อำเภอห้วยแถลง

**ห้วยแถลง** เป็นอำเภอหนึ่งทางทิศตะวันออกของจังหวัดนครราชสีมา และเป็นหนึ่งในหลายอำเภอของจังหวัดที่มีทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือพาดผ่าน โดยเมื่อเดินทางจากกรุงเทพฯ จะเป็นอำเภอสุดท้ายก่อนเข้าสู่เขตจังหวัดบุรีรัมย์

## ประวัติศาสตร์
อำเภอห้วยแถลง ได้ชื่อของลำห้วยเป็นชื่อของอำเภอ โดยมีต้นกำเนิดจากทางน้ำฝนไหลจากสันเขาอยู่ทางทิศตะวันตกของที่ตั้งอำเภอ มีลำห้วย 4 สาย คือ ลำห้วยสระมะค่า ลำห้วยเหวห้า ลำห้วยหยะหยาย และลำห้วยกะเพรา ไหลมารวมกันระหว่าง บ้านโนนสำราญ หมู่ที่ 9 ตำบลเมืองพลับ-พลา ซึ่งสมัยโบราณเรียกว่า “ลำห้วยกะเพรา” ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น “ลำห้วยแถลง” คำว่า “แถลง”สันนิษฐานมาจากคำว่า “แถล” ซึ่งเป็นภาษาถิ่นอิสาน แปลว่า ลาดเอียง เช่น แถล+ขึ้น หมายถึง ลาดขึ้น แถล +ลง หมายถึง ลาดลง เป็นต้นเมื่อปี พ.ศ. 2493 ได้สร้างทางรถไฟสายอุบลราชธานี ผ่านตำบลหินดาด ตำบลงิ้ว อำเภอพิมาย  พลเมืองต่างถิ่น ได้เดินทางอพยพตั้งบ้านเรือนประกอบอาชีพโดยอาศัยลำน้ำ จากลำห้วยแถลง บริโภคและใช้สอย จึงได้ตั้งชื่อหมู่บ้านว่า “ ห้วยแถลง ” ขึ้นอยู่ในการปกครองของตำบลงิ้ว อำเภอพิมาย
* วันที่  1  มกราคม  2504  แยกพื้นที่ตำบลห้วยแถลง  ตำบลหินดาด  ตำบลงิ้ว  และตำบลเมืองพลับพลา   อำเภอพิมาย   มาตั้งเป็น **กิ่งอำเภอห้วยแถลง**  ขึ้นกับอำเภอพิมาย 
* วันที่  20  กรกฎาคม  2505   จัดตั้งสุขาภิบาลห้วยแถลง   ในท้องที่บางส่วนของตำบลห้วยแถลง (ในขณะนั้น)   
* วันที่ 17 กรกฎาคม 2506 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอห้วยแถลง อำเภอพิมาย เป็น **อำเภอห้วยแถลง**  
* วันที่   1   กันยายน  2513   ตั้งตำบลหลุ่งประดู่  แยกออกจากตำบลหินดาด   ตั้งตำบลหลุ่งตะเคียน  แยกออกจากตำบลเมืองพลับพลา   
* วันที่  15  กันยายน  2514  โอนพื้นที่หมู่ 3 (ในตอนนั้น) จากตำบลหินดาด  อำเภอห้วยแถลง  มาขึ้นกับตำบลนิคมสร้างตนเอง  
* วันที่  30  กันยายน  2514   ตั้งตำบลทับสวาย  แยกออกจากตำบลห้วยแถลง   ตั้งตำบลกงรถ  แยกออกจากตำบลงิ้ว    
* วันที่  23  ธันวาคม   2528   จัดตั้งสุขาภิบาลหินดาด   ในท้องที่บางส่วนของตำบลหินดาด   
* วันที่  1   สิงหาคม   2529  ตั้งตำบลตะโก   แยกออกจากตำบลทับสวาย   
* วันที่  1   กรกฎาคม  2533    ตั้งตำบลห้วยแคน   แยกออกจากตำบลห้วยแถลง   
* วันที่  25  พฤษภาคม  2542   ยกฐานะจากสุขาภิบาลห้วยแถลง  และ  สุขาภิบาลหินดาด   เป็นเทศบาลตำบลห้วยแถลง  และ  เทศบาลตำบลหินดาด

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอห้วยแถลงตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอพิมายและอำเภอชุมพวง
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอลำปลายมาศ (จังหวัดบุรีรัมย์)
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอหนองหงส์ (จังหวัดบุรีรัมย์)
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอจักราช

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอห้วยแถลงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 10 ตำบล 120 หมู่บ้าน

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอห้วยแถลงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 12 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลตำบลห้วยแถลง]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลห้วยแถลงและตำบลทับสวาย
* **[[เทศบาลตำบลหินดาด]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหินดาด
* **[[เทศบาลตำบลกงรถ]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกงรถทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยแถลง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยแถลง (นอกเขตเทศบาลตำบลห้วยแถลง)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลทับสวาย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทับสวาย (นอกเขตเทศบาลตำบลห้วยแถลง)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองพลับพลา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองพลับพลาทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหลุ่งตะเคียน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหลุ่งตะเคียนทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหินดาด** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหินดาด (นอกเขตเทศบาลตำบลหินดาด)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลงิ้ว** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลงิ้วทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหลุ่งประดู่** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหลุ่งประดู่ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลตะโก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะโกทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยแคน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยแคนทั้งตำบล

## การขนส่ง
อำเภอห้วยแถลงมีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 พาดผ่าน และมีสถานีรถไฟห้วยแถลงเป็นสถานีประจำอำเภอ มีขบวนรถด่วนและรถเร็วหยุดรับ–ส่งผู้โดยสารพอสมควร นอกจากนี้ยังมีสถานีรถไฟหินดาษซึ่งเป็นสถานีที่อยู่ใกล้กับอำเภอพิมายมากที่สุด

## อ้างอิง

ห้วยแถลง