โจเฮา

พระนาง**โจเฮา** หรือในภาษาจีนกลางว่า **เฉา เจี๋ย** (; สิ้นพระชนม์ 2 กรกฎาคม ค.ศ. 260) พระนามหลังสิ้นพระชนม์คือ **จักรพรรดินีเซี่ยนมู่** เป็นสมเด็จพระจักรพรรดินีองค์สุดท้ายแห่งราชวงศ์ฮั่นตะวันออกของจีน พระนางเป็นพระมเหสีองค์ที่สองของพระเจ้าเหี้ยนเต้ จักรพรรดิอค์สุดท้ายแห่งราชวงศ์ฮั่น และหลังพระสวามีสละราชสมบัติ พระนางกลายเป็นที่รู้จักในพระนาม **ชานหยางกงฟูเหริน** พระนางเป็นพระเชษฐภคินี/ขนิษฐาในโจผี ผู้ล้มเลิกราชวงศ์ฮั่นด้วยการบังคับให้พระเจ้าเหี้ยนเต้สละราชสมบัติให้พระองค์และสถาปนาวุยก๊ก พระนางต่อต้านการรัฐประหารที่โจผีวางแผนอย่างดุเดือด โดยปฏิเสธที่จะส่งมอบตราประทับของจักรพรรดิเป็นเวลาหลาย ๆ ครั้ง

โจเฮาได้รับการยกย่องในมุมมองแบบดั้งเดิมว่าเป็นผู้ปกป้องราชวงศ์ฮั่นที่ล้มเหลวองค์สุดท้าย ร่วมกับฮกเฮากับพระนางตง ซึ่งตรงกันข้ามกับความละเลยของพระเจ้าเหี้ยนเต้

## ภูมิหลังครอบครัวและสมรสกับพระเจ้าเหี้ยนเต้
โจเฮาเป็นธิดาในขุนศึก โจโฉ ผู้คุมตัวพระเจ้าเหี้ยนเต้ใน ค.ศ. 196 และออกคำสั่งในนามของจักรพรรดิ เพื่อประโยชน์ของตนเองในการรณรงค์รวมจักรวรรดิที่เคยเป็นของขุนศึกหลายคนในภูมิภาคให้กลับมาเป็นหนึ่งอีกครั้ง จากนั้นใน ค.ศ. 213 โจในตอนนั้นสถาปนาตำแหน่งเว่ย์กง (ภายหลังเป็น เว่ย์อ๋อง) ประทานธิดาสามคนให้เป็นพระมเหสีของพระเจ้าเหี้ยนเต้ ได้แก่ โจเฮา เฉา เซี่ยน () พี่สาวของเธอ และเฉา หฺวา () น้องสาว ตอนแรกตำแหน่งของธิดาทั้งสามคือ *ฟูเหริน* () ต่อมาใน ค.ศ. 214 จึงเลื่อนขั้นเป็น *กุ้ยเหริน* ()

ในช่วงปลาย ค.ศ. 214 ฮกเฮา พระมเหสีองค์แรกของพระเจ้าเหี้ยนเต้ ถูกพบว่าสนับสนุนการสมคบคิดต่อต้านโจโฉเมื่อ ค.ศ. 200 แม้ว่าเหตุการณ์นั้นผ่านไปตั้ง 14 ปี โจโฉโมโหต่อพระนางจนบังคับให้ปลดเธอออกจากตำแหน่งและประหารชีวิตในวันที่ 8 มกราคม ค.ศ. 215 โจเอาได้รับการแต่งตั้งเป็นจักรพรรดินีแทนพระนางในวันที่ 6 มีนาคม ค.ศ. 215

## ในฐานะจักรพรรดินี
ไม่มีข้อมูลเท่าที่รู้จักเกี่ยวกับช่วงชีวิตโจเฮา แต่เป็นที่กระจ่างว่า ณ จุดนี้พระสวามีของพระนางไม่มีอำนาจ เนื่องจากบิดาของพระนางถือครองอำนาจทั้งหมด นางมีลูกสาวเพียงคนเดียว คือ องค์หญิงหลิวมั่น

หลังจากโจโฉถึงแก่อสัญกรรม แล้วโจผีขึ้นสืบทอดอำนาจต่อมานั้น โจผีได้ทำการปลดพระเจ้าเหี้ยนเต้ลงจากบัลลังก์และขึ้นเป็นฮ่องเต้สถาปนาราชวงศ์วุย แต่พระนางโจเฮาคัดค้านพี่ชาย(โจผี)อย่างรุนแรง โจผีขอให้นางมอบตราพระราชลัญจกรฮ่องเต้ นางก็ไม่ยอมมอบให้ แล้วยังด่าทอของพระนางคือโจผีอย่างรุนแรงว่า ราชวงศ์ของโจผีจะไม่มีวันอยู่ได้ยั่งยืนแน่นอน

นางได้ติดตามพระเจ้าเหี้ยนเต้ซึ่งถูกเนรเทศไปอยู่ที่ เมืองซานหยาง และใช้ชีวิตบั้นปลายอย่างสงบสุขเรื่อยมา โดยนางและพระเจ้าเหี้ยนเต้ มักไปเก็บสมุนไพรบนเขา และท่องไปตามหมู่บ้าน รักษาโรค ช่วยเหลือประชาชน เป็นที่รักใคร่ของผู้คนเป็นอันมาก จนได้ขนานนามว่า แพทย์พญามังกรพญาหงส์ จนพระเจ้าเหี้ยนเต้เสด็จสวรรคตในปี พ.ศ. 777 ในรัชสมัยของพระเจ้าโจยอย และจากนั้นอีก 26 ปีถัดมา พระนางโจเฮาก็สวรรคตตามไป ขณะมีพระชนมายุได้ 63 พรรษา ในรัชสมัยของพระเจ้าโจฮวน พระศพของทั้งคู่ถูกฝังไว้เคียงข้างกัน ณ สุสานจังหลิง

## ในวรรณกรรม ''สามก๊ก''
โจเฮาในวรรณกรรมอิงประวัติศาสตร์ *[[สามก๊ก]]* มีลักษณะคล้ายคลึงกับบันทึกทางประวัติศาสตร์ของพระนางมาก หลังพระนางฮกเฮาสิ้นพระชนม์ โจเฮาจึงได้รับการสถาปนาเป็นจักรพรรดินีเพื่อสืบตำแหน่งแทนพระนาง

## ดูเพิ่ม
* พงศาวลีวุยก๊ก#โจโฉ/ภรรยาและบุตรของโจโฉ
* ตัวละครในสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

* ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). *[[สามก๊กจี่]]* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *[[โฮ่วฮั่นชู|ตำราประวัติศาสตร์ราชวงศ์ฮั่นยุคหลัง]]* (*โฮ่วฮั่นชู*).
* ซือหม่า กวาง (1084). *[[จือจื้อทงเจี้ยน]]*.

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ศตวรรษที่ 2
โจโเฮา
หมวดหมู่:ผู้หญิงจีนในคริสต์ศตวรรษที่ 3
หมวดหมู่:ครอบครัวของโจโฉ
หมวดหมู่:ชนชั้นเจ้าในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่น