งานศึกษาวิกิพีเดียทางวิชาการ

ตั้งแต่วิกิพีเดียตั้งขึ้นได้ไม่กี่ปี ก็มี**งานศึกษาวิกิพีเดียทางวิชาการ**จำนวนมากที่ตีพิมพ์ในวรรณกรรมที่ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกัน
การวิจัยแบ่งได้ออกเป็นสองหมวดคือ
หมวดแรกวิเคราะห์การสร้างและความเชื่อถือได้ของเนื้อหาสารานุกรม หมวดสองตรวจสอบประเด็นทางสังคม เช่นการใช้สอยและการดูแลระบบ
งานศึกษาเหล่านี้ทำได้ง่ายเพราะฐานข้อมูลของวิกิพีเดียสามารถดาวน์โหลดได้โดยไม่ต้องขออนุญาต

## เนื้อหา
### การสร้าง
#### ผู้แก้ไขส่วนน้อยสร้างเนื้อหาที่คงยืนส่วนมาก
ในวรรณกรรมทรงอิทธิพลที่ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกัน
ซึ่งหนังสือพิมพ์รายวันอังกฤษ*[[เดอะการ์เดียน]]*ได้กล่าวถึง
ทีมนักวิจัยหกท่านจากมหาวิทยาลัยมินนิโซตา (สหรัฐ) ได้วัดความสัมพันธ์ระหว่างจำนวนการแก้ไขกับจำนวนการดูคำที่ผู้เขียนนั้น ๆ เขียน โดยวัดเป็นจำนวนการดูคำที่ผู้เขียนหนึ่ง ๆ เพิ่มขึ้นในบทความ ซึ่งเรียกว่า persistent word views (PWV)
ผู้เขียนงานวิชาการอธิบายหลักการนับไว้ว่า "แต่ละครั้งที่ดูบทความ คำแต่ละคำก็ได้ดูด้วย
เมื่อดูคำที่เขียนโดยผู้เขียน ก ผู้เขียนก็จะได้รับเครดิตเป็นหนึ่ง PWV (เรียกว่าเป็นคะแนนต่อจากนี้)"
จำนวนการดูบทความประมาณจากบันทึกของเว็บเซิร์ฟเวอร์

นักวิจัยวิเคราะห์ 25 ล้านล้านคะแนน (1012) ที่ให้กับผู้ใช้ลงทะเบียนระหว่าง 1 กันยายน 2002 จนถึง 31 ตุลาคม 2006
ที่สุดของระยะนี้ ผู้แก้ไขมากสุดระดับ 1/10 (นับจำนวนแก้ไข) ได้คะแนน, ผู้แก้ไขมากสุด 1/100 ได้คะแนน และผู้แก้ไขมากสุด 1/1000 (จำนวน 4,200 คน) ได้คะแนน 
ซึ่งเท่ากับค่าวัดเกือบครึ่งหนึ่งตามงานศึกษานี้
ผู้แก้ไขมากสุด 10 คนแรก (ตามคะแนนดังว่า) ได้คะแนนเพียงแค่ร้อยละ 2.6 และเพียง 3 คนเท่านั้นที่มีจำนวนการแก้ไขในท๊อป 50
จากข้อมูลนี้ นักวิจัยได้อนุมานความสัมพันธ์ดังต่อไปนี้คือ

งานศึกษายังได้วิเคราะห์ผลของบอตต่อเนื้อหา
ตามจำนวนการแก้ไข บอตเป็นเจ้าวิกิพีเดีย
ผู้ใช้ ใน และ ใน เป็นบอต
แต่ตามลำดับคะแนน PWV บอต เท่านั้นที่อยู่ในท๊อป 50 โดยไม่มีเลยในท๊อป 10

ตามการเพิ่มอิทธิพลของผู้แก้ไขท๊อป 1/1000 ตามลำดับคะแนน PWV งานศึกษาได้ฟันธงว่า

#### การแจกแจงงานและลำดับชั้นทางสังคม
 
วรรณกรรมที่ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกันให้ข้อสังเกตว่า สังคมวิกิพีเดียมีลำดับชั้นเพราะมีชนชั้น "ผู้ดูแลระบบ/แอดมิน"
งานนี้เสนอว่า การจัดลำดับชั้นเช่นนี้อาจมีประโยชน์ในบางเรื่อง แต่ก็ระบุว่าผู้ดูแลระบบและผู้ใช้อื่น ๆ มีอำนาจและสถานะที่ไม่เท่ากันอย่างชัดเจน

เมื่อวิเคราะห์ประวัติการแก้ไขวิกิพีเดียอังกฤษทั้งหมดจนถึงเดือนกรกฎาคม 2006 งานศึกษาเดียวกันระบุว่า อิทธิพลการแก้ไขเนื้อหาของผู้ดูแลระบบได้ลดลงเรื่อย ๆ ตั้งแต่ปี 2003 เมื่อผู้ดูแลระบบแก้ไขเนื้อหาในอัตรา เทียบกับปี 2006 ที่
นี่เกิดแม้จำนวนการแก้ไขเฉลี่ยต่อผู้ดูแลระบบจะเพิ่มขึ้นเป็น ในช่วงเวลาเดียวกัน
ปรากฏการณ์นี้นักวิจัยได้ตั้งชื่อว่า "rise of the crowd" (กำเนิดชุมนุมชน)
การวิเคราะห์ที่วัดจำนวนคำที่เขียนแทนที่จำนวนการแก้ไขก็มีรูปแบบคล้าย ๆ กัน

เพราะผู้ดูแลระบบต่าง ๆ กันมากในเรื่องจำนวนการแก้ไข งานศึกษาจึงแบ่งผู้ใช้ตามจำนวนการแก้ไขด้วย
ผลสำหรับ "ผู้แก้ไขอภิชน/อีลิต" คือผู้ใช้ที่แก้ไขมากกว่า  ใกล้เคียงกับที่พบในผู้ดูแลระบบ
ยกเว้นว่า จำนวนคำที่เปลี่ยนโดยผู้ใช้อภิชนยังตามทันจำนวนการเปลี่ยนแปลงของผู้ใช้ใหม่ แม้จำนวนการแก้ใขของผู้ใช้ใหม่ก็ยังเติบโตในสัดส่วนที่เร็วกว่า
ผู้ใช้อภิชนได้เครดิตสำหรับการแก้ไขร้อยละ 30 ในปี 2006 
งานศึกษาสรุปว่า

### ความเชื่อถือได้

เอกสารงานประชุมทางปรัชญาด้านวิธีการให้เหตุผลปี 2010 ได้ประเมินว่า ความเชื่อถือได้ของวิกิพีเดียมาจากคุณค่าทางญาณวิทยา หรือว่ามาจากคุณค่าเกี่ยวกับความใช้ได้
แล้วสรุปว่า แม้ผู้อ่านอาจไม่สามารถประเมินความรู้และความเชี่ยวชาญ (ซึ่งเป็นคุณค่าทางญาณวิทยา) ของผู้เขียนบทความหนึ่ง ๆ แต่ก็อาจประเมินความหลงใหลของผู้เขียน และวิธีการสื่อสารที่ทำความหลงใหลนั้นให้ปรากฏ ซึ่งเป็นเหตุผลให้เชื่อถือ

รายละเอียดก็คือ ผู้เขียนเอกสารได้อ้างว่า วิกิพีเดียเชื่อถือไม่ได้เพราะความเชี่ยวชาญของเอกบุคคล เพราะความรู้ของคนโดยรวม ๆ หรือแม้แต่เพราะประสบการณ์ที่ทำให้รู้สึกว่าเชื่อถือได้ในอดีต
นี่ก็เพราะความนิรนามหรือการใช้นามแฝงป้องกันไม่ให้ประเมินความรู้ของผู้เขียนได้ และวัฒนธรรมต่อต้านผู้เชี่ยวชาญของวิกิพีเดียก็ทำให้เรื่องนี้แก้ไขได้ยาก
การแก้ไขวิกิพีเดียโดยมากยังจำกัดอยู่ในวงผู้แก้ไขที่เป็นอภิชน โดยไม่ได้ประมวล "ปัญญาของชุมชน" ซึ่งในบางกรณีก็ทำคุณภาพของบทความให้ตกลงเสียเอง
ประสบการณ์ส่วนตัวในอดีตบวกกับงานศึกษาเชิงประสบการณ์ รวมทั้งเหตุการณ์ก่อการโต้แย้งของวิกิพีเดียในอดีต (รวม ) อาจทำให้สรุปได้ว่า วิกิพีเดียโดยทั่วไปเชื่อถือไม่ได้
ดังนั้น ปัจจัยทางญาณวิทยาเหล่านี้จึงไม่เป็นเหตุผลให้ใช้วิกิพีเดีย

ผู้เขียนเอกสารต่อมาจึงเสนอเหตุผลให้เชื่อถือวิกิพีเดียอาศัยคุณค่าเกี่ยวกับความใช้ได้ ซึ่งอาจกล่าวอย่างคร่าว ๆ ว่ามีสองปัจจัย 
ปัจจัยแรกคือ ขนาดและกิจกรรมมหาศาลในวิกิพีเดียเป็นเครื่องระบุว่า ผู้แก้ไขบทความมุ่งมั่นให้ความรู้แก่ชาวโลก
ปัจจัยที่สองคือ การพัฒนานโยบาย แนวปฏิบัติ สถาบัน และเทคโนโลยีที่โปร่งใส นอกเหนือจากกิจกรรมมหาศาลที่มองเห็นได้ ช่วยคลายความเคลือบแคลงใจในเรื่องต่าง ๆ ที่บุคคลอาจมีในการเชื่อวิกิพีเดีย
ความเคลือบแคลงที่ยกขึ้นรวมทั้ง นิยามว่าอะไรคือความรู้ การป้องกันการแก้ไขอย่างบิดเบือนของกลุ่มบุคคลที่ไม่มีความมุ่งมั่นเช่นกัน การแก้ไขความเสียหายต่อบทความให้ถูกต้อง การควบคุมและการเพิ่มพูนคุณภาพของบทความ

### ภูมิศาสตร์
งานวิจัยของสถาบันอินเทอร์เน็ตของมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดได้แสดงว่า จนถึงปลายปี 2009 บทความวิกิพีเดียที่ติดพิกัด (คือที่ใช้แม่แบบ ) ตลอดทุกภาษา ครอบคลุมสถานที่ประมาณ แห่งในโลก
แต่ก็มีการแจกแจงทางภูมิศาสตร์ที่ไม่เสมอกัน
บทความโดยมากเกี่ยวกับทวีปอเมริกาเหนือ ยุโรป และเอเชียตะวันออก โดยไม่ครอบคลุมเขตภูมิศาสตร์ขนาดใหญ่ในประเทศกำลังพัฒนา รวมทั้งแอฟริกาโดยมาก

### การประมวลภาษาธรรมชาติ
เนื้อหาที่เป็นถ้อยคำและลำดับชั้นอันเป็นโครงร่างบทความของวิกิพีเดียได้กลายเป็นแหล่งความรู้สำคัญอย่างหนึ่งสำหรับนักวิจัยในการประมวลภาษาธรรมชาติและปัญญาประดิษฐ์
ในปี 2007 นักวิจัยที่สถาบันเทคโนโลยีเทคนิออน-อิสราเอลได้พัฒนาเทคนิคที่เรียกว่า Explicit Semantic Analysis (การวิเคราะห์ความหมายชัดแจ้ง)
ซึ่งใช้ความรู้เกี่ยวกับโลกที่ได้จากวิกิพีเดียอังกฤษ
ระบบสร้างตัวแทนทางแนวคิดโดยใช้คำและตัวบทโดยอัตโนมัติ ซึ่งสามารถใช้คำนวณความคล้ายคลึงกันระหว่างคำกับคำและตัวบทกับตัวบท

ส่วนนักวิจัยที่แล็บประมวลผลความรู้แพร่หลาย (Ubiquitous Knowledge Processing Lab) ที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีดาร์มชตัทแห่งประเทศเยอรมนีได้ใช้ความรู้เกี่ยวกับภาษาและโลกที่อยู่ในวิกิพีเดียและวิกิพจนานุกรมเพื่อสร้างฐานความรู้เกี่ยวกับภาษาคล้ายกับทรัพยากรที่ผู้เชี่ยวชาญได้สร้างเช่น WordNet
ผู้เชี่ยวชาญชาวเยอรมันคู่หนึ่งได้สร้างขั้นตอนวิธีเพื่อระบุความสัมพันธ์ระหว่างคำต่าง ๆ โดยตรวจวิกิพีเดียอังกฤษอาศัยการจัดหมวดหมู่ของบทความ แล้วสรุปว่า วิกิพีเดียได้สร้าง "อนุกรมวิธานที่สามารถแข่งขันกับ WordNet ในงานประมวลผลทางภาษา"

## ข้อวิจารณ์เกี่ยวกับเนื้อหา
### ข้อมูลเกี่ยวกับสุขภาพ

ข้อมูลสุขภาพในวิกิพีเดียอังกฤษเป็นที่นิยมเพราะเสิร์ชเอนจินและเว็บเพจที่แสดงผลของเสิร์ชเอนจินมักแสดงลิงก์ไปยังบทความของวิกิพีเดีย
มีการประเมินอย่างเป็นอิสระเรื่องคุณภาพของข้อมูลสุขภาพที่มีในวิกิพีเดีย และตรวจว่าใครเข้าดูข้อมูล
มีงานศึกษาในเรื่องจำนวนคนบวกข้อมูลทางประชากรศาสตร์ของบุคคลที่หาข้อมูลทางสุขภาพในวิกิพีเดีย ขอบเขตทางข้อมูลสุขภาพที่มี และคุณภาพของข้อมูล

แม้วิกิพีเดียจะเป็นแหล่งข้อมูลทางสุขภาพที่นิยมมากที่สุดอย่างหนึ่ง
แต่ก็มีข้อเสียบ้าง (โดยไม่ได้กล่าวไว้ในที่นี้)

## ด้านสังคม
### ข้อมูลทางประชากรศาสตร์
งานศึกษาปี 2007 ของบริษัทฮิตไวส์ (Hitwise)
ที่ตีพิมพ์ในนิตยสาร*[[ไทม์]]*
พบว่า ชายกับหญิงเข้าเยี่ยมวิกิพีเดียเท่า ๆ กัน แต่ผู้แก้ไข เป็นชาย

ส่วนเว็บไซต์ WikiWarMonitor ซึ่งดำเนินการโดยมหาวิทยาลัยอเมริกันและมหาวิทยาลัยอังกฤษ ได้ทุนจากคณะกรรมาธิการยุโรป และมุ่งระงับสงครามแก้ไขในวิกิพีเดีย ได้ตีพิมพ์ผลงานต่อไปนี้
* ปี 2011 ตีพิมพ์ในฐานข้อมูลวิจัยคือ IEEE Xplore ในชื่อเรื่อง "สงครามการแก้ไขในวิกิพีเดีย (Edit wars in Wikipedia)" ใช้สำหรับงานประชุมการใช้คอมพิวเตอร์ทางสังคมสากลครั้งที่สามของสถาบันวิชาชีพวิศวกรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ รายงานวิธีการวัดว่าบทความมีข้อพิพาทมากน้อยแค่ไหน โดยตรวจกับวิกิพีเดียภาษาอินโด-ยุโรเปียนถึง 6 ภาษา
* ปี 2012 ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการทางวิทยาศาสตร์ *PLoS ONE* ใช้ข้อมูลรวม ๆ ของวิกิพีเดีย 32 ภาษา รายงานว่าอาศัยการวิเคราะห์รูปแบบการทำงานตามจังหวะรอบวัน การมีส่วนร่วมแก้ไขวิกิพีเดียภาษาอังกฤษจากอเมริกาเหนือกับยุโรป-ตะวันออกไกล-ออสเตรเลีย เกือบเท่า ๆ กัน เทียบกับวิกิพีเดียภาษาอังกฤษอย่างง่ายที่คนยุโรป-ตะวันออกไกล-ออสเตรเลียแก้ไขในอัตรา งานศึกษายังวิเคราะห์ลักษณะทางประชากรศาสตร์ของวิกิพีเดียภาษาอื่น ๆ
* ในวารสารวิชาการทางวิทยาศาสตร์ *Physical Review Letters* ปี 2013 รายงานแบบจำลองพลวัตทางสังคมทั่วไปในสิ่งแวดล้อมที่ร่วมมือกัน โดยมีเรื่องโดยเฉพาะเกี่ยวกับวิกิพีเดียว่า บทความที่สงบอาจก่อเรื่องโต้แย้งเมื่อมีคนมาแก้ไขเพิ่มขึ้น
* ในปี 2014 ตีพิมพ์เป็นบทหนึ่งของหนังสือ บทมีชื่อ "ประเด็นก่อการโต้แย้งมากที่สุดในวิกิพีเดีย - การวิเคราะห์ในหลายภาษาและตามภูมิศาสตร์ (The Most Controversial Topics in Wikipedia: A Multilingual and Geographical Analysis)" ซึ่งวิเคราะห์จำนวนการแก้ไขบทความในภาษาต่าง ๆ ของวิกิพีเดีย 10 ภาษา เพื่อหาประเด็นที่ก่อการโต้เถียงมากที่สุดในภาษาต่าง ๆ และในกลุ่มภาษาต่าง ๆ สำหรับวิกิพีเดียอังกฤษ บทความที่ก่อการโต้เถียงมากสุดรวมจอร์จ ดับเบิลยู. บุช, อนาธิปไตย และมุฮัมมัด ประเด็นในภาษาอื่น ๆ ที่ก่อการโต้เถียงมากที่สุดคือประเทศโครเอเชีย (ในวิกิพีเดียภาษาเยอรมัน), นักการเมืองฝรั่งเศสเซกอแลน รัวยาล (วิกิพีเดียภาษาฝรั่งเศส), ประเทศชิลี (วิกิพีเดียภาษาสเปน) และรักร่วมเพศ (ในวิกิพีเดียภาษาเช็ก)

### นโยบายและแนวทาง
งานศึกษาเชิงพรรณนา
ได้วิเคราะห์นโยบายและแนวปฏิบัติของวิกิพีเดียอังกฤษจนถึงเดือนกันยายน 2007 แล้วระบุค่าสถิติสำคัญจำนวนหนึ่งเกี่ยวกับ
* นโยบายทางการ 44 ข้อ
* แนวปฏิบัติ 248 ข้อ

แม้นโยบายสั้น ๆ เช่น "ปล่อยวางกฎทั้งหมด"
ก็มีการอภิปรายและการอธิบายให้ชัดเจนเป็นจำนวนมาก คือ

งานศึกษาได้ให้ตัวอย่างการขยายนโยบายหลักบางอย่างตั้งแต่เริ่มขึ้น คือ
* ปล่อยวางกฎทั้งหมด 3,600% (รวมเอกสารอื่น ๆ ที่อธิบายนโยบาย)
* ความเห็นพ้อง 1,557%
* ลิขสิทธิ์ 938%
* อะไรที่ไม่ใช่วิกิพีเดีย 929%
* นโยบายการลบ 580% 
* ประพฤติเยี่ยงอารยชน 124%

### การเล่นอำนาจ
นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยวอชิงตันและเอชพีแล็บ (แล็บของบริษัทฮิวเลตต์-แพคการ์ด) ได้ร่วมมือทำงานศึกษาที่ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกันในปี 2007
ได้ตรวจดูว่านโยบายวิกิพีเดียนำไปใช้อย่างไร และผู้แก้ไขทำงานร่วมกันให้ได้ความเห็นพ้องได้อย่างไร
งานศึกษาตรวจตัวอย่างหน้าพูดคุยที่มีความเคลื่อนไหวอยู่ด้วยการวิเคราะห์เชิงปริมาณ
ใช้ฐานข้อมูลวิกิพีเดียภาษาอังกฤษเดือนพฤศจิกายน 2006 
ได้ตรวจหน้าพูดคุย ที่อยู่ในส่วนหางของกราฟการแจกแจง คือ เป็นหน้าพูดคุยเพียง แต่มีจำนวนการแก้ไขหน้าพูดคุยถึง และที่สำคัญยิ่งกว่านั้นก็คือ มีลิงก์ไปยังหน้านโยบายในอัตรา
จากประวัติของหน้าตัวอย่าง งานศึกษาตรวจดูแต่เดือนที่แก้ไขมาก ซึ่งเรียกว่าส่วนวิกฤติ (critical sections) คือเป็นเดือนต่อ ๆ กันที่ทั้งบทความและหน้าพูดคุยกำลังแก้โดยมีจำนวนสำคัญ

งานศึกษานิยามค่าวัดแล้ววัดความแพร่หลายของการอ้างนโยบาย
ส่วนวิกฤติหนึ่ง ๆ จัดว่า "หนักด้วยนโยบาย" (policy-laden) ถ้ามีเรื่องนโยบายอย่างน้อยเป็นทวีคูณของค่าเฉลี่ย
บทความหนึ่ง ๆ จะมีค่าระบุ 3 อย่าง คือ
* ก่อการโต้เถียง (controversial)
* บทความคัดสรร (featured)
* หนักด้วยนโยบาย (policy-laden)

ค่าต่าง ๆ ของตัวระบุ 3 อย่างนี้แบ่งบทความออกเป็น 8 หมวดที่ใช้ชักตัวอย่าง
งานศึกษาตั้งใจจะวิเคราะห์ส่วนวิกฤติ 9 ส่วนจากหมวดตัวอย่างแต่ละหมวด แต่ก็เลือกส่วนวิกฤติได้แค่ 69 ส่วน (ไม่ใช่ 72 ส่วน) เพราะมีบทความแค่ 6 บทความ (ไม่ใช่ 9 บทความ) ที่เป็นบทความคัดสรรด้วย ก่อการโต้เถียงด้วย และหนักด้วยนโยบายด้วย

งานศึกษาพบว่า นโยบายไม่ได้ประยุกต์ใช้อย่างสม่ำเสมอ
เพื่อแสดงตัวอย่างที่เฉพาะ จากสิ่งที่ได้ค้นพบซึ่งกว้างกว่า รายงานได้แสดงตัวอย่าง 2 ตัวอย่างจากหน้าพูดคุยของวิกิพีเดียเพื่อแสดงความแตกต่าง
* นี่เป็นการอภิปราย (แปล) ที่ผู้เข้าร่วมได้ตัดสินว่า การคำนวณค่าเฉลี่ยจากข้อมูลองค์กรของรัฐจัดเป็นงานค้นคว้าต้นฉบับ

* นี่เป็นการอภิปราย (แปล) ที่ได้ใช้การนิรนัยเชิงตรรกะ (logical deduction) เป็นข้อหักล้างนโยบายงานค้นคว้าต้นฉบับ

งานศึกษาอ้างว่า ความคลุมเครือเช่นนี้ทำให้เล่นอำนาจได้ง่าย ๆ และได้ระบุการเล่นอำนาจ 7 อย่างตามระเบียบวิธีทางสังคมศาสตร์คือ grounded theory รวมทั้ง
* ขอบเขตของบทความ (ว่าอะไรเป็นเรื่องนอกประเด็นบทความ)
* ความเห็นพ้องในอดีต (การตัดสินใจในอดีตแสดงว่าเป็นเรื่องเด็ดขาดและไร้ผู้ค้าน)
* อำนาจในการตีความ (กลุ่มในชุมชนที่อ้างว่ามีอำนาจในการตีความมากกว่ากลุ่มอื่น)
* ความชอบธรรมของผู้เขียน (เพราะความเชี่ยวชาญเป็นต้น)
* การคุกคามด้วยการลงโทษ (ด้วยการบล็อกผู้ใช้เป็นต้น)
* ข้อปฏิบัติในหน้าอื่น ๆ (คือจัดหน้าอื่น ๆ ว่าเป็นแบบอย่างที่ควรทำตาม)
* ความชอบธรรมของแหล่งอ้างอิง (กล่าวแย้งความเชื่อถือได้ของแหล่งอ้างอิงที่กำลังคัดค้านเป็นต้น)

เพราะเนื้อที่ไม่พอ งานศึกษาได้แสดงรายละเอียดของการเล่นอำนาจเพียง 4 อย่างแรกที่ทำผ่านการตีความนโยบาย
แต่ก็แสดงการใช้อำนาจอีกแบบที่ได้วิเคราะห์
คือ การละเมิดนโยบายแบบโต้ง ๆ ที่ได้ให้อภัยเพราะผลงานของผู้ใช้มีคุณค่าสูงแม้จะไม่เคารพกฎเกณฑ์

#### ขอบเขตของบทความ
งานศึกษาพิจารณาว่านโยบายของวิกิพีเดียคลุมเครือเกี่ยวกับขอบเขตของบทความ
มีตัวอย่างที่นำมาแสดงคือ 

งานศึกษาตีความคำโต้แย้งที่ดุเดือดเหล่านี้ว่า

#### ความเห็นพ้องในอดีต
งานศึกษาให้ข้อสังเกตว่า ความเห็นพ้องในวิกิพีเดียไม่มีวันจบ เพราะอาจเปลี่ยนไปเมื่อไรก็ได้
งานศึกษาพบว่า ความไม่ชัดเจนเช่นนี้ก่อการเล่นอำนาจ และทำการต่อสู้เป็นรุ่น ๆ เพื่อความเห็นพ้องให้เป็นส่วนของการต่อสู้ความเป็นเจ้าของบทความ

งานศึกษาใช้ตัวอย่างการอภิปรายนี้เพื่อแสดงการต่อสู้ที่เป็นไปอย่างต่อเนื่อง

#### อำนาจในการตีความ
ตัวอย่างหนึ่งแสดงให้เห็นว่า ผู้ดูแลระบบได้ลบล้างความเห็นพ้องแล้วลบบัญชีของผู้ใช้คนหนึ่งซึ่งเป็นผู้ป่วยที่ป่วยด้วยโรคซึ่งยังไม่ได้ชื่อ (เรียกว่า Frupism ในงานศึกษา)
ผู้ดูแลระบบได้ทำเช่นนี้เมื่อบทความกำลังได้เสนอให้เป็นบทความคัดสรร

#### ความชอบธรรมของผู้เขียน
การใช้อำนาจชนิดนี้แสดงด้วย[ผช24]ที่อ้างผลงานในอดีตเพื่อโต้เถียงผู้ร่วมงานอีกคนหนึ่งผู้กล่าวหา[ผช24]ว่า ทำให้งานเสียเปล่าและทำงานให้ยุ่งเหยิง (disruptive)

#### ผลงานของผู้ใช้มีคุณค่าสูง
งานศึกษาพบว่า มีผู้ร่วมงานที่ละเมิดนโยบายอย่างสม่ำเสมอและอย่างสำเร็จโดยไม่ถูกลงโทษ

### การได้เป็นผู้ดูแลระบบ

ในปี 2008 นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยคาร์เนกีเมลลอน (สหรัฐ)
ได้สร้างแบบจำลองโพรบิต (probit model)
ของผู้แก้ไขวิกิพีเดียภาษาอังกฤษที่ได้ผ่านกระบวนการทบทวนเพื่อเป็นผู้ดูแลระบบได้อย่างสำเร็จ
โดยใช้เพียงข้อมูลอภิพันธุ์ของวิกิพีเดียรวมทั้งความย่อการแก้ไข แบบจำลองนี้พยากรณ์ผู้ได้การเสนอชื่อที่ประสบผลสำเร็จอย่างแม่นยำใน 

งานศึกษาให้ข้อสังเกตว่า แม้จะมีการคัดค้านความเช่นนี้ แต่ "ในด้านหลาย ๆ ด้าน การได้รับเลือกเป็นผู้ดูแลเป็นการเลื่อนตำแหน่ง ซึ่งแยกแกนนำผู้เป็นอภิชนจากชุมชนผู้แก้ไขจำนวนมากอื่น ๆ" 
ดังนั้น งานศึกษานี้จึงได้ใช้กระบวนการ policy capturing
ซึ่งในจิตวิทยาสังคม เป็นวิธีเปรียบเทียบลักษณะต่าง ๆ ที่สำคัญเพียงแต่พูดกับลักษณะอื่น ๆ ที่จริง ๆ ทำให้ได้เลื่อนตำแหน่งงาน

อัตราการเลื่อนตำแหน่งที่สำเร็จรวม ๆ กันได้ลดลงจาก ในปี 2005 เหลือ ในปี 2006 จนเหลือ ในปี 2007
อัตราความล้มเหลวที่สูงขึ้น ๆ เช่นนี้ให้เหตุว่า ผู้ดูแลระบบที่ได้เลื่อนตำแหน่งเร็ว ๆ นี้ต้องผ่านมาตรฐานที่สูงขึ้น ซึ่งได้รับการสนับสนุนโดยหลักฐานโดยเรื่องเล่าจากงานศึกษาอีกงานหนึ่ง
ซึ่งอ้างอิงผู้ดูแลระบบรุ่นต้น ๆ ผู้แสดงข้อสงสัยว่า ตนจะผ่านเกณฑ์มาตรฐานเช่นนี้หรือไม่ถ้าการเลือกตั้งของตนได้ทำเร็ว ๆ นี้
เพราะเหตุนี้ งานศึกษาจึงอ้างว่า

อาจเป็นเรื่องผิดคาดว่า การเสนอชื่อเป็นผู้ดูแลระบบหลายครั้งหลายคราวกลับมีผลลบต่อการได้รับตำแหน่ง
คือความพยายามแต่ละครั้งมีโอกาสประสบความสำเร็จน้อยกว่าคราวที่แล้วในอัตรา
เวลาที่ได้ร่วมงานกับวิกิพีเดียมีผลดีเพียงเล็กน้อยต่อการได้รับเลือก

ข้อสำคัญที่งานค้นพบอย่างหนึ่งก็คือการแก้ไขนโยบายวิกิพีเดียหรือโครงการวิกิ มีค่าเป็น ของการแก้ไขบทความ
ข้อสังเกตอีกอย่างก็คือผู้ได้การเสนอชื่อที่มีประสบการณ์ใน "ส่วน" ต่าง ๆ หลายส่วนของระบบมีโอกาสได้รับเลือกมากกว่า
ซึ่งวัดเป็น **คะแนนความหลากหลาย** (diversity) คือการนับส่วนต่าง ๆ ที่ผู้แก้ไขได้ร่วมทำงาน

งานศึกษาได้แบ่ง "ส่วน" วิกิพีเดียออกเป็น 16 ส่วน รวมทั้ง บทความ หน้าคุยของบทความ หน้าเกี่ยวกับการลบบทความ/หมวดหมู่/หรือแม่แบบ หน้าทบทวนการย้อนการลบ เป็นต้น (ดูงานวิจัยสำหรับรายการทั้งหมด)
ยกตัวอย่างเช่น ผู้ใช้ที่ได้แก้บทความ หน้าผู้ใช้ของตน และโพ้สต์ครั้งหนึ่งในหน้าทบทวนการย้อนการลบก็จะได้ความหลายหลาก 3 คะแนน
การแก้ไขเพิ่มในส่วนอื่น ๆ ใดก็ได้มีสหสัมพันธ์กับโอกาสได้ตำแหน่งผู้ดูแลระบบเพิ่มขึ้น

การระบุว่าเป็นการแก้ไขเล็กน้อยก็ช่วยด้วย แม้นักวิจัยจะพิจารณาว่า นี่อาจเป็นเพราะการแก้ไขเล็กน้อยมีสหสัมพันธ์กับประสบการณ์
โดยเทียบกัน การแก้ไขแต่ละครั้งที่หน้าของ คอต. หรือคณะไกล่เกลี่ยข้อพิพาท หรือการปรึกษาเรื่องมารยาท ซึ่งล้วนเป็นหน้าที่ใช้ระงับข้อพิพาท กลับลดโอกาสประสบผลสำเร็จ
การโพสต์ไปที่ ก็มีผลลบเช่นกัน
งานศึกษาระบุว่านี่เป็นหลักฐานแสดงว่า ผู้มีส่วนร่วมเพิ่มความรุนแรงหรือทำให้ยืดยาวซึ่งข้อพิพาทมีโอกาสได้เป็นแอดมินน้อยลง

การขอบคุณหรืออะไรเช่นกันในความย่อการแก้ไข และการชี้ว่าเป็นการแก้ไขมุมมองที่ไม่เป็นกลาง (เพียงในความย่อการแก้ไข เพราะงานศึกษาวิเคราะห์เพียงข้อมูลอภิพันธุ์เท่านั้น) แต่ละครั้งมีผลบวกเล็กน้อย คือเพิ่มโอกาสร้อยละ 0.3 และ 0.1 ว่าจะได้ตำแหน่งในระหว่างปี 2006-2007 แม้จะไม่มีนัยสำคัญทางสถิติก่อนหน้านั้น

ปัจจัยบางอย่างพบว่าไม่สำคัญหรือสำคัญอย่างมากก็นิดหน่อยคือ
* การแก้ไขหน้าผู้ใช้ (รวมทั้งของตนเอง) ไม่ได้ช่วย และที่ค่อนข้างหน้าแปลกก็คือ การแก้ไขหน้าคุยกับผู้ใช้ก็ไม่มีผลเช่นกัน
* การต้อนรับผู้ใช้ใหม่หรือการใช้คำว่า "please" (โปรด/กรุณา) ในความย่อการแก้ไขก็ไม่มีผล
* การร่วมกันสร้างความเห็นพ้อง เช่น ในการลงคะแนนเพื่อเลือกตั้งผู้ดูแลหรือในสภากาแฟ ก็ไม่ได้เพิ่มโอกาสการได้ตำแหน่งเช่นกัน แต่งานศึกษาก็ยอมรับว่า ได้ใช้ค่าวัดเชิงปริมาณไม่ใช่เชิงคุณภาพ
* การระงับการก่อกวนวัดโดยการแก้ไขรายชื่อการก่อกวนก็ไม่มีผลเช่นกัน การแก้ไขทุก ๆ พันครั้งที่ใช้วิธีการย้อนโดยประการต่าง ๆ มีสหสัมพันธ์เชิงบวก (7%) กับตำแหน่งผู้ดูแลระหว่างปี 2006-2007 แต่ก็ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติยกเว้นถ้าจะลดค่า p < .1 ที่น่าสับสนก็คือ ก่อนปี 2006 จำนวนการย้อนมีสหสัมพันธ์เชิงลบ (-6.8%) กับการได้ตำแหน่ง และก็ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติแม้เมื่อค่า p < .1 นี่อาจเป็นเพราะการตั้งนโยบายกฎย้อนสามครั้งในปี 2006 เพื่อลดจำนวนการย้อน (คือการเพิ่มจำนวนการย้อนก่อนหน้ากฎย้อนสามครั้งอาจเป็นส่วนของสงครามแก้ไข แต่หลังจากนั้น อาจไม่ใช่)

งานศึกษาเสนอว่าความแปรผันของผลการได้ตำแแหน่ง ที่อธิบายไม่ได้อาจมาจากปัจจัยที่ไม่ได้วัด เช่น คุณภาพการแก้ไขหรือการร่วมมือประสานงานนอกเว็บไซต์ เช่น ในบัญชีจ่าหน้าลับที่รายงานในเว็บไซต์ข่าวและความเห็น *The Register*
งานศึกษาสรุปว่า

งานวิจัยต่อมาในปี 2011 ของนักวิจัยอีกทีมหนึ่ง
ตรวจสอบเหตุผลของบุคคลเมื่อช่วยเลือกผู้ดูแลระบบ
ซึ่งพบว่า การตัดสินใจจะขึ้นกับการตีความร่วมกันของหลักฐานที่พบในวิกิและกับปฏิสัมพันธ์กับคนอื่น ๆ ในอดีต

## วิกิพีเดียในการศึกษา
แม้ครูอาจารย์จะไม่ค่อยเต็มใจให้ใช้วิกิพีเดียเป็นส่วนของการบ้าน แต่ก็พบว่านักเรียนนักศึกษาที่แก้ไขวิกิพีเดีย (ในงานวิจัยเป็นวิกิพีเดียภาษาฮีบรู) สนใจในการเรียนเพิ่ม ได้ผลงานเพิ่ม ปรับปรุงการเรียนและการพัฒนาตน และเพิ่มทำงานร่วมกับคนทั้งในพื้นที่และในระดับนานาประเทศ

## การเรียนรู้ของเครื่อง
ขั้นตอนวิธีการสืบหาความรู้เชิงความหมายโดยอัตโนมัติและโดยใช้การเรียนรู้ของเครื่องได้ใช้เพื่อ "ดึงข้อมูลที่เครื่องแปลผลได้โดยมีค่าใช้จ่ายและความซับซ้อนค่อนข้างน้อย"
ดีบีพิเดียได้ใช้เนื้อหามีโครงสร้าง (structured content) ที่ดึงมาจากกล่องข้อมูลของวิกิพีเดียภาษาต่าง ๆ ด้วยขั้นตอนวิธีการเรียนรู้ของเครื่องเพื่อสร้างทรัพยากรเป็นข้อมูลลิงก์ (linked data) ภายในเว็บเชิงความหมาย

## สถิติการดูวิกิพีเดียและพฤติกรรมมนุษย์
ในงานศึกษาหนึ่งที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์ *PLoS ONE*
นักวิชาการจากสถาบันอินเทอร์เน็ตแห่งออกซฟอร์ด () และผู้ร่วมงานจากมหาวิทยาลัยเซนทรัลยุโรเปียน () ได้แสดงว่า สถิติการดูหน้าเกี่ยวกับภาพยนตร์มีสหสัมพันธ์ที่ดีกับรายได้ภาพยนตร์
พวกเขาได้พัฒนาแบบจำลองคณิตศาสตร์ที่พยากรณ์รายได้ภาพยนตร์โดยวิเคราะห์จำนวนดูหน้าบวกกับจำนวนการแก้ไขและจำนวนผู้แก้ไข (เป็นเอกบุคคล) หน้าเกี่ยวกับภาพยนตร์
แม้แบบจำลองนี้จะได้พัฒนาโดยใช้ข้อมูลของวิกิพีเดียอังกฤษ แต่วิธีการที่ใช้เป็นอิสระจากภาษา จึงสามารถใช้กับภาษาอื่น ๆ และใช้กับผลิตภัณฑ์อื่น ๆ นอกเหนือจากภาพยนตร์

ในงานศึกษาอีกงานหนึ่งที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์ *Scientific Reports* ในปี 2013
ทีมนักวิชาการได้แสดงว่า การเปลี่ยนแปลงจำนวนการดูหน้าบทความวิกิพีเดียอังกฤษเกี่ยวกับการเงินสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงขนาดใหญ่ในตลาดหลักทรัพย์สหรัฐ

## เชิงอรรถ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Kopf, Susanne. "Debating the European Union transnationally: Wikipedians’ construction of the EU on a Wikipedia talk page (2001-2015)." (PhD dissertation Lancaster University, 2018) online  .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* WikiPapers  - a compilation of resources (conference papers, journal articles, theses, books, datasets and tools) focused on the research of wikis and Wikipedia

หมวดหมู่:วิชาการ
หมวดหมู่:วิกิพีเดีย