พระเจ้าตะโดเมงสอแห่งแปร

**พระเจ้าตะโดเมงสอแห่งแปร** (, ;  คริสต์ทศวรรษ 1440–1526) กษัตริย์ผู้ก่อตั้งอาณาจักรแปรครองสิริราชสมบัติระหว่าง ค.ศ. 1482 ถึง 1526 ภายหลังจากที่เกิดความขัดแย้งในเรื่องการสืบราชบัลลังก์ของอาณาจักรอังวะพระองค์จึงฉวยโอกาสประกาศเอกราชแปรจากอาณาจักรอังวะ

พระองค์ต้านทานอาณาจักรอังวะโดยเป็นพันธมิตรกับอาณาจักรหงสาวดี อาณาจักรที่มีอำนาจมากที่สุดในพม่าขณะนั้น และ ค.ศ. 1524 ได้ทำสัญญาเป็นพันธมิตรกับ รัฐฉาน พระองค์พร้อมพันธมิตรทำสงครามกับอาณาอังวะได้สำเร็จ พระเจ้าตะโดเมงสอสวรรคตเมื่อ ค.ศ. 1526 หลังจากครองสิริราชสมบัติได้ 44 ปี

## พระชนมชีพช่วงต้น
พระองค์มีพระนามตอนพระราชสมภพว่า **Min Ba Saw** (မင်းဘစော) โดยเป็นพระราชโอรสในพระเจ้านรปติที่ 1 แห่งอังวะกับอัครมเหสีพระนางอตุลสิริมหาราชเทวีแห่งอังวะ พระองค์เป็นพระบุตรองค์ที่ 7 จากพระราชโอรสธิดาทั้งหมด 8 พระองค์ พระองค์มีพระเชษฐาสองพระองค์ พระเชษฐภคินี 4 พระองค์ และพระขนิษฐาองค์เดียว พระองค์สมรสกับ Myat Hpone Pyo ผู้เป็นพระธิดาองค์เล็กของซอ-ชเวแคะ พระปิตุลาฝั่งพระราชมารดาผู้เป็นข้าหลวงแห่งแปรและภายหลังสารวดี Ba Saw เติบโตขึ้นที่อังวะจนกระทั่ง ค.ศ. 1460 เมื่อพระราชบิดาได้รับการแต่งตั้งเป็นข้าหลวงแห่งสารวดี เมืองทางใต้สุดที่ติดกับชายแดนอาณาจักรหงสาวดี

## ข้าหลวงแห่งสารวดี
ช่วงเวลา 12 ปีแรกของพระองค์ที่สารวดีนั้นราบรื่น พระองค์ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอีกครั้งเมื่อเมงเยสีหตูที่ 1 พระเชษฐา ขึ้นครองราชบัลลังก์อังวะใน ค.ศ. 1468 เมื่อปลาย ค.ศ. 1472/ต้น ค.ศ. 1473 ตะโดเมงสอได้ร่วมมือกับมังศรีชวา พระเชษฐาผู้เป็นอุปราชแห่งแปร เพื่อก่อกบฏต่อต้านพระเชษฐาของทั้งสอง ทั้งคู่คาดหวังว่าจะได้รับความช่วยเหลือทางทหารจากพระเจ้าธรรมเจดีย์แห่งหงสาวดี แต่แผนการดังกล่าวไม่เป็นผล ทั้งสองจึงยอมจำนนต่อเมงเยสีหตูในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1473 เมงเยสีหตูทรงยกโทษให้พระอนุชาทั้งสอง และแต่งตั้งให้กลับเข้ารับตำแหน่งเดิม

## กษัตริย์แห่งแปร
หลังจากเมงเยสีหตูสวรรคตใน ค.ศ. 1480 พระเจ้ามังฆ้องที่ 2 กษัตริย์องค์ใหม่ เผชิญกับกบฏครั้งใหญ่ที่นำโดยมังรายกะยอฉะวา ข้าหลวงแห่งยะแม่ที่น ใน ค.ศ. 1482 อุปราชมังศรีชวาแห่งแปร พระเชษฐาอีกพระองค์ของตะโดเมงสอ ก็สวรรคต ตะโดเมงสอใช้ประโยชน์จากสงครามระหว่างมังฆ้องที่ 2 กับมังรายกะยอฉะวา พระราชนัดดา ในพม่าตอนบน ด้วยการยึดครองเมืองแปร และประกาศเอกราชด้วยตัวพระองค์เอง พระองค์ทรงเลื่อนบรรดาศักดิ์ Saw Myat Lay อัครมเหสีของมังศรีชวาพระเชษฐา ขึ้นเป็นอัครมเหสีของตนเอง พระเจ้ามังฆ้องที่ 2 สามารถส่งกองทัพเข้ายึดเมืองแปรได้สำเร็จ แต่กองทัพอังวะไม่สามารถครอบครองเมืองแปรได้ และต้องล่าถอยหลังผ่านไปหนึ่งเดือนเนื่องจากการโจมตีอย่างหนักหน่วงจากธนูเพลิง ปืนใหญ่ และปืนคาบศิลาที่เพิ่งได้รับมา ทางอังวะไม่สามารถส่งกำลังทหารมาอีกได้ เนื่องจากกบฏยะแม่ที่นที่รุนแรงกว่ามาก (และการกบฏโดยรัฐฉานโม่ญี่นและกะเล่) ได้ใช้ทรัพยากรไปอย่างสิ้นเปลืองตลอดสองทศวรรษต่อมา แปรกลายเป็นอาณาจักรอิสระมีดินแดนรวมสารวดีทางตอนใต้และ Myede ทางตอนเหนือ

พระเจ้าตะโดเมงสออยู่ห่างจากการสู้รบในพม่าตอนบนเป็นส่วนใหญ่ พระองค์สร้างความสัมพันธ์อันสงบสุขกับอาณาจักรหงสาวดี ซึ่งเป็นอาณาจักรที่ทรงอำนาจที่สุดในภูมิภาค พระองค์เปลี่ยนนโยบายในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1520 เมื่ออาณาจักรอังวะใกล้จะล่มสลายจากการโจมตีของสมาพันธรัฐฉานอย่างต่อเนื่อง โดยเข้าร่วมสันนิบาตกับซะโลน ผู้นำสมาพันธรัฐ จากนั้นในวันที่ 22 มีนาคม ค.ศ. 1525 (แรม 14 ค่ำ เดือนดะบ้อง 886 ME) กองทัพผสมของสมาพันธรัฐและแปรได้ปล้นสะดมเมืองอังวะ พระเจ้าชเวน่านจ่อชีน กษัตริย์แห่งอังวะผู้เป็นพระปนัดดาในพระเจ้าตะโดเมงสอ ได้หลบหนีไป กองกำลังแปรและสมาพันธรัฐได้ปล้นสะดมเมือง โดยกองทัพแปรได้นำ Shin Maha Rattathara พระสงฆ์ผู้มีชื่อเสียงกลับมา แปรยังคงอยู่ในสันนิบาตกับสมาพันธรัฐ ซึ่งยังคงโจมตีอังวะต่อไป

พระเจ้าตะโดเมงสอสวรรคตในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1527 และพระเจ้าบาเยงทเว พระราชโอรส ขึ้นครองราชย์ต่อ

## พระราชวงศ์
พระเจ้าตะโดเมงสอมีพระราชโอรสสามพระองค์และพระราชธิดาสามพระองค์จาก Myat Hpone Pyo พระมเหสีองค์แรกที่สิ้นพระชนม์ในสารวดีก่อนที่พระองค์ขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์แห่งแปร ใน ค.ศ. 1482 พระองค์สมรสกับ Saw Myat Lay พระเทวัน (พี่เขย) แต่ไม่มีพระราชโอรสธิดา

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* 
* 
* 
* 
* 

หมวดหมู่:ราชวงศ์อังวะ
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์พม่า
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ทศวรรษ 1440