ฮิซบุลลอฮ์

**ฮิซบุลลอฮ์** เป็นพรรคการเมืองแนวทางอิสลามนิยมชีอะฮ์ในเลบานอน และกลุ่มติดอาวุธกึ่งทหารที่ถูกสั่งห้ามในหลายประเทศ โดยปีกกึ่งทหารของกลุ่มคือ สภาญิฮาด และมีปีกทางการเมืองคือพรรค กลุ่มความภักดีต่อการต่อต้าน ใน รัฐสภาเลบานอน ทั้งนี้ แสนยานุภาพทางทหารของกลุ่มในปี พ.ศ. 2559 ถูกประเมินว่าเทียบเท่ากับกองทัพขนาดกลางของประเทศต่าง ๆ เลยทีเดียว

ฮิซบุลลอฮ์ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2525 โดยเหล่านักวิชาการศาสนาชาวเลบานอน เพื่อตอบโต้การรุกรานเลบานอนโดยอิสราเอล กลุ่มได้รับแรงบันดาลใจจากการปฏิวัติอิหร่าน พ.ศ. 2522 และรูปแบบการปกครองอิสลามของอายะตุลลอฮ์ โคมัยนี ฮิซบุลลอฮ์ได้สร้างความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นกับอิหร่านและเป็นส่วนหนึ่งของ "ฝ่ายอักษะแห่งการต่อต้าน" ในช่วงแรกกลุ่มได้รับการสนับสนุนจากครูฝึกของ กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC) จำนวน 1,500 นาย ซึ่งช่วยรวบรวมกลุ่มชีอะฮ์ฝ่ายต่าง ๆ ในเลบานอนให้มาอยู่ภายใต้การนำของกลุ่ม คำประกาศเจตนารมณ์ (Manifesto) ปี พ.ศ. 2528 ระบุวัตถุประสงค์หลักของกลุ่ม ได้แก่ การขับไล่อิทธิพลของตะวันตกออกจากภูมิภาค, การทำลายล้างอิสราเอล, การประกาศความภักดีต่อระห์บัร และการจัดตั้งรัฐบาลอิสลามภายใต้อุดมการณ์แบบลัทธิโคมัยนี อย่างไรก็ตาม กลุ่มยังให้ความสำคัญกับการกำหนดชะตาชีวิตของตนเองโดยชาวเลบานอน ในช่วงทศวรรษ 1980 และ 1990 ฮิซบุลลอฮ์ได้สู้รบกับกองกำลังอิสราเอลและกองทัพเลบานอนใต้ (SLA) จนนำไปสู่การถอนทหารของอิสราเอลในปี พ.ศ. 2543 นอกจากนี้ กลุ่มยังมีบทบาทสำคัญในสงครามเลบานอน พ.ศ. 2549 และภายหลังได้เข้าไปมีส่วนร่วมในสงครามกลางเมืองซีเรีย โดยสู้รบเคียงข้างรัฐบาลซีเรียเพื่อต่อต้านกองกำลังฝ่ายกบฏ

ในปี พ.ศ. 2552 ฮิซบุลลอฮ์ได้ปรับปรุงคำประกาศเจตนารมณ์เพื่อต่อต้านระบบพรรคพวกทางการเมือง (Political sectarianism) และส่งเสริมรัฐบาลสมานฉันท์แห่งชาติ ทว่ายังคงยึดถือแนวทางนโยบายต่างประเทศแบบเดิม โดยเน้นการต่อต้านยุทธศาสตร์ต่าง ๆ ของสหรัฐฯ และบทบาทของอิสราเอลในภูมิภาค

ปัจจุบัน ฮิซบุลลอฮ์เป็นขุมกำลังทางการเมืองที่สำคัญ โดยดำเนินงานเครือข่ายบริการสังคมที่กว้างขวาง ทั้งโรงเรียนและโรงพยาบาล รวมถึงสถานีโทรทัศน์ อัล-มานาร์ ในเชิงการเมือง พรรคกลุ่มความภักดีต่อการต่อต้านครองที่นั่ง 15 ที่นั่งในรัฐสภาเลบานอน อย่างไรก็ตาม กลุ่มถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักหลังเหตุระเบิดที่ท่าเรือเบรุต พ.ศ. 2563 โดยถูกกล่าวหาว่าขัดขวางกระบวนการยุติธรรม ส่งผลให้ความเชื่อมั่นของสาธารณชนลดลง จากการสำรวจในปี พ.ศ. 2567 พบว่าชาวเลบานอนกว่าร้อยละ 55 "ไม่เชื่อมั่นเลย" ในฮิซบุลลอฮ์ แม้จะยังคงได้รับความนิยมอย่างสูงในหมู่ชาวชีอะฮ์ก็ตาม

แม้จะมีเสียงเรียกร้องให้มีการลดอาวุธภายใต้ข้อมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ แต่ฮิซบุลลอฮ์ได้ขยายขีดความสามารถทางทหารของตนอย่างต่อเนื่อง จนในปัจจุบันปีกติดอาวุธของกลุ่มถูกพิจารณาว่ามีความแข็งแกร่งยิ่งกว่ากองทัพเลบานอน (LAF) ส่งผลให้กลุ่มกลายเป็นหนึ่งในตัวแสดงที่ไม่ใช่รัฐ () ที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลก โดยในปี พ.ศ. 2564 อดีตผู้นำ ฮะซัน นัศรุลลอฮ์ ได้ประกาศว่ากลุ่มมีนักรบในสังกัดถึง 100,000 นาย

ฮิซบุลลอฮ์มีส่วนเกี่ยวข้องกับการโจมตีครั้งสำคัญหลายครั้ง โดยเชื่อกันว่าเป็นผู้อยู่เบื้องหลังการระเบิดสถานทูตสหรัฐฯ ในเบรุต รวมถึงเหตุระเบิดค่ายทหารอเมริกันและฝรั่งเศสในปี พ.ศ. 2526 และการลอบสังหารเราะฟีก อัลหะรีรี ในปี พ.ศ. 2548 ตลอดจนเหตุการณ์จี้เครื่องบินและการวางระเบิดอื่น ๆ ในเวลาต่อมา แม้นักวิชาการบางส่วนจะมองว่ากลุ่มเป็นขบวนการต่อต้าน แต่กว่า 27 ประเทศรวมถึงประเทศตะวันตกส่วนใหญ่ ได้กำหนดให้องค์กรทั้งหมดหรือเฉพาะปีกทหารเป็นกลุ่มก่อการร้าย นับตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ. 2566 ฮิซบุลลอฮ์ได้เข้าสู่สภาวะสงครามกับอิสราเอล ซึ่งในระหว่างความขัดแย้งนี้ นัศรุลลอฮ์ได้ถูกลอบสังหารหลังจากดำรงตำแหน่งผู้นำมานานกว่า 32 ปี พร้อมกับสมาชิกระดับสูงคนอื่น ๆ สงครามดังกล่าวนำไปสู่การรุกรานเลบานอนโดยอิสราเอล พ.ศ. 2567 และปัจจุบันอยู่ในสภาวะหยุดยิง

เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม พ.ศ. 2568 รัฐบาลเลบานอนได้มีมติเห็นชอบให้ดำเนินการลดอาวุธของกลุ่มฮิซบุลลอฮ์ โดยมอบหมายให้กองทัพเลบานอนจัดทำแผนงานเพื่อให้รัฐเป็นผู้ถือครองอาวุธเพียงผู้เดียว ต่อมาในวันที่ 5 กันยายน คณะรัฐมนตรีได้อนุมัติ "แผนพิทักษ์มาตุภูมิ" () ซึ่งเป็นแผนแม่บทในการลดอาวุธของกลุ่มติดอาวุธทั้งหมดในประเทศ และล่าสุดเมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2529 นายกรัฐมนตรี นาวาฟ สลาม ได้ระบุว่าการปฏิบัติการทางทหารใด ๆ ที่อยู่นอกเหนืออำนาจรัฐถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## แหล่งที่มา

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*Tom Najem and Roy C. Amore, *Historical Dictionary of Lebanon*, Second Edition, Historical Dictionaries of Asia, Oceania, and the Middle East, Rowman & Littlefield Publishers, Lanham, Boulder, New York & London 2021. , 1538120437

## อ่านเพิ่ม
### หนังสือ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### บทความ
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Is Hezbollah Confronting a Crisis of Popular Legitimacy? (PDF) Eric Lob, Crown Center for Middle East Studies, March 2014.
* Hezbollah. : Financing Terror through Criminal Enterprise, Testimony of Matthew Levitt, Hearing of the Committee on Homeland Security and Governmental Affairs, United States Senate.
*  by Mohammed Ben Jelloun, *Al-Ahram*, 15–21 February 2007.
* "Inside Hezbollah" – short documentary and extensive information from *Frontline/World* on PBS
* Hizbullah – the 'Party of God' – fact file at Ynetnews

### มติของสหประชาชาติเกี่ยวกับฮิซบุลลอฮ์
* UN Press Release SC/8181. UN. 2 September 2004.
* Lebanon: Close Security Council vote backs free elections, urges foreign troop pullout. UN. 2 September 2004.


หมวดหมู่:ขบวนการทางการเมืองในประเทศเลบานอน
หมวดหมู่:ขบวนการก่อการร้าย
หมวดหมู่:องค์การญิฮาด