สามตัวแทน

**สามตัวแทน** หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือ **ทฤษฎีสามตัวแทน** เป็นลัทธิการเมืองที่กำหนดบทบาทของพรรคคอมมิวนิสต์จีนในสังคมจีน ซึ่งได้ทำให้การเข้าร่วมพรรคของเจ้าของธุรกิจเอกชนและชนชั้นกระฎุมพีมีความชอบธรรม

ทฤษฎีถูกนำเสนอครั้งแรกโดยเจียง เจ๋อหมิน – เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนในขณะนั้น – เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2000 ระหว่างการตรวจเยี่ยมที่เมืองเกาโจว มณฑลกวางตุ้ง ในช่วงที่เจียงเป็นผู้นำ สามตัวแทนได้รับการอธิบายอย่างเป็นทางการว่าเป็น "ลัทธิมากซ์สำหรับจีนยุคปัจจุบัน" และเป็นการพัฒนาต่อยอดจากลัทธิมากซ์–เลนิน ความคิดของเหมา เจ๋อตงและทฤษฎีเติ้ง เสี่ยวผิง ทฤษฎีได้รับการรับรองจากพรรคฯ ในการประชุมสภาพรรคครั้งที่ 16 เมื่อเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2002 และยังถูกบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญของจีนเมื่อวันที่ 14 มีนาคม ค.ศ. 2004 ด้วย

## ความเป็นมาและพัฒนาการ

หลังจากสมัยของเติ้ง เสี่ยวผิง เจียง เจ๋อหมินได้นำเสนอทฤษฎีใหม่เพื่อนิยามความสัมพันธ์ใหม่ระหว่างพรรคกับประชาชน ซึ่งมีชื่อว่าสามตัวแทน สามตัวแทนถูกพัฒนาขึ้นโดยคณะทำงานขนาดเล็กรวมถึงนักทฤษฎีการเมือง หวัง ฮู่หนิง เจียงกล่าวสุนทรพจน์เกี่ยวกับสามตัวแทนเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2000 ระหว่างการสัมมนาว่าด้วยการสร้างพรรคในกว่างโจว ซึ่งได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางและมีการตีความความหมายของสุนทรพจน์ดังกล่าวไปต่าง ๆ นานา

สามตัวแทนเกิดขึ้นจากความพยายามของ เจียง เจ๋อหมินในการรับมือกับความหลากหลายทางชนชั้นของสมาชิกพรรคและผลประโยชน์ทางวัตถุที่อาจขัดแย้งกันของพวกเขา โดยอิงตามหลักการของเหมาที่ว่าพรรคคอมมิวนิสต์ควรรับใช้ประชาชน แนวคิดนี้จึงมีความสำคัญเมื่อภาคเอกชนของจีนเติบโตขึ้นเพื่อดึง "บุคคลที่มีคุณค่าจากทุกภาคส่วนที่ภักดีต่อมาตุภูมิและสังคมนิยม" เข้ามาเป็นสมาชิกพรรค

ตามเนื้อหาส่วนที่ยกมาในสุนทรพจน์ของเจียง เจ๋อหมินในวาระครบรอบ 80 ปีการก่อตั้งพรรคคอมมิวนิสต์จีนเมื่อ ค.ศ. 2001 เขากล่าวว่าการขยายตัวของชนชั้นแรงงานจะช่วยให้พรรคยังคงเป็นแนวหน้าของชนชั้นแรงงานได้ด้วยการเพิ่มฐานการสนับสนุนและความมีอิทธิพลทางสังคม เจียงได้อธิบายแนวคิดของชนชั้นแรงงานที่รวมถึงปัญญาชนด้วย::"เมื่อปัญญาชนเป็นส่วนหนึ่งของชนชั้นแรงงาน ระดับทางวิทยาศาสตร์ เทคนิค และการศึกษาของชนชั้นแรงงานก็เพิ่มสูงขึ้นอย่างมาก... เป็นผลให้คนงานบางคนเปลี่ยนอาชีพไป แต่นี่ไม่ได้เปลี่ยนแปลงสถานะของชนชั้นแรงงานจีนเลย ตรงกันข้าม สิ่งนี้จะช่วยปรับปรุงคุณภาพโดยรวมของชนชั้นแรงงานและดึงเอาข้อดีของพวกเขาในฐานะกลุ่มออกมาในระยะยาว ชนชั้นแรงงานจีนเป็นกำลังสำคัญมาโดยตลอดในการขับเคลื่อนพลังการผลิตขั้นสูงในจีน พรรคของเราจะต้องคงความเป็นแนวหน้าของชนชั้นแรงงานและพึ่งพาชนชั้นแรงงานอย่างไม่สั่นคลอนและหมดใจ"สามตัวแทนถูกบรรจุไว้ในธรรมนูญพรรคคอมมิวนิสต์จีนเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของอุดมการณ์ชี้นำของพรรคในระหว่างการประชุมสภาแห่งชาติพรรคครั้งที่ 16 เมื่อเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2002 และยังถูกบรรจุไว้ในรัฐธรรมนูญของจีนเมื่อวันที่ 14 มีนาคม ค.ศ. 2004

## เนื้อหา
ทฤษฎีกำหนดให้พรรคคอมมิวนิสต์จีนต้อง:
# เป็นตัวแทนแนวโน้มการพัฒนาพลังการผลิตขั้นสูงของจีน
# เป็นตัวแทนทิศทางวัฒนธรรมขั้นสูงของจีน
# เป็นตัวแทนผลประโยชน์พื้นฐานของประชาชนจีนส่วนใหญ่
ในบริบทนี้ คำว่า "เป็นตัวแทน" หมายถึงการรวมเข้าเป็นหนึ่ง
## อิทธิพลและการตอบรับ
ทฤษฎีของเจียงเป็นหัวข้อของการถกเถียงภายในพรรคอย่างมาก ผู้สนับสนุนมองว่าทฤษฎีนี้เป็นการพัฒนาเพิ่มเติมของสังคมนิยมอัตลักษณ์จีน หรือเป็นกลไกในการรวมชนชั้นกระฎุมพีเข้ากับวินัยของพรรค บางส่วนภายในพรรคคอมมิวนิสต์จีนวิจารณ์สามตัวแทนว่าไม่เป็นไปตามลัทธิมากซ์และเป็นการทรยศต่อคุณค่าพื้นฐานของลัทธิมากซ์ โดยมีการวิพากษ์วิจารณ์จากทุกฝ่ายทางอุดมการณ์ของพรรค

สามตัวแทนถูกอธิบายอย่างเป็นทางการโดยหลี่ ฉางชุน สมาชิกคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมืองพรรคคอมมิวนิสต์จีน ว่าเป็น "ลัทธิมากซ์สำหรับจีนยุคปัจจุบัน" ทฤษฎีนี้ถือเป็นการสานต่อและพัฒนาลัทธิมากซ์–เลนิน ความคิดของเหมา เจ๋อตงและทฤษฎีเติ้ง เสี่ยวผิงอย่างเป็นทางการ

เจียงกล่าวว่าการที่พรรคเป็นตัวแทนของประชาชนชาวจีนในสามระดับ ทำให้พรรคใช้ผลประโยชน์และความต้องการของคนส่วนใหญ่เพื่อทดแทนผลประโยชน์เฉพาะของคนจากหลากหลายกลุ่ม โดยเฉพาะชนชั้นของชนชั้นแรงงาน ดังที่เซี่ยว กงฉินโต้แย้งว่า นวัตกรรมของ "สามตัวแทน" มีจุดประสงค์เพื่อทำให้การเปลี่ยนแปลงอุดมการณ์ทางประวัติศาสตร์ของพรรคคอมมิวนิสต์จีนจากพรรคปฏิวัติกลายเป็นพรรครัฐบาลเสร็จสมบูรณ์ พรรคคอมมิวนิสต์จีนสามารถรักษาความชอบธรรมภายใต้ "เศรษฐกิจตลาดแบบสังคมนิยม" หรือระบบใด ๆ ที่เอื้อต่อการพัฒนาพลังการผลิตขั้นสูง โดยไม่ต้องส่งเสริมขบวนการปฏิวัติใด ๆ หรือรักษาอุดมคติของความเสมอภาค

เจียงไม่เห็นด้วยกับข้อกล่าวหาที่ว่าทฤษฎีของเขาไม่ใช่มาร์กซิสต์ และสรุปว่าการบรรลุถึงวิถีการผลิตแบบคอมมิวนิสต์ (ตามที่คอมมิวนิสต์รุ่นก่อนกำหนดไว้) นั้นซับซ้อนกว่าที่เคยตระหนัก การพยายามบังคับให้เกิดการเปลี่ยนแปลงนั้นเป็นเรื่องไร้ประโยชน์ เพราะมันต้องพัฒนาไปตามธรรมชาติโดยปฏิบัติตามกฎเศรษฐศาสตร์ของประวัติศาสตร์  ทฤษฎีเป็นที่น่าสังเกตที่สุดในการอนุญาตให้ทุนนิยม ซึ่งถูกเรียกอย่างเป็นทางการว่า "ชนชั้นทางสังคมใหม่" สามารถเข้าร่วมพรรคได้ โดยมีเหตุผลว่าพวกเขาทำงานและใช้แรงงานอย่างสุจริต และด้วยแรงงานของพวกเขาก็มีส่วนช่วยในการ "สร้างสรรค์สังคมนิยมอัตลักษณ์จีน" การตัดสินใจของเจียงที่อนุญาตให้นักธุรกิจเข้าร่วมพรรคคอมมิวนิสต์จีนถูกวิพากษ์วิจารณ์ ว่าเป็น "การประพฤติมิชอบทางการเมือง" และ "ความสับสนทางอุดมการณ์" การวิพากษ์วิจารณ์เหล่านี้ช่วยกระตุ้นให้เกิดการเคลื่อนไหวของ ฝ่ายซ้ายใหม่จีน

เจิ้ง ปี้เจียน รองผู้อำนวยการโรงเรียนส่วนกลางพรรคผู้ซึ่งมีส่วนสำคัญในการช่วยสร้าง "สามตัวแทน" ให้เหตุผลว่าพรรคของประชาชนทั้งมวลจะเป็นพรรคที่ครอบคลุมทุกกลุ่มและรวมเอาผลประโยชน์ที่หลากหลายและขัดแย้งกันมาไว้ด้วยกัน การรวมเอาคนส่วนใหญ่ในกลุ่มปัญญาชนจีนยุคปัจจุบัน แรงงานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แรงงานด้านวัฒนธรรม และผู้บริหารเศรษฐกิจ เข้าไปอยู่ในหมวดหมู่ที่เรียกว่า "ชนชั้นกลาง" จะทำให้ชนชั้นแรงงานอ่อนแอลงหรือแม้แต่ถูกทำลายไป

ในตอนที่เจียงประกาศทฤษฎีนี้ ผู้ประกอบการส่วนใหญ่ที่เป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีนเป็นสมาชิกพรรคมาก่อนจะเริ่มทำธุรกิจ การเปลี่ยนแปลงนี้เปิดโอกาสให้มีสมาชิกพรรคกลุ่มใหม่ที่สามารถเข้าร่วมได้หลังประสบความสำเร็จในธุรกิจแล้ว จำนวนสมาชิกพรรคที่เป็นผู้ประกอบการเพิ่มขึ้นมากที่สุดใน ค.ศ. 2001 ซึ่งไม่นานหลังมีการประกาศสามตัวแทน ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา (ข้อมูล ณ ค.ศ. 2022) ผู้ประกอบการชาวจีนประมาณ 30–35% เป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีน

ในความเห็นของหลิน ชุนนั้น "สามตัวแทน" ของพรรคคอมมิวนิสต์จีนเป็นคำกล่าวที่ "ไม่ได้ผิดพลาดในทางการเมือง" เพราะเป็นเพียง "ถ้อยแถลงธรรมดา" แต่สิ่งที่สำคัญกว่านั้นคือ "มันได้ส่งสัญญาณว่าพรรคฯ ไม่ได้แสร้งทำเป็นแนวหน้าของชนชั้นแรงงานอีกต่อไป

อ้างอิงจากนักวิชาการ สตีฟ เจิงและโอลิเวีย เฉิง สามตัวแทนช่วยดึงชนชั้นนำทางเศรษฐกิจเข้ามาเป็นพวก และขยายอำนาจของพรรคคอมมิวนิสต์จีนเข้าไปในภาคเอกชนที่กำลังเติบโต ส่วนเผิง ลี่จฺวิน นักวิชาการอีกคนหนึ่งอธิบายว่าสามตัวแทนเป็นการให้ความชอบธรรมแก่กิจการที่เป็นเจ้าของโดยเอกชนในบริบทของเศรษฐกิจตลาดแบบสังคมนิยม

## อ้างอิง

หมวดหมู่:เจียง เจ๋อหมิน
หมวดหมู่:พรรคคอมมิวนิสต์จีน