อำเภอมหาราช

**มหาราช** เป็นอำเภอหนึ่งใน 16 อำเภอของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เดิมชื่อ **อำเภอนครใหญ่** ต่อมาในปี พ.ศ. 2460 ได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น "มหาราช"***' ดังเช่นปัจจุบัน

== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
อำเภอมหาราชมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
* '''ทิศเหนือ''' ติดต่อกับ[[อำเภอบ้านแพรก]]
* '''ทิศตะวันออก''' ติดต่อกับ[[อำเภอดอนพุด]] ([[จังหวัดสระบุรี]])
* '''ทิศใต้''' ติดต่อกับ[[อำเภอบางปะหัน]]และ[[อำเภอป่าโมก]] ([[จังหวัดอ่างทอง]])
* '''ทิศตะวันตก''' ติดต่อกับ[[อำเภอเมืองอ่างทอง]]และ[[อำเภอไชโย]] ([[จังหวัดอ่างทอง]])
[[ไฟล์:Ban Mai, Maha Rat District, Phra Nakhon Si Ayutthaya, Thailand - panoramio.jpg|thumb|275x275px|พุทธอุทยานมหาราช [[หลวงปู่ทวด]]]]

== ประวัติ ==
อำเภอมหาราชเป็นอำเภอหนึ่งของ[[จังหวัดพระนครศรีอยุธยา]] สมัยเดิมการปกครองส่วนภูมิภาคเป็นการปกครองรูปแบบของ "แขวง" เรียกว่า "แขวงนครใหญ่" ต่อมาในปี พ.ศ. 2440 ได้มีพระราชบัญญัติการปกครองท้องที่ขึ้น จึงได้เปลี่ยนแปลงการปกครองรูปแบบของแขวงมาเป็นอำเภอ เรียกว่า "อำเภอนครใหญ่" ตามชื่อแขวงเดิม โดยให้ขึ้นการปกครองกับ[[จังหวัดพระนครศรีอยุธยา|แขวงเมืองกรุงเก่า]] [[มณฑลอยุธยา]] โดยแบ่งการปกครองออกเป็น 16 ตำบล และในปี พ.ศ. 2460 [[กระทรวงมหาดไทย (ประเทศไทย)|กระทรวงมหาดไทย]]ได้มีการประกาศเปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอให้สอดคล้องกับสภาพพื้นที่ เนื่องจากชื่อตำบลของอำเภอในตำบลเขตท้องที่อำเภอนครใหญ่นี้ตำบลหนึ่งมีชื่อว่า "ตำบลมหาราช" ดังนั้น จึงเปลี่ยนชื่ออำเภอนครใหญ่ มาเป็น "อำเภอมหาราช"***' และใช้เรียกกันมาถึงปัจจุบันนี้ 
* วันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2481 ได้แยกพื้นที่ตำบลบ้านแพรก ตำบลคลองน้อย ตำบลโพลาว และตำบลสำพะเนียง จากอำเภอมหาราช ไปตั้งเป็น **กิ่งอำเภอบ้านแพรก** ขึ้นกับอำเภอมหาราช
*วันที่ 30 กรกฎาคม 2483 เปลี่ยนแปลงชื่อตำบลโพลาว กิ่งอำเภอบ้านแพรก อำเภอมหาราช เป็น ตำบลบ้านโพ และเปลี่ยนแปลงชื่อตำบลบางมอญ อำเภอมหาราช เป็น ตำบลบางนา
*วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลบ้านใหม่ แยกออกจากตำบลหัวไผ่ ตั้งตำบลบ้านขวาง แยกออกจากตำบลท่าตอ ตั้งตำบลโรงช้าง แยกออกจากตำบลพิตเพียน ตั้งตำบลเจ้าปลุก แยกออกจากตำบลมหาราช และตำบลน้ำเต้า ตั้งตำบลกะทุ่ม แยกออกจากตำบลมหาราช และตำบลบางนา
* วันที่ 20 กันยายน 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลมหาราช ในท้องที่บางส่วนของตำบลมหาราช และตำบลหัวไผ่
* วันที่ 28 พฤศจิกายน 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลบ้านแพรก ในท้องที่บางส่วนของตำบลบ้านแพรก
*วันที่ 1 มีนาคม 2501 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลคลองน้อย ในท้องที่ตำบลคลองน้อย กิ่งอำเภอบ้านแพรก อำเภอมหาราช
* วันที่ 10 ธันวาคม 2502 ยกฐานะกิ่งอำเภอบ้านแพรก อำเภอมหาราช เป็น **อำเภอบ้านแพรก**
* วันที่ 13 ตุลาคม 2537 จัดตั้งสุขาภิบาลโรงช้าง ในท้องที่บางส่วนของตำบลเจ้าปลุก ตำบลโรงช้าง และตำบลพิตเพียน
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลมหาราช และสุขาภิบาลโรงช้าง เป็นเทศบาลตำบลมหาราช และเทศบาลตำบลโรงช้าง ตามลำดับ
* วันที่ 24 กันยายน 2547 ยุบสภาตำบลกะทุ่ม รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลบางนา ยุบสภาตำบลโรงช้าง สภาตำบลพิตเพียน และสภาตำบลน้ำเต้า รวมกับเทศบาลตำบลโรงช้าง ยุบสภาตำบลหัวไผ่ และสภาตำบลมหาราช รวมกับเทศบาลตำบลมหาราช

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอมหาราชแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 12 ตำบล 58 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอมหาราชประกอบด้วยองค์การบริหารส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลตำบลมหาราช]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหัวไผ่และตำบลมหาราชทั้งตำบล
* **[[เทศบาลตำบลโรงช้าง (จังหวัดพระนครศรีอยุธยา)|เทศบาลตำบลโรงช้าง]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำเต้า ตำบลโรงช้าง ตำบลเจ้าปลุก และตำบลพิตเพียนทั้งตำบล
* **[[องค์การบริหารส่วนตำบลบางนา]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกะทุ่มและตำบลบางนาทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านนา**  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านนาทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านขวาง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านขวางทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าตอ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าตอทั้งตำบล
* **[[ตำบลบ้านใหม่ (อำเภอมหาราช)|องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านใหม่มหาราช]]**  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านใหม่ทั้งตำบล

## สถานศึกษา
***วิทยาลัยการอาชีพมหาราช** สถาบันอาชีวศึกษาที่ตั้งอยู่ในอำเภอมหาราช
***โรงเรียนมหาราชประชานิมิต** สถานศึกษาระดับมัธยมศึกษา เป็นโรงเรียนประจำอำเภอมหาราช
## สถานที่ท่องเที่ยว
***พุทธอุทยานมหาราช หลวงปู่ทวด** ตั้งอยู่ที่ถนนสายเอเชีย บริเวณหลัก ก.ม.ที่ 44 ตำบลบ้านใหม่ อำเภอมหาราช จังหวัดพระนครศรีอยุธยา บนเนื้อที่กว้างขวางกว่า 200 ไร่ที่แต่เดิมในอดีต พื้นที่บริเวณนี้เป็นเส้นทางเดินทัพของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ด้วยเหตุนี้เองจึงเป็นที่มาของชื่อ "พุทธอุทยานมหาราช" ภายในบริเวณได้สร้างรูปเหมือนของพระสงฆ์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก คือ สมเด็จหลวงพ่อทวดเหยียบน้ำทะเลจืด
***พระตำหนักเจ้าปลุก (วัดหน้าวัว)**  ตั้งอยู่ที่บ้านกลาง หมู่ที่ 4 ตำบลเจ้าปลุก อำเภอมหาราช จังหวัดพระนครศรีอยุธยาจากประวัติวัดนี้สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นสมัยต้นรัชกาลสมเด็จพระนารายณ์มหาราชอาจจะพร้อม ๆ กับที่โปรดให้ปฏิสังขรณ์เมืองลพบุรีเป็นราชธานีสำรองโดยสร้างเป็นพระตำหนักประทับร้อนระหว่างทางจากพระนครศรีอยุธยากับลพบุรี ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำลพบุรี
***วัดท่าตอ** สักการะหลวงพ่อสังวาลย์มงคล เป็นพระพุทธรูปทรงเครื่องปางมารวิชัย ขนาดพระเพลากว้าง ๑.๖๕ เมตรมีลักษณะงดงามได้สัดส่วนด้วยศิลปะสมัยกรุงศรีอยุธยา อายุประมาณ ๓๐๐ ปีเศษ จากตำนานที่เล่าขานสืบต่อกันมาว่า หลวงพ่อลอยน้ำมาโผล่ขึ้นที่หน้าวัดท่าตอ
***วัดประดู่ตะบอง** มีโบราณสถานที่เก่าแก่สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยอยุธยาตอนต้น

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ข้อมูลตำบลในจังหวัดพระนครศรีอยุธยาจากเว็บไซต์ ThaiTambon.com 
* อยุธยา

  


มหาราช