open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
อนาคามี

**อนาคามี** แปลว่า *ผู้ไม่มาเกิดอีก* หมายความว่าจะไม่กลับมาเกิดในกามาวจรภูมิอีก แต่จะเกิดใน พรหมโลก อีกครั้งเดียวหรือหลายครั้งก็ได้ (เกิดในพรหมโลกหลายครั้ง เช่น อุทธังโสโต อกนิฏฐคามี) แล้วจะบรรลุอรหันต์แล้วนิพพานบนพรหมโลกนั้น

## การละสังโยชน์
**อนาคามี** เป็นชื่อเรียกพระอริยบุคคลขั้นที่ 3 จากทั้งหมด 4 ขั้น ได้แก่ โสดาบัน สกทาคามี อนาคามี อรหันต์ พระอนาคามีเป็นผู้ละสังโยชน์เบื้องต่ำ (โอรัมภาคิยสังโยชน์) ทั้ง 5 ประการได้แล้ว ยังเหลือสังโยชน์เบื้องสูง (อุทธัมภาคิยสังโยชน์) อีก 5 ประการ คือ
# รูปราคะ หมายถึง ความพอใจในรูปฌาน หรือ รูปธรรมอันประณีต หรือ ความพอใจในรูปภพ
# อรูปราคะ หมายถึง ความพอใจในอรูปฌาน หรือ พอใจในอรูปธรรม เช่น ความรู้ เป็นต้น หรือ ความพอใจในอรูปภพ
# มานะ หมายถึง ความสำคัญตนว่าเป็นนั่นเป็นนี่ เช่น เป็นพระอนาคามี (แม้ว่าจะเป็นจริง ๆ) เป็นต้น
# อุทธัจจะ คือ ความฟุ้งของจิต
# อวิชชา คือ ความไม่รู้แจ้ง
อนึ่งพึงเข้าใจว่า แม้สังโยชน์เบื้องสูงบางข้อจะมีชื่อเหมือนกิเลสอย่างหยาบที่ยังมีในปถุชน (ผู้ยังไม่เป็นบรรลุเป็นพระอริยบุคคล) เช่น มานะ อุทธัจจะ หรือ อวิชชา แต่สังโยชน์เบื้องสูงอันเป็นกิเลสที่ยังหลงเหลืออยู่ในจิตใจของพระอนาคามีนั้น เป็นกิเลสที่ละเอียดกว่าของปถุชนอย่างมาก

## ประเภท
พระอนาคามี มีอยู่ 5 ประเภท ได้แก่
* 1. **อันตราปรินิพพายี** ผู้ปรินิพพานในระหว่าง คือ เกิดในสุทธาวาสภพใดภพหนึ่งแล้ว อายุยังไม่ถึงกึ่ง ก็ปรินิพพานโดยกิเลสปรินิพพาน
* 2. **อุปหัจจปรินิพพายี** ผู้จวนจะถึงจึงปรินิพพาน คือ อายุพ้นกึ่งแล้ว จวนจะถึงสิ้นอายุจึงปรินิพพาน 
* 3. **อสังขารปรินิพพายี** ผู้ปรินิพพานโดยไม่ต้องใช้แรงชักจูง คือ ปรินิพพานโดยง่าย ไม่ต้องใช้ความเพียรนัก
* 4. **สสังขารปรินิพพายี** ผู้ปรินิพพานโดยใช้แรงชักจูง คือ ปรินิพพานโดยต้องใช้ความเพียรมาก
* 5. **อุทธังโสโต อกนิฏฐคามี** ผู้มีกระแสในเบื้องบนไปสู่อกนิฏฐภพ คือ เกิดในสุทธาวาสภพใดภพหนึ่งแล้วก็ตาม จะเกิดเลื่อนต่อขึ้นไปจนถึงอกนิฏฐภพแล้วจึงปรินิพพาน

## อ้างอิง
* พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต *พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด *'คำวัด,*' * วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548

หมวดหมู่:อริยบุคคล
หมวดหมู่:อภิธานศัพท์พุทธศาสนา
กำไรเกินปกติ

**กำไรเกินปกติ** () คือ กำไรที่เกินมาจาก รายได้หลังหักต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ทั้งหมดแล้ว โดยปกติแล้ว กำไรเกินปกติจะมาจากการผูกขาด เช่น ผูกขาดทรัพยากร ผูกขาดพื้นที่ ผูกขาดข้อมูล เป็นต้น กำไรเกินปกติอาจได้มาจากหลายทาง เช่น การได้อภิสิทธิ์, การรู้ข้อมูลภายใน (inside information)

หมวดหมู่:เศรษฐศาสตร์จุลภาค
หมวดหมู่:คำศัพท์เศรษฐศาสตร์
หมวดหมู่:กำไร
พระยายมราช (หมัด)

**พระยายมราช (หมัด) ** หรือ จุ้ย หรือบ้างก็เรียกว่า "**พระยายมราชแขก**" เป็นบุตรของ'''เจ้าพระยาจักรี (หมุด)''' เกิดเมื่อปีใดไม่ปรากฏ ได้เข้ารับราชการในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีพร้อมบิดา ถูกประหารชีวิตในปลายรัชกาลซึ่งเป็นช่วงที่เชื่อกันว่าสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงเสียพระสติ

## พระยาอภัยรณฤทธิ์
ในครั้งที่ดำรงตำแหน่งพระยาอภัยรณฤทธิ์ ได้ร่วมไปกับทัพเรือของบิดาที่เข้าตีเมืองพุทไธมาศ เมื่อ พ.ศ. 2314 และราชการสงครามอื่น ๆ อีกมาก

## พระยายมราช
เมื่อบิดาเสียชีวิต พระยาอภัยรณฤทธิ์ (หมัด) ได้เลื่อนขึ้นเป็นพระยายมราช และมีส่วนร่วมในราชการสงครามอีกหลายครั้ง เช่น รบกับอะแซหวุ่นกี้ที่เมืองพิษณุโลกเมื่อ พ.ศ. 2318 โดยท่านเป็นผู้คุมทัพหลวงตามขึ้นไปหลังจากเจ้าพระยาจักรี (ทองด้วง) ยกไปตั้งรับที่พิษณุโลก ทัพของท่านถูกพม่าโอบเข้าด้านหลังตีค่ายแตก แต่ท่านชิงค่ายคืนได้ เมื่อเจ้าพระยาจักรีและเจ้าพระยาสุรสีห์ตีหักออกจากเมืองพิษณุโลกไปตั้งมั่นที่เพชรบูรณ์ ประกอบกับอะแซหวุ่นกี้ยกทัพกลับเพราะปัญหาภายในอังวะ พระยายมราชเป็นผู้คุมทัพไปตามทัพพม่าถึงด่านแม่ละเมา ยิงทหารพม่าล้มตายและจับเป็นเชลยได้มาก

## ถูกประหาร
ใน พ.ศ. 2322 เกิดกบฏมหาดา โดยมหาดาที่บวชอยู่ที่อยุธยาตั้งตัวเป็นพระเจ้าแผ่นดิน ตั้งข้าราชการครบตำแหน่ง สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีจึงให้ข้าหลวงไปจับตัวมหาดาและผู้ที่มหาดาแต่งตั้งเป็นขุนนางลงมาจำไว้ ก่อนจะนำไปประหารที่ป้อมวิชัยประสิทธิ์ พระยายมราช (หมัด) ถูกจำและประหารพร้อมกับกลุ่มกบฏนี้ด้วย โดยไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด ในพระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา ระบุว่าในปี พ.ศ. 2322 พระยายมราชแขกเป็นโทษต้องพระราชอาญาในเรือนจำแต่ไม่ระบุสาเหตุ หลักฐานบางแห่งกล่าวว่า เป็นเพราะสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีเสียพระสติ เมื่อทราบว่ามหาดาตั้งขุนนางครบทุกตำแหน่ง ขาดแต่พระยายมราช จึงให้นำตัวพระยายมราชไปจำให้ครบตำแหน่งขุนนางแล้วประหารเสียพร้อมกัน

## อ้างอิง

* 

ยมราช (หมัด)
หมัด
หมัด
หมวดหมู่:ขุนนางในสมัยกรุงธนบุรี
กามราคะ

**กามราคะ** (อ่านว่า กามะ-, กามมะ- ) แปลว่า *ความกำหนัดในกาม, ความใคร่ในกาม, ความกำหนัดยินดีด้วยอำนาจกาม* ใช้ว่า **กามราค** (กามะราก) ก็มี

**กามราคะ** หมายถึงอาการที่จิตยินดีเพลิดเพลินในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ซึ่งเรียกว่ากามคุณ จนหลงใหลไม่ปล่อยวางง่าย และหมายถึงอาการที่จิตยินดีเพลิดเพลินในกามคุณเช่นนั้นด้วยอำนาจกิเลสกาม มีกิเลสกามเป็นเหตุให้ทำ นำให้มีความยินดีเพลิดเพลิน เช่น ยินดีเพลิดเพลินในรูปและเสียงด้วยความอยาก

**กามราคะ** โดยปกติใช้อธิบายเกี่ยวกับสาเหตุที่ทำให้ผู้คนหมกมุ่น หลงใหล ยินดี ติดอยู่ในเรื่องโลกีย์วิสัยของมนุษย์ เช่นใช้ว่า

## อ้างอิง

* พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต *พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด *'คำวัด,*' * วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548

หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
เครื่องราง

[thumb|200px|ลาย[ยันต์ มักพกเป็นเครื่องราง]]

**เครื่องราง** หมายถึง ของที่นับถือว่าป้องกันอันตราย ยิงไม่ออก ฟันไม่เข้า เช่น ตะกรุด ผ้ายันต์ เหล็กไหล เครื่องรางถือเป็นวัตถุมงคลประเภทหนึ่ง

**ของขลัง** คือของที่ถือว่าศักดิ์สิทธิ์ มีพลังหรืออำนาจที่อาจบันดาลให้เป็นไป หรืออาจบันดาลสิ่งที่ต้องประสงค์สำเร็จได้

สองคำนี้มักนิยมใช้คู่กันเป็น **เครื่องรางของขลัง**

**เครื่องรางของขลัง** ปกติเป็นเรื่องนอกคำสอนของศาสนาพุทธ ถูกจัดอยู่ในประเภทไสยศาสตร์มากกว่า แต่เป็นที่นิยมกันมาแต่โบราณ ด้วยเห็นว่าพลังหรืออำนาจนั้นมาจากพุทธานุสติ

## อ้างอิง
* พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช), *พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด *'คำวัด,*' * วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548

*
ปัพพาชนียกรรม

**ปัพพาชนียกรรม** (อ่านว่า *ปับพาชะนียะกำ* ใช้ว่า **บัพพาชนียกรรม** ก็ได้) คือการลงโทษพระภิกษุที่กระทำผิดโดยการขับออกจากคณะสงฆ์

ในทางศาสนาพุทธ ปัพพาชนียกรรมหมายถึงการขับภิกษุออกจากหมู่คณะ การไล่ภิกษุออกจากวัด เป็นกรรมอันสงฆ์พึงทำแก่ภิกษุอันจะพึงไล่เสีย จัดเป็นนิคหกรรมคือการลงโทษภิกษุอย่างหนึ่งใน 6 อย่าง วิธีทำกรรมนี้ต้องทำเป็นสังฆกรรม คือ **ญัตติจตุตถกรรม**

ทรงอนุญาตให้สงฆ์ทำแก่ภิกษุผู้ประพฤติเสียหายอย่างใดอย่างหนึ่ง คือ ก่อการทะเลาะวิวาทบาดหมาง มีอาบัติมาก มีมรรยาทไม่สมควร คลุกคลีกับคฤหัสถ์ เป็นผู้วิบัติทางศีลอาจาระ และทิฐิ กล่าวติเตียนพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เล่นคะนอง ประพฤติอนาจาร ลบล้างพระบัญญัติ ประกอบมิจฉาชีพ

## อ้างอิง
* พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต *พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด *'คำวัด,*' * วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548

หมวดหมู่:การเลิกยุ่งเกี่ยวกับศาสนา
หมวดหมู่:พิธีกรรมในศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:พระวินัยบัญญัติ
นิคหกรรม

**นิคหกรรม** (อ่านว่า นิก-คะ-หะ-กำ) แปลว่า การข่ม เป็นวิธีการลงโทษภิกษุตามพระธรรมวินัยเพื่อให้เข็ดหลาบ **นิคหกรรม** ใช้สำหรับลงโทษภิกษุผู้ทำเสียหาย เช่นก่อการทะเลาะวิวาทบาดหมาง ทำความอื้อฉาว มีศีลวิบัติ ติเตียนพระรัตนตรัย เล่นคะนอง ประพฤติอนาจาร ลบล้างพระบัญญัติ ประกอบมิจฉาชีพเป็นต้น  นิคหกรรม เป็นกิจที่พึงทำอย่างหนึ่งของผู้ปกครองหมู่คณะ เป็นคำคู่กับปัคหะคือการยกย่อง ทั้งสองอย่างนี้เป็นเครื่องมือในการปกครอง มีความสำคัญเท่าๆ กัน ทั้งนี้เพื่อความอยู่ผาสุกแห่งสงฆ์ เมื่อมีผู้ประพฤติมิชอบ สมควรแก่นิคหกรรม พระพุทธเจ้าก็ทรงประทานอนุญาตให้สงฆ์ทำนิคหกรรมแก่ผู้นั้นตามพระธรรมวินัย

**นิคหกรรม** ในปัจจุบัน มีกฎของคณะสงฆ์เพื่อการนี้เรียกว่า **กฎนิคหกรรม** แต่ใช้ในกรณีความผิดที่ร้ายแรง หรือ **คุรุกาบัติ** และต้องเป็นไปตามพระธรรมวินัยเท่านั้น

## วิธีการตัดสิน
**นิคหกรรม** ที่ระบุไว้ในพระธรรมวินัยมี 6 วิธี คือ 
# **ตัชนียกรรม** ข่มไว้ด้วยการตำหนิโทษ
# **นิยสกรรม** ถอดยศ ทำให้หมดอำนาจหน้าที่
# **ปัพพาชนียกรรม** ขับไล่ออกจากหมู่คณะ ให้สึก
# **ปฏิสารณียกรรม** บังคับให้ขอขมาเมื่อล่วงเกินคฤหัสถ์
# **อุกเขปนียกรรม** ตัดสิทธิ์ที่จะพึงได้บางอย่าง
# **ตัสสาปาปิยสิกากรรม** ลงโทษหนักกว่าความผิดฐานให้การกลับไปกลับมา

## อ้างอิง

* 

หมวดหมู่:พระสงฆ์
หมวดหมู่:พิธีกรรมในศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:พระวินัยบัญญัติ
ปฏิปทา

**ปฏิปทา** แปลว่า *ทางดำเนิน ข้อปฏิบัติ แนวทางปฏิบัติ ความประพฤติ* ในทางธรรมมักปรากฏต่อท้ายคำอื่นๆ เช่น มัชฌิมาปฏิปทา ทุกขนิโรธปฏิปทา เป็นต้น 
ส่วนปฏิปทาในทางโลกมักถูกนำมาใช้ในความหมายว่าความประพฤติ และใช้กับความประพฤติที่ดีงาม ไม่ใช้กับความประพฤติที่ไม่ดี เช่นใช้ว่า "เขาเป็นคนมีปฏิปทาอย่างนี้มาแต่ไหนแต่ไรแล้ว" หมายความว่าเขาเป็นคนมีความประพฤติที่ดี เช่น ชอบช่วยเหลือคนอื่น มีอัธยาศัยดี หรือมีอุปนิสัยใจคอตามที่แสดงออกมาเช่นนั้น

## อ้างอิง

* 

หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
อุเบกขา

**อุเบกขา** (ภาษาบาลี: อุเปกขา ภาษาสันสกฤต: อุเปกษา) แปลว่า ความวางเฉย ความวางใจ เป็นกลาง

**อุเบกขา** หมายถึง ความวางเฉยแบบวางใจเป็นกลาง ๆ โดยไม่เอนเอียงเข้าข้างเพราะชอบ เพราะชัง เพราะหลงและเพราะกลัว เช่น ไม่เสียใจเมื่อคนที่ตนรักถึงความวิบัติ หรือไม่ดีใจเมื่อศัตรูถึงความวิบัติ มิใช่วางเฉยแบบไม่แยแสหรือไม่รู้ไม่ชี้ ทั้ง ๆ ที่สามารถช่วยเหลือได้เป็นต้น

ลักษณะของผู้มีอุเบกขา คือเป็นคนหนักแน่นมีสติอยู่เสมอ ไม่ดีใจไม่เสียใจจนเกินเหตุ เป็นคนยุติธรรม ยึดหลักความเป็นผู้ใหญ่ รักษาความเป็นกลางไว้ได้มั่นคงไม่เอนเอียงเข้าข้าง ปฏิบัติหน้าที่ด้วยเหตุผลถูกต้องคลองธรรม และเป็นผู้วางเฉยได้เมื่อไม่อาจประพฤติเมตตา กรุณา หรือมุทิตาได้

**อุเบกขา** เป็นหลักปฏิบัติข้อ 4 ในหลัก พรหมวิหาร 4

## อุเบกขา 10 ประเภท
#**ฉฬงฺคุเปกขา** อุเบกขาประกอบด้วย องค์ 6 คือ การวางเฉยในอายตนะ ทั้ง 6
#**พฺรหฺมวิหารุเปกฺขา** อุเบกขาในพรหมวิหาร 
#**โพชฺฌงฺคุเปกฺขา** อุเบกขาในโพชฌงค์ คือ อุเบกขาในมานะ คือ วางเฉยไม่ตัดสิน ว่าสิ่งต่าง ๆ นั้น ดีกว่า เลวกว่า แย่กว่า เสมอกัน ปราณีตกว่ากัน เป็นอุเบกขาซึ่งอิงวิราคะ อิงวิเวก 
#**วิริยุเปกฺขา** อุเบกขาใน วิริยะ คือ ทางสายกลางในการทำความเพียร ไม่หย่อนเกินไป ไม่ตึงเกินไป
#**สงฺขารุเปกขา** อุเบกขาในสังขาร คือการไม่ยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ 5
#**เวทนูเปกฺขา** อุเบกขาในเวทนา ไม่ใช่ทุกข์ ไม่ใช่สุข
#**วิปสฺสนูเปกขา** อุเบกขาในวิปัสสนา อันเกิดจากเห็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา
#**ตตฺรมชูฌตฺตุเปกขา** อุเบกขาในเจตสิก หรืออุเบกขา ที่ยังธรรมทั้งหลาย ที่เกิดพร้อมกันให้เป็นไปเสมอกัน 
#**ฌานุเปกฺขา** อุเบกขาในฌาน 
#**ปาริสุทฺธุเปกฺขา** อุเบกขาบริสุทธิ์จากข้าศึก คือมีสติบริสุทธิ์ เพราะอุเบกขา

## อ้างอิง

* พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต *พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด *'คำวัด,*' * วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548

หมวดหมู่:พรหมวิหารสี่
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
ละอองลอย

thumb|สิ่งที่ฉีดออกมาจากกระป๋องสเปรย์เป็นละอองลอยชนิดหนึ่ง

**ละอองลอย** หรือ **แอโรซอล** (aerosol) คือ ของผสมประเภทคอลลอยด์ที่ประกอบด้วยอนุภาคของแข็งหรือของเหลวที่เป็นละอองฟุ้งกระจายในอากาศหรือในก๊าซอื่น (มักเรียกละอองอนุภาคของแข็งว่า ฝุ่น หรือ ฝุ่นละออง) อนุภาคเหล่านี้ลอยในอากาศในลักษณะกึ่งสารละลายและกึ่งสารแขวนลอย เช่นเดียวกับคอลลอยด์ชนิดอื่น ๆ ระยะแรกหมายความเฉพาะอนุภาคของแข็งที่กระจายในก๊าซ แต่ปัจจุบันรวมถึงหยดละอองของเหลวหรือทั้งคู่ที่กระจายในก๊าซ

ละอองลอยมีอนุภาคขนาดเล็ก (ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางอยู่ระหว่าง 10–100 ไมโครเมตร) ที่แขวนลอยในอากาศอยู่ในสถานะของแข็งและสถานะของเหลว มีแหล่งกำเนิดมาจากแหล่งกำเนิดธรรมชาติ เช่น เกิดจากภูเขาไฟ ไฟไหม้ป่า การกระเซ็นของละอองน้ำทะเล ฝุ่น ควัน การกัดเซาะผิวหน้าดินโดยลม เป็นต้น

## ละอองลอยสามารถจำแนกได้เป็น
* ฝุ่น อนุภาคของแข็งที่เกิดจากการระเบิดภูเขาไฟ
* เขม่า เป็นอนุภาคที่หลงเหลือจากการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์ เป็นผลที่เหลืออยู่ของปฏิกิริยาการเผาไหม้คาร์บอน
* ไอควัน เป็นของแข็งที่เกิดจากการเผ่าไหม้ หรือท่อไอเสียรถยนต์
* หมอก ของเหลวที่เป็นละอองน้ำอยู่ในอากาศ
* ฝุ่นที่เกิดจากโรงงานอุตสาหกรรม

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม
* สเปรย์ละอองลอย (aerosol spray)
* ฝุ่นละออง (particulate) 
* ละอองลอยชีวภาพ (bioaerosol)
* มลภาวะทางอากาศ 

หมวดหมู่:คอลลอยด์
หมวดหมู่:ฝุ่น
แอลฟา

**แอลฟา** หรือมักเรียกกันว่า **อัลฟ่า** ( เสียงอ่าน , , ตัวใหญ่ , 88ตัวเล็ก ) เป็นอักษรกรีกตัวที่ 1 และเป็นเลขกรีกที่มีค่าเท่ากับ 1 แอลฟามีที่มาจากอาเลฟ 20px|Aleph ซึ่งเป็นอักษรฟินิเชียและฮีบรู เป็นสัญลักษณ์สื่อถึงวัวตัวผู้หรือผู้นำ นอกจากนี้แอลฟายังเป็นรากในการกำเนิดอักษรตัวอื่นด้วย เช่น เอ (A) ในภาษาละติน และ อา (А) ในอักษรซีริลลิกในภาษาอังกฤษ คำว่า "แอลฟา" ซึ่งเป็นคำนาม มีความหมายว่า "การเริ่มต้น" หรือ "อันดับแรก" (ในอนุกรมหรือลำดับ) ซึ่งสอดคล้องกับรากศัพท์ในภาษากรีก

## การใช้งาน
ในภาษากรีกโบราณ แอลฟาใช้แทนเสียงสระ  [a] สามารถแทนได้ทั้งเสียงสระอะ ([a]) และสระอา ([aː]) ในปัจจุบันเพื่อลดความสับสนตรงนี้ จึงได้มีการใส่สัญลักษณ์ไว้ด้านบนของแอลฟา โดย Ᾱᾱ แทนเสียงยาว และ Ᾰᾰ แทนเสียงสั้น

* ὥρα = ὥρᾱ *hōrā (โฮร่า)* การสะกดในภาษากรีก: [hɔ́ːraː] "เวลา"
* γλῶσσα = γλῶσσᾰ *glôssa* (กลอสสะ) การสะกดในภาษากรีก: [ɡlɔ̂ːssa] "ลิ้น"

ในภาษากรีกยุคใหม่ เสียงสั้นยาวของสระได้หายไป ทำให้ปัจจุบันสัญลักษณ์สัทศาสตร์ IPA ใช้เพียง  [a]

## อ้างอิงและเชิงอรรถ

หมวดหมู่:ชุดตัวอักษรกรีก
แอลฟา (แก้ความกำกวม)

**แอลฟา** หรือ **อัลฟา** () สามารถหมายถึง
* แอลฟา ชื่ออักษรกรีก
* ในทางฟิสิกส์
** อนุภาคแอลฟา หรือรังสีแอลฟา (alpha particle)
*** การสลายให้อนุภาคแอลฟา (alpha decay)
** สัญลักษณ์ของ ความเร่งเชิงมุม
* สัมประสิทธิ์แอลฟา (alpha coefficient) ในทางสถิติ
* แอลฟา คนครึ่งม้า (Alpha Centauri) ดาวฤกษ์ที่อยู่ใกล้สุริยจักรวาลมากที่สุด
* อัลฟาโรเมโอ บริษัทผู้ผลิตรถยนต์ของประเทศอิตาลี (บางครั้งถูกเรียกย่อว่าอัลฟา)
กามคุณ

**กามคุณ** (อ่านว่า กา-มะ-คุน, กาม-มะ-คุน) ในพระพุทธศาสนาหมายถึง สิ่งที่น่าปรารถนา ชวนให้รักชักให้ใคร่ พาใจให้กำหนัดยินดี มี 5 ชนิด คือ รูป (สิ่งที่ตามองเห็น) เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ (สิ่งที่กายสัมผัส) กามคุณ 5 นี้เป็นอารมณ์ คือสิ่งที่ยึดดึงใจให้ปรารถนา ให้รักใคร่ เป็นต้น จึงเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า "กามารมณ์" แปลว่า อารมณ์คือกามคุณ ไม่ได้หมายถึงอารมณ์ทางเพศเพียงอย่างเดียว

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
มงคล

**มงคล** แปลว่า *เหตุนำความสุขความเจริญมาให้* คือสิ่งที่นำความโชคดี ความสวัสดี และความสุขมาให้ตามที่ปรารถนา มงคลมี 2 อย่างคือ **มงคลทางโลก** กับ **มงคลทางธรรม**

**มงคลทางโลก** คือสิ่งที่เป็นวัตถุซึ่งชาวโลกถือว่าเป็นมงคล ได้แก่สิ่งของ สัตว์ และต้นไม้บางชนิด เช่น มงคลแฝด ของขลัง ช้างเผือก ใบเงินใบทอง รวมถึงชื่อ อักษร กาลเวลาหรือฤกษ์ยามเป็นต้น เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า **มงคลนอก**

**มงคลทางธรรม** คือมงคลที่เป็นข้อปฏิบัติ ต้องทำต้องปฏิบัติให้ได้จริงจึงจะเป็นมงคล มี 38 ประการ เช่นไม่คบคนพาล คบแต่บัณฑิต การให้ทาน การประพฤติธรรม ความกตัญญู เป็นต้น เรียกอีกอย่างว่า **[[มงคลใน]]** หรือ **[[มงคล 38]]** หรือ **[[มงคลชีวิต]]** ก็เรียก

## ดูเพิ่ม
* มงคลสูตร พระสูตรที่พระพุทธเจ้าตรัสแสดงมงคล 38 ประการ

## อ้างอิง

* พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต *พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด *'คำวัด,*' * วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548

หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
ทีตา

**ทีตา** **เทตา**  (, ; , ตัวใหญ่ , ตัวเล็ก ) เป็นอักษรกรีกตัวที่ 8 และมีค่าของเลขกรีกเท่ากับ 9 ปัจจุบันใช้แทนค่ามุมใด ๆ ในทางคณิตศาสตร์ หรือ แทนมุมหักเห มุมตกกระทบ และมุมสะท้อนของแสงในทางวิทยาศาสตร์

หมวดหมู่:ชุดตัวอักษรกรีก
มู

**มู** อาจหมายถึง
* มิว ชื่ออักษรกรีก
* อาริเอส มู (Aries Mu) ตัวละครจากเซนต์เซย่า
* มู ตัวละครในการ์ตูนนินจาคาถาโอ้โฮเฮะ
* ทวีปมู (Mu) ทวีปในตำนาน
* พระเจ้ามู กษัตริย์แห่งเกาหลี

## ดูเพิ่ม
* MU
* มิว
มิว (อักษรกรีก)

:*สำหรับความหมายอื่น ดูที่ [[มิว]], [[มู]], [[MU]]*
**มิว** () หรือ **มี** (; ตัวใหญ่ , ตัวเล็ก ) เป็นอักษรกรีกตัวที่ 12 และมีค่าของเลขกรีกเท่ากับ 40 ปัจจุบัน ส่วนมากมิวถูกใช้แทนค่าสัมประสิทธ์แรงเสียดทานในวิชาฟิสิกส์

## อ้างอิงและเชิงอรรถ

หมวดหมู่:ชุดตัวอักษรกรีก
เอปไซลอน

**เอปไซลอน** () หรือ **เอปซีลอน** (, ตัวใหญ่ , ตัวเล็ก ) เป็นอักษรกรีกตัวที่ 5 และมีค่าของเลขกรีกเท่ากับ 5

## อ้างอิงและเชิงอรรถ

หมวดหมู่:ชุดตัวอักษรกรีก
คอปปา

thumb|right|150px|คอปปาแบบตัวเลข
**คอปปา** () หรือ **โกปา** (, ตัวใหญ่ , ตัวเล็ก ) เป็นอักษรกรีกที่เคยใช้ในเลขกรีกโดยมีค่าเท่ากับ 90 ปัจจุบันเลิกใช้แล้ว อักษรคอปปามีสองรูปแบบคือ "คอปปาแบบโบราณ" () ใช้ในการเขียนหนังสือ และ "คอปปาแบบตัวเลข" () ใช้แทนตัวเลขและการอ้างอิงเอกสาร

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Koppa  

หมวดหมู่:ชุดตัวอักษรกรีก
พาย (อักษรกรีก)

**พาย** () หรือ **ปี** (, ตัวใหญ่ , ตัวเล็ก ) เป็นอักษรตัวที่ 16 ของอักษรกรีก ซึ่งแสดงถึงเสียงหยุด ริมฝีปาก ไม่ก้องใน  ในระบบเลขกรีกมีค่าเท่ากับ 80 มาจากชุดตัวอักษรฟินิเชีย Pe () ตัวอักษรที่มาจาก pi ได้แก่ P ในภาษาละติน, Pe ในอักษรซีริลลิก (П, п), pi ในอักษรคอปติก (Ⲡ, ⲡ) และคู่อักษรโกธิก (𐍀)

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ชุดตัวอักษรกรีก
มิว

**มิว** อาจหมายถึง
* มิว (Mew) เสียงร้องของแมว
* มิว ชื่ออักษรกรีก
* มิว (Mew) และ มิวทู (Mewtwo) ชื่อโปเกมอน
* มิว ออนไลน์ (Mu Online) เกมออนไลน์
* มิวทอร์เรนต์ (μTorrent) โปรแกรมแชร์ไฟล์
* นิษฐา คูหาเปรมกิจ
* ศุภศิษฏ์ จงชีวีวัฒน์

## ดูเพิ่ม
* MU
* มู
* มิวส์ (แก้ความกำกวม)
MU

**MU, Mu, mu** อาจหมายถึง
* นางงามจักรวาล Miss Universe
* มิว ชื่ออักษรกรีก
* รหัสประเทศ ISO 3166-1 alpha-2 ของประเทศมอริเชียส (mu)
** .mu โดเมนอินเทอร์เน็ตระดับบนสุดของประเทศนี้
* รหัสสายการบิน IATA ของไชนาอีสเทิร์นแอร์ไลน์ส (MU)
* มหาวิทยาลัย (MU)
** มหาวิทยาลัยมหิดล ประเทศไทย
** มหาวิทยาลัยไมอามี สหรัฐอเมริกา
** มหาวิทยาลัยมาร์แชลล์ สหรัฐอเมริกา
* มิว ออนไลน์ (Mu Online) เกมออนไลน์
* อาริเอส มู (Aries Mu) ตัวละครจากเซนต์เซย์ย่า
* ทวีปมู (Mu) ทวีปในตำนาน
* พระเจ้ามู(ค.ศ.600-641)กษัตริย์องค์ที่30แห่งอาณาจักรแพคเจ
## ดูเพิ่ม
* มิว
* มู
วงศ์ปลาค้อ

**วงศ์ปลาค้อ** (อังกฤษ: Hillstream loachs, River loachs) เป็นวงศ์ปลาน้ำจืดที่มีขนาดเล็กชอบอาศัยอยู่ตามต้นน้ำลำธารทั่วไปในทวีปเอเชียและอนุทวีปยูเรเชีย ใช้ชื่อวงศ์ว่า Balitoridae (/บา-ลิ-ทอร์-อิ-ดี้/)

มีลักษณะคล้ายปลาในวงศ์ปลาหมู (Cobitidae) มีลักษณะสำคัญ คือ หัวกลม ลำตัวเรียวยาว ด้านล่างแบนราบ ปากอยู่ใต้จะงอยปาก ไม่มีฟันในลำคอ มีหนวดอย่างน้อย 3 คู่ ไม่มีเงี่ยงแข็งที่บริเวณหน้าหรือใต้ตา ครีบอกและครีบท้องแผ่ออกทั้ง 2 ข้างของลำตัว ใช้สำหรับเกาะยึดติดกับโขดหินหรือวัสดุต่าง ๆ ใต้น้ำเพื่อมิให้ตัวถูกกระแสน้ำพัดพาไหลไป เป็นปลาที่จะอาศัยอยู่บริเวณแหล่งน้ำที่เป็นต้นน้ำ คือ ลำธารบนภูเขาสูงที่ไหลมาจากน้ำตก ที่มีกระแสน้ำไหลเชี่ยว ปลาในวงศ์นี้ว่ายน้ำไม่เก่ง แต่สามารถคืบคลานต้านกระแสน้ำบนโขดหินได้เป็นอย่างดี

ในประเทศไทย พบหลายชนิด เช่น  ปลาจิ้งจกสมิธ (*Homaloptera smithi*) และปลาจิ้งจกหัวแบน (*Balitora brucei*) ปลาเหล่านี้สามารถใช้เป็นดัชนีบ่งชี้คุณภาพน้ำทางกายภาพได้เป็นอย่างดี เนื่องจากส่วนใหญ่แล้วอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำธรรมชาติที่สะอาด และกินแมลงน้ำและตะไคร่น้ำเป็นอาหาร โดยแมลงน้ำและตะไคร่น้ำจะต้องอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำที่สะอาดเช่นกัน

ไม่ใช้เป็นปลาที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจในแง่ของการเป็นปลาบริโภค เพียงแต่อาจมีการบริโภคกันในท้องถิ่น และนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามหลายชนิดด้วยกัน โดยมักจะเรียกในวงการปลาสวยงามว่า "ปลาจิ้งจก" หรือ "ปลาผีเสื้อติดหิน" หรือ "ปลาซัคเกอร์ผีเสื้อ" เป็นต้น 

และเดิมทีวงศ์นี้ยังแบ่งออกเป็นวงศ์ย่อยอีก 2 วงศ์ แต่ปัจจุบันได้แยกออกเป็นวงศ์ต่างหาก คือ  Nemacheilidae (วงศ์ปลาค้อหิน) และ Gastromyzontidae

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

วงศ์ปลาค้อ
หมวดหมู่:อันดับปลาตะเพียน
หมวดหมู่:ปลาน้ำจืด
หมวดหมู่:ปลาที่พบในประเทศไทย
หมวดหมู่:ปลาน้ำตกและลำธาร
บดี จุณณานนท์

**บดี จุณณานนท์** (เกิด 30 สิงหาคม พ.ศ. 2478) ประธานกรรมการบริหาร บริษัท พุทธธรรมประกันภัย จำกัด (มหาชน) อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในรัฐบาลของนายบรรหาร ศิลปอาชา และอดีตผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ เป็นที่รู้จักในฐานะที่เป็นผู้อำนวยการสำนักงบประมาณที่ครองตำแหน่งอยู่นานที่สุด และยังเคยดำรงตำแหน่งเลขาธิการคณะรัฐมนตรี

## ประวัติ
บดี จุณณานนท์ เกิดเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2478 เป็นบุตรของพระยาอรรถการีย์นิพนธ์ (สิทธิ จุณณานนท์) อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม กับ คุณหญิงพร้อมเพรา อรรถการีย์นิพนธ์ ด้านชีวิตครอบครัวสมรสกับ ร.ท.(หญิง) รุจิราภรณ์ จุณณานนท์ (ธิดาคนโตของ พลโทอัมพร จินตกานนท์ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงยุติธรรม และ คุณหญิงรุจี จินตกานนท์) มีบุตรธิดา รวม 3 คน

## การศึกษา
นายบดี จุณณานนท์ สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีจากคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (รุ่นที่ 14) ซึ่งนายบดี ได้รับรางวัลศิษย์เก่าดีเด่นในปี พ.ศ. 2529 ระดับปริญญาโท สาขาบริหารธุรกิจ จาก Wayne State University

นอกจากนี้นายบดี จุณณานนท์ ยังได้รับปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง และผ่านการศึกษาอบรมหลักสูตรของวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร อีกด้วย

## การทำงาน
นายบดี จุณณานนท์ เริ่มรับราชการในสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี จนได้รับตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ ในปี พ.ศ. 2526 - พ.ศ. 2535 และครั้งที่สอง ในปี พ.ศ. 2536 - พ.ศ. 2538 นอกจากนั้น ยังได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นกรรมการกฤษฎีกา ตั้งแต่ พ.ศ. 2537 - ปัจจุบัน

นายบดี เคยได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2516 และได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภา ในปี พ.ศ. 2539

ในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2560 เขามีชื่อปรากฏตามหนังสือพิมพ์อีกครั้ง เนื่องจาก เขาเป็นประธานกรรมการบริหาร บริษัท พุทธธรรมประกันภัย จำกัด (มหาชน) ซึ่งเป็นบริษัท รถตู้ที่มีผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุ ซื้อประกันภัยรถยนต์ ซึ่งปรากฏว่าผลประกอบการเป็นที่ขาดทุนมาโดยตลอด เลยมีการคาดว่าบริษัทประกันภัยที่ เขาเป็นประธานกรรมการบริหาร จะไม่มีเงินจ่ายให้บุคคลที่บาดเจ็บและเสียชีวิตจากอุบัติเหตุ

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
หมวดหมู่:เลขาธิการคณะรัฐมนตรีไทย
หมวดหมู่:บุคคลผู้ได้รับรางวัลครุฑทองคำ
หมวดหมู่:นักการเมืองไทย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังไทย
หมวดหมู่:สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง
หมวดหมู่:สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
หมวดหมู่:นิสิตเก่าคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง
หมวดหมู่:กรรมการกฤษฎีกาไทย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
ส่วนจริง

thumb|left|100px|R แบบฟรักทูร์
thumb|right|แผนภาพบนระนาบจำนวนเชิงซ้อน แสดงให้เห็นว่าส่วนจริงของ ''z'' = ''x'' + ''iy'' คือ ''x''
ในทางคณิตศาสตร์ **ส่วนจริง** (real part) ของจำนวนเชิงซ้อน *z* หมายถึง องค์ประกอบตัวที่หนึ่งของคู่อันดับของจำนวนจริงที่ใช้นำเสนอค่า *z* ตัวอย่างเช่น ถ้ากำหนดให้ *z* = (*x*, *y*) ซึ่งมีความหมายเหมือนกับ *z* = *x* + *iy* ดังนั้นส่วนจริงของ *z* จะมีค่าเท่ากับ *x*

ส่วนจริงสามารถเขียนแทนได้ด้วยสัญลักษณ์ Re{*z*} หรือ ℜ{*z*} ซึ่งตัว ℜ (U+211C) คืออักษร R แบบฟรักทูร์ (Fraktur)

ส่วนจริงของ *z* มีค่าเท่ากับ \textstyle\frac{z+\bar{z}}{2} ในพจน์ของจำนวนเชิงซ้อนสังยุค \bar{z}

สำหรับจำนวนเชิงซ้อนที่อยู่ในรูปพิกัดเชิงขั้ว *z* = (*r*, *θ*) ซึ่งมีความหมายเหมือนกับ *z* = *r* (cos *θ* + *i* sin *θ*) ตามสูตรของออยเลอร์ที่ว่า *z* = *re<sup>iθ</sup>* ดังนั้นส่วนจริงของ *z* จึงมีค่าเท่ากับ *r* cos *θ*

## ดูเพิ่ม
* ส่วนจินตภาพ
* จำนวนจริง
* จำนวนจินตภาพ
* จำนวนเชิงซ้อน

หมวดหมู่:จำนวนเชิงซ้อน
วัฏจักรฟอสฟอรัส

ธรณีวิทยา  ตัวอย่างเช่น  แผ่นดินไหว  ภูเขาไฟระเบิด  ด้วยเหตุนี้ฟอสฟอรัสจึงถูกใช้หมุนเวียนอยู่ระหว่างสิ่งมีชีวิตและไม่มีชีวิตในปริมาณที่จำกัด  ดังนั้นฟอสฟอรัส  จึงเป็นปัจจัยที่จำกัดจำนวนสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศหลายชนิด

## การหมุนเวียนระหว่างสิ่งมีชีวิต

ฟอสฟอรัสส่วนใหญ่จะอยู่ในรูปของหินฟอสเฟตหรือแร่ฟอสเฟต  เมื่อถูกกัดกร่อนโดยน้ำ การชะล้างโดยฝน และกระแสลมปะปนอยู่ในดิน  จะกลายเป็นรูปที่ละลายน้ำได้  ซึ่งพืชสามารถนำไปใช้ และ  จะถูกถ่ายทอดไปในระบบนิเวศตามห่วงโซ่อาหาร  เมื่อพืชตายลงก็จะถูกย่อยสลายโดยแบคทีเรียกลุ่ม  Phosphatizing Bacteria  ให้อยู่ในรูปที่ละลายน้ำได้  ส่วนนี้นอกจากพืชนำไปใช้โดยตรงแล้ว  ยังถูกกระบวนการชะล้างพัดพาลงสู่ทะเล

## การหมุนเวียนในมหาสมุทร

ฟอสฟอรัสที่ไม่ถูกดูดซับจะไหลไปรวมกันในมหาสมุทร ลงไปปะปนอยู่ในดินตะกอนทั้งทะเลลึกและตื้น  และถูกสิ่งมีชีวิตเล็ก ๆ ในทะเลนำมาใช้ถ่ายทอดไปตามห่วงโซ่อาหารจนถึงปลาขนาดใหญ่และนกทะเล  เมื่อสัตว์พวกนี้ตายลงเกิดการสะสมเป็นแหล่งสะสมชนิดกัวโน  (Guano)  ซึ่งเกิดจากการสะสมตัวของมูลนกและกระดูกนกเช่นเดียวมูลค้างคาว  ธาตุไนโตรเจนที่เกิดร่วมอยู่ด้วยในมูลสัตว์เหล่านี้ละลายน้ำได้ดีมากจึงถูกพัดพาไปหมด คงเหลือไว้แต่ธาตุฟอสฟอรัสที่สลายตัวยาก  นำมาใช้ไม่ได้  จนกระทั่งดินตะกอนกลายเป็นดินบนพื้นโลก จากนั้นจะเริ่มวัฏจักรใหม่ อีกครั้ง

## ปัญหาของฟอสฟอรัส

ฟอสฟอรัสถือเป็นธาตุอาหารจำกัดบนพื้นดิน เพราะจะได้ฟอสฟอรัสจากการชะล้างเท่านั้น ในการเกษตรกรรมจะใช้ปุ๋ยฟอสเฟตในรูปของสารประกอบอนินทรีย์ แต่ถ้าปุ๋ยเหล่านี้ถูกชะล้างลงส่แหล่งน้ำมาก จะเกิดการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วของพืชน้ำ เกิดปรากฏการณ์ยูโทรฟิเคชั่น (Eutrophication) ตามมา

## อ้างอิง
* Mackenzie, F.T. 1995. Biogeochemistry In Encyclopedia of Environmental Biology. W.A. Nierenberg, editor. San diago: Academic Press, Inc. pp. 261-267, 270

## แหล่งข้อมูลอื่น

*Part III of "Matter cycles": The phosphorus cycle, Lenntech Water treatment & air purification, Holding B.V. 2006
*Environmental Literacy Council - Phosphorus Cycle 
*Monitoring and assessing water quality, section 5.6 Phosphorus - EPA

หมวดหมู่:ฟอสฟอรัส
หมวดหมู่:นิเวศวิทยา
หมวดหมู่:ธรณีวิทยา
คลองดาวคะนอง

**คลองดาวคะนอง** เป็นลำน้ำสาขาฝั่งขวาของแม่น้ำเจ้าพระยา เชื่อมระหว่างแม่น้ำเจ้าพระยา กับคลองบางขุนเทียน ฝั่งคลองดาวคะนองฟากเหนือจากกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยา จนถึงถนนสุขสวัสดิ์ เป็นเส้นแบ่งแขวงดาวคะนอง เขตธนบุรี กับแขวงบางปะกอก เขตราษฎร์บูรณะ เป็นหนึ่งในคลองที่มีการสัญจรทางน้ำมาก เนื่องด้วยเป็นเส้นทางท่องเที่ยวทางน้ำของกรุงเทพมหานคร เชื่อมไปยังคลองลัดผ้าเช็ดหน้า และคลองสนามชัย สู่ตลาดน้ำวัดไทร และสวนงูธนบุรี มีประตูระบายน้ำและประตูเรือสัญจร 1 แห่งบนปากคลองริมแม่น้ำเจ้าพระยา คลองดาวคะนองมีความกว้างเฉลี่ย 25–30 เมตร ความลึก 4–5 เมตร

## ประวัติ
คลองดาวคะนองเป็นคลองในสมัยธนบุรี ขุดเพื่อชักน้ำจากแม่น้ำเจ้าพระยาเชื่อมต่อกับคลองบางขุนเทียน สำหรับการอุปโภค บริโภคตลอดจนเป็นเส้นทางสัญจรทางน้ำให้เข้าถึงชุมชนมอญที่ตั้งถิ่นฐานอยู่ในย่านนี้ ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2510 ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นคลองอนุรักษ์ตามมติคณะรัฐมนตรี

ในช่วงประมาณ พ.ศ. 2527 เคยมีการเดินเรือโดยสารในคลองดาวคะนอง คลองบางขุนเทียน คลองสนามชัย แต่หลังจากนั้นก็เลิกกิจการเมื่อ พ.ศ. 2536

## ประตูระบายน้ำและประตูเรือสัญจร
ประตูระบายน้ำและประตูเรือสัญจรดาวคะนอง อยู่ในความดูแลของ สถานีสูบน้ำคลองดาวคะนอง ตั้งอยู่ในแขวงบางปะกอก เขตราษฎร์บูรณะ โดยประตูระบายน้ำและประตูเรือสัญจรแห่งนี้ เป็นหนึ่งในสี่แห่งของประตูระบายน้ำและประตูเรือสัญจรในฝั่งธนบุรี สร้างขึ้นเพื่อเป็นการป้องกันและแก้ไขปัญหาน้ำท่วม รวมทั้งการป้องกันน้ำเค็มรุก เข้ามาในพื้นที่ด้านฝั่งธนบุรีของกรุงเทพมหานคร เริ่มก่อสร้างเมื่อ 30 กันยายน พ.ศ. 2535 และเปิดใช้งานอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2539 งบประมาณค่าก่อสร้าง 129,000,000 บาท

## อ้างอิง

ดาวคะนอง
ดาวคะนอง
ดาวคะนอง
หมวดหมู่:เส้นทางท่องเที่ยวทางน้ำกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:คลองสายหลักฝั่งธนบุรี
หมวดหมู่:โบราณสถานในเขตราษฎร์บูรณะ
หมวดหมู่:โบราณสถานในเขตจอมทอง
คริส วอดเดิล

**คริส วอดเดิล** () อดีตปีกซ้ายชื่อดังของทีมชาติอังกฤษและของสโมสรฟุตบอลออแล็งปิกเดอมาร์แซย์ เล่นเกมรุกได้เยี่ยม และถือเป็นปีกซ้ายที่ดีที่สุดของอังกฤษ เป็นนักเตะดังที่ได้ไปร่วมทีมของฝรั่งเศสอย่างออแล็งปิกเดอมาร์แซย์ และมีส่วนช่วยให้ทีมคว้าแชมป์ลีกเอิง 3 สมัยซ้อน และยังเป็นรองแชมป์ถ้วยยูโรเปียนคัพอีกด้วย

หมวดหมู่:นักฟุตบอลชาวอังกฤษ
หมวดหมู่:นักฟุตบอลทีมชาติอังกฤษ‎
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลนิวคาสเซิลยูไนเต็ด
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลซันเดอร์แลนด์
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลทอตนัมฮอตสเปอร์
หมวดหมู่:บุคคลจากเทศมณฑลไทน์และเวียร์
หมวดหมู่:ผู้เล่นในฟุตบอลโลก 1990
หมวดหมู่:ปีกฟุตบอล
โพรงอากาศอักเสบ

**โพรงอากาศอักเสบ** หรือที่นิยมเรียกกันว่า **ไซนัสอักเสบ** () คือการอักเสบของชั้นเยื่อเมือกภายในโพรงอากาศข้างจมูก หรือ "ไซนัส" ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการมีน้ำมูกข้นเหนียว คัดจมูก และปวดใบหน้าได้ อาการอื่นๆ ที่อาจพบได้ ได้แก่ มีไข้ ปวดศีรษะ สูญเสียการรับกลิ่น เจ็บคอ และไอ หากเป็นมาไม่เกิน 4 สัปดาห์ เรียกว่า ไซนัสอักเสบเฉียบพลัน และหากเป็นมานานกว่า 12 สัปดาห์ เรียกว่า ไซนัสอักเสบเรื้อรัง

สาเหตุอาจเกิดจากการติดเชื้อ โรคภูมิแพ้ มลพิษในอากาศ หรือโครงสร้างในจมูกมีความผิดปกติ โดยส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อไวรัส ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหืด ซิสติกไฟโบรซิส หรือภูมิคุ้มกันบกพร่อง อาจมีการกลับเป็นซ้ำๆ ได้มากกว่าคนอื่น โดยส่วนใหญ่แล้วสามารถวินิจฉัยได้โดยไม่ต้องใช้การถ่ายภาพรังสีทางการแพทย์ เว้นแต่จะสงสัยว่ามีภาวะแทรกซ้อน ในรายที่เป็นเรื้อรังสามารถตรวจยืนยันได้ โดยอาจตรวจด้วยการส่องตรวจโดยตรง หรือการทำซีทีสแกนก็ได้

การป้องกันอาจทำได้โดยการล้างมือ งดสูบบุหรี่ และการฉีดวัคซีน การบรรเทาอาการสามารถทำได้โดยใช้ยา เช่น ยาแก้ปวด ยาพ่นจมูกชนิดสเตียรอยด์ และการล้างจมูก คำแนะนำในการรักษาแรกเริ่มสำหรับผู้ป่วยไซนัสอักเสบเฉียบพลันคือการสังเกตอาการอย่างระมัดระวัง (watchful waiting) หากอาการไม่ดีขึ้นใน 7-10 วัน หรือมีอาการแย่ลง จึงพิจารณาเริ่มใช้ยาปฏิชีวนะ หรือเปลี่ยนชนิดยาหากใช้มาก่อนแล้ว ในกรณีที่จะต้องใช้ยาปฏิชีวนะมีคำแนะนำให้ใช้ยาอะม็อกซีซิลลิน หรือ อะม็อกซีซิลลินผสมคลาวูโลเนต เป็นอันดับแรก ในผู้ป่วยไซนัสอักเสบเรื้อรังบางรายอาจจำเป็นต้องรักษาด้วยการผ่าตัด

ไซนัสอักเสบเป็นโรคที่พบได้บ่อย โดยข้อมูลจากสหรัฐและยุโรปพบว่าในปีหนึ่งๆ จะพบคนทั่วไปประมาณร้อยละ 10-30 ป่วยเป็นไซนัสอักเสบ ไซนัสอักเสบเรื้อรังพบได้ในคนร้อยละ 12.5 ค่าใช้จ่ายในการรักษาไซนัสอักเสบในสหรัฐคิดเป็นเงินกว่า 11,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ อีกทั้งยังมีการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างไม่สมเหตุสมผลในการรักษาไซนัสอักเสบจากเชื้อไวรัสอยู่บ่อยครั้ง
## สาเหตุ
### เรื้อรัง
โพรงอากาศอักเสบเรื้อรังคือโพรงอากาศอักเสบที่เป็นอยู่นานกว่า 12 สัปดาห์ เกิดได้จากสาเหตุหลายอย่างที่ทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรังของโพรงอากาศไซนัส แบ่งออกเป็นชนิดย่อยคือแบบมีโพลิปและแบบไม่มีโพลิป
## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:โรค
หมวดหมู่:การอักเสบ
หมวดหมู่:การติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนเฉียบพลัน
แบล็กเกิล

**แบล็กเกิล** (Blackle) เป็นเว็บไซต์ที่ดัดแปลงมาจากเว็บไซต์กูเกิล พัฒนาโดย บริษัทฮีปมีเดีย จากออสเตรเลีย

ระบบเสิร์ชเอนจินนั้นจะใช้ฐานข้อมูลตัวเดียวกับกูเกิล แต่จะมีการดัดแปลงหน้าตาที่ต่างออกไป โดยมีหน้าจอพื้นหลังโทนดำ ตัวอักษรสีขาวหรือเทา ทำให้ประหยัดพลังงาน เพราะพื้นสีดำใช้แสงสว่างน้อยกว่าสีขาว ส่วนการค้นหานั้นก็ได้ผลลัพธ์ใกล้เคียงกับกูเกิล แต่ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งส่วนใดของกูเกิลแต่อย่างใด

## การวิพากษ์วิจารณ์ ข้อดีข้อเสีย
ลักษณะการใช้งานที่โฆษณาไว้ได้แก่
; ข้อดี 
สามารถประหยัดไฟได้อย่างน้อยประมาณ 750 เมกกะ-วัตต์ ต่อปี ซึ่งในโลกปัจจุบันนี้ การประหยัดพลังงานเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง
* ประหยัดค่าไฟของบ้าน
* ประหยัดค่าไฟโลก (ลดการผลิตไฟฟ้า) จะทำให้โลกเย็นลง
* ต่ออายุหน้าจอของเราให้ยืนนาน

; ข้อเสีย
* ไม่มีโหมด "หน้าคล้ายกัน"
* ไม่สามารถหาภาพได้
* ไม่ถนอมสายตาคนแก่

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ

หมวดหมู่:เว็บไซต์
หมวดหมู่:เว็บเซอร์วิซ
หมวดหมู่:กูเกิล
หมวดหมู่:การอนุรักษ์พลังงาน
สังยุค (จำนวนเชิงซ้อน)

right|thumb|แผนภาพแสดงตำแหน่งของ ''z'' และ  บนระนาบจำนวนเชิงซ้อน
ในทางคณิตศาสตร์ **สังยุค**ของจำนวนเชิงซ้อน (complex conjugate) เปรียบได้กับการเปลี่ยนเครื่องหมายบนส่วนจินตภาพของจำนวนเชิงซ้อนนั้นให้เป็นตรงข้าม เช่น กำหนดให้จำนวนเชิงซ้อน *z* = *a* + *ib* ดังนั้นสังยุคของ *z* คือ  = *a* − *ib* (เมื่อ *a* กับ *b* แทนจำนวนจริง)

การบ่งบอกว่าจำนวนเชิงซ้อนใดเป็นสังยุค ให้เขียนขีดเส้นตรงไว้เหนือจำนวนเชิงซ้อน หรือใส่เครื่องหมายดอกจัน (*) ไว้ที่มุมขวาบน เช่น *z** แต่ในที่นี้จะใช้ขีดเพื่อไม่ให้สับสนกับสัญลักษณ์ของการสลับเปลี่ยนสังยุค (conjugate transpose) ของเมทริกซ์ ดังตัวอย่าง
*  = 3 + 2*i*
*  = 7 (สังยุคของจำนวนจริงได้ค่าเดิมเสมอ)
*  = −5*i* (สังยุคของจำนวนจินตภาพได้เครื่องหมายตรงข้าม)

แนวความคิดอีกอย่างหนึ่งคือการให้จำนวนเชิงซ้อนเป็นพิกัดอยู่บนระนาบในระบบพิกัดคาร์ทีเซียน โดยให้แกน x เป็นส่วนจริงและแกน y เป็นสัมประสิทธิ์ของ *i* (ส่วนจินตภาพ) ในแผนภาพทางขวามือ พิกัดของจำนวนเชิงซ้อนสังยุคเปรียบเหมือนภาพสะท้อนที่อยู่บนแกน x

## คุณสมบัติ
สังยุคมีคุณสมบัติต่าง ๆ บนทุกจำนวนเชิงซ้อน *z* และ *w* เว้นแต่จะกำหนดเงื่อนไขเพิ่มเติมไว้ ดังนี้
::\overline{(z + w)} = \overline{z} + \overline{w} \!

::\overline{(z - w)} = \overline{z} - \overline{w} \!

::\overline{(zw)} = \overline{z}\; \overline{w} \!

::\overline{\left({\frac{z}{w}}\right)} = \frac{\overline{z}}{\overline{w}} เมื่อ *w* ไม่เท่ากับศูนย์

::\overline{z} = z \! ก็ต่อเมื่อ *z* เป็นจำนวนจริง

::\left| \overline{z} \right| = \left| z \right|

::{\left| z \right|}^2 = z\overline{z}

::z^{-1} = \frac{\overline{z}}{{\left| z \right|}^2} เมื่อ *z* ไม่เท่ากับศูนย์ สูตรนี้เป็นวิธีการหนึ่งสำหรับคำนวณหาอินเวิร์สของจำนวนเชิงซ้อนที่อยู่บนพิกัดคาร์ทีเซียน

::\exp(\overline{z}) = \overline{\exp(z)}\,\!

::\log(\overline{z}) = \overline{\log(z)}\,\! เมื่อ *z* ไม่เท่ากับศูนย์

สำหรับฟังก์ชัน \phi\, ที่เป็นฟังก์ชันฮอโลมอร์ฟิก (holomorphic function) และ \phi(z)\, มีการนิยามไว้แล้ว จะได้
::\phi(\overline{z}) = \overline{\phi(z)}\,\!

หมวดหมู่:จำนวนเชิงซ้อน
สิงโตทะเล

**สิงโตทะเล** หรือ **หมีทะเล** () เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Otariidae ในวงศ์ใหญ่Pinnipedia หรือแมวน้ำ จัดเป็นแมวน้ำมีหูจำพวกหนึ่ง พบกระจายพันธุ์ตามชายฝั่งทะเลทั่วโลก ตั้งแต่ทะเลเขตหนาวแถบขั้วโลกเหนือหรืออาร์กติก และเขตร้อนหรือเขตอบอุ่นในทวีปแอฟริกาหรืออเมริกาใต้ หรือบริเวณเส้นศูนย์สูตร เช่น เกาะกาลาปากอส

สิงโตทะเล มีลักษณะแตกต่างจากแมวน้ำ คือ มีใบหูขนาดเล็กที่ข้างหัวทั้งสองข้าง  สามารถใช้ครีบทั้งสี่ข้างนั้นคืบคลานไปมาบนบกได้อย่างคล่องแคล่วเหมือนเดิน ต่างจากแมวน้ำที่ไม่สามารถทำเช่นนั้นได้ เมื่ออยู่บนบกครีบของแมวน้ำใช้ได้เพียงแค่คืบคลานหรือกระเถิบตัวเพื่อให้เคลื่อนที่เท่านั้น

สิงโตทะเลโดยทั่วไปมีอายุโดยเฉลี่ย 20–30 ปี อาหารหลัก คือ ปลาและปลาหมึก มีลักษณะและขนาดแตกต่างกันไปตามชนิดในแต่ละภูมิภาค โดยชนิดที่ใหญ่ที่สุด คือ สิงโตทะเลสเตลลาร์ (*Eumetopias jubatus*) ที่ตัวผู้อาจยาวได้ถึง 3 เมตร น้ำหนักประมาณ 1,000  กิโลกรัม สิงโตทะเลชนิดที่พบได้บ่อย คือ สิงโตทะเลแคลิฟอร์เนีย (*Zalophus californianus*) ตัวผู้มีความยาว 2.41 เมตร เมื่อโตเต็มที่ น้ำหนัก 300 กิโลกรัม

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:สัตว์ตีนครีบ
หมวดหมู่:วงศ์แมวน้ำมีหู
สวนนกจูรง

**สวนนกจูรง** () เป็นสถานที่เลี้ยงนกและแหล่งท่องเที่ยวในจูรง ประเทศสิงคโปร์ในช่วง ค.ศ. 1971 ถึง 2023 ถือเป็นสวนนกที่ใหญ่ที่สุดในทวีปเอเชีย โดยกินพื้นที่  ตรงเนินทางตะวันตกของเนินเขาจูรง จุดที่สูงที่สุดในภูมิภาคจูรง สวนนี้เป็นหนึ่งในสวนที่บริหารโดย Mandai Wildlife Reserve ที่ยังเป็นผู้บริหารสวนสัตว์สิงคโปร์, ไนต์ซาฟารี และริเวอร์วอนเดอส์

ใน ค.ศ. 2016 ทาง Mandai Wildlife Group ประกาศว่าจะย้ายสวนนกจูรงไปยังสวนขนาดใหญ่กว่าที่ถนนมันไดเลกภายใน ค.ศ. 2020 โดยรวมอุทยานสัตว์ป่าที่มีอยู่สามแห่งเข้าด้วยกันกับอุทยานป่าฝนแห่งใหม่ เพื่อสร้างเขตธรรมชาติและสัตว์ป่าแบบบูรณาการที่มีชื่อว่า เขตสงวนสัตว์ป่ามันได ใน ค.ศ. 2021 ทางกลุ่มประกาศว่าสวนสืบทอดกิจการที่มันไดจะมีชื่อว่า เบิร์ดพาราไดซ์ จากนั้นใน ค.ศ. 2022 มีการประกาศว่าสวนนกจูรงจะปิดตัวในวันที่ 3 มกราคม ค.ศ. 2023 เพื่อย้ายไปยังเบิร์ดพาราไดซ์ที่มันได

## ประวัติ

แนวคิดเรื่องสถานที่เลี้ยงนกถาวรเกิดขึ้นครั้งแรกใน ค.ศ. 1968 โดย Goh Keng Swee รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังในขณะนั้น ขณะเข้าร่วมการประชุมธนาคารโลกที่รีโอเดจาเนโร Goh เข้าชมสวนสัตว์และประทับใจกับสถานที่เลี้ยงนกที่สามารถบินได้อิสระ เขาจึงตั้งเป้าหมายเพื่อให้แน่ใจว่าชาวสิงคโปร์จะมีสถานที่ที่สามารถหลีกหนีจากชีวิตในเมืองและผ่อนคลายไปกับธรรมชาติ

งานก่อสร้างสวนนกเริ่มเมื่อเดือนมกราคม ค.ศ. 1969 โดยเลือกพื้นที่จูรงบริเวณเนินตะวันตกของบูกิตเปอโรปกขนาด  โดยคาดการณ์ว่าจะแล้วเสร็จในช่วงปลาย ค.ศ. 1969

ณ วันที่ 3 มกราคม ค.ศ. 1971 สวนนกจูรงเปิดให้บริการต่อสาธารณชน โดยใช้งบประมาณถึง 3.5 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์

## การเดินทาง
ตอนที่ยังเปิดบริการ ไม่มีระบบขนส่งมวลชนเร็วใดที่มีสถานีสวนนกจูรงโดยตรง โดยสถานีที่ใกล้เคียงที่สุดอยู่ที่สถานีระบบขนส่งมวลชนเร็ว Boon Lay

มีบริการรถเมล์ของเอสบีเอสแทรนสิตที่จอดอยู่ที่ป้ายรถเมล์บริเวณนอกสวนนกเดิม

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 

หมวดหมู่:สวนสัตว์ในประเทศสิงคโปร์
หมวดหมู่:สวนนก
ระบบพิกัดคาร์ทีเซียน

thumb|right|250px|ตัวอย่างระบบพิกัดคาร์ทีเซียนที่มีจุด (2,3) สีเขียว, จุด (-3,1) สีแดง, จุด (-1.5,-2.5) สีน้ำเงิน, และจุด (0,0) สีม่วงซึ่งเป็นจุดกำเนิด 

ในทางคณิตศาสตร์ **ระบบพิกัดคาร์ทีเซียน** () เป็นระบบที่ใช้กำหนดตำแหน่งของจุดแต่ละจุดบนระนาบโดยอ้างถึงตัวเลข 2 จำนวน ซึ่งแต่ละจำนวนเรียกว่า *พิกัดเอกซ์* และ *พิกัดวาย* ของจุดนั้น และเพื่อที่จะกำหนดพิกัดของจุด จะต้องมีเส้นแกนสองเส้นตัดกันเป็นมุมฉากที่จุดกำเนิด ได้แก่ *แกนเอกซ์* และ *แกนวาย* ซึ่งเส้นแกนดังกล่าวจะมีหน่วยบ่งบอกความยาวเป็นระยะ ระบบพิกัดคาร์ทีเซียนยังสามารถใช้ได้ในปริภูมิสามมิติ (ซึ่งจะมี *แกนแซด* และ *พิกัดแซด* เพิ่มเข้ามา) หรือในมิติที่สูงกว่าอีกด้วย

## ประวัติ
คำว่า *คาร์ทีเซียน* (Cartesian) มาจากชื่อของนักคณิตศาสตร์และนักปราชญ์ชาวฝรั่งเศส เรอเน เดส์การตส์ (René Descartes) ซึ่งรู้จักกันในภาษาละตินว่า *คาร์ทีซิอุส* (Cartesius) ซึ่งเป็นผู้ที่รวมวิชาพีชคณิตกับเรขาคณิตแบบยุคลิดเข้าด้วยกัน ซึ่งการรวมของเขาทำให้เกิดการพัฒนาแขนงความรู้เรขาคณิตวิเคราะห์ แคลคูลัส และการสร้างแผนที่

แนวความคิดของระบบนี้เริ่มพัฒนาใน พ.ศ. 2180 (ค.ศ. 1637) ซึ่งระบุไว้ในงานเขียนของเดส์การตส์สองฉบับ ในส่วนที่สองของ *[[Discourse on the Method]]* เขาได้แนะนำแนวความคิดใหม่สำหรับการระบุตำแหน่งของจุดหรือวัตถุใด ๆ บนพื้นผิวหนึ่ง ๆ โดยใช้แกนสองเส้นตัดกันและมีการวัดระยะกำกับ และใน *[[La Géométrie]]* เขาได้วิจัยและอธิบายเกี่ยวกับแนวความคิดข้างต้นเพิ่มเติม

## อ้างอิง
* 
* 

หมวดหมู่:ระบบพิกัด
หมวดหมู่:คณิตศาสตร์มูลฐาน
หมวดหมู่:มิติ
พระยาจุฬาราชมนตรี (เซน)

**พระยาจุฬาราชมนตรี (เซน**)เป็นบุตรของพระยาเพชรพิชัย (ใจ) กับคุณหญิงแฉ่ง เกิดเมื่อปีใดไม่ปรากฏ บิดาและน้องชายของท่านเปลี่ยนไปนับถือศาสนาพุทธในสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ส่วนท่านยังนับถือศาสนาอิสลาม นิกายชีอะหฺต่อมา เข้ารับราชการในกรมท่าขวาและกองอาสาจามจนได้รับตำแหน่งจุฬาราชมนตรี ได้รับพระราชทานเกียรติยศเสมอเจ้าพระยาพระคลังแต่มิได้ตั้งให้เป็นเจ้าพระยา ไม่ทราบว่าเสียชีวิตเมื่อใด บุตรของท่านชื่อ ก้อนแก้ว ได้เป็นจุฬาราชมนตรีคนแรกในสมัยรัตนโกสินทร์

## อ้างอิง

* 
* 

หมวดหมู่:จุฬาราชมนตรี
หมวดหมู่:มุสลิมชาวไทย
หมวดหมู่:ชาวไทยเชื้อสายเปอร์เซีย
จุฬาราชมนตรี (เซน)
หมวดหมู่:ขุนนางในสมัยกรุงศรีอยุธยา
ภาษากากาอุซ

**ภาษากากาอุซ** เป็นภาษากลุ่มเตอร์กิกที่พูดโดยชาวกากาอุซ เป็นภาษาราชการของกากาอูซียาในประเทศมอลโดวา มีผู้พูดราว 150,000 คน เริ่มแรกเขียนด้วยอักษรกรีก เปลี่ยนมาใช้อักษรซีริลลิกในพ.ศ. 2500 ปัจจุบันเขียนด้วยอักษรละตินแบบที่ใช้กับภาษาตุรกี

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ตระกูลภาษาเตอร์กิก
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศมอลโดวา
ภาษาคาบาร์เดีย

**ภาษาคาบาร์เดีย** (  ; ) ใกล้เคียงกับภาษาอะดืยเกที่เป็นภาษากลุ่มคอเคซัสตะวันตกเฉียงเหนือ ส่วนใหญ่พูดในสาธารณรัฐคาบาร์ดีโน-บัลคาเรียและสาธารณรัฐคาราไช-เชียร์เคสส์ของประเทศรัสเซีย รวมทั้งในประเทศตุรกีและตะวันออกกลาง มีหน่วยเสียงพยัญชนะ 47–48 เสียง โดยเป็นเสียงเสียดแทรก 22–23 เสียง 

สำเนียงที่สำคัญมีสองสำเนียงคือ สำเนียงเบสเลเนย์และสำเนียงเตเรค นักภาษาศาสตร์บางคนจัดให้ภาษาคาบาร์เดียเป็นสำเนียงของภาษาอะดีเก ผู้พูดภาษาคาบาร์เดียมักเรียกภาษาของตนว่า  Adighabze ("Adyghe language") เขียนด้วยอักษรซีริลลิก มีระบบคำกริยาที่ซับซ้อนเช่นเดียวกับภาษากลุ่มคอเคซัสตะวันออกเฉียงเหนืออื่น ๆ เป็นภาษาสัมพันธการก ตั้งแต่ พ.ศ. 2547 ในตุรกีจัดให้มีโทรทัศน์ภาคภาษาคาบาร์เดียสำเนียงเตเรค ครึ่งชั่วโมงต่อสัปดาห์ 

## อักขรวิธี
อักษรซีริลลิกในปัจจุบันเรียงได้ดังนี้ ส่วนอักษรละตินในอดีตดูคล้ายกับอักษรละตินในภาษาอะดีเกยา
thumb|ชุดตัวอักษรละตินของภาษาคาบาร์เดีย ฉบับ ค.ศ. 1930

## อ้างอิง

## ข้อมูล
* Gordon, Matthew and Applebaum, Ayla. "Phonetic structures of Turkish Kabardian", 2006, ''Journal of the International Phonetic Association'' 36(2), 159-186.
* Halle, Morris. "Is Kabardian a Vowel-Less Language?" *Foundations of Language*, Vol. 6, No. 1 (Feb., 1970), pp.&nbsp;95–103.
* Kuipers, Aert. "Phoneme and Morpheme in Kabardian", 1960, ''Janua Linguarum: Series Minor'', Nos. 8–9. 's-Gravenhage: Mouton and Co.
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* Adyga.org - Popular Circassian internet forum
* Audio.Adyga.org - Virtual Circassian Dictionary
* , Circassian, English, Turkish
* A guide to North Caucasian languages
* Kabardian (къэбэрдеибзэ) alphabet
* Circassian language online lessons

คาบาร์เดีย
คาบาร์เดีย
คาบาร์เดีย
คาบาร์เดีย
คาบาร์เดีย
ภาษาอังคิกา

**ภาษาอังคิกา** เป็นภาษาของชาวอังหรืออังคาในรัฐพิหาร ฌารขัณฑ์ และเบงกอลตะวันตกในอินเดีย มีผู้พูดราว 30 ล้านคนในอินเดียและ 50 ล้านคนทั่วโลก มีผู้พูดภาษานีในกัมพูชา เวียดนาม มาเลเซีย และส่วนอื่น ๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นอกจากนี้ยังพบในอังกฤษและสหรัฐด้วย 

ภาษาอังคิกาใกล้เคียงกับภาษาเบงกอล ภาษาโอริยาและภาษาอัสสัม จัดอยู่ในภาษาพิหารเช่นเดียวกับภาษาโภชปุรี ภาษามคธี ภาษาไมถิลีและภาษาวัชชิกะ ผู้พูดภาษาพิหารอื่น ๆ จะเข้าใจภาษาอังคิกาได้ง่าย สรหะ กวีคนแรกของภาษาฮินดีที่มีชีวิตเมื่อราว พ.ศ. 1300  จัดเป็นกวีคนแรกของภาษาอังคิกาด้วย มีเว็บไซต์ของภาษาอังคิกาคือ angika.com และมีเครื่องมือค้นหาคำในภาษาอังคิกาคือ Google Angika เขียนด้วยอักษรอังคะ อักษรไกถิและอักษรเทวนาครี

อังคิกา
ภาษาอัสกุนุ

**ภาษาอัสกุนุ** เป็นภาษาในอัฟกานิสถานพูดโดยชาวอัสกุนุ ซานุและกรัมซานา ในหุบเขาเปช รอบๆวามาทางตะวันตกเฉียงเหนือของอซาดาบัดในจังหวัดกุนาร์ ชื่อรวมของทั้งสามเผ่านี้คืออัสกุน ใช้เป็นครั้งแรกโดย George Scott Robertson เมื่อ พ.ศ. 2439 จัดอยู่ในภาษากลุ่มนูริสถาน
อัสกุนุ
พระยาราชวังสัน (นก)

**พระยาราชวังสัน (นก)** เป็นบุตรของพระยาราชวังสัน (ฉิม) หลานปู่ของพระยาราชวังสัน (แม้น) ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งจางวางอาสาจามในสมัยรัชกาลที่ 3 ถึงแก่อนิจกรรมในสมัยรัชกาลที่ 4 ไม่ทราบปี

ผลงานของพระยาราชวังสัน (นก) ได้แก่

* พ.ศ. 2384 เข้าร่วมในกองทัพเรือที่มีสมเด็จเจ้าฟ้ากรมขุนอิศเรศรังสรรค์ (พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว) เป็นแม่ทัพไปตีเมืองบันทายมาศ แต่การโจมตีครั้งนี้ไม่ประสบความสำเร็จ เพราะฝ่ายเวียดนามเตรียมตั้งรับอย่างดี และเกิดพายุสลาตันจนต้องถอยทัพเรือกลับมาที่จันทบุรี
* พ.ศ. 2393 เป็นหนึ่งในข้าราชการรักษาเมืองสมุทรปราการ ต้อนรับคณะทูตจากสหรัฐอเมริกาคือคณะของ โยเซฟ บาเลสเตีย ที่เข้ามาแก้ไขสนธิสัญญาทางการค้า
* พ.ศ. 2405 เป็นแม่งานซ่อมแซมมัสยิดต้นสน

พระยาราชวังสัน (นก) สมรสกับคุณหญิงอิ่ม ผู้สืบสายสกุลพระยายมราช (หมัด) และพระยาพัทลุง (ฮุเซน) มีบุตรธิดา 10 คน ได้แก่ ท่านเป้า หลวงสุริยนราชา ท่านผึ้ง ท่านปราง ท่านเอม ท่านแพ ท่านฟู ท่านทอง ท่านพลับ และท่านชิต

## พงศาวลี

พงศาวลีของพระยาราชวังสัน (นก)




## อ้างอิง

* 

* 

ราชวังสัน (นก)
นก
หมวดหมู่:บุคคลจากกรุงเทพมหานคร
พระยาราชวังสัน (ฉิม)

**พระยาราชวังสัน (ฉิม)** เป็นบุตรของพระยาราชวังสัน (แม้น)เกิดในสมัยรัชกาลที่ 1 ไม่ทราบปี ได้ดำรงตำแหน่งจางวางอาสาจาม มีบรรดาศักดิ์เป็นพระยาราชวังสันในสมัยรัชกาลที่ 2 ผลงานของท่านได้แก่

* พ.ศ. 2374 ในสมัยรัชกาลที่ 3 คุมทัพร่วมกับพระยาพิไชยบุรินทรา พระยาเพชรบุรี และพระยาณรงคฤทธิโกษา ไปช่วยพระยาสงขลา (เถี้ยนเส้ง)ปราบกบฏเจ็ดหัวเมือง แต่ในคราวนั้นฝ่ายกบฏมีกำลังมาก ทัพจากกรุงเทพฯไม่อาจเอาชนะได้
* ปลายปี พ.ศ. 2374 รัชกาลที่ 3 โปรดให้ยกทัพเรือไปปราบกบฏอีกครั้ง โดยพระยาราชวังสันเป็นแม่ทัพเรือ ครั้งนี้ปราบกบฏได้สำเร็จ

ท่านถึงแก่อนิจกรรมในสมัยรัชกาลที่ 3 ไม่ทราบปี ศพฝังอยู่ที่มัสยิดต้นสน

บุตรของท่านชื่อนก ได้ดำรงตำแหน่งจางวางอาสาจามสืบต่อมา

## อ้างอิง

* 

ราชวังสัน (ฉิม)
ฉิม
หมวดหมู่:บุคคลจากกรุงเทพมหานคร
ลำยอง

thumb|200px|ภาพวาดแสดงเครื่องลำยองและองค์ประกอบหลัก ๆ

**ลำยอง** หรือ **เครื่องลำยอง** คือ ส่วนประกอบช่วงบนของปั้นลม เป็นเครื่องตกแต่งในสถาปัตยกรรมไทยที่นิยมสร้างเฉพาะในวัดและพระที่นั่งต่าง ๆ เท่านั้น

ลำยองประกอบด้วยองค์ประกอบหลัก ๆ ดังภาพ ได้แก่
#ช่อฟ้า 
#ใบระกา 
#รวยระกา 
#งวงไอยรา 
#นาคสะดุ้ง 
#หางหงส์ 
#กระจังรวน 
#บัวจงกล
#จั่วบังนก 
#คันทวย

## ลำยองหลังคาหน้าจั่ว

ลำยองประดับหลังคาและหน้าบัน มีองค์ประกอบดังนี้

### ช่อฟ้า
thumb|ช่อฟ้าสองชนิดคือช่อฟ้าปากหงส์ (ซ้าย) และช่อฟ้าปากครุฑ (ขวา)
เป็นส่วนซึ่งประดับอยู่ส่วนยอดบนสุดของปลายสันหลังคา 

;องค์ประกอบของช่อฟ้า
* ส่วนปลายยอดหรือหงอน
* ส่วนปาก
* ส่วนท้อง เรียกว่าอกสุบรรณ

;ประเภทของช่อฟ้า
* ช่อฟ้าแบบปากหงส์ เรียกอีกอย่างว่าปากปลา ลักษณะปลายจะงอยทู่หงายขึ้นยื่นไปข้างหน้า
* ช่อฟ้าแบบปากครุฑ เรียกอีกอย่างว่าปากนก ลักษณะปลายจะงอยแหลมโค้งและงุ้มลง
* ช่อฟ้าลาว
* ช่อฟ้าหัวช้าง
* ช่อฟ้าหัวนกเจ่า
* ช่อฟ้าแบบประยุกต์ อื่น ๆ

### ใบระกา
เป็นส่วนของปั้นลมประดับตกแต่งอยู่ระหว่างช่อฟ้าและหางหงส์ มีลักษณะลวดลายปลายเรียว มีหลายลักษณะ เช่นลายน่องสิงห์ ลายหอยจับหลัก ลายกระหนก ลายใบเทศ เป็นต้น มีคติความเชื่อว่าเป็นลักษณะของขนปีกของครุฑ 

### รวยระกา งวงไอยรา นาคสะดุ้ง
thumb|200px|ภาพใบระกา งวงไอยรา นาคสะดุ้ง และหางหงส์ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม

* รวยระกา เป็นส่วนที่รองรับใบระกา 
* งวงไอยรา เป็นส่วนที่เกี่ยวงอกับแป 
* นาคสะดุ้ง เป็นรวยระกาส่วนที่โค้งงอต่อจากงวงไอยรายาวไปจนจรดหางหงส์

### หางหงส์
เป็นส่วนปลายสุดของปั้นลม มีหลายแบบได้แก่ แบบทรงนาค แบบนาคเบือน แบบเศียรนาค แบบเหรา ฯลฯ

### ลานหน้าบัน

ภาพ:Chofahwatpkaeo05.jpg|ช่อฟ้าอุโบสถวัดพระแก้ว กรุงเทพฯ (ช่อฟ้าแบบปากนก)
ภาพ:Chofahwatchyod04.jpg|ช่อฟ้าวิหาร วัดเจ็ดยอด เชียงใหม่ (ช่อฟ้าแบบหัวช้าง)
ภาพ:Chofahwatpsingh05.jpg|ช่อฟ้าอุโบสถวัดพระสิงห์ เชียงใหม่ (ช่อฟ้าศิลปะล้านนา)
ภาพ:Ubosot_giebel_1.jpg|ช่อฟ้าวิหารหลวง วัดสุทัศน์ กรุงเทพฯ (ช่อฟ้าแบบปากปลา)


## อ้างอิง

* ฐานานุศักดิ์ของสถาปัตยกรรมไทย
* พุทธศิลปะสถาปัตยกรรม ภาคต้น โดย พระพรหมพิจิตร
* สมคิด จิระทัศนกุล **วัด: พุทธศาสนสถาปัตยกรรมไทย **โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  พ.ศ. 2544. ISBN 974-6006-81-9
* สมภพ ภิรมย์, พลเรือตรี **ช่อฟ้า นาคเบือน ตุง **องค์การค้าคุรุสภา  พ.ศ. 2545. ISBN 974-0086-30-6

## แหล่งข้อมูลอื่น
* วัด : พุทธศาสนสถาปัตยกรรมไทย 
* ตัวอย่างภาพ ลานหน้าบันวัดพระธาตุจอมปิง ลำปาง  เป็นรูปเทพนม  

หมวดหมู่:สถาปัตยกรรมไทย
หมวดหมู่:วัฒนธรรมไทย
กาโตว์ เฮาส์

thumb|250px|กาโตว์ เฮาส์ สาขาสยามสแควร์
**กาโตว์ เฮ้าส์** (Gateaux House) หรือ บริษัท กาโตว์ เฮ้าส์ จำกัด เป็นบริษัททำธุรกิจทางด้านเบเกอรี่ ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2530 ซึ่งเริ่มต้นจากการนำสูตรขนมปังจากไต้หวัน มาพัฒนาให้เข้ากับรสคนไทย

กาโตว์ เฮ้าส์เปิดสาขาแรกที่สยามสแควร์ซอย 4 ต่อมาได้ขยายสาขาที่ 2 ที่มาบุญครองชั้น G เมื่อลูกค้ามากขึ้นจึงได้ย้ายการผลิตไปที่โรงงานอำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี และ โรงงานแห่งใหม่ที่อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม

ปัจจุบัน กาโตว์ เฮ้าส์ มี 42 สาขา แบบช็อปที่มีโต๊ะบริการให้ลูกค้านั่ง 28 สาขา และ แบบ KIOSK จำนวน 14 สาขา

คำว่า gâteau (gâteaux ในรูปพหูพจน์) เป็นคำในภาษาฝรั่งเศสหมายถึงเค้กกลวยหอม

## อ้างอิง

* 'กาโตว์เฮ้าส์' เอกลักษณ์ขนมปังพันธุ์ไทย  จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับที่ 2204 29 มี.ค. - 31 มี.ค. 2550

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Website: กาโตว์ เฮ้าส์

หมวดหมู่:ธุรกิจอาหาร
หมวดหมู่:บริษัทอาหารของไทย
หมวดหมู่:แฟรนไชส์อาหารจานด่วน
หมวดหมู่:ภัตตาคารในประเทศไทย
ทีบีเอส

**ทีบีเอส** (TBS) อาจหมายถึง
* สถานีโทรทัศน์ระบบแพร่สัญญาณโตเกียว (Tokyo Broadcasting System) สถานีโทรทัศน์ในญี่ปุ่น
* ระบบแพร่สัญญาณเทอร์เนอร์ (Turner Broadcasting System) สถานีโทรทัศน์ในสหรัฐอเมริกา
* สมาคมพระคริสตธรรมไทย (Thailand Bible Society) องค์การทางคริสตศาสนาในประเทศไทย
พระยาราชวังสัน

**พระยาราชวังสัน** หรือ **พระยาราชบังสัน** เป็นบรรดาศักดิ์ ตำแหน่งจางวางอาสาจาม มีปรากฏในพงศาวดารตั้งแต่สมัยต้นกรุงศรีอยุธยาตอนต้น อาจหมายถึง

* พระยาราชบังสัน (มะหมุด)
* พระยาราชบังสัน (ฮะซัน) หรือ พระยาราชบังสันเสนี
* พระยาราชบังสัน (ตะตา)
* พระยาราชบังสัน (หมัดหรือจุ้ย) (หรือพระยายมราช) - บุตรชายคนโตของเจ้าพระยาจักรี (หมุด)
* พระยาราชวังสัน (หวัง) - บุตรชายคนรองของเจ้าพระยาจักรี (หมุด) เป็นพระยาราชวังสันคนแรก
* พระยาราชวังสัน (แม้น)
* พระยาราชวังสัน (ฉิม)
* พระยาราชวังสัน (นก)
* พระยาราชวังสัน (บัว)
* พลเรือโท พระยาราชวังสรรค์ (ฉ่าง แสงชูโต) ต่อมาเป็นนายพลเรือเอก พระยามหาโยธา 
* พลเรือตรี พระยาราชวังสรรค์ (เติม บุณยรัตพันธุ์) 
* พลเรือโท พระยาราชวังสัน (ศรี กมลนาวิน) อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมและอดีตเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงลอนดอน
* พระยาราชวังสัน (พระราชนิพนธ์) - บทละครที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงดัดแปลงมาจากเรื่อง Othello ของเชกสเปียร์

## ดูเพิ่ม
* สุลต่านสุลัยมาน
กรณ์พงษ์ ชูลาภ

**กรณ์พงษ์ ชูลาภ** หรือชื่อเดิมคือ **เมธา ชูลาภ**  เคยเป็นอดีตนักฟุตบอลสโมสรของจันทบุรี หนึ่งเคยแสดงนำในภาพยนตร์เรื่อง สีลม ซอย 2 และเคยเล่นเป็นประกอบในละครเรื่องพระจันทร์แสนกลที่ฉายทางช่อง 3 ด้วย โดยรับบทเป็น "เกื้อ" นอกจากเรื่องสีลมซอย 2 แล้ว เขายังแสดงเป็นตัวประกอบในก่อนบ่ายฯเดอะมูฟวี่ ตอนรักนะพ่อต๊ะติ๊งโหน่ง ที่กำกับโดยเป็ด เชิญยิ้ม โดยหนึ่งรับบทเป็น "เค" สมุนเอกของภคิณ (แสดงโดยตระการ พันธุมเลิศรุจี)

## ละคร
* 2544 แรงเงา (ช่อง 3) รับบทเป็น พงศกร
* 2545 สะใภ้จ้าว (ช่อง 3)
* 2549 จันทร์เอ๋ยจันทร์เจ้า (ช่อง 3) รับบทเป็น บุรินทร์
* 2555 แรงเงา (ช่อง 3) รับบทเป็น ศักดิ์ชาย
* 2556 เสือสั่งฟ้า 2 (ช่อง 7)
* 2558 กระทิง (เลือดมังกร) (ช่อง 3)
* 2562 แรงเงา 2 แรงเงาแรงแค้น (ช่อง 3) รับบทเป็น ศักดิ์ชาย

## ภาพยนตร์ชัญญานุช สวัสดี
* 2550 ก่อนบ่ายเดอะมูฟวี ตอนรักนะ...พ่อต๊ะติ๊งโหน่ง รับบทเป็น เค สมุนเอกของภคิณ

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Sakulthai.com 
* Hilight.Kapook.com
* marut2589 

หมวดหมู่:นักแสดงชายชาวไทย
หมวดหมู่:นายแบบไทย
หมวดหมู่:นักฟุตบอลชาวไทย
มองโกล (กลุ่มชาติพันธุ์)

**ชาวมองโกล** (, , ; ; ) หรือ **ชาวมองโกเลีย** เป็นกลุ่มชาติพันธุ์เอเชียตะวันออกที่อาศัยอยู่ในประเทศมองโกเลีย, ประเทศจีน (มองโกเลียในและดินแดนปกครองตนเองอีก 11 แห่ง) เช่นเดียวกันกับสาธารณรัฐบูเรียเตียและสาธารณรัฐคัลมืยเคียของประเทศรัสเซีย

## อ้างอิง

### ข้อมูลทุติยภูมิ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### ข้อมูลปฐมภูมิ
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* "Evidence that a West-East admixed population lived in the Tarim Basin as early as the early Bronze Age " Li et al. *BMC Biology* 2010, 8:15.
* Ethnic map of Mongolia 
* Map share of ethnic by county of China (archived 1 January 2016)
*


หมวดหมู่:บุคคลแบ่งตามชาติพันธุ์
สมเด็จพระราชาธิบดีมีซัน ไซนัล อาบีดิน

**สมเด็จพระราชาธิบดี สุลต่าน มีซาน ไซนัล อาบิดีน**  ทรงเป็นเป็นพระมหากษัตริย์มหารายาแห่งรัฐตรังกานู และเป็นพระราชโอรสในสุลต่าน มะห์หมุด อัลมักตาฟี บิลลาห์ ชาห์ พระมหากษัตริย์แห่งตรังกานูองค์ก่อน และพระองค์ทรงเป็นยังดีเปอร์ตวนอากงองค์ที่ 13 ทรงเป็นประมุขแห่งสหพันธรัฐมาเลเซีย ตั้งแต่วันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2549 – 13 ธันวาคม พ.ศ. 2554

## พระราชประวัติ
สมเด็จพระราชาธิบดี สุลต่าน มีซาน ไซนัล อาบิดีน เสด็จพระราชสมภพวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2505 ณ  พระราชวังอิสตานา อัล มักตาฟี  เมืองกัวลาเตอเริงกานู รัฐตรังกานู เป็นพระราชโอรสพระองค์โตในสุลต่านมะห์มุด อัล-มักตาฟี บิลลาห์ ชาห์ กับพระนางชารีฟะ นอง ฟาติมา บินติ ซัยยิด อับดุลเลาะห์ พระมเหสีองค์รอง พระองค์เป็นยังดีเปอร์อากงแห่งมาเลเซียพระองค์แรก ที่ประสูติหลังการประกาศเอกราชของมาเลเซีย ส่วนพระมารดาของพระองค์มีเชื้อสายอาหรับจากซัยยิด โอมัร อัลญุนิอิด

## การศึกษา
พระองค์ได้เข้ารับการศึกษาในโรงเรียนประถมสุลต่านสุไลมาน และโรงเรียนระดับสองสุลต่านสุไลมาน ในเมืองกัวลาเตอเริงกานู เมืองเอกของรัฐตรังกานู ต่อมาได้ทรงเข้ารับการศึกษาต่อมาที่โรงเรียนกีลองแกรมมา เมืองกีลอง ประเทศออสเตรเลีย ใน พ.ศ. 2531 พระองค์เสร็จสิ้นการศึกษาระดับปริญญาจาก U.S. International University-Europe ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยนานาชาติแอลเลียนต์ (Alliant International University) ที่กรุงลอนดอน สาขาศิลป์ในความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

พระองค์สำเร็จการศึกษาวิชาการทหารจากวิทยาลัยวิชาการทหารแซนเฮริสต์ (Sandhurst) ในสหราชอาณาจักร และสำเร็จการศึกษาเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2526 และได้รับเรือโทกิตติมศักดิ์ใน พ.ศ. 2527

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์
### เครื่องราชอิสริยาภรณ์มาเลเซีย
* พ.ศ. 2549 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเลิศล้ำเลิศแห่งราชวงศ์
* พ.ศ. 2549 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎอันสูงสุดแห่งอาณาจักร
* พ.ศ. 2549 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันที่นับถือที่สุดของผู้พิทักษ์อาณาจักร
* พ.ศ. 2549 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์กิตติตุณ
* พ.ศ. 2549 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดีเด่นแห่งการราชการ
* พ.ศ. 2549 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ความภักดีต่อราชวงศ์

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์รัฐตรังกานู
* พ.ศ. 2541 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ราชวงศ์ตรังกานูอันเป็นที่ยกย่องสูงสุด ชั้นสมาชิก
* พ.ศ. 2543 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ราชวงศ์ตรังกานูที่ทรงเกียรติที่สุด ชั้นสมาชิก
* พ.ศ. 2524 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ราชวงศ์ที่โดดเด่นที่สุดของตรังกานู ชั้นที่ 1
* พ.ศ. 2548 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่ถูกเลือกที่สุดของสุลต่านมิซานไซนัลอาบีดินแห่งตรังกานู ชั้นที่ 1
* พ.ศ. 2541 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เคารพนับถือที่สุดของสุลต่านมะห์มุดที่ 1 แห่งตรังกานู ชั้นที่ 1
* พ.ศ. 2541 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันโดดเด่นที่สุดแห่งมงกุฎตรังกานู ชั้นที่ 1

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ
*  :
** 

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ราชวงศ์ตรังกานู
หมวดหมู่:ชาวมาเลเซียเชื้อสายอาหรับ
หมวดหมู่:ชาวมาเลเซียเชื้อสายไทย
หมวดหมู่:ชาวมาเลเซียเชื้อสายมลายู
หมวดหมู่:มุสลิมชาวมาเลเซีย
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์มาเลเซีย
หมวดหมู่:สุลต่านรัฐตรังกานู
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ที่ทรงครองราชย์ในปัจจุบัน
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ร.ม.ภ.
หมวดหมู่:บุคคลจากกัวลาเตอเริงกานู