ธรณีวิทยา

[thumb|300px|[The Blue Marble: ภาพนี้เป็นภาพถ่ายของโลก เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม ค.ศ. 1972 ที่ถ่ายโดยแฮร์ริสสัน ชมิตต์ (Harrison Schmitt) นักธรณีวิทยาคนแรกที่ร่วมเดินทางไปกับยานอวกาศอะพอลโล 17 (Apollo 17) ที่เดินทางไปยังดวงจันทร์]]

**ธรณีวิทยา, ธรณีศาสตร์**  ( จาก) เป็นวิทยาศาสตร์ที่ศึกษาเกี่ยวกับโลก สสารต่าง ๆ ที่เป็นส่วนประกอบของโลก เช่น แร่ หิน ดินและน้ำ รวมทั้งกระบวนการเปลี่ยนแปลงภายในโลก ที่เกิดขึ้นในธรรมชาติ ตั้งแต่กำเนิดโลกจนถึงปัจจุบัน เป็นการศึกษาทั้งในระดับโครงสร้าง ส่วนประกอบทางกายภาพ เคมี และชีววิทยา ทำให้รู้ถึงประวัติความเป็นมา และสภาวะแวดล้อมในอดีตจนถึงปัจจุบัน ศึกษาปัจจัยต่าง ๆ ทั้งภายใน และภายนอกที่มีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพพื้นผิว วิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต ตลอดจนรูปแบบ และวิธีการนำเอาทรัพยากรธรรมชาติ มาใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนอีกด้วย

นักธรณีวิทยาศึกษาพบว่าโลกมีอายุประมาณ 4,500 ล้านปี (4.5x109 ปี) และเห็นตรงกันว่าเปลือกโลกแยกออกเป็นหลายแผ่น เรียกว่าแผ่นเปลือกโลก แต่ละแผ่นเคลื่อนที่อยู่เหนือเนื้อโลกหรือแมนเทิลที่มีสภาวะกึ่งหลอมเหลว เรียกกระบวนการนี้ว่าการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก นอกจากนี้ นักธรณีวิทยายังทำหน้าที่ระบุตำแหน่งและจัดการกับทรัพยากรธรรมชาติ เช่น แหล่งหิน แหล่งแร่ แหล่งปิโตรเลียมเช่น น้ำมันและถ่านหิน รวมทั้งโลหะอย่างเหล็ก ทองแดง และยูเรเนียม 

วิชาธรณีวิทยา มีความเกี่ยวข้องกับหลากหลายสาขาวิชา เช่น ฟิสิกส์ เคมี ชีววิทยา คณิตศาสตร์ มีการบูรณการความรู้จากหลากหลายวิชา เพื่อวิเคราะห์หาคำตอบเกี่ยวกับสิ่งต่างๆที่เกิดขึ้นบนโลก โดยสามารถแบ่งออกเป็นหลากหลายสาขาวิชา เช่น ธรณีวิทยากายภาพ (Physical Geology) ธรณีวิทยาโครงสร้าง (Structural Geology) ธรณีวิทยาแปรสัณฐาน (Geotectonics, Tectonics) ตะกอนวิทยา (Sedimentology) ธรณีสัณฐานวิทยา (Geomorphology) ธรณีเคมี (Geochemistry) ธรณีฟิสิกส์ (Geophysics) ธรณีอุทกวิทยา (Geohydrology) บรรพชีวินวิทยา (Paleontology) เป็นต้น

[thumb|right|350px|'''[การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก**]]

วิชาธรณีวิทยานอกโลก ศึกษาองค์ประกอบทางธรณีวิทยาของวัตถุใน[[ระบบสุริยะ]] อย่างไรก็ตาม ยังมีศัพท์เฉพาะอื่น ๆ ที่ใช้เรียกธรณีวิทยานอกโลก เช่น "[[ศศิวิทยา]]" (selenology) ศึกษาธรณีวิทยาบน[[ดวงจันทร์]], ''areology'' ศึกษาธรณีวิทยาบน[[ดาวอังคาร]] เป็นต้น

วิชาธรณีวิทยา สามารถตอบปัญหาต่างๆ มากมาย ที่เกี่ยวข้องกับ วิวัฒนาการของโลก [[ดาวเคราะห์]] และ [[จักรวาล]] [[ธรณีพิบัติภัย]] [[ภูเขาไฟ]] [[แผ่นดินไหว]] [[รอยเลื่อน]] [[สึนามิ]] [[อุทกภัย]] [[น้ำท่วม]] น้ำหลาก การกัดเซาะ [[ดินถล่ม]] [[หลุมยุบ]] [[ภูเขา]] [[แม่น้ำ]] [[ทะเล]] [[มหาสมุทร]] [[ทะเลทราย]] [[ไดโนเสาร์]] [[ซากดึกดำบรรพ์]]หรือบรรพชีวินหรือ[[ฟอสซิล]] [[บั้งไฟพญานาค]] [[ไม้กลายเป็นหิน]] [[ถ่านหิน]] [[น้ำมัน]] [[ปิโตรเลียม]] [[เชื้อเพลิง]] แหล่งแร่ [[เหล็กไหล]] [[อุลกมณี]] [[โลกศาสตร์]]

==ธรณีกาล==
[[ไฟล์:Geologic Clock with events and periods.svg|thumb|300px|ธรณีกาลในแผนผังเชิงนาฬิกาแสดงระยะเวลาสัมพันธ์ของแต่ละช่วงยุคในช่วงธรณีประวัติ]]


ตารางธรณีกาลเป็นการรวบรวมธรณีประวัติทั้งหมดไว้โดยมีจุดอ้างอิงเริ่มต้นวัดจากอายุของหินโบราณที่เก่าที่สุดใน[[ระบบสุริยะ]]ซึ่งมีอายุ 4.567 [[Year#SI prefix multipliers|Ga]], (gigaannum: billion years ago) โดยมีโลกซึ่งถือกำเนิดขึ้นใน[[บรมยุคฮาเดียน]]เมื่อ 4.54 Ga (gigaannum: พันล้านปีก่อน) และเดินทางมาบรรจบถึงระยะเวลาปัจจุบันซึ่งอยู่ใน[[โฮโลซีน|สมัยโฮโลซีน]]
===เหตุการณ์สำคัญในธรณีประวัติ===
* 4.567 Ga: กำเนิดระบบสุริยะ
* 4.54 Ga: ดาวเคราะห์โลกถือกำเนิด
* c. 4 Ga: สิ้นสุดยุคการถูกระดมชนอย่างหนักครั้งล่าสุด, กำเนิดสิ่งมีชีวิต
* c. 3.5 Ga: เริ่มต้น[[photosynthesis|การสังเคราะห์ด้วยแสง]]
* c. 2.3 Ga: ออกซิเจนถูกเติมเข้าสู่ชั้นบรรยากาศ, โลกลูกบอลหิมะครั้งแรก
* 730–635 Ma (megaannum: ล้านปีก่อน): โลกลูกบอลหิมะครั้งที่สอง
* 542± 0.3 Ma: การระเบิดในยุคแคมเบรียน – สิ่งมีชีวิตเปลือกแข็งเริ่มมีความซับซ้อนมากขึ้น เป็นยุคที่พบฟอสซิลได้มากยุคแรกในช่วงเริ่มต้นของพาลีโอโซอิก
* c. 380 Ma: สัตว์มีกระดูกสันหลังบนบกถือกำเนิด
* 250 Ma: การสูญพันธุ์ เพอร์เมียน-ไทรแอสสิก – การสูญพันธุ์ของ 90% ของสัตว์บกในช่วงปลายยุคพาลีโอโซอิก เริ่มต้น[[มีโซโซอิก]]
* 65 Ma: การสูญพันธุ์ ครีเทเชียส-เทอร์เชียรี่ – ไดโนเสาร์สูญพันธุ์ สิ้นสุดยุค[[มีโซโซอิก]]และเริ่มต้นยุคซีโนโซอิก
* c. 7 Ma – ปัจจุบัน: ยุคของมนุษย์
** c. 7 Ma: บรรพบุรุษของมนุษย์โบราณถือกำเนิด
** 3.9 Ma: บรรพบุรุษของมนุษย์ยุคใหม่ถือกำเนิด
** 200 ka (kiloannum: พันปีก่อน): มนุษย์ยุคใหม่ (Homo sapiens) ถือกำเนิดใน[[แอฟริกา]]
[[ไฟล์:Thailand BMNG.png|thumb|แผนที่ธรณีวิทยาประเทศไทย]]

== หน่วยงานด้านธรณีวิทยาในประเทศไทย ==
ในประเทศไทย มีหน่วยงานที่ศึกษา ค้นคว้าด้านธรณีวิทยาหลายหน่วยงานด้วยกัน เช่น
=== กรมทรัพยากรธรณี ===
[[กรมทรัพยากรธรณี]] เป็นหน่วยงานแรกของประเทศไทยที่มีการทำงานและการศึกษาด้านธรณีวิทยา [[พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว]] [[รัชกาลที่ 5]] ได้มีพระบรมราชโองการ โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้ประกาศตั้ง กรมราชโลหกิจและภูมิวิทยา ขึ้นใน[[กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (ประเทศไทย)|กระทรวงเกษตราธิการ]] เมื่อวันที่ [[1 มกราคม]] [[ร.ศ. 110]] ([[พ.ศ. 2434]]) นับจนถึงขณะนี้ เป็นเวลา 117 ปีแล้ว และต่อมาได้ย้ายสังกัดไปขึ้นกับ[[กระทรวง]]ต่าง ๆ ตามยุคสมัย 6 กระทรวง คือ [[กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (ประเทศไทย)|กระทรวงเกษตราธิราช]] [[กระทรวงมหาดไทย (ประเทศไทย)|กระทรวงมหาดไทย]] [[กระทรวงการคลัง (ประเทศไทย)|กระทรวงพระคลังมหาสมบัติ]] [[กระทรวงพาณิชย์ (ประเทศไทย)|กระทรวงเศรษฐการ]] [[กระทรวงอุตสาหกรรม (ประเทศไทย)|กระทรวงอุตสาหกรรม]] และ[[กระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ (ประเทศไทย)|กระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ]] โดย ได้เปลี่ยนชื่อเป็น [[กรมทรัพยากรธรณี]] เมื่อครั้งสังกัด [[กระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ (ประเทศไทย)|กระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ]] ภายหลังจากการปฏิรูประบบราชการเมื่อวันที่ [[3 ตุลาคม]] [[พ.ศ. 2545]] กรมทรัพยากรธรณี ได้ย้ายมาสังกัด [[กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ประเทศไทย)|กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม]] เลขที่ 75/10 ถนนพระรามที่6 แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
=== ภาควิชาธรณีวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ===
[[ไฟล์:Geologo.gif|thumb|left|สัญลักษณ์ของ[[ภาควิชาธรณีวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย|ภาควิชาธรณีวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]] เป็นรูปของบรรพชีวินแอมโมไนต์และค้อนธรณีวิทยา]]
เป็นหน่วยงานด้านการศึกษาแรกของ[[ประเทศไทย]]ที่เปิดให้มีการเรียนการสอนด้านธรณีวิทยาในระดับ[[มหาวิทยาลัย]]อย่างเป็นทางการ โดยเปิดทำการสอนมาตั้งแต่ปี [[พ.ศ. 2501]] มีศาสตราจารย์ ดร. [[แถบ นีละนิธิ]] คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ และรักษาการหัวหน้าภาควิชาธรณีวิทยา (สมัยนั้นเรียกแผนกวิชา) มีศาสตราจารย์ ดร. Th. H. F. Klompe ชาวฮอลันดา เป็นผู้ร่างหลักสูตร ร่วมกับ[[กรมทรัพยากรธรณี]] (กรมโลหกิจเดิม) ต่อมาเมื่อวันที่ [[14 กรกฎาคม]] [[พ.ศ. 2502]] จึงได้รับอนุมัติจากสภามหาวิทยาลัยให้จัดตั้งเป็นภาควิชาธรณีวิทยาขึ้นในคณะวิทยาศาสตร์ [[จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]] อย่างเป็นทางการ
== แนวทางการเข้าศึกษาระดับปริญญาตรี ==
ผู้ที่จบการศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนปลายมีความประสงค์จะเข้าศึกษาต่อ สาขาวิชาธรณีวิทยา จะต้องมี ความรอบรู้ในสาขาวิทยาศาสตร์ โดยเน้นวิชา[[คณิตศาสตร์]] [[เคมี]] [[ฟิสิกส์]] [[ชีววิทยา]] และสมัครสอบเข้าศึกษาได้โดยการสอบคัดเลือกบุคคลเข้าศึกษาต่อในสถาบันอุดมศึกษาของทบวงมหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยที่เปิดการเรียนการสอนในหลักสูตรปริญญาตรี ได้แก่
====หลักสูตรปริญญาวิทยาศาสตร์บัณฑิต (วท.บ.)====
*ภาควิชาธรณีวิทยา ([[Geology]]) คณะวิทยาศาสตร์ [[จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]]
*ภาควิชาธรณีวิทยา (Geological Sciences) คณะวิทยาศาสตร์ [[มหาวิทยาลัยเชียงใหม่]]
*ภาควิชาเทคโนโลยีธรณี คณะเทคโนโลยี (Geotechnology) [[มหาวิทยาลัยขอนแก่น]]
*สาขาวิชาธรณีศาสตร์ (Geosciences) คณะวิทยาศาสตร์ [[มหาวิทยาลัยมหิดล]] วิทยาเขตกาญจนบุรี
*ภาควิชาวิทยาศาสตร์พื้นพิภพ ([[Earth Sciences]]) [[คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์|คณะวิทยาศาสตร์]] [[มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์]]
====หลักสูตรปริญญาวิศวกรรมศาสตร์ (วศ.บ.)====
*วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีธรณี (Geotechnology) สำนักวิชาวิศวกรรมศาสตร์ [[มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี]]

แม้ว่าแต่ละมหาวิทยาลัยจะมีความหลากหลายในรายวิชาแตกต่างกันไป สังเกตได้จากชื่อของสาขาหรือภาควิชา แต่ทุกสถาบันข้างต้นจะให้ความรู้ในเนื้อหาหลักที่สำคัญของธรณีวิทยาแก่ผู้ศึกษาทุกคน รวมถึงการออกภาคสนาม ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรการเรียนการสอน

== แหล่งข้อมูลอื่น ==

=== ข้อมูลธรณีวิทยาประเทศไทย ===
* [http://www.dmr.go.th/geothai/index.html **ธรณีวิทยาประเทศไทย**]  จากเว็บไซต์ของกรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
* [http://www.dmr.go.th/geothai/images/geologic.jpg **แผนที่ธรณีวิทยาประเทศไทย มาตราส่วน 1:2,500,000**]  จากเว็บไซต์ของกรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
* [http://www.dmr.go.th/geothai/images/explanation.jpg **คำอธิบายแผนที่ธรณีวิทยาประเทศไทย มาตราส่วน 1:2,500,000''']  จากเว็บไซต์ของกรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
### เว็บบอร์ดด้านธรณีวิทยาในประเทศไทย
* เว็บบอร์ดถาม-ตอบ ความรู้ด้านธรณีวิทยา กรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 
* เว็บบอร์ดประจำภาควิชาธรณีวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 
* ภาควิชาธรณีวิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* ภาควิชาธรณีวิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
* ภาควิชาเทคโนโลยีธรณี คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยขอนแก่น 
* ภาควิชาวิทยาศาสตร์พื้นพิภพ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
* สาขาวิชาเทคโนโลยีธรณี คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี
* กรมทรัพยากรธรณี  กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
* กรมทรัพยากรน้ำบาดาล  กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
* กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ กระทรวงพลังงาน
* วิทยาศาสตร์น่ารู้   โดย ศ.ดร.สุทัศน์ ยกส้าน
* โครงการลีซ่า โครงการเรียนรู้เรื่องวิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ โดยหอดูดาวเกิดแก้ว สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
* วิชาการธรณีไทย/www.geothai.net แหล่งรวมความรู้ทางธรณีวิทยาเพื่อคนไทย

## อ้างอิง



หมวดหมู่:วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ
หมวดหมู่:วิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์
หมวดหมู่:วิทยาศาสตร์โลก