คันประทีป

**คันประทีป** หรือ **เมโนราห์** (, ;  *mənōrā*, ) เป็นเชิงเทียนเจ็ดกิ่งที่ระบุในคัมภีร์ฮีบรูและเอกสารโบราณในสมัยหลังว่าเป็นเครื่องใช้ในพลับพลาและในพระวิหารในกรุงเยรูซาเลม ในยุคก่อนประวัติศาสตร์ ประติมานวิทยาของคันประทีปสามารถสืบย้อนไปถึงสิ่งแทนต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ คันประทีปทำหน้าที่เป็นสัญลักษณ์ของชาวยิวและศาสนายูดาห์ทั้งในดินแดนอิสราเอลและชาวยิวพลัดถิ่นตั้งแต่สมัยโบราณ ในที่สุดก็กลายเป็นตราแผ่นดินของอิสราเอลหลังรัฐอิสราเอลก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1948

## การสร้างและลักษณะปรากฏ

### คัมภีร์ฮีบรู
คัมภีร์ฮีบรูระบุว่าพระเจ้าทรงสำแดงถึงแบบของคันประทีปแก่โมเสสและทรงอธิบายวิธีการสร้างคันประทีปดังนี้:

31เจ้าจงทำคันประทีปอันหนึ่งด้วยทองคำบริสุทธิ์ จงใช้ค้อนเป็นเครื่องมือทำฐานและลำตัวคันประทีป สำหรับดอกคือฐานดอกและกลีบให้ติดเป็นเนื้อเดียวกับคันประทีป
32ให้กิ่งหกกิ่ง แยกออกจากลำคันประทีปข้างละสามกิ่ง
33แต่ละกิ่งที่ยื่นออกจากลำคันประทีปมีดอกเหมือนดอกอัลมอนด์สามดอก ทุกๆ ดอกจะมีฐานดอกและกลีบ
34และตรงลำคันประทีปนั้นให้มีสี่ดอกเหมือนดอกอัลมอนด์ ทั้งฐานดอกและกลีบ
35ใต้กิ่งทุกๆ คู่ที่ยื่นออกจากลำคันประทีปนั้น จะมีฐานดอกหนึ่งอัน
36ฐานดอกและกิ่งจะต้องเป็นเนื้อเดียวกับคันประทีป ให้ทุกส่วนเป็นเนื้อเดียวกันด้วยทองคำบริสุทธิ์โดยใช้ค้อนเป็นเครื่องมือ

37และเจ้าจงทำตะเกียงเจ็ดดวงสำหรับคันประทีปนั้น แล้วตั้งไว้บนยอดแต่ละกิ่งให้ส่องสว่างบริเวณหน้าคันประทีป
38ให้ทำตะไกรตัดไส้ตะเกียง และถาดใส่ตะไกรด้วยทองคำบริสุทธิ์
39คันประทีปกับเครื่องใช้ทุกอย่างให้ทำด้วยทองคำบริสุทธิ์หนัก 35 กิโลกรัม
40จงระวังทำสิ่งเหล่านี้ตามแบบที่เราแจ้งแก่เจ้าบนภูเขา


หนังสือกันดารวิถี (บทที่ 8) เสริมว่าตะเกียงทั้งเจ็ดดวงส่องแสงไปด้านหน้าคันประทีป และเน้นย้ำว่าคันประทีปถูกสร้างตามแบบที่พระเจ้าทรงสำแดงแก่โมเสสบนภูเขาซีนาย

## คลังภาพ

File:Pekiin tablet.jpg|ศิลาจารึกในยุคพระวิหารที่สองจากโบสถ์ยิวใน Peki'in ประเทศอิสราเอล
File:Furth Siddur p04 (cropped) (cropped).jpg|ภาพวาดจากหนังสือสวดมนต์แสดงภาพการจุดคันประทีป (ค.ศ. 1738 จากสิ่งสะสมของหอสมุดแห่งชาติอิสราเอล
File:Napoleon stellt den israelitischen Kult wieder her, 30. Mai 1806.jpg|ภาพพิมพ์ของฝรั่งเศสในปี ค.ศ. 1806 แสดงภาพสตรีอยู่ข้างคันประทีปเป็นตัวแทนของชาวยิวที่ได้รับการปลดปล่อยโดยนโปเลียน โบนาปาร์ต
File:YarmulkeAndMenorah.jpg|คิปปาห์และคันประทีปจาก Harry S Truman collection
File:MenoraBoris.jpg|คันประทีปที่ทูลเกล้าฯ ถวายพระเจ้าซาร์บอริสที่ 3 แห่งบัลแกเรียจากชุมชนชาวยิวในประเทศบัลแกเรีย (Tsarska Bistritsa)
File:RoyLindmanTempleMenorah 003.jpg|คันประทีปแบบเซฟาร์ดีจากสเปน
File:Iglesia ni Cristo flag.svg|คันประทีปบนธงของ Iglesia ni Cristo
File:Fray Juan Ricci, Menorah.jpg|Fray Juan Ricci (1600–1681) ร่างภาพคันประทีปตามที่บรรยายในหนังสืออพยพ ไม่ระบุวันที่วาด  (Biblioteca Statale del Monumento Nazionale di Monte Cassino, cod. 469, fol. 199v)
File:Acta Eruditorum - III menorah eliche, 1709 – BEIC 13373207.jpg|ภาพวาดของคันประทีปที่ตีพิมพ์ใน *[[Acta Eruditorum]]* (ค.ศ. 1709)


## ดูเพิ่ม
* ดาราแห่งดาวิด
* ตราแผ่นดินของอิสราเอล

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่มเติม
*Fine, Steven. 2010. "'The Lamps of Israel': The Menorah as a Jewish Symbol." In *Art and Judaism in the Greco-Roman World: Toward a New Jewish Archaeology.* By Steven Fine, 148–163. New York: Cambridge University Press.
*--. 2016. The Menorah: From the Bible to Modern Israel. Cambridge, MA: Harvard University Press, 2016.
*Hachlili, Rachel. 2001. *The Menorah, the Ancient Seven-Armed Candelabrum: Origin, Form, and Significance.* Leiden: E.J. Brill.
*Levine, Lee I. 2000. "The History and Significance of the Menorah in Antiquity." In *From Dura to Sepphoris: Studies in Jewish Art and Society in Late Antiquity.* Edited by Lee I. Levine and Ze’ev Weiss, 131–53. Supplement 40. Portsmouth, RI: Journal of Roman Archaeology.
*Williams, Margaret H. 2013. "The Menorah in a Sepulchral Context: A Protective, Apotropaic Symbol?" In *The Image and Its Prohibition in Jewish Antiquity.* Edited by Sarah Pearce, 77–88. Journal of Jewish Studies, Supplement 2. Oxford: Journal of Jewish Studies.
*

## แหล่งข้อมูลอื่น

*JewishEncyclopedia.com: Candlestick – by Emil G. Hirsch, Wilhelm Nowack
*JewishEncyclopedia.com: Arch of Titus – by Morris Jastrow Jr., Immanuel Benzinger
*JewishEncyclopedia.com: Menorah – by Cyrus Adler, Judah David Eisenstein
*Livius.org on the Menorah
*The Historical Background and the Roots of the Temple Menorah as a visual motif (Heb.) – by Yuval Baruch, City of David: Studies of Ancient Jerusalem

หมวดหมู่:งานศิลปกรรมทอง
หมวดหมู่:คำและวลีในคัมภีร์ฮีบรู
หมวดหมู่:หนังสืออพยพ
หมวดหมู่:7 (จำนวน)