กระทรวงในประเทศไทย

**[[กระทรวง]]ใน[[ประเทศไทย]]** เป็นหน่วยงานของรัฐบาลไทย จัดตั้งขึ้นโดยการตราพระราชบัญญัติ ปัจจุบันมีกระทรวงหรือเทียบเท่าจำนวนทั้งสิ้น 20 กระทรวง

## ประวัติ
การจัดตั้งกระทรวงขึ้นอย่างเป็นทางการครั้งแรกในสยามนั้นมาจากพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ว่า ราชอาณาจักรสยามซึ่งปกครองในระบอบราชาธิปไตยแบบศักดินากำลังจะล้าหลัง ในขณะที่ประเทศในทวีปยุโรปและอเมริกากำลังก้าวหน้า อาจทำให้สยามเป็นที่ขายขี้หน้าให้กับชาติมหาอำนาจได้ จึงทรงตั้งพระราชปณิธานไว้อย่างเด็ดขาดไว้ว่า "เห็นดังนี้แล้วจึงต้องมีการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่คือเปลี่ยนแปลงการปกครองสู่ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ อันได้แก่ เลิกทาส เลิกระบบเจ้าภาษีอากร เลิกระบบกินเมือง และการจัดตั้งกระทรวง" ดังนั้น เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2435 พระองค์จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยกเลิกตำแหน่งอัครมหาเสนาบดีและเสนาบดีจตุสดมภ์ พร้อมทั้งจัดตั้งกระทรวงทั้งสิ้น 12 กระทรวง แบ่งเป็นยกระดับจากกรม 10 กระทรวง และตั้งขึ้นใหม่ 2 กระทรวง โดยมีเสนาบดีเป็นผู้บัญชาการ ปลัดทูลฉลองเป็นหัวหน้าฝ่ายบริหารศาลาว่าการกระทรวง และมีอธิบดีเป็นผู้ปฏิบัติราชการตามสถานการณ์ ขณะเดียวกันทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เสนาบดีสามารถออกกฎหมายได้ด้วยตนเองโดยไม่ต้องรับพระบรมราชโองการ โดยกฎหมายรูปแบบนี้มีอำนาจเทียบเท่ากฎมณเฑียรบาล เรียกว่า "กฎเสนาบดี" รองลงมาเป็นแจ้งความ รายงาน และประกาศ 

โดย 12 กระทรวงแรกที่พระองค์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งขึ้น มีรายละเอียดดังต่อไปนี้

# กระทรวงมหาดไทย มีหน้าที่ดูแลกิจการราชการส่วนภูมิภาคและการรักษาความสงบภายในราชอาณาจักรสยาม ยกระดับจากกรมมหาดไทย ที่เดิมดูแลโดยสมุหนายก
# กระทรวงนครบาล มีหน้าที่ดูแลกิจการราชการในมณฑลกรุงเทพ หรือต่อมาคือกรุงเทพพระมหานคร แยกออกมาจากกรมพระนครบาลหรือกรมเวียง ปัจจุบันถูกยุบรวมเข้ากับกระทรวงมหาดไทย ก่อนจะแยกออกมาจัดตั้งเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษขึ้นในชื่อ กรุงเทพมหานคร
# กระทรวงโยธาธิการ รับผิดชอบการก่อสร้าง การไปรษณีย์โทรเลข และการคมนาคม ปัจจุบันงานแต่ละอย่างอยู่ภายใต้กรมโยธาธิการและผังเมือง สังกัดกระทรวงมหาดไทย, บริษัท ไปรษณีย์ไทย จำกัด รัฐวิสาหกิจในสังกัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม และกระทรวงคมนาคม ตามลำดับ
# กระทรวงธรรมการ ดูแลการศาสนา การศึกษา การพยาบาลและการพิพิธภัณฑ์ ปัจจุบันงานแต่ละอย่างอยู่ภายใต้กระทรวงศึกษาธิการ, กรมการศาสนา สังกัดกระทรวงวัฒนธรรม, กระทรวงสาธารณสุข และกรมศิลปากร สังกัดกระทรวงวัฒนธรรม ตามลำดับ)
# กระทรวงเกษตราธิการ รับผิดชอบงานเกี่ยวกับการเกษตรและการค้า แยกออกจากกรมเกษตราธิการหรือกรมนา ปัจจุบันแปรสภาพเป็นกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และแยกงานการค้าขายออกมาเป็นกระทรวงพาณิชย์
# กระทรวงยุติธรรม ดูแลเรื่องตุลาการและคดีความต่าง ๆ
# กระทรวงมุรธาธร ดูแลเครื่องราชูปโภคของพระมหากษัตริย์ ปัจจุบันถูกยุบรวมเข้ากับสำนักพระราชวัง
# กรมยุทธนาธิการ รับผิดชอบปฏิบัติการการทหารสมัยใหม่ตามแบบยุโรป มีฐานะเทียบเท่ากระทรวง ปัจจุบันถูกยุบรวมกับกระทรวงกลาโหม
# กระทรวงพระคลังมหาสมบัติ รับผิดชอบงานด้านการเงิน การคลัง และงบประมาณแผ่นดิน แยกออกมาจากกรมโกษาธิบดีหรือกรมคลัง ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็นกระทรวงการคลัง
# กระทรวงการต่างประเทศ รับผิดชอบการทูตและกิจการราชการระหว่างประเทศ
# กระทรวงกลาโหม รับผิดชอบกิจการทหารและการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักรสยาม ยกระดับจากกรมกลาโหม ที่เดิมดูแลโดยสมุหพระกลาโหม
# กระทรวงวัง รับผิดชอบกิจการพระมหากษัตริย์และกิจการราชการแผ่นดิน แยกออกจากกรมธรรมาธิกรณ์หรือกรมวัง ปัจจุบันแปรสภาพเป็นสำนักพระราชวัง

ภายหลังการปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 รัฐบาลต่าง ๆ ได้ปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม อยู่หลายครั้งให้เหมาะสมกับยุคสมัย โดยมีการออกพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม ฉบับต่าง ๆ เป็นกฎหมายรับรองฐานะในปัจจุบัน

## รายชื่อกระทรวงในปัจจุบัน

ไฟล์:Seal of the Office of the Prime Minister of Thailand.svg|สำนักนายกรัฐมนตรี (พระยาคู่คชสีห์ปกปักษ์รักษาพานประดิษฐานพระรัฐธรรมนูญ)
ไฟล์:Emblem of the Ministry of Defence of Thailand.svg|กระทรวงกลาโหม (พระรามกงจักร ปักสมอ และปีกครุฑพ่าห์)
ไฟล์:Seal of the Ministry of Finance of Thailand.svg|กระทรวงการคลัง (พระปักษาวายุภักษ์)
ไฟล์:Seal of the Ministry of Foreign Affairs of Thailand.svg|กระทรวงการต่างประเทศ (พระเทพยเทวดาบัวแก้ว)
ไฟล์:Emblem of Ministry of Tourism and Sports of Thailand.svg|กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา (พระอินทร์ทรงช้างเอราวัณบนเมฆขลาปรากฏเหนือเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์)
ไฟล์:Seal of the Ministry of Social Development and Human Security (Thailand), coloured.svg|กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พระประชาบดี)
ไฟล์:Thai MHESI emblem.svg|กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (พระวชิระเปล่งรัศมีมวลอะตอม)
ไฟล์:Emblem of the Ministry of Agriculture and Cooperatives.svg|กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (พระพิรุณทรงนาค)
ไฟล์:Seal of the Ministry of Transport of Thailand.svg|กระทรวงคมนาคม (พระรามทรงราชรถ)
ไฟล์:Emblem of the Ministry of Digital Economy and Society of Thailand.svg|กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (พระพุธทรงพระขรรค์สังค์ขวาและพระแสงดาบซ้าย)
ไฟล์:ตรากระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.svg|กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (พระพิชัยมงกุฎตรามุทราศาสตร์ ไตรภาค พระตรัสรู้โพธิ์ ดวงอาทิตย์โลมาทะเล และช้างแม่ลูกเอราวัณ)
ไฟล์:Seal of the Ministry of Energy of Thailand.svg|กระทรวงพลังงาน (พระเปลวโลกุตระ)
ไฟล์:Seal of Ministry of Commerce (Thailand).svg|กระทรวงพาณิชย์ (พระวิศนุกรรมประดิษฐ์)
ไฟล์:Seal of the Ministry of Interior of Thailand.svg|กระทรวงมหาดไทย (พระยาราชสีห์)
ไฟล์:Seal of the Ministry of Justice of Thailand.svg|กระทรวงยุติธรรม (พระพานรองดุลพาห)
ไฟล์:Seal of Ministry of Labour (Thailand).svg|กระทรวงแรงงาน (พระเทพบดีนำหน้าถือพระขรรค์ ตามด้วยพระพรรคเทวดา ซ้ายถือม้วนสารา ขวาถือผึ่งและดิ่ง)
ไฟล์:Seal of the Ministry of Culture of Thailand.svg|กระทรวงวัฒนธรรม (พระฉากเปลวเพลิงบุษบก)
ไฟล์:ตรากระทรวงศึกษาธิการไทย.svg|กระทรวงศึกษาธิการ (พระเสมาธรรมจักร)
ไฟล์:Seal of the Ministry of Public Health of Thailand.svg|กระทรวงสาธารณสุข (พระคฑาเพลิงงูไขว้)
ไฟล์:Seal of the Ministry of Industry of Thailand.svg|กระทรวงอุตสาหกรรม (พระนารายณ์เกษียรสมุทร)


### สำนักนายกรัฐมนตรี
**[[สำนักนายกรัฐมนตรี (ประเทศไทย)|สำนักนายกรัฐมนตรี]] (นร)** มีฐานะเทียบเท่ากระทรวง มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับราชการทั่วไปของนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรี รับผิดชอบการบริหารราชการทั่วไป เสนอแนะนโยบายและวางแผนการพัฒนาด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง และความมั่นคง และราชการเกี่ยวกับการงบประมาณ ระบบราชการ การบริหารงานบุคคล กฎหมายและการพัฒนากฎหมาย การติดตาม และประเมินผลการปฏิบัติราชการ การส่งเสริมการลงทุน การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ การบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ การปฏิบัติภารกิจพิเศษ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของสำนักนายกรัฐมนตรีหรือส่วนราชการที่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี หรือที่มิได้อยู่ภายในอำนาจหน้าที่ของกระทรวงใดโดยเฉพาะ

* (๑) สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี 
* (๒) กรมประชาสัมพันธ์ 
* (๓) สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค 

#### ส่วนราชการที่อยู่ในบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี

* (๔) สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี 
* (๕) สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี
* (๖) สำนักข่าวกรองแห่งชาติ 
* (๗) สำนักงบประมาณ 
* (๘) สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ 
* (๙) สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
* (๑๐) สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน 
* (๑๑) สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
* (๑๒) สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ 
* (๑๓) สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน
* (๑๔) สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ 
* (๑๕) สำนักงานขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติและการสร้างความ สามัคคีปรองดอง
* (๑๖) สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ

### กระทรวงกลาโหม
**[[กระทรวงกลาโหม (ประเทศไทย)|กระทรวงกลาโหม]] (กห)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการป้องกันและรักษาความมั่นคงของราชอาณาจักรจากภัยคุกคามทั้งภายนอกและภายในประเทศ การรักษาผลประโยชน์แห่งชาติ สนับสนุนการพัฒนาประเทศ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงกลาโหมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงกลาโหม

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี 
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง 
* (๓) กองทัพไทย
** (๓.๑) กองบัญชาการกองทัพไทย 
** (๓.๒) กองทัพบก 
** (๓.๓) กองทัพเรือ 
** (๓.๔) กองทัพอากาศ 
** (๓.๕) ส่วนราชการอื่นตามที่กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา

### กระทรวงการคลัง
**[[กระทรวงการคลัง (ประเทศไทย)|กระทรวงการคลัง]] (กค)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการเงินการคลังแผ่นดิน การประเมินราคาทรัพย์สิน การบริหารพัสดุภาครัฐ กิจการเกี่ยวกับที่ราชพัสดุ ทรัพย์สินของแผ่นดิน ภาษีอากร การรัษฎากร กิจการหารายได้ที่รัฐมีอำนาจดำเนินการได้แต่ผู้เดียวตามกฎหมายและไม่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของส่วนราชการอื่น การบริหารหนี้สาธารณะ การบริหารและการพัฒนารัฐวิสาหกิจและ หลักทรัพย์ของรัฐ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงการคลังหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงการคลัง

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
* (๓) กรมธนารักษ์
* (๔) กรมบัญชีกลาง
* (๕) กรมศุลกากร
* (๖) กรมสรรพสามิต
* (๗) กรมสรรพากร
* (๘) สำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ 
* (๙) สำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ 
* (๑๐) สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง

### กระทรวงการต่างประเทศ
**[[กระทรวงการต่างประเทศ (ประเทศไทย)|กระทรวงการต่างประเทศ]] (กต)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับราชการต่างประเทศ และราชการอื่นตามที่ได้มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงการต่างประเทศหรือส่วน ราชการที่สังกัดกระทรวงการต่างประเทศ

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
* (๓) กรมการกงสุล
* (๔) กรมความร่วมมือระหว่างประเทศ
* (๕) กรมพิธีการทูต
* (๖) กรมยุโรป
* (๗) กรมเศรษฐกิจระหว่างประเทศ
* (๘) กรมสนธิสัญญาและกฎหมาย
* (๙) กรมสารนิเทศ
* (๑๐) กรมองค์การระหว่างประเทศ
* (๑๑) กรมอเมริกาและแปซิฟิกใต้
* (๑๒) กรมอาเซียน
* (๑๓) กรมเอเชียตะวันออก
* (๑๔) กรมเอเชียใต้ ตะวันออกกลางและแอฟริกา

### กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
**[[กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา]] (กก)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริม สนับสนุนและพัฒนาอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว การกีฬา การศึกษาด้านกีฬา นันทนาการ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
* (๓) กรมพลศึกษา (ชื่อเดิม สำนักงานพัฒนาการกีฬาและนันทนาการ) 
* (๔) กรมการท่องเที่ยว (ชื่อเดิม สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว)

### กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
**[[กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (ประเทศไทย)|กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์]] (พม)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการพัฒนาสังคม การสร้างความเป็นธรรมและความเสมอภาคในสังคม การส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพและความมั่นคงในชีวิต สถาบันครอบครัว และชุมชน และราชการอื่นตามที่มีกฎหมาย กำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์หรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
* (๓) กรมกิจการเด็กและเยาวชน
* (๔) กรมกิจการผู้สูงอายุ
* (๕) กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว
* (๖) กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ
* (๗) กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ

### กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
**[[กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม]] (อว)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริม สนับสนุน และกำกับการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์การวิจัยและการสร้างสรรค์นวัตกรรม เพื่อให้การพัฒนาประเทศเท่าทันการเปลี่ยนแปลงของโลก และราชการอื่น ตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์วิจัยและ นวัตกรรม หรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี 
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
* (๓) กรมวิทยาศาสตร์บริการ 
* (๔) สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ 
* (๕) สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ
* (๖) สถาบันอุดมศึกษาของรัฐที่เป็นส่วนราชการ

### กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
**[[กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (ประเทศไทย)|กระทรวงเกษตรและสหกรณ์]] (กษ)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการเกษตรกรรม การจัดหาแหล่งน้ำและพัฒนาระบบชลประทาน ส่งเสริมและพัฒนาเกษตรกร ส่งเสริมและพัฒนาระบบสหกรณ์รวมตลอดทั้งกระบวนการผลิตและสินค้าเกษตรกรรม และราชการอื่นที่ กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์หรือส่วนราชการที่สังกัด กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
* (๓) กรมการข้าว
* (๔) กรมชลประทาน
* (๕) กรมตรวจบัญชีสหกรณ์
* (๖) กรมประมง
* (๗) กรมปศุสัตว์ 
* (๘) กรมฝนหลวงและการบินเกษตร
* (๙) กรมพัฒนาที่ดิน 
* (๑๐) กรมวิชาการเกษตร
* (๑๑) กรมส่งเสริมการเกษตร 
* (๑๑) กรมส่งเสริมสหกรณ์ 
* (๑๒) กรมหม่อนไหม
* (๑๓) สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม 
* (๑๔) สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ
* (๑๕) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร

### กระทรวงคมนาคม
**[[กระทรวงคมนาคม (ประเทศไทย)|กระทรวงคมนาคม]] (คค)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการขนส่ง ธุรกิจการขนส่ง การวางแผนจราจร และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการคมนาคม และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงคมนาคมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงคมนาคม

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
* (๓) กรมเจ้าท่า (ชื่อเดิม กรมการขนส่งทางน้ำและพาณิชยนาวี)
* (๔) กรมการขนส่งทางบก
* (๕) กรมการขนส่งทางราง
* (๖) กรมท่าอากาศยาน
* (๗) กรมทางหลวง
* (๘) กรมทางหลวงชนบท
* (๙) สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร

### กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
**[[กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม]] (ดศ)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการวางแผน ส่งเสริม พัฒนา และดำเนินกิจการเกี่ยวกับดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม การอุตุนิยมวิทยา การสถิติและราชการอื่น ตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงดิจิทัลเพื่อ เศรษฐกิจและสังคม หรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
* (๓) กรมอุตุนิยมวิทยา
* (๔) สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
* (๕) สำนักงานสถิติแห่งชาติ

### กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
**[[กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ประเทศไทย)|กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม]] (ทส)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการป่าไม้ การสงวน อนุรักษ์ และการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การจัดการ การใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน และราชการอื่นตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
* (๓) กรมควบคุมมลพิษ
* (๔) กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
* (๕) กรมทรัพยากรธรณี
* (๖) กรมทรัพยากรน้ำ
* (๗) กรมทรัพยากรน้ำบาดาล
* (๘) กรมป่าไม้
* (๙) กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม
* (๑๐) กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
* (๑๑) สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

### กระทรวงพลังงาน
**[[กระทรวงพลังงาน (ประเทศไทย)|กระทรวงพลังงาน]] (พน)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการจัดหา พัฒนาและบริหารจัดการพลังงาน และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจและหน้าที่ของกระทรวงพลังงานหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงพลังงาน

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
* (๓) กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ 
* (๔) กรมธุรกิจพลังงาน
* (๕) กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน 
* (๖) สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน

### กระทรวงพาณิชย์
**[[กระทรวงพาณิชย์ (ประเทศไทย)|กระทรวงพาณิชย์]] (พณ)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการค้า ธุรกิจบริการ ทรัพย์สินทางปัญญา และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงพาณิชย์หรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงพาณิชย์

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
* (๓) กรมการค้าต่างประเทศ
* (๔) กรมการค้าภายใน 
* (๕) กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ
* (๖) กรมทรัพย์สินทางปัญญา
* (๗) กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
* (๘) กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (ชื่อเดิม กรมส่งเสริมการส่งออก)
* (๙) สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า

### กระทรวงมหาดไทย
**[[กระทรวงมหาดไทย (ประเทศไทย)|กระทรวงมหาดไทย]] (มท)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการบำบัดทุกข์บำรุงสุข การรักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชน การอำนวยความเป็นธรรมของสังคม การส่งเสริมและพัฒนาการเมืองการปกครอง การพัฒนาการบริหารราชการส่วนภูมิภาค การปกครองท้องที่ การส่งเสริม การปกครองท้องถิ่นและพัฒนาชุมชน การทะเบียนราษฎร ความมั่นคงภายใน กิจการสาธารณภัย และการพัฒนาเมืองและราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของ กระทรวงมหาดไทยหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงมหาดไทย

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
* (๓) กรมการปกครอง 
* (๔) กรมการพัฒนาชุมชน 
* (๕) กรมที่ดิน 
* (๖) กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย 
* (๗) กรมโยธาธิการและผังเมือง
* (๘) กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น

### กระทรวงยุติธรรม
**[[กระทรวงยุติธรรม (ประเทศไทย)|กระทรวงยุติธรรม]] (ยธ)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการบริหารจัดการกระบวนการยุติธรรม เสริมสร้างและอำนวยความยุติธรรมในสังคม และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงยุติธรรมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงยุติธรรม

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
* (๓) กรมคุมประพฤติ
* (๔) กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ
* (๕) กรมบังคับคดี
* (๖) กรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน
* (๗) กรมราชทัณฑ์ 
* (๘) กรมสอบสวนคดีพิเศษ 
* (๙) สำนักงานกิจการยุติธรรม
* (๑๐) สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ 

#### ส่วนราชการที่อยู่ในบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อรัฐมนตรี

* (๑๑) สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด

### กระทรวงแรงงาน
**[[กระทรวงแรงงาน (ประเทศไทย)|กระทรวงแรงงาน]] (รง)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการบริหารและคุ้มครอง แรงงาน พัฒนาฝีมือแรงงาน ส่งเสริมให้ประชาชนมีงานทำ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงแรงงานหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงแรงงาน

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี 
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
* (๓) กรมการจัดหางาน
* (๔) กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน
* (๕) กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
* (๖) สำนักงานประกันสังคม

### กระทรวงวัฒนธรรม
**[[กระทรวงวัฒนธรรม (ประเทศไทย)|กระทรวงวัฒนธรรม]] (วธ)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับศิลปะ ศาสนา และวัฒนธรรม และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงวัฒนธรรมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงวัฒนธรรม

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง 
* (๓) กรมการศาสนา
* (๔) กรมศิลปากร
* (๕) กรมส่งเสริมวัฒนธรรม
* (๖) สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย

### กระทรวงศึกษาธิการ
**[[กระทรวงศึกษาธิการ (ประเทศไทย)|กระทรวงศึกษาธิการ]] (ศธ)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริมและกำกับ ดูแลการศึกษาทุกระดับ ทุกประเภท และการอาชีวศึกษา แต่ไม่รวมถึงการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของกระทรวงอื่นที่มีกฎหมายกำหนดไว้เป็นการเฉพาะ กำหนดนโยบาย แผน และ มาตรฐานการศึกษา สนับสนุนทรัพยากรเพื่อการศึกษา ส่งเสริมและประสานงานการศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม และการกีฬา เพื่อการศึกษา รวมทั้งการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการจัด การศึกษา และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงศึกษาธิการหรือ ส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี 
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง 
* (๓) กรมส่งเสริมการเรียนรู้ 
* (๔) สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา 
* (๕) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 
* (๖) สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา

### กระทรวงสาธารณสุข
**[[กระทรวงสาธารณสุข (ประเทศไทย)|กระทรวงสาธารณสุข]] (สธ)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการสร้างเสริมสุขภาพ อนามัย การป้องกัน ควบคุม และรักษาโรคภัย การฟื้นฟูสมรรถภาพของประชาชน และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงสาธารณสุขหรือส่วนราชการที่สังกัด กระทรวงสาธารณสุข

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง 
* (๓) กรมการแพทย์
* (๔) กรมควบคุมโรค
* (๕) กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก (ชื่อเดิม กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์แผนตะวันออก)
* (๖) กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
* (๗) กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ
* (๘) กรมสุขภาพจิต
* (๙) กรมอนามัย (เดิมชื่อ สำนักอนามัย) 
* (๑๐) สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา(อย.)

### กระทรวงอุตสาหกรรม
**[[กระทรวงอุตสาหกรรม (ประเทศไทย)|กระทรวงอุตสาหกรรม]] (อก)** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริมและพัฒนาอุตสาหกรรม การพัฒนาผู้ประกอบการ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงอุตสาหกรรมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงอุตสาหกรรม

* (๑) สำนักงานรัฐมนตรี 
* (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง 
* (๓) กรมโรงงานอุตสาหกรรม
* (๔) กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม
* (๕) กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่
* (๖) สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย
* (๗) สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
* (๘) สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม

### ส่วนราชการไม่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรีกระทรวงหรือทบวง มีฐานะเป็นกรม อยู่ในบังคับบัญชาของนายกรัฐมนตรี

* (๑) '''สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ''' มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับกิจการพระพุทธศาสนา ส่งเสริมพัฒนาพระพุทธศาสนาและดูแลรักษาศาสนสมบัติตามกฎหมายว่าด้วยคณะสงฆ์และอำนาจ หน้าที่ตามที่กำหนดไว้ในกฎหมาย 
* (๒) **[[สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ]]** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริตามที่ กำหนดในพระราชกฤษฎีกา และสถานีโทรทัศน์เพื่อการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม อันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สถานีโทรทัศน์ทางไกล อีทีวี 1-12, 13 และ 14 ระดับชั้น ป.1-ม.6 สายวิทย์/คณิต, ศิลป์/ภาษา และ ศิลป์/คำนวณ) 
* (๓) **[[สำนักงานราชบัณฑิตยสภา]]** มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการค้นคว้า วิจัย และ เผยแพร่ทางวิชาการ และอำนาจหน้าที่ตามที่กำหนดไว้ในกฎหมาย 
* (๔) '''สำนักงานตำรวจแห่งชาติ''' มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการรักษาความสงบเรียบร้อย และอำนาจหน้าที่ตามที่กำหนดไว้ในกฎหมาย 
* (๕) '''สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน''' มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการ ดำเนินการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินตามที่กำหนดไว้ในกฎหมาย
* (๖) '''สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ''' มีอำนาจ หน้าที่เกี่ยวกับการดำเนินการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ และอำนาจหน้าที่ตามที่ กำหนดไว้ในกฎหมาย
* (๗) **[[องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย]]** กำกับดูแลสถานีวิทยุโทรทัศน์กระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ทีวีไทย หรือ ไทยพีบีเอส) และ สถานีโทรทัศน์ส่งเสริมการเรียนรู้ (ช่อง 4 เอแอลทีวี) 
* (๘) '''องค์การสื่อสารมวลชนแห่งประเทศไทย''' และ บริษัท อสมท จำกัด(มหาชน) กำกับดูแล สถานีวิทยุโทรทัศน์ช่อง 9 อสมท. (โมเดิร์นไนน์ทีวี หรือ ช่อง 9 เอ็มคอท) 

## รายชื่อกระทรวงของไทย
### พ.ศ. 2476–2484
มีจำนวน 9 กระทรวง (และหน่วยงานเทียบเท่า) 
* สำนักนายกรัฐมนตรี
* กระทรวงกลาโหม
* กระทรวงการคลัง
* กระทรวงการต่างประเทศ
* กระทรวงธรรมการ
* กระทรวงมหาดไทย
* กระทรวงยุตติธรรม
* กระทรวงวัง
* กระทรวงเศรษฐการ (กระทรวงพาณิชย์)

### พ.ศ. 2484–2495
มีจำนวน 10 กระทรวง (และหน่วยงานเทียบเท่า) 
* สำนักนายกรัฐมนตรี
* กระทรวงกลาโหม
* กระทรวงการคลัง
* กระทรวงการต่างประเทศ
* กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
* กระทรวงคมนาคม
* กระทรวงพาณิชย์
* กระทรวงมหาดไทย
* กระทรวงยุตติธรรม
* กระทรวงศึกษาธิการ

### พ.ศ. 2495–2496
มีจำนวน 14 กระทรวง (และหน่วยงานเทียบเท่า) 
* สำนักนายกรัฐมนตรี
* กระทรวงกลาโหม
* กระทรวงการคลัง
* กระทรวงการต่างประเทศ
* กระทรวงการสหกรณ์
* กระทรวงเกษตร
* กระทรวงคมนาคม
* กระทรวงมหาดไทย
* กระทรวงยุติธรรม
* กระทรวงวัฒนธรรม
* กระทรวงศึกษาธิการ
* กระทรวงเศรษฐการ
* กระทรวงสาธารณสุข
* กระทรวงอุตสาหกรรม

### พ.ศ. 2496–2506
มีจำนวน 14 กระทรวง ได้แก่
* สำนักนายกรัฐมนตรี
* กระทรวงกลาโหม
* กระทรวงการคลัง
* กระทรวงการต่างประเทศ
* กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
* กระทรวงคมนาคม
* กระทรวงมหาดไทย
* กระทรวงยุติธรรม
* กระทรวงวัฒนธรรม
* กระทรวงศึกษาธิการ
* กระทรวงเศรษฐการ
* กระทรวงสหกรณ์
* กระทรวงสาธารณสุข
* กระทรวงอุตสาหกรรม

### พ.ศ. 2506–2534
ในปี พ.ศ. 2506 สมัยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม ตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2506 ดังนี้
* สำนักนายกรัฐมนตรี
* กระทรวงกลาโหม
* กระทรวงการคลัง
* กระทรวงการต่างประเทศ
* กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
* กระทรวงคมนาคม
* กระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ
* กระทรวงมหาดไทย
* กระทรวงยุติธรรม
* กระทรวงศึกษาธิการ
* กระทรวงเศรษฐการ
* กระทรวงสาธารณสุข
* กระทรวงอุตสาหกรรม

### พ.ศ. 2534–2545
ในช่วงที่นายอานันท์ ปันยารชุน เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการปรับปรุงโครงสร้างกระทรวง ทบวง กรม ซึ่งใช้บังคับมาเป็นเวลานาน ตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2534 ในมาตรา 4 ได้กำหนดให้มีกระทรวง ทบวง และส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกระทรวงดังต่อไปนี้
* สำนักนายกรัฐมนตรี
* กระทรวงกลาโหม
* กระทรวงการคลัง
* กระทรวงการต่างประเทศ
* กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
* กระทรวงคมนาคม
* กระทรวงพาณิชย์
* กระทรวงมหาดไทย
* กระทรวงยุติธรรม
* กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและการพลังงาน ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม ตั้งแต่วันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2535
* กระทรวงศึกษาธิการ
* กระทรวงสาธารณสุข
* กระทรวงอุตสาหกรรม
* ทบวงมหาวิทยาลัย
* กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม จัดตั้งขึ้นเพิ่มเติม เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2536

### พ.ศ. 2545–2562
ในช่วงที่ ทักษิณ ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการปรับปรุงโครงสร้างระบบราชการตาม พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 โดยกำหนดในมาตรา 5 ให้มีกระทรวง และส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกระทรวง ดังต่อไปนี้

* สำนักนายกรัฐมนตรี
* กระทรวงกลาโหม
* กระทรวงการคลัง
* กระทรวงการต่างประเทศ
* กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
* กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
* กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
* กระทรวงคมนาคม
* กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
* กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ตั้งแต่วันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2559)

* กระทรวงพลังงาน
* กระทรวงพาณิชย์
* กระทรวงมหาดไทย
* กระทรวงยุติธรรม
* กระทรวงแรงงาน
* กระทรวงวัฒนธรรม
* กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
* กระทรวงศึกษาธิการ
* กระทรวงสาธารณสุข
* กระทรวงอุตสาหกรรม

### พ.ศ. 2562–ปัจจุบัน
ในช่วงที่ ประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการยุบรวมกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ และสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ เข้าด้วยกันและจัดตั้งเป็นกระทรวงใหม่ คือ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม****

* สำนักนายกรัฐมนตรี
* กระทรวงกลาโหม
* กระทรวงการคลัง
* กระทรวงการต่างประเทศ
* กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
* กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
* กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
* กระทรวงคมนาคม
* กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
* กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม

* กระทรวงพลังงาน
* กระทรวงพาณิชย์
* กระทรวงมหาดไทย
* กระทรวงยุติธรรม
* กระทรวงแรงงาน
* กระทรวงวัฒนธรรม
* กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
* กระทรวงศึกษาธิการ
* กระทรวงสาธารณสุข
* กระทรวงอุตสาหกรรม

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม
* รัฐวิสาหกิจไทย
** รายชื่อรัฐวิสาหกิจไทย
* องค์การมหาชน
** รายชื่อองค์การมหาชน
* หน่วยบริการรูปแบบพิเศษ (ประเทศไทย)
* มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ไทยก็อฟดอตเน็ต 
* ฐานข้อมูลกระทรวงในประเทศไทย 

กระทรวงในประเทศไทย