ฟาโรห์ยานาสซิ

**ยานาสซิ** (หรือเขียนได้อีกรูปแบบว่า **ยานาสซี** หรือ **ยานซัส-อะเดน** ซึ่งอาจมีรากศัพท์จากกลุ่มภาษาเซมิติกตะวันตก **Jinaśśi’-Ad*) เป็นเจ้าชายชาวฮิกซอส และอาจจะทรงเป็นฟาโรห์ของราชวงศ์ที่สิบห้าแห่งอียิปต์ พระองค์เป็นพระราชโอรสพระองค์โตของฟาโรห์คยาน และอาจจะเป็นมกุฎราชกุมาร ซึ่งถูกกำหนดให้เป็นผู้สืบทอดพระราชบัลลังก์ของฟาโรห์คยาน พระองค์อาจจะทรงสืบพระราชบัลลังก์ต่อจากพระราชบิดาของพระองค์ ซึ่งอาจเป็นที่มาของการปรากฏพระนามของกษัตริย์ "เอียนนาส" (Iannas) ในแอกิปเทียกาของแมนิโธ ซึ่งกล่าวกันว่าน่าจะทรงปกครองหลังจากรัชสมัยของฟาโรห์อาเปปิ

อีกข้อสันนิษฐานหนึ่ง คิม ไรโฮลต์ ซึ่งเป็นนักไอยคุปต์วิทยา ได้เสนอว่า ฟาโรห์อะโพฟิสทรงสืบทอดพระราชบัลลังก์ต่อจากฟาโรห์คยาน และเนื่องจากพระองค์เป็นพระราชโอรสพระองค์โตของฟาโรห์คยาน ไรโฮลต์จึงได้เสนอว่า ฟาโรห์อะโพฟิสทรงเป็นผู้แย่งชิงพระราชบัลลังก์ แต่ข้อสันนิษฐานดังกล่าวกลับถูกปฏิเสธว่าเป็นเพียงการสันนิษฐานโดยนักวิชาการรวมถึง เดวิด แอสตัน หลักฐานทางโบราณคดีที่ค้นพบในช่วงคริสต์ทศวรรษ 2010 บ่งชี้ว่ารัชสมัยของฟาโรห์คยานอาจต้องถูกปรับให้ย้อนหลังไปไกลกว่าที่เคยคาดการณ์ ซึ่งส่งผลให้เกิดความเป็นไปได้ทั้งในด้านเวลาและลำดับเหตุการณ์ของการมีอยู่ของฟาโรห์หนึ่งพระองค์หรือมากกว่านั้นระหว่างรัชสมัยของฟาโรห์คยานและฟาโรห์อะโพฟิส นอกจากนี้ บันทึกพระนามแห่งตูริน ซึ่งเป็นบันทึกพระนามของฟาโรห์อย่างละเอียดที่จัดทำขึ้นในรัชสมัยของฟาโรห์รามเสสที่ 2 ยังสามารถตีความได้ว่าได้ระบุให้ฟาโรห์พระองค์หนึ่งซึ่งทรงครองราชย์ก่อนหน้ารัชสมัยของฟาโรห์อะโพฟิสและหลังรัชสมัยของฟาโณห์คยาน มีระยะเวลาครองราชย์มากกว่า 10 ปี ซึ่งฟาโรห์พระองค์ดังกล่าวอาจเป็นเจ้าชายยานาสซี หากพระองต์เป็นผู้ครองราชย์ต่อจากฟาโรห์อะโพฟิสโดยตรง

## หลักฐานทางประวัติศาสตร์
ถึงแม้ว่าพระราชสถานะของพระองค์จะเป็นพระราชโอรสของฟาโรห์คยานที่ทรงครองราชย์เป็นระยะเวลาหลายปี แต่ปรากฎหลักฐานยืนยันเกี่ยวข้องกับฟาโรห์ยานาสซิเพียงชิ้นเดียวเท่านั้น คือ จารึกหินที่ชำรุด (ไคโร ทีดี-8422 [176]) ซึ่งพบที่ตัล อัดฎ็อบอะฮ์ ซึ่งเป็นที่ตั้งของเมืองหลวงของชาวฮิกซอสโบราณนามว่า อวาริส บนจารึก ซึ่งอาจจะสร้างขึ้นเพื่ออุทิศแด่เทพเจ้า*[[เซต (เทพ)|เซธ]] เจ้าแห่งอวาริส* พระองค์ทรงถูกเรียกว่า *พระราชโอรสพระองค์โตของกษัตริย์*ในฟาโรห์คยาน

ถ้าหากเจ้าชายยานาสซิทรงขึ้นเป็นฟาโรห์จริง ๆ พระองค์อาจจะปกครองระหว่างรัชสมัยของฟาโรห์คยานและรัชสมัยของฟาโรห์อโพฟิส ในบันทึกพระนามแห่งตูริน ข้อความก่อนหน้าที่เกี่ยวข้องกับฟาโรห์อะโพฟิสในคอลัมน์ที่ 10 บรรทัดที่ 26 ซึ่งได้รับความเสียหาย จนทำให้พระนามของฟาโรห์สูญหายไป และระยะเวลาการครองราชย์ของพระองค์หลงเหลือเพียงบางส่วน อาจจะอ่านได้ว่า 10, 20 หรือ 30 บวกกับจำนวนปีที่แน่นอน

นอกจากนี้ หลักฐานยืนยันของพระองค์ ถึงแม้ว่าจะไม่ใช่หลักฐานร่วมสมัยแต่ก็อาจจะพบได้ในคอนตรา เอพีโอเนมของโยเซฟุส ซึ่งโยเซฟุสได้บันทึกว่าอ้างข้อมูลโดยตรงจาก *ไอกึพติอากา (Αἰγυπτιακά)* ของนักบวชชาวอียิปต์นามว่าแมนิโธ ซึ่งจะเขียนขึ้นในศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาลระหว่างรัชสมัยของฟาโรห์ปโตเลมีที่ 2 (ทรงครองราชย์ระหว่าง 283 – 246 ปีก่อนคริสตกาล) โดยไม่หลงเหลือสำเนาของไอกึพติอากามาตั้งแต่สมัยโบราณแล้ว และในปัจจุบันเป็นที่ทราบผ่านการอ้างอิงในภายหลังโดยเซ็กตุส จูลิอุส อะฟริกานุส โยเซฟุส และยูเซบิอุสเท่านั้น ตามงานเขียนของโยเซฟุส ผู้สืบทอดพระราชบัลลังก์ในราชวงศ์ที่สิบห้าของแมนิโธคือ ซาลิทิส, บนอน, อะปัชนัน, เอียนนาส, อาร์คลีส/อัซซิส และอะโพฟิส ซึ่งโดยทั่วไปเข้าใจว่า อะปัชนัน เป็นพระนามในภาษากรีกของฟาโรห์คยาน ในขณะที่พระนาม เอียนนาส (กรีกโบราณ: Iαννας) จะเข้าใจได้ดีที่สุดว่าเป็นการเขียนพระนามที่ผิดพลาดของฟาโรห์ยานาสซิ โดยยืนยันว่าพระองค์ทรงขึ้นครองพระราชบัลลังก์แห่งฮิกซอส และโยเซฟุสก็บันทึกเพิ่มเติมอีกว่า แมนิโธได้ระบุว่าฟาโรห์เอียนนาสทรงครองราชย์ที่ยาวนานอย่างไม่น่าจะเป็นไปได้ถึง 50 ปีกับอีก 1 เดือน ไม่ว่าในกรณีใดก็ตาม ประเด็นดังกล่าวหมายความว่า แมนิโธต้องถือว่ายานาสซิเป็นฟาโรห์ จนถึงปี ค.ศ. 2010 ความเห็นดังกล่าวได้ถูกปฏิเสธโดยความเห็นพ้องทางวิชาการในไอยคุปต์วิทยา ซึ่งถือว่าฟาโรห์อะโพฟิสทรงเป็นผู้สืบทอดพระราชบัลลังก์โดยตรงจากฟาโรห์คยาน ตามที่เสนอโดยไรโฮลต์ ซึ่งในความเข้าใจดังกล่าว ดูเหมือนว่าในบันทึกของแมนิโธที่กล่าวถึงทั้งฟาโรห์เอียนนาส/ยานาสซิ และฟาโรห์คยานนั้น โยเซฟุสได้เลือกอย่างผิดๆ แทนที่จะเลือกเป็นพระองค์อย่างหลัง ซึ่งความเห็นดังกล่าวได้ถูกคัดค้านโดยการค้นพบทางโบราณคดีซึ่งบอกเป็นนัยว่า ฟาโรห์คยานอาจจะทรงขึ้นครองราชย์เร็วกว่าที่เคยคาดไว้ถึง 80 ปี ทำให้ต้องมีฟาโรห์หนึ่งหรือหลายพระองค์ที่จะต้องขึ้นครองราชย์ระหว่างพระองค์กับฟาโรห์อะโพฟิส

## อ้างอิง


## บรรณานุกรม

: 
: 
: 
: 

หมวดหมู่:ฟาโรห์ยุคราชวงศ์ที่สิบห้า