สนธิสัญญาอึลซา

**สนธิสัญญาอึลซา** () หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือ **สนธิสัญญาญี่ปุ่น-เกาหลีฉบับที่สอง** () เป็นสนธิสัญญาที่ทำขึ้นระหว่างจักรวรรดิเกาหลีกับจักรวรรดิญี่ปุ่นใน ค.ศ. 1905 โดยมีการลงนามเมื่อ 17 พฤศจิกายน ค.ศ. 1905 สนธิสัญญาฉบับนี้ คือการที่เกาหลียินยอมอยู่ภายใต้การปกครองของญี่ปุ่นในฐานะรัฐในอารักขา ถือเป็นการรับรองสถานะของกองทหารญี่ปุ่นในเกาหลีให้ถูกต้องตามกฎหมาย ญี่ปุ่นมีอำนาจกำหนดนโยบายต่างประเทศของเกาหลีทั้งหมด แต่การปกครองภายในและนโยบายด้านอื่นยังดำเนินโดยข้าราชการชาวเกาหลี สนธิสัญญาฉบับนี้มีขึ้นภายหลังจากที่ญี่ปุ่นสามารถเอาชนะรัสเซียได้ในสงครามรัสเซีย-ญี่ปุ่น ที่ยุติไปเมื่อไม่กี่เดือนก่อนหน้า

คำว่า "อึลซา" หรือ "อุลซา" (을사) ในภาษาเกาหลีนั้น มาจากการที่วันลงนามในสนธิสัญญานี้ เกิดขึ้นในปีที่ 42 ตามระบบแผนภูมิสวรรค์

## การลงนาม
9 พฤศจิกายน 1905 อิโต ฮิโรบูมิ เดินทางถึงกรุงฮันซอง (กรุงโซล) และเข้าถวายพระราชสาสน์จากจักรพรรดิเมจิจักรพรรดิแห่งญี่ปุ่นแก่จักรพรรดิโกจงแห่งเกาหลี เพื่อต้องการให้จักรพรรดิโกจงลงพระนามในสนธิสัญญา ซึ่งพระองค์ก็ไม่ยิมยอม ต่อมาในวันที่ 15 พฤศจิกายน อิโตได้บัญชาให้กองทหารญี่ปุ่นเข้าล้อมวังหลวงไว้ เพื่อกดดันให้พระองค์ทรงลงพระนาม

17 พฤศจิกายน พลเอก ฮาเซนาวะ โยชิมิชิ ผู้บัญชาการกองทหารรักษาการณ์ประจำเกาหลี พร้อมด้วย อิโต ฮิโรบูมิ และกองทหารญี่ปุ่นส่วนหนึ่ง ได้เข้าไปยังพระที่นั่งจุงเมียงจอน ซึ่งเป็นพระที่นั่งสถาปัตยกรรมตะวันตก ที่ตั้งอยู่ในพระราชวังด็อกซุกอุง เพื่อเกลี้ยกล่อมให้จักรพรรดิเกาหลีลงพระนามในสนธิสัญญา แต่พระองค์ก็ได้ปฏิเสธ ดังนั้น อิโต จึงบีบบังคับด้วยกำลังทหารให้คณะรัฐมนตรีเกาหลีลงนาม  อย่างไรก็ตาม นายกรัฐมนตรีเกาหลี ฮัน กยูซอล ปฏิเสธการลงนามอย่างเสียงดัง อิโตจึงสั่งให้ทหารนำตัวเขาไปขัง และขู่ว่าถ้าเขายังไม่หยุดโวยวายเสียงดังจะสังหารเขา เมื่อเหตุการณ์เป็นเช่นนี้ จึงมีรัฐมนตรีเกาหลี 5 คนซึ่งเรียกว่า "5 รัฐมนตรี" ยอมลงนาม คือ รัฐมนตรีศึกษาธิการ อี วันยง, รัฐมนตรีกองทัพ อี กวนแท็ก, รัฐมนตรีมหาดไทย อี จียอง, รัฐมนตรีต่างประเทศ พัก เจซุน และ รัฐมนตรีเกษตรกรรมและอุตสาหกรรม กวอน จุงฮยอน โดยที่จักรพรรดิโกจงไม่ได้ทรงร่วมลงพระนาม

### ข้อโต้แย้ง
[thumb|300px|การวิเคราะห์ "สนธิสัญญา ค.ศ. 1905" ของ[พระเจ้าโคจง]]
ภายหลังการลงนามในสนธิสัญญาผ่านพ้น จักรพรรดิโกจงได้ทรงส่งราชสาสน์ส่วนพระองค์ไปยังบรรดาประมุขแห่งรัฐของประเทศมหาอำนาจ เพื่อขอแนวร่วมเพื่อต่อต้านการลงนามที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยพระองค์ได้ส่งราชสาสน์ลงตราราชลัญจกรไปยัง 8 ประมุขแห่งรัฐ คือ
# พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7 แห่งสหราชอาณาจักร
# ประธานาธิบดี อาร์ม็อง ฟาลีแยร์ แห่งฝรั่งเศส
# จักรพรรดินีโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย
# จักรพรรดิฟรันซ์ โยเซฟที่ 1 แห่งออสเตรีย
# พระเจ้าวิคเตอร์ เอ็มมานูเอลที่ 3 แห่งอิตาลี
# สมเด็จพระเจ้าเลออปอลที่ 2 แห่งเบลเยียม
# จักรพรรดิกวังซวี่แห่งจักรวรรดิชิง
# จักรพรรดิวิลเฮล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี

## ดูเพิ่ม
* จักรวรรดิเกาหลีในอารักขาของญี่ปุ่น

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
*  ; ;  OCLC 14719443
* Carnegie Endowment for International Peace, Division of International Law. (1921). Pamphlet 43: *Korea, Treaties and Agreements." The Endowment: Washington, D.C. [http://www.worldcat.org/title/pamphlet/oclc/1644278 OCLC 1644278]
* Clare, Israel Smith; Hubert Howe Bancroft and George Edwin Rines. (1910). *Library of universal history and popular science.* New York: The Bancroft society. [http://www.worldcat.org/title/library-of-universal-history-and-popular-science-containing-a-record-of-the-human-race-from-the-earliest-historical-period-to-the-present-time-embracing-a-general-survey-of-the-progress-of-mankind-in-national-and-social-life-civil-government-religion-literature-science-and-art/oclc/20843036 OCLC 20843036]
* Cordier, Henri and Edouard Chavannes. (1905). [https://books.google.com/books?id=HCgYAAAAYAAJ&pg=PA633&dq=trait%C3%A9s+++Cor%C3%A9e+1905+Japon&hl=en&ei=E3OATOXROoOC8gbJuOSNAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDcQ6AEwAw#v=onepage&q=trait%C3%A9s%20%20%20Cor%C3%A9e%201905%20Japon&f=false  "*Traité entre le Japon et la Corée*,"] *Revue internationale de Sinologie* (*International Journal of Chinese studies*). Leiden: E. J. Brill. [http://www.worldcat.org/title/tung-pao-toung-pao-international-journal-of-chinese-studies/oclc/1767648 OCLC 1767648]
*  ; ; ; [http://www.worldcat.org/title/abacus-and-the-sword-the-japanese-penetration-of-korea-1895-1910/oclc/232346524?referer=di&ht=edition  OCLC 232346524]
* Korean Mission to the Conference on the Limitation of Armament, Washington, D.C., 1921–1922. (1922). *Korea's Appeal to the Conference on Limitation of Armament.* Washington: U.S. Government Printing Office. [http://www.worldcat.org/title/koreas-appeal-to-the-conference-on-limitation-of-armament/oclc/12923609 OCLC 12923609]
* Pak, Chʻi-yŏng. (2000). *Korea and the United Nations.* The Hague: Kluwer Law International. ; [http://www.worldcat.org/title/korea-and-the-united-nations/oclc/247402192 OCLC 247402192]
* Tae-Jin, Yi. "Treaties Leading to Japan’s Annexation of Korea: What Are the Problems?." *Korea Journal'' 56.4 (2016): 5-32.  online

หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับจักรวรรดิญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับจักรวรรดิเกาหลี
หมวดหมู่:สนธิสัญญาทวิภาคีเกี่ยวข้องกับญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สนธิสัญญาที่ทำในปี พ.ศ. 2448
หมวดหมู่:สนธิสัญญาไม่เสมอภาค
หมวดหมู่:สนธิสัญญาพอร์ตสมัท
หมวดหมู่:สนธิสัญญาญี่ปุ่น–เกาหลี ค.ศ. 1910
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์เกาหลี–ญี่ปุ่น
หมวดหมู่:การล่มสลายของจักรวรรดิเกาหลี