จิ้งจกบ้าน

**จิ้งจกบ้าน** หรือที่นิยมเรียกสั้น  ๆ ว่า **จิ้งจก** () เป็นสกุลของ Gekkonidae วงศ์ตุ๊กแกสามัญ มี 194 ชนิด ที่ได้รับการบรรยาย โดยมีชนิดใหม่ได้รับการบรรยายทุก ๆ ไม่กี่ปี จิ้งจกเหล่านี้พบได้ทั่วภูมิภาคเขตร้อนของโลก ขยายถึงพื้นที่กึ่งเขตร้อนในแอฟริกาและยุโรป พวกมันขยายในหมู่เกาะมหาสมุทรผ่านการล่องแพบนของลอยในทะเล และมีตัวอย่างจิ้งจกพบได้ทั่วพอลีนีเชียส่วนใหญ่ ในบางกลุ่มเกาะยังพบสายพันธุ์ลึกลับด้วย

ชนิดนี้มีความใกล้ชิดกับสกุล *[[Gehyra]]* ซึ่งอยู่ในวงศ์เดียวกันกับ Gekkonidae

จิ้งจกชนิดนี้เป็นที่รู้จักกันในชื่อ **จิ้งจกบ้าน** เนื่องจากมีความพร้อมที่จะปรับตัวและอยู่ร่วมกับมนุษย์ได้ และสามารถพบได้ง่ายในแหล่งที่อยู่อาศัยของมนุษย์

## อนุกรมวิธาน

## รายละเอียด
มีสี่เท้า มีลำตัวขนาดเล็ก ลำตัวแบน หัวสั้น และมีหาง ไม่มีม่านตา โดยเฉลี่ยลำตัวจะมีความยาว 3 นิ้ว ตัวเต็มวัยอาจจะถึง 5 นิ้วมีสีน้ำตาลอ่อนจนถึงเข้ม  ลิ้นสั้นแต่ยืดออกได้ ผิวหนังค่อนข้างละเอียด ตัวมักมีสีขาวหรือคล้ำ สามารถปรับตัวให้กลมกลืนกับสิ่งแวดล้อม เท้าเหนียวช่วยให้ไต่ไปตามเพดานหรือข้างฝาได้ มักอาศัยอยู่ตามบ้านเรือน มีอายุประมาณ 5-10 ปี  การงอกใหม่ของหางจิ้งจกใช้เวลาประมาณ 2-6 สัปดาห์ ระยะเวลาขึ้นอยู่กับขนาดของหางที่ขาดหายไป อาหาร และสุขภาพ ขยายพันธุ์ด้วยออกลูกเป็นไข่ ซึ่งตัวเมียนั้นจะออกไข่คราวละ 2 ฟอง มีความกว้างประมาณ 0.5-0.9 เซนติเมตร และมีความยาว 0.6-1.0 เซนติเมตร ไข่จะใช้เวลาในการฟักตัวเป็นเวลา 50-65 วันหลังจากออกจากท้องของตัวเมีย โดยเมื่อตัวอ่อนออกจากไข่แล้วจะมีขนาดประมาณ 2 นิ้ว  ไข่มีสีขาว ลำตัวเป็นปล้องๆหางขาดแล้วยังสามารถดิ้นได้และสามารถ งองใหม่ได้

## ชนิด

**[[Hemidactylus aaronbaueri]]* , 2008 – Aaron Bauer's house gecko
**[[Hemidactylus acanthopholis]]*  & , 2014
**[[Hemidactylus achaemenidicus]]* 
**[[Hemidactylus adensis]]*  et al., 2014
**[[Hemidactylus aemulus]]* ,  & , 2022
**[[Hemidactylus afarensis]]*  – Afar gecko
**[[Hemidactylus agrius]]* Vanzolini, 1978 – country leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus albituberculatus]]* , 2012
**[[Hemidactylus albivertebralis ]]* J.-F. Trape & , 2012
**[[Hemidactylus albofasciatus]]*  & , 1963 – white-striped viper gecko
**[[Hemidactylus albopunctatus]]* Loveridge, 1947 – white-spotted gecko, white-spotted leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus alfarraji]]* Šmid, , ,  & , 2016
**[[Hemidactylus alkiyumii]]* Carranza & Arnold, 2012
**[[Hemidactylus almakhwah]]* Šmíd, Uvizl, Shobrak, , Salim, R. Algethami, A. Algethami, Alanazi, Alsubaie, , Nováková,  & Carranza, 2022
**[[Hemidactylus angulatus]]* Hallowell, 1854
**[[Hemidactylus ansorgii]]* Boulenger, 1901 – Nigerian leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus aporus]]* Boulenger, 1906 – Annobon leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus aquilonius]]*  & , 2007
**[[Hemidactylus arnoldi]]* Lanza, 1978 – Arnold's leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus asirensis]]* Šmid, Shobrak, Wilms, Joger & Carranza, 2016
**[[Hemidactylus awashensis]]* Šmíd et al., 2014
**[[Hemidactylus barbierii]]* ,  & , 2007
**[[Hemidactylus barbouri]]* Loveridge, 1942 – Barbour’s leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus barodanus]]* Boulenger, 1901 – enigmatic gecko
**[[Hemidactylus bavazzanoi]]* Lanza, 1978 – Somali banded gecko, Bavazzano’s gecko
**[[Hemidactylus bayonii]]* Bocage, 1893 – Barboza's leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus benguellensis]]* Bocage, 1893 – Benguela house gecko
**[[Hemidactylus beninensis]]* , ,  & , 2006
**[[Hemidactylus biokoensis]]* ,  & , 2014 – Bioko leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus boavistensis]]* Boulenger, 1906 – Boa Vista leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus bouvieri]]* (Bocourt, 1870) – Bouvier's leaf-toed gecko, Cape Verde leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus bowringii]]* (Gray, 1845) – Oriental leaf-toed gecko, Bowring's gecko, Sikkimese dark-spotted gecko, Asian smooth gecko  
**[[Hemidactylus brasilianus]]* Amaral, 1935 – Amaral's Brazilian gecko
**[[Hemidactylus brookii]]* Gray, 1845 – Brooke's house gecko, spotted house gecko
**[[Hemidactylus carivoensis]]* , , Iglesias, , ,  & , 2021
**[[Hemidactylus chikhaldaraensis]]* , Bauer, Giri & , 2019 – Chikhaldara brookiish gecko
**[[Hemidactylus chipkali]]* Mirza & , 2017 – Central Indian leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus cinganji]]* Lobón-Rovira, Conradie, Iglesias, R. Ernst, L. Veríssimo, Baptista & Pinto, 2021
**[[Hemidactylus citernii]]* Boulenger, 1912 – speedy leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus coalescens]]* Wagner, Leaché & Fujita, 2014
**[[Hemidactylus craspedotus]]* Mocquard, 1890 – Mocquard's house gecko, frilled gecko, frilled house gecko
**[[Hemidactylus curlei]]* Parker, 1942 – Parker's gecko, northern leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus dawudazraqi]]* Moravec, , , ,  & , 2011
**[[Hemidactylus depressus]]* Gray, 1842 – Sri Lankan leaf-nosed gecko, Kandyan gecko
**[[Hemidactylus dracaenacolus]]* Rösler & , 1999
**[[Hemidactylus easai]]* , , , ,  & , 2022
**[[Hemidactylus echinus]]* O'Shaughnessy, 1875 – hedgehog leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus endophis]]* Carranza & Arnold, 2012
**[[Hemidactylus eniangii]]* Wagner, Leaché & Fujita, 2014
**[[Hemidactylus farasani]]* Šmíd, Uvizl, Shobrak, Busais, Salim, R. Algethami, A. Algethami, Alanazi, Alsubaie, Rovatsos, Nováková, Mazuch &  Carranza, 2022 – Farasan gecko
**[[Hemidactylus fasciatus]]* Gray, 1842 – banded leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus faustus]]* Lobón-Rovira, Conradie, Iglesias, R. Ernst, L. Veríssimo, Baptista & Pinto, 2021
**[[Hemidactylus festivus]]* Carranza & Arnold, 2012
**[[Hemidactylus flavicauda]]* , Giri,  & Agarwal, 2020 – Mahabubnagar yellow-tailed brookiish gecko 
**[[Hemidactylus flaviviridis]]* Rüppell, 1835 – yellow-bellied gecko, northern house gecko
**[[Hemidactylus forbesii]]* Boulenger, 1899 – Socotra leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus foudaii]]* , 2003
**[[Hemidactylus fragilis]]* Calabresi, 1915
**[[Common house gecko|Hemidactylus frenatus]]* Schlegel, 1836 – common house gecko, Asian house gecko, Pacific house gecko
**[[Hemidactylus funaiolii]]* Lanza, 1978 – Archer's post gecko, Kenya leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus garnotii]]* A.M.C. Duméril & Bibron, 1836 – Indo-Pacific gecko, Garnot's house gecko, fox gecko, Assam greyish-brown gecko
**[[Hemidactylus giganteus]]* Stoliczka, 1871 – giant leaf-toed gecko, giant southern tree gecko, giant gecko
**[[Hemidactylus gleadowi]]* Murray, 1884 – Gleadow's house gecko
**[[Hemidactylus gracilis]]* Blanford, 1870 – graceful leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus gramineus]]* , Bauer, , Agarwal & , 2021
**[[Hemidactylus granchii]]* Lanza, 1978 – Granchi's leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus graniticolus]]* Agarwal, Giri & Bauer, 2011
**[[Hemidactylus granosus]]* Heyden, 1827
**[[Hemidactylus granti]]* Boulenger, 1899 – Grant's leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus greeffii]]* Bocage, 1886 – Greeff's gecko, Greeff's giant gecko
**[[Hemidactylus gujaratensis]]* Giri, Bauer,  & , 2009 – Gujarat gecko
**[[Hemidactylus hajarensis]]* Carranza & Arnold, 2012
**[[Hemidactylus hegdei]]* Pal & Mirza, 2022
**[[Hemidactylus hemchandrai]]*  & , 2015
**[[Hemidactylus homoeolepis]]* Blanford, 1881 – Arabian leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus hunae]]* Deraniyagala, 1937 – spotted giant gecko
**[[Hemidactylus imbricatus]]* Bauer et al., 2008 – carrot-tailed viper gecko
**[[Hemidactylus inexpectatus]]* Carranza & Arnold, 2012
**[[Hemidactylus inintellectus]]* Sindaco, Ziliani, Razzetti, , , 2009 – Socotran rock gecko
**[[Hemidactylus isolepis]]* Boulenger, 1895 – scaly leaf-toed gecko, uniform-scaled gecko
**[[Hemidactylus ituriensis]]* Schmidt, 1919 – Ituri leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus jubensis]]* Boulenger, 1895 – Ethiopian gecko, Mrioen leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus jumailiae]]* Busais & Joger, 2011
**[[Hemidactylus kamdemtohami]]* Bauer & Pauwels, 2002 – Kamdem Toham's gecko
**[[Hemidactylus kangerensis]]* Mirza,  & , 2017
**[[Hemidactylus karenorum]]* (Theobald, 1868) – Burmese spotted gecko, Burmese leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus kimbulae]]* , , ,  & , 2021
**[[Hemidactylus klauberi]]* Scortecci, 1948
**[[Hemidactylus kolliensis]]* Agarwal, Bauer, Giri & Khandekar, 2019 – Kolli rock gecko
**[[Hemidactylus kundaensis]]*  & J.-F. Trape, 2012
**[[Hemidactylus kushmorensis]]* Murray, 1884 – Kushmore house gecko
**[[Hemidactylus kyaboboensis]]* Wagner, Leaché & Fujita, 2014
**[[Hemidactylus laevis]]* Boulenger, 1901 – common leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus lamaensis]]* ,  & Böhme, 2010
**[[Hemidactylus lankae]]* Deraniyagala, 1953 – termite hill gecko, Sri Lankan leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus lanzai]]* 
**[[Hemidactylus laticaudatus]]* L.G. Andersson, 1910 – Andersson's leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus lavadeserticus]]* Moravec & Bohme, 1997 – Syrian house gecko
**[[Hemidactylus lemurinus]]* Arnold, 1980 – Dhofar leaf-toed gecko, Oman ghost leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus leschenaultii]]* A.M.C. Duméril & Bibron, 1836 – Leschenault's leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus longicephalus]]* Bocage, 1873
**[[Hemidactylus lopezjuradoi]]* Arnold, , ,  & Carranza, 2008 (formerly in *H. bouvieri*)
**[[Hemidactylus luqueorum]]* Carranza & Arnold, 2012
**[[Hemidactylus mabouia]]* (Moreau de Jonnès, 1818) – tropical house gecko, Afro-American house gecko, cosmopolitan house gecko
**[[Hemidactylus macropholis]]* Boulenger, 1896 – Boulenger’s gecko, large-scaled leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus maculatus]]* A.M.C. Duméril & Bibron, 1836 – spotted leaf-toed gecko, giant spotted gecko
**[[Hemidactylus mahonyi]]* , , Kumar, ,  & , 2022
**[[Hemidactylus makolowodei]]* Bauer, , Chirio,  & , 2006
**[[Hemidactylus malcolmsmithi]]* (, 1949) – Malcolm's bow-fingered gecko, Smith's bent-toed gecko
**[[Hemidactylus mandebensis]]* Šmíd et al., 2014
**[[Hemidactylus masirahensis]]* Carranza & Arnold, 2012
**[[Hemidactylus matschiei]]* (Tornier, 1901) – Togo leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus megalops]]* Parker, 1932 – Parker's leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus mercatorius]]* Gray, 1842
**[[Hemidactylus mindiae]]* S. Baha El Din, 2005 – Mount Sinai gecko
**[[Hemidactylus minutus]]* Vasconcelos & Carranza, 2014
**[[Hemidactylus modestus]]* (Günther, 1894) – moderate leaf-toed gecko, Tana River gecko
**[[Hemidactylus montanus]]* Busais & Joger, 2011 – mountain leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus mrimaensis]]*  & Bauer, 2014 – Kaya gecko
**[[Hemidactylus muriceus]]* W. Peters, 1870 – Guinea leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus murrayi]]* , 1887 – Murray's house gecko
**[[Hemidactylus multisulcatus]]* – Madurai rock gecko
**[[Hemidactylus newtoni]]* , 1897 – Newton's leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus nicolauensis]]* Vasconcelos, G. Köhler,  & , 2020
**[[Hemidactylus nzingae]]*  – Queen Nzinga’s tropical gecko
**[[Hemidactylus ophiolepis]]* Boulenger, 1903 – snake-scaled leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus ophiolepoides]]* Lanza, 1978 – Lanza's leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus oxyrhinus]]* Boulenger, 1899 – sharp-nosed leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus paaragowli]]* , ,  & Pal, 2018 – Travancore rock gecko
**[[Hemidactylus paivae]]*  – Paiva’s gecko
**[[Hemidactylus pakkamalaiensis]]* 
**[[Hemidactylus palaichthus]]* Kluge, 1969 – Antilles leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus parvimaculatus]]* Deraniyagala, 1953 – spotted house gecko
**[[Hemidactylus paucifasciatus]]* 
**[[Hemidactylus pauciporosus]]* Lanza, 1978
**[[Hemidactylus paucituberculatus]]* Carranza & Arnold, 2012
**[[Hemidactylus persicus]]* J. Anderson, 1872 – Persian leaf-toed gecko, Persian gecko
**[[Hemidactylus pfindaensis]]* Lobón-Rovira, Conradie, Iglesias, R. Ernst, L. Veríssimo, Baptista & Pinto, 2021
**[[Hemidactylus pieresii]]* Kelaart, 1852
**[[Hemidactylus platycephalus]]* W. Peters, 1854 – tree gecko, flat-headed leaf-toed gecko, baobab gecko
**[[Hemidactylus platyurus]]* (Schneider, 1792) – flat-tailed house gecko, frilled house gecko, Asian house gecko
**[[Hemidactylus porbandarensis]]* , 1981
**[[Hemidactylus prashadi]]* M.A. Smith, 1935 – Bombay leaf-toed gecko, Prashad's gecko
**[[Hemidactylus principensis]]* ,  & , 2012
**[[Hemidactylus pseudomuriceus]]*  & Böhme, 2003
**[[Hemidactylus pseudoromeshkanicus]]* 
**[[Hemidactylus puccionii]]* Calabresi, 1927 – Zanzibar leaf-toed gecko, Somali plain gecko
**[[Hemidactylus pumilio]]* Boulenger, 1899 – pygmy leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus quartziticolus]]* 
**[[Hemidactylus raya]]* Kumar, A. Srinivasulu & C. Srinivasulu, 2022
**[[Hemidactylus reticulatus]]* Beddome, 1870 – reticulated leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus richardsonii]]* Gray, 1845 – Richardson's leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus rishivalleyensis]]*  Agarwal, Thackeray & Khandekar, 2020 – Rishi Valley rock gecko
**[[Hemidactylus robustus]]* Heyden, 1827 – Heyden's gecko
**[[Hemidactylus romeshkanicus]]* Torki, 2011
**[[Hemidactylus ruspolii]]* Boulenger, 1896 – farm leaf-toed gecko, Ruspoli's gecko, turnip-tailed black and yellow gecko
**[[Hemidactylus saba]]* Busais & Joger, 2011
**[[Hemidactylus sahgali]]* Mirza, , R. Patil,  & , 2018 – Sahgal’s termite hill gecko
**[[Hemidactylus sankariensis]]* Agarwal, Bauer, Giri & Khandekar, 2019 – Sankari brookiish gecko
**[[Hemidactylus sassanidianus]]* 
**[[Hemidactylus sataraensis]]* Giri & Bauer, 2008 – Satara gecko
**[[Hemidactylus saxicolus]]* Kumar, A. Srinivasulu & C. Srinivasulu, 2022
**[[Hemidactylus scabriceps]]* (Annandale, 1906) – scaly gecko
**[[Hemidactylus shihraensis]]* Busais & Joger, 2011
**[[Hemidactylus sinaitus]]* Boulenger, 1885 – Red Sea gecko, Sinai leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus sirumalaiensis]]* Khandekar, Thackeray, Pawar & Agarwal, 2020
**[[Hemidactylus siva]]* C. Srinivasulu, A. Srinivasulu & Kumar, 2018 – Hampi rock gecko
**[[Hemidactylus smithi]]* Boulenger, 1895 – Smith's leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus somalicus]]* Parker, 1932 – Northern Somali leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus squamulatus]]* Tornier, 1896 – Tornier's leaf-toed gecko, Nyika gecko
**[[Hemidactylus srikanthani]]* Adhikari, Achyuthan, Kumar, Khot, Shreeram & Ganesh, 2022
**[[Hemidactylus stejnegeri]]*  & , 1989 – Stejneger's leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus subtriedrus]]* Jerdon, 1854 – Jerdon's gecko, Madras blotched gecko
**[[Hemidactylus sushilduttai]]* Giri, Bauer, Mohapatra, C. Srinivasulu & Agarwal, 2017 – Dutta Mahendragiri gecko
**[[Hemidactylus tamhiniensis]]* Khandekar, Thackeray & Agarwal, 2021 – Tamhini giant rock gecko, basalt giant rock gecko 
**[[Hemidactylus tanganicus]]* Loveridge, 1929 – Tanzanian leaf-toed gecko, Tanzanian diamond gecko, Dutumi gecko
**[[Hemidactylus tasmani]]* Hewitt, 1932 – Tasmanian leaf-toed gecko
**[[Hemidactylus taylori]]* Parker, 1932
**[[Hemidactylus tenkatei]]* Lidth de Jeude, 1895
**[[Hemidactylus thayene]]* McMahan & Zug, 2007
**[[Hemidactylus treutleri]]* , 2009 – Treutler's gecko
**[[Hemidactylus triedrus]]* (Daudin, 1802) – termite hill gecko, Dakota's leaf-toed gecko, blotched house gecko
**[[Hemidactylus tropidolepis]]* Mocquard, 1888 – Mocquard's leaf-toed gecko, Ogaden gecko
**[[Mediterranean house gecko|Hemidactylus turcicus]]* Linnaeus, 1758 – Mediterranean house gecko, Turkish gecko
**[[Hemidactylus ulii]]* Šmíd, Moravec, Kratochvil, Gvozdik, , Busais, Wilms, Shobrak & Carranza, 2013
**[[Hemidactylus vanam]]*  , Lajmi & Giri, 2018  – Megamalai rock gecko
**[[Hemidactylus varadgirii]]* Chaitanya, Agarwal, Lajmi & Khandekar, 2019 – Giri’s brookiish gecko, Amboli brookiish gecko
**[[Hemidactylus vernayi]]* Ceríaco, Agarwal,  & Bauer, 2020 – Vernay’s tropical gecko
**[[Hemidactylus vietnamensis]]* Darevsky,  & , 1984 – Vietnam leaf-toed gecko, Vietnam house gecko
**[[Hemidactylus vijayraghavani]]*  Mirza, 2018 
**[[Hemidactylus whitakeri]]* Mirza, Gowande, R. Patil, Ambekar & Patel, 2018 – Whitaker’s termite hill gecko
**[[Hemidactylus xericolus]]* Lajmi, Giri, Singh & Agarwal, 2020 – Nalgonda yellow-tailed brookiish gecko
**[[Hemidactylus yajurvedi]]* , Bauer, Lajmi, Agarwal & Giri, 2015 – Kanker rock gecko
**[[Hemidactylus yerburyi]]* J. Anderson, 1895 – Yerbury’s gecko, Yerburi’s leaf-toed gecko

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Gekkonids 

หมวดหมู่:วงศ์จิ้งจกและตุ๊กแก