กองการบินทหารเรือ

**กองการบินทหารเรือ** () เป็นการบินนาวีของกองทัพเรือไทย สังกัดกองเรือยุทธการ ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2464 กองการบินทหารเรือประกอบไปด้วยกองบิน 2 กองบิน และหน่วยบิน 1 หน่วยของเรือหลวงจักรีนฤเบศร ปฏิบัติการด้วยอากาศยานปีกตรึง 23 ลำ และเฮลิคอปเตอร์ 26 ลำจากอู่ตะเภา สงขลา และภูเก็ต กองบิน 1 มี 3 ฝูงบิน; กองบิน 2 มี 3 ฝูงบิน และอีก 1 กองบินสำหรับหน่วยบินเรือหลวงจักรีนฤเบศร วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2568 พลเรือตรี พิทักษ์ เทพทา เป็นผู้บัญชากองการบินทหารเรือ

## ประวัติ
การก่อตั้งกองการบินทหารเรือเริ่มต้นขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2464 เมื่อพลเรือเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ พระราชทานความเห็นต่อสภาบัญชาการ กระทรวงทหารเรือ ครั้งที่ 3 เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2464 ให้ก่อตั้งกองบินทะเลขึ้นโดยใช้สัตหีบเป็นฐาน และเริ่มต้นจากเครื่องบินทะเล 2 ลำ และเสนอให้ นายนาวาเอก พระประติยัตินาวายุทธ (พลเรือโท พระยาราชวังสัน) ซึ่งกำลังไปศึกษาดูงานที่ยุโรปศึกษาระเบียบเกี่ยวกับการจัดหาเครื่องบินทะเล และเลือกนายทหารที่มีคุณสมบัติเหมาะสมไปฝึกหัดการบินกับกรมการบินทหารบก ซึ่งต่อมาสภาบัญชาการอนุมัติข้อเสนอนี้เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2469 และมอบหมายให้กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ดำเนินโครงการต่อ

จากนั้นในยุคของสมเด็จเจ้าฟ้าอัษฏางค์ภานุพันธ์ทรงมีดำริที่จะจัดตั้งแผนกการบินทหารเรือขึ้นตามแบบของประเทศตะวันตก เนื่องจากในสงครามโลกครั้งที่หนึ่งเป็นเครื่องพิสูจน์แล้วว่าอากาศยานมีบทบาทสำคัญในการป้องกันประเทศ ซึ่งการปฏิบัติการทางทะเลก็มีความสำคัญเช่นกันในการรักษาทะเลและชายฝั่ง รวมไปถึงการลาดตระเวน โจมตี คุ้มกัน หรือการช่วยเหลือผู้ประสบภัยซึ่งอากาศยานทางบกอาจจะไม่สามารถปฏิบัติการห่างจากฝั่งมากได้ และการปฏิบัติการร่วมกับเรือรบจะต้องมีความเข้าใจในการรบทางเรือ มีความสามารถในการขึ้นลงในทะเลสำหรับการส่งกำลังบำรุงจากเรือในทะเลได้ สามารถปฏิบัติการได้จากทุกพื้นที่ กระทรวงทหารเรือจึงจัดตั้งหน่วยบินนาวีขึ้น และได้รับการสนับสนุนจากกระทรวงกลาโหม กองทัพเรือจึงส่งนายทหารเรือ 2 นาย คือ เรือเอก หลวงพลสินธวาณัติก์ และเรือเอก เจริญ ทุมมานนท์ ไปศึกษาต่อวิชาการบินและตรวจการณ์จากกรมอากาศยานทหารบก แต่ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่งได้เกิดสภาวะเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลกรวมไปถึงประเทศไทย ทำให้ต้องลดค่าใช้จ่ายของรัฐบาลในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทำให้การบินทหาเรือไม่ได้รับการสานต่อในยุคดังกล่าวซึ่งยังอยู่ในระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์

ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2476 พลเรือตรี พระยาราชวังสัน เสนาธิการทหารเรือ และ พลตรี พระเฉลิมอากาศ เจ้ากรมอากาศยานทหารบก ได้ร่วมกันสำรวจชายฝั่งทะเลในอ่าวไทยเพื่อหาข้อมูลเกี่ยวกับการบินและการสร้างฐานบิน โดยได้ข้อสรุปว่าบริเวณอ่าวสัตหีบ (จุกเสม็ด) อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี มีความเหมาะสมในการสร้างสนามบินและที่ทำการของหน่วยบินนาวี และพิจารณาพื้นที่อีกแห่งในจังหวัดจันทบุรีสำหรับการสร้างสนามบินอีกแห่งหนึ่ง รวมถึงได้ส่งนายทหารเรือไปศึกษาวิชาการบินจากทหารบกในกรมอากาศยานทหารบกเพิ่มขึ้นจนมีนักบินที่มีความพร้อมมากขึ้น แต่ก็ยังไม่สามารถก่อตั้งหน่วยบินขึ้นมาได้ ทำได้เพียงเตรียมความพร้อมรอวันและเวลาที่จะได้ก่อตั้งหน่วยบินนาวี

กระทั่งในปี พ.ศ. 2481 กองทัพเรือได้ก่อตั้งหมวดบินทะเลขึ้น สังกัดกองเรือรบ ประกอบด้วยเครื่องบินแบบวาตานาเบ จำนวน 6 ลำ ฝูงบินตั้งอยู่ที่ ตำบลจุกเสม็ด บริเวณอ่าวสัตหีบ และกระทรวงกลาโหมได้แต่งตั้งหม่อมเจ้ารังสิยากร อาภากร เป็นผู้ดำรงตำแหน่งผู้บังคับหมวดบินทะเล ต่อมาในปี พ.ศ. 2485 กระทรวงกลาโหมได้ยกฐานะหมวดบินทะเลขึ้นมาเป็นกองบินทหารเรือ สังกัดกองเรือรบ กระทั่งเกิดสงครามมหาเอเชียบูรพา กองทัพเรือจึงได้สั่งซื้อเครื่องบินแบบ นากาซิมา มาประจำการเพิ่มอีก 27 ลำ รวมถึงสั่งซื้อเครื่องบินแบบซีโร่จำนวน 3 ลำ เพื่อเข้าร่วมกันกับฝ่ายสัมพันธมิตรในการตรวจการณ์และปฏิบัติการรวมถึงการช่วยเหลือกู้ภัยในตลอดช่วงสงครามมหาเอเชียบูรพา

หลังสงครามสิ้นสุดลงในปี พ.ศ. 2488 กองทัพเรือได้ดำเนินการปรับปรุงสนามบินและซื้อเครื่องบินสื่อสารขนาดเล็กแบบแอล-4 มาจำนวนหนึ่ง เครื่องบินฝึกแบบที่ 6 จำนวน 12 ลำ เครื่องบินฝึกแบบไทเกอร์มอธ สั่งซื้อจากอังกฤษจำนวน 30 ลำ เครื่องบินโจมตีแบบไฟร์ฟลายจำนวนหนึ่ง เครื่องบินสะเทินน้ำสะเทินบก แบบกรัมมันวิตเยียนจำนวน 6 ลำ เครื่องบินสื่อสารแบบโบนันซ่ากับแบบไปเปอร์คับสเปเชียลอีกส่วนหนึ่ง จนกระทั่งมีความพร้อม จึงได้แยกตัวออกมาจากกองเรือรบมาเป็นหน่วยขึ้นตรงของกองทัพเรือเมื่อวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2491

ในปี พ.ศ. 2498 กองบินทหารเรือมีขนาดโครงสร้างที่ใหญ่ขึ้น มีนักบินประมาณ 30 นาย เครื่องบิน 74 ลำ 11 แบบ มีโรงเรียนการบินทหารเรือ โรงเรีนยช่างเครื่องบินซึ่งมีศักยภาพในการผลิตบุคลากรดูแลกองบินของตนเอง ซึ่งในปีนั้นเองก็เกิดเหตุการณ์กบฏแมนฮัตตันเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2494 จึงทำให้รัฐบาลได้เข้าควบคุมกองบินทหารเรือซึ่งมีแสงยานุภาพที่เป็นที่น่ากังวลต่อรัฐบาลขณะนั้น และให้กองทัพอากาศเป็นผู้ดูแลและโอนหน่วยงานภายในทั้งหมดไปขึ้นเป็นกองบินน้อยที่ 7 ทำให้บุคลากรทั้งหมดที่เคยสังกัดในกองทัพเรือได้ย้ายไปสังกัดในเหล่าทัพอากาศ มีนาวาโท บุญชู จันทรุเบกษา เป็นผู้บังคับการกองบินคนแรกของกองบินน้อยที่ 7

จากความจำเป็นในการใช้กำลังทางอากาศของกองทัพเรือ ทำให้ 9 ปีต่อมา กองทัพเรือได้รับอนุญาตให้ก่อตั้งหน่วยบินขึ้นอีกครั้ง ชื่อว่าหมวดบินทหารเรือ ตั้งอยู่ในพื้นที่ของกองทัพอากาศ ประกอบไปด้วยเครื่องบินสะเทินน้ำสะเทินบกแบบ เอชยู 16 ดี ซึ่งได้จากสหรัฐตามความช่วยเหลือทางทหาร

ต่อมา กองบินทหารเรือมีเครื่องบินประจำการอยู่กับฐานทัพอากาศมากขึ้น จึงเกิดความไม่สะดวกในการปฏิบัติการ ดังนั้นในปี พ.ศ. 2507 กองทัพเรือจึงได้สร้างสนามบินขึ้นมาที่บ้านอู่ตะเภา จังหวัดระยอง โดยใช้งบประมาณของกองทัพเรือในการก่อสร้าง โดยประเทศสหรัฐได้ช่วยเหลือในการก่อสร้างและขอใช้สนามบินทหารเรืออู่ตะเภาบางส่วนเป็นการตอบแทน ซึ่งหลังจากนั้นกิจการการบินของกองทัพเรือจึงได้รับการขยายอัตราขึ้นเป็นกองบินทหารเรือในวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2514 และจากภารกิจที่สูงขึ้นและมากขึ้น จึงได้รับการขยายอัตราอีกครั้งขึ้นเป็น กองการบินทหารเรือ เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2533 โดยถือเอาวันที่สภาบัญชาการ กระทรวงทหารเรืออนุมัติให้จัดตั้งกองการบินเป็นวันสถาปนากองการบินทหารเรือ

## โครงสร้าง
[thumb|เฮลิคอปเตอร์[เอสเอช-60 ซีฮอว์ก|เอส-70บี ซีฮอว์กของฝูงบิน 2 หน่วยบินเรือหลวงจักรีนฤเบศรระหว่างการฝึกการัต 2013]]กองการบินทหารเรือ เป็นหน่วยรบในสังกัด**กองเรือยุทธการ** มีหน่วยงานภายใน ดังนี้

* กองบัญชาการ
* แผนกธุรการ
* แผนกการเงิน
* กองกำลังพล
* กองข่าว
* กองยุทธการ
* กองส่งกำลังบำรุง
* กองสื่อสาร
* กองงบประมาณ
* กองวิทยาการและนิรภัยการบิน
* กองแผนการช่าง

กองการบินทหารเรือแบ่งออกเป็น 6 กรม สอดคล้องกับหน่วยบังคับบัญชาเพิ่มเติมอีก 1 หน่วย ประกอบไปด้วย

*กองบิน 1
*กองบิน 2
* สถานีการบิน
* ศูนย์ซ่อม
* กองควบคุมปฏิบัติการทางอากาศ
* กองรักษาความปลอดภัย และ
* หน่วยบินเรือหลวงจักรีนฤเบศร

#### '''สนามบินกองทัพเรือ'''
กองทัพเรือประกอบด้วยสนามบินในสังกัด ดังนี้
* สนามบินทหารเรืออู่ตะเภา รับผิดชอบพื้นที่ตอนเหนือของอ่าวไทย
* สนามบินทหารเรือสงขลา รับผิดชอบเพื้นที่ตอนใต้ของอ่าวไทย
* สนามบินทหารเรือภูเก็ต รับผิดชอบพื้นที่ทะเลอันดามัน
* สนามบินทหารเรือจันทบุรี ใช้เป็นสนามบินปฏิบัติการส่วนหน้าของนาวิกโยธิน
* สนามบินทหารเรือนราธิวาส ใช้เป็นสนามบินปฏิบัติการส่วนหน้าของนาวิกโยธิน

### ฝูงบิน
ฝูงบินในประจำการกองการบินทหารเรือ ประกอบไปด้วย

## อากาศยาน

### อากาศยานประจำการ
[thumbnail|อากาศยาน[ฟอกเกอร์ เอฟ-27|ฟอกเกอร์ เอฟ-27 มาร์ค 400 ของกองทัพเรือไทย]]
thumbnail|ดอร์เนียร์ โด-228-212
thumbnail|Embraer ERJ-135LR ของกองทัพเรือไทย
[thumbnail|[Sikorsky S-76|ซิคอร์สกี้ เอส-76บี]]
thumbnail|Elbit Hermes 900
thumbnail|Boeing Insitu RQ-21 Blackjack
[thumbnail|[ชีเบล คัมค็อพแทร์ เอส-100 ]]

### อากาศยานในอดีต
thumbnail|Canadair CL-215
[thumbnail|[แอลทีวี เอ-7 คอร์แซร์ 2|เอ-7อี คอร์แซร์ 2]]
[thumbnail|[พี-3 โอไรออน]]
thumb|Grumman HU-16B Albatross
[thumb|[ฮ็อคเกอร์-ซิดเดลี่ย์ แฮริเออร์|เอวี-8เอส มาทาดอร์]]

## โครงสร้างยศ

## ดูเพิ่ม
* พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์
* กองบัญชาการกองทัพไทย
* กองทัพไทย
* ศูนย์การบินทหารบก
* กองทัพบกไทย
* กองทัพอากาศไทย
* หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน
* โรงเรียนนายเรือ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*  
* Global Security – Thailand navy

บินทหารเรือ
หมวดหมู่:หน่วยและรูปขบวนทหารไทย
หมวดหมู่:หน่วยและรูปขบวนการบินนาวี
ไทย
หมวดหมู่:หน่วยและรูปขบวนทหารที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2464