บาร์บาราชต็อลเลิน

thumb|ทางเข้าอุโมงค์บาร์บาราชต็อลเลิน (ค.ศ. 2009)
thumb|สัญลักษณ์ที่ติดตั้งในอุโมงค์แสดงการคุ้มครองพิเศษซึ่งทรัพย์สินทางวัฒนธรรม
**บาร์บาราชต็อลเลิน** () หรือเรียกว่า *โอเบอร์รีทชต็อลเลิน* () หรือ *โอเบอร์รีเดอร์ชต็อลเลิน* () ในรัฐบาเดิน-เวือร์ทเทิมแบร์ค ประเทศเยอรมนี เป็นอุโมงค์ส่งแร่ () ที่เลิกใช้งานแล้ว เดิมเคยเป็นอุโมงค์ขนส่งแร่เงินส่วนหนึ่งของเหมือง "กรูเบอเชาอินส์ลันท์" () ตั้งอยู่บริเวณเชิงเขาเชาอินส์ลันด์ในพื้นที่ป่าดำ ใกล้เขตโอเบอร์รีท ห่างจากเมืองไฟรบวร์คอิมไบรส์เกาไปทางตะวันออกเฉียงใต้ราว 10 กิโลเมตร

ปัจจุบันอุโมงค์แห่งนี้เป็นสถานที่เก็บรักษากลางของสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ถูกใช้เก็บรักษาเอกสารภาพที่ถ่ายด้วยระบบภาพถ่ายขาว–ดำ บนไมโครฟิล์มพอลิเอสเทอร์ขนาด 35 มิลลิเมตร โดยตั้งแต่ปี 2010 เป็นต้นมามีการใช้ฟิล์มสีด้วยเช่นกัน เอกสารเหล่านี้มีความสำคัญมากในเชิงประวัติศาสตร์ชาติและวัฒนธรรมเยอรมัน บาร์บาราชต็อลเลินถือเป็นคลังเก็บเอกสารระยะยาวที่ใหญ่ที่สุดในทวีปยุโรป อุโมงค์แห่งนี้ตั้งชื่อตามนักบุญบาร์บารา ซึ่งเป็นนักบุญอุปถัมภ์ของคนงานเหมือง

## ประวัติ

บาร์บาราชต็อลเลินถูกเจาะใน ค.ศ. 1903 โดยมีแผนจะสร้างให้ยาวประมาณ 3,500 เมตร เพื่อเชื่อมต่อกับปล่องร็อกเกินบัค () ของเหมืองเชาอินส์ลันท์ วัสดุทำเหมืองและแร่ควรจะถูกลำเลียงออกจากปล่องผ่านอุโมงค์แห่งนี้ต่อไปยังสถานีรถไฟที่วางแผนสร้างไว้ในหุบเขา อย่างไรก็ตาม อุโมงค์ถูกเจาะลึกเข้าไปเพียง 700 เมตร ซึ่งสร้างไม่แล้วเสร็จและไม่ได้เปิดใช้งานเป็นอุโมงค์ขนส่ง มีการเข้าไปตรวจสอบอุโมงค์ครั้งสุดท้ายในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1954

ต่อมาระหว่าง ค.ศ. 1972–1974 มีการทยอยดัดแปลงอุโมงค์ จากนั้นใน ค.ศ. 1975 จึงมีการนำไมโครฟิล์มชุดแรกมาเก็บไว้ เดิมทีฟิล์มเอกสารที่ถ่ายจะถูกเก็บไว้ตามหน่วยงานที่ทำการถ่ายแต่ละแห่ง

ตั้งแต่วันที่ 24 เมษายน ค.ศ. 1978 เป็นต้นมา บาร์บาราชต็อลเลินเป็นสถานที่เพียงแห่งเดียวในเยอรมนีที่ได้รับสถานะคุ้มครองพิเศษตามอนุสัญญาเฮกว่าด้วยการคุ้มครองทรัพย์สินทางวัฒนธรรมในกรณีความขัดแย้งทางอาวุธ และถูกบันทึกไว้ในทะเบียนสากล (International Register of Cultural Property under Special Protection) ขององค์การยูเนสโกที่กรุงปารีส สถานะพิเศษนี้มีจุดสังเกตคือจะมีการติดตั้งสัญลักษณ์ธงสีน้ำเงิน-ขาวสามผืนตรงทางเข้าอุโมงค์ แสดงการคุ้มครองทรัพย์สินทางวัฒนธรรม

ที่ตั้งและพันธกิจของอุโมงค์แห่งนี้ถูกเปิดเผยอย่างเป็นทางการครั้งแรกเมื่อความตึงเครียดระหว่างฝั่งตะวันออก–ตะวันตกในช่วงสงครามเย็นคลี่คลายลง ปัจจุบันมีการจัดให้สื่อมวลชนเข้าชม และจัดงาน "วันเปิดบ้าน" อย่างสม่ำเสมอ

### เอกสารฉบับที่พันล้าน
thumb|150px|ถังหมายเลข 2165 ที่บรรจุรัฐธรรมนูญพื้นฐานของเยอรมนีเป็นเอกสารฉบับที่หนึ่งพันล้าน

เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม ค.ศ. 2016 ซึ่งตรงกับวันเอกภาพเยอรมัน ได้มีการนำถังหมายเลข 2165 เข้าเก็บรักษาเป็นพิเศษ ภายในบรรจุรัฐธรรมนูญพื้นฐานของเยอรมนี () ซึ่งถือเป็นเอกสารฉบับที่หนึ่งพันล้านของโครงการ พร้อมด้วยเอกสารที่เกี่ยวข้องชุดสมบูรณ์ นอกจากนี้ยังมีต้นฉบับของธรรมนูญฉบับแรกที่มีลายเซ็นของสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ () ภายใต้การนำของค็อนราท อาเดอเนาเออร์ เดิมเอกสารชุดนี้ถูกถ่ายเก็บด้วยไมโครฟิล์มโดยหอจดหมายเหตุรัฐเบอร์ลิน ซึ่งมีความยาวกว่า 30,000 หน้า

## การบริหารจัดการ

แต่เดิมสำนักงานสหพันธ์เพื่อการคุ้มครองพลเรือน () เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบดูแลอุโมงค์บาร์บาราชต็อลเลินมาตั้งแต่แรก ต่อมาใน ค.ศ. 2001 หน่วยงานแห่งนี้ถูกย้ายไปขึ้นต่อสำนักงานบริหารสหพันธ์ () ในฐานะศูนย์คุ้มครองพลเรือน () ผ่านกองงานคุ้มครองทรัพย์สินทางวัฒนธรรม

ต่อมาใน ค.ศ. 2004 มีการจัดตั้งสำนักงานสหพันธ์เพื่อการคุ้มครองประชาชนและช่วยเหลือกรณีภัยพิบัติ (, BBK) สำนักงานใหญ่อยู่ที่เมืองบ็อน หน่วยงานแห่งนี้ได้รับหน้าที่ต่อในการออกมาตรการคุ้มครองทรัพย์สินทางวัฒนธรรม ซึ่งยังคงใช้อุโมงค์แห่งนี้เป็นสถานที่ปลอดภัยในการเก็บรักษาบันทึกต่าง ๆ ที่ถ่ายลงบนม้วนฟิล์มของประเทศเยอรมนี

## ด้านเทคนิค
thumb|ทางเดินในอุโมงค์หลักไปยังอุโมงค์ย่อยที่จัดเก็บถัง
thumb|อุโมงค์ย่อย B ซึ่งเป็นหนึ่งในสองอุโมงค์ย่อย
thumb|ม้วนฟิล์มที่ใช้ในถังเก็บประเภทที่ 2

อุโมงค์หลักมีความยาว 680 เมตร เอกสารจดหมายเหตุไม่ได้ถูกเก็บไว้ในอุโมงค์นี้โดยตรง หากอยู่ในอุโมงค์ย่อยสำหรับเก็บสองแห่ง ซึ่งตั้งอยู่ที่ระยะ 340 เมตร และ 390 เมตรจากปากอุโมงค์ โดยบริเวณเหนืออุโมงค์ย่อยทั้งสองแห่งนี้มีชั้นหินของภูเขาหนาอย่างน้อยถึง 200 เมตร ระบบอุโมงค์บาร์บาราชต็อลเลินเป็นหินแกรนิตและหินไนส์ทั้งหมด อุโมงค์ย่อยแต่ละแห่งถูกเจาะเข้าไปในภูเขา เสริมผนังด้วยคอนกรีตหล่อ มีความยาว 50 เมตร สูง 3 เมตร และกว้าง 3.40 เมตร และบริเวณทางเข้าติดตั้งประตูแรงดันมาตรฐาน มีล็อกนิรภัยเชิงกลคุณภาพสูง ทำให้สามารถเปิดและปิดได้โดยไม่ต้องใช้ไฟฟ้า ภายในอุโมงค์ย่อยไม่ได้มีการปรับอากาศ แต่เนื่องจากตำแหน่งที่ตั้งคืออุโมงค์ใต้ภูเขา สภาพแวดล้อมจึงคงที่ที่อุณหภูมิราว 10 °ซ. และความชื้นสัมพัทธ์ 75% พื้นที่อุโมงค์หลักที่ถัดจากทางเข้าอุโมงค์ย่อยแห่งที่สองถูกปิดด้วยลูกกรง พื้นที่หลังลูกกรงยังคงสภาพดั้งเดิมของเหมืองเอาไว้ ลึกเข้าไปอีก 350 เมตรมีแท่งคอนกรีตปิดผนึกไว้

ภายในอุโมงค์ย่อยทั้งสองแห่งเป็นที่เก็บรักษาถังภาชนะสเตนเลส (ชนิด V2A เยอรมัน) ปิดผนึกอย่างแน่นหนามากกว่า 2,000 ใบ จัดเรียงไว้บนชั้นวางสูงสองชั้น ถังเหล่านี้เป็นที่เก็บบันทึกไมโครฟิล์มทั้งหมด (ข้อมูล ณ เดือนตุลาคม 2016)

ถังที่ใช้มีสองประเภทได้แก่ ประเภท 1 (รุ่นเก่า) มีขนาดเล็กและใช้วิธีเชื่อมปิดผนึก เกิดสนิมได้ง่ายกว่าเมื่อเวลาผ่านไป จึงได้มีการคิดค้นถังประเภท 2 (รุ่นใหม่) ขึ้นแทนที่รุ่นเก่า ถังรุ่นใหม่นี้ใช้วิธีลากขึ้นรูป (deep drawing) และไม่มีรอยเชื่อม เมื่อต้องการบรรจุ จะเก็บเอกสารไว้ในสภาพแวดล้อม 10 °ซ. และความชื้นสัมพัทธ์ 35% เป็นเวลา 4 สัปดาห์ก่อนปิดผนึก ด้วยวิธีนี้คาดการณ์ว่าทำให้สามารถเก็บรักษาฟิล์มเอกสารได้อย่างน้อย 500 ปีโดยไม่สูญเสียข้อมูล ปัจจุบันเอกสารทั้งหมดถูกย้ายมาเก็บในถังรุ่นใหม่แล้ว จึงทำให้อุโมงค์ย่อยมีพื้นที่ว่างเพิ่มขึ้น ระบบป้องกันการเข้าถึงแหล่งจัดเก็บบันทึกโดยไม่ได้รับอนุญาตมีทั้งระบบสัญญาณเตือนภัยหลายชั้น มีการตรวจสอบระหว่างกัน รวมถึงการตรวจสอบการเข้าออกของบุคลากรหลายขั้นตอน

หลังเหตุเพลิงไหม้ห้องสมุดดัชเชสอันนา-อะมาเลียที่เมืองไวมาร์ในปี 2004 ได้มีการพัฒนาเทคโนโลยีการเก็บถาวรแบบใหม่ขึ้นที่สถาบันเฟราน์โฮเฟอร์เพื่อเทคโนโลยีการวัดทางฟิสิกส์ () ในเมืองไฟรบวร์ก ภายใต้โครงการ ARCHE ของ InnoNet ชื่อว่า "ArchiveLaser" เพื่อให้สามารถเก็บฟิล์มสีได้ในอนาคต วิธีนี้มีการใช้เลเซอร์ฉายลงบนไมโครฟิล์มที่มีความเสถียรระยะยาวชนิด ILFOCHROME® MICROGRAPHIC ฟิล์มชนิดนี้ทนทานกว่าฟิล์มถ่ายภาพทั่วไปถึง 250 เท่า และมีความละเอียดสูงจนสามารถบันทึกเนื้อหากระดาษ A4 ได้ 25 หน้าภายในภาพที่มีขนาดพื้นที่ 45 × 32 มิลลิเมตร โดยมีพิกเซลขนาด 3 ไมโครเมตร รวมมีจุดภาพทั้งหมดประมาณ 10,000 × 15,000 จุด ฟิล์มชนิดนี้แตกต่างจากฟิล์มรีเวอร์แซลตรงที่ใช้สีย้อมอะโซบริสุทธิ์โดยไม่ใช้เงิน และฟิล์มทำจากพอลิเอสเทอร์เช่นเดียวกับไมโครฟิล์มจดหมายเหตุขาว-ดำ ตั้งแต่ปี 2010 เป็นต้นมา มีการนำฟิล์มสีประเภทนี้มาเก็บในอุโมงค์แล้ว

## เอกสารและวัตถุที่เก็บรักษา

ทั้งผลงานเขียนต้นฉบับของนักประพันธ์เพลงและนักเขียนชาวเยอรมันผู้ยิ่งใหญ่ ตลอดจนเอกสารและสนธิสัญญาทางประวัติศาสตร์ต่าง ๆ ล้วนถูกทำสำเนาและเก็บรักษาไว้ในบาร์บาราชต็อลเลิน เอกสารที่เก็บไว้มีตัวอย่างเช่น

* เอกสารรับรองของจักรพรรดิชาร์เลอมาญ เพื่อประโยชน์ของอารามซังคท์เอ็มเมอรัม (Sankt Emmeram) เมืองเรเกินส์บวร์ค ค.ศ. 794 (ถือว่าเป็นเอกสารเก็บที่เก่าแก่ที่สุดในอุโมงค์)
* เอกสารการราชาภิเษกของอ็อทโทที่ 1 มหาราช ค.ศ. 936
* บทอธิบายพระวรสารนักบุญมัทธิวโดยอัลแบร์ตุส มาญุส
* สารตราทอง ค.ศ. 1356
* กฎบัตรพันธมิตรเมืองโคโลญ (Kölner Verbundbrief) ค.ศ. 1396
* พระสมณสาส์นข่มขู่คว่ำบาตร (Exsurge Domine) ของสมเด็จพระสันตะปาปาเลโอที่ 10 ต่อมาร์ติน ลูเทอร์ ลงวันที่ 15 มิถุนายน ค.ศ. 1520
* แบบแปลนการก่อสร้างอาสนวิหารโคโลญ
* ต้นฉบับลายมือของโยฮัน เซบัสทีอัน บัค
* ข้อความสนธิสัญญาสันติภาพเว็สท์ฟาเลิน หลังสงครามสามสิบปี วันที่ 24 ตุลาคม ค.ศ. 1648
* เอกสารแต่งตั้งอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ เป็นนายกรัฐมนตรีไรช์ ค.ศ. 1933
* คลังภาพยนตร์ของเยอรมนีตะวันออก ความยาวรวมประมาณ 8,000 กิโลเมตร บรรจุในถังกระบอก 327 ใบ
* รัฐธรรมนูญพื้นฐานของสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ฉบับต้นฉบับพร้อมลายเซ็นของสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ใน ค.ศ. 2003 เริ่มมีการถ่ายเก็บเอกสารของห้องสมุดเพิ่มเติม นอกจากนี้ยังมีการถ่ายโอนข้อมูลจากโครงการเก็บจดหมายเหตุบนไมโครฟิล์มของอดีตเยอรมนีตะวันออก ซึ่งทำในเมืองแฟร์ค (Ferch) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของกรุงเบอร์ลิน โดยมีความยาวรวม 8.2 ล้านเมตร (ภาพถ่ายประมาณ 240 ล้านภาพ) มาเก็บไว้บนไมโครฟิล์มพอลิเอสเทอร์และนำเข้ามาเก็บในอุโมงค์

จากเหตุการณ์หอจดหมายเหตุประวัติศาสตร์เมืองโคโลญพังถล่มในปี 2009 ได้มีการเก็บฟิล์ม 6,396 ม้วน รวมมากกว่า 10 ล้านภาพในอุโมงค์แห่งนี้ อย่างไรก็ตาม การถ่ายเก็บในฟิล์มของหอจดหมายเหตุเมืองโคโลญดำเนินมาถึงเพียงศตวรรษที่ 19 เท่านั้น ข้อมูลที่ใหม่กว่านี้ เช่น จดหมายเหตุส่วนตัวของไฮน์ริช เบิล จึงสามารถกู้คืนได้เพียงจากซากพังถล่มเท่านั้น

เนื่องในโอกาสครบรอบ 50 ปีของอนุสัญญาเฮก เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม ค.ศ. 2004 มีการประกาศให้ผลงานศิลปะ 50 ชิ้นที่ได้รับการบริจาคจากศิลปิน 50 คนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมเยอรมันและนำมาเก็บไว้ในอุโมงค์ ผลงานดังกล่าวถูกสร้างขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์นี้โดยเฉพาะและไม่เคยมีผู้ใดเห็นก่อนการนำมาเก็บ ภัณฑารักษ์ของโครงการนาม "*Subduktive Maßnahmen ZBO – SdM 052004*" คืออดัลแบร์ท เฮิสเลอ (Adalbert Hoesle) นักศิลปะแสดงสด ศิลปินที่เข้าร่วมเช่น Andreas Gursky, Jörg Immendorff, Jonathan Meese, Karin Sander และ Christoph Schlingensief ถังที่ปิดผนึกเหล่านี้ถูกจัดแสดงที่หอศิลปะเมืองบ็อนก่อนนำมาเก็บ และมีกำหนดเปิดอีกครั้งใน ค.ศ. 3504 ผลงานเหล่านี้เป็นวัตถุเพียงชุดเดียวที่เก็บไว้โดยไม่ใช่ไมโครฟิล์ม

เนื่องในโอกาสครบรอบ 55 ปีของอนุสัญญาเฮกในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2009 มีการนำถังมาเก็บเพิ่มอีก 50 ใบ ทำให้มีความยาวไมโครฟิล์มรวมทั้งหมดประมาณ 29,400 กิโลเมตร ซึ่งเป็นภาพถ่ายมากกว่า 900 ล้านภาพ ในโอกาสเดียวกันยังมีการจัดทำบันทึกตำแหน่งที่เก็บถังแต่ละถังใหม่ พร้อมการจัดหมวดหมู่ตามรหัสตัวอักษร/เลขที่สามารถเพิ่มใหม่ได้และระบุอุโมงค์เก็บ ทำให้สามารถค้นหาถังสำหรับการตรวจสอบตามรอบได้รวดเร็วขึ้น

ใน ค.ศ. 2015 บาร์บาราชต็อลเลินมีถังสเตนเลสอยู่ 1,540 ใบที่ภายในมีไมโครฟิล์มสำรองซึ่งผลิตตั้งแต่ ค.ศ. 1961 พื้นที่ว่างในอุโมงค์ยังเพียงพอที่จะจัดเก็บถังสเตนเลสได้เพิ่มอีกอย่างน้อย 1,000 ใบ ในถังแต่ละถังบรรจุฟิล์มความยาวกว่า 21,000 เมตร ซึ่งบันทึกภาพไว้ 36–40 ภาพต่อความยาวหนึ่งเมตร (ข้อมูลวันที่ 29 มิถุนายน 2015)

การนำเอกสารเข้าจัดเก็บในอุโมงค์มีขึ้นปีละ 4 ครั้ง และสามารถสร้างอุโมงค์เพิ่มเติมเพื่อขยายพื้นที่เก็บได้ การขยายพื้นที่แต่ละครั้งจะใช้เวลาก่อสร้างราว 5 ถึง 7 ปี

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* *[https://www.bbk.bund.de/DE/Themen/Schutz-Kulturgut/Wie-sichern-wir-Kulturgut/Barbarastollen/barbarastollen_node.html บาร์บาราชต็อลเลิน]* หน้าเว็บไซต์อย่างเป็นทางการในเว็บไซต์สำนักงานสหพันธ์เพื่อการคุ้มครองประชาชนและช่วยเหลือกรณีภัยพิบัติ (BBK)

หมวดหมู่:หอจดหมายเหตุในประเทศเยอรมนี
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในรัฐบาเดิน-เวือร์ทเทิมแบร์ค