ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน

**ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน**  () หรือ **อาเซียน มิตซูบิชิ อิเล็กทริค คัพ** (ASEAN Mitsubishi Electric Cup) หรือเรียกย่อกันว่า **อาเซียนคัพ** เป็นการแข่งขันฟุตบอลระหว่างประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จัดขึ้นโดย สหพันธ์ฟุตบอลอาเซียน (ASEAN Football Federation) หรือ เอเอฟเอฟ (AFF) เริ่มการแข่งขันครั้งแรกในปี ค.ศ. 1996 ภายใต้ชื่อ **ไทเกอร์คัพ** (Tiger Cup) เนื่องจากมีผู้สนับสนุนหลักคือ เบียร์ไทเกอร์ จากประเทศสิงคโปร์ ภายหลังในปี ค.ศ. 2007 เบียร์ไทเกอร์ได้ยกเลิกการสนับสนุน จึงเปลี่ยนชื่อเป็น **อาเซียนฟุตบอลแชมเปียนชิพ** แต่เปลี่ยนชื่อได้ 1 ปี ซูซูกิ ก็เข้ามาเป็นผู้สนับสนุนใหม่ จึงเปลี่ยนชื่อเป็น **เอเอฟเอฟ ซูซูกิ คัพ**  (AFF Suzuki Cup) สืบมาจนถึงปี ค.ศ. 2022 มิตซูบิชิ อิเล็กทริค จึงเข้ามาเป็นผู้สนับสนุนใหม่แทน และเปลี่ยนชื่อเป็น **เอเอฟเอฟ มิตซูบิชิ อิเล็กทริค คัพ** (AFF Mitsubishi Electric Cup) และใช้ชื่อนี้เพียงครั้งเดียวก่อนเปลี่ยนเป็น **อาเซียน มิตซูบิชิ อิเล็กทริค คัพ** มาจนถึงปัจจุบัน การแข่งขันจะจัดขึ้นในทุก ๆ 2 ปี ยกเว้นปี 2007 และปี 2020

ผู้ชนะเลิศฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียนทั้ง 14 ครั้งนั้นมีทีมชนะเลิศเพียง 4 ชาติคือ ไทย 7 ครั้ง สิงคโปร์ 4 ครั้ง เวียดนาม 3 ครั้ง และมาเลเซีย 1 ครั้ง โดยไทยและสิงคโปร์ เป็น 2 ทีมที่สามารถป้องกันแชมป์ได้ โดยไทยสามารถป้องกันแชมป์ได้ในปี 2002 2016 และ 2022 ส่วนสิงคโปร์ป้องกันแชมป์ได้ในปี 2007

การแข่งขันรายการนี้ ถือเป็นหนึ่งรายการที่มีผู้คนรับชมและติดตามมากที่สุดในภูมิภาค รายการนี้ยังได้รับการยอมรับว่าเป็นการแข่งขันนานาชาติระดับ "A" โดยฟีฟ่า และยังมีการคิดคะแนนอันดับโลกฟีฟ่า ตั้งแต่ปี 1996 และมีแผนในอนาคตในการนำทีมที่ชนะจากรายการนี้ ไปแข่งขันในรายการฟุตบอลชิงถ้วย เอเอฟเอฟ–อีเอเอฟเอฟ ร่วมกับทีมที่ชนะจากรายการฟุตบอลชิงแชมป์เอเชียตะวันออก

อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่ออสเตรเลีย เข้าร่วมเอเอฟเอฟ ตั้งแต่วันที่ 27 สิงหาคม 2013 ออสเตรเลียก็ไม่ได้เข้าร่วมการแข่งขันชิงแชมป์อาเซียนซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงเบื้องต้น

## ประวัติ
ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียนครั้งแรก เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2539 โดยมีสมาชิกผู้ก่อตั้งสหพันธ์ฟุตบอลอาเซียน 6 ประเทศประกอบด้วย ไทย บรูไน ฟิลิปปินส์ มาเลเซีย สิงคโปร์ และอินโดนีเซีย ร่วมกับอีก 4 ประเทศรับเชิญในภูมิภาคที่ไม่เป็นสมาชิกในขณะนั้นคือ กัมพูชา เมียนมา ลาว และเวียดนาม โดยในรอบชิงชนะเลิศไทยกลายเป็นแชมป์ชาติแรกของรายการเมื่อสามารถเอาชนะมาเลเซีย 1–0 ในนัดชิงชนะเลิศที่สิงคโปร์ ในยุคแรกประเทศที่อยู่ใน 4 อันดับแรก จะผ่านเข้ารอบสุดท้ายโดยอัตโนมัติ ส่วนที่เหลือจะต้องไปเล่นในรอบคัดเลือกก่อน

## การจัดการแข่งขัน
Sportfive (เดิมชื่อ Lagardère Sports) บริษัทการตลาดด้านกีฬา สื่อ และการจัดการอีเว้นท์ มีส่วนร่วมในการแข่งขันนับตั้งแต่ครั้งแรกในปี 1996

### ผู้สนับสนุน
ในครั้งแรก รายการใช้ชื่อว่า **ไทเกอร์คัพ** (Tiger Cup) หลังจากที่เบียร์ไทเกอร์จากสิงคโปร์สนับสนุนการแข่งขันตั้งแต่เปิดตัวในปี 1996 จนถึงปี 2004 จนถอนตัวไปในปี 2007 รายการจึงใช้ชื่อว่า **เอเอฟเอฟ แชมเปียนชิพ** (AFF Championship) ในปี 2008 บริษัทรถยนต์สัญชาติญี่ปุ่น ซูซูกิ ซื้อลิขสิทธิ์การตั้งชื่อการแข่งขัน และการแข่งขันได้รับการตั้งชื่อว่า **เอเอฟเอฟ ซูซูกิ คัพ** (AFF Suzuki Cup) จนถึงปี 2020 ในปี 2022 ได้ประกาศข้อตกลงการสนับสนุนชื่อใหม่กับบริษัทญี่ปุ่นอย่างมิตซูบิชิ อิเล็กทริค และการแข่งขันได้รับการตั้งชื่อว่า **เอเอฟเอฟ มิตซูบิชิ อิเล็กทริค คัพ** (AFF Mitsubishi Electric Cup) จนมาในปี 2024 ทาง เอเอฟเอฟ และมิตซูบิชิ อิเล็กทริค ซึ่งเป็นพันธมิตรหลักของการแข่งขันชิงแชมป์เปิดตัวโลโก้ใหม่และอัตลักษณ์ของรายการแบบใหม่ ในฐานะส่วนหนึ่งของการรีแบรนด์การแข่งขันชั้นนำของภูมิภาคซึ่งเดิมเรียกว่าและเปลี่ยนชื่อเป็น **อาเซียน มิตซูบิชิ อิเล็กทริค คัพ** (ASEAN Mitsubishi Electric Cup)

## รูปแบบการแข่งขัน
ตั้งแต่ปี 2004 การแข่งขันรอบแพ้คัดออกจะเล่นแบบสองนัดในรูปแบบเหย้าและเยือน ตั้งแต่ปี 2007 จะไม่มีการแข่งขันรอบชิงที่สาม ผู้เข้ารอบรองชนะเลิศจะแสดงรายการตามลำดับตัวอักษร กฎประตูทีมเยือนถูกนำมาใช้กับรอบแพ้คัดออกตั้งแต่ปี 2010 ยกเว้นในปี 2020 เนื่องจากการแข่งขันทั้งหมดจัดขึ้นในสนามกลางที่สิงคโปร์

ตั้งแต่ปี 2018 เป็นต้นมา ได้มีการนำรูปแบบใหม่มาใช้ โดยทีมที่มีอันดับสูงสุดเก้าทีมจะผ่านเข้ารอบโดยอัตโนมัติ ในขณะที่ทีมอันดับ 10 และ 11 จะเล่นในรอบคัดเลือกแบบสองนัด เมื่อได้ครบ 10 ทีมแล้ว ทั้ง 10 ทีมแบ่งออกเป็นสองกลุ่ม กลุ่มละ 5 ทีมและเล่นในระบบพบกันหมด ทีมที่อยู่สองอันดับแรกของแต่ละกลุ่มจะได้เข้าไปเล่นรอบรองชนะเลิศ แล้วทั้ง 4 ทีมจะจับคู่ไขว้กัน และเล่นในระบบเหย้าเยือน ประตูรวมใครมากกว่าจะเข้ารอบชิงชนะเลิศ หากรวมกันแล้วเสมอประตูเยือนใครมากกว่าจะเข้ารอบชิงชนะเลิศ หากยังเสมอกันอีกจะต้องดวลจุดโทษตัดสินจนกว่าจะได้ทีมที่เข้าไปเล่นในรอบชิงชนะเลิศ และในรอบชิงชนะเลิศก็ยังคงเล่นในระบบเหย้าเยือน ประตูรวมใครมากกว่าจะเป็นแชมป์ของรายการ  หากรวมกันแล้วเสมอประตูเยือนใครมากกว่าจะเป็นแชมป์ และหากยังเสมอกันอีกจะต้องดวลจุดโทษตัดสินจนกว่าจะได้ทีมที่เป็นแชมป์

## ผลการแข่งขัน

**หมายเหตุ**

* ตั้งแต่ปี 2004 การแข่งขันรอบแพ้คัดออกใช้ระบบ 2 เลกโดยผลัดกันเป็นเหย้า - เยือน
* ตั้งแต่ปี 2007 ได้ยกเลิกการแข่งขันนัดชิงที่ 3 โดยจะเรียงผู้ผ่านเข้ารอบตามลำดับตัวอักษร จนในปี 2010 ได้เริ่มใช้กฎประตูทีมเยือนแทน
* การแข่งขันปี 2018 ได้ปรับรูปแบบการแข่งขันใหม่คือ ทีมอันดับที่ 1 - 9 ที่จะไปรออยู่ในรอบแบ่งกลุ่มโดยอัตโนมัติส่วน 2 ทีมในอันดับสุดท้ายตามการจัดอันดับของการแข่งขันเมื่อปี 2016 มาแข่งกันก่อนในรอบคัดเลือกแบบ เหย้า – เยือนเพื่อหาตัวแทนให้ครบ 10 ทีมจากนั้นก็แบ่งเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มละ 5 ทีม แต่ละทีมจะได้เล่นเป็นทีมเหย้า 2 นัดและเยือนอีก 2 นัด

## สรุปทำเนียบแชมป์

: *รอบรองชนะเลิศ (ยกเลิกการแข่งขันนัดชิงที่ 3 ตั้งแต่ปี 2007)*

## ความสำเร็จในการแข่งขัน

;ตำแหน่ง

*  –  ชนะเลิศ / แชมเปี้ยน
*  – รองชนะเลิศ
*  – อันดับที่ 3
*  – อันดับที่ 4
*  – รอบรองชนะเลิศ

* GS – รอบแบ่งกลุ่ม
* q – ผ่านเข้ารอบในการแข่งขันปัจจุบัน
*  — ผ่านเข้ารอบแต่ถอนตัว
*  – ไม่ผ่านรอบคัดเลือก
*  – ไม่ได้เข้า / ถอนตัว / ห้าม
*  – เจ้าภาพ
**หมายเหตุ**

## รางวัล

### ผู้ฝึกสอนที่ชนะเลิศ

## ตารางอันดับตลอดกาล

## บันทึกและสถิติ
### ผู้ทำประตูสูงสุดโดยรวม

* **ตัวหนา** หมายถึงผู้เล่นที่ยังเล่นให้แก่ฟุตบอลทีมชาติอยู่

### แชมป์มากที่สุด
*  – **7 ครั้ง** (1996, 2000, 2002, 2014, 2016, 2020, 2022)

### แชมป์ติดต่อกัน
*  – 3 ครั้ง (2000 และ 2002, 2014 และ 2016, 2020 และ 2022)
*  – 1 ครั้ง (2004 และ 2007)

### ชนะครั้งใหญ่ที่สุด
*  13–1  (ณ วันที่ *23 ธันวาคม 2002* ที่ สนามกีฬาหลักเกอโลราบุงการ์โน ใน จาการ์ตา)

### ผู้ฝึกสอนที่ประสบความสำเร็จมากที่สุด
* Radojko Avramović – **3 ครั้ง** (, 2004, 2007 และ 2012)

### ผู้เล่นที่ประสบความสำเร็จมากที่สุด
* สารัช อยู่เย็น – **4 ครั้ง** (, 2014, 2016, 2020, 2022)

### ผู้ทำประตูสูงสุดในการแข่งขันครั้งเดียว
* Noh Alam Shah – **10 ประตู** (, 2007)

### ผู้ทำประตูสูงสุดในนัดเดียว
* Noh Alam Shah – **7 ประตู** (ในนัด  vs , 2007)

### ผู้ทำประตูในการแข่งขันสูงสุด
* ธีรศิลป์ แดงดา – **4 ครั้ง** (, 2008, 2012, 2016 และ 2020)

### แฮตทริกครั้งแรกสุด
* K. Sanbagamaran – **53 นาที** (ในนัด  vs  ณ วันที่ *4 กันยายน 1996*)

### แฮตทริกเร็วที่สุด
* ศรายุทธ ชัยคำดี – **4 นาที** (ในนัด  vs  ณ วันที่ *12 ธันวาคม 2004*)

### ผู้เล่นที่อายุน้อยที่สุด
* Zenivio – **16 ปี 7 เดือน 13 วัน** (ในนัด  vs  ณ วันที่ *5 ธันวาคม 2021*)

### ผู้ทำประตูอายุน้อยที่สุด
* Marselino Ferdinan – **18 ปี 3 เดือน 24 วัน** (ในนัด  vs  ณ วันที่ *2 มกราคม 2023*)

### ผู้เล่นที่อายุมากที่สุด
*  Hassan Sunny – **38 ปี 9 เดือน 1 วัน** (ในนัด  vs  ณ วันที่ *3 มกราคม 2023*)

### ผู้ทำประตูอายุมากที่สุด
* Aleksandar Đurić – **42 ปี 3 เดือน 7 วัน** (ในนัด  vs  ณ วันที่ *25 พฤศจิกายน 2012*)

### สถิติอื่น ๆ

* อินโดนีเซีย (2004), ไทย (2008) และเวียดนาม (2000, 2018, 2020, 2022) ไม่เสียประตูเลย แม้แต่ลูกเดียวในรอบแบ่งกลุ่มในปีที่ระบุ
* ในฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน 2002 รอบชิงชนะเลิศ ยังคงเป็นรอบชิงชนะเลิศเพียงรายการเดียวที่ตัดสินแชมป์ด้วยลูกโทษ

## การตลาด

## ดูเพิ่ม
* ฟุตบอลหญิงชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน
* เอเอฟซีเอเชียนคัพ
* ฟุตบอลชิงแชมป์เอเชียใต้
* ฟุตบอลชิงแชมป์เอเชียตะวันออก
* ฟุตบอลชิงแชมป์เอเชียตะวันตก
* ฟุตบอลชิงแชมป์เอเชียกลาง

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* AFF Cup ที่ RSSSF.com

หมวดหมู่:การแข่งขันฟุตบอลนานาชาติในทวีปเอเชีย
ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน
ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน