ปรากฏการณ์แม็คเกอร์ก

**ปรากฏการณ์แม็คเกอร์ก**  ()  เป็นปรากฏการณ์หลอกการรับรู้คำพูด  ที่แสดง  (คือเกิดจาก)  การทำงานร่วมกันระหว่างการได้ยินและการเห็นในการรับรู้คำพูด  การรับรู้คำพูดที่ผิดไปจากเสียงที่ได้ยินเกิดขึ้นเมื่อมีการจับคู่เสียงของคำพูดพยางค์หนึ่ง  กับการเห็นการออกเสียงคำพูดอีกพยางค์หนึ่ง  ซึ่งก่อให้เกิดการรับรู้เสียงเป็นพยางค์ที่สาม
คือ  ข้อมูลทางตาจากการเห็นอีกคนหนึ่งพูด  เปลี่ยนแปลงการรับรู้เสียงที่ได้ยินของเรา

แต่ว่า  บุคคลที่คุ้นเคยกับการดูภาพยนตร์ที่มีการพากย์เสียงทับ  อาจจะไม่ค่อยประสบกับปรากฏการณ์แม็คเกอร์กมากนัก  เพราะว่าพวกเขาคุ้นเคยกับการไม่ใส่ใจข้อมูลที่ได้จากการเห็นปากของ  "ผู้พูด"
ถ้าเราได้รับข้อมูลคุณภาพไม่ดีจากเสียง  แต่ได้ข้อมูลคุณภาพดีจากการเห็น  ก็จะทำให้มีโอกาสมากขึ้นที่จะประสบกับปรากฏการณ์นี้
ความสามารถในการประสานข้อมูลทางหูและทางตาเข้าด้วยกัน  อาจจะมีผลให้เกิดปรากฏการณ์นี้  เพราะว่า  บุคคลที่มีระบบประสานข้อมูลทางความรู้สึกที่ดี  ประสบกับปรากฏการณ์นี้บ่อยครั้งกว่า
นอกจากนั้นแล้ว  บุคคลต่าง ๆ กันก็ยังประสบกับปรากฏการณ์นี้ต่าง ๆ กัน  ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบหลายอย่างรวมทั้งความเสียหายหรือโรคในสมอง

## ประวัติพื้นเพ
ปรากฏการณ์แม็คเกอร์กบางครั้งเรียกว่า  **ปรากฏการณ์แม็คเกอร์-แม็คโดนัลด์**  (McGurk-MacDonald effect)  เพราะแฮร์รี แม็คเกอร์ก และจอห์น แม็คโดนัลด์ ได้พรรณนาถึงปรากฏการณ์นี้เป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1976 ในผลงานวิจัยมีชื่อว่า  "การได้ยินปาก  และการเห็นเสียง  (Hearing Lips and Seeing Voices) "
ปรากฏการณ์นี้ค้นพบโดยบังเอิญ  เมื่อแม็คเกอร์กและผู้ช่วยงานวิจัยของเขาคือแม็คโดนัลด์  ขอให้ช่างเทคนิคช่วยอัดเสียงทับวิดีโอโดยใช้เสียงพยางค์ที่ต่างจากคำที่พูดในวิดีโอ  โดยเป็นงานวิจัยเพื่อค้นคว้าการรับรู้ภาษาของเด็กทารกในระดับพัฒนาการต่าง ๆ  แต่เมื่อเล่นวิดีโอนั้น  นักวิจัยทั้งสองกลับรับรู้เสียงของพยางค์ที่สาม  ที่ไม่ใช่เสียงของพยางค์ที่ใช้อัดทับ  หรือของพยางค์ที่พูดในวิดีโอ

ปรากฏการณ์นี้ประสบได้เมื่อวิดีโอมีรูปที่กล่าวเสียงของพยางค์หนึ่ง  แล้วอัดทับเสียงด้วยเสียงจากอีกพยางค์หนึ่ง  บ่อยครั้ง  พยางค์ที่ผู้ดูวิดีโอรับรู้กลับเป็นพยางค์ที่สามที่มีเสียงคล้ายกับพยางค์สองพยางค์แรก  ยกตัวอย่างเช่น  ถ้าใช้เสียงอัดทับว่า  บา-บา  (/ba-ba/)  ในวิดีโอที่มีการกล่าวว่า  กา-กา  (/ga-ga/)  เสียงที่รับรู้กลับเป็น  ดา-ดา  (/da-da/)
แม็คเกอร์กและแม็คโดนัลด์ตอนแรกเชื่อว่า  นี้เป็นผลเกิดจากคุณสมบัติเกี่ยวกับเสียงพูดและการเห็นการเปล่งเสียงของอักษร  บ  (/b/)  และอักษร  ก  (/g/)  ที่คล้ายกัน  
มีการรับรู้ที่ผิดไปจากความจริง  2  แบบที่เกิดขึ้นจากตัวกระตุ้นทางตาและทางหูที่ไม่คล้องจองกัน  คือ**แบบหลอมรวมกัน  ()**  เช่นเสียง 'บา' มีรูปพูดว่า 'กา' ทำให้รับรู้ว่า 'ดา')  และ**แบบผสมผสานกัน  ()**  เช่นเสียง 'กา' และรูปพูดว่า 'บา' ทำให้รับรู้ว่า  'บะกา')
เพราะว่า  ข้อมูลจากตาและจากหูขัดแย้งกัน  การรับรู้ที่ผิดไปจากความจริงนี้จึงเป็นผลงานของสมองที่ทำการแปลข้อมูลที่ได้รับด้วยการเดาที่ดีที่สุด  
แต่ในกรณีนี้  ข้อมูลทางตามีอิทธิพลมากกว่าข้อมูลเสียงในการประมวลผลในสมอง  ดังนั้นจึงก่อให้เกิดการหลอมรวมกันและการผสมผสานกันของข้อมูลจากประสาททั้งสองทาง

การเห็นเป็นทางประสาทที่สำคัญที่สุดในมนุษย์  และการรับรู้คำพูดต้องอาศัยทางประสาทหลายทาง  (multimodal)  โดยเฉพาะคือ  จากการได้ยินและจากการเห็น
ปรากฏการณ์แม็คเกอร์กเกิดขึ้นในการประมวลผลโดยพยางค์  เพราะว่า  การประสานกันระหว่างข้อมูลทางหูและข้อมูลทางตาเกิดขึ้นในขั้นต้น ๆ ของการรับรู้คำพูด  ปรากฏการณ์นี้มีกำลังมาก  ถึงแม้ว่าบุคคลจะทราบถึงปรากฏการณ์นี้  แต่ก็ยังประสบกับปรากฏการณ์นี้อยู่  คือความรู้เกี่ยวกับปรากฏการณ์ไม่มีผลอะไรต่อการรับรู้
นี้ต่างจากเทคนิคการหลอกการรับรู้ประเภทอื่น ๆ  ซึ่งจะไม่มีผลอะไรเมื่อบุคคลทราบถึงเทคนิคนั้นแล้ว  แม้นักวิจัยบางพวกที่ได้ทำการค้นคว้าวิจัยประสบการณ์นี้มามากว่า  20  ปี  ก็ยังประสบกับปรากฏการณ์นี้แม้จะรู้ดีว่าอะไรจริง ๆ เกิดขึ้นอยู่  
 
คนโดยมากมีความสามารถจำกัดในการที่จะรับรู้คำพูดโดยอาศัยตาเพียงทางเดียว  ยกเว้นบุคคลที่สามารถอ่านคำพูดจากปากได้  
แต่ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นบ่อย ๆ ก็คือความสามารถในการเข้าใจคำพูดในระดับที่เพิ่มขึ้นในสิ่งแวดล้อมที่มีเสียงอึกทึก  โดยอาศัยการเห็นท่าทางของผู้พูด
นอกจากนั้นแล้ว  การเห็นการเปล่งเสียงยังสามารถเปลี่ยนการรับรู้เสียงแม้ที่ชัดเจนดี    เมื่อการเปล่งเสียงที่เห็นนั้นแตกต่างจากคำพูดที่ได้ยิน  
โดยปกติแล้ว  เราเข้าใจการรับรู้คำพูดว่า  เป็นการประมวลผลทางการได้ยิน  แต่ความหลงผิดที่ประสบในปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว  โดยอัตโนมัติ  และไม่ได้อยู่ใต้อำนาจจิตใจโดยมาก  ดังนั้นจึงเห็นได้ว่า  การรับรู้คำพูดนั้น  ไม่ใช่อาศัยการได้ยินเพียงเท่านั้น แต่ต้องอาศัยทางประสาทหลายทางที่ทำงานร่วม ๆ กันรวมทั้งการเห็น  การถูกต้องสัมผัส  (ใบหน้าที่กำลังพูด)  และการได้ยิน
สมองบ่อยครั้งไม่มีความตระหนักถึงทางประสาทของข้อมูลที่รับรู้  ดังนั้น  สมองจึงไม่สามารถแยกแยะว่าคำพูดที่รับรู้นั้น  มาจากการได้ยินหรือการเห็น
 
นอกจากงานวิจัยที่กล่าวถึงไปแล้ว  ยังมีการศึกษาปรากฏการณ์นี้ในการให้การของพยานด้วย  แวร์แฮ็มและไรท์ทำงานวิจัยในปี ค.ศ. 2005 ที่แสดงว่า  ข้อมูลทางตาที่ไม่คล้องจองกับเสียงที่พูดสามารถเปลี่ยนการรับรู้คำพูดที่ได้ยิน  จึงบอกเป็นนัยว่า  ประสบการณ์นี้อาจจะมีอิทธิพลต่อการรับรู้คำพูดในชีวิตประจำวัน  และไม่ใช่โดยเพียงพยางค์ที่ได้ยินอย่างเดียวเท่านั้น  แต่สามารถเป็นได้โดยทั้งคำ และมีผลต่อการปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นที่เราไม่ตระหนักรู้

งานวิจัยเกี่ยวกับปรากฏการณ์นี้สามารถให้ข้อมูลไม่ใช่ในเรื่องทฤษฎีเพียงอย่างเดียวเท่านั้น  แต่ยังสามารถให้ความรู้เกี่ยวกับการเยียวยาและวินิจฉัยโรคที่เกี่ยวข้องกับปัญหาการประสานข้อมูลทางตาและทางหูเพื่อรับรู้คำพูด

## อิทธิพลของสมอง

### ความเสียหายในสมอง
ซีกสมอง  (cerebral hemisphere) ทั้งสองข้างมีส่วนร่วมให้เกิดปรากฏการณ์แม็คเกิร์ก
คือมีการทำงานร่วมกันเพื่อประสานข้อมูลเกี่ยวกับคำพูดจากการเห็นและการได้ยิน  การตอบสนองในสมองที่ประกอบพร้อมกับปรากฏการณ์นี้มักเกิดขึ้นในบุคคลถนัดมือขวา  โดยที่สมองซีกขวาประมวลผลเกี่ยวกับใบหน้า  และสมองซีกซ้ายประมวลผลเกี่ยวกับคำพูด
ในบุคคลที่ได้รับการตัด corpus callosum  (Corpus callostomy)  ออก  ปรากฏการณ์นี้ก็จะยังคงมีอยู่แต่เกิดขึ้นช้ากว่าคนปกติ
ในบุคคลที่มีรอยโรคในสมองซีกซ้าย  (คือมีความเสียหายในการประมวลผลเกี่ยวกับเสียง)  การเห็นบ่อยครั้งเป็นส่วนสำคัญในวิธีการรักษาด้วยการบำบัดวจีเภท  (speech therapy) และการบำบัดภาษา  (language therapy)  
ดังนั้น  ผู้มีรอยโรคในสมองซีกซ้าย  จึงประสบกับปรากฏการณ์แม็คเกิร์กในระดับที่สูงกว่ากลุ่มควบคุมผู้เป็นปกติ  
คือ  ข้อมูลจากการเห็นมีอิทธิพลสำคัญในการรับรู้คำพูด  
แต่ว่า  ถ้าสมองซีกซ้ายมีความเสียหาย  ที่มีผลเป็นความบกพร่องในการรับรู้คำพูดทางตาแบบเป็นช่วง ๆ   คนไข้ก็จะมีประสบการณ์นี้ในระดับที่ลดน้อยลงไป

ส่วนในบุคคลที่มีความเสียหายในสมองซีกขวา  ก็จะมีความเสียหายในทั้งการเห็นอย่างเดียวด้วย  และทั้งการประสานข้อมูลระหว่างการเห็นและการได้ยินด้วย   แต่ว่าก็ยังมีการประสานข้อมูลทั้งสองทางเพียงพอที่จะก่อให้เกิดปรากฏการณ์แม็คเกิร์ก  
การประสานข้อมูลอย่างนี้เกิดขึ้นในกรณีที่ใช้ตัวกระตุ้นทางตาเพื่อเพิ่มความสามารถในการรู้คำพูด  เมื่อเสียงทางหูได้ยินได้แต่ไม่ชัดเจนเท่านั้น  ดังนั้น  ผู้มีความเสียหายในสมองซีกขวายังประสบกับปรากฏการณ์นี้อยู่  แต่ว่าในระดับที่ไม่เท่ากับบุคคลปกติอื่น

### ปรากฏการณ์ในบุคคลผู้มีโรคต่าง ๆ
#### ภาวะเสียการอ่านรู้ความ
เด็กผู้มีภาวะเสียการอ่านรู้ความ  (Dyslexia)  ประสบกับปรากฏการณ์นี้น้อยกว่าเมื่อเทียบกับเด็กปกติที่มีอายุเท่ากัน  แต่เท่ากันเมื่อเทียบกับเด็กที่มีความสามารถในการอ่านเสมอกันและมีอายุเท่ากัน  
เด็กผู้มีภาวะนี้ต่างจากเด็กปกติโดยปรากฏการณ์แบบผสมผสานกันเท่านั้น  แต่ไม่ต่างโดยแบบหลอมรวมกัน  ระดับปรากฏการณ์ที่ต่ำกว่าปกติ  อาจเป็นเพราะเด็กผู้มีภาวะนี้มีความยากลำบากในการรับรู้และการสร้างพยัญชนะควบกล้ำ  ดังนั้น  ปรากฏการณ์แบบผสมผสานกันซึ่งอาศัยพยัญชนะควบกล้ำ  จึงอยู่ในระดับที่ต่ำกว่าปกติ

#### Specific language impairment
เด็กที่มีภาวะ  specific language impairment  มีปรากฏการณ์นี้ในระดับที่ต่ำกว่าเด็กปกติทั่วไป
เพราะเด็กภาวะนี้ใช้ข้อมูลทางตาเพื่อการรับรู้คำพูดที่น้อยกว่า  หรือว่ามีความใส่ใจในระดับที่ลดลงต่อท่าทีการออกเสียงของคนพูด  และไม่มีปัญหาอะไรในการรับรู้คำพูดโดยใช้เสียงอย่างเดียว

#### โรคกลุ่มออทิซึมสเปกตรัม
เด็กโรคกลุ่มออทิซึมสเปกตรัม  มีปรากฏการณ์แม็คเกอร์กที่น้อยลงไปอย่างชัดเจนเทียบกับเด็กปกติ  
แต่ว่า  ถ้าตัวกระตุ้นไม่ใช่มนุษย์  (ตัวอย่างเช่น  ให้ดูลูกเทนนิสที่กำลังเด้งโดยใช้เสียงของลูกวอลเลย์บอลที่กำลังเด้ง)  ก็จะมีปรากฏการณ์นี้ในระดับที่เท่ากันกับเด็กปกติ  
เด็กเล็กที่มีภาวะนี้  มีระดับปรากฏการณ์นี้ที่น้อยลงมาก  แต่ว่า  ระดับปรากฏการณ์นี้เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อเจริญวัยขึ้น  เมื่อโตแล้ว  ระดับปรากฏการณ์นี้ก็จะใกล้กับคนปกติโดยทั่วไป

#### ความพิการในการเรียนภาษา
ผู้ใหญ่ที่มีความพิการในการเรียนภาษา  มีปรากฏการณ์นี้ในระดับที่น้อยกว่าคนอื่น ๆ
คือ  การเห็นไม่มีอิทธิพลต่อการรับรู้ภาษาเท่ากับคนอื่น ๆ โดยมาก  
ดังนั้น  บุคคลที่มีระดับทักษะทางภาษาต่ำ  ก็จะมีระดับปรากฏการณ์นี้ที่น้อยลงไปเช่นกัน  และเหตุสำหรับบุคคลพวกนี้อาจจะเป็นเพราะการทำงานที่ไม่ประสานกันระหว่างเขตด้านหน้าและด้านหลังของสมอง   หรือระหว่างสมองซีกซ้ายและสมองซีกขวา

#### โรคอัลไซเมอร์
คนไข้โรคอัลไซเมอร์มีปรากฏการณ์นี้น้อยกว่าบุคคลปกติ  
บ่อยครั้ง  ขนาดที่ลดลงของ corpus callosum  ทำให้ขาดการเชื่อมต่อระหว่างซีกสมอง ตัวกระตุ้นทางตาจึงมีอิทธิพลน้อยลงสำหรับคนไข้พวกนี้  ซึ่งเป็นเหตุให้ประสบปรากฏการณ์นี้น้อยลง

#### โรคจิตเภท
คนไข้โรคจิตเภทประสบกับปรากฏการณ์นี้ในระดับที่น้อยลงจากบุคคลปกติ  แต่ว่า  ไม่ต่างกันอย่างสำคัญ  
โรคจิตเภททำการพัฒนาการของระบบประสานงานระหว่างการเห็นและการได้ยินให้ช้าลง  และขัดขวางการพัฒนาการอย่างเต็มที่ของระบบ  แต่ว่า  ผลเสียหายของการขัดขวางการพัฒนาการกลับไม่ปรากฏ  
อย่างไรก็ดี  คนไข้โรคจิตเภทมีแนวโน้มที่สูงกว่า  ที่จะอาศัยข้อมูลที่ได้ยินมากกว่าที่ได้เห็นเพื่อการรับรู้คำพูด

#### ภาวะเสียการสื่อความ
คนไข้ภาวะเสียการสื่อความ  (aphasia)  มีการรับรู้คำพูดที่แย่ลงในทุกกรณี  คือในการรับรู้ทางตาอย่างเดียว  ทางหูอย่างเดียว  หรือทางตาพร้อมกับทางหู  ดังนั้น  จึงมีปรากฏการณ์นี้ในระดับที่ลดลง  
แต่ว่า  คนไข้ภาวะนี้มีการรับรู้ที่แย่ที่สุดในกรณีการรับรู้คำพูดทางตาอย่างเดียว  ซึ่งแสดงว่า  คนไข้อาศัยตัวกระตุ้นทางหูเพื่อการรับรู้คำพูดในระดับที่สูงกว่า  

## องค์ประกอบอื่น
### การมีหูไม่ดี
มีการทดลองแล้วทั้งในคนที่หูไม่ดีและคนที่ผ่านการฝัง  cochlear implant   บุคคลทั้งสองเหล่านี้มักอาศัยข้อมูลทางตามากกว่าข้อมูลทางหู  
เมื่อเทียบกับคนปกติแล้ว  ไม่มีความแตกต่างในเรื่องปรากฏการณ์นี้ในบุคคลเหล่านี้  ยกเว้นในกรณีที่คำพูดมีมากกว่าหนึ่งพยางค์  บุคคลที่มี  cochlear implant   มีการตอบสนองเหมือนกับคนปกติเมื่อพยางค์มีเสียงริมฝีปาก  (โอษฐชะ  มี  บ, ป  เป็นต้น)  อัดทับลงในภาพกล่าวพยางค์เสียงเพดานอ่อน  (velar  มี  ก, ง  เป็นต้น)  
แต่ว่า  ในกรณีที่เสียงพยางเสียงฟัน  (ทันตชะ  มี  ฟ  เป็นต้น)  อัดทับลงในภาพกล่าวพยางค์เสียงริมฝีปาก  การตอบสนองก็จะต่างกันมาก  สรุปก็คือ  บุคคลที่มี  cochlear implant  หรือมีหูไม่ดี  ก็ยังประสบปรากฏการณ์นี้อยู่  แต่ก็จะมีความแตกต่างจากบุคคลปกติทั่วไป

### การอัดเสียงทับ
ความแตกต่างกันของสระประเภทต่าง ๆ ลดระดับปรากฏการณ์แบบหลอมรวมกันอย่างสำคัญ  
คือ  เสียงสระ /a/ (อะ, อา) อัดทับในภาพที่กล่าวสระ /i/ (อิ) มีความคล้องจองกันมากกว่า  เมื่อเปรียบเทียบกับนัยตรงกันข้าม  
ซึ่งอาจเป็นเพราะว่าสระ /a/ สามารถกล่าวได้โดยวิธีการออกเสียงต่าง ๆ มากกว่าสระ /i/ ดังนั้น  เสียงอัดทับและรูปการออกเสียงสระ /i/ ที่ไม่คล้องจองกันจึงเห็นได้ง่ายกว่า  

ส่วนในกรณีที่เสียงอัดทับและรูปออกเสียงมีสระเดียวกัน  เสียงสระ /i/ ก่อให้เกิดปรากฏการณ์ในระดับที่สูงที่สุด  สระ /a/ ให้เกิดปรากฏการณ์ในระดับกลาง ๆ  และสระ  /u/  เกือบไม่ให้เกิดปรากฏการณ์นี้เลยWalker, S., Bruce, V. & O’malley, C. (1995). Facial identity and facial speech processing: Familiar faces and voices in the McGurk effect. *Perception & Psychophysics, 57*(8), 1124-1133

### การเห็นปาก
ปรากฏการณ์แม็คเกอร์กเกิดขึ้นในระดับที่สูงกว่าเมื่อด้านขวาของปากสามารถมองเห็นได้  
เรามักจะได้ข้อมูลทางตาจากปากด้านขวาของคนพูดมากกว่าจากปากด้านซ้าย  หรือแม้แต่จากปากทั้งหมด  นี้เป็นเพราะการใส่ใจของซีกสมองดังที่กล่าวไว้แล้ว

### ตัวกวนสมาธิทางตา
ปรากฏการณ์แม็ค์เกอร์กเป็นไปในระดับที่น้อยกว่าเมื่อมีตัวกวนสมาธิทางตาที่คนฟังเข้าไปใส่ใจ
การใส่ใจทางตาไปทางอื่นลดระดับการรับรู้คำพูดจากทางหูและทางตา
สิ่งทำให้เกิดความวอกแวกทางตาอีกอย่างหนึ่งก็คือการเคลื่อนไหวของคนพูด  ปรากฏการณ์นี้เป็นไปในระดับที่สูงกว่าถ้าคนพูดมีหน้าและศีรษะที่อยู่นิ่ง ๆ  คือไม่มีการเคลื่อนไหว

### เพศของผู้ฟังและผู้พูด
ผู้หญิงมีปรากฏการณ์นี้ในระดับที่สูงกว่า  คือ  ได้รับอิทธิพลทางตาในการรับรู้คำพูดมากกว่าผู้ชายถ้ามีตัวกระตุ้นทางตาที่มีอยู่เพียงช่วงสั้น ๆ  แต่ไม่มีความแตกต่างกันสำหรับตัวกระตุ้นทางตาที่มีอยู่โดยปกติ  

อีกประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจเกี่ยวกับความแตกต่างของเพศชายหญิง  ก็คือใบหน้าและเสียงของผู้ชายโดยความเป็นตัวกระตุ้น  เปรียบเทียบกับใบหน้าและเสียงของผู้หญิงโดยความเป็นตัวกระตุ้น   ปรากฏว่าไม่มีความแตกต่างในระดับการเกิดขึ้นของปรากฏการณ์นี้  
และถ้าภาพใบหน้าของผู้ชายมีการอัดเสียงทับด้วยเสียงของผู้หญิง  หรือโดยนัยตรงกันข้าม  ก็ยังไม่มีความแตกต่างกันในระดับการเกิดขึ้นของปรากฏการณ์นี้  คือ  การรู้ว่าเสียงที่ได้ยินไม่ใช่เสียงของคนที่พูดอยู่ในภาพ  และเสียงนั้นเป็นเสียงของเพศตรงกันข้าม  ก็ยังไม่ลดระดับหรือกำจัดปรากฏการณ์แม็คเกอร์ก

### ความคุ้นเคยของใบหน้าและเสียง
ผู้ฟังที่มีความคุ้นเคยกับใบหน้าของผู้พูดมีปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นในระดับที่น้อยกว่าใบหน้าที่ไม่คุ้นเคย  แต่กลับไม่มีความแตกต่างโดยความคุ้นเคยของเสียง

### ความคล้องจองกันของเนื้อความ
เนื้อความหรือจุดมุ่งหมายที่คล้องจองกันมีผลอย่างสำคัญในปรากฏการณ์นี้  ปรากฏการณ์นี้ปรากฏชัดเจนและบ่อยครั้งในเหตุการณ์ที่มีความคล้องจองกันในความหมาย  มากกว่าในเหตุการณ์ที่ไม่มีความคล้องจองกัน  ถ้าผู้ฟังคาดว่าผู้พูดควรมีลักษณะอย่างนี้ทางตาหรือทางหู  โดยอาศัยเนื้อความของเรื่องที่พูด  ปรากฏการณ์แม็คเกิร์กก็จะปรากฏในระดับที่เพิ่มขึ้น

### อิทธิพลจากการเห็นตนเอง
ปรากฏการณ์นี้พบแม้ในกรณีที่ผู้ฟังเองเป็นผู้พูดด้วย  
เมื่อดูตัวเองในกระจกเงาแล้วทำท่าพูดในขณะที่ฟังเสียงอื่น  ปรากฏการณ์แม็คเกิร์กที่ชัดเจนก็ยังเกิดขึ้น  

ในอีกกรณีหนึ่งที่ผู้ฟังกล่าวคำพูดแบบเบา ๆ ในขณะที่ดูคนอื่นกล่าวคำพูดมีท่าทางที่ไม่เหมือนคำพูดของผู้ฟัง  ปรากฏการณ์นี้ก็ยังมีอยู่  แม้ว่าจะอยู่ในระดับที่อ่อน

### ความที่เสียงเป็นไปไม่พร้อมกับภาพ
ความเป็นไปพร้อม ๆ กันโดยสอดคล้องเวลากันของภาพพูดและเสียงพูด  ไม่เป็นส่วนสำคัญเพื่อที่จะให้เกิดปรากฏการณ์นี้
คือ  ผู้ฟังยังได้รับอิทธิพลจากเสียงแม้ว่าอาจจะเล่นหลังภาพ  (คือช้ากว่าภาพ)  เป็นระยะเวลา  180  มิลลิวินาที  (เป็นขีดที่ถ้าช้ากว่านี้  ปรากฏการณ์นี้จะเริ่มลดถอยไป)
แต่ว่า  ถ้าเสียงนำหน้ารูปภาพ  ปรากฏการณ์นี้ลดระดับเร็วกว่ากรณีที่เสียงมาหลังภาพ  คือ  ถ้าจะลดปรากฏการณ์นี้ในระดับที่สำคัญ  เสียงต้องมาก่อนภาพ  60  มิลลิวินาที  หรือตามหลังภาพ  240  มิลลิวินาที 

### การงานทางกายภาพ
ปรากฏการณ์นี้ลดระดับลงเมื่อความใส่ใจเป็นไปในการงานเกี่ยวข้องกับการสัมผัส  
การรับรู้สัมผัสเป็นการรับรู้ความรู้สึกอีกอย่างหนึ่งเหมือนกับการเห็นและการได้ยิน  ดังนั้น  เมื่อเพิ่มความสนใจให้กับความสัมผัส  ก็จะลดความสนใจให้กับการได้ยินและการเห็น

### การแลดู
ไม่มีความจำเป็นที่ตาจะต้องเพ่งดูจุด ๆ หนึ่งเพียงแค่จุดเดียวเพื่อจะประสานข้อมูลทางหูและทางตาเพื่อรับรู้คำพูด
ไม่มีความแตกต่างกันเมื่อผู้ฟังพุ่งความสนใจไปในส่วนอื่นของหน้าผู้พูด  
แต่ว่า  ปรากฏการณ์นี้จะไม่มีเลยถ้าผู้ฟังพุ่งความสนใจไปในที่อื่นนอกจากใบหน้าของผู้พูด  
เพื่อที่จะให้ปรากฏการณ์นี้ลดไปเหมือนกับไม่มีเลย  การเพ่งดูของผู้ฟังต้องย้ายไปจากปากของผู้พูดไปอย่างน้อย  60  ดีกรี

## ผลในผู้พูดภาษาอื่น ๆ
คนทุกภาษาต้องอาศัยข้อมูลทางตาไม่มากก็น้อยในการรับรู้คำพูด  แต่ว่า  ระดับของปรากฏการณ์นี้เป็นไปต่างกันในภาษาที่ต่าง ๆ กัน  ผู้ฟังภาษาดัตช์
ภาษาอังกฤษ  ภาษาสเปน  ภาษาเยอรมัน  และภาษาอิตาลีมีปรากฏการณ์แม็คเกอร์กที่ชัดเจน  แต่ว่าปรากฏในระดับที่อ่อนกว่าในผู้ฟังภาษาญี่ปุ่นและภาษาจีน  

งานวิจัยระหว่างภาษามักจะทำการเปรียบเทียบระหว่างภาษาอังกฤษและภาษาญี่ปุ่น  และมีปรากฏการณ์นี้ในระดับที่ต่ำกว่าในผู้ฟังภาษาญี่ปุ่น  
วัฒนธรรมชาวญี่ปุ่นที่เลี่ยงการจ้องหน้าจ้องตาอาจมีผลในปรากฏการณ์นี้  นอกจากนั้นแล้ว  การใช้เสียงสูงเสียงต่ำ  (วรรณยุกต์)  และโครงสร้างเกี่ยวกับพยางค์ของภาษา  ก็อาจจะมีผลด้วยเช่นกัน  
นี้อาจเป็นเหตุผลที่ผู้ฟังภาษาจีนรับอิทธิผลจากการเห็นน้อย  เหมือนกับผู้ฟังภาษาญี่ปุ่น  คือประสบปรากฏการณ์นี้น้อยกว่าผู้ฟังภาษาอังกฤษ  งานวิจัยหลายงานได้แสดงว่า  ผู้ฟังภาษาญี่ปุ่นไม่ได้รับอิทธิพลทางตาในการประสบปรากฏการณ์นี้  ในระดับที่เพิ่มขึ้นในช่วงพัฒนาการหลังจากวัย  6  ปี  ไม่เหมือนกับเด็กผู้ฟังภาษาอังกฤษ  
ผู้ฟังภาษาญี่ปุ่นสามารถบ่งชี้ว่า  มีความขัดแย้งกันระหว่างตัวกระตุ้นทางหูและทางตาได้ดีกว่าผู้ฟังภาษาอังกฤษ  นี่อาจจะมีส่วนเกี่ยวข้องกับความที่ภาษาญี่ปุ่นไม่มีพยัญชนะควบกล้ำ  

อย่างไรก็ดี  ในที่มีเสียงอึกทึกที่ทำให้คำพูดไม่สามารถเข้าใจได้  ทุกชาติทุกษาล้วนแต่ต้องอาศัยข้อมูลทางตา  ดังนั้น  จึงล้วนแต่ประสบกับปรากฏการณ์แม็คเกอร์ก  ทฤษฎีนี้เป็นจริงกับทุกภาษาที่มีการตรวจสอบแล้ว

## การตรวจสอบในทารก
โดยวัดระดับความใส่ใจต่อตัวกระตุ้นทางหูและทางตา   ก็จะสามารถทดสอบการตอบสนองพร้อมกับปรากฏการณ์แม็คเกิร์กของทารกได้  
ตั้งแต่อายุไม่กี่นาทีจนกระทั่งถึง 2-3 วัน  ทารกสามารถเลียนแบบการเคลื่อนไหวทางใบหน้าของผู้ใหญ่  และภายในไม่กี่อาทิตย์  ก็จะสามารถรรู้จักการเคลื่อนไหวทางปากและเสียงพูด  
เมื่อถึงช่วงนี้  การประสานข้อมูลทางหูและทางตาอาจจะเกิดขึ้น  แต่จะไม่มีความคล่องแคล่ว  หลักฐานที่แสดงปรากฏการณ์แม็คเกิร์กสามารถเริ่มเห็นได้เมื่อทารกถึงวัย  4  เดือน  แต่ถึงกระนั้น  หลักฐานสามารถพบได้มากกว่าในทารกวัย  5  เดือน  
โดยสร้างความความเคยชินให้กับทารกต่อตัวกระตุ้นบางอย่าง  แล้วก็เปลี่ยนตัวกระตุ้นไปเป็นอย่างอื่น  (หรือเปลี่ยนเป็นบางส่วนเช่น  จากเสียง บา โดยมีภาพออกเสียงว่า วา  ไปเป็นเสียง  ดา  มีภาพออกเสียงว่า  วา)  การตอบสนองของทารกที่แสดงปรากฏการณ์แม็คเกิร์กก็จะปรากฏอย่างชัดเจน  ระดับของปรากฏการณ์นี้มีการพัฒนาอย่างมีแบบแผนที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ  ในวัยเด็กและแม้กระทั่งเมื่อถึงความเป็นผู้ใหญ่

## บรรณานุกรม
*Wright, Daniel and Wareham, Gary (2005); "Mixing sound and vision: The interaction of auditory and visual information for earwitnesses of a crime scene," *Legal and Criminological Psychology*, Vol 10(1), pp.&nbsp;103-108.

## เชิงอรรถและอ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*รายการที่  youtube.com  แสดงปรากฏการณ์แม็คเกิร์ก  "Try The McGurk Effect! - Horizon: Is Seeing Believing?", BBC Two ที่นาที 0.32 แสดงการออกเสียง "บา"  โดยมีเสียงออกมาว่า "บา"  (เสียงกับภาพ*คล้องจองกัน*)  ที่นาที 0.51 แสดงการออกเสียง "ฟา" โดยมีเสียงออกมาว่า "บา" (เสียงกับภาพ*ไม่คล้องจองกัน*)  ถ้าผู้ฟังประสบกับปรากฏการณ์แม็คเกอร์ก  ก็จะรับรู้เสียงพยางค์ว่า  "ฟา" ส่วนที่นาที 1.17 มีเสียงออกมาว่า  "บา"  แสดงการออกเสียงว่า "ฟา" ทางด้านซ้าย  และแสดงการออกเสียงว่า "บา" ทางด้านขวา ให้ตั้งสมาธิที่ภาพด้านซ้ายก่อน  แล้วให้สังเกตว่าได้ยินเสียงอะไร  แล้วตั้งสมาธิในภาพด้านขวา  แล้วสังเกตว่าได้ยินเสียงอะไร  เสียงที่อัดทับไว้จริง ๆ แล้ว  เป็นเสียง "บา" ทั้งหมด
* youtube.com  แสดงปรากฏการณ์แม็คเกิร์ก
*A constraint-based explanation of the McGurk effect a write up of the McGurk effect by Paul Boersma of University of Amsterdam. PDF available from academic webpage of author.

หมวดหมู่:การรับรู้