พระเจ้าตราพระยาแห่งหงสาวดี

**พระเจ้าตราพระยาแห่งหงสาวดี** (; , ) เป็นกษัตริย์แห่งหงสาวดี ซึ่งมาจากการตั้งตนครองสิริราชสมบัติระหว่าง ค.ศ. 1287 ถึง 1296 พระองค์เป็นหนึ่งในผู้กล้าที่ตั้งตนเป็นใหญ่ใน พม่าตอนล่าง ภายหลังจากการล่มสลายของ อาณาจักรพุกาม ของชาวพม่าเมื่อ ค.ศ. 1287 เช่นเดียวกับ พระเจ้าฟ้ารั่ว ปฐมกษัตริย์แห่ง อาณาจักรหงสาวดี

ในช่วงแรกพระเจ้าตราพระยาเป็นพันธมิตรกับพระเจ้าฟ้ารั่วผู้กล้าแห่ง เมืองเมาะตะมะ ด้วยการส่งพระราชธิดาองค์ใหญ่ที่ประสูติก่อนครองสิริราชสมบัติคือ พระนางสุเจตะละ หรือ **พระนางชินสอลา** ไปเป็นพระมเหสีของพระเจ้าฟ้ารั่ว ขณะที่พระเจ้าฟ้ารั่วได้ส่งพระราชธิดาพระองค์เดียวคือ แม่นางสินทยา มาเป็นพระมเหสีของพระเจ้าตราพระยาซึ่งทั้งสองมีพระโอรสด้วยกันถึง 2 พระองค์คือ ชินจี และ ชินเง ต่อมาพระเจ้าตราพระยาและพระเจ้าฟ้ารั่วเกิดความขัดแย้งกัน และนำไปสู่การทำสงครามในอีกสองปีต่อมา พระเจ้าตราพระยาพ่ายแพ้และถูกส่งไปเมาะตะมะเพื่อสำเร็จโทษเมื่อประมาณ ค.ศ. 1296 

## ภูมิหลัง
ตราพระยาเดิมเป็นสามัญชนนาม งะปะมูน (ငပမွန်, ) หรือ อะเชมูน (အချဲမွန်, ) การขึ้นสู่อำนาจของพระองค์เป็นเรื่องบังเอิญ พระองค์เป็นพี่/น้องเขยของอะคะมะม่าน (มีอีกนามว่า อะคะมูน) ผู้ที่ประกาศตนเองเป็นกษัตริย์แห่งพะโคที่ก่อกบฏต่อพระเจ้านรสีหบดีได้สำเร็จใน ค.ศ. 1285 ในช่วงการรุกรานของมองโกลในประเทศ จากนั้นสอง (หรือสาม) ปีต่อมา อะคะมะม่าน ถูกลอบสังหารโดย Lekkhaya Byu พี่/น้องเขย มะตะเชาะ (မတယှောက်) พ่อตาของ อะคะมะม่าน และ อะเชมูน ตอบสนองด้วยการว่าจ้าง อะเชมูน เพื่อกำจัดผู้แย่งชิงอำนาจ หลัง อะคะมะม่าน เสียชีวิตไปแปดวัน อะเชมูน ลอบสังหาร Lekkhaya Byu เขาประกาศตนเองเป็นกษัตริย์พะโคและใช้บรรดาศักดิ์ **ตราพระยา**

## รัชสมัย
### การรวมแคว้นพะโค

### สงครามกับพุกาม

### แตกหักกับพระเจ้าฟ้ารั่ว
[thumb|ยุทธหัตถีระหว่างพระเจ้าฟ้ารั่วกับพระเจ้าตราพระยาแห่งหงสาวดี ระหว่างที่ช้างของพระเจ้าฟ้ารั่วกำลังเสียที "[ลักคีลูกชาวบ้านกองมูนั้น ก็สอึกเข้าแทงด้วยทวนถูกปากช้างทีหนึ่ง ถูกคอทีหนึ่ง ช้างพระเจ้าตราพระยาถูกเจ็บร้องขึ้นด้วยเสียงอันดัง" (ภาพประกอบนิยายอิงพงศาวดารมอญ เรื่อง ราชาธิราช ฉบับจัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์บริการ พ.ศ. 2489)]]

เมื่อสิ้นศัตรูร่วมอย่างเมืองพุกามแล้ว ความเป็นคู่แข่งระหว่างพระเจ้าตราพระยากับพระเจ้าฟ้ารั่วก็กลับมาปรากฏเด่นชัดอีกครั้ง จุดแตกหักในการแข่งขันอำนาจคือการเข้าควบคุมพื้นที่ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำอิรวดีที่เพิ่งพิชิตได้มาใหม่ ไม่ปรากฏหลักฐานชัดเจนว่าสองกษัตริย์ตกลงในการปกครองดินแดนดังกล่าวอย่างไร แต่พันธมิตรอันน่าอึดอัดนี้ดำรงอยู่มาได้ถึงปลายปี ค.ศ. 1296 (โดยรวมแล้วพันธมิตรดังกล่าวดำรงอยู่ได้ประมาณอย่างน้อย 3 ปี ระหว่างที่พระเจ้าตราพระยากับพระราชธิดาของพระเจ้าฟ้ารั่วมีพระราชบุตรด้วยกัน 2 พระองค์) ความสัมพันธ์ของทั้งสองฝ่ายก็เสื่อมลงจนถึงจุดเกิดสงครามขั้นแตกหัก ทัพเมืองเมาะตะมะกับทัพเมืองหงสาวดีเกิดการปะทะกันที่ชายแดน กษัตริย์ทั้งสองตกลงกระทำการยุทธหัตถี พระเจ้าฟ้ารั่วทรงได้ชัยชนะเหนือพระเจ้าตราพระยา แต่จำต้องไว้ชีวิตพระเจ้าตราพระยาเนื่องจากมีพระสงฆ์ทูลขอชีวิตไว้  นอกจากนี้พระองค์ยังได้แต่งตั้งให้ลักคี หนึ่งในเสนาบดีของพระองค์ เป็นข้าหลวงปกครองเมืองหงสาวดี

## สวรรคต
พระเจ้าตราพระยาถูกนำตัวมายังเมาะตะมะ พระมเหสีสินทยากับพระราชโอรสสองพระองค์ก็ถูกนำตัวมาด้วย หลังจากนั้นไม่นาน มีผู้พบว่าพระองค์วางแผนปลงพระชนม์พระเจ้าฟ้ารั่ว และถูกประหารชีวิต *[[พงศาวดารมอญฉบับปากลัด]]*รายงานว่า ผู้ที่รายงานแผนแก่พระเจ้าฟ้ารั่วคือแม่นางสินทยา แต่เมื่อพระราชบิดาของพระนางสั่งให้ประหารชีวิตพระเจ้าตราพระยา พระนางจึงผูกผมของตนกับผมพระสวามีไว้และท้าให้เพชฌฆาตตัดหัวพระเจ้าตราพระยา แต่ก็ไม่เป็นผล เพชฌฆาตสามารถตัดผมของพระเจ้าตราพระยาออกและตัดพระเศียรเสีย

## หลังจากนั้น
พระราชโอรสสองพระองค์ของพระเจ้าตราพระยาได้รับการเลี้ยงดูโดยพระเจ้าฟ้ารั่ว แต่ทั้งสองกลับมีความแค้นต่อพระอัยกาของตนที่ทำให้พระราชบิดาสวรรคต ในเดือนมกราคม ค.ศ. 1307 ทั้งสองแทงพระอัยกาของตนจนสวรรคตโดยไม่ทันรู้ตัว ทั้งสองถูกจับและประหารชีวิต

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

หมวดหมู่:ราชวงศ์หงสาวดี
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในคริสต์ทศวรรษ 1290