เสื้อแขนหมูแฮม

[thumb|[สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงสวมฉลองพระองค์แขนหมูแฮม]]
**เสื้อแขนหมูแฮม** (หรือ **ขาหมูแฮม**) บางแห่งเรียก **เสื้อแขนพอง** เป็นเสื้อของไทยที่ได้อิทธิพลจากเครื่องแต่งกายหญิงชาวยุโรปช่วงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เป็นเสื้อเข้ารูปลายลูกไม้ มีลักษณะโดดเด่นคือบริเวณต้นแขนจะจีบพองฟู และค่อย ๆ แคบลงมาถึงข้อมือ 

## ประวัติ
เสื้อแขนหมูแฮมเป็นที่นิยมในราชสำนักสยาม ปรากฏครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2438–2439 เป็นอิทธิพลที่ได้รับจากฉลองพระองค์ของเจ้านายฝ่ายในจากราชสำนักรัสเซียและออสเตรีย บางแห่งว่าได้รับอิทธิพลจากอังกฤษยุควิกตอเรีย ซึ่งเรียกลักษณะแขนเสื้อนี้ว่า Gigot sleeve หรือ Leg-of-mutton sleeve เป็นที่นิยมในหมู่สตรียุโรปช่วงต้นและปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 เมื่อราชสำนักฝ่ายในของสยามรับอิทธิพลจากตะวันตกมา จึงได้สวมเสื้อที่ตัดตามแบบแผนของชาวยุโรป สวมถุงเท้า รองเท้าหุ้มส้น โดยได้ดัดแปลงให้การแต่งกายเหล่านี้เหมาะสมกับสภาพอากาศของสยาม ซึ่งชุดดังกล่าวตัดขึ้นจากผ้าลูกไม้จากยุโรป สอดเอ็นให้เข้ารูป ซึ่งเนื้อผ้าประดับประดาด้วยลายลูกไม้เต็มที่ คอเสื้อตั้งสูง เอวจีบเข้ารูปพอดีตัว แต่งระบายลูกไม้ มีแผงระบายลูกไม้คลุมไหล่และอก แม้จะเป็นเครื่องแต่งกายที่ดัดแปลงจากชุดสตรียุโรป แต่ยังคงเอกลักษณ์การแต่งกายดั้งเดิมของสยามเอาไว้ คือการนุ่งโจงกระเบน สะพายแพร ไว้ผมทรงดอกกระทุ่ม สวมถุงเท้ายาว และสวมรองเท้าคัทชูหัวเหลี่ยมส้นเตี้ย หรือรองเท้าบูต ยกเว้นเจ้าดารารัศมี พระราชชายาจะสวมเสื้อแขนหมูแฮมคู่กับการนุ่งซิ่นลุนตะยาอะฉิกเท่านั้น นอกนั้นก็ประดับประดาไปด้วยเครื่องประดับ เช่น พัดแบบพับได้ของหญิงตะวันตก ต่างหูแบบหยดน้ำ สร้อยคอไข่มุกซ้อนกันหลายสาย ประดับเข็มกลัดพระนามาภิไธย พระนาม รูปดอกไม้ หรือสัตว์ โดยการแต่งกายนี้จะต้องใช้อัญมณีเข้าชุดกัน และเข้ากันได้กับสีของเครื่องแต่งกาย

ในประเทศไทย ปรากฏการแต่งกายด้วยชุดลักษณะนี้ครั้งแรกในพระบรมฉายาลักษณ์สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และภาพของเจ้าจอมมารดาชุ่ม ในรัชกาลที่ 5 และเป็นที่นิยมในราชสำนักฝ่ายในช่วงปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยเฉพาะสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงที่โปรดฉลองพระองค์งดงาม ด้วยการแต่งพระองค์ตามอย่างขัตติยราชนารีโบราณ และการฉลองพระองค์แบบแผนใหม่ที่รับวัฒนธรรมตะวันตกเข้ามาผสมผสาน ถือเป็นการแสดงออกถึงความ "ศิวิไลซ์" ของราชสำนักสยามที่ไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าราชสำนักของชาติตะวันตกแก่สายตาพระราชอาคันตุกะจากต่างแดน

ภายหลังชุดแขนหมูแฮมได้สิ้นความนิยมลงในช่วงปลายรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเปลี่ยนไปสวมเสื้อแพรแขนยาวที่ไม่โปร่งตอนบนแบบแขนหมูแฮม

## การปรับประยุกต์
พ.ศ. 2561 ปรากฏเครื่องแต่งกายของสมาชิกในมิวสิกวิดีโอ "เธอคือ...เมโลดี้" ของบีเอ็นเคโฟร์ตีเอต ซึ่งประยุกต์ไปจากเสื้อแขนหมูแฮม โดยเรียกชุดนั้นว่า "Siam Lolita" ออกแบบโดยจาตุรณ แร่เพชร ด้วยการนำโทนสี ลายผ้า การสะพายแพร และเข็มกลัดแบบไทยไปผสมกับวัฒนธรรมการแต่งกายแบบโลลิตา โดบบิณฑ์ บัวหมื่นชล ผู้กำกับมิวสิกวิดีโอนี้ กล่าวว่า "...อยากให้คนเห็นพัฒนาการความน่ารักแบบไทย ๆ ที่ไม่ต้องอยู่กับไทยเดิม แต่เป็นไทยประยุกต์ แนวคิดหลักมาจากญี่ปุ่นนั่นแหละ แต่ผมอยากได้ความเป็นไทยเพิ่มเข้าไป..."

## ระเบียงภาพ

ไฟล์:Saovabha Phongsri.jpg|สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงฉลองพระองค์แขนหมูแฮม
ไฟล์:Sukhumala Marasri Queen consort of Siam.jpg|สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี ทรงฉลองพระองค์แขนหมูแฮม
ไฟล์:Saisavali Bhiromya.jpg|พระวิมาดาเธอ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา ทรงฉลองพระองค์แขนหมูแฮม
ไฟล์:Thai Princesses and Sukhumala Marasri with Ham Sleeve Blouse c1887.png|พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี (ที่สองจากซ้าย) ฉลองพระองค์แขนหมูแฮม
ไฟล์:Consort Samlee and daughters.jpg|เจ้าคุณจอมมารดาสำลี (ที่สามจากซ้าย) สวมเสื้อแขนหมูแฮม
ไฟล์:Suddha Dibyaratana.jpg|สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมหลวงศรีรัตนโกสินทรทรงฉลองพระองค์แขนหมูแฮม
ไฟล์:Thai princesses of the Inner Court.jpg|เจ้านายฝ่ายในฉลองพระองค์แขนหมูแฮม
ไฟล์:Princess Puang Soi Sa-ang.jpg|พระองค์เจ้าพวงสร้อยสอางค์ ทรงฉลองพระองค์แขนหมูแฮม
ไฟล์:Chao Choms of the Inner Court.jpg|เจ้านายฝ่ายในฉลองพระองค์แขนหมูแฮม
ไฟล์:Chum Krairiksh, Saovabha Phongsri and Dagmar Lousie Lerche.jpg|เจ้าจอมมารดาชุ่ม (ซ้าย) สวมเสื้อแขนหมูแฮม
ไฟล์:พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี.jpg|พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี ทรงฉลองพระองค์แขนหมูแฮม


## อ้างอิง

หมวดหมู่:เครื่องแต่งกายไทย