อูตางาวะ คูนิโยชิ

**อูตางาวะ คูนิโยชิ** (; 1 มกราคม ค.ศ. 1798 – 14 เมษายน ค.ศ. 1861) เป็นจิตรกรภาพพิมพ์แกะไม้อูกิโยะของสำนักศิลปินอูตางาวะชาวญี่ปุ่นคนสำคัญและมีชื่อเสียงของคริสต์ศตวรรษที่ 19 

## ประวัติ
คูนิโยชิเกิดราวปี ค.ศ. 1797 เป็นลูกของช่างย้อมไหมเดิมชื่อโยชิซาบูโร (Yoshisaburō) ดูเหมือนว่าคูนิโยชิจะช่วยกิจการของบิดาโดยเป็นผู้ออกแบบลาย และข้อมูลบางแหล่งก็เสนอว่าประสบการณ์ที่ได้มามีอิทธิพลต่อการใช้สีสรรค์อันสารพัน (rich use of color)  และ ลวดลายของผ้าในงานศิลปะของคูนิโยชิต่อมา นอกจากนั้นก็ยังกล่าวกันว่าคูนิโยชิได้รับความประทับใจจากภาพพิมพ์นักรบอูกิโยะ และภาพช่างฝีมือและสามัญชนที่พบในคู่มือช่างมาตั้งแต่อายุได้เจ็ดแปดขวบ และอาจจะเป็นได้ว่าประสบการณ์เหล่านี้มามีอิทธิพลต่อภาพพิมพ์ที่คูนิโยชิสร้างขึ้นต่อมา 

[thumb|left|180px|ภาพเขียนของพระอรหันต์ฮันดากะ โดยอูตางาวะ คูนิโยชิ ([พิพิธภัณฑ์บริติช)]]
คูนิโยชิแสดงตนเองว่าเป็นผู้มีความสามารถวาดภาพมาตั้งแต่อายุได้เพียง 12 ปี จนเป็นที่สนใจของอูตางาวะ โทโยกูนิผู้เป็นจิตรกรภาพพิมพ์แกะไม้อูกิโยะผู้มีชื่อเสียง ในปี ค.ศ. 1811 คูนิโยชิก็ได้รับตัวเข้าฝึกงานเขียนในห้องเขียนภาพของโทโยกูนิอย่างเป็นทางการ และกลายเป็นลูกศิษย์เอกคนหนึ่งของโทโยกูนิ คูนิโยชิดำเนินการฝึกงานมาจนกระทั่งปี ค.ศ. 1814 จนได้รับชื่อว่า "คูนิโยชิ" และออกมาเป็นศิลปินอิสระ 

ในปีเดียวกันนั้นคูนิโยชิก็ผลิตงานพิมพ์ของตนเองเป็นครั้งแรกที่เป็นภาพประกอบสำหรับ "คูซาโซชิ" (kusazoshi) , "โกกัง" (gōkan) และ "โกบูจิ ชูชิงงูระ" (Gobuji Chūshingura) ซึ่งเป็นบทล้อของนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ "ชูชิงงูระ" (Chūshingura) ระหว่างปี ค.ศ. 1815 ถึงปี ค.ศ. 1817 คูนิโยชิก็เขียนภาพประกอบหลายเล่มสำหรับ "โยมิฮง" (yomihon) "คกเกบง" (Kokkeibon) และ "ฮานาชิบง" (hanashibon) และภาพพิมพ์เดี่ยวของนักแสดงคาบูกิและนักรบ

แม้จะดูเหมือนว่าจะเริ่มงานอาชีพที่ดูท่าทางจะรุ่งเรือง แต่คูนิโยชิผลิตผลงานเพียงไม่กี่ชิ้นระหว่างปี ค.ศ. 1818 ถึงปี ค.ศ. 1827 ซึ่งอาจจะมีสาเหตุมาจากการขาดผู้จ้างจากสำนักพิมพ์ และการที่จะต้องแข่งกับศิลปินผู้อื่นจากสำนักศิลปินอูตางาวะด้วยกันเอง แต่ในช่วงนี้คูนิโยชิก็เริ่มเขียนภาพสตรีแบบที่เรียกว่า "บิจิงงะ" และทดลองการเขียนลวดลายสำหรับผ้าผืนใหญ่ และการใช้แสงเงาที่พบในศิลปะจากทางตะวันตก แม้ว่าผลของการทดลองจะเป็นเพียงการเลียนแบบโดยปราศจากความเข้าใจในทฤษฎีการใช้อย่างลึกซึ้งก็ตาม

คูนิโยชิประสบกับความยากเข็ญจนถึงกับต้องทำการค้าขายเสื่อทาตามิที่ใช้แล้ว แต่คูนิโยชิก็โชคดีเมื่อได้พบคูนิซาดะเพื่อนนักเรียนด้วยกันที่มีฐานะดี ที่คูนิโยชิมีความรู้สึกว่าเป็นผู้มีฝีมือสูงกว่า ซึ่งเป็นผลทำให้คูนิโยชิเพิ่มความพยายามขึ้นเท่าตัว ศิลปินสองท่านนี้ต่อมาก็ร่วมมือทำงานชุดด้วยกันหลายชุด

[thumb|upright|200px|คิงเฮียวชิ โยริง (Kinhyōshi yōrin) จากภาพพิมพ์ชุดโดยคูนิโยชิเป็นภาพจากตำนาน "[108 ผู้กล้าหาญแห่งเขาเหลียงซาน|108 ผู้กล้าหาญแห่งซูอิโกเด็ง"]]
[thumb|upright|200px|[โรนิงผู้มีชื่อเสียงมิยาโมโตะ มูซาชิสังหารนูเอะ]]

ระหว่างคริสต์ทศวรรษ 1820 คูนิโยชิก็สร้างงานบานพับภาพสามหลายชิ้นที่เริ่มที่จะแสดงเอกลักษณ์ที่เป็นของตนเอง ในปี ค.ศ. 1827 คูนิโยชิก็ได้รับจ้างให้ทำงานชุดชิ้นสำคัญชุด "*[[108 ผู้กล้าหาญแห่งเขาเหลียงซาน|108 ผู้กล้าหาญแห่งซูอิโกเด็ง]]*" (*Tūszoku Suikoden gōketsu hyakuhachinin no hitori* หรือ *108 Heroes of the Suikoden*) ที่มาจากตำนานจีนที่เป็นที่นิยมกันอย่างแพร่หลายชื่อ "*[[108 ผู้กล้าหาญแห่งเขาเหลียงซาน]]*" ในภาพชุดนี้คูนิโยชิเขียนภาพตัวเอกแต่ละตัวบนกระดาษแผ่นเดียว และวาดลายสักซึ่งเป็นของใหม่ที่ต่อมามามีอิทธิพลต่อแฟชั่นของเอโดะ ภาพชุดซูอิโกเด็งกลายเป็นภาพชุดที่เป็นที่นิยมกันอย่างแพร่หลายในเอโดะ ซึ่งทำให้ความต้องการงานเขียนภาพนักรบของคูนิโยชิเพิ่มขึ้นตามไปด้วย และทำให้มีโอกาสได้เข้าเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่ม "อูกิโยะ" และกลุ่มวรรณกรรมสำคัญ ๆ 

หลังจากนั้นคูนิโยชิก็ผลิตภาพพิมพ์ของนักรบ ที่เอามาจากตำนานสงครามเช่น "*ตำนานเฮเกะ*" () และ "*ตำนานเก็มเปเซซูกิ*" (*Genpei seisuki*) ภาพนักรบของคูนิโยชิมีลักษณะที่เป็นเอกลักษณ์ตรงที่เป็นภาพของนักรบผู้เป็นที่นิยมจากตำนานที่จะเน้นความฝัน, การปรากฏตัวของปีศาจ, สิ่งชั่วร้าย และพฤติกรรมของวีรบุรษ งานเชิงที่ว่านี้จะเห็นได้ชัดในงานพิมพ์ "*ปีศาจของไทระ โทโมโมริที่อ่าวไดมตสึ*" (*Taira Tomomori borei no zu*) และ บานพับภาพสาม "*สะพานโกโจ*" (*Gōjō no bashi no zu*) ที่สร้างในปี ค.ศ. 1839 ที่คูนิโยชิสร้างบรรยากาศอันเข้มข้นรุนแรงของการปะทะกันระหว่างโยชิตสึเนะกับเบ็งเก ภาพวาดของคูนิโยชิสนองความต้องการของสาธารณชนทางด้านงานที่สร้างความตื่นเต้น และ บรรยากาศที่พิสดารที่เป็นที่นิยมกันอย่างแพร่หลายในช่วงนั้น

"การปฏิรูปเท็มโป" (Tenpō Reforms) ระหว่างปี ค.ศ. 1841 ถึงปี ค.ศ. 1843 ที่มีจุดประสงค์ในการฟื้นฟูวิกฤติการณ์ทางเศรษฐกิจโดยการควบคุมการแสดงความฟุ่มเฟือยและความมั่งคั่ง เช่นในการห้ามภาพอูกิโยะของสตรีในราชสำนัก และนักแสดงอย่างเป็นทางการ พฤติกรรมนี้อาจจะมีผลบางประการต่องานพิมพ์การ์ตูนล้อเลียน (*giga-e*) ของคูนิโยชิ ภาพพิมพ์บางภาพวิพากษ์สถาบันโชกุนอย่างมีอารมณ์ขัน เช่นในภาพของมินาโมโตะ โยริมิตสึ (Minamoto Yorimitsu) บนเตียงขณะที่กำลังถูกหลอกหลอนด้วยแมงมุมและปีศาจของตนเอง ที่กลายเป็นที่นิยมกันอย่างแพร่หลายในบรรดาประชาชนที่เป็นไม่พึงพอใจกับการปฏิรูป

ระหว่างช่วงสิบปีก่อนที่จะมีการปฏิรูปคูนิโยชิก็สร้างภาพพิมพ์ภูมิทัศน์ (*fūkeiga*) ซึ่งไม่อยู่ข่ายของภาพต้องห้ามและเป็นการสนองความต้องการของตลาดที่นิยมการท่องเที่ยวในปลายสมัยเอโดะ งานชิ้นที่สำคัญของงานประเภทนี้คือ "*Sankai meisan zukushi*" (*สินค้าสำคัญของจังหวัดต่าง ๆ* ราวระหว่างปี ค.ศ. 1828 ถึงปี ค.ศ. 1830) ที่คูนิโยชิผสานการใช้ทัศนมิติและรงควัตถุที่ใช้กันในตะวันตก และ "*Famous views of the Eastern capital*" (*ทัศนียภาพที่สำคัญของเมืองหลวงตะวันออก* ราวต้นคริสต์ทศวรรษ 1830) ที่เป็นที่แน่นอนว่าได้รับอิทธิพลจากงานพิมพ์ภาพชุด "*[[ทัศนียภาพ 36 มุมของภูเขาฟูจิ]]*" (富嶽三十六景) ของคัตสึชิกะ โฮกูไซที่พิมพ์ในปี ค.ศ. 1831 ในช่วงเดียวกันนี้คูนิโยชิก็พิมพ์ภาพที่เป็นหัวข้อธรรมชาติแท้ ๆ ที่รวมทั้งภาพสัตว์ ภาพนก และภาพปลาที่เลียนแบบการเขียนภาพตามธรรมเนียมการเขียนภาพแบบญี่ปุ่นและจีนโบราณ
 
ในปลายคริสต์ทศวรรษ 1840 คูนิโยชิก็เริ่มพิมพ์ภาพนักแสดงคะบูกิผู้มีชื่อเสียงขึ้นอีกครั้ง ครั้งนี้เป็นการเขียนเชิงภาพแบบเด็ก ออกไปทางการ์ตูนเพื่อที่จะเลี่ยงการถูกเซ็นเซอร์ งานชิ้นสำคัญก็ได้แก่ "*Nitakaragurakabe no mudagaki*" (*เขี่ยเขียนบนผนังโรงเก็บของ*) ในภาพนี้คูนิโยชิใช้จินตนาการอันสร้างสรรค์ในการเขียนลายมืออย่างเด็ก ๆ ที่ไม่เรียบร้อยด้วยอักษรคานะภายใต้ใบหน้าของนักแสดง

ความรักแมวของคูนิโยชิทำให้เริ่มใช้แมวแทนคนในการสร้างงานพิมพ์คะบุกิและงานล้อเลียน นอกจากนั้นก็ยังเป็นที่ทราบกันว่าในช่วงนี้คูนิโยชิเริ่มทดลองสร้างงานที่มีองค์ประกอบเป็นแบบ "ฉากกว้าง" (wide-screen) โดยการขยายองค์ประกอบในภาพให้เพิ่มขึ้นเพื่อสร้างความเป็นนาฏกรรมให้แกภาพมากขึ้น เช่นในภาพ "*เจ้าหญิงทากิยาชะลูกสาวของมาซากาโดะที่วังโซมะเดิม*" 

ในปี ค.ศ. 1856 คูนิโยชิก็ป่วยด้วยโรคที่มีผลกระทบกระเทือนต่อระบบประสาท (palsy) ที่ทำให้การใช้มือไม้เป็นไปอย่างลำบาก ซึ่งกล่าวกันว่าทำให้ผลงานตั้งแต่ช่วงนี้เป็นต้นไปเริ่มมีคุณภาพต่ำลงอย่างเห็นได้ชัดในการใช้เส้นและความมีชีวิตชีวาของภาพโดยทั่วไป ก่อนที่จะเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1861 คูนิโยชิก็ได้เป็นพยานในการเปิดเมืองท่าโยโกฮามะแก่ชาวต่างประเทศเป็นครั้งแรก ในปี ค.ศ. 1860 คูนิโยชิสร้างงานพิมพ์สองชิ้นที่เป็นภาพชาวต่างประเทศในเมือง (*Yokohama-e*) เช่นภาพ "*ทัศนียภาพของฮงโชะ*"  และ "*โยโกฮามะและเขตสำราญ*") คูนิโยชิเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1861 เมื่ออายุได้ 65 ปีที่บ้านที่เก็งยาดานะ

## ลูกศิษย์
คูนิโยชิเป็นปรมาจารย์ผู้มีความสามารถและมีลูกศิษย์หลายคนที่ดำเนินการสร้างศิลปะตามแนวสาขาของสำนักศิลปินอูตางาวะต่อมา ลูกศิษย์คนสำคัญได้แก่โยชิโตชิ โยชิโตระ โยชิอิกุ โยชิกาซุ และโยชิฟูจิ โดยทั่วไปแล้วลูกศิษย์ของคูนิโยชิจะเริ่มการฝึกงานด้วยการเขียนภาพบนมูชะ (musha-e) ในลักษณะที่คล้ายคลึงกับลักษณะของอาจารย์ เมื่อเริ่มเป็นศิลปินที่เป็นตัวของตัวเองและเป็นอิสระมากขึ้นลูกศิษย์เหล่านี้ก็จะออกไปหาแบบอย่างและลักษณะการสร้างงานศิลปะที่เป็นตัวของตัวเอง ลูกศิษย์คนที่สำคัญที่สุดคือโยชิโตชิผู้ที่ในปัจจุบันถือกันว่าเป็น "ปรมาจารย์คนสุดท้าย" ของภาพพิมพ์แกะไม้ของญี่ปุ่น

## งานพิมพ์ชุดบางชุด
thumb|upright|200px|
* "*ประวัติย่อของผู้ก่อตั้งพร้อมภาพประกอบ*" (llustrated Abridged Biography of the Founder - ราว ค.ศ. 1831) 
* "*ทัศนียภาพที่สำคัญของเมืองหลวงตะวันออก*" (Famous Views of the Eastern Capital - ราว ค.ศ. 1834) 
* "*ซูอิโกเด็ง วีรบุรุษของประเทศของเรา*" (Heroes of Our Country's Suikoden - ราว ค.ศ. 1836) 
* "*เรื่องราวของสตรีมีปัญญาและคุณธรรม*" (Stories of Wise and Virtuous Women - ราว ค.ศ. 1841-ค.ศ. 1842) 
* "*Fifty-Three Parallels for the Tōkaidō*" (ค.ศ. 1843-ค.ศ. 1845) (ร่วมกับฮิโระชิเงะ และ อูตางาวะ คูนิซาดะ)
* "*Twenty-Four Paragons of Filial Piety*" (ค.ศ. 1843-ค.ศ. 1846) 
* "*Mirror of the Twenty-Four Paragons of Filial Piety*" (ค.ศ. 1844-ค.ศ. 1846) 
* "*แม่น้ำหกสาย*" (Six Crystal Rivers - ค.ศ. 1847-ค.ศ. 1848)
* "*Fidelity in Revenge*" (ราว ค.ศ. 1848) 
* "*Twenty-Four Chinese Paragons of Filial Piety*" (ราว ค.ศ. 1848) 
* "*สถานีหกสิบเก้าสถานีตามเส้นทางคิโซะไคโดะ*" (Sixty-Nine Stations along the Kisokaido - ค.ศ. 1852) 
* "*ภาพเหมือนของซามูไรผู้จงรักภักดี*" (Portraits of Samurai of True Loyalty - ค.ศ. 1852)
* "*24 Generals of the Kai Provence*" (ค.ศ. 1853)
* ภาพเหมือนครึ่งตัวของโกะชะคุ โซะเมะโงะโระ
* "*[[Takiyasha the Witch and the Skeleton Spectre|ทากิยาชะแม่มดกับโครงกระดูก]]*" (Takiyasha the Witch and the Skeleton Spectre)

## ระเบียงภาพ


ไฟล์:Hatsuhana doing penance under the Tonosawa waterfall.jpg|ฮัตสึฮานะล้างบาปใต้น้ำตกโทโนซาวะ
ไฟล์:Keyamura Rokusuke under the Hikosan Gongen waterfall.jpg|เคยามูระ โรกูซุเกะภายใต้น้ำตกฮิโกซังกงเง็ง
ไฟล์:Kuniyoshi Utagawa, Women 16.jpg|ผู้หญิง
ไฟล์:Kuniyoshi Utagawa, Banners for the boys festival.jpg|แผงสำหรับเทศกาลเด็กผู้ชาย
ไฟล์:Kuniyoshi Utagawa, At the shore of the Sumida river.jpg|ริมฝั่งแม่น้ำซูมิดะ
ไฟล์:Kuniyoshi Utagawa, Courtesan in training.jpg|สตรีในราชสำนักระหว่างการฝึก
ไฟล์:Kuniyoshi Utagawa, Hawk.jpg|เหยี่ยว
ไฟล์:Kuniyoshi Utagawa, Pilgrims in the waterfall.jpg|นักแสวงบุญที่น้ำตก 
ไฟล์:Kuniyoshi Utagawa, Mt fuji from Sumida.jpg|ภูเขาฟูจิจากซูมิดะ
ไฟล์:Kuniyoshi Utagawa, Sceleton.jpg|โครงกระดูก
ไฟล์:Kagesue, Takatsuna and Shigetada crossing the Uji river.jpg|คาเงซูเอะ ทากัตสึนะ และชิเงตาดะข้ามแม่น้ำอูจิ
ไฟล์:Kuniyoshi Utagawa, Sailing boat.jpg|เรือใบ
ไฟล์:Eight Hundred Heroes of Our Country s Suikoden 12.jpg|แปดร้อยผู้กล้าหาญแห่งซูอิโกเด็ง
ไฟล์:Kuniyoshi Utagawa, Suikoden Series 5.jpg|ชุดผู้กล้าหาญแห่งซูอิโกเด็งคามิกาชิ-ฮิเมะปักหอกบนแมงมุมที่โผล่มาจากลำธารมาดื่มน้ำ
ไฟล์:Hanagami Danjo no jo Arakage fighting a giant salamander.jpg|ฮานางามิ ดันโจะ โนะ โจะ อารากาเกะต่อสู้กับซาลาแมนเดอร์
ไฟล์:Kuniyoshi Utagawa, Tiger.jpg|เสือ
ไฟล์:Cats_suggested_as_the_fifty-three_stations_of_the_Tokaido.jpg|แมวในภาพสถานีห้าสิบสามสถานีของโทไกโด
ไฟล์:Cats_forming_the_caracters_for_catfish.jpg|แมวรูปปลาดุก
ไฟล์:A cat dressed as a woman tapping the head of an octopus.jpg|แมวแต่งตัวเป็นสตรีเคาะหัวปลาหมึก
ไฟล์:Kuniyoshi Utagawa, For cats in different poses.jpg|แมวในท่าต่าง ๆ สี่ท่า
ไฟล์:Scrbbling on the storehouse wall.jpg|เขี่ยเขียนบนผนังโรงเก็บของ
ไฟล์:At first glance he looks very fiarce, but he s really a nice person.jpg|มองครั้งแรกดูเหมือนคนดุแต่อันที่จริงเป็นคนใจดี
ไฟล์:Kuniyoshi1.png
ไฟล์:Kakinomoto no hitomaro.jpg|คากิโนโมโตะ โนะ ฮิโตมาโระ
ไฟล์:Kuniyoshi Utagawa, The actor 11.jpg|นักแสดง
ไฟล์:Kuniyoshi Utagawa, The actor 12.jpg|นักแสดง



## ดูเพิ่ม
* ภาพพิมพ์แกะไม้ในประเทศญี่ปุ่น
* ภาพพิมพ์แกะไม้
* ภาพอูกิโยะ
* สำนักศิลปินอูตางาวะ

## อ้างอิง

## ข้อมูล
* Kitagawa, Hiroshi and Bruce T. Tsuchida, ed. (1975). *The Tale of the Heike.* Tokyo: University of Tokyo Press.  OCLC 164803926
* Nussbaum, Louis Frédéric and Käthe Roth. (2005). *Japan Encyclopedia.* Cambridge: Harvard University Press. ; OCLC 48943301
* Utagawa, Kuniyoshi; Robert A Rorex and Victoria Rovine. (1997). *Samurai Stories: Woodblock Prints of Ichiyusai Kuniyoshi, from a Private Collection.* Iowa City, Iowa: University of Iowa Museum of Art. OCLC 37678997

## อ่านเพิ่ม
* Forbes, Andrew ; Henley, David (2012). *Forty-Seven Ronin: Utagawa Kuniyoshi Edition*. Chiang Mai: Cognoscenti Books. ASIN: B00ADQM8II
* Merlin C. Dailey, David Stansbury, *Utagawa Kuniyoshi: An Exhibition of the Work of Utagawa Kuniyoshi Based on the Raymond A. Bidwell Collection of Japanese Prints at the Springfield Museum of Fine Arts* (Museum of Fine Arts, Springfield, 1980)
* Merlin C. Dailey, *The Raymond A. Bidwell Collections of Prints by Utagawa Kuniyoshi* (Museum of Fine Arts, Springfield, 1968) **Note:** completely different volume from the preceding
* Klompmakers, Inge, “Kuniyoshi’s Tattooed Heroes of the Suikoden”, *[[Society for Japanese Arts|Andon]]*, No. 87, 2009, pp.&nbsp;18–26.
* B. W. Robinson, *Kuniyoshi* (Victoria and Albert, London, 1961)
* B. W. Robinson, *Kuniyoshi: The Warrior Prints* (Cornell University, Ithaca, 1982) contains the definitive listing of his prints
* Robert Schaap, Timothy T. Clark, Matthi Forrer, Inagaki Shin'ichi, *Heroes and Ghosts: Japanese Prints By Kuniyoshi 1797-1861* (Hotei, Leiden, 1998) is now the definitive work on him

## แหล่งข้อมูลอื่น

*Utagawa Kuniyoshi's Cats
* Kuniyoshi Project
*Utagawa Kuniyoshi Online
*Ukiyo-e Caricatures 1842-1905 Database of the Department of East Asian Studies of the University of Vienna. Over 400 prints of Kuniyoshi are included.
*Short biography at Artelino
* Graphic Heroes, Magic Monsters  Gallery exhibition at New York's Japan Society featuring Kuniyoshi prints.
*Woodblock Prints by Utagawa Kuniyoshi

หมวดหมู่:จิตรกรชาวญี่ปุ่น
หมวดหมู่:จิตรกรในคริสต์ศตวรรษที่ 19 
หมวดหมู่:ศิลปินภาพพิมพ์แกะไม้
หมวดหมู่:ศิลปินภาพอูกิโยะ
หมวดหมู่:จิตรกรภาพประกอบ
หมวดหมู่:จิตรกรภาพเหมือน