เหรียญฟีลดส์

**เหรียญฟีลดส์** () เป็นรางวัลที่มอบให้แก่นักคณิตศาสตร์จำนวน 2-4 คน ที่มีอายุไม่เกิน 40 ปี ในการประชุมคณิตศาสตร์นานาชาติของสหภาพคณิตศาสตร์ระหว่างประเทศ (International Mathematics Union หรือ IMU) ซึ่งจัดขึ้นทุก ๆ 4 ปี ชื่อของ ชื่อของรางวัลอุทิศแด่จอห์น ชาลส์ ฟีลดส์ นักคณิตศาสตร์ชาวแคนาดา

รางวัลเหรียญฟีลดส์ได้รับการยอมรับในวงกว้างว่าเป็นรางวัลเกียรติยศสูงสุดสำหรับนักคณิตศาสตร์ และได้รับการบรรยายเป็นรางวัลโนเบลสาขาคณิตศาสตร์ ถึงแม้ว่าจะมีข้อแตกต่างที่สำคัญหลายประการ เช่น ความถี่ในการมอบรางวัล จำนวนรางวัล ขีดจำกัดอายุ มูลค่าทางการเงิน และเกณฑ์การพิจารณารางวัล จากการสำรวจความเป็นเลิศทางวิชาการประจำปีของ ARWU พบว่าเหรียญฟีลดส์ถือเป็นรางวัลสูงสุดในสาขาคณิตศาสตร์ทั่วโลกอย่างต่อเนื่อง และจากการสำรวจชื่อเสียงอีกครั้งที่จัดทำโดย IREG ใน ค.ศ. 2013–14 พบว่าเหรียญฟิลดส์เป็นรางวัลระดับนานาชาติที่มีชื่อเสียงเป็นอันดับสองในสาขาคณิตศาสตร์ รองจากรางวัลอาเบล

รางวัลนี้มอบให้พร้อมกับเงินรางวัลเป็นจำนวน 15,000 ดอลลาร์แคนาดา (ตั้งแต่ปี 2006) ฟิลด์มีบทบาทสำคัญในการก่อตั้งรางวัลนี้ โดยเป็นผู้ออกแบบเหรียญรางวัลเอง และเป็นผู้จัดหาเงินทุนส่วนที่เป็นเงินสด แม้ว่าเขาเสียชีวิตไปก่อนที่รางวัลนี้จะได้รับการจัดตั้งขึ้น และแผนงานของเขาจึงอยู่ภายใต้การดูแลของจอห์น ไลต์ตัน ซิง

มีการมอบรางวัลครั้งแรกใน ค.ศ. 1936 แก่นักคณิตศาสตร์ชาวฟินแลนด์ชื่อ ลาร์ส อาห์ลฟอร์ส (Lars Ahlfors) และนักคณิตศาสตร์ชาวอเมริกันชื่อ เจสซี่ ดักลาส (Jesse Douglas) และจัดมอบทุก ๆ 4 ปีมาตั้งแต่ ค.ศ. 1950 โดยมีจุดประสงค์เพื่อสนับสนุนและให้เกียรตินักวิจัยวัยหนุ่มสาวที่อุทิศตนเพื่องานด้านคณิตศาสตร์ ใน ค.ศ. 2014 แมร์แยม มีร์ซอฆอนี นักคณิตศาสตร์ชาวอิหร่าน กลายเป็นผู้หญิงคนแรกที่ได้รับเหรียญฟีลดส์ รวมแล้วมีผู้ได้รับเหรียญฟีลดส์ 64 คน

กลุ่มผู้ได้รับเหรียญฟิลด์สรุ่นล่าสุดได้รับรางวัลเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม ค.ศ. 2022 ในงานออนไลน์ซึ่งถ่ายทอดสดจากเฮลซิงกิ ประเทศฟินแลนด์ เดิมทีงานนี้มีกำหนดจัดขึ้นที่เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก ประเทศรัสเซีย แต่ถูกย้ายสถานที่เนื่องจากการรุกรานยูเครนของรัสเซียใน ค.ศ. 2022

## เงื่อนไขผู้ได้รับรางวัล
เหรียญฟีลดส์ได้รับการยกย่องมานานแล้วว่าเป็นรางวัลอันทรงเกียรติที่สุดในสาขาคณิตศาสตร์ และมักเรียกว่าเป็นรางวัลโนเบลสาขาคณิตศาสตร์ สิ่งนี้ต่างจากรางวัลโนเบล เนื่องจากเหรียญฟีลดส์จัดขึ้นทุก ๆ 4 ปี อีกทั้งยังจำกัดอายุของผู้รับรางวัลไม่ให้เกิน 40 ปี ในวันที่ 1 มกราคมของปีที่มีการมอบรางวัล กฎอายุไม่เกิน 40 ปีอิงตามความปรารถนาของฟีลดส์ที่ว่า "แม้จะเป็นการยกย่องผลงานที่ได้ทำไปแล้ว แต่ในขณะเดียวกันก็มีจุดประสงค์เพื่อเป็นกำลังใจให้ผู้รับรางวัลได้บรรลุผลงานที่ดียิ่งขึ้นไปอีก และเป็นการกระตุ้นให้ผู้อื่นพยายามอย่างต่อเนื่อง" นอกจากนี้ บุคคลหนึ่งจะได้รับเหรียญฟีลดส์เพียงครั้งเดียวเท่านั้น และผู้ที่ได้รับรางวัลจะไม่มีสิทธิ์ได้รับเหรียญรางวัลในครั้งต่อไป

เหรียญรางวัลนี้เริ่มมอบครั้งแรกใน ค.ศ. 1936 และมีผู้ได้รับไปแล้ว 64 คนจนถึง ค.ศ. 2022มีเพียงผู้ที่มีปริญญาเอกด้านคณิตศาสตร์เท่านั้นที่ได้รับเหรียญรางวัลนี้  ยกเว้นผู้ที่จบปริญญาเอกสาขาฟิสิกส์สองคน (Edward Witten และ Martin Hairer)

## รายชื่อผู้ได้รับรางวัล
* ค.ศ. 2022: Hugo Duminil-Copin (ฝรั่งเศส), June Huh (สหรัฐอเมริกา), James Maynard (อังกฤษ), Maryna Viazovska (ยูเครน)
* ค.ศ. 2018: Caucher Birkar (อิหร่าน), Alessio Figalli (อิตาลี), Peter Scholze (เยอรมนี), Akshay Venkatesh (อินเดีย/ออสเตรเลีย)
* ค.ศ. 2014: Artur Avila (บราซิล), Manjul Bhargava (แคนาดา), Martin Hairer (ออสเตรีย), Maryam Mirzakhani (อิหร่าน)
* ค.ศ. 2010: Elon Lindenstrauss (อิสราเอล), Ngô Bảo Châu (เวียดนาม), Stanislav Smirnov (รัสเซีย), Cédric Villani (ฝรั่งเศส)
* ค.ศ. 2006: Andrei Okounkov (รัสเซีย), Grigori Perelman (รัสเซีย) (*ปฏิเสธรางวัล*), Terence Tao (ออสเตรเลีย), Wendelin Werner (ฝรั่งเศส)
* ค.ศ. 2002: Laurent Lafforgue (ฝรั่งเศส), Vladimir Voevodsky (รัสเซีย)
* ค.ศ. 1998: Richard Ewen Borcherds (สหราชอาณาจักร), William Timothy Gowers (สหราชอาณาจักร), Maxim Kontsevich (รัสเซีย), Curtis T. McMullen (สหรัฐอเมริกา)
* ค.ศ. 1994: Efim Isakovich Zelmanov (รัสเซีย), Pierre-Louis Lions (ฝรั่งเศส), Jean Bourgain (เบลเยียม), Jean-Christophe Yoccoz (ฝรั่งเศส)
* ค.ศ. 1990: Vladimir Drinfeld (สหภาพโซเวียต), Vaughan Frederick Randal Jones (นิวซีแลนด์), Shigefumi Mori (ญี่ปุ่น), Edward Witten (สหรัฐอเมริกา)
* ค.ศ. 1986: Simon Donaldson (สหราชอาณาจักร), Gerd Faltings (เยอรมนีตะวันตก), Michael Freedman (สหรัฐอเมริกา)
* ค.ศ. 1982: Alain Connes (ฝรั่งเศส), William Thurston (สหรัฐอเมริกา), Shing-Tung Yau (จีน/สหรัฐอเมริกา)
* ค.ศ. 1978: Pierre Deligne (เบลเยียม), Charles Fefferman (สหรัฐอเมริกา), Grigory Margulis (สหภาพโซเวียต), Daniel Quillen (สหรัฐอเมริกา)
* ค.ศ. 1974: Enrico Bombieri (อิตาลี), David Mumford (สหรัฐอเมริกา)
* ค.ศ. 1970: Alan Baker (สหราชอาณาจักร), Heisuke Hironaka (ญี่ปุ่น), Sergei Petrovich Novikov (สหภาพโซเวียต), John Griggs Thompson (สหรัฐอเมริกา)
* ค.ศ. 1966: Michael Atiyah (สหราชอาณาจักร), Paul Joseph Cohen (สหรัฐอเมริกา), Alexander Grothendieck (ฝรั่งเศส), Stephen Smale (สหรัฐอเมริกา)
* ค.ศ. 1962: Lars Hörmander (สวีเดน), John Milnor (สหรัฐอเมริกา)
* ค.ศ. 1958: Klaus Roth (สหราชอาณาจักร), René Thom (ฝรั่งเศส)
* ค.ศ. 1954: Kunihiko Kodaira (ญี่ปุ่น), Jean-Pierre Serre (ฝรั่งเศส)
* ค.ศ. 1950: Laurent Schwartz (ฝรั่งเศส), Atle Selberg (นอร์เวย์)
* ค.ศ. 1936: Lars Ahlfors (ฟินแลนด์), Jesse Douglas (สหรัฐอเมริกา)

## เหตุการณ์สำคัญ
* ปี 1954 Jean-Pierre Serre เป็นผู้ที่ได้รับรางวัลที่อายุน้อยที่สุด ด้วยวัย 27 ปี
* ปี 1966 Alexander Grothendieck ปฏิเสธที่จะรับรางวัล เพื่อประท้วงการรุกรานของโซเวียตในยุโรปตะวันออก Léon Motchane ทำหน้าที่เป็นผู้รับรางวัลแทนเขา
* ปี 1970 Sergei Novikov ถูกรัฐบาลโซเวียตกดดันไม่ให้รับรางวัลดังกล่าว
* ปี 1978 Grigory Margulis ถูกรัฐบาลโซเวียตกดดันไม่ให้รับรางวัลดังกล่าว Jacques Tits ทำหน้าที่เป็นผู้รับรางวัลแทนเขา
* ปี 1982 มีการเลื่อนการประชุมไปในปีถัดไป เนื่องจากมีการประกาศกฎอัยการศึกในวอร์ซอ รางวัลถูกมอบในปีต่อมา
* ปี 1990 Edward Witten เป็นนักฟิสิกส์คนแรกที่ได้รับรางวัล
* ปี 1998 Andrew Wiles ได้รับโล่เงินประกาศเกียรติคุณเป็นคนแรก จากผลงานการพิสูจน์ทฤษฎีบทสุดท้ายของแฟร์มา ถึงแม้ว่าไวลส์จะมีอายุเกิน 40 ปีในตอนที่ได้รับรางวัลแล้วก็ตาม (ไวลส์ตีพิมพ์บทพิสูจน์ทฤษฎีบทนี้ตอนอายุ 41 ปี)
* ปี 2006 กริกอรี เพเรลมาน (Grigori Perelman) ผู้พิสูจน์ข้อความคาดการณ์ของปวงกาเร ปฏิเสธที่จะรับรางวัลดังกล่าว
* ปี 2014 Maryam Mirzakhani เป็นผู้หญิงคนแรกที่ได้รับรางวัล และ Artur Avila เป็นนักคณิตศาสตร์ที่มาจากทวีปอเมริกาใต้คนแรกที่ได้รับรางวัล

## เหรียญรางวัล

เหรียญรางวัลออกแบบและสร้างโดยประติมากรชาวแคนาดาชื่อ R. Tait McKenzie ทำจากทองคำ 14 กะรัต มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 63.5 มิลลิเมตร และหนัก 169 กรัม

* ด้านหน้าของเหรียญเป็นรูปของอาร์คิมิดีส และมีข้อความเป็นภาษาลาตินที่ระบุเป็นของมานิลิอุส กวีในคริสต์ศตวรรษที่ 1 ว่า:  ("เจริญเหนือตนเองและเข้าใจโลก") ปี 1933 เขียนด้วยตัวเลขโรมัน และมีข้อผิดพลาด (MC**N**XXXIII แทนที่จะเป็น MC**M**XXXIII) มีอักษรกรีกตัวพิมพ์ใหญ่ที่เขียนคำว่าม Ἀρχιμηδους หรือ "ของอาร์คิมิดีส"
* ด้านหลังของเหรียญมีจารึกเป็นภาษาลาตินว่า:

:: 

คำแปล: "นักคณิตศาสตร์ผู้ประชุมจากทั่วโลกมอบรางวัล [นี้] สำหรับงานเขียนโดดเด่น"

ในส่วนพื้นหลังแสดงโลงศพของอาร์คิมีดีส ซึ่งสลักทฤษฎีบทของเขาไว้ (เกี่ยวกับทรงกลมและทรงกระบอก และมีกิ่งมะกอกอยู่ด้านหลัง (นี่คือผลทางคณิตศาสตร์ที่มีรายงานว่าอาร์คิมิดีสภูมิใจที่สุด: ทรงกลมบรรจุในทรงกระบอกที่มีความสูงและเส้นผ่านศูนย์กลางเท่ากัน อัตราส่วนระหว่างมวลทั้งสองเทียบเท่า )

ขอบเหรียญสลักชื่อผู้ได้รับรางวัล

## ข้อมูลเพิ่มเติม
* รายชื่อรางวัลและเหรียญรางวัลทางคณิตศาสตร์

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม

* 
* 
* .

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* Overview at britannica.com

หมวดหมู่:รางวัล