เวนิสวาณิช

thumb|250px|''ปอร์เชีย'' ภาพวาดของเฮนรี วูด
***เวนิสวานิช*** () เป็นบทละครของวิลเลียม เชกสเปียร์ ซึ่งเชื่อว่าแต่งขึ้นในราวปี ค.ศ. 1596-1598 จัดอยู่ในประเภทละครชวนหัว แต่ต่อมาก็ได้รับการยอมรับให้เป็นวรรณกรรมโรแมนติกในบรรดาผลงานของเช็คสเปียร์ทั้งหมด เนื่องจากมีฉากรักที่โดดเด่นมาก และความโด่งดังของตัวละคร ไชล็อก

*เวนิสวานิช* ได้แปลเป็นภาษาไทยครั้งแรกโดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์แปลเป็นกลอนบทละครในปี พ.ศ. 2459 นอกจากนี้ยังมี เวนิสวานิช ฉบับการ์ตูน เรียบเรียงโดย ชลลดา ชะบางบอน

บทที่มีชื่อเสียงในเรื่องนี้ก็คือ


*The quality of mercy is not strain'd,*
*It droppeth as the gentle rain from heaven*

พระราชนิพนธ์แปลความว่า

อันว่าความกรุณาปรานี  &nbsp;&nbsp; จะมีใครบังคับก็หาไม่
หลั่งมาเองเหมือนฝนอันชื่นใจ  &nbsp;&nbsp; จากฟากฟ้าสุราลัยสู่แดนดิน

และอีกบทหนึ่งที่มีชื่อเสียงมาก คือ


*Tell me where is fancy bred,*                
*Or in the heart, or in the head?*
*How begot, how nourished?*
*Reply, reply.*
*It is engender'd in the eyes,*
*With gazing fed; and fancy dies*
*In the cradle where it lies.*
*Let us all ring fancy's knell*
*I'll begin it,--Ding, dong, bell*

พระราชนิพนธ์แปลความว่า

ความเอยความรัก &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; เริ่มสมัครชั้นต้น ณ หนไหน 
เริ่มเพาะเหมาะกลางหว่างหัวใจ &nbsp;&nbsp;&nbsp; หรือเริ่มในสมองตรองจงดี 
แรกจะเกิดเป็นไฉนใครรู้บ้าง &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; อย่าอำพรางตอบสำนวนให้ควรที่
ใครถนอมกล่อมเกลี้ยงเลี้ยงรตี &nbsp;&nbsp;&nbsp; ผู้ใดมีคำตอบขอบใจเอย

ตอบเอยตอบถ้อย &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; เกิดเมื่อเห็นน้องน้อยอย่าสงสัย
ตาประสบตารักสมัครไซร้  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; เหมือนหนึ่งให้อาหารสำราญครัน
แต่ถ้าแม้สายใจไม่สมัคร  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; เหมือนฆ่ารักเสียแต่เกิดย่อมอาสัญ,
ได้แต่ชวนเพื่อนยามาพร้อมกัน &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ร้องรำพันสงสารรักหนักหนาเอย 


## เนื้อเรื่อง

ณ เมืองเวนิส มีพ่อค้าวาณิชนามว่า “อันโตนิโย (Antonio)” มีนิสัยใจดีมีเมตตา และเขายังมีเพื่อนรักนาม ”บัสสานิโย (Bassanio)” มีอยู่วันนึงเมื่ออันโตนิโยพบบัสสานิโย บัสสานิโยจึงได้ยืมเงินจากอันโตนิโยจำนวน 3,000 เหรียญ เพื่อที่จะได้เดินทางไปขอหญิงสาวผู้มั่งคั่ง ณ เมืองเบลมอนด์นาม “นางปอร์เชีย (Portia)” แต่งงาน อันโตนิโยซึ่งไม่มีเงิน จึงได้ให้บัสสานิโยไปหาผู้ให้กู้เงินในตลาด จนพบกับพ่อค้าชาวยิวนาม “ไชล็อก (Shylock)” ผู้มีความขัดแย้งกับอันโตนิโย ทั้งคู่จึงสัญญากันว่าภายใน 3 เดือน หากอันโตนิโยไม่คืนเงิน 3,000 เหรียญ(ไม่คิดดอกเบี้ย) ไชล็อกก็จะขอเนื้อของอันโตนิโยเป็นจำนวน 1 ปอนด์(ประมาณ 4.5 ขีด) หลังจากนั้นบัสสานิโยจึงได้เดินทางไปหานางปอร์เชีย แต่ก็ต้องมารู้ว่าการที่จะแต่งงานกับนาง จำเป็นจะต้องเล่นเกม โดยจะมีหีบ 3 ใบ ได้แก่ หีบทองคำ,หีบเงินและหีบตะกั่วซึ่งแต่ละหีบจะสลักประโยคไว้ความประมาณว่า หากเปิดหีบทองคำจะได้ของมีค่า หากเปิดหีบเงินจะได้สมบัติซึ่งเหมาะสมกับผู้เปิดและหากเปิดหีบตะกั่วจะได้ต้องเสียสละทุกอย่าง ผู้ใดเปิดหีบแล้วเจอภาพของนางปอร์เชียจะได้แต่งงานกับนาง และในเกมนี้ยังกฎอีก 3 ข้อ คือ ห้ามบอกว่าในหีบแต่ละใบมีสิ่งใด,หากเปิดหีบแล้วไม่เจอภาพของนางปอร์เชีย จะต้องห้ามมีคู่ไปตลอดชีวิตและเมื่อเปิดหีบแล้วไม่เจอภาพของนางปอร์เชีย ให้รีบกลับทันที ซึ่งความจริงแล้วนางปอร์เชียแอบชอบบัสสานิโยอยู่แล้ว เมื่อเห็นบัสสานิโย นางก็ได้จัดวงดนตรีบรรเลงเพื่อเป็นคำใบ้ให้แก่บัสสานิโย ซึ่งมีความหมายว่า ความรักนั้นเกิดขึ้นจากการได้พบเจอและมีความรู้สึกตรงกัน และจะต้องเสียสละ จึงทำให้บัสสานิโยเปิดหีบตะกั่วและได้พบภาพของนางปอร์เชีย เขาจึงได้แต่งงานกับนางปอร์เชีย แต่อยู่มาวันนึงได้มีจดหมายจากอันโตนิโยส่งมาความว่า เรือสินค้าของเขาไม่กลับภายใน 3 เดือน ทำให้เขาไม่มีเงินไปจ่ายหนี้ไชล็อก จนต้องขึ้นศาลและอาจถูกตัดเนื้อ จึงขอให้บัสสานิโยมาพบกันเป็นครั้งสุดท้าย บัสสานิโยจึงรีบเดินทางไปเมืองเวนิสเพื่อช่วยอันโตนิโย ในขณะเดียวกัน นางปอร์เชียก็ได้แอบตามมาช่วยโดยปลอมตัวเป็นผู้พิพากษา ในระหว่างการตัดสินผู้พิพากษา(นางปอร์เชีย)ก็ได้เตือนไชล็อกไว้ว่า เราก็ควรที่จะมีเมตตาต่อกันและกัน ซึ่งไชล็อกก็ไม่สนใจ เพราะอยากตัดเนื้อของอันโตนิโย นางปอร์เชียจึงบอกว่า ถ้าจะตัดเนื้อของอันโตนิโย จะต้องตัดในปริมาณ 1 ปอนด์ ห้ามเกินและห้ามให้เลือดไหล ซึ่งเป้นไปตามสัญญา ทำให้ไชล็อกตกเป็นฝ่ายเสียเปรียบ จึงขอถอนคำเรียกร้องตามสัญญา ว่าจะไม่ตัดเนื้อของอันโตนิโยแล้ว แต่ก็สายไป เขาถูกดำเนินคดีและถูกริบทรัพย์ครึ่งหนึ่ง และต้องเปลี่ยนมานับถือศาสนาคริสต์ หลังจากจบการพิจารณาคดี บัสสานิโยก็ได้กลับไปหานางปอร์เชีย แต่ก็เกิดเหตุการณ์เข้าใจผิดเกี่ยวกับแหวนแต่งงานที่นางปอร์เชียให้บัสสานิโยไป เพราะนางปอร์เชียได้กำชับมิให้มอบให้แก่ผู้อื่น แต่บัสสานิโยจำเป็นต้องให้แหวนแก่ผู้พิพากษา(นางปอร์เชีย) เพื่อตอบแทนบุญคุณ ภายหลังจากความจริงถูกเปิดเผย ความขัดแย้งได้รับการคลี่คลาย และอันโตนิโยก็ได้รับข่าวว่าเรือที่ตนส่งไปเริ่มทยอยกลับมาแล้ว เรื่องจบลงด้วยการคลี่คลายความขัดแย้งและการใช้ชีวิตอย่างสงบสุขของทุกคน

## ตัวละคร
* อันโตนิโย (Antonio) พ่อค้าวาณิชชาวเวนิสเพื่อนรักของบัสสานิโย ค้ำประกันเงินสามพันเหรียญให้บัสสานิโย เพื่อบัสสานิโยจะได้เดินทางไปเบลมอนต์
* บัสสานิโย (Bassanio) เพื่อนรักของของอันโตนิโย ผู้หมายปองนางปอร์เชีย
* ไชล็อก (Shylock) พ่อค้าชาวยิว คู่ปรับของอันโตนิโย ให้บัสสานิโยยืมเงินสามพันเหรียญ โดยมีอันโตนิโยเป็นนายประกัน
* ปอร์เชีย (Portia) สาวงามผู้มีทรัพย์ ต่อมาได้แต่งงานกับบัสสานิโย และช่วยอันโตนิโยจากการฟ้องร้องของไชล็อก
* เจสสิกา (Jessica) ลูกสาวของไชล็อก หนีตามลอเร็นโซชู้รักซึ่งเป็นหนึ่งในกลุ่มมิตรสหายของอันโตนิโยและบัสสานิโย ทำให้ไชล็อกผู้พ่อแค้นเคืองเป็นอันมาก
* ลอเร็นโซ (Lorenzo) ชาวคริสเตียนซึ่งเป็นคนรักของเจสสิกา และยังเป็นมิตรสหายของอันโตนิโยและบัสสานิโย
* เนริสสา (Nerissa) นางกำนัลของนางปอร์เชีย

## อ้างอิง

หมวดหมู่:วรรณกรรมภาษาอังกฤษ
หมวดหมู่:วรรณกรรมแปล
หมวดหมู่:งานเขียนของเชกสเปียร์
หมวดหมู่:วรรณกรรมในคริสต์ทศวรรษ 1590