เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ

**เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ**  (เกิด 17 กันยายน พ.ศ. 2514)  เป็นนักการเมืองชาวไทย ปัจจุบันดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในรัฐบาลอนุทิน ชาญวีรกูล อดีตอธิบดีหลายกรมในกระทรวงการคลัง เช่น กรมธนารักษ์ กรมสรรพสามิต และกรมสรรพากร เป็นต้น

## ประวัติ
เอกนิติเกิดเมื่อวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2514 มีชื่อเล่นว่า "เอก" เป็นบุตรชายของอิสสระ นิติทัณฑ์ประภาศ อดีตประธานศาลรัฐธรรมนูญ และอดีตรองผู้อํานวยการสำนักงบประมาณ และผาณิต นิติทัณฑ์ประภาศ อดีตประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน และอดีตปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี มีพี่น้องคือ รองศาสตราจารย์ อิสริยา นิติทัณฑ์ประภาศ บุญญะศิริ อาจารย์ประจำภาควิชาเศรษฐศาสตร์เกษตรและทรัพยากร คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

เอกนิติสำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายจากวชิราวุธวิทยาลัย รุ่นที่ 61 ต่อมาสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี (เกียรตินิยม) หลักสูตรเศรษฐศาสตร์บัณฑิต ในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ด้วยทุนการศึกษาจากสมาคมธรรมศาสตร์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ โดยเป็นเพื่อนร่วมรุ่นกับวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยคนที่ 22

เมื่อจบการศึกษา เอกนิติต้องการมองหาความแตกต่างของหน่วยงานรัฐบาลและเอกชน จึงเริ่มสมัครงานที่บริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ ภัทรธนกิจ แต่หลังจากนั้นเอกนิติมองว่างานไม่ตรงกับความต้องการและความชื่นชอบของตน และต้องการศึกษาต่อ จึงลาออกมาสมัครสอบเข้ารับราชการที่กรมสรรพากรของกระทรวงการคลัง เมื่อปี พ.ศ. 2536 ในสมัยที่สมชัย ฤชุพันธุ์ เป็นอธิบดี โดยเอกนิติเริ่มทำงานในตำแหน่งเจ้าหน้าที่สรรพากรเขตปทุมวัน แต่เนื่องจากสมชัยทราบว่าเอกนิติชื่นชอบงานวิชาการ จึงโอนย้ายมาอยู่ที่สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง

จากนั้นได้ยื่นขอสอบชิงทุนการศึกษาจากรัฐบาลไทย ผ่านสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน ตามความต้องการของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง และสอบผ่าน จึงใช้ทุนนี้เดินทางไปศึกษาต่อที่สหรัฐอเมริกา จนสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท หลักสูตรเศรษฐศาสตร์มหาบัณฑิต จากมหาวิทยาลัยอิลลินอย เออร์แบนา-แชมเปญจน์ และระดับปริญญาเอก หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต จากมหาวิทยาลัยบัณฑิตแคลร์มอนต์

ชีวิตส่วนตัว เอกนิติสมรสกับร้อยแก้ว นิติทัณฑ์ประภาศ (สกุลเดิม: อักษรานุเคราะห์) ยังไม่มีทายาทด้วยกัน นอกจากนี้ เอกนิติยังเคยเป็นนักรักบี้ฟุตบอล เยาวชนทีมชาติไทย และประธานชุมนุมรักบี้ฟุตบอลมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

## การทำงาน
### ต่างประเทศ
เอกนิติมีประสบการณ์การทำงานในระดับนานาชาติที่สำคัญ โดยเคยดำรงตำแหน่งที่ปรึกษาอาวุโส (Senior Advisor) ของคณะกรรมการบริหารธนาคารโลก ณ กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐ (ระหว่างปี พ.ศ. 2549 – 2552) โดยทำหน้าที่เป็นตัวแทนกลุ่มออกเสียงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (South East Asia Constituency)

ต่อมาได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอัครราชทูต (ฝ่ายเศรษฐกิจการคลัง) ประจำสหราชอาณาจักรและทวีปยุโรป ณ กรุงลอนดอน ซึ่งทำหน้าที่เป็นตัวแทนกระทรวงการคลังในการประสานนโยบายเศรษฐกิจระดับภูมิภาคและติดตามสถานการณ์วิกฤตเศรษฐกิจในยุโรป

นอกจากนี้ ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2563 เอกนิติยังได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งกรรมการบริหาร (Member of the Governing Board) ของโครงการ Tax Inspectors Without Borders (TIWB) ซึ่งเป็นโครงการความร่วมมือระหว่างองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) และโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) โดยถือเป็นคนเอเชียคนแรกที่ได้รับตำแหน่งนี้ มีบทบาทสำคัญในการกำหนดทิศทางนโยบายเพื่อเสริมสร้างศักยภาพด้านการตรวจสอบภาษีให้แก่ประเทศกำลังพัฒนา และสนับสนุนให้เกิดความเป็นธรรมในการจัดเก็บภาษีข้ามพรมแดน

### ข้าราชการกระทรวงการคลัง
หลังเดินทางกลับประเทศไทยภายหลังสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก เอกนิติได้กลับเข้าทำงานที่กระทรวงการคลัง ในหลายตำแหน่งในสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง เช่น ที่ปรึกษาด้านเศรษฐกิจระหว่างประเทศ, ผู้อำนวยการสำนักนโยบายเศรษฐกิจมหภาค จนถึงรองผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง และยังควบตำแหน่งโฆษกกระทรวงอยู่ระยะหนึ่ง จนกระทั่งขยับขึ้นมาดำรงตำแหน่งระดับอธิบดี ในตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ เมื่อปี พ.ศ. 2558

จากนั้นเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2561 เอกนิติได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมสรรพากร ก่อนจะสลับไปดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมสรรพสามิต โดยสลับกับลวรณ แสงสนิท ตั้งแต่เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2565 ต่อมาในสมัยรัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร เอกนิติถูกโยกย้ายอีกครั้ง ไปดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมธนารักษ์ พร้อมกับเป็นประธานกรรมการบริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด ตั้งแต่เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2567 ก่อนจะลาออกจากตำแหน่งนี้เมื่อวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2568 โดยปลัดกระทรวงการคลังอนุมัติตามคำขอ และมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้พ้นจากตำแหน่งอย่างเป็นทางการในวันเดียวกัน

### เอกชน
เอกนิติเคยเป็นประธานกรรมการและกรรมการทั้งชุดใหญ่และชุดย่อย ในรัฐวิสาหกิจและบริษัทเอกชนหลายแห่ง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นบริษัทมหาชนจำกัดที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เช่น ประธานกรรมการในบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน), ธนาคารกรุงไทย, ธนาคารธนชาต, บริษัท ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ จำกัด รวมถึงเคยเป็นประธานกรรมการบริหารของธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย, ประธานกรรมการบริหารความเสี่ยงในธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย และบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน กรุงไทย จำกัด (มหาชน) (KTAM) รวมถึงเคยเป็นกรรมการบริษัทของธนาคารไทยพาณิชย์, บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด และบริษัท ไออาร์พีซี จำกัด (มหาชน) โดยตำแหน่งสุดท้ายในบริษัทเอกชนของเอกนิติ ได้แก่ ประธานกรรมการในธนาคารทหารไทยธนชาต และประธานกรรมการบรรษัทภิบาลและความยั่งยืนในบริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) ซึ่งเขาได้ลาออกจากทั้งสองบริษัทพร้อมกับตำแหน่งอธิบดีกรมธนารักษ์ โดยมีผลตั้งแต่เมื่อวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2568

### รัฐมนตรี
วันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2568 อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ได้เปิดตัว สีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว ผู้ถูกเสนอชื่อให้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ, เอกนิติ ในฐานะผู้ถูกเสนอชื่อให้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และอรรถพล ฤกษ์พิบูลย์ ผู้ถูกเสนอชื่อให้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ในคณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 65 ทั้งนี้ เป็นไปตามกระแสข่าวที่มีการคาดการณ์ว่าจะมีผู้ที่เข้ามาดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีที่เป็นบุคคลภายนอก หรือบุคคลที่มิได้สังกัดพรรคการเมืองใด ๆ จำนวน 5 คน สามวันต่อมา (9 กันยายน) อนุทินได้ระบุเพิ่มว่าเอกนิติถูกเสนอชื่อให้ดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรีเพิ่มอีกตำแหน่งหนึ่ง โดยกำกับดูแลกระทรวงที่มีผลกับเศรษฐกิจไทยเป็นหลัก เพื่อให้ได้รับการยอมรับและความน่าเชื่อถือในการเจรจากับต่างประเทศเพิ่มขึ้น

ต่อมาเมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2568 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเอกนิติเป็นรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## รางวัล
เอกนิติ ได้รับรางวัลต่างๆ ดังนี้ 

* ศิษย์เก่าดีเด่น ของมหาวิทยาลัยอิลลินอย เออร์แบนา-แชมเปญจน์
* นักเรียนทุนดีเด่น ของสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน
* นักเศรษฐศาสตร์ดาวรุ่ง ของสมาคมเศรษฐศาสตร์ธรรมศาสตร์ ประจำปี พ.ศ. 2552
* นักเศรษฐศาสตร์ดีเด่น ของสมาคมเศรษฐศาสตร์ธรรมศาสตร์ ประจำปี พ.ศ. 2561
* ศิษย์เก่าดีเด่น ของคณะเศรษฐศาสตร์ และของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ประจำปี พ.ศ. 2567

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
หมวดหมู่:นักการเมืองไทย
หมวดหมู่:รองนายกรัฐมนตรีไทย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังไทย
หมวดหมู่:อธิบดีกรมสรรพากร
หมวดหมู่:อธิบดีกรมสรรพสามิต
หมวดหมู่:อธิบดีกรมธนารักษ์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยอิลลินอย เออร์แบนา-แชมเปญจน์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ช.