เรือเอก

[thumb|เรือเอกนายทหารติดต่อของ[กองทัพเรือไทยและมาเลเซียกำลังประสานงานกันระหว่างการฝึก SEACAT 2009 บนเรือ ยูเอสเอส *ฮาร์เปอร์ส เฟอร์รี่* (LSD 49)]]

**เรือเอก** () (ตัวย่อ **ร.อ.** *(ชื่อ) [[ร.น.]]* (ไทย), **Lt**, **LT** (สหรัฐ), **LT** (กองทัพเรือสหรัฐ),  **Lieut** และ **LEUT**, ขึ้นอยู่กับประเทศ) คือยศนายทหารชั้นสัญญาบัตรในกองทัพเรือและหน่วยยามฝั่งของประเทศที่พูดภาษาอังกฤษ โดยปกติจะเป็นนายทหารที่อาวุโสที่สุดของกลุ่มนายทหารชั้นต้น ในกองทัพเรือส่วนใหญ่ เครื่องหมายยศอาจจะประกอบไปด้วยแถบเปียสีทองขนาดกลางสองแถบ แถบด้านบนสุดมีลักษณะขมวดเป็นวงกลมแบบที่ใช้งานในเครือจักรภพแห่งประชาชาติ หรือแถบสามแถบที่มีความกว้างเท่ากันหรือไม่เท่ากัน ซึ่งยศนี้ถูกเริ่มต้นในไทยเมื่อปี พ.ศ. 2435 สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และยศนี้สูงกว่าเรือโท และตํ่ากว่านาวาตรี

ยศ lieutenant commander (นาวาตรี) ในปัจจุบันเคยเป็นยศอาวุโสของยศ lieutenant ในกองทัพเรือ ในกองทัพเรือหลายแห่งยังคงใช้งานยศรองที่ชื่อว่า sub-lieutenant (รองเรือเอก) โดยการแต่งตั้งในยศเรือเอกในกลายกองทัพเรือดำเนินการโดยร้อยเอกอาวุโส (senior lieutenant)

ยศ lieutenant (เรือเอก) ของกองทัพเรือนั้นสูงกว่า lieutenant (ร้อยโท) ของกองทัพบก ขณะที่ในประเทศเนโท ยศของกองทัพเรือคือ OF-2 ซึ่งเทียบเท่ากับยศร้อยเอกของกองทัพบก ส่วนในชาติอื่น ๆ มักจะใช้ยศ lieutenant (ร้อยโท) ทางเรือเทียบเท่ากับกองทัพบก

## ประวัติ
ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2123 lieutenant บนเรือมีหน้าที่เป็นเจ้าหน้าที่ที่อยู่ใต้การบังคับบัญชาของกัปตัน ก่อนการฟื้นฟูราชวงศ์อังกฤษ ตำแหนน่ง lieutenant จะได้รับการแต่งตั้งจากกับตัน และสิ่งนี้ทำให้มีคนที่มีคุณสมบัติไม่เพียงพอถูกแต่งตั้งขึ้นมาโดยกว้างขวาง ในปี พ.ศ. 2220 ขณะที่ ซามูเอล พีพส์ เป็นหัวหน้าเลขาธิการกระทรวงทหารเรือ เขาได้แนะนำวิธีการสอบคัดเลือก lieutenant เป็นครั้งแรก ซึ่งหลังงจากผ่านการสอบแล้วก็เริ่มต้นระบบการนับอาวุโสนับมาตั้งแต่ตอนนั้น

ตำแหน่ง lieutenant จะนับตามอาวุโสในเรือที่ได้ขึ้นประจำการ ดังนั้นในเรือฟริเกตหนึ่งลำ (ซึ่งมี 3 ตำแหน่ง) จะมี lieutenant คนแรก คนที่สอง และคนที่สาม บนเรือชั้นเอกสามารถมีได้ 6 ตำแหน่ง และสูงสุดตามจำนวนนั้น โดยครั้งแรก lieutenant ได้รับค่าตอบแทนเฉพาะเรือที่ได้เข้าประจำการเท่านั้น แต่หลังจากการสูญเสียเรือหลวงวาเกอร์ (HMS *Wager*) ในปี พ.ศ. 2284 และการก่อกบฎในเวลาต่อมา ราชนาวีจึงได้เปลี่ยนแปลงนโยบายและเพิ่มตอบแทนให้กับ lieutenant มากขึ้นหลังจากการผ่านการสอบ

ในช่วงแรกของยศของทหารเรือ lieutenant บางคนอาจมีอายุน้อยมาก ในขณะที่คนอื่น ๆ อยู่ในตำแหน่งที่สามารถเลื่อนขึ้นเป็นกัปตันได้ โดย lieutenants มียศตั้งแต่ร้อยตรี (second lieutenant) จนถึงพันโท (lieutenant colonel) หากเทียบกับยศกองทัพบกในปัจจุบัน เนื่องจากโครงสร้างยศของกองทัพเรือมีความเสถียรกว่า และยศของนาวาโท (commander) นาวาตรี (lieutenant commander) และรองเรือเอก (sub-lieutenant เทียบเท่าเรือโท (lieutenant, junior grade) ในระบบสหรัฐ) ได้รับการนำมาใช้ ทำให้ยศ lieutenant มีความหลากหลายน้อยลงและปัจจุบันใช้งานเทียบเท่ากับร้อยเอกของกองทัพบก และใช้คำว่าเรือเอกในภาษาไทยส่วนของกองทัพเรือ

## การเลื่อนยศ
ในราชนาวี การเลื่อนยศเรือเอกจะเลื่อนตามลำดับอาวุโส โดยทั่วไปแล้วนายทหารจะได้รับการเลื่อนยศหลังจากครองยศรองเรือเอก (เรือโท OF-1) เป็นระยะเวลา 30 เดือน อย่างไรก็ตาม การเลื่อยยศนี้อาจจะเร็วกว่าหากผู้นั้นเคยรับราชการทหารเรือและเคยได้รับค่าตอบแทนจากยศ (ปรับยศจากชั้นประทวน/จากชั้นประทวนอาวุโส)

## การใช้ "first lieutenant" ในกองทัพเรือ
คำว่า **first lieutenant** (ย่อว่า 1st Lt หรือ 1LT) ในราชนาวีและประเทศในเครือจักรภพ ถือว่าเป็นชื่อของการแต่งตั้งหรือตำแหน่ง **ไม่ใช่ยศ** ในอดีต lieutenant ในเรือได้รับการจัดตำแหน่งตามอาวุโส โดยผู้ที่อาวุโสที่สุดได้ชื่อว่าเป็น first lieutenant และทำหน้าที่เป็นรองผู้บังคับการเรือ แม้ว่าปัจจุบันตำแหน่ง lieutenant จะไม่ได้แบ่งตามลำดับอาวุโสแล้ว แต่ตำแหน่ง "first lieutenant" ทางเรือยังคงใช้งานอยู่

ในเรือรบรอง เรือพิฆาต และเรือฟริเกต คำว่า first lieutenant (ไม่ว่าจะเรือเอก (lieutenant) หรือนาวาตรี (lieutenant commander)) จะเป็นรองผู้บังคับการเรือ, ต้นเรือ (executive officer: xo) และหัวหน้าสูงสุดของฝ่ายบริหาร (head of the executive branch) ในเรือขนาดใหญ่ซึ่งมีการแต่งตั้งผู้บังคับการที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านเป็นต้นเรือ จะมีการแต่งตั้ง first lieutenant (โดยปกติจะเป็นนาวาตรี (lieutenant commander)) ให้เป็นรอง กาตแต่งตั้ง first lieutenant ในฐานทัพบริเวณชายฝั่งมีความรรับผิดชอบคล้ายกันกับตำแหน่ง first lieutenant บนเรือรบหลัก

ในกองทัพเรือสหรัฐ หรือยามฝั่งสหรัฐ ที่พักของของ first lieutenant หมายถึงที่พักของนายทหารที่รับผิดชอบส่วนหรือฝ่ายเดินเรือ (deck department) ขึ้นอยู่กับขนาดของเรือ ในเรือขนาดเล็กที่มีดาดฟ้าแค่ส่วนเดียวปกติจะเป็นที่พักของเรือตรี (ensign) ในขณะที่เรือขนาดใหญ่ ฝ่ายเดินเรือจะประกอบไปด้วยหลายส่วน ที่พักจะเป็นของนาวาตรี (lieutenant commander) สำหรับเรือดำน้ำและเรือคัตเตอร์ยามฝั่ง ที่พักจะใช้งานโดยจ่าทหารเรือ (petty officer)

## เครื่องหมายยศ

เครื่องหมายของเรือเอกในกองทัพเรือหลายแห่ง รวมถึงราชนาวี จะประกอบด้วยแถบเปียสีทองขนาดกลางสองแถบ (แถบด้านบนมีขมวดห่วง) บนพื้นสีกรมท่าหรือสีดำ กองทัพเรือสหรัฐ ยามฝั่งสหรัฐ เหล่าสัญญาบัตรสำนักงานสาธารณสุขสหรัฐ (USPHS) และเหล่าสัญญาบัตรองค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติ (NOAA Corps) และกองทัพอากาศชาติต่าง ๆ (ส่วนใหญ่ในสหราชอาณาจักร เครือจักรภพ) คัดลอกรูปแบบนี้ไปใช้สำหรับระดับและยศที่เทียบเท่ากัน ยกเว้นจะเอาขมวดวงกลมออก (ดูเพิ่มที่ เรืออากาศเอก)

ในสหรัฐ ขึ้นอยู่กับประเภทของเครื่องแบบที่ใส่ กองทัพเรือสหรัฐ ยามฝั่งสหรัฐ เหล่าสัญญาบัตรสำนักงานสาธารณสุขสหรัฐ และเหล่าสัญญาบัตรองค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติ โดยยังมีเครื่องหมายโลหะที่คอแบบติดเข็มกลัด อินทรธนู หรือเครื่องหมายบนหมวก หรือเครื่องหมายบนหมวกที่เหมือนกับร้อยเอกของนาวิกโยธินสหรัฐ และคล้ายกับร้อยเอกกองทัพบกสหรัฐ กองทัพอากาศสหรัฐ หรือกองทัพอวกาศสหรัฐ

## ระเบียงภาพ

ไฟล์:Australia-Navy-OF-2-collected.svg|กองทัพเรือออสเตรเลีย
ไฟล์:Belize_Coast_Guard_OF-2.svg|หน่วยยามฝั่งบราซิล
ไฟล์:11.RBrN-CAPT.svg| กองทัพเรือบรูไน
ไฟล์:Canadian_RCN_OF-2.svg| กองทัพเรือแคนาดา
ไฟล์:07-Indian Navy-LT.svg|กองทัพเรืออินเดีย
ไฟล์:IE_Navy_Rank_Insignia-Lt.svg|หน่วยบริการนาวีไอร์แลนด์
ไฟล์:Generic-Navy-(star)-O3.svg|หน่วยยามฝั่งไลบีเรีย
ไฟล์:RNZN_OF-2.svg|กองทัพเรือนิวซีแลนด์
ไฟล์:PNGDF_LT.png|กองกำลังป้องกันปาปัวนิวกินี
ไฟล์:PN LTSG BlkDr-Slv.svg|กองทัพเรือฟิลิปปินส์
ไฟล์:RTN_OF-2_(Lieutenant).svg|กองทัพเรือไทย
ไฟล์:British Royal Navy OF-2-collected.svg|ราชนาวี
ไฟล์:US Navy O3 insignia.svg|กองทัพเรือสหรัฐ
ไฟล์:USCG O-3 insignia.svg|ยามฝั่งสหรัฐ
ไฟล์:Generic-Navy-4.svg|ตำรวจน้ำวานูวาตู


## ดูเพิ่ม
* รายชื่อเปรียบเทียบเครื่องหมายยศทหาร
* กัปตันลุตเตอร์แนนท์

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ยศทหารเรือ