แกลดิส เวสต์

**แกลดิส เมย์ เวสต์** (นามสกุลเดิม **บราวน์**; 27 ตุลาคม พ.ศ. 2473 - 17 มกราคม พ.ศ. 2569) เป็นนักคณิตศาสตร์ชาวอเมริกันผู้เป็นที่รู้จักจากการมีส่วนร่วมในการสร้างตัวแบบเชิงคณิตศาสตร์ของรูปทรงของโลก (Figure of the Earth) และงานด้านการพัฒนาตัวแบบภูมิมาตรศาสตร์ดาวเทียม (satellite geodesy) ซึ่งในที่สุดถูกนำไปรวมเข้าในระบบกำหนดตำแหน่งบนโลก (จีพีเอส) กองทัพอากาศสหรัฐได้แต่งตั้งเวสต์เข้าอยู่ในหอเกียรติยศของกองทัพใน พ.ศ. 2561 และเวสต์ยังได้รับรางวัด *Webby Lifetime Achievement* ที่งานรับรางวัลเว็บบี (Webby Awards) ประจำปี ปีที่ 25 สำหรับการพัฒนาตัวแบบภูมิมาตรศาสตร์ดาวเทียม

## ชีวิตวัยเด็กและการศึกษา
เวสต์ หรือชื่อเต็มเดิมแกลดิส เมย์ เวสต์ เกิดที่ซัตเทอร์แลนด์, รัฐเวอร์จิเนีย (Sutherland, Virginia) ในเทศมณฑลดินวิดดี (Dinwiddie County, Virginia) เทศมณฑลชนบททางใต้ของเมืองริชมอนด์ ครอบครัวของเธอเป็นครอบครัวเกษตรกรชาวอเมริกันเชื้อสายแอฟริกาในชุมชนของผู้แบ่งปันผลผลิต (sharecropping) ชีวิตวัยเด็กของเธอส่วนมากใช้ไปกับการทำงานในไร่เล็ก ๆ ของครอบครัว แม่ของเธอทำงานอยู่ในโรงงานยาสูบ ส่วนพ่อของเธอเป็นเกษตรกรที่ทำงานให้กับบริษัทการรถไฟด้วย เวสต์ระลึกได้ตั้งแต่เด็ก ๆ ว่าเธอไม่อยากทำงานในไร่หรือโรงงานยาสูบแบบสมาชิกครอบครัวที่เหลือของเธอ และจึงได้ตัดสินใจว่าการศึกษาจะเป็นทางออกของเธอ

เมื่อเวสต์กำลังเดินหน้าสู่การเรียนจบมัธยมศึกษา อุปสรรคเพียงอย่างเดียวซึ่งขัดขวางไม่ให้เธอเข้าสู่การศึกษาในระดับที่สูงกว่าคือสภาพการเงิน บุพการีของเธอได้พยายามเก็บเงิน แต่การต้องเลี้ยงดูครอบครัวทั้งครอบครัวด้วยค่าจ้างของเกษตรกรแบบแบ่งปันผลผลิตทำให้ไม่เหลือมากพอสำหรับการศึกษาของเวสต์ เธอได้เริ่มรับเป็นพี่เลี้ยงเด็กเพื่อช่วยเก็บเงิน แต่สุดท้ายแล้วสมรรถภาพทางวิชาการของเธอก็ทำให้ได้รับทุนการศึกษามาสองทุน นักเรียนสองอันดับแรกที่โรงเรียนมัธยมของเวสต์จะได้รับทุนการศึกษาจำนวนเต็มสำหรับวิทยาลัยเวอร์จิเนียสเตต (Virginia State University) (ปัจจุบันเป็นมหาวิทยาลัย) ซึ่งในประวัติศาสตร์เป็นมหาวิทยาลัยของรัฐสำหรับคนผิวดำ (Historically black colleges and universities) เวสต์เรียนจบในฐานะผู้แทนผู้เรียนกล่าวคำอำลา (valedictorian) ใน พ.ศ. 2491 และได้รับทุนชิ้นนั้นซึ่งเป็นที่ต้องการอย่างยิ่ง ในตอนแรกเธอไม่แน่ใจว่าควรเข้าเรียนสาขาไหนที่วิทยาลัยเพราะในระดับมัธยมเธอเก่งในทุกวิชา เธอได้รับกำลังให้เข้าเรียนในสาขาวิทยาศาสตร์หรือคณิตศาสตร์เนื่องด้วยความยากของพวกมัน และสุดท้ายจึงเลือกศึกษาคณิตศาสตร์ต่อ ซึ่งที่วิทยาลัยของเธอส่วนใหญ่ผู้ที่เข้าเรียนเป็นผู้ชาย เธอยังได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกของชมรมนักศึกษาหญิง (sorority) แอลฟาแคปปาแอลฟา (Alpha Kappa Alpha) เวสต์จบการศึกษาพร้อมปริญญาวิทยาศาสตรบัณฑิตสาขาคณิตศาสตร์ใน พ.ศ. 2495 หลังจากจบการศึกษาแล้วเธอได้สอนวิชาคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ต่ออีกสองปีที่เวฟเวอร์ลี รัฐเวอร์จิเนีย (Waverly, Virginia) จากนั้นเวสต์จึงกลับมาที่มหาวิทยาลัยเวอร์จิเนียสเตตเพื่อสำเร็จการศึกษาคณิตศาสตร์ระดับปริญญาโทใน พ.ศ. 2498 หลังจากนั้นเธอได้เข้าทำงานสอนหนังสือต่อครู่หนึ่งที่มาร์ตินส์วิลล์ รัฐเวอร์จิเนีย (Martinsville, Virginia)

## การทำงาน
thumb|upright|รายงานการประมวลผลข้อมูลสำหรับดาวเทียม GeoSat โดยแกลดิส เวสต์
ใน พ.ศ. 2499 เวสต์ได้เข้าทำงานที่สถานที่ทดลองทางเรือที่ดอลเกริน รัฐเวอร์จิเนีย (Dahlgren, Virginia) (ปัจจุบันคือศูนย์สงครามผิวน้ำทางเรือ (Naval Surface Warfare Center)) โดยเป็นผู้หญิงผิวดำคนที่สองที่ได้ถูกจ้างและเป็นหนึ่งในลูกจ้างผิวดำเพียงสี่คนเท่านั้น เวสต์ทำงานเป็นนักเขียนโปรแกรมที่ศูนย์สงครามผิวน้ำทางเรือ กองดอลเกริน (Naval Surface Warfare Center Dahlgren Division) ให้กับคอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่และเป็นผู้จัดการโครงการระบบประมวลผลข้อมูลสำหรับใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลจากดาวเทียม ในเวลาเดียวกัน เวสต์ได้รับปริญญาโทใบที่สองในสาขารัฐประศาสนศาสตร์จากมหาวิทยาลัยโอคลาโฮมา

ในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1960 เธอได้มีส่วนร่วมในงานศึกษาดาราศาสตร์ที่ชนะรางวัลซึ่งพิสูจน์ถึงความสม่ำเสมอของการเคลื่อนที่ของดาวพลูโตเมื่อเทียบกับดาวเนปจูน ต่อจากนั้นเวสต์ได้เริ่มวิเคราะห์ข้อมูลจากดาวเทียม โดยเฉพาะดาวเทียมวัดระดับความสูงเช่น*[[จีออส 3]]* (GEOS 3) เพื่อก่อร่างตัวแบบสำหรับรูปทรงของโลก เธอได้มาเป็นผู้จัดการโครงการดาวเทียมเรดาร์วัดระดับความสูง (radar altimeter) *[[ซีแซท]]* (Seasat) ซึ่งเป็นดาวเทียมดวงแรกที่สามารถรับรู้มหาสมุทรจากระยะไกลได้ เวสต์ทำงานเกินเวลาอย่างสม่ำเสมอทำให้เวลาประมวลผลของทีมของเธอลดลงกว่าครึ่งหนึ่ง เธอได้ถูกเสนอชื่อสำหรับเหรียญสรรเสริญใน พ.ศ. 2522
[thumb|แกลดิส เวสต์ และแซม สมิธ ยืนดูข้อมูลจากระบบกำหนดตำแหน่งบนโลกที่[ดอลเกริน (รัฐเวอร์จิเนีย)|ดอลเกริน รัฐเวอร์จิเนีย ใน พ.ศ. 2528]]
จากช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1970 ถึงคริสต์ทศวรรษ 1980 เวสต์ได้เขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ไอบีเอ็ม 7030 สเตรตช์ (IBM 7030 Stretch) สำหรับการคำนวณได้อย่างแม่นยำมากขึ้นเพื่อสร้างตัวแบบของรูปทรงของโลก ซึ่งเป็นทรงรี (Earth ellipsoid) ที่มีลูกคลื่นอยู่ด้วย นามว่า*[[จีออยด์]]* การสร้างตัวแบบของศักย์ทางภูมิศาสตร์ (geopotential) ให้มีความแม่นยำสูงทำให้เธอต้องใช้ขั้นตอนวิธีที่ซับซ้อนเพื่อเผื่อสำหรับการแปรผันของแรงโน้มถ่วง แรงน้ำขึ้นลง และแรงอื่น ๆ ซึ่งบิดเบือนรูปทรงของโลก เวสต์กล่าวในอัตชีวประวัติของเธอถึงปัญหาที่ซับซ้อนต่าง ๆ ที่เธอได้แก้ไป ซึ่งยากเกินไปสำหรับสมาชิกคนอื่น ๆ ในทีม ตัวแบบของเวสต์ได่กลายมาเป็นรากฐานสำหรับระบบกำหนดตำแหน่งบนโลก (จีพีเอส) ในที่สุด

ใน พ.ศ. 2529 เวสต์ได้เผยแพร่เอกสารรายงานทางเทคนิค 51 หน้า *Data Processing System Specifications for the Geosat Satellite Radar Altimeter* จากศูนย์อาวุธผิวน้ำทางเรือ (Naval Surface Weapons Center) (NSWC) คู่มือนี้สำหรับอธิบายวิธีการเพิ่มความแม่นยำในการประมาณค่าความสูงของจีออยด์และการเบี่ยงเบนแนวดิ่ง (vertical deflection) ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของวิชาภูมิมาตรศาสตร์ดาวเทียม โดยสามารถบรรลุผลนี้ได้ผ่านการประมวลผลข้อมูลที่ได้มาจากวิทยุวัดระดับความสูงที่อยู่บนดาวเทียมจีออแซท (Geosat) ที่ขึ้นวงโคจรไปเมื่อวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2527

เวสต์ยังคงทำงานที่ดอลเกรินต่อไปอีก 42 ปี ก่อนที่จะเกษียณอายุไปใน พ.ศ. 2541 หลังจากเกษียณอายุแล้วเธอได้สำเร็จปรัชญาดุษฎีบัณฑิตสาขารัฐประศาสนศาสตร์ที่เวอร์จิเนียเทค

## มรดก
[thumb|แกลดิส เวสต์ ได้รับแต่งตั้งเข้าอยู่ใน[หอเกียรติยศผู้บุกเบิกอวกาศและขีปนาวุธกองทัพอากาศสหรัฐใน พ.ศ. 2561]]
ส่วนร่วมที่สำคัญของเวสต์ต่อเทคโนโลยีจีพีเอสนั้นถูกค้นพบใหม่อีกครั้งเมื่อสมาชิกของชมนมนักศึกษาหญิงของเวสต์แอลฟาแคปปาแอลฟาได้อ่านชีวประวัติสั้นที่แกลดิสได้ส่งเข้ามาสำหรับงานเลี้ยงศิษย์เก่า

เวสต์ได้รับแต่งตั้งเข้าอยู่ในหอเกียรติยศกองทัพอากาศสหรัฐใน พ.ศ. 2561 ซึ่งเป็นหนึ่งในเกียรติยศสูงสุดที่มอบโดยกองบัญชาการอวกาศสหรัฐ (AFSPC) ข่าวแจกของ AFSPC กล่าวว่าเธอเป็นหนึ่งใน "'Hidden Figures' ของทีมซึ่งทำหน้าที่คำนวณให้แก่กองทัพสหรัฐในยุคก่อนมีระบบอิเล็กทรอนิก" เป็นการพาดพิงถึงหนังสือปี 2559 *[[ทีมเงาอัจฉริยะ (หนังสือ)|Hidden Figures: The American Dream and the Untold Story of the Black Women Who Helped Win the Space Race]]* ของมาร์โก ลี เชตเตอร์ลี (Margot Lee Shetterly) ซึ่งถูกนำไปดัดแปลงเป็นภาพยนตร์*[[ทีมเงาอัจฉริยะ]]* นาวาเอกกอดฟรีย์ วีกส์ (Godfrey Weekes) ผู้บัญชาการศูนย์สงครามผิวน้ำทางเรือ กองดอลเกริน ใน พ.ศ. 2561 ได้อธิบายถึงบทบาทของเวสต์ในการพัฒนาระบบกำหนดตำแหน่งบนโลก: "เธอไต่เต้าขึ้นมา ทำงานด้านภูมิมาตรศาสตร์ดาวเทียม และมีส่วนร่วมในความแม่นยำของจีพีเอสและการวัดข้อมูลจากดาวเทียม ตอนที่แกลดิส เวต์ เริ่มทำงานเป็นนักคณิตศาสตร์ที่ดอลเกรินใน พ.ศ. 2499 เธอน่าจะไม่รู้เลยว่างานของเธอจะส่งผลต่อโลกหลายทศวรรษถัดมา" เวสต์ตอบเห็นด้วยและกล่าวว่าในขณะนั้นเธอไม่รู้เลยว่างานของเธอจะส่งผลต่อคนมากมายขนาดนี้: “เวลาคุณทำงานทุก ๆ วัน คุณไม่ได้คิดหรอกว่า 'มันจะส่งผลกระทบยังไงกับโลก?' คุณคิดว่า 'ฉันต้องทำให้มันถูก'"

ดร. แกลดิส เวสต์ ในฐานะศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยเวอร์จิเนียสเตตได้รับการเสนอชื่อและชนะรางวัล "ศิษย์เก่าหญิงแห่งปี" (Female Alumna of the Year) ที่งานรับรางวัล *Historically Black Colleges and Universities Awards* ที่จัดโดย *HBCU Digest* ใน พ.ศ. 2561

เวสต์ได้รับเลือกเป็นหนึ่งในสตรี 100 คนประจำปี 2018 (100 Women (BBC)) ที่จัดโดยบีบีซี ใน พ.ศ. 2564 เธอได้รับ*เหรียญเจ้าชายฟิลิป* (Prince Philip Medal) จากรอยัลอะคาเดมีออฟเอ็นจิเนียริง (Royal Academy of Engineering) แห่งสหราชอาณาจักร ซึ่งเป็นเกียรติยศสูงสุดที่สถาบันนี้มีให้กับบุคคล

## ชีวิตส่วนตัว
เธอพบกับสามีของเธอที่ศูนย์สงครามผิวน้ำทางเรือ กองดอลเกริน ซึ่งเขาทำงานเป็นนักคณิตศาสตร์ที่นั่นด้วย พวกเขาเป็นคนผิวดำสองคนจากสี่คนที่ทำงานอยู่ที่นั่น และสมรสกันใน พ.ศ. 2500 พวกเขามีบุตรด้วยกันสามคน แคโรลีน เดวิด และไมเคิล และหลานเจ็ดคน 

ก่อนได้เจ้าทำงานที่ฐาน ในตอนแรกเวสต์ปฏิเสธไม่รับงานเพราะตำแหน่งที่ตั้งของมันและข้อกำหนดที่ต้องให้สัมภาษณ์ เวสต์ไม่ได้มีรถยนต์เป็นของตัวเองและหาชื่อดอลเกรินบนแผนที่ไม่เจอ และพร้อมด้วยความกลัวว่าจะถูกปฏิเสธเพราะเชื้อชาติของเธอ เธอจึงตัดสินใจที่จะรอฟังผลสมัครเข้าที่อื่นแทน เวลาผ่านไปแล้วแต่ไม่มีที่อื่นรับเข้าเลย แต่โชคดีที่ดอลเกรินติดต่อมาอีกครั้งและเสนอให้เธอเข้าทำงานโดยไม่ต้องให้สัมภาษณ์ งานดังกล่าวได้ค่าจ้างสูงกว่าตำแหน่งสอนหนังสือในตอนนั้นของเธอถึงสองเท่า และไม่มีโอกาสงานอื่น ๆ เข้ามา การได้รับเข้าทำงานที่มีรายได้ที่สามารถเลี้ยงดูครอบครัวของเธอได้บนฐานของคุณวุฒิเพียงอย่างเดียวเป็นสิ่งที่หาได้ยากสำหรับผู้หญิงผิวดำในสมัยนั้น

ในช่วงเวลาเดียวกัน คำวินิจฉัยหลักสำคัญในคดีระหว่างบราวน์กับคณะกรรมการการศึกษาของศาลสูงสุดสหรัฐว่ากฎหมายรัฐทุกรัฐในอเมริกาที่กำหนดให้มีการแบ่งแยกทางเชื้อชาติภายในโรงเรียนของรัฐนั้นขัดต่อรัฐธรรมนูญ อย่างไรก็ตามรัฐเวอร์จิเนียก็ยังมีการแบ่งแยกอยู่เนื่องจากศาลสูงสุดสหรัฐไม่ได้ระบุว่ารัฐใดจำเป็นต้องดำเนินการใหม่ให้เป็นไปตามคำวินิจฉัยใหม่นั้น นี่เป็นส่วนหนึ่งในความไม่แน่นอนใจของเวสต์ที่จะรับงานนั้นที่อยู่ในเขตชนบทในรัฐทางใต้ กลุ่มต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นคูคลักซ์แคลนก็ยังลอยนวลอยู่ และภาพของการย้ายไปยังละแวกพื้นที่ชนบทในรัฐทางใต้ก็เป็นสิ่งที่น่ากลัวสำหรับผู้หญิงผิวดำที่ยังโสด ถึงอย่างนั้นเวสต์ไม่ได้ปล่อยให้ความไม่รู้ของคนอื่นมาทำให้เธอต้องหลุดออกจากเส้นทางที่เธอรู้สึกว่าพระเจ้าได้ลิขิตมาให้เธอ

ขบวนการสิทธิพลเมืองในขณะที่เธออยู่ที่ฐานกำลังดำเนินไปอย่างเต็มที่ แม้ว่าเธอจะสนับสนุนขบวนการนั้น แต่ก็ไม่สามารถเข้าร่วมการประท้วงได้เพราะเป็นลูกจ้างของรัฐ ที่บูมทาวน์ (Boomtown) ซึ่งเป็นที่ที่คู่สมรสอาศัยอยู่กันที่ฐาน เธอเป็นสมาชิกของชมรมของผู้หญิงผิวดำซึ่งพูดคุยถึงประเด็นเรื่องสิทธิพลเมือง

ตลอดการทำงานของเธอ เธอได้พบเจอกับความยากลำบากจากการเหยียดเชื้อชาติต่อชาวอเมริกันเชื้อสายแอฟริกาหลายครั้ง ส่วนมากเป็นการขาดการรับรู้ถึงเธอในการทำงานของเธอ ในขณะที่ผู้ร่วมงานคนผิวขาวของเธอกลับได้รับคำสรรเสริญและอภิสิทธิ์เพิ่มเติม เป็นที่ชัดเจนในชีวประวัติของเธอว่าเธอรู้สึกผิดหวังที่ไม่ได้รับทุนสำหรับโครงการที่รวมถึงการเดินทางและการเปิดรับ

ใน พ.ศ. 2561 เวสต์สำเร็จปรัชญาดุษฎีบัณฑิตผ่านโครงการเรียนรู้ทางไกลของคณะรัฐกิจและการระหว่างประเทศที่เวอร์จิเนียเทค

เวสต์ยังคงชอบใช้แผนที่กระดาษแทนระบบติดตาม โดยกล่าวว่าเธอยังเชื่อในสมองของเธอเหนือสิ่งอื่นใด เธอกล่าวว่า "ฉันเป็นคนจำพวกลงมือทำ ถ้าฉันมองเห็นถนนและเห็นว่ามันเลี้ยวตรงไหนและไปตรงไหน ฉันแน่ใจกว่า"

## ผลงาน
* 
* 
* 
* 

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม
* 

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2473
หมวดหมู่:บุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่
หมวดหมู่:100 สตรี (บีบีซี)
หมวดหมู่:นักเขียนโปรแกรม
หมวดหมู่:นักวิทยาการคอมพิวเตอร์ชาวอเมริกัน