ตุ๊กตาแม่ลูกดก

**ตุ๊กตาแม่ลูกดก** ( หรือ **มาตริออชกา**; ; ,  *matryoshki*) หรือที่รู้จักในชื่อ **ตุ๊กตาซ้อนรัสเซีย** หรือเรียกง่าย ๆ ว่า **ตุ๊กตารัสเซีย** เป็นชุดของตุ๊กตาไม้ที่มีขนาดลดหลั่นกันลงไปซึ่งวางซ้อนอยู่ภายในกันและกัน คำว่า มาตริออชกา เป็นรูปคำลดรูปของชื่อ มาตริออชา () ซึ่งเป็นชื่อเล่นของชื่อจริงสตรีชาวรัสเซียว่า มาตริโอนา ()

ชุดของตุ๊กตาแม่ลูกดกประกอบด้วยหุ่นไม้ที่แยกออกได้ตรงส่วนกลาง แบ่งเป็นส่วนบนและส่วนล่าง เพื่อเผยให้เห็นหุ่นที่เล็กกว่าในลักษณะเดียวกันที่อยู่ภายใน ซึ่งหุ่นตัวนั้นก็จะมีหุ่นอีกตัวอยู่ข้างในซ้อนกันไปเรื่อย ๆ

ชุดตุ๊กตาซ้อนรัสเซียชุดแรกถูกสร้างขึ้นใน ค.ศ. 1890 โดยช่างฝีมือเครื่องกลึงไม้และช่างแกะสลักไม้ วาซิลี ซเวซดอชกิน (Vasily Zvyozdochkin) จากการออกแบบของ เซอร์เก มาลูติน (Sergey Malyutin) ผู้ซึ่งเป็นจิตรกรงานฝีมือพื้นบ้านที่ อาบรัมเซโว (Abramtsevo) ตุ๊กตาเหล่านี้ยังคงได้รับการผลิตจำนวนมากมาจนถึงปัจจุบัน ตามธรรมเนียมแล้ว ชั้นนอกสุดจะเป็นสตรีที่แต่งกายด้วยชุดซาราฟันของรัสเซีย ส่วนหุ่นที่อยู่ภายในอาจเป็นเพศใดก็ได้ โดยตุ๊กตาตัวที่เล็กที่สุดและอยู่ชั้นในสุดมักจะเป็นทารกที่กลึงขึ้นจากไม้ชิ้นเดียว งานศิลปะส่วนใหญ่จะอยู่ที่การวาดลวดลายลงบนตุ๊กตาแต่ละตัว ซึ่งอาจมีความประณีตอย่างมาก ตุ๊กตามักจะถูกวาดตามหัวข้อต่าง ๆ ซึ่งมีตั้งแต่รูปแบบดั้งเดิม เช่น ความงามของหญิงชาวนาชาวรัสเซียในอุดมคติ ไปจนถึงตัวละครจากเทพนิยาย ตลอดจนบุคคลสำคัญทางประวัติศาสตร์หรือการเมือง ในบางประเทศ ตุ๊กตาแม่ลูกดกมักถูกเรียกว่า ตุ๊กตาบาบูชกา (babushka dolls) แม้ว่าในภาษารัสเซียจะไม่เรียกด้วยชื่อนี้ก็ตาม โดยคำว่า บาบูชกา () มีความหมายว่า 

## ประวัติ
thumb|ชุดตุ๊กตาแม่ลูกดกดั้งเดิมโดย วาซิลี ซเวซดอชกิน และ เซอร์เก มาลูติน ค.ศ. 1892
[thumb|[เจ็ดเทพเจ้าโชคลาภตุ๊กตาซ้อนชั้นแห่งฮาโกเนะ จังหวัดคานางาวะ]]

ชุดตุ๊กตาซ้อนรัสเซียชุดแรกถูกแกะสลักขึ้นใน ค.ศ. 1890 ที่เวิร์กชอปการศึกษาเด็กโดย วาซิลี ซเวซดอชกิน (Vasily Zvyozdochkin) และออกแบบโดย เซอร์เก มาลูติน (Sergey Malyutin) ซึ่งเป็นจิตรกรงานฝีมือพื้นบ้านในคฤหาสน์อาบรัมเซโวของ ซาววา มามอนตอฟ (Savva Mamontov) นักอุตสาหกรรมและผู้อุปถัมภ์ศิลปะชาวรัสเซีย อานาโตลี อีวาโนวิช มามอนตอฟ (Anatoly Ivanovich Mamontov, ค.ศ. 1839–1905) พี่ชายของซาววา มามอนตอฟ ได้สร้างเวิร์กชอปการศึกษาเด็กเพื่อผลิตและขายของเล่นเด็ก โดยชุดตุ๊กตานี้วาดลวดลายโดยเซอร์เก มาลูติน ซึ่งประกอบด้วยตุ๊กตาแปดตัว ตัวนอกสุดเป็นแม่ในชุดพื้นเมืองถือไก่ตัวผู้หงอนแดง ตุ๊กตาชั้นในคือลูก ๆ ของเธอซึ่งมีทั้งเด็กหญิงและเด็กชาย และตัวในสุดคือทารก เวิร์กชอปการศึกษาเด็กถูกปิดลงในช่วงปลายทศวรรษ 1890 แต่ธรรมเนียมของมาโตรชก้าได้ย้ายไปอยู่ที่ เซร์กีเยฟ โปซาด (Sergiyev Posad) เมืองของรัสเซียที่รู้จักกันในฐานะศูนย์กลางการผลิตของเล่นมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 14

แรงบันดาลใจสำหรับตุ๊กตาแม่ลูกดกนั้นยังไม่ชัดเจน มีข้อสันนิษฐานว่าตุ๊กตามาโตรชก้าอาจได้รับแรงบันดาลใจจากตุ๊กตาซ้อนที่นำเข้าจากประเทศญี่ปุ่น อย่างไรก็ตามยังมีข้อสงสัยที่สำคัญอยู่ เวิร์กชอปการศึกษาเด็กที่วาซิลี ซเวซดอชกิน ทำงานเป็นช่างกลึงได้รับตุ๊กตาซ้อนทรงกระบอกห้าตัวที่เป็นรูปฟูกูรูมะ (*[[Fukurokuju|ฟูกูโรกูจู]]*) ในช่วงปลายทศวรรษ 1890 ซึ่งปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของคอลเลกชันที่พิพิธภัณฑ์ของเล่นเซร์กีเยฟ โปซาด ตุ๊กตาเอเชียตะวันออกอื่น ๆ ก็มีความคล้ายคลึงกับตุ๊กตาแม่ลูกดก เช่น ตุ๊กตาโคเคชิ ซึ่งมีต้นกำเนิดในทางตอนเหนือของเกาะฮอนชู ประเทศญี่ปุ่น แม้ว่าพวกมันจะไม่สามารถวางซ้อนกันได้ และตุ๊กตาดารูมะทรงกลมกลวงที่แสดงภาพพระสงฆ์ในพุทธศาสนา แหล่งแรงบันดาลใจที่เป็นไปได้อีกประการหนึ่งคือไข่อีสเตอร์แบบซ้อนที่ผลิตโดยช่างไม้ชาวรัสเซียในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19

ภรรยาของ ซาววา มามอนตอฟ ได้นำชุดตุ๊กตาแม่ลูกดกไปจัดแสดงที่ งานนิทรรศการโลก ณ กรุงปารีส ใน ค.ศ. 1900 และของเล่นชิ้นนี้ได้รับรางวัลเหรียญทองแดง หลังจากนั้นไม่นาน ตุ๊กตาแม่ลูกดกก็ถูกผลิตขึ้นในหลายแห่งในรัสเซียและถูกส่งออกไปทั่วโลก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## แหล่งที่มา

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
*matreshka.site, a website dedicated to matryoshka

หมวดหมู่:วัฒนธรรมรัสเซีย
หมวดหมู่:วัฒนธรรมโซเวียต
หมวดหมู่:การเวียนเกิด
หมวดหมู่:สิ่งประดิษฐ์ของประเทศรัสเซีย