อำเภอพนม

**พนม** เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดสุราษฎร์ธานี

## คำขวัญประจำอำเภอ

### <small>"สองอุทยานใหญ่ ใจกลางสองฝั่ง ยังบัวผุดสวย รวยเขาเสียบหมอก" อำเภอพนม มีลักษณะเด่นทั้งธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมด้วยภูเขาหินปูนสลับซับซ้อน มีอุทยานใหญ่ในพื้นที่อำเภอพนม ๒ แห่ง คืออุทยานแห่งชาติเขาสก และอุทยานแห่งชาติคลองพนม และอำเภอพนม   มีพื้นที่ติดกับอำเภอทับปุด จังหวัดพังงา และอำเภอปลายพระยาจังหวัดกระบี่ ฝั่งทะเลอันดามัน มีถนนเชื่อมต่อสามารถเดินทางได้ระหว่างฝั่งทะเลอันดามันและทะเลฝั่งอ่าวไทย และในเวลาเช้าหรือหลังฝนตกจะมีเมฆหมอกหนาทึบปกคลุม ดูเสมือนเป็นดินแดนมหัศจรรย์ ลักษณะที่มองเห็นเด่นชัด คือ ยอดเขาแหลมสูงเสียดฟ้าปกคลุมด้วยหมอกขาวโพลน เรียกว่า “เขาเสียบหมอก” ทั้งยังเป็นแหล่งกำเนิดของดอกไม้ประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานีคือ “บัวผุด” </small>

## ประวัติ
[thumb|left|200px|'''[บัวผุด** ดอกไม้ประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี]] 
ตามประวัติความเป็นมานั้น คำว่า "พนม" เป็น[[ภาษาเขมร]]ซึ่งแปลว่า ภูเขาลำเนาไพร หรือชาวท้องถิ่นเรียกว่า "ปากนม" หรือ "พะนม" เป็นคำบอกถึงความหมายของสถานที่แห่งนั้น ตามหลักฐานบางอย่างสันนิษฐานว่า มีภูเขาเป็นรูปนม บ้างก็ว่าพนมมือ แต่เดิมอำเภอพนมมีชื่อเรียกว่า **อำเภอชะอุ่น** เป็นอำเภอตั้งแต่ปี [[พ.ศ. 2433]] ตั้งอยู่ฝั่งขวาของคลองชะอุ่น การปกครองขึ้นตรงต่อเมืองนครศรีธรรมราช โดยมีหลวงปราบประทุษราษฎร์เป็นนายอำเภอคนแรก ตามประวัติกล่าวไว้ว่าเหตุที่ตั้งเมืองนั้น เพราะบริเวณหัวแคว้นด้านนี้ชุกชุมไปด้วยอันธพาล ทางการจึงก่อตั้งเป็นอำเภอเพื่อปราบอันธพาลนั่นเอง ต่อมาเมื่อปี [[พ.ศ. 2441]] ทางราชการได้แบ่งการปกครองเป็นมณฑล จึงย้ายอำเภอชะอุ่นมาขึ้นกับ[[มณฑลชุมพร]] ต่อมาเมื่อปี [[พ.ศ. 2453]] อำเภอชะอุ่นได้ถูกลดฐานะเป็นกิ่งอำเภอชื่อว่า **กิ่งอำเภอปากพนม** โดยมี ขุนพนมชนารักษ์(นายพรัต เพชรพริ้ม) ดำรงตำแหน่งปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอคนแรก ในที่สุดคำว่า "ปาก" ได้หายไปเหลือเพียงชื่อว่า **กิ่งอำเภอพนม** แล้วได้ยกฐานะเป็น **อำเภอพนม** อีกครั้งเมื่อวันที่ [[14 พฤศจิกายน]] [[พ.ศ. 2514]]

ภายหลังได้มีการแบ่งการปกครองออก โดยแยกการปกครอง 5 หมู่บ้านจากตำบลพนม และจัดตั้งเป็นตำบลพังกาญจน์ ในปี พ.ศ.2524 และในปี พ.ศ. 2526 ได้แยกการปกครอง 6 หมู่บ้านจากตำบลต้นยวน และจัดตั้งเป็นตำบลคลองชะอุ่น

== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
อำเภอพนมตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของ[[จังหวัด]] ระยะทางห่างจาก[[จังหวัดสุราษฎร์ธานี]] 82 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับ[[อำเภอบ้านตาขุน]]
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับ[[อำเภอคีรีรัฐนิคม]] [[อำเภอเคียนซา]] และ[[อำเภอพระแสง]]
* **ทิศใต้** ติดต่อกับ[[อำเภอพระแสง]] [[อำเภอปลายพระยา]] ([[จังหวัดกระบี่]]) [[อำเภอทับปุด]] และ[[อำเภอเมืองพังงา]] ([[จังหวัดพังงา]])
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับ[[อำเภอกะปง|อำเภอกะปง]] [[อำเภอตะกั่วป่า]] และ[[อำเภอคุระบุรี]] (จังหวัดพังงา)

== ภูมิศาสตร์ ==
อำเภอพนมมีเนื้อที่โดยประมาณ 1,160 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 720,000 ไร่ โดยพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ของอุทยานแห่งชาติถึง 2 แห่ง คือ อุทยานแห่งชาติเขาสก และอุทยานแห่งชาติคลองพนม
=== ลักษณะภูมิประเทศ ===
ลักษณะภูมิประเทศโดยทั่วไปของอำเภอพนมเป็นภูเขาสูง โดยเฉพาะทางทิศตะวันตก มีกว่าร้อยละ 60 ของพื้นที่ทั้งหมด มีที่ราบเชิงเขาเพียงเล็กน้อย มีลักษณะเป็นลอนลูกฟูก เป็นต้นกำเนิดของลำคลอง 2 สาย ที่สำคัญ คือ คลองศกและคลองพนม ซึ่งไหลลงสู่แม่น้ำพุมดวงและแม่น้ำตาปี
=== ลักษณะภูมิอากาศ ===
ลักษณะภูมิอากาศตอนเช้าของอำเภอพนมนั้นจะมีอากาศหนาวมีหมอกปกคลุมตลอดทั้งปีคล้ายลักษณะทางภาคเหนือของประเทศไทย จนกระทั่งหลัง 10.00 น. เป็นต้นไปอากาศจึงกลับสู่ภาวะปกติ ลักษณะภูมิอากาศแบบนี้เองจึงได้รับสมญานามว่า "[[เขาเสียบหมอก]]" แต่ลักษณะภูมิอากาศโดยทั่วไปจะมีลักษณะอากาศร้อนและอบอุ่น มี 2 ฤดูคือ ฤดูร้อนและฤดูฝน ฤดูร้อนจะร้อนอบอ้าว เริ่มตั้งแต่เดือนมกราคม-เดือนเมษายน ส่วนในฤดูฝน อากาศจะเย็น มีฝนตกและมีหมอกหนาแน่น

== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
อำเภอพนมแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 6 [[ตำบล]] 56 [[หมู่บ้าน]] ได้แก่


=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอพนมประกอบด้วย[[องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น]] 6 แห่ง ได้แก่
* **เทศบาลตำบลพนม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพังกาญจน์ทั้งตำบลและบางส่วนของตำบลพนม
* **เทศบาลตำบลคลองชะอุ่น** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองชะอุ่นทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลพนม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพนม (นอกเขตเทศบาลตำบลพนม)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลต้นยวน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลต้นยวนทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลคลองศก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองศกทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลพลูเถื่อน''' ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพลูเถื่อนทั้งตำบล

## เศรษฐกิจ
อำเภอพนม มีลักษณะการประกอบอาชีพทางการเกษตร เป็นอาชีพหลัก อาชีพค้าและรับจ้าง เป็นอาชีพรอง
*พืชเศรษฐกิจหลัก คือ
**ยางพารา อำเภอพนม มีพื้นที่ปลูกยางพารา 161,566 ไร่
**ปาล์มน้ำมัน อำภอพนมมีพื้นที่ลูกปาล์ม 32,000 ไร่
*พืชเศรษฐกิจรอง คือ
**กาแฟ อำเภอพนมมีพื้นที่ปลูกกาแฟ 11,427 ไร่
**ไม้ผล (เงาะ ทุเรียน มังคุด ลองกอง ฯลฯ)  อำเภอพนมมีพื้นที่ปลูกไม้ผล 11,970 ไร่

## ประชากร
อำเภอพนม มีประชากรประมาณ  32,875 คน แบ่งเป็น
*เพศชาย 16,802 คน
*เพศหญิง 16,073 คน
มีจำนวนครัวเรือน 8,052 ครอบครัว

## ศาสนา
ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ และมีผู้นับถือศาสนาคริสต์บางส่วน ในเขตตำบลคลองชะอุ่นเป็นที่ตั้งของ โบสถ์คริสต์ แม่พระองค์อุปถัมภ์ (Maria Auxilium Christianorum)

## การศึกษา
สถาบันการศึกษาหลักของอำเภอพนมนั้นประกอบไปด้วย
*โรงเรียนชุมชนบ้านช่องม้าเหลียว  โรงเรียนประถมศึกษาประจำอำเภอ
*โรงเรียนพนมศึกษา  โรงเรียนมัธยมศึกษาประจำอำเภอ
*วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีสุราษฎร์ธานี
*โรงเรียนบ้านเขานาใน  โรงเรียนที่เปิดสอนตั้งแต่ก่อนปฐมวัยถึงมัธยมศึกษาปีที่ 6 แห่งแรกของอำเภอ
้

## การคมนาคม
[thumb|[ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 401 ในอุทยานแห่งชาติเขาสก อำเภอพนม]]
การเดินทางจากตัวเมืองสุราษฎร์ธานีใช้เส้นทางสุราษฎร์ธานี-ตะกั่วป่า (ทางหลวงหมายเลข 401)โดยมีรถประจำทาง คือ
*รถประจำทางสาย สุราษฎร์-ภูเก็ต 
*จากสถานีรถไฟ อ.พุนพิน สุราษฎร์ธานี มีรถประจำทางสายพุนพิน-พนม 
*รถประจำทางสายสุราษฎร์-พังงา 
*รถตู้สาย สุราษฎร์-ภูเก็ต 
*รถตู้สาย สุราษฎร์-เขาสก-เขื่อนรัชประภา-สมุย 
นอกจากนี้ท่านสามารถเดินทางจากกรุงเทพมหานครถึงอำเภอพนมได้โดยตรงซึ่งสามารถเดินทางโดยรถทัวประจำทางและสายการบินต่างๆคือ
*สายการบิน thai air asia โดยลงที่สนามบินจังหวัดสุราษฎร์ธานี ต่อรถสาย พุนพิน-พนม
*สายการบิน การบินไทย โดยลงที่สนามบินจังหวัดสุราษฎร์ธานี ต่อรถสาย พุนพิน-พนม
*สายการบิน bangkok airways โดยลงที่สนามบินเอกชนนานาชาติสมุย ต่อรถตู้สาย สุราษฎร์-เขาสก-เขื่อนรัชประภา-สมุย
*กรุงเทพฯ-ภูเก็ต โดยบริษัทภูเก็ตเซนทัลทัวร์ 
*กรุงเทพฯ-ภูเก็ต โดยบริษัทบริษัทภูเก็ตท่องเที่ยว 
*กรุงเทพฯ-กระบี่ โดยบริษัทลิกไนต์ทัวร์ 
การคมนาคมติดต่อระหว่างอำเภอและจังหวัดมีทางหลวงแผ่นดิน 3 เส้นทางคือ
*ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 401 (สุราษฎร์ – ตะกั่วป่า)
*ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 415 (อำเภอพนม – เขาต่อ)
*ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4118 (อำเภอพนม– ทับปุด)

## สถานที่ท่องเที่ยว

อำเภอพนมนั้นเป็นอำเภอที่อุดมไปด้วยทรัพยากรป่าไม้ที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์ก่อกำเนิดให้มีแหล่งท่องเที่ยวต่าง ๆมากมาย โดยมีพื้นที่อุทยานแห่งชาติถึงสองแห่งคือ อุทยานแห่งชาติคลองพนม และอุทยานแห่งชาติเขาสก ซึ่งเป็นถิ่นกำเนิดแห่งแรกและแห่งเดียวของดอกบัวผุดดอกไม้ประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี ด้วยความงามของธรรมชาติและขุนเขาทำให้มีคำขวัญที่ว่า ภูเขาสวย รวยเขาเสียบหมอก อีกทั้งยังได้รับสมญานามว่า กุ้ยหลินเมืองไทยจากทัศนียภาพบนเขื่อนรัชประภา โดยเป็นส่วนหนึ่งของอุทยานแห่งชาติเขาสก การเดินทางจากตัวเมืองสุราษฎร์ธานีใช้เส้นทางสุราษฎร์ธานี-ตะกั่วป่า (ทางหลวงหมายเลข 401)
สถานที่ท่องเที่ยวต่างๆมีดังนี้
*อุทยานแห่งชาติเขาสก
**น้ำตกวิ่งหิน
**น้ำตกแม่ยาย
**น้ำตกสิบเอ็ดชั้น
**น้ำตกธารสวรรค์
**น้ำตกโตนกลอย
**น้ำตกโตนไทร 
**ตั้งน้ำ
**ดอกบัวผุด (ดอกไม้ประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี)
**เส้นทางศึกษาธรรมชาติ สันยางร้อย
**เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ อุทยานแห่งชาติเขาสก
**ถ้ำค้างคาว
**เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ทางน้ำล่องแก่งน้ำตกบางหัวแรด-ลำคลองศก
**เขื่อนรัชชประภา
**เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ทางน้ำล่องลำน้ำคลองศก (วังมัจฉา-บ้านเชียวปง)
**ถ้ำน้ำทะลุ ตั้งอยู่พื้นหน่วยพิทักษ์ อช.เขาสกที่ ขส.4 ริมอ่างเก็บน้ำเชี่ยวหลาน
**ถ้ำประกายเพชร ภายในอ่างเก็บน้ำเขื่อนรัชชประภา
**ถ้ำสี่รู ตั้งอยู่พื้นหน่วยพิทักษ์ อช.เขาสกที่ ขส.4 ริมอ่างเก็บน้ำเชี่ยวหลาน
*อุทยานแห่งชาติคลองพนม 
**ถ้ำแก้ว
**ถ้ำนอน และถ้ำน่าน มีหินงอกหินย้อยที่ดูเป็นประกายพราวด้วยแร่ไมกา
**ไผ่เฉียงรุน ไผ่ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศ ตั้งอยู่อุทยานแห่งชาติคลองพนม
**เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ อุทยานแห่งชาติคลองพนม 
**น้ำตกเขาวงก์
**น้ำตกคีรีวงษ์และถ้ำคีรีวงษ์
**น้ำตกช่องยูง
**เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ต้นไม้ใหญ่
**เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ทางน้ำล่องแก่งลำน้ำคลองพนม-บ้านเบญจา
* ถ้ำนางพันธุรัต 
* วัดถ้ำวราราม
* Maria Auxilium Christianorum หมู่บ้านทับคริสต์
* ภูเขาพันธุรัตน์
* น้ำตกบางเลียบน้ำ
* น้ำตกบางหัวแรด
* ถ้ำเขาวง  (ตำบลต้นยวน)
* บ่อน้ำดันทรายดูด  (ตำบลต้นยวน
* น้ำตกโตนชัน (ตำบลพลูเถื่อน)
* น้ำตกห้าชั้น (ตำบลพลูเถื่อน)
* น้ำตกถ้ำลิง (ตำบลพลูเถื่อน)
* น้ำตกวังช้าง (ตำบลคลองชะอุ่น)
* อุทยานธรรมเขานาในหลวง

## อ้างอิง

พนม