สรพงศ์ ชาตรี

**กรีพงศ์ เทียมเศวต** นามเดิม **พิทยา เทียมเศวต** และเป็นที่รู้จักในชื่อ **สรพงศ์ ชาตรี** (8 ธันวาคม พ.ศ. 2492 – 10 มีนาคม พ.ศ. 2565)  เดิมชื่อเล่น ชิ้น เป็นนักแสดงชายชาวไทย ได้แสดงภาพยนตร์ของหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล อยู่บ่อยครั้งรวมไปถึงภาพยนตร์แนวโรแมนติกสุดคลาสสิคของเชิด ทรงศรี เรื่อง *[[แผลเก่า (ภาพยนตร์ พ.ศ. 2520)|แผลเก่า]]*

## ประวัติ
สรพงศ์เกิดเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2492 ที่ตำบลน้ำเต้า อำเภอมหาราช จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นบุตรของนายชื้น กับนางพริ้ว เทียมเศวต โดยเป็นลูกคนสุดท้องจากพี่น้องสี่คน มีพี่ชายสองคนและพี่สาวหนึ่งคน ในอดีตบ้านของเขาถือเป็นบ้านหลังเดียวในชุมชนที่มีโทรทัศน์ จบการศึกษาชั้น ป.4 แล้วบวชเรียนตั้งแต่อายุ 8 ปี ที่วัดเทพสุวรรณ อำเภอมหาราช จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และวัดดาวดึงส์ ตำบลบางยี่ขัน อำเภอบางพลัด จังหวัดธนบุรี จนกระทั่งลาสิกขาบทเมื่อ พ.ศ. 2512 เมื่ออายุได้ 19 ปี จากนั้นสรพงศ์ โปร่งมณี ได้พาไปฝากตัวกับหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล ซึ่งชักชวนให้มาอาศัยอยู่ที่วังละโว้ ของพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ และเข้าสู่วงการบันเทิงในเวลาต่อมา

ปี พ.ศ. 2552 สรพงศ์ได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ศิลปศาสตร์ สาขาสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา จากมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา และดำรงตำแหน่งประธานมูลนิธิสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) เมตตาบารมี อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ (จากผู้มีความรู้ความเชี่ยวชาญด้านศิลปะร่วมสมัย) สาขาศิลปะการแสดงในคณะกรรมการส่งเสริมศิลปะร่วมสมัย

ชีวิตส่วนตัว สรพงศ์มีบุตรทั้งหมด 4 คน คือ พิมพ์อัปสร (ขวัญ), พิศุทธินี (เอิง), พิศรุตม์ (เอม) และพัทธกฤต (อั้ม) ซึ่งพิมพ์อัปสร บุตรคนแรกเกิดกับทัศน์วรรณ เสนีย์วงศ์ ซึ่งเป็นนักแสดงหญิงและไม่ได้สมรสกัน ส่วนบุตรคนที่สองถึงสี่เกิดกับพิมพ์จันทร์ เทียมเศวต (แอ๊ด) ภรรยาคนแรก ซึ่งสมรสและเลิกราไปแล้ว ต่อมาได้มาอยู่กินกับดวงเดือน จิไธสงค์ รองมิสไทยแลนด์เวิลด์ พ.ศ. 2529 และรองนางสาวไทย พ.ศ. 2530 โดยไม่มีบุตร-ธิดาด้วยกัน

## การเสียชีวิต
ในวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2565 เวลา 15.51 น. สรพงศ์ได้เสียชีวิตลงอย่างสงบด้วยโรคมะเร็งปอดหลังจากเข้ารับการรักษาตัว ณ โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ แขวงคลองเตยเหนือ เขตวัฒนา กรุงเทพมหานคร ตั้งแต่วันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 สิริอายุ 72 ปี 3 เดือน ย่างเข้าปีที่ 73 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 ณ เมรุชั่วคราว มูลนิธิสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) เมตตาบารมี ตำบลมิตรภาพ อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา

## วงการบันเทิง
เมื่ออายุได้ 19 ปี ได้พบกับหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล ซึ่งชักชวนให้มาอาศัยอยู่ที่วังละโว้ ของพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ

สรพงศ์ เริ่มงานแสดงครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2512 เป็นตัวประกอบ และเป็นเด็กยกของในกองถ่ายละครเรื่อง **นางไพรตานี** ฉายทางช่อง 7 และเล่นเป็นตัวประกอบในละคร **ห้องสีชมพู** และ **หมอผี** ซึ่งหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล เป็นผู้กำกับหลังจากเดินทางกลับจากเรียนต่อที่สหรัฐอเมริกา

ชื่อ **สรพงศ์ ชาตรี** ที่ใช้ในการแสดง ผู้ตั้งให้คือ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ และหม่อมอุบล ยุคล ณ อยุธยา โดยคำว่า "สร" มาจาก อนุสรมงคลการ, "พงศ์" มาจาก สุรพงศ์ โปร่งมณี (ผู้พามาฝากตัวกับหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม) และ "ชาตรี" มาจาก ชาตรีเฉลิม

สรพงษ์ มีผลงานภาพยนตร์เรื่องแรกเป็นตัวประกอบในภาพยนตร์เรื่อง สอยดาว สาวเดือน เมื่อ พ.ศ. 2512 รับบทเป็นลูกน้องนักเลงที่มีเรื่องกับ ชนะ ศรีอุบล ที่รับบท **สมิง** ซึ่งเป็นพระรองของเรื่องในร้านเหล้าโดยที่ออกมาฉากเดียวและไม่มีบทพูดและถูกสมิงยิงตาย จากนั้นในภาพยนตร์เรื่องที่ 2 คือเรื่อง **ต้อยติ่ง** ในปีเดียวกัน สรพงษ์ยังคงรับบทเป็นตัวประกอบที่ออกมาฉากเดียวในช่วงท้ายเรื่องและไม่มีบทพูดเช่นเคยโดยรับบทเป็นลูกน้องของ วิน วิษณุรักษ์ ดาวร้ายของเรื่องที่ทำหน้าที่จับตัว พิศมัย วิไลศักดิ์ นางเอกของเรื่อง และ ภาพยนตร์เรื่องที่ 3 คือเรื่อง **[[ฟ้าคะนอง]]** เมื่อ พ.ศ. 2513 สรพงศ์ยังคงรับบทเป็นตัวประกอบที่ออกมาฉากเดียวแต่เริ่มมีบทพูดโดยรับบทเป็นผู้โดยสารรถสองแถวคันเดียวกับนางเอกคือ ภาวนา ชนะจิต ที่ต้องการเดินทางไปแหลมฟ้าคะนอง กระทั่งสรพงศ์ได้รับบทพระเอกเต็มตัวครั้งแรกในภาพยนตร์เรื่องที่ 4 คือเรื่อง **[[มันมากับความมืด]]** (พ.ศ. 2514) ผลงานกำกับภาพยนตร์เรื่องแรกของหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม จากนั้นได้รับบทในภาพยนตร์ของหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม แทบทุกเรื่องทั้งบทพระเอก พระรอง และเป็นผู้ช่วยผู้กำกับในบางครั้ง มีผลงานแสดงกว่า 500 เรื่อง ได้รางวัลตุ๊กตาทองครั้งแรกจากเรื่อง ชีวิตบัดซบ และ สัตว์มนุษย์ สองปีติดต่อกัน และมีชื่อเสียงในต่างประเทศจากเรื่อง **[[แผลเก่า]]** (พ.ศ. 2520) กำกับโดยเชิด ทรงศรี นับว่าประสบความสำเร็จสูงสุด

สรพงศ์ ได้รับรางวัลทางการแสดงจากหลายสถาบัน เช่น รางวัลตุ๊กตาทองพระสุรัสวดี ดารานำชายยอดเยี่ยม จากเรื่อง สัตว์มนุษย์ ชีวิตบัดซบ มือปืน มือปืน 2 สาละวิน เสียดาย 2 รางวัลสุพรรณหงส์ ดารานำชายยอดเยี่ยม จากภาพยนตร์เรื่อง ถ้าเธอยังมีรัก มือปืน และนักแสดงประกอบชายจากเรื่อง องค์บาก 2 ส่วนรางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิง นักแสดงชายยอดเยี่ยม จากเรื่อง มือปืน 2 สาละวิน สรพงษ์ ชาตรี ได้ชื่อว่าเป็น 1 ใน 3 พระเอกตลอดกาลที่มีชื่อเสียงทัดเทียมกับมิตร ชัยบัญชาและสมบัติ เมทะนี รวมระยะเวลาเป็นพระเอกยาวนานถึง 20 ปี (พ.ศ. 2514-2534) มีนางเอกคู่ขวัญ 2 คนคือ เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์ (2519-2525) และจารุณี สุขสวัสดิ์ (2520-2532) ตำแหน่งสุดท้าย ได้รับการคัดเลือกเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง พ.ศ. 2551

## ผลงานการแสดงละครโทรทัศน์
### ผลงานการแสดงละครโทรทัศน์ที่ออกอากาศระหว่างปี พ.ศ. 2510–2519

### ผลงานการแสดงละครโทรทัศน์ออกอากาศที่ระหว่างปี พ.ศ. 2520–2529

### ผลงานการแสดงละครโทรทัศน์ออกอากาศที่ระหว่างปี พ.ศ. 2530–2539

### ผลงานการแสดงละครโทรทัศน์ออกอากาศที่ระหว่างปี พ.ศ. 2540–2549

### ผลงานการแสดงละครโทรทัศน์ออกอากาศที่ระหว่างปี พ.ศ. 2550–2559

### ผลงานการแสดงละครโทรทัศน์ออกอากาศที่ระหว่างปี พ.ศ.2560–2563

### รามผลงานการแสดงละครโทรทัศน์

## ผลงานการแสดงภาพยนตร์
### ผลงานการแสดงภาพยนตร์ที่ออกฉายระหว่างปี พ.ศ. 2510–2519

### ผลงานการแสดงภาพยนตร์ทีออกฉายระหว่างปี พ.ศ. 2520–2529

### ผลงานการแสดงภาพยนตร์ที่ออกฉายระหว่างปี พ.ศ. 2530–2539

### ผลงานการแสดงภาพยนตร์ที่ออกฉายระหว่างปี พ.ศ. 2540–2549

### ผลงานการแสดงภาพยนตร์ที่ออกฉายระหว่างปี พ.ศ. 2550–2559

### ผลงานการแสดงภาพยนตร์ที่ออกฉายระหว่างปี พ.ศ. 2560–2564
;พ.ศ. 2560
# เปรต อาบัติ รับบท ชาตรี
# ความหวังแห่งศรัทธา รับบท พี่เอก

;พ.ศ. 2564
# เรื่อง ผี เล่า
### รามผลงานการแสดงภาพยนตร์

### งานพากย์
* ทอย สตอรี่, ทอย สตอรี่ 2, ทอย สตอรี่ 3, ทอย สตอรี่ ตอน หนังสยองขวัญ และ ทอย สตอรี่ 4 พากย์เป็น วู้ดดี้
* หน่วยจารชนพิทักษ์จักรวาล 2 พากย์เป็น เจ้าหน้าที่เค

## โฆษณา

* สรพงษ์ข้ามถนน (2525)
* เครื่องดื่ม ฉลาม (2533)
* เครื่องดื่มบำรุงกำลัง SHARK ฉลามบุก (2540)

## ผลงานเพลง
* มกราคม พ.ศ. 2533 - อัลบั้ม หัวใจไม่ได้เสริมใยเหล็ก สังกัด อาร์เอสโปรโมชั่น
* ธันวาคม พ.ศ. 2533 - อัลบั้ม เล็ดสะโก สังกัด อาร์เอสโปรโมชั่น
* สิงหาคม พ.ศ. 2536 - อัลบั้ม คนกันเอง สังกัด นิธิทัศน์โปรโมชั่น 
* พ.ศ. 2538 - อัลบั้ม ขาดคนอีสานแล้วจะรู้สึก
* พ.ศ. 2540 - อัลบั้ม หัวใจเดาะ (นำเพลงของ สุรพล สมบัติเจริญ มาร้องใหม่) สังกัด APS INTERMUSIC

### อัลบั้มร่วมกับศิลปินคนอื่น
* พฤศจิกายน พ.ศ. 2533 - Song Boom โพดำ
* พ.ศ. 2534 - ไทยป๊อป คาราโอเกะ
* พ.ศ. 2534 - ฮอทคาราโอเกะ
* ธันวาคม พ.ศ. 2534 - ขั้ว 9
* มิถุนายน พ.ศ. 2535 - หมากรุก
* พ.ศ. 2537 - ตวงสิทธิ์-สรพงศ์-พลอยรวมฮิต
* 23 กุมภาพันธ์ - 18 ตุลาคม พ.ศ. 2538 - ลูกทุ่งดารา ชุด 1-2
* พ.ศ. 2539 - 15 ปี อาร์เอส โปรโมชั่น ชุด 1
* พ.ศ. 2541 - สวรรค์บ้านทุ่ง
* กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2549 - ลืมได้ไง ชุด 1
* มีนาคม พ.ศ. 2551 - Love History ชุด 1
* กันยายน พ.ศ. 2552 - Time Machine Project รุ่นใหญ่ใจติดดิน
* กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553 - ลูกทุ่งที่คิดถึง
* กันยายน พ.ศ. 2553 - Good Old Day ชุด 1
* เมษายน พ.ศ. 2554 - RS Best Collection ขาโจ๊ะ
* ตุลาคม พ.ศ. 2554 - โจ๊ะเว้ยเฮ้ย
* เมษายน พ.ศ. 2555 - Good Old Day Vol.2
* กรกฎาคม พ.ศ. 2555 - Best Retro
* สิงหาคม พ.ศ. 2555 - Best Retro เท้าไฟ
* พฤศจิกายน พ.ศ. 2555 - หัวใจปลายปากกา เราสามคน
* กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556 - หัวใจปลายปากกา รอยร้าว
* กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556 - มนต์รักลูกทุ่ง
* มีนาคม พ.ศ. 2556 - ขบวนการ 3 ช่า โป๊ง โป๊ง ชึ่ง
* กรกฎาคม พ.ศ. 2556 - Good Old Day คืนสู่เหย้า
* พฤศจิกายน พ.ศ. 2556 - ซูเปอร์ 3 ช่า ปะทะ ซูเปอร์รีมิกซ์
* พ.ศ. 2557 - หรรษาปาร์ตี้ปีใหม่ไทย
* พ.ศ. 2557 - ราชันย์ 3 ช่า มหาโจ๊ะ
* ตุลาคม พ.ศ. 2557 - เพลงของเสือ

### ผลงานเพลงที่กล่าวถึงศิลปินท่านอื่น ๆ

* เพลง คิง ออฟ ก็อป แด๊นซ์ ร้องโดย ไมเคิ่น ตั๋ง (เป็นบทเพลงที่กล่าวถึงศิลปินหลายคน โดยมีเนื้อร้องอยู่ท่อนหนึ่งที่กล่าวถึงชื่อของ สรพงศ์ ชาตรี)
* เพลง กินยาผิดซอง ร้องโดย ยิ่งยง ยอดบัวงาม (เป็นบทเพลงที่กล่าวถึงนักแสดงหลายคน โดยมีเนื้อร้องอยู่ท่อนหนึ่งที่กล่าวถึงชื่อของ สรพงศ์ และบรรจุอยู่ในอัลบั้ม กินยาผิดซอง)

### คอนเสิร์ต

* คอนเสิร์ต เน็คไทใยเหล็ก อริสมันต์ & สรพงศ์ (9 เมษายน - 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2533)
* คอนเสิร์ต งานบุญมหากุศล ฉลององค์พระประธาน (5-6 ตุลาคม พ.ศ. 2533)
* รายการ 7 สีคอนเสิร์ต ปีใหม่ 2534 (29 ธันวาคม พ.ศ. 2533)
* คอนเสิร์ต ลอยกระทงโต้รุ่ง (2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2534)
* คอนเสิร์ต 60 ปี ธรรมศาสตร์ (26 กันยายน พ.ศ. 2536)
* คอนเสิร์ต เพื่อคนไทย จากใจ โอสถสภา (ตุลาคม พ.ศ. 2536)
* มหกรรมคอนเสิร์ต นักแสดงร่วมสมัย ครั้งที่ 1 (7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2538)
* คอนเสิร์ต พระเอ๊ก..พระเอก (15 พฤษภาคม พ.ศ. 2547)

## รางวัลที่ได้รับและถูกเสนอชื่อเข้าชิง

### [[รางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี]]

### [[รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ]]

### [[รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์]]

### [[รางวัลภาพยนตร์ไทย ชมรมวิจารณ์บันเทิง]]

### [[คมชัดลึก อวอร์ด]]

### Starpics Awards

### [[รางวัลสมาคมผู้กำกับภาพยนตร์ไทย]]

### [[รางวัลโทรทัศน์ทองคำ]]

### [[รางวัลเมขลา]]

### [[รางวัลนาฏราช]]

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

* บทสัมภาษณ์ จาก เนชั่นสุดสัปดาห์ ฉบับวันที่ 8 ธันวาคม 2549
* คุณประทับใจบทบาทของ สรพงษ์ ชาตรี จากหนังเรื่องอะไร  
* กระทู้จาก Thaifilm

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เอก สรพงศ์ ชาตรี ที่ฐานข้อมูลภาพยนตร์และละครไทย

*
* สรพงษ์ ชาตรี พระเอกตลอดกาล ศิลปินแห่งชาติ ตอนที่ 23 

หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
หมวดหมู่:นักแสดงชายชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงภาพยนตร์ชายชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้มีชื่อเสียงทางโทรทัศน์ชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงชายชาวไทยในศตวรรษที่ 20
หมวดหมู่:นักแสดงชายชาวไทยในศตวรรษที่ 21
หมวดหมู่:นักร้องชายชาวไทย
หมวดหมู่:ศิลปินสังกัดอาร์เอส
หมวดหมู่:ศิลปินสังกัดนิธิทัศน์ โปรโมชั่น
หมวดหมู่:นักพากย์การ์ตูนชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ บ.ม.
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากมะเร็งปอด
หมวดหมู่:ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง
หมวดหมู่:บุคคลในยุครัชกาลที่ 9
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลนักแสดงนำชายยอดเยี่ยมพระสุรัสวดี
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลนักแสดงนำชายยอดเยี่ยมสุพรรณหงส์
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลนักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยมสุพรรณหงส์
หมวดหมู่:นักแสดงที่ใช้นามแฝง