สมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ

**สมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ** (; ) ทรงเป็นจักรพรรดิพระองค์ที่ 126 แห่งประเทศญี่ปุ่น และทรงเป็นจักรพรรดิพระองค์ปัจจุบัน เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระจักรพรรดิพระเจ้าหลวงอากิฮิโตะกับสมเด็จพระจักรพรรดินีพระพันปีหลวงมิชิโกะ 

ขึ้นครองราชสมบัติเป็นสมเด็จพระจักรพรรดิ เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 หลังจากสมเด็จพระจักรพรรดิพระเจ้าหลวงอากิฮิโตะ (พระบรมราชชนก) สละราชสมบัติ ซึ่งการขึ้นครองราชย์ของพระองค์ ถือว่าเป็นการเริ่มต้นรัชศกใหม่ของญี่ปุ่นที่ชื่อว่า "เรวะ" 

สัญลักษณ์ประจำพระองค์ ต้นอาซูซะ (梓) ที่ประทับหลัก พระตำหนักหลวง (御所) พระราชวังหลวงโตเกียว เขตชิโยดะ กรุงโตเกียว

## พระราชประวัติ

### เจ้าชายฮิโระ
มกุฎราชกุมารีมิจิโกะประสูติพระราชโอรส เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2503 (ปีโชวะที่ 35) เวลา 16:15 น. ณ โรงพยาบาลสำนักพระราชวังหลวง พระราชวังหลวงโตเกียว เขตชิโยดะ กรุงโตเกียว โดยพระราชโอรสมีความยาวพระวรกาย 47 เซนติเมตร และน้ำหนัก 2,540 กรัม อีกทั้งเป็นพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์แรกที่ประสูติในโรงพยาบาล ซึ่งในสมัยก่อนนั้น พระบรมวงศานุวงศ์จะประสูติภายในห้องประสูติที่เขตพระราชฐาน

วันที่ 29 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2503 มีการจัดพิธีเฉลิมพระนาม (命名の儀) ซึ่งเป็นธรรมเนียมราชสำนักที่จัดหลังจากการประสูติประมาณ 7 วัน ในพิธีนี้จะมีการตั้งพระนามและกำหนดสัญลักษณ์ประจำพระองค์ เนื่องจากเป็นพระราชโอรสในมกุฎราชกุมาร พระองค์ทรงได้รับพระราชทานพระนามจากสมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะ พระอัยกา (ปู่) ว่า "นารูฮิโตะ" (ญี่ปุ่น: 徳仁; โรมาจิ: *Naruhito*) อีกทั้งทรงได้รับพระราชทานพระนามโกโชโงว่า "ฮิโระ" (ญี่ปุ่น: 浩宮; โรมาจิ: *Hiro-no-Miya*)

อักษรคันจิ "徳" (นารู) ในพระนามจริง มาจากวลี "ผู้ที่เข้าถึงคุณธรรมแห่งสวรรค์" (天**徳**に達するもの) ส่วนอักษรคันจิ "浩" (ฮิโระ) ในพระนามโกโชโง มาจากวลี "ท้องฟ้าอันกว้างใหญ่" (**浩**々たる天) โดยทั้งสองวลีนี้อยู่ในบทที่ 32 ของคัมภีร์ "จงยง" (中庸) ซึ่งเป็นวรรณกรรมคลาสสิคของจีน

สื่อญี่ปุ่นจะระบุพระนามพระองค์ในวัยพระเยาว์ว่า "浩宮" (*Hiro-no-Miya*) ส่วนสำนักพระราชวังและสื่อต่างประเทศมีการระบุพระนามในภาษาอังกฤษว่า "Prince Hiro" (เจ้าชายฮิโระ)

ณ วันประสูติ พระองค์เป็นพระราชนัดดาในสมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะ ดังนั้นพระองค์จึงดำรงฐานันดร "ชินโน" หรือเจ้าชายชั้นเอกแห่งราชวงศ์ญี่ปุ่น ตามกฎมณเฑียรบาลญี่ปุ่น

เจ้าชายฮิโระเป็นพระราชโอรสพระองค์แรกในมกุฎราชกุมารอากิฮิโตะกับมกุฎราชกุมารีมิจิโกะ มีพระอนุชา 1 พระองค์ คือ เจ้าชายอายะ (ฟูมิฮิโตะ) และ พระขนิษฐา 1 พระองค์ คือ เจ้าหญิงโนริ (ซายาโกะ) ตามลำดับ

หลังการประสูติ พระองค์ทรงมีสถานะเป็นรัชทายาทลำดับที่สองต่อจากพระบิดา (มกุฎราชกุมารอากิฮิโตะ) ตามกฎมณเฑียรบาลญี่ปุ่น มาตรา 2

ตามธรรมเนียมราชสำนักเดิมในยุคก่อนสงคราม พระบรมวงศานุวงศ์ที่ประสูติใหม่ เมื่อมีพระชนมายุครบ 3 ชันษา จะได้รับการเลี้ยงดูโดยข้าราชบริพาร แต่มกุฎราชกุมารอากิฮิโตะกับมกุฎราชกุมารีมิจิโกะ ทรงตัดสินพระทัยที่จะไม่ทำตามธรรมเนียมเดิม โดยการเลี้ยงดูเจ้าชายฮิโระอย่างใกล้ชิดตั้งแต่แรกประสูติ และมีการยกเลิกระบบการให้นมโดยพระพี่เลี้ยง อีกทั้งพระบิดาก็ยังทรงทำหน้าที่เปลี่ยนผ้าอ้อมให้พระองค์อีกด้วย

ที่ประทับหลักในวัยพระเยาว์ ประทับอยู่กับพระบิดาและพระมารดา ณ พระตำหนักโทงู เขตพระราชฐานอากาซากะ เขตมินาโตะ กรุงโตเกียว ซึ่งพระตำหนักโทงู มักจะใช้เป็นชื่อที่ประทับของมกุฎราชกุมาร (โคไตชิ) ซึ่งเป็นพระอิสริยยศของพระบิดาของพระองค์ ณ ขณะนั้น

วันที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2507 ทรงเข้าศึกษาระดับชั้นอนุบาล ที่โรงเรียนอนุบาลกากูชูอิน (学習院幼稚園)

วันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2507 เมื่อพระชนมายุเข้า 5 ชันษา ทรงประกอบพิธีสวมฮากามะ (着袴の儀) และ พิธีฟูกาโซกิ (深曽木の儀)

วันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2509 ทรงเข้าพิธีสำเร็จการศึกษาระดับชั้นอนุบาล
thumb|250x250px|สัญลักษณ์ประจำพระองค์ ต้นอาซุซะ
250x250px|thumb|เจ้าชายฮิโระ พระชนมายุ 1 ชัณษา

วันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2509 ทรงเข้าพิธีเข้ารับการศึกษาระดับชั้นประถมศึกษา โรงเรียนประถมศึกษากากูชูอิน (学習院初等科) พร้อมด้วยพระบิดาและพระมารดา ซึ่งถือว่าเป็นครั้งแรกของราชวงศ์ญี่ปุ่นที่พระบรมวงศานุวงศ์เข้าร่วมในพิธีเข้ารับการศึกษาของพระราชบุตรด้วยพระองค์เอง 

วันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2515 ทรงเข้าพิธีสำเร็จการศึกษาระดับชั้นประถมศึกษา

วันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2515 ทรงเข้าพิธีเข้ารับการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนมัธยมชายกากูชูอิน (学習院中・高等科)

เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2517 ในช่วงปิดเทอมฤดูร้อน พระองค์เสด็จไปยังประเทศออสเตรเลียเป็นเวลา 2 สัปดาห์ ซึ่งเป็นการเสด็จไปเยือนต่างประเทศเป็นครั้งแรกของพระองค์และเสด็จเพียงลำพัง ซึ่งขณะนั้นพระองค์มีพระชนมายุ 14 ชันษา โดยประทับที่โฮมสเตย์กับครอบครัวชาวเมลเบิร์น 

วันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2518 ทรงเข้าพิธีสำเร็จการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น

วันที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2518 ทรงเข้าพิธีเข้ารับการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนมัธยมชายกากูชูอิน (学習院中・高等科)

วันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2521 ทรงเข้าพิธีสำเร็จการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย

เดือนเมษายน พ.ศ. 2521 ทรงศึกษาต่อระดับปริญญาตรี ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยากากูชูอิน (学習院大学)

วันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2523 มีพระชนมายุครบ 20 ชันษา ซึ่งถือว่าบรรลุนิติภาวะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ทรงประกอบพิธีบรรลุนิติภาวะ (加冠の儀) และได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์เกียรติคุณและราชมิตราภรณ์อันสูงส่งยิ่งดอกเบญจมาศ ชั้นมหาปรมาภรณ์ หลังจากประกอบพิธีแล้ว พระองค์จะทรงเริ่มมีส่วนร่วมในกิจกรรมของราชวงศ์อย่างเต็มพระองค์
thumb|เจ้าชายฮิโระ (ซ้าย) พระชนมายุ 9 ชันษา
วันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2525 ทรงสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี โดยปริญญานิพนธ์ของพระองค์มีชื่อว่า "การคมนาคมทางน้ำในทะเลเซโตะในยุคกลาง" (中世の瀬戸内海の水上交通)

เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2526 ทรงเดินทางไปศึกษาต่อ ณ วิทยาลัยเมอร์ตัน (Merton College) มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด สหราชอาณาจักร ซึ่งพระองค์ได้มีการทำวิจัยในหัวข้อ "การศึกษาการเดินเรือและการจราจรบนแม่น้ำเทมส์ตอนบนในคริสต์ศตวรรษที่ 18" (A Study of Navigation and Traffic on the Upper Thames in the Eighteenth Century) ซึ่งเสด็จกลับประเทศญี่ปุ่นในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2528

วันที่ 3 - 10 ตุลาคม พ.ศ. 2530 ทรงปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้สำเร็จราชการแทนสมเด็จพระจักรพรรดิเป็นครั้งแรก เนื่องจากสมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะ (พระอัยกา) ทรงพระประชวร ส่วนพระบิดาเสด็จเยือนสหรัฐอเมริกาในช่วงดังกล่าว

พ.ศ. 2531 ทรงสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยากากูชูอิน (学習院大学)

### มกุฎราชกุมารนารูฮิโตะ
thumb|250x250px|พระราชพิธี "ริตไตชิ โนะ เร" วันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534วันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2532 สมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะ (พระอัยกา) สวรรคต จึงทำให้พระบิดาเสด็จขึ้นครองราชย์เป็นสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ จักรพรรดิพระองค์ที่ 125 แห่งประเทศญี่ปุ่น ดังนั้นเจ้าชายฮิโระจึงทรงมีสถานะเป็นรัชทายาทลำดับที่หนึ่ง ตามกฎมณเฑียรบาลญี่ปุ่น มาตรา 2 หลังการขึ้นครองราชย์ของพระบิดา

พ.ศ. 2533 เจ้าชายฮิโระทรงย้ายที่ประทับจากพระตำหนักโทงูที่เคยประทับร่วมกับพระบิดาและพระมารดา ไปประทับเพียงลำพังที่ตำหนักอากาซากะตะวันออก ในเขตพระราชฐานอากาซากะ

วันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534 ซึ่งเป็นวันคล้ายวันประสูติครบ 31 ชันษา มีการจัดพระราชพิธี "ริตไตชิ โนะ เร" (ญี่ปุ่น: 立太子の礼; โรมาจิ: *Rittaishi-no-Rei*) หรือพิธีสถาปนาอิสริยยศของพระองค์ขึ้นเป็น "โคไตชิ" หรือมกุฎราชกุมารแห่งประเทศญี่ปุ่นอย่างเป็นทางการ ภายหลังการสถาปนา สำนักพระราชวังได้ระบุพระนามของพระองค์เป็น "皇太子" (*Kōtaishi*) และในภาษาอังกฤษว่า "Crown Prince Naruhito" อีกทั้งสื่อไทยก็มีการระบุพระนามของพระองค์เป็น "เจ้าชายนารูฮิโตะ มกุฎราชกุมาร" หรือ "มกุฎราชกุมารนารูฮิโตะ"

พระองค์ทรงปฏิบัติหน้าที่แทนสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ ทั้งในกรณีที่พระชนกเสด็จเยือนต่างประเทศ และกรณีที่พระราชบิดาเสด็จเข้ารับการรักษาพระองค์ รวมทั้งหมด 23 ครั้งตลอดรัชศกเฮเซ โดยครั้งสุดท้ายคือเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ - 6 มีนาคม พ.ศ. 2560 เนื่องจากสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ เสด็จเยือนประเทศเวียดนาม 
### การอภิเษกสมรส
thumb|พระราชพิธีอภิเษกสมรส พ.ศ. 2536
วันที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2529 พระองค์ทรงพบกับนางสาวมาซาโกะ โอวาดะเป็นครั้งแรก ณ พระตำหนักโทงู ในงานเลี้ยงต้อนรับอินฟันตาเอเลนา ดัชเชสแห่งลูโก หรือเจ้าหญิงแห่งเสปน

นางสาวมาซาโกะ โอวาดะ เธอทำงานเป็นนักการทูตหรือข้าราชการของกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งเธอเป็นบุตรสาวของนายฮิซาชิ โอวาดะ นักการทูตและตุลาการศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ

ณ พระตำหนักโทงู ได้มีการจัดงานที่มีลักษณะการคล้ายการดูตัวอยู่หลายต่อหลายครั้ง เพื่อเฟ้นหาบุคคลที่จะมาเป็นพระชายา ซึ่งนางสาวมาซาโกะ โอวาดะก็เป็นหนึ่งในบุคคลที่อยู่ในการพบปะเหล่านั้น โดยในตอนแรกชื่อเธอได้ถูกตัดออกจากตัวเลือกของการเป็นพระชายาอยู่ครั้งหนึ่ง เนื่องจากสำนักพระราชวังพยายามมองหาคนที่มีประวัติขาวสะอาดจริง ๆ แต่เธอกลับมีปัญหาทางด้านญาติผู้ใหญ่ อย่างไรก็ตามเจ้าชายทรงโปรดเธอไม่น้อย จนถึงขั้นตรัสเอ่ยขึ้นมากับทางหัวหน้าสำนักพระราชวังว่า "คุณมาซาโกะ โอวาดะนั้นเป็นไปไม่ได้หรือครับ" (小和田雅子さんではだめでしょうか) เมื่อทางหัวหน้าสำนักพระราชวังได้ยินพระดำรัสของพระองค์ จึงพยายามทาบทามเธอเรื่อยมา เวลาผ่านไป 5 ปี พระองค์ทรงได้พบกับเธออีกครั้ง โดยในวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2535 พระองค์ทรงขอนางสาวมาซาโกะ โอวาดะแต่งงาน ณ สนามล่านกเป็ดน้ำชินฮามะ เมืองอิชิกาวะ จังหวัดชิบะ แต่ ณ ตอนนั้น เธอไม่ได้ให้คำตอบที่ชัดเจนนักแก่พระองค์

วันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2535 พระองค์ได้เชิญเธอมาพบอีกครั้ง ณ พระตำหนักโทงู ซึ่งเธอก็ได้ทำการตอบรับคำขอแต่งงานของพระองค์

วันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2536 สภาราชวงศ์ญี่ปุ่นได้ทำการอนุมัติการอภิเษกสมรส และมีการจัดงานแถลงข่าวการอภิเษกสมรส โดยพระดำรัสสำคัญของพระองค์ที่ตรัสต่อเธอคือ "ผมจะปกป้องคุณมาซาโกะอย่างเต็มที่จากนี้ไป" (雅子さんのことは僕が一生全力でお守りしますから)

วันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2536 จัดพิธีโนไซ (納采の儀) หรือพิธีหมั้น

วันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2536 มีการจัดพิธีอภิเษกสมรส โดยนางสาวมาซาโกะ โอวาดะได้รับการสถาปนาอิสริยยศเป็น "โคไตชิฮิ" (皇太子妃) หรือพระวรชายาในมกุฎราชกุมาร ซึ่งสำนักพระราชวังได้ระบุพระนามของพระองค์ในภาษาอังกฤษว่า "Crown Princess Masako" (มกุฎราชกุมารีมาซาโกะ)

ในวันเดียวกันนั้น ทั้งสองพระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนินโดยรถยนต์จากพระราชวังหลวงโตเกียว ไปยังตำหนักอากาซากะตะวันออก ซึ่งเป็นที่ประทับชั่วคราว ในเขตพระราชฐานอากาซากะ เป็นระยะทางกว่า 4 กิโลเมตร โดยมีประชาชนกว่า 190,000 คนร่วมรับเสด็จ และในการถ่ายทอดสดมีประชาชนร่วมรับชมถึง 85.6%

วันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2537 มกุฎราชกุมารนารูฮิโตะและมกุฎราชกุมารีมาซาโกะ ทรงย้ายเข้าไปประทับ ณ พระตำหนักโทงู ตามพระอิสริยยศของพระองค์ หลังจากที่สมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะและสมเด็จพระจักรพรรดินีมิจิโกะย้ายออกจากพระตำหนักโทงูไปประทับยังพระราชวังหลวงโตเกียวแล้วและมีการปรับปรุงพระตำหนักเสร็จสิ้น

### หลังการอภิเษกสมรส
หลังจากการอภิเษกสมรส มกุฎราชกุมารีมาซาโกะทรงได้รับความกดดันเป็นอย่างมากในการให้กำเนิดรัชทายาทชาย ซึ่งในช่วงแรกนั้นทั้งสองพระองค์ก็คาดหวังที่จะตั้งครรภ์โดยธรรมชาติ จนเวลาล่วงเลยมา 3 - 4 ปีหลังการอภิเษกสมรส พระชายาก็ยังไม่ตั้งพระครรภ์ จนในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2541 ทั้งสองพระองค์ได้เริ่มเข้ารับการปรึกษาจากทางแพทย์ และได้เข้าสู่กระบวนการรักษาตามภาวะของการมีบุตรยากอย่างเต็มรูปแบบใน พ.ศ. 2542 

ถัดมาไม่นาน พระวรกายของพระชายาเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงทางอุณหภูมิ แต่ผลการตรวจยังไม่แน่ชัดว่าทรงพระครรภ์หรือไม่ พร้อมกับปฏิกิริยาของทางพนักงานสำนักพระราชวังที่เปลี่ยนแปลงไป และมีการยกเลิกแผนกำหนดการเสด็จเยือนเยอรมนี จึงทำให้ในวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2542 หนังสือพิมพ์อาซาฮีชิมบุนทำการพาดหัวข่าวว่าพระชายาทรงแสดงอาการตั้งพระครรภ์แล้ว แต่ทางสำนักพระราชวังก็ออกแถลงการณ์ว่าการตั้งพระครรภ์ยังไม่เป็นที่ยืนยัน จนในวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2542 มกุฎราชกุมารีมาซาโกะทรงเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลสำนักพระราชวัง และมีการวินิจฉัยว่าทรงแท้งthumb|เจ้าชายนารูฮิโตะ มกุฎราชกุมาร เจ้าหญิงมาซาโกะ มกุฎราชกุมารี และเจ้าหญิงไอโกะ เมื่อ พ.ศ. 2545
วันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2544 มีการประกาศจากทางสำนักพระราชวังอีกครั้งว่ามีแนวโน้มที่พระชายาทรงพระครรภ์ และได้มีประกาศออกมาอย่างเป็นทางการในวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2544 ว่าจะทรงมีกำหนดการประสูติในช่วงเดือนพฤศจิกายน - ธันวาคม

วันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2544 มกุฎราชกุมารีมาซาโกะได้ทำการประสูติพระราชธิดา เจ้าหญิงโทชิ (ไอโกะ)

หลังการประสูติ ความกดดันจากผู้คนรอบข้างก็ยังไม่หายไป เนื่องจากกฎมณเฑียรบาลญี่ปุ่น มาตรา 2 กำหนดให้มีเพียงแค่ผู้ชายเท่านั้นที่จะสามารถสืบราชสมบัติได้ จึงยังมีเสียงความคาดหวังให้พระชายาทรงพระครรภ์ทายาทชายอีกครั้ง จนใน พ.ศ. 2546 พระชายาประชวรโรคงูสวัดเนื่องจากความเครียด และมีการประกาศว่าพระชายาจะมีการรักษาพระองค์เป็นระยะยาว จนเจ้าชายทรงออกพระดำรัสปกป้องพระชายาว่า "สุขภาพของมาซาโกะยังคงมีขึ้น ๆ ลง ๆ เธอพยายามอย่างเต็มที่ที่จะปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมของราชวงศ์ แต่ความพยายามนั้นก็อ่อนล้าเต็มที และเป็นความจริงที่ว่ามีคนที่พยายามลดทอนคุณค่าความสามารถและบุคลิกภาพของมาซาโกะ" 

พ.ศ. 2547 มีการประกาศอีกว่าพระชายาประชวรโรคภาวะการปรับตัวผิดปกติ (適応障害) จึงทำให้ไม่ค่อยเห็นภาพของพระชายาปรากฏคู่กับพระองค์ในการปฏิบัติพระราชกรณียกิจเป็นต้นมา จนในวันที่ 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2551 พระองค์ทรงมีแถลงการณ์ถึงสาธารณชนให้พยายามเข้าใจพระชายาว่า "ข้าพเจ้าอยากจะให้ทุกคนเข้าใจว่า มาซาโกะจะยังคงดำเนินตามความพยายามสูงสุดของเธอต่อไปด้วยกำลังใจจากผู้คนรอบข้าง โปรดเฝ้ามองเธอต่อไปด้วยความเห็นใจ"thumb|250x250px|ราชวงศ์ญี่ปุ่น เมื่อ พ.ศ. 2556

วันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2559 สมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ พระราชบิดา ทรงเผยแพร่พระราชสาสน์ต่อประชาชนถึงพระราชประสงค์ของพระองค์ที่จะสละราชสมบัติผ่านวิดิโอ โดยทรงกังวลถึงพระชนมายุของพระองค์ต่อการปฏิบัติพระราชกรณียกิจในสถานะสัญลักษณ์ของประเทศ รวมถึงพระพลานามัยของพระองค์ที่อ่อนล้าลงอีกด้วย

วันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2560 สภาราชวงศ์ญี่ปุ่นได้มีมติกำหนดวันสละราชสมบัติของสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ เป็นวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2562 และวันขึ้นครองราชย์ของจักรพรรดิพระองค์ใหม่ในวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562

วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2562 โยชิฮิเดะ ซูงะ เลขาธิการใหญ่คณะรัฐมนตรี ได้ประกาศชื่อของรัชศกใหม่ว่า "เรวะ" ซึ่งจะนำมาใช้แทนรัชศก "เฮเซ" ที่จะสิ้นสุดลงเมื่อสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ สละราชสมบัติ

วันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2562 มีการประกาศใช้กฎหมายพิเศษว่าด้วยการสละราชสมบัติของจักรพรรดิ โดยในมาตรา 2 ระบุว่า เมื่อจักรพรรดิสละราชสมบัติ ณ วันที่มีผลบังคับใช้ มกุฎราชกุมารจะสืบราชสมบัติต่อทันที
thumb|จักรพรรดินารูฮิโตะ ทรงเครื่องราชอิสริยาภรณ์เกียรติคุณและราชมิตราภรณ์อันสูงส่งยิ่งดอกเบญจมาศ ชั้นสังวาลย์

### สมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ

วันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2562 มีการจัดพระราชพิธี "ไทเรเซเดน" (退位礼正殿の儀) หรือพระราชพิธีสละราชสมบัติของสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ พระราชบิดา ณ พระราชวังหลวงโตเกียว ซึ่งเป็นการสละราชสมบัติของจักรพรรดิญี่ปุ่นในรอบ 200 กว่าปี โดยครั้งล่าสุดคือการสละราชสมบัติของจักรพรรดิโคกากุ เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2360 

วันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 เวลา 00:00 นาฬิกา กฎหมายพิเศษว่าด้วยการสละราชสมบัติของจักรพรรดิได้มีการบังคับใช้ จึงทำให้มกุฎราชกุมารนารูฮิโตะได้ขึ้นครองราชสมบัติเป็นสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ รัชศกได้เปลี่ยนเป็นปีเรวะ ที่ 1 อีกทั้งได้มีการกำหนดให้วันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 เป็นวันหยุดพิเศษของญี่ปุ่น และในวันเดียวกันได้มีการประกอบพระราชพิธีดังนี้

* พระราชพิธี "เคนจิโทโชเค" () หรือพระราชพิธีรับไตรราชกกุธภัณฑ์, ตราแผ่นดิน, และตราประจำพระองค์ ณ ท้องพระโรงมัตสึโนมะ พระราชวังหลวงโตเกียว ซึ่งเป็นพระราชพิธีทางสัญลักษณ์ที่แสดงถึงการสืบราชสมบัติ โดยในพระราชพิธีมีเพียงพระบรมวงศานุวงศ์ฝ่ายหน้าที่บรรลุนิติภาวะ, ประมุข 3 ฝ่าย, และคณะรัฐมนตรีเท่านั้นที่ได้เข้าร่วม อย่างไรก็ตามมีสตรีเพียงบุคคลเดียวที่ได้เข้าร่วมในงานพระราชพิธีนี้คือ นางซาสึกิ คาตายามะ () รัฐมนตรีว่าการกระทรวงส่งเสริมบทบาทสตรี
* พระราชพิธี "โซกุยโงโจเก็น" (即位後朝見の儀) หรือพระราชพิธีเข้าเฝ้าสมเด็จพระจักรพรรดิ โดยมีพระบรมวงศานุวงศ์ทุกพระองค์ที่บรรลุนิติภาวะ, ประมุข 3 ฝ่าย, และตัวแทนประชาชนจากภาคส่วนต่าง ๆ เข้าร่วมพระราชพิธีนี้
thumb|ฉลองพระองค์ในพิธีพระบรมราชาภิเษกวันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2562 มีการจัดพระราชพิธี "โซกุยเรเซเด็น" (即位礼正殿の儀) หรือพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ซึ่งสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ จะเสด็จประทับบนพระราชบัลลังก์ "ทากามิกูระ" (高御座) ณ ท้องพระโรงมัตสึโนมะ พระราชวังหลวงโตเกียว ด้วยฉลองพระองค์อันประกอบไปด้วย 

* ชุด "โคโรเซ็นโนะโงโฮ" (黄櫨染御袍) เป็นชุดพิธีการโบราณประเภทหนึ่งของญี่ปุ่นที่เรียกว่า "โซกูไต" (束帯) แต่มีสีแดงอมน้ำตาล ซึ่งเป็นสีฉลองพระองค์สำหรับจักรพรรดิเท่านั้น
* มงกุฎ "โอริวเอ-โนะ-คัมมูริ" (御立纓の冠) เป็นมงกุฎโบราณประเภทหนึ่งของญี่ปุ่นที่เรียกว่า "คัมมูริ" (冠) มักใช้สวมคู่กับชุด "โซกูไต" แต่มีปลายยกขึ้นสูง 60 เซ็นติเมตร ซึ่งเป็นมงกุฎสำหรับจักรพรรดิเท่านั้น
* พระหัตถ์ถือ "ฮู่" (笏) โดยมีลักษณะเป็นแผ่นไม้ยาว มักใช้ถือเมื่อสวมชุด "โซกูไต"
หลังจากสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะประทับบนพระราชบัลลังก์ทาคามิกูระแล้ว ได้มีการเปิดพระวิสูตร จากนั้นพระองค์มีพระปฐมบรมราชโองการว่า
thumb|จักรพรรดินารูฮิโตะ ประทับบนพระราชบัลลังก์ "ทากามิกูระ" ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก
 *"ตามที่ข้าพเจ้าได้ขึ้นสืบราชสันตติวงศ์เป็นสมเด็จพระจักรพรรดิ ตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญแห่งญี่ปุ่นและกฎหมายพิเศษว่าด้วยการสละราชสมบัติของจักรพรรดิ บัดนี้ ข้าพเจ้าขอประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ณ พระที่นั่งเซเด็น และขอประกาศการบรมราชาภิเษกนี้ให้สาธารณชนทั้งในและต่างประเทศได้รับทราบ ข้าพเจ้าใคร่ขอระลึกถึงพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระจักรพรรดิพระองค์ก่อนผู้ทรงสละราชสมบัติ ซึ่งตลอดระยะเวลามากกว่า 30 ปีบนพระราชบัลลังก์ พระองค์ทรงสวดอ้อนวอนขอให้ประชาชนมีความสุขและสันติภาพของโลกอยู่เสมอ ทรงร่วมสุขร่วมทุกข์กับประชาชน และทรงแสดงความเมตตาผ่านพระราชจริยวัตรของพระองค์เอง ข้าพเจ้าขอให้คำมั่นสัญญาว่า จะปฏิบัติตนตามรัฐธรรมนูญและเติมเต็มความรับผิดชอบในฐานะสัญลักษณ์ของรัฐและเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชนชาวญี่ปุ่น พร้อมทั้งปรารถนาให้ประชาชนมีความสุขและสันติภาพของโลกอยู่เสมอ โดยจะระลึกถึงประชาชนและยืนเคียงข้างพวกเขา ข้าพเจ้าหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ประเทศของเราจะก้าวหน้าต่อไปด้วยปัญญาและความพยายามอย่างไม่หยุดยั้งของประชาชน และจะร่วมสร้างสรรค์มิตรภาพและสันติภาพของประชาคมระหว่างประเทศ ตลอดจนความอยู่ดีมีสุขและความเจริญรุ่งเรืองของมนุษยชาติ"*
thumb|พระราชพิธี "โชกูงะ อนเร็ตสึ"
มีผู้แทนจากประเทศต่าง ๆ จำนวน 160 ประเทศ เข้าร่วมในงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษก โดยนายประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และภริยา เข้าร่วมในฐานะตัวแทนประเทศไทย อีกทั้งได้มีการกำหนดให้วันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2562 เป็นวันหยุดพิเศษของญี่ปุ่น

วันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 มีการจัดพระราชพิธี "โชกูงะ อนเร็ตสึ" (祝賀御列の儀) หรือพระราชพิธีขบวนแห่เฉลิมฉลองการขึ้นครองราชย์ ซึ่งสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะและสมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะ ประทับรถยนต์พระที่นั่งเปิดประทุน เสด็จจากพระราชวังหลวงโตเกียว ไปยังพระตำหนักอากาซากะ ในเขตพระราชฐานอากาซากะ โดยมีประชาชนกว่า 119,000 คนร่วมรับเสด็จตลอดสองข้างทาง

วันที่ 14 - 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 มีการจัดพระราชพิธี "ไดโจไซ" (大嘗宮の儀) ซึ่งเป็นโบราณราชพิธีหลังจากการขึ้นครองราชสมบัติของจักรพรรดิ โดยจัดขึ้นในตอนกลางคืนจนถึงเช้ามืดวันถัดไป พระราชพิธีนี้เป็นพิธีอธิษฐานของจักรพรรดิเพื่อให้ประเทศชาติและประชาชนสงบสุข รวมถึงขอให้พืชพรรณธัญญาหารอุดมสมบูรณ์ โดยสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะทรงฉลองพระองค์สีขาวที่เรียกว่า "โกไซฟูกุ" (御祭服) ซึ่งเป็นฉลองพระองค์ที่มีความศักดิ์สิทธิ์

วันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2562 มีการจัดพระราชพิธี "เค็นโช มิกางูระ" (賢所御神楽の儀) ณ ศาลเจ้าเค็นโช พระราชวังหลวงโตเกียว เพื่อทำความเคารพศักการะต่อเทพีอามาเตราซุ ซึ่งถือเป็นพระราชพิธีสุดท้ายทีเกี่ยวข้องกับการขึ้นครองราชสมบัติของจักรพรรดิ

วันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2564 ทรงย้ายมาประทับที่พระตำหนักหลวง (御所) พระราชวังหลวงโตเกียว เขตชิโยดะ กรุงโตเกียว เป็นการถาวร หลังจากที่ได้มีการปรับปรุงพระตำหนักเสร็จสิ้นแล้ว พระตำหนักนี้จะเป็นที่ประทับหลักของสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ, สมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะ, และเจ้าหญิงไอโกะ พระราชธิดา

## พระราชกรณียกิจ
thumb|250x250px|งานออกมหาสมาคมในวันขึ้นปีใหม่

### พิธีราชสำนัก

* ทุกวันที่ 1 มกราคมของทุกปี มีการจัดพิธี "ชินเน็น-ชูกูงะ" (新年祝賀の儀) เพื่อรับการถวายพระพรปีใหม่ จากพระบรมวงศานุวงศ์และคณะรัฐมนตรี ณ ท้องพระโรงมัตสึโนมะ พระราชวังหลวงโตเกียว
* ทุกวันที่ 2 มกราคมของทุกปี มีการจัดพิธี "ชินเน็น-อิปปัน-ซังงะ" (新年一般参賀) หรือการออกมหาสมาคมเนื่องในวันขึ้นปีใหม่ เพื่อรับการถวายพระพรจากประชาชน ณ สวนฝั่งตะวันออกของพระราชวังหลวงโตเกียว 
* ในเดือนมกราคมของทุกปี มีการจัดพิธี "โคโช ฮาจิเมะ" (講書始) ซึ่งเป็นการเสด็จออกรับฟังการบรรยายจากผู้ทรงคุณวุฒิในสาขาวิชามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ โดยมีพระบรมวงศานุวงศ์ร่วมเสด็จด้วย ณ ท้องพระโรงมัตสึโนมะ พระราชวังหลวงโตเกียว
* ในเดือนมกราคมของทุกปี มีการจัดพิธี "อูตาไก ฮาจิเมะ" (歌会始の儀) ซึ่งเป็นพิธีการขับร้องบทกวีในท่วงทำนองโบราณตามแบบแผนดั้งเดิมของญี่ปุ่น โดยมีพระบรมวงศานุวงศ์ร่วมเสด็จด้วย ณ ท้องพระโรงมัตสึโนมะ พระราชวังหลวงโตเกียว
* ทุกวันที่ 23 กุมภาพันธ์ของทุกปี มีการจัดพิธี "เท็นโน-ทันโจบิ-อิปปัน-ซังงะ" (天皇誕生日一般参賀) หรือการออกมหาสมาคมเนื่องในวันเฉลิมพระชนมพรรษาของสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ เพื่อรับการถวายพระพรจากประชาชน ณ สวนฝั่งตะวันออกของพระราชวังหลวงโตเกียว
* ในช่วงฤดูใบไม้ผลิและฤดูใบไม้ร่วงของทุกปี ทรงเป็นเจ้าภาพงานเลี้ยงน้ำชา เพื่อต้อนรับแขกผู้มีเกียรติจากหลากหลายวงการในประเทศญี่ปุ่น ที่เขตพระราชฐานอากาซากะ กรุงโตเกียว

### กิจการของรัฐ
จักรพรรดิทรงเป็นสัญลักษณ์แห่งญี่ปุ่น และจะทรงกระทำเฉพาะกิจการของรัฐตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญเท่านั้น อันได้แก่

* พิธี "ชินนินชิกิ" (親任式) เป็นพิธีแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีหลังจากได้รับการเสนอชื่อจากรัฐสภา หรือเป็นพิธีแต่งตั้งประธานศาลสูงสุด หลังจากได้รับการเสนอชื่อจากคณะรัฐมนตรี
* พิธี "นินโชกันนินเมชิกิ" (認証官任命式) เป็นพิธีรับรองเจ้าหน้าที่รัฐระดับสูงทั้งหมด 17 ตำแหน่ง หลังจากได้รับการเสนอชื่อจากคณะรัฐมนตรี เช่น รัฐมนตรีว่าการ, กรรมการตรวจเงินแผ่นดิน, เอกอัครราชทูตสามัญผู้มีอำนาจเต็ม, ผู้พิพากษาศาลสูงสุด เป็นต้น
* พิธีพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสายสะพาย ซึ่งจะจัดในฤดูใบไม้ผลิและฤดูใบไม้ร่วงของทุกปี
* พิธีพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์วัฒนธรรม ซึ่งจะจัดขึ้นทุกวันที่ 3 พฤศจิกายนของทุกปี
* พิธีถวายสาส์นตราตั้ง โดยเอกอัครราชทูตวิสามัญผู้มีอำนาจเต็มคนใหม่จากต่างประเทศ จะทำการถวายถวายสาส์นตราตั้งแด่พระองค์ โดยมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ หรือรัฐมนตรีคนอื่น เข้าร่วมในพิธีนี้ด้วย

### ความสนพระทัยทางด้านน้ำ
thumb|การประชุมระดับชาติเพื่อพัฒนาทะเลให้มีผลิตผลอุดมสมบูรณ์ พ.ศ. 2566
พระองค์ทรงมีความสนพระทัยทางด้านน้ำเป็นอย่างมาก เห็นได้จากการทำปริญญานิพนธ์ "การคมนาคมทางน้ำในทะเลเซโตะในยุคกลาง" ในระดับปริญญาตรี และการทำวิจัยเรื่อง "การศึกษาการเดินเรือและการจราจรบนแม่น้ำเทมส์ตอนบนในคริสต์ศตวรรษที่ 18" ขณะที่ทรงศึกษาที่สหราชอาณาจักร จึงมีพระราชกรณียกิจที่เกี่ยวข้องกับน้ำมากมาย ได้แก่

* ทรงได้รับตำแหน่ง ประธานกิตติมศักดิ์ คณะกรรมการที่ปรึกษาของสหประชาชาติว่าด้วยน้ำและสุขาภิบาล (UN Secretary-General's Advisory Board on Water and Sanitation) ซึ่งเป็นเวทีสำคัญในการหารือและผลักดันประเด็นปัญหาน้ำและสุขาภิบาลในระดับโลก
* ทรงเข้าร่วมการประชุม World Water Forum ครั้งที่ 3, 4, 5, 8 ทั้งที่จัดในประเทศญี่ปุ่นและต่างประเทศ ซึ่งเป็นการประชุมระดับนานาชาติเกี่ยวกับน้ำ
* ทรงพระราชนิพนธ์หนังสือในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับน้ำ "水運史から世界の水へ" (จากประวัติศาสตร์การเดินเรือสู่โลกแห่งน้ำ) ISBN 978-4140817728
* ทรงเข้าร่วมการสัมมนาต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับน้ำ
* ทรงเข้าร่วมเทศกาลแห่งท้องทะเล (全国豊かな海づくり大会式典行事) เพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์น้ำ รวมถึงสภาพแวดล้อมทางทะเลและแม่น้ำ
thumb|งานเปิดการแข่งขันโตเกียวโอลิมปิก พ.ศ. 2564

### การกีฬา

* วันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2563 ทรงเข้าร่วมชมการแข่งขันแกรนด์ซูโม่ทัวร์นาเมนต์ ณ สนามกีฬาแห่งชาติเรียวโงกุ เขตซูมิดะ กรุงโตเกียว โดยสมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะ และเจ้าหญิงไอโกะดำเนินเสด็จด้วย
* วันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 ทรงเข้าร่วมพิธีเปิดการแข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อน 2020 ซึ่งกรุงโตเกียวเป็นเจ้าภาพ ณ สนามกีฬาแห่งชาติใหม่ โดยเลื่อนมาจากกำหนดการเดิมในปี พ.ศ. 2563 เนื่องจากการระบาดของโควิด-19 จึงทำให้พระราชดำรัสในพิธีเปิดของพระองค์จะไม่มีคำที่เกี่ยวข้องกับการเฉลิมฉลอง

### การกุศล

* เนื่องในวโรกาสการขึ้นครองราชสมบัติของพระองค์ ทรงบริจาคเงิน 50 ล้านเยนให้กับกองทุนสนับสนุนอนาคตเด็ก (子供の未来応援基金へ) และ 50 ล้านเยนให้กับองค์การไม่แสวงหาผลกำไร (特定非営利活動法人) ซึ่งการบริจาคเงินของราชวงศ์ญี่ปุ่นที่เป็นจำนวนมากกว่า 18 ล้านเยนต่อปีนั้น ต้องได้รับการอนุมัติจากสภานิติบัญญัติ ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 8

### การส่งเสริมเยาวชน

* โครงการ "มาเมะ-กิชะ" (豆記者) หรือนักข่าวตัวจิ๋ว เป็นโครงการแลกเปลี่ยนนักเรียนระหว่างญี่ปุ่นแผ่นดินใหญ่กับเกาะโอกินาวะ โดยเหล่านักเรียนจะได้มีโอกาสเข้าเฝ้าพระองค์ที่พระราชวัง แล้วพระองค์จะมีพระปฏิสันถารกับนักเรียนในเรื่องต่าง ๆ เช่น ธรรมชาติ อาหารท้องถิ่น ซึ่งพระองค์ได้ปฏิบัติพระราชกรณียกิจนี้เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งมกุฎราชกุมาร โดยทรงรับต่อมาจากพระบรมราชชนก ปัจจุบันหลังจากที่พระองค์ขึ้นครองราชย์นั้น พระราชกรณียกิจนี้ได้ถูกส่งต่อไปให้มกุฎราชกุมารอากิชิโนะ พระราชอนุชา
* ทรงเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์เด็ก V&A ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพิพิธภัณฑ์วิกตอเรียและอัลเบิร์ต (Victoria and Albert Museum) โดยเป็นพิพิธภัณฑ์ที่รวบรวมและจัดแสดงสิ่งของที่เกี่ยวข้องกับชีวิตและประสบการณ์ของเด็ก ๆ
* ทรงเยี่ยมชมโรงเรียนอนุบาล เพื่อทอดพระเนตรกิจกรรมของเหล่าเด็ก ๆ เนื่องในวันเด็กแห่งชาติ
thumb|ทรงร่วมรำลึกถึงความสูญเสียจากสงคราม เมื่อ พ.ศ. 2566

### การรำลึกถึงความสูญเสียจากสงคราม

* ทรงวางดอกไม้แสดงความอาลัย เมื่อเสด็จไปที่อนุสรณ์สถานที่เกี่ยวข้องกับการสูญเสียจากสงคราม โดย เฉพาะในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เช่น อนุสรณ์สันติภาพฮิโรชิมา เพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์การทิ้งระเบิดปรมาณู, อนุสรณ์หอคอยโคซากุระ เพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์การล่มของเรือสึชิมะ มารุ (対馬丸), อนุสาวรีย์ผู้เสียชีวิตในสงครามอิโอจิมะ
* ทรงเข้าเยี่ยมศูนย์ดูแลผู้รอดชีวิตจากเหตุการณ์ปรมาณูที่ฮิโรชิมา, พูดคุยการผู้รอดชีวิตจากเหตุการณ์การล่มของเรือสึชิมะ มารุ (対馬丸)

### ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

* ทรงเข้าร่วมพิธีมอบรางวัล "Japan Prize" ซึ่งจะทำการมอบรางวัลให้กับนักวิทยาศาสตร์และนักวิจัยจากทั่วโลกที่มีผลงานโดดเด่นและเป็นประโยชน์อย่างมากในระดับโลก
* ทรงเข้าร่วมพิธีเปิดงาน Osaka World Expo 2025 และทรงเข้าร่วมชมพาวิลเลียนต่าง ๆ ในงาน
thumb|พิธีมอบรางวัลมิโดริ พ.ศ. 2565

### ด้านธรรมชาติ

* ทรงร่วมพิธีเทศกาลปลูกต้นไม้แห่งชาติ เพื่อส่งเสริมการปลูกป่าและอนุรักษ์ธรรมชาติ โดยพระองค์จะทรงร่วมทำการปลูกต้นไม้ในงานพิธีนี้
* ทรงเข้าร่วม "พิธีมอบรางวัลมิโดริ" (みどりの式典) เพื่อยกย่องและมอบรางวัลให้กับบุคคลหรือองค์กรที่มีผลงานโดดเด่นในการอนุรักษ์ ฟื้นฟู หรือสร้างพื้นที่สีเขียว รวมถึงการส่งเสริมความเข้าใจเกี่ยวกับป่าไม้และสิ่งแวดล้อม

### การเยียวยาพื้นที่ภัยพิบัติ

#### เหตุการณ์[[แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ฮันชิง ค.ศ. 1995|แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ฮันชิง]] พ.ศ. 2538
* วันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2538 เสด็จเยือนประเทศในแถบตะวันออกกลางพร้อมกับมกุฎราชกุมารีมาซาโกะ (พระยศ ณ ขณะนั้น) ซึ่งเสด็จไปหลังจากการเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ฮันชิง เพียง 3 วัน ด้วยผลกระทบจากแผ่นดินไหวครั้งนี้เกิดความเสียหายต่อประเทศญี่ปุ่นเป็นอย่างมาก พระองค์จึงต้องทรงกลับประเทศญี่ปุ่นเร็วกว่ากำหนดการเดิมถึง 3 วัน
* เสด็จเยี่ยมพื้นที่ที่ได้รับการประสบภัยหลังจากเกิดเหตุได้ 2 สัปดาห์ และเสด็จอีกครั้งในเดือนมีนาคม
* เสด็จเข้าร่วมพิธีรำลึกครบรอบ 10 ปี (พ.ศ. 2548), ครบรอบ 15 ปี (พ.ศ. 2553), และครบรอบ 30 ปี (พ.ศ. 2568) ของเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งนี้

#### เหตุการณ์[[แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554|แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ]] พ.ศ. 2554

* วันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2554 ทรงร่วมเล่นวิโอลาในคอนเสิร์ตการกุศลของวงออร์เคสตราศิษย์เก่ามหาวิทยากากูชูอิน เพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยแผ่นดินไหว
* ทรงลงพื้นที่เยี่ยมเยียนผู้ประสบภัยกว่า 10 ครั้ง เช่น วันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 ทรงเยี่ยมประชาชนที่อพยพจากพื้นที่ประสบภัยโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ จังหวัดฟูกูชิมะ มายังศูนย์ราชการมิซูนูมะ เมืองมิซาโตะ จังหวัดไซตามะ, วันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2556 ทรงเยี่ยมประชาชนในพื้นที่ประสบภัย จังหวัดมิยางิ

#### เหตุการณ์[[พายุไต้ฝุ่นฮากีบิส (พ.ศ. 2562)|พายุไต้ฝุ่นฮากิบิส]] พ.ศ. 2562
* วันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2562 เสด็จเยือนจังหวัดมิยางิและจังหวัดฟูกูชิมะ เพื่อเยี่ยมเยียนพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากพายุไต้ฝุ่นฮากิบิส ซึ่งเป็นการเสด็จเยี่ยมพื้นที่ภัยพิบัติครั้งแรกของพระองค์ หลังจากการขึ้นครองราชย์

#### เหตุการณ์[[แผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะ ค.ศ. 2024|แผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะ]] พ.ศ. 2567

* ทรงเยี่ยมพื้นที่ที่ได้รับความเสียหาย เมืองวาจิมะ จังหวัดอิชิกาวะ
* ทรงลงพื้นที่เยี่ยมเยียนผู้ประสบภัย ณ โรงเรียนเทศบาลเมืองวาจิมะ จังหวัดอิชิกาวะ
* ทรงแสดงความขอบคุณต่อผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่ประสบภัย

### การเยือนต่างประเทศ

### การต้อนรับประมุขจากต่างประเทศ
thumb|งานเลี้ยงต้อนรับประธานาธิบดีดอนัลด์ ทรัมป์ พ.ศ. 2562
หลังจากที่ทรงขึ้นครองราชย์ พระองค์ได้ต้อนรับการมาเยือนประเทศญี่ปุ่นอย่างเป็นทางการของประมุขจากต่างประเทศในฐานะแขกของรัฐ (国賓) ดังนี้
* วันที่ 25 - 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 ดอนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา และเมลาเนีย ทรัมป์ ภริยา โดยเป็นประมุขจากประเทศแรกที่มาเยือนประเทศญี่ปุ่นอย่างเป็นทางการหลังจากการขึ้นครองราชย์ของพระองค์
* วันที่ 25 - 27 มีนาคม พ.ศ. 2568 ลูอิส อีนาซียู ลูลา ดา ซิลวา ประธานาธิบดีบราซิล และโรซานเจลา ดา ซิลวา ภริยา
thumb|เสด็จเยือนอินโดนีเซีย เมื่อ พ.ศ. 2566

### ตำแหน่งในองค์กร

* พ.ศ. 2532 - 2562 รองประธานกิตติมศักดิ์ สภากาชาดญี่ปุ่น (日本赤十字社)
* พ.ศ. 2532 - 2533 ประธานกิตติมศักดิ์ งานมหกรรมพืชสวนโลก 1990
* พ.ศ. 2544 ประธานกิตติมศักดิ์ งาน Japan 2001
* พ.ศ. 2546 ประธานกิตติมศักดิ์ การประชุม World Water Forum ครั้งที่ 3
* พ.ศ. 2548 ประธานกิตติมศักดิ์ งานนิทรรศการโลก (World Expo Aichi 2005)
* พ.ศ. 2548 - 2549 ประธานกิตติมศักดิ์ งานเยอรมนีในญี่ปุ่น (日本におけるドイツ)
* พ.ศ. 2550 - 2558 ประธานกิตติมศักดิ์ คณะกรรมการที่ปรึกษาของสหประชาชาติว่าด้วยน้ำและสุขาภิบาล (UN Secretary-General's Advisory Board on Water and Sanitation)
* พ.ศ. 2550 ประธานกิตติมศักดิ์ การแข่งขันฝีมือแรงงานนานาชาติ (WorldSkills) ปี 2007
* พ.ศ. 2551 ประธานกิตติมศักดิ์ งานการแลกเปลี่ยนญี่ปุ่น-บราซิล
* พ.ศ. 2552 - 2553 ประธานกิตติมศักดิ์ งานครบรอบ 400 ปี การแลกเปลี่ยนญี่ปุ่น-เม็กซิโก
* พ.ศ. 2553 - 2554 ประธานกิตติมศักดิ์ งานครบรอบ 400 ปี การแลกเปลี่ยนญี่ปุ่น-เยอรมนี
* พ.ศ. 2556 - 2557 ประธานกิตติมศักดิ์ งานครบรอบ 400 ปี การแลกเปลี่ยนญี่ปุ่น-สเปน
* พ.ศ. 2557 ประธานกิตติมศักดิ์ฝ่ายญี่ปุ่น งานครบรอบ 150 ปี ความสัมพันธ์ทางการทูตญี่ปุ่น-สวิตเซอร์แลนด์
* พ.ศ. 2560 ประธานกิตติมศักดิ์ฝ่ายญี่ปุ่น งานครบรอบ 150 ปี ความสัมพันธ์ทางการทูตญี่ปุ่น-เดนมาร์ก
* พ.ศ. 2562 - 2564 ประธานกิตติมศักดิ์ คณะกรรมการจัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกและพาราลิมปิกแห่งโตเกียว

### ตำแหน่งทางวิชาการ

* พ.ศ. 2535 นักวิจัยรับเชิญ หอจดหมายเหตุ มหาวิทยากากูชูอิน (学習院大学)

### พระราชนิพนธ์

* พ.ศ. 2536 "テムズとともに" (ในสายน้ำเทมส์) เป็นหนังสือที่บันทึกประสบการณ์การศึกษาที่มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ดของพระองค์ตลอดระยะเวลา 2 ปี 4 เดือน และมีการตีพิมพ์อีกครั้งในปี พ.ศ. 2566 ISBN 978-4314012003
* พ.ศ. 2562 "水運史から世界の水へ" (จากประวัติศาสตร์การเดินเรือสู่โลกแห่งน้ำ) ISBN 978-4140817728

## พระเกียรติยศ

### ลำดับพระราชอิสริยยศ
* 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2503 – 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534 : **เจ้าชายนารูฮิโตะ** (徳仁親王) หรือ **เจ้าชายฮิโระ** (ญี่ปุ่น: 浩宮; อังกฤษ: Prince Hiro)
* 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534 – 30 เมษายน พ.ศ. 2562 : **มกุฎราชกุมารนารูฮิโตะ** (ญี่ปุ่น: 皇太子; อังกฤษ: Crown Prince Naruhito)
* 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 – ปัจจุบัน : **สมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ** (ญี่ปุ่น: 天皇; อังกฤษ: His Majesty the Emperor)

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์
#### ญี่ปุ่น
* 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์เกียรติคุณและราชมิตราภรณ์อันสูงส่งยิ่งดอกเบญจมาศ ชั้นมหาปรมาภรณ์ (2523)
* 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์เกียรติคุณและราชมิตราภรณ์อันสูงส่งยิ่งดอกเบญจมาศ ชั้นสังวาลย์ (2562)
* 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณสูงส่ง โชติช่วงยิ่งดอกคิริ (2562)
* 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์วัฒนธรรม (2562)
#### ต่างประเทศ

### ปริญญากิตติมศักดิ์

* พ.ศ. 2534 ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด สหราชอาณาจักร

## เกร็ด

### การประสูติ
* พระองค์ประสูติก่อนกำหนด 1 สัปดาห์ จากเดิมที่มีกำหนดประสูติในวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2503 จึงสร้างความตื่นตระหนกให้กับสื่อมวลชนเป็นอย่างมากกับการประสูติอย่างกระทันหันของพระองค์
* เนื่องด้วยพระองค์เป็นพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์แรกที่ประสูติในโรงพยาบาล และมีแนวโน้มอาจจะเป็นว่าที่จักรพรรดิในอนาคต ก่อนการประสูติของพระองค์นั้น ได้เกิดการแย่งชิงบทบาทการเป็นผู้รับผิดชอบหลักในการประสูติเกิดขึ้น ระหว่างทีมสำนักพระราชวัง (ที่เคยดูแลการประสูติของพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์ก่อน ๆ ), ทีมแพทย์ของโรงพยาบาลสำนักพระราชวังหลวง (แพทย์เจ้าของสถานที่), และทีมแพทย์ของมหาวิทยาลัยโตเกียว (แพทย์ที่ได้รับมอบหมายมาอีกที) ผลคือในห้องประสูติของพระองค์เต็มไปด้วยผู้เฝ้าสังเกตมากมาย

### วัยพระเยาว์
* ในช่วงที่พระองค์อยู่ในวัยทารก ทรงเป็นเด็กที่ไม่ค่อยร้องไห้
* เนื่องจากพระชนกกับพระชนนีต้องเสด็จเยือนสหรัฐอเมริกาเป็นเวลา 14 วัน โดยในขณะนั้นพระองค์มีพระชนมายุเพียง 7 เดือน พระชนนีจึงทรงจัดทำคู่มือการเลี้ยงดูพระองค์ให้กับพระพี่เลี้ยง ซึ่งคู่มือนี้ถูกเรียกว่า "กฎของนารุจัง" (ナルちゃん憲法) ในภายหลัง
* "กฎของนารุจัง" (ナルちゃん憲法) มีการบันทึกประมาณว่า ให้กอดพระองค์อย่างน้อยวันละครั้ง เพื่อแสดงความรัก, กลยุทธ์การให้พระองค์เสวยนม เนื่องจากพระองค์ไม่ทรงโปรด, ปล่อยให้เล่นพระองค์เดียวบ้าง เพื่อไม่ให้พระองค์รู้สึกว่ามีคนคอยเอาใจอยู่ตลอดเวลา, ต้องมีการดุพระองค์บ้าง
* มีพระพี่เลี้ยงชื่อ ฮามาโอะ มิโนรุ (浜尾実) ซึ่งคอยเลี้ยงดูพระองค์เป็นเวลา 10 ปี ในเวลาที่พระชนกและพระชนนีไปปฏิบัติพระราชกรณียกิจ โดยพระองค์เรียกเธอว่า "โอจัง" ซึ่งพระองค์ทรงใช้เวลาในวัยพระเยาว์อยู่กับเธอมากกว่าพระชนกกับพระชนนี 
* ฮามาโอะ มิโนรุ พระพี่เลี้ยง กล่าวว่าบางครั้งเธอมีความกังวลถึงพฤติกรรมบางอย่างที่พระองค์ทรงเลียนแบบจากเธอ เช่น จังหวะการพูดที่ค่อนข้างช้า เพราะเธอต้องการออกเสียงให้ชัด
* ในวัยพระเยาว์ ทรงเรียกพระชนกและพระชนนี ว่า "ปาปา" และ "มามา" แต่เมื่อทรงเจริญพระชัณษามากขึ้น ก็ทรงเรียกพระชนกว่า "โอโมซามะ" (おもうさま) และพระชนนีว่า "โอตาตาซามะ" (おたたさま) ตามธรรมเนียมราชวงศ์
* พระองค์ทรงมีอุปนิสัยอดทนและพยายาม เช่น ขณะที่ทรงหัดขี่จักรยาน แม้จะทรงหกล้มจนมีน้ำพระเนตรไหล ก็ทรงลุกขึ้นและพยุงจักรยานด้วยพระองค์เอง
* เมื่อพระชนมายุ 4 ชัณษา พระองค์เคยตรัสถามว่าทำไมพระองค์ไม่มีนามสกุล
* เมื่อพระชนมายุ 7 ชัณษา ทรงเคยได้รับการอบรมว่าเด็กผู้ชายไม่ควรร้องไห้ แต่พอพระองค์เห็นเจ้าชายอายะ (ฟูมิฮิโตะ) พระอนุชา ที่เพิ่งประสูติร้องไห้ พระองค์ก็ทรงปกป้องพระอนุชาว่า "อายะยังเด็กอยู่ ก็เลยร้องไห้ได้เนอะ" (アーヤは赤ちゃんだから泣いてもいいんだよね)

### ช่วงประถมศึกษาและมัธยมศึกษา
* พระองค์ทรงฉลองเครื่องแบบนักเรียนประถมศึกษาที่ตกทอดมาจากพระชนก เนื่องจากแนวคิดของราชวงศ์คือการใช้ของดีมีคุณภาพ และถนอมให้ใช้งานให้ได้นานที่สุด จึงทำให้เครื่องแบบยังถูกเก็บรักษาไว้อย่างดี และเป็นพระประสงค์ของพระชนนีที่ต้องการถ่ายทอดสิ่งนี้ไปยังพระโอรส
* ทรงเคยชวนพระสหายมาเล่นที่พระตำหนัก แล้วพระสหายเล่นกันในสวนจนตัวเปียก พระองค์จึงให้พระสหายเปลี่ยนชุดที่พระตำหนัก พอมารดาของพระสหายมารับ พระองค์ก็ทรงขอโทษต่อมารดาของพระสหายว่า ไม่น่าให้พวกเขาเล่นแบบนั้นเลย
* ในช่วงปิดเทอมฤดูร้อน พ.ศ. 2514 ทรงเข้าร่วมการทัศนศึกษาของโรงเรียนประถมศึกษากากูชูอิน (学習院初等科) ซึ่งเกิดเหตุการณ์ที่นักเรียนมีอาการอาหารเป็นพิษ ซึ่งรวมถึงพระองค์ด้วย สาเหตุเป็นเพราะความสะเพร่าในการจัดทำอาหาร
* พระองค์ทรงศึกษาวิชาทางด้านการปกครอง, คัมภีร์จีนโบราณ, วรรณกรรมราชสำนักโบราณ, รวมถึงการแต่งกวีวากะ โดยมีการเชิญผู้เชี่ยวชาญมาเป็นพระอาจารย์สอนในพระตำหนักโทงูมาตั้งแต่สมัยพระเยาว์ เพื่อเตรียมพระองค์ในการเป็นจักรพรรดิในอนาคต จึงทำให้พระองค์สามารถแต่งกวีวากะได้ตั้งแต่ที่พระองค์ยังทรงศึกษาในระดับชั้นมัธยมศึกษา ซึ่งเป็นกรณีที่หาได้ยากในบุคคลทั่วไป
* ในช่วงที่พระองค์ยังทรงศึกษาอยู่โรงเรียนมัธยมชายกากูชูอิน (学習院中・高等科) ทรงมีชื่อเล่นว่า "จี" ซึ่งย่อมากจากคำว่า "โอจีซัง" (おじいさん) ที่แปลว่า ปู่หรือตา โดยที่มาคือ พระองค์เคยตรัสชมต้นบอนไซที่อยู่ในโรงเรียนว่า "กิ่งก้านสวยงามมากเลยนะ" แต่พระสหายกลับแซวพระองค์ว่าทรงชอบอะไรเหมือนคนสูงอายุ เลยพากันเรียกพระองค์ว่า "จี" เป็นต้นมา ซึ่งพระองค์ก็ทรงชอบชื่อเล่นนี้ ถึงกับใช้ชื่อนี้ในการแนะนำพระองค์กับพระสหายต่างชาติ

### ช่วงมหาวิทยาลัย

#### มหาวิทยากากูชูอิน
*สาเหตุที่ทรงเลือกเรียนสาขาประวัติศาสตร์ มหาวิทยากากูชูอิน (学習院大学) เนื่องจากในวัยพระเยาว์ ทรงค้นพบศิลาจารึกในเขตพระราชฐานอากาซากะ ขณะที่ทรงเดินเล่นกับพระบรมราชชนนี รวมทั้งทรงสนพระทัยใน "ถนน" ซึ่งเป็นสิ่งที่สามารถเชื่อมโยงไปยังโลกภายนอกที่พระองค์ไม่รู้จักได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สถานะของพระองค์ที่ทรงไม่สามารถออกไปยังโลกภายนอกได้โดยง่าย
*ทรงมักจะเสวยข้าวแกงกะหรี่ที่โรงอาหารมหาวิทยากากูชูอิน (学習院大学) เมื่อเสวยเสร็จพระองค์จะทรงล้างจานอย่างพิถีพิถัน ต่างกับนักศึกษาคนอื่นที่ล้างอย่างลวก ๆ 
*เวลาใช้ลิฟต์ในมหาวิทยากากูชูอิน (学習院大学) พระองค์มักจะทรงกดลิฟต์ให้ และเชิญให้คนอื่นเข้า-ออกลิฟต์ก่อน

#### สหราชอาณาจักร
*ช่วงที่พระองค์เสด็จไปแรก ๆ พระองค์เต็มไปด้วยความกังวลและความกลัว ทั้งการสั่งเบียร์ในผับอังกฤษครั้งแรก, การเข้าร่วมวงบทสนทนากับคนอื่น
*ในช่วงเวลานั้น ทรงทำกิจกรรมหลากหลายอย่าง เช่น ทรงเข้าร่วมการฝึกซ้อมของชมรมเรือพายของวิทยาลัย, ทรงเข้าร่วมการแข่งขันเทนนิสระหว่างวิทยาลัย ในฐานะตัวแทนของวิทยาลัยเมอร์ตัน, และทรงปีนยอดเขาสูงสุดของอังกฤษ, สกอตแลนด์, และเวลส์
*ทรงไปเที่ยวดิสโกกับพระสหาย แต่ถูกปฏิเสธไม่ให้เข้า เนื่องจากคืนนั้นไม่อนุญาตให้ลูกค้าสวมเสื้อยืดและกางเกงยีนส์ ซึ่งพระองค์ทรงสวมกางเกงยีนส์ ส่วนพระสหายสวมเสื้อยืด
* มีคนกล่าวถึงพระองค์ว่า "พระองค์เป็นชายหนุ่มที่ค่องข้างขี้อายแต่น่าคบหา ในตอนแรกอาจจะดูเข้าถึงยาก แต่เมื่อได้คุยแล้วจะรู้สึกผ่อนคลายมาก"

### ครอบครัว
* ก่อนการอภิเษกสมรส พระองค์ทรงเรียกสมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะว่า "มาซาโกะซัง" ส่วนสมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะเรียกพระองค์ว่า "เด็งกะ" (ฝ่าบาท)
* พระองค์ทรงเปลี่ยนผ้าอ้อมให้กับเจ้าหญิงไอโกะ (พระราชธิดา) ด้วยพระองค์เอง รวมถึงเล่านิทานให้ฟังก่อนบรรทม

### งานอดิเรก

#### ดนตรี
* ทรงเริ่มสนใจทางด้านดนตรีตั้งแต่พระชนมายุ 4 - 5 พรรษา เนื่องจากพระองค์ทรงเห็นพระชนกเล่นเชลโล และทรงอยากเล่นตาม แต่เชลโลมีขนาดใหญ่เกินไปสำหรับเด็ก พระองค์จึงเริ่มหัดเล่นไวโอลินก่อน
* เมื่อพระชนมายุ 16 ชัณษา ทรงเริ่มหัดเล่นวิโอลา โดยมีนายโนริอากิ ฮามาดะ (濱田徳昭) เป็นพระอาจารย์
* ทรงอยู่ชมรมดนตรีของมหาวิทยาลัยกากูชูอิน () โดยมีนายสึตสึมิ ชุนซากุ (堤俊作) เป็นพระอาจารย์สอนเล่นวิโอลา
* พ.ศ. 2523 พระองค์ทรงร่วมการแสดงในฐานะผู้นำเล่นวิโอลา ในการแสดงของวง Bach Collegium Japan ร่วมกับสมาพันธ์ออราทอริโอแห่งประเทศญี่ปุ่น (日本オラトリオ連盟の演奏会) ณ โตเกียวบุงกาไคคังฮอลล์ (東京文化会館) เขตอูเอโนะ กรุงโตเกียว
* ในช่วงที่พระองค์ศึกษาอยู่ที่สหราชอาณาจักร พระองค์กับพระสหายได้จัดตั้งวงดนตรีเครื่องสาย 4 ชิ้น หรือที่เรียกว่าวงควอเต็ด (Quartet) ซึ่งประกอบไปด้วย 2 ไวโอลิน, 1 วิโอลา, และ 1 เชลโล
* นายสึตสึมิ ชุนซากุ ได้ก่อตั้งวงออร์เคสตราชุนยูไก (俊友会) ซึ่งเขามีตำแหน่งเป็นวาทยากร ส่วนพระองค์ทรงดำรงตำแหน่งสมาชิกกิตติมศักดิ์ของวงนี้ โดยพระองค์ทรงเข้าร่วมการแสดงของวงออร์เคสตราชุนยูไกเป็นครั้งแรก ในคอนเสิร์ตครั้งที่ 5 ของวง ในปี พ.ศ. 2530 และทรงเข้าร่วมการแสดงอยู่เรื่อย ๆ
* วันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2554 ทรงร่วมเล่นวิโอลาในคอนเสิร์ตการกุศลของวงออร์เคสตราศิษย์เก่ามหาวิทยากากูชูอิน เพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยแผ่นดินไหว
* วันที่ 13 - 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2568 ทรงเยือนประเทศมองโกเลีย และทรงได้ร่วมเล่นวิโอลาในงานเลี้ยงต้อนรับ

#### ปีนเขา

* เมื่อพระชนมายุ 5 พรรษา ทรงปีนเขาครั้งแรก ณ ภูเขาฮานาเร เมืองคารูอิซาวะ จังหวัดนางาโนะ ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2508
* เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2531 พระองค์ทรงพยายามพิชิตยอดภูเขาฟูจิเป็นครั้งแรก ซึ่งเป็นภูเขาที่สูงที่สุดในญี่ปุ่น แต่เนื่องด้วยสภาพอากาศที่ย่ำแย่ พระองค์จึงไม่สามารถพิชิตยอดภูเขาได้ในตอนนั้น โดยพระองค์ทรงปีนไปได้ถึงชั้นที่ 8 จากทั้งหมด 10 ชั้น ซึ่งในอีก 20 ปีถัดมา พระองค์ทรงกลับมาพิชิตยอดภูเขาฟูจิได้สำเร็จ ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2551
* พ.ศ. 2536 หลังการอภิเษกสมรส พระองค์ทรงชวนพระชายา (พระยศในขณะนั้น) ปี นเขาเป็นครั้งแรก ที่ภูเขาทาคามิซูซัง เมืองโอเมะ กรุงโตเกียว หลังจากนั้นพระองค์กับพระชายาก็ทรงไปปีนเขาด้วยกันหลากหลายที่ ซึ่งครั้งหนึ่งพระองค์เคยมีพระดำรัสกับนักปีนเขาว่า "ผมไม่ได้ชอบการปีนเขา แต่ผมสนุกกับการปีนเขาก็เพราะได้ปีนกับมาซาโกะต่างหากครับ"
* ทรงปีนเขามามากกว่า 170 แห่งตลอดระยะเวลา 50 ปีที่ผ่านมา

#### อื่น ๆ

* ทรงเล่นสเก็ตน้ำแข็งมาตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์
* ทรงโปรดการวิ่งจ็อกกิง เมื่อครั้งที่พระองค์ดำรงอิสริยยศมกุฎราชกุมาร พระองค์จะทรงวิ่งรอบเขตพระราชฐานอากาซากะ ครั้งละ 2 - 3 รอบ โดยระยะทางโดยรวมที่พระองค์ทรงวิ่งอยู่ที่ประมาณ 70 - 100 กิโลเมตรต่อเดือน

### ความชอบส่วนพระองค์

#### เพลง
* ทรงเป็นแฟนคลับของโยชิเอะ คาชิวาบาระ () นักร้องไอดอลชื่อดังในช่วงทศวรรษ 2520 ซึ่งพระองค์ได้เสด็จเข้าร่วมชมคอนเสิร์ตของเธอในปี พ.ศ. 2529 โดยเธอได้มอบหนังสือภาพพร้อมลายเซ็นและแผ่นเสียงให้กับพระองค์เป็นของที่ระลึก ส่วนพระองค์มอบดอกกุหลาบพันธุ์เจ้าหญิงซายาโกะให้กับเธอ ซึ่งการเสด็จไปทอดพระเนตรคอนเสิร์ตครั้งนี้ของพระองค์ได้เกิดเป็นข่าวดังหน้าหนึ่งในหนังสือพิมพ์หลายฉบับ
* ทรงโปรดเพลงของซายูริ อิชิกาวะ () นักร้องเพลงแนวเอ็งกะ และเพลงของวง Southern All Stars ()
* เพลง "ฮิซาเมะ" (氷雨) ของอากิโอ คายามะ () เป็นเพลงโปรดในคาราโอเกะของพระองค์

#### ภาพยนตร์
* ทรงเป็นแฟนคลับนากาได ทัตสึยะ () นักแสดงภาพยนตร์ และอากิระ คูโรซาวะ ผู้กำกับภาพยนตร์
* ทรงโปรดภาพยนตร์ชุดเจมส์ บอนด์

#### เบสบอล

* สมัยประถมศึกษา ทรงโปรดเบสบอลทีมโยมีอูริไจแอนท์ (読売ジャイアンツ) ซึ่งพระองค์ทรงเคยฉลองพระองค์ชุดของทีมนี้ ขณะที่ทรงเล่นเบสบอลที่พระตำหนักโทงูอีกด้วย
* ผู้เล่นที่ทรงโปรดในทีมโยมีอูริไจแอนท์ คือ ชิเกโอะ นางาชิมะ (長嶋茂雄) และโทชิมิตสึ ซูเอตสึงุ (末次利光)
* เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2531 พระองค์ทรงได้ขว้างลูกเปิดสนาม ในการแข่งขันเบสบอลชิงแชมป์ระดับมัธยมปลาย ครั้งที่ 70

### การขึ้นครองราชย์

* ทรงเป็นจักรพรรดิที่ขึ้นครองราชย์โดยมีพระชนมายุมากที่สุดเป็นอันดับ 2 ในประวัติศาสตร์ราชวงศ์ญี่ปุ่น (59 พรรษา) โดยอันดับที่ 1 คือจักรพรรดิโคนิง ที่ทรงขึ้นครองราชย์เมื่อพระชนมายุ 61 พรรษา
* กระทรวงการคลังมีการออกเหรียญที่ระลึกเนื่องในวโรกาสการขึ้นครองราชสมบัติของสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ เป็นเหรียญ 10,000 เยน และ 500 เยน

### พระพลานามัย

* วันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2550 ทรงตรวจพบติ่งเนื้อในลำไส้เล็กส่วนต้นระหว่างการตรวจพระสุขภาพประจำปี โดยพระองค์เข้ารับการผ่าตัดในวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2550 และทรงพักฟื้นหลังการผ่าตัด 1 สัปดาห์
* วันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 ทรงเข้ารับการการเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อต่อมลูกหมากเพื่อเข้าทำการตรวจ เนื่องจากก่อนหน้านี้พระองค์มีภาวะที่ค่อนข้างน่ากังวลเกี่ยวกับต่อมลูกหมาก อย่างไรก็ตามผลการตรวจคือไม่พบความผิดปกติใด ๆ

## ราชตระกูล



## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอย่างเป็นทางการ

* เว็บไซต์สำนักพระราชวังอิมพีเรียล (Imperial Household Agency) ภาษาอังกฤษ https://www.kunaicho.go.jp/eindex.html
* เว็บไซต์สำนักพระราชวังอิมพีเรียล (Imperial Household Agency) ภาษาญี่ปุ่น https://www.kunaicho.go.jp/
* ประกาศสํานักนายกรัฐมนตรี เรื่อง หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาเยอรมัน สเปน ญี่ปุ่น และมลายู ลงวันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2561

หมวดหมู่:จักรพรรดิญี่ปุ่น
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ที่ทรงครองราชย์ในปัจจุบัน
หมวดหมู่:พระราชโอรสในจักรพรรดิญี่ปุ่น
หมวดหมู่:โคไตชิ
หมวดหมู่:บุคคลจากโตเกียว