อาเรียนาอัฟกันแอร์ไลน์

**อาเรียนาอัฟกันแอร์ไลน์** () หรือรู้จักกันในชื่อ **อาเรียนา** เป็นสายการบินประจำชาติและสายการบินที่ใหญ่ที่สุดของประเทศอัฟกานิสถาน ที่มีฐานการบินหลักที่ท่าอากาศยานนานาชาติคาบูลและมีสำนักงานใหญ่ในเขตชาห์ร-อี นาวของคาบูล สายการบินก่อตั้งขึ้นในปี 1955 เป็นสายการบินของรัฐ นับเป็นสายการบินที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศ สายการบินให้บริการเที่ยวบินสู่จุดหมายปลายทางระหว่างประเทศในจีน อินเดีย ปากีสถาน รัสเซีย ซาอุดีอาระเบีย ตุรกี และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ อาเรียนาอัฟกันแอร์ไลน์อยู่ในรายชื่อสายการบินที่ถูกห้ามในสหภาพยุโรปตั้งแต่เดือนตุลาคม ค.ศ. 2006

## ประวัติ

### ช่วงแรก
[thumb|left|ตราไปรษณียากรอัฟกานิสถานจากปี 1965 ฉลองครบรอบ 10 ปีของอาเรียนา โดยแสดงตราสัญลักาณ์[นกนางแอ่นอัฟกานิสถานของสายการบินบนพื้นสีน้ำเงิน ซึ่งแทนสีของหินลาพิสลาซูลี โดยเป็นการออกแบบของพระเจ้าโมฮัมเหม็ด ซาเฮียร์ ชาห์ กษัตริย์แห่งอัฟกานิสถานในขณะนั้น]]

สายการบินก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่27 มกราคม ค.ศ. 1955 โดยก่อตั้งขึ้นในชื่อ *อารยานาแอร์ไลน์* ด้วยความช่วยเหลือจากบริษัท อินดาเมอร์ จำกัด ซึ่งในช่วงแรกถือหุ้นอยู่ 49% และรัฐบาลอัฟกานิสถานเป็นเจ้าของหุ้นส่วนที่เหลือ ในช่วงเริ่มต้น สายการบินให้บริการไปยังบาห์เรน อินเดีย อิหร่าน และเลบานอน โดยมีฝูงบินเครื่องบินดักลาส ดีซี-3 จำนวน 3 ลำ ในปี 1957 แพนอเมริกันเวิลด์แอร์เวย์ได้เขามาเป็นผู้ถือหุ้นรายย่อยของสายการบินเมื่อเข้าซื้อหุ้นร้อยละ 49 จากอินดาเมอร์ การบริการเที่ยวบินภายในประเทศได้เริ่มขึ้นในปีเดียวกัน ภายในเดือนเมษายน ค.ศ. 1960 ฝูงบินดีซี-3 ทั้งสามลำถูกใช้เพื่อเชื่อมต่อคาบูลกับอมฤตสระ เดลี ญิดดะฮ์ และการาจี รวมถึงจุดหมายปลายทางต่าง ๆ ในอัฟกานิสถานด้วย ในขณะที่เครื่องบินดีซี-4 เพียงลำเดียวให้บริการเส้นทาง "มาร์โก โปโล" ซึ่งเชื่อมต่อคาบูล–กันดะฮาร์–เตหะราน–ดามัสกัส–เบรุต–อังการา–ปราก–แฟรงก์เฟิร์ต ในช่วงต้นทศวรรษ 1960 สหรัฐอเมริกาได้มอบเงินช่วยเหลือจำนวน  ให้แก่อัฟกานิสถานถูกนำมาใช้เพื่อเพิ่มทุนให้กับบริษัท

ภายในเดือน สายการบินมีพนักงาน 650 คน ในขณะนั้น ฝูงบินประกอบด้วย โบอิง 727-100ซีหนึ่งลำ คอนแวร์ ซีวี-440 หนึ่งลำ ดักลาส ดีซี-3 หนึ่งลำ และดีซี-6 สองลำ ซึ่งให้บริการในเส้นทางสู่จุดหมายปลายทางในตะวันออกกลาง อินเดีย ปากีสถาน สหภาพโซเวียต และสู่เมืองอิสตันบูล แฟรงก์เฟิร์ต และลอนดอน ในเวลานี้ เที่ยวบินภายในประเทศจะดำเนินการโดยบัคตาร์อัฟกันแอร์ไลน์ ซึ่งรัฐบาลก่อตั้งขึ้นในปี 1967

[thumb|[แมคดอนเนลล์ดักลาส ดีซี-10|แมคดอนเนลล์ดักลาส ดีซี-10-30 ของอาเรียนาขณะทำการร่อนลงจอดที่ท่าอากาศยานลอนดอนฮีทโธรว์ในปี 1980 ลำนี้เป็นลำเดียวของรุ่นที่สายการบินให้บริการ โดยสั่งซื้อภายหลังการรุกรานอัฟกานิสถานของสหภาพโซเวียต]]

แมคดอนเนลล์ดักลาส ดีซี-10-30 เป็นอากาศยานลำตัวกว้างลำแรกของสายการบิน โดยเข้าประจำการในช่วงต้นเดือน ภายในเดือน ฝูงบินของอาเรียนาประกอบด้วยดีซี-10 และโบอิง 727-100ซีสองลำ ในช่วงกลางทศวรรษ 1980 ระหว่างสงครามโซเวียต–อัฟกานิสถาน สายการบินถูกบังคับให้ขายดีซี-10 ให้กับบริติชคาเลโดเนียน เนื่องจากสหภาพโซเวียตต้องการให้สายการบินใช้เครื่องบินตูโปเลฟ ตู-154 แทน ในเดือน อาเรียนาได้ถูกแทนที่ด้วยบัคตาร์อัฟกันแอร์ไลน์ ซึ่งต่อมาเป็นสายการบินประจำชาติแห่งใหม่ของอัฟกานิสถาน ในปี 1986 บัคตาร์ได้สั่งซื้อตูโปเลฟ ตู-154เอ็มจำนวนสองลำ และรับมอบในเดือน ในเดือน บัคตาร์ได้ควบรวมกิจการเข้ากับอาเรียนา ส่งผลให้เครือข่ายของสายการบินนั้นขยายไปสู่ทั้งจุดหมายปลายทางภายในประเทศและระหว่างประเทศ

### วิกฤตการณ์การดำเนินงาน
[thumb|left|[ตูโปเลฟ ตู-154|ตูโปเลฟ ตู-154เอ็มของอาเรียนาในปี 1992]]

หลังจากการยึดครองคาบูลของตอลิบานในปี 1996 และการประกาศตั้งรัฐเป็นเอมิเรตอิสลามอัฟกานิสถาน ประเทศต้องเผชิญกับการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจครั้งใหญ่จากนานาชาติในช่วงการปกครองของกลุ่มตอลิบาน มาตรการคว่ำบาตรดังกล่าว ประกอบกับการควบคุมบริษัทโดยรัฐบาลตอลิบาน และการสั่งห้ามเที่ยวบินระหว่างประเทศหลายเที่ยวของสายการบิน ล้วนส่งผลกระทบอย่างร้ายแรงต่อสถานะทางเศรษฐกิจของบริษัทตลอดช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1990 โดยฝูงบินของอาเรียนามีเหลือเพียงเครื่องบินที่สร้างโดยรัสเซียและยูเครนจำนวนหนึ่ง ได้แก่ อานโตนอฟ อาน-26 ยาโกเลฟ ยัค-40 และโบอิง 727 ซึ่งใช้ในเส้นทางบินภายในประเทศที่ยาวที่สุด ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1996 ปากีสถานได้จัดหาฐานซ่อมบำรุงและปฏิบัติการชั่วคราวที่การาจีให้แก่สายการบิน เนื่องจากสายการบินไม่มีทรัพย์สินในต่างประเทศ ในปี 1999 อาเรียนาให้บริการเที่ยวบินระหว่างประเทศสู่ดูไบเท่านั้น นอกจากนี้ เที่ยวบินขนส่งสินค้าจำนวนจำกัดยังคงบินเข้าสู่มณฑลทางตะวันตกของจีน อย่างไรก็ตาม มาตรการคว่ำบาตรตามมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1267 ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1999 บังคับให้สายการบินต้องระงับการดำเนินงานในต่างประเทศ ในเดือน อาเรียนาหยุดการดำเนินงานทั้งหมด

จากการสัมภาษณ์ผู้คนโดย *[[ลอสแอนเจลิสไทมส์]]* ระบุว่าบริษัทของวิกเตอร์ บูท มีส่วนช่วยในการบริหารสายการบิน

### คริสต์ศตวรรษที่ 21
[thumb|[แอร์บัส เอ300|แอร์บัส เอ300บี4 ของอาเรียนาขณะร่อนลงจอดที่ท่าอากาศยานแฟรงก์เฟิร์ตในปี 2003 เครื่องบินลำนี้ได้รับความเสียหายอย่างรุนแนงหลัวการไถลออกนอกทางวิ่งที่ท่าอากาศยานอิสตันบูลอาทาทืร์คในเดือน]]

หลังจากการโค่นล้มรัฐบาลตอลิบานในระหว่างปฏิบัติการเสรีภาพยั่งยืน อาเรียนาจึงเริ่มดำเนินการอีกครั้งในเดือน ประมาณหนึ่งเดือนต่อมา มาตรการคว่ำบาตรของสหประชาชาติก็ถูกยกเลิกในที่สุด ทำให้สายการบินสามารถกลับมาให้บริการเส้นทางระหว่างประเทศได้อีกครั้ง ในปี 2002 รัฐบาลอินเดียได้มอบแอร์บัส เอ300 ของแอร์อินเดียในอดีตจำนวนสามลำเป็นของขวัญ เที่ยวบินโดยสารระหว่างประเทศเที่ยวแรกของอาเรียนานับตั้งแต่ปี 1999 ได้ลงจอดที่ท่าอากาศยานนานาชาติอินทิรา คานธีในนิวเดลีเมื่อเดือน ตามด้วยเที่ยวบินสู่ปากีสถานในเดือนมิถุนายน และเยอรมนีในเดือนตุลาคมของปีเดียวกัน ในปี 2005 อินเดียได้ลงนามข้อตกลงความร่วมมือด้านการบินกับอัฟกานิสถาน โดยแอร์อินเดียฝึกอบรมเจ้าหน้าที่จำนวน 50 คนให้กับอาเรียนา

เนื่องจากกฎระเบียบด้านความปลอดภัย อาเรียนาถูกห้ามไม่ให้บินเข้าไปในน่านฟ้าของสหภาพยุโรปในเดือน โดยคณะกรรมาธิการยุโรปอนุญาตให้สายการบินใช้แอร์บัส เอ310 สัญชาติฝรั่งเศสเพียงรุ่นเดียวในการทำการบินเข้าไปในรัฐสมาชิกเท่านั้น คำสั่งห้ามดังกล่าวได้ขยายไปยังฝูงบินทั้งหมดในเดือนตุลาคมของปีนั้น การห้ามดังกล่าวได้รับการยืนยันในการอัปเดตรายการภายหลังที่เผยแพร่ในช่วงปลายปี 2552 และเดือน ในเดือน เครื่องบินทุกลำที่จดทะเบียนในอัฟกานิสถานถูกห้ามไม่ให้บินในสหภาพยุโรป ณ เดือนกันยายน ค.ศ. 2025 อาเรียนายังคงอยู่ในรายชื่อห้ามบินนั้น

เที่ยวบินเชิงพาณิชย์ทั้งหมดถูกยกเลิกหลังจากที่ตอลิบานเข้ายึดครองกรุงคาบูลในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2021 เที่ยวบินภายในประเทศกลับมาให้บริการอีกครั้งในเดือนกันยายน

## จุดหมายปลายทาง
ณ เดือนกันยายน ค.ศ. 2023 อาเรียนาอัฟกันแอร์ไลน์ให้บริการจุดหมายปลายทางภายในประเทศ 5 แห่งและจุดหมายปลายทางต่างประเทศ 8 แห่ง ได้แก่ รัสเซีย ตุรกี ซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ อินเดีย ปากีสถาน และจีน โดยเส้นทางส่วนใหญ่บินจากคาบูล

## ฝูงบิน
[thumb|[แอร์บัส เอ310|แอร์บัส เอ310-300 ของอาเรียนา]]
[thumb|[โบอิง 737-400 ของอาเรียนา]]

### ฝูงบินปัจจุบัน
ณ เดือนกันยายน ค.ศ. 2025 อาเรียนาอัฟกันแอร์ไลน์มีเครื่องบินประจำการในฝูงบินดังนี้:

อาเรียนาอัฟกันแอร์ไลน์มีอายุฝูงบินเฉลี่ย 32.7 ปี

### ฝูงบินในอดีต
อาเรียนาอัฟกันแอร์ไลน์เคยให้บริการเครื่องบินดังต่อไปนี้:

*แอร์บัส เอ300บี4
*แอร์บัส เอ310-200
*แอร์บัส เอ320-200
*แอร์บัส เอ321-100
*อานโตนอฟ อาน-12บีพี
*อานโตนอฟ อาน-12ที
*อานโตนอฟ อาน-24
*อานโตนอฟ อาน-24บี
*อานโตนอฟ อาน-24อาร์วี
*อานโตนอฟ อาน-26
*อานโตนอฟ อาน-26บี
*โบอิง 707-120บี
*โบอิง 707-320ซี
*โบอิง 720บี
*โบอิง 727-100ซี
*โบอิง 727-200
*โบอิง 727-200เอฟ
*โบอิง 737-300
*โบอิง 737-800
*โบอิง 747-200บี
*โบอิง 757-200
*คอนแวร์ ซีวี-440
*ดักลาส ซี-47
*ดักลาส ซี-47เอ
*ดักลาส ซี-54บี
*ดักลาส ซี-54จี
*ดักลาส ดีซี-4
*ดักลาส ดีซี-6เอ
*แมคดอนเนลล์ดักลาส ดีซี-10-30
*ตูโปเลฟ ตู-134
*ตูโปเลฟ ตู-154บี
*ตูโปเลฟ ตู-154เอ็ม
*ยาโกเลฟ ยัค-40

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* เว็บไซต์ทางการ

หมวดหมู่:สายการบินประจำชาติ
หมวดหมู่:สายการบินสัญชาติอัฟกานิสถาน
หมวดหมู่:สายการบินที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2498