ยุทธการที่ตังหิน

**ยุทธการที่ตังหิน** () หรือ **ยุทธการที่ตงกวาน** () เป็นการรบตั้งแต่เดือนมกราคมถึงกุมภาพันธ์ ค.ศ. 253 ระหว่างรัฐวุยก๊กและง่อก๊กในยุคสามก๊กของจีน ยุทธการสิ้นสุดลงด้วยชัยชนะทางยุทธวิธีของง่อก๊ก

## ภูมิหลัง
ในช่วงต้นปี ค.ศ. 211 ซุนกวนขุนศึกซึ่งภายหลังเป็นจักรพรรดิผู้ก่อตั้งรัฐง่อก๊ก ได้สั่งให้สร้างป้อมปราการป้องกันที่ยี่สู (濡須 *หรูซฺวี*; ทางเหนือของอำเภออู๋เหวย์ มณฑลอานฮุยในปัจจุบัน)  เพื่อเตรียมการป้องกันการโจมตีที่อาจจะเกิดขึ้นจากโจโฉที่เป็นขุนศึกอริ ในปี ค.ศ. 230 จักรพรรดิซุนกวนทรงมีรับสั่งให้สร้างเขื่อนที่ตังหิน (東興 *ตงซิง*; ทางตะวันออกเฉียงใต้ของนครเฉาหู มณฑลอานฮุยในปัจจุบัน) เพื่อกักเก็บน้ำจากทะเลสาบเจาอ๋อ (巢湖 *เฉาหู*) ที่อยู่ใกล้เคียง ซุนกวนสวรรคตในปี ค.ศ. 252 ซุนเหลียงพระโอรสขึ้นสืบราชบัลลังก์เป็นจักรพรรดิแห่งง่อก๊ก ในเดือนพฤศจิกายนหรือธันวาคม ค.ศ. 252 จูกัดเก๊กผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แห่งง่อก๊กเริ่มงานก่อสร้างที่เขื่อนตังหิน โดยเพิ่มความยาวของเขื่อนจนเชื่อมกับเนินเขาที่อยู่ด้านหนึ่งของเขื่อน และให้สร้างป้อมปราการ 2 แห่งขึ้นตรงกลาง  จูกัดเก๊กวางกำลังทหารประการ 1,000 นายในแต่ละป้อมปราการ และมอบหมายให้จวนตวน (全端 *เฉฺวียน ตฺวาน*) และเล่าเลียก (留略 *หลิว เลฺว่*) รักษาป้อมปราการทั้งสองแห่ง ส่วนตัวจูกัดเก๊กเองนำทหารที่เหลือกลับไป

## โหมโรง
วุยก๊กรู้สึกว่าถูกง่อก๊กลูบคมเมื่อง่อก๊กเริ่มรุกล้ำอาณาเขตของวุยก๊กโดยการก่อสร้างเขื่อนที่ตังหิน จูกัดเอี๋ยนขุนพลวุยก๊กเสนอแผนโต้ตอบง่อก๊กให้กับสุมาสูผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ของวุยก๊ก สุมาสูยอมรับแผนของจูกัดเอี๋ยน ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 252 หรือมกราคม ค.ศ. 253 ราชสำนักวุยก๊กมอบหมายให้อองซอง, บู๊ขิวเขียม, จูกัดเอี๋ยน และอ้าวจุ๋นเข้าโจมตีง่อก๊กจาก 3 ทิศทาง โดยอองซองจะเข้าโจมตีกังเหลง (江陵 *เจียงหลิง*) บู๊ขิวเขียมจะเข้าโจมตีบู๊เฉียง (武昌 *อู่ชาง*; ปัจจุบันคือนครเอ้อโจว มณฑลหูเป่ย์) จูกัดเอี๋ยนและอ้าวจุ๋นจะนำกองกำลัง 70,000 นายไปยังตังหินเพื่อโจมตีป้อมปราการ 2 แห่งและทำลายเขื่อน

เมื่อข่าวการโจมตีของวุยก๊กมาถึงง่อก๊ก จูกัดเก๊กจึงนำกองกำลัง 40,000 นาย ไปต้านข้าศึก อ้าวจุ๋นสั่งให้ทหารสร้างสะพานลอยน้ำเพื่อไปยังเขื่อน แล้วแบ่งกองกำลังออกเป็น 2 กลุ่มย้อยเพื่อโจมตีป้อมปราการ 2 แห่ง แต่ป้อมปราการทั้งสองตั้งอยู่บนที่สูงและเข้าถึงยาก

เหล่าขุนพลง่อก๊กพูดว่า "เมื่อข้าศึกรู้ว่าท่านราชครู (จูกัดเก๊ก) มาที่นี่ด้วยตนเอง พวกเขาจะล่าถอยอย่างแน่นอนเมื่อเราไปถึงฝั่ง" อย่างไรก็ตาม มีเพียงเตงฮองที่มีความคิดเห็นที่แตกต่างออกไปโดยกล่าวว่า "ไม่ พวกเขาเคลื่อนไหวเอิกเกริกในอาณาเขตตน เตรียมการระดมพลใหญ่หลวงจากฮูโต๋และลกเอี๋ยง มีเหตุผลใดที่พวกเขาจะกลับไปมือเปล่าเล่า อย่าคิดว่าข้าศึกจะไม่ยกมา เราควรเตรียมพร้อมทำศึก" เมื่อจูกัดเก๊กไปถึงตังหิน ได้มอบหมายให้เตงฮอง, เล่าเบา, ลิกี๋ และต๋องจูบัญชาการกองหน้า และเคลื่อนกองกำลังไปทางตะวันตกตามภูมิประเทศที่เป็นภูเขา เตงฮองเตือนว่า "เราเคลื่อนที่ช้าเกินไป หากข้าศึกยึดพื้นที่ที่เอื้ออำนวย ก็ยากจะจัดการพวกเขา" จากนั้นเตงฮองจึงนำทหาร 3,000 นายไปกับตน เดินผ่านเส้นทางที่แตกต่างจากกองกำลังหลักของทัพง่อก๊ก

## ยุทธการ
เวลานั้นมีลมเหนือพัดหนัก เตงฮองและทหาร 3,000 นายมาถึงแนวหน้าภายใน 2 วันและเข้ายึดคันดินสฺวี (徐塘 *สฺวีถาง*) ในช่วงนั้นเป็นฤดูหนาวและมีหิมะตก เหล่านายทหารฝ่ายวุยก๊กไม่ได้ระแวดระวังแล้วรวมกลุ่มกันดื่มสุรา ดังนั้นแม้กำลังทหารของเตงฮองจะด้อยกว่า แต่เตงฮองก็ปลุกใจเหล่าทหารว่า "วันนี้เป็นวันที่เราจะได้รับตำแหน่งและบำเหน็จความชอบ!" จากนั้นจึงสั่งให้ทหารถอดเสื้อเกราะและหมวกเกราะ ทิ้ง*[[จี่]]*และหอก ให้ถือเพียงโล่และอาวุธสั้นอย่างดาบ เหล่าทหารวุยก๊กต่างหัวเราะเยาะที่เห็นการกระทำของทหารฝ่ายง่อก๊กเช่นนี้ และไม่เตรียมตัวพร้อมรบ เตงฮองและทหารเข้าต่อสู้อย่างกล้าหาญและทำลายค่ายของข้าศึกด้านหน้า ทันใดนั้นกองกำลังอื่น ๆ ของง่อก๊กนำโดยลิกี๋และคนอื่น ๆ ก็มาถึงและเข้าร่วมกับเตงฮองในการโจมตีค่ายข้าศึก  ทัพวุยก๊กตกตะลึงต่อการโจมตีดุดันกะทันหันของฝ่ายง่อก๊กจึงตกอยู่ในความสับสนอลหม่าน ทหารวุยก๊กหลายคนแย่งกันข้ามสะพานลอยน้ำแต่ก็สะพานก็หักพังลงไป ทหารวุยก๊กตกลงไปในน้ำและเริ่มตะเกียกตะกายเหยียบกันเองเพื่อจะหาทางขึ้นฝั่ง หวนแกเจ้าเมืองเล่ออาน (樂安) ถูกสังหารในที่รบ ฮั่นจ๋งขุนพลง่อก๊กที่แปรพักตร์ไปเข้าด้วยวุยก๊กและนำกองหน้าวุยก๊กในยุทธการนี้ก็เสียชีวิตในยุทธการเช่นกัน จูกัดเก๊กตัดศีรษะของศพฮั่นจ๋งและส่งศีรษะไปถวายยังศาลของซุนกวน

## ผลสืบเนื่อง
เมื่ออองซองและบู๊ขิวเขียมได้ยินความพ่ายแพ้ของฝ่ายวุยก๊กที่ตังหิน ทั้งสองก็เผาค่ายของคนและถอนทัพกลับไปเช่นกัน ย้อนกลับมาที่ราชสำนักวุยก๊ก ขุนนางหลายแย้งว่าแม่ทัพของวุยก๊กควรถูกลดขั้นหรือถูกปลดจากราชการฐานล้มเหลวในการบุก แต่สุมาสูกล่าวว่า "ข้าไม่ฟังกงซิว (公休; ชื่อรองของจูกัดเอี๋ยน) ผลจึงเป็นเช่นนี้ เป็นความผิดของข้าเอง ขุนพลทั้งหลายทำอะไรผิดเล่า" สุมาเจียวน้องชายของสุมาสูซึ่งเป็นผู้บัญชาการในการรบครั้งนี้ถูกถอดบรรดาศักดิ์

อีกด้านหนึ่ง ทัพง่อก๊กยึดยุทโธปกรณ์และปศุสัตว์จำนวนมากที่ทัพวุยก๊กทิ้งไว้และเดินทัพกลับอย่างมีชัย จูกัดเก๊กได้รับบรรดาศักดิ์หยางตูโหว (陽都侯) และได้รับการแต่งตั้งเป็นเป็นเจ้ามณฑล (牧 *มู่*) ของมณฑลเกงจิ๋วและยังจิ๋ว ได้ทอง  1,000 ชั่ง (斤 *จิน*), ม้าชั้นดี 200 ตัว และผ้าไหมและเสื้อผ้าอย่างละ 10,000 ม้วน เตงฮองได้เลื่อนยศเป็นขุนพลกำจัดโจร (滅寇將軍 *เมี่ยโค่วเจียงจฺวิน*) และได้บรรดาศักดิ์ระดับดูถิงโหว (都亭侯)

## บุคคลในยุทธการ

### ทัพวุยก๊ก
* ขุนพลสงบภาคตะวันออก (安東將軍 *อานตงเจียงจฺวิน*) **[[สุมาเจียว]]** บัญชาการการรบ
* มหาขุนพลบุกภาคใต้ (征南大將軍 *เจิงหนานต้าเจียงจฺวิน*) **[[อองซอง]]** โจมตีกังเหลง (江陵 *เจียงหลิง*)
* ขุนพลพิทักษ์ภาคใต้ (鎮南將軍 *เจิ้นหนานเจียงจฺวิน*) **[[บู๊ขิวเขียม]]** โจมตีบู๊เฉียง (武昌 *อู่ชาง*; ปัจจุบันคือนครเอ้อโจว มณฑลหูเป่ย์)
* ขุนพลบุกภาคตะวันออก (征東將軍 *เจิงตงเจียงจฺวิน*) **[[อ้าวจุ๋น]]** นำกำลังพล 70,000 นายโจมตีตังหิน
** ขุนพลพิทักษ์ภาคใต้ (鎮東將軍 *เจิ้นหนานเจียงจฺวิน*) **[[จูกัดเอี๋ยน]]**
**  เจ้าเมืองเล่ออาน (樂安太守 *เล่ออานไท่โฉ่ว*) **[[หวนแก]]**
**  **[[ฮั่นจ๋ง]]** เป็นนายกองหน้า

### ทัพง่อก๊ก
* ราชครู (太傅 *ไท่ฟู่*) **[[จูกัดเก๊ก]]** นำกำลังพล 40,000 นายไปยังตังหินเพื่อต้านทัพวุยก๊ก
** ขุนพลผู้ชนะเลิศ (冠軍將軍 *กว้านจฺวินเจียงจฺวิน*) **[[เตงฮอง]]** นำกำลังพล 3,000 นายโจมตีค่ายวุยก๊ก
** ขุนพลขวา (右將軍 *โย่วเจียงจฺวิน*) **[[ลิกี๋]]**
** นายกองพันทหารม้าประจำการ (屯騎校尉 *ถุนฉีเซี่ยวเว่ย์*) **[[เล่าเบา]]**
** **[[ต๋องจู]]**

## ในวัฒนธรรมประชานิยม

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). *[[จดหมายเหตุสามก๊ก]]* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* เผย์ ซงจือ (ศตวรรษที่ 5). *[[อรรถาธิบายจดหมายเหตุสามก๊ก]]* (*ซานกั๋วจื้อจู้*).
* ฝาน เสฺวียนหลิง (648). *[[พงศาวดารราชวงศ์จิ้น]]* (*จิ้นชู*).

ตังหิน
หมวดหมู่:วุยก๊ก
หมวดหมู่:ง่อก๊ก
หมวดหมู่:พ.ศ. 796