมาลีแลนด์ ในขณะนั้น ได้เขียนจดหมายถึง ยิตส์ฮัก ราบิน นายกรัฐมนตรีอิสราเอลในขณะนั้น เพื่อขอสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างสองประเทศ เอกัลกล่าวถึงความจำเป็นในการร่วมกันต่อต้านลัทธิอิสลามในภูมิภาค ตามคำกล่าวของ อับดิเราะห์มาน ตูร์ ประธานาธิบดีคนแรกของโซมาลิแลนด์ เอกัลพยายามสร้างความสัมพันธ์กับอิสราเอลโดยหวังว่าจะได้รับการยอมรับจากสหรัฐอเมริกา

ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2001 มีรายงานว่าโซมาลีแลนด์กำลังพิจารณาอิสราเอลหลังจากที่ซาอุดีอาระเบียสั่งห้ามนำเข้าปศุสัตว์จากประเทศดังกล่าวเนื่องจากโรคไข้ริฟต์แวลลีย์ ในช่วงเวลานี้ นักธุรกิจชาวอิสราเอลหลายคนก็อยู่ในเมืองฮาร์เกย์ซา เมืองหลวงของประเทศด้วย อย่างไรก็ตาม มีรายงานว่าประธานาธิบดีคาฮิน ผู้สืบทอดตำแหน่งต่อจากเอกัล ได้หลีกเลี่ยงการเข้าหาอิสราเอลเพื่อป้องกันไม่ให้ความสัมพันธ์ที่เปราะบางกับโลกอาหรับและมุสลิม ซึ่งพึ่งพาการค้าปศุสัตว์ของตนอย่างมาก ต้องตึงเครียดขึ้น

ในปี ค.ศ. 2005 ประธานาธิบดี ดาฮิร์ ริยาเล คาฮิน แห่งโซมาลีแลนด์ ประกาศในการสัมภาษณ์กับอัลจาซีราว่าเขามีอิสระที่จะสถาปนาความสัมพันธ์กับอิสราเอล และไม่มีใครสามารถหยุดเขาได้ ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2010 ยิกัล ปาลมอร์ ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งโฆษกกระทรวงการต่างประเทศของอิสราเอล ได้อ้างถึงจดหมายของอีกัลถึงราบินในปี ค.ศ. 1995 เกี่ยวกับการเพิ่มขึ้นของลัทธิอิสลามหัวรุนแรงและความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ของบาบุลมันดับต่อทะเลแดงและมหาสมุทรอินเดียและตั้งข้อสังเกตว่าทั้งโซมาลีแลนด์และอิสราเอลต่างถูกโดดเดี่ยวทางการเมือง ในเดือนเดียวกันนั้น ปาลมอร์ถูกอ้างถึงในหนังสือพิมพ์*[[ฮาเรตซ์]]* ว่ารัฐบาลของเขาพร้อมที่จะรับรองโซมาลิแลนด์อีกครั้ง

ในปี ค.ศ. 2019 มีรายงานออกมาว่าโมฮาเหม็ด ฮาจี อะดาน ซึ่งดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกิจการรัฐธรรมนูญและรัฐสภาในขณะนั้น ได้เดินทางเยือนอิสราเอลอย่างลับ ๆ ต่อมาอะดานได้ออกแถลงการณ์ปฏิเสธข้อกล่าวหาเหล่านี้อย่างหนักแน่น ในเดือนสิงหาคม 2020 โซมาลีแลนด์ได้แสดงการสนับสนุนข้อตกลงการสร้างความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างอิสราเอลและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

ในปี ค.ศ. 2022 ประธานาธิบดี มูเซ บิฮี อับดี แห่งโซมาลีแลนด์ได้แจ้งต่อเจ้าหน้าที่อเมริกันว่าเขากำลังดำเนินการเพื่อสร้างความสัมพันธ์กับอิสราเอลหนังสือพิมพ์*[[เดอะไทมส์ออฟอิสราเอล]]* รายงานในปีเดียวกันนั้นว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมของโซมาลีแลนด์ได้เข้าร่วมการประชุมที่สถานทูตอิสราเอลในฝรั่งเศสจัดขึ้น รัฐบาลโซมาลีแลนด์ปฏิเสธรายงานดังกล่าว *หน่วยข่าวกรองแอฟริกา* ตั้งข้อสังเกตว่าในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2022 อิสราเอลได้ส่งทีมหลายทีมไปตรวจสอบทางวิ่งเครื่องบินที่สร้างโดยสหภาพโซเวียตในโซมาลีแลนด์

### ความสัมพันธ์ระหว่างสงครามกาซา

เจ้าหน้าที่ข่าวกรองของอิสราเอลระบุว่า มอสซาดใช้เวลาหลายปีในการสร้างความสัมพันธ์ระดับสูงอย่างลับ ๆ ในโซมาลีแลนด์ เพื่อปูทางไปสู่การรับรองทางการทูต ด้าน บาเชียร์ กอธ ตัวแทนของโซมาลีแลนด์ประจำสหรัฐอเมริกา ระบุว่าความสัมพันธ์นี้มีมาอย่างยาวนาน โดยกล่าวว่า "อิสราเอลอยู่เคียงข้างเราและอยู่ในความสนใจของเราเสมอมา"

เมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 2024 มีรายงานว่าอิสราเอลและโซมาลีแลนด์กำลังหารือเกี่ยวกับความเป็นไปได้ในการจัดตั้งฐานทัพทหารของอิสราเอลในโซมาลีแลนด์ เพื่อตอบโต้กลุ่มฮูษีในเยเมน โดยมีการกล่าวหาว่าการเจรจานี้มีสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์เป็นตัวกลางและเสนอจะให้ทุนสนับสนุนการก่อสร้างฐานทัพดังกล่าว

ในเดือนมีนาคม 2025 มีรายงานว่าอิสราเอลและสหรัฐได้ทาบทามโซมาลีแลนด์ (ร่วมกับโซมาเลียและซูดาน) โดยเสนอให้ประเทศเหล่านี้รับผู้ลี้ภัยจากฉนวนกาซา ท่ามกลางภาวะสงครามกาซา นักวิเคราะห์หลายกลุ่มในโซมาลีแลนด์ระบุว่า หากรัฐบาลโซมาลีแลนด์ตอบรับการย้ายถิ่นฐานของชาวปาเลสไตน์ อาจก่อให้เกิดความไม่พอใจอย่างรุนแรงและความรุนแรงทางการเมือง ทั้งโซมาเลียและโซมาลีแลนด์ต่างปฏิเสธว่าไม่ได้รับข้อเสนอใด ๆ จากอิสราเอลหรือสหรัฐเกี่ยวกับการย้ายถิ่นฐานชาวกาซา เจโทร นอร์แมน จากสถาบันเดนมาร์กเพื่อการศึกษาระหว่างประเทศ ให้สัมภาษณ์กับอัลญะซีเราะฮ์ว่า การยอมรับของรัฐบาลอาจเป็นชัยชนะทางวาทศิลป์ครั้งสำคัญของกลุ่มอัลชะบาบและ ISIS เนื่องจากกลุ่มเหล่านี้มักอ้างว่าการก่อความไม่สงบของตนคือการต่อสู้ที่ชอบธรรมเพื่อต่อต้านแผนการของชาติตะวันตกแบบ "ครูเสด-ไซออนิสต์"

ท่ามกลางรายงานเรื่องการทาบทามโซมาลีแลนด์โดยรัฐบาลอิสราเอลและสหรัฐ รัฐมนตรีต่างประเทศของโซมาลีแลนด์ได้แจ้งต่อบริษัทแพร่ภาพกระจายเสียงสาธารณะอิสราเอล (KAN) ในแถลงการณ์เป็นลายลักษณ์อักษรว่า "เราเปิดกว้างสำหรับการหารือในทุกเรื่อง แต่เราไม่ต้องการคาดการณ์ในเรื่องที่ยังไม่มีการหารือกัน ประเทศใดก็ตามที่สนใจหารือประเด็นต่าง ๆ กับเรา จะต้องสร้างความสัมพันธ์ในการทำงานกับเราก่อนและเปิดสำนักงานทางการทูตในโซมาลีแลนด์"

การรับรองโซมาลีแลนด์ได้รับการสนับสนุนจากนักการเมืองคนสำคัญของพรรครีพับลิกันในสหรัฐ เนื่องจากโอกาสในการมีปฏิสัมพันธ์กับอิสราเอล โดยรัฐบาลอิสราเอลระบุในเดือนกันยายนว่าการเจรจากับโซมาลีแลนด์ยังคงดำเนินอยู่

### การรับรอง

[thumb|คำประกาศอย่างเป็นทางการของรัฐบาลสาธารณรัฐโซมาลีแลนด์ในการยอมรับการรับรองจากอิสราเอลและการเข้าเป็นส่วนหนึ่งของ[ข้อตกลงอับราฮัม]]

#### ปฏิกิริยาต่อการที่อิสราเอลรับรองโซมาลีแลนด์
ประชาชนหลายพันคนรวมตัวกันชุมนุมสนับสนุนในกรุงฮาร์เกย์ซา หลังจากอิสราเอลประกาศการรับรองอย่างเป็นทางการ โดยกลุ่มผู้ชุมนุมร่วมกันตะโกนว่า "ชัยชนะแก่โซมาลีแลนด์!" มีการแพร่ภาพธงชาติอิสราเอลและโซมาลีแลนด์ผ่านสถานีโทรทัศน์ หลายคนโบกธงชาติโซมาลีแลนด์และสวมชุดสีประจำชาติพร้อมตะโกนคำขวัญแสดงความภาคภูมิใจในชัยชนะ การชุมนุมที่คล้ายคลึงกันนี้ยังเกิดขึ้นในเมืองอื่น ๆ เช่น บูราโอ และกาบิลีย์

ในขณะเดียวกันก็มีการประท้วงต่อต้านในเมืองโบรามา จังหวัดเอาดัล โดยกลุ่มผู้ประท้วงบางส่วนได้โบกธงชาติปาเลสไตน์และตะโกนคำขวัญเช่น "ปลดปล่อยปาเลสไตน์" และ "เราไม่ต้องการกลุ่มแบ่งแยกดินแดน"

กระทรวงการต่างประเทศของไต้หวันได้ออกมาแสดงความยินดีกับการรับรองของอิสราเอลต่อโซมาลีแลนด์ ขณะที่สาธารณรัฐประชาชนจีนออกมาวิพากษ์วิจารณ์ความเคลื่อนไหวนี้ เนื่องจากโซมาลีแลนด์ตั้งอยู่ในจุดยุทธศาสตร์สำคัญของเส้นทางสายไหมทางทะเลในศตวรรษที่ 21

##### การปราบปรามการประท้วงสนับสนุนปาเลสไตน์
ภายหลังการพัฒนาความสัมพันธ์ในภูมิภาคระหว่างอิสราเอลและโซมาลีแลนด์ มีรายงานการจับกุมบุคคลที่มีส่วนร่วมในการประท้วงแสดงความสามัคคีกับปาเลสไตน์ ข้อมูลจากสื่อท้องถิ่น กลุ่มภาคประชาสังคม และผู้นำชุมชนระบุว่า การชุมนุมคัดค้านการดำเนินงานของอิสราเอลในกาซาและการแจ้งเตือนเรื่องความไม่มั่นคงในภูมิภาคถูกสลายการชุมนุมโดยกองกำลังความมั่นคงในหลายพื้นที่ภายใต้การบริหารของโซมาลีแลนด์

สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรโซมาลีแลนด์ได้ออกมาประณามการจับกุมบุคคลหลายรายที่จัดการประท้วงเพื่อแสดงการคัดค้านความสัมพันธ์กับอิสราเอล

เจ้าหน้าที่ระบุถึงความกังวลด้านระเบียบวินัยและความมั่นคงของสาธารณะเพื่อเป็นเหตุผลในการจับกุม อย่างไรก็ตาม นักวิจารณ์มองว่ามาตรการดังกล่าวเป็นความพยายามที่จะปราบปรามกลุ่มผู้เห็นต่างทางการเมืองและขัดขวางการอภิปรายในประเด็นภูมิรัฐศาสตร์ที่ละเอียดอ่อน

##### การจับกุมผู้นำทางศาสนาและคณะนักบวช
นอกจากกลุ่มผู้ประท้วงที่เป็นพลเรือนแล้ว มีรายงานว่านักวิชาการศาสนาอิสลามและผู้นำทางศาสนาหลายคนถูกควบคุมตัวหลังจากแสดงธรรมหรือแถลงต่อสาธารณะเพื่อวิพากษ์วิจารณ์นโยบายของอิสราเอล และแจ้งเตือนถึงสิ่งที่พวกเขาเรียกว่าเป็นความตั้งใจที่อันตรายต่อภูมิภาคจงอยแอฟริกา โดยเหล่านักบวชเหล่านี้ได้สื่อสารผ่านเนื้อหาเชิงศาสนาและการเมืองที่เชื่อมโยงเหตุการณ์ในกาซาเข้ากับความเสี่ยงด้านความมั่นคงในระดับภูมิภาค

##### การเยือนทางการทูตภายหลังการรับรอง
หลังจากการรับรองโซมาลีแลนด์ของอิสราเอล กีเดียน ซาร์ รัฐมนตรีต่างประเทศอิสราเอล ได้เดินทางเยือนกรุงฮาร์เกย์ซาอย่างเป็นทางการในเดือนมกราคม ค.ศ. 2026 นับเป็นเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิสราเอลคนแรกที่ทำเช่นนั้น ในระหว่างการเยือน ซาร์ได้พบกับประธานาธิบดี มูเซ บิฮี อับดี และเจ้าหน้าที่คนอื่น ๆ โดยกล่าวถึงโซมาลีแลนด์ในฐานะพันธมิตรทางยุทธศาสตร์และเน้นย้ำถึงความร่วมมือด้านความมั่นคง การค้า และความมั่นคงในภูมิภาค การเยือนครั้งนี้ได้รับการวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงจากโซมาเลีย ซึ่งย้ำอ้างสิทธิ์เหนือดินแดนของโซมาลีแลนด์และประณามความเคลื่อนไหวดังกล่าวว่าเป็นการละเมิดอธิปไตยของตน

## ความร่วมมือทางทหารและข่าวกรอง
ในช่วงปี 2024 มีรายงานว่าอิสราเอลมีความสนใจที่จะจัดตั้งฐานทัพในโซมาลีแลนด์เนื่องจากตำแหน่งทางยุทธศาสตร์ที่ตั้งอยู่ใกล้กับเยเมน ในการให้สัมภาษณ์เมื่อวันที่ 8 มกราคม 2026 กับสถานีโทรทัศน์ ช่อง 12 ของอิสราเอล เดกา กาซิม เจ้าหน้าที่กระทรวงการต่างประเทศของโซมาลีแลนด์ ระบุว่าการหารือเกี่ยวกับการจัดตั้งฐานทัพของอิสราเอลในดินแดนดังกล่าวกำลังดำเนินอยู่ ซึ่งขัดแย้งกับการปฏิเสธของรัฐบาลก่อนหน้านี้เกี่ยวกับความร่วมมือทางทหาร ขณะที่หน่วยข่าวกรองของรัฐบาลกลางโซมาเลียระบุว่า โซมาลีแลนด์ได้ตอบรับเงื่อนไขการจัดตั้งฐานทัพเรือของอิสราเอลบริเวณชายฝั่งเพื่อแลกกับการรับรองทางการทูต

เมื่อวันที่ 13 มกราคม 2026 อับดีเราะห์มาน ดาฮีร์ อาดาน รัฐมนตรีต่างประเทศของโซมาลีแลนด์ ปฏิเสธที่จะให้รายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับขอบเขตของความสัมพันธ์ด้านการป้องกันประเทศที่ประกาศออกมา แต่ได้ระบุว่า "ไม่มีข้อจำกัดว่าเราจะร่วมมือกันในด้านใดบ้าง"

มอสซาดได้ใช้เวลาหลายปีในการสร้างความสัมพันธ์ระดับสูงอย่างลับ ๆ ในโซมาลีแลนด์ก่อนที่อิสราเอลจะให้การรับรองทางการทูต

## ความร่วมมือด้านสาธารณสุข
ตั้งแต่ปี 2004 องค์การภาคเอกชนของอิสราเอล เซฟอะไชลด์สฮาร์ต (Save a Child's Heart) ได้ทำงานร่วมกับโซมาลีแลนด์เพื่อรักษาโรคหัวใจในเด็กให้แก่เด็ก ๆ ที่ป่วยด้วยโรคหัวใจ ความร่วมมือนี้รวมถึงการส่งตัวเด็กไปยังอิสราเอลเพื่อรับการผ่าตัด ซึ่งภายในเดือนธันวาคม 2025 มีเด็กจำนวน 49 คนที่ได้รับการรักษาในอิสราเอล องค์กรดังกล่าวทำงานอย่างใกล้ชิดกับ โรงพยาบาลแม่และเด็กเอดนา อาดาน (Edna Adan Maternity Hospital) ซึ่งก่อตั้งโดย เอดนา อาดาน อิสมาอิล อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศหญิงคนแรกของโซมาลีแลนด์ และนักรณรงค์เพื่อการยกเลิกการขลิบอวัยวะเพศหญิง

## เทคโนโลยีการจัดการน้ำ
ในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 ผู้เชี่ยวชาญจำนวน 25 คนที่คัดเลือกจากหน่วยงานด้านการประปาทั่วทุกเมืองในโซมาลีแลนด์ รวมถึงหน่วยงานการประปาฮาร์เกย์ซา (Hargeisa Water Agency) ได้รับการคัดเลือกตามความเชี่ยวชาญเพื่อเข้ารับการฝึกอบรมด้านวิทยาศาสตร์และการจัดการน้ำระดับสูงในเทลอาวีฟ ทั้งนี้อิสราเอลได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในประเทศที่มีความก้าวหน้ามากที่สุดในด้านการจัดการน้ำและภาคการเกษตรในภูมิภาคตะวันออกกลาง โดยหน่วยงานการประปาฮาร์เกย์ซาระบุว่าการฝึกอบรมครั้งนี้จะมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาและปรับปรุงการให้บริการน้ำในฮาร์เกย์ซา

## ตลาดใหม่
หลังจากการรับรองทางการทูต คาดว่าบริษัทสองแห่งแรกที่จะเข้าสู่ตลาดโซมาลีแลนด์จะทำหน้าที่ในการสนับสนุนด้านโลจิสติกส์และยุทธศาสตร์ที่สำคัญ พร้อมทั้งวางรากฐานสำหรับการลงทุนเพิ่มเติมจากบริษัทอื่น ๆ ของอิสราเอล โดยวิซีไรต์ (VisiRight) ซึ่งเป็นบริษัทด้านเทคโนโลยีที่เชี่ยวชาญด้านการตรวจสอบระยะไกล เทคโนโลยีความปลอดภัย และการคุ้มครองโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญ ได้เข้าเป็นพันธมิตรทางยุทธศาสตร์กับเอมอร์ แคปิตอล (Amore Capital) เพื่อจัดหาเทคโนโลยีสำหรับพรมแดน ท่าเรือ และโครงสร้างพื้นฐานให้แก่โซมาลีแลนด์ นอกจากนี้ ความร่วมมือดังกล่าวยังมุ่งเน้นไปที่การอำนวยความสะดวกในการเชื่อมต่อระหว่างบริษัทระหว่างประเทศและหน่วยงานภาครัฐของโซมาลีแลนด์อีกด้วย

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ทวิภาคีของประเทศอิสราเอล
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ทวิภาคีของโซมาลีแลนด์