หอพระนาก

**หอพระนาก** ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ของพระอุโบสถ ใกล้กับพระวิหารยอดตรงกันข้ามกับ หอพระมณเฑียรธรรม พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นในระยะที่ 2 ของการสร้างวัดพระศรีรัตนศาสดาราม เมื่อขยายเขตพระระเบียงออกไปทางด้านทิศเหนือ เพื่อประดิษฐานพระพุทธรูปหล่อและแผลงด้วยนาก ซึ่งอัญเชิญมาจากพระนครศรีอยุธยา และถือพระนากเป็นพระประธานในการ “เปตพลี” (การอุทิศกุศลแก่ผู้ล่วงลับไปแล้ว) ลักษณะของหอพระนากในรัชกาลนี้ ไม่ปรากฏหลักฐานว่ามีรูปร่างอย่างไร

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว หอพระนากคงจะชำรุดทรุดโทรมจึงโปรดเกล้าฯ ให้ซ่อมแปลงหอพระนาก แล้วประดิษฐานพระพุทธรูปต่าง ๆ หลายสิบองค์ มีทั้งหุ้มทองบ้าง หุ้มเงินบ้าง หุ้มนากบ้าง รวมทั้งรูปพระเชษฐบิดร คือรูปสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (พระเจ้าอู่ทอง) ซึ่งสร้างกรุงศรีอยุธยา ที่แปลงเป็นพระพุทธรูปแล้วนั้นก็ประดิษฐานอยู่ด้วย ส่วนพระอัฐิเจ้านายนั้นเก็บอยู่ในตู้ผนังด้านหลังพระวิหาร

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อเตรียมงานสมโภชพระนครครบ 100 ปี โปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ เมื่อครั้งดำรงพระอิศริยยศเป็น พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นเทวะวงศ์วโรปการปฏิสังขรณ์หอพระนาก ซ่อมแซมช่อฟ้า ใบระกา และหลังคา รวมทั้งลงรักปิดทองซุ้มประตูหน้าต่างภายนอกทั้งหมด ตลอดจนเขียนผนังเพดาน ทำตู้ ปูพื้น และทำพระโกศทรงพระอัฐิในหอพระนากทั้งหมด ส่วนพระพุทธรูปทั้งหมดที่ประดิษฐานอยู่ในหอพระนาก โปรดเกล้าฯ ให้อัญเชิญไปประดิษฐานไว้บนพระวิหารยอด อย่างไรก็ตามด้วยความเคยชินที่เคยเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปแผลงด้วยนากเช่นนี้ จึงยังคงเรียกว่า "หอพระนาก" มาตราบจนทุกวันนี้

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อเตรียมงานสมโภชพระนครครบ 150 ปี โปรดเกล้าฯ ให้ปฏิสังขรณ์ทั้งภายนอกและภายในทั้งหลัง เขียนลายผนังด้านในใหม่เป็นลายพุ่มข้าวบิณฑ์อย่างเดิม แล้วทำพระโกศทรงพระอัฐิเจ้านายที่ยังไม่มีพระโกศที่บรรจุทั้งหมด สิ่งที่เพิ่มเติมคือ เจาะผนังด้านทิศตะวันตกให้เป็นช่องสร้างเป็นพระวิมานประดิษฐานพระบวรอัฐิ พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระบวชราชเจ้า กรมพระราชวังบวรสถานมงคล ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย และ พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เบื้องหน้าพระวิมานสร้างเป็นซุ้มคูหาตั้งพระเบญจาแบบย่อเก็จด้านหน้า ด้านหลังติดผนังสำหรับเป็นที่ประดิษฐานพระโอศทรงพระอัฐิเจ้านายในพระบรมราชจักรีวงศ์ ระหว่างการบูรณะหอพระนากได้อัญเชิญพระบวรอัฐิและพระอัฐิ ไปพักไว้ท้ายจรนำปราสาทพระเทพบิดรเป็นการชั่วคราว เมื่อการบูรณะสำเร็จแล้ว ใน พ.ศ. 2475 จึงได้เชิญพระบวรอัฐิและพระอัฐิขึ้นประดิษฐานในหอพระนากตามตำแหน่งที่จัดไว้

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้มีการเสริมหน้าต่างกระจกขึ้นอีกชั้นหนึ่ง นอกหน้าต่างลายรดน้ำของเดิม เพื่อป้องกันการเสียหายของลายรดน้ำเมื่อถูกแดดฝน พร้อมทั้งทำเหล็กม้วนปิดซุ้มคูหาที่ตั้งพระบวรอัฐิและพระอัฐิ

### พระบวรอัฐิและพระอัฐิ
พระโกศในหอพระนากมีจำนวน 263 พระโกศโดยแบ่งเป็นหมู่ดังต่อไปนี้
* สมเด็จพระบวรราชเจ้า 4 พระโกศ
* กรมพระราชวังบวร 2 พระโกศ
* พระปฐมวงศ์ 14 พระโกศ
* พระมเหสีและอดีตพระคู่หมั้นในรัชกาลที่หก 4 พระโกศ 
* พระราชโอรสธิดาในรัชกาลที่หนึ่ง 23 พระโกศ
* พระราชโอรสธิดาในรัชกาลที่สอง 47 พระโกศ (เป็นสมเด็จเจ้าฟ้าสามพระองค์ ประดิษฐานรวมกันกับพระปฐมวงศ์)
* พระราชโอรสธิดาในรัชกาลที่สาม 36 พระโกศ
* พระราชโอรสธิดาในรัชกาลที่สี่ 61 พระโกศ
* พระราชโอรสธิดาในรัชกาลที่ห้า 45 พระโกศ
* พระสัมพันธวงศ์เธอ 5 พระโกศ
* สมเด็จพระสังฆราชเจ้า 4 พระโกศ
* พระอนุวงศ์ชั้นหลานหลวง 6 พระโกศ
* พระอนุวงศ์ชั้นตรี 15 พระโกศ

โดยมีรายพระนาม ดังนี้
* ชั้นพระวิมาน 4 พระโกศ
** สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท
** สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์
** สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ
** พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว
* พระเบญจาชั้นที่ 1 จำนวน 17 พระโกศ (กรมพระราชวังบวร พระปฐมวงศ์ และสมเด็จเจ้าฟ้า)
**กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ ประดิษฐานบนกี๋
**สมเด็จพระเจ้าหลานเธอ เจ้าฟ้ากรมพระอนุรักษ์เทเวศร์ ประดิษฐานบนกี๋
** เงิน แซ่ตัน
**สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์ แบ่งจากหอพระธาตุมณเฑียรมาบรรจุเคียงข้างพระสวามี
**พระเจ้าไปยิกาเธอ กรมหลวงนรินทรเทวี
** กรมหมื่นนรินทรพิทักษ์ 
** พระอินทรรักษา (เสม)
**สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมขุนอนัคฆนารี
**สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา
**กรมขุนรามินทรสุดา
**สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงเทพหริรักษ์
**สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมขุนอิศรานุรักษ์
** สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากุณฑลทิพยวดี
** สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์
** สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าอาภรณ์
**สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงพิทักษ์มนตรี
** สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าปิ๋ว
* พระเบญจาชั้นที่ 2 จำนวน 23 พระโกศ (พระราชโอรสธิดาในรัชกาลที่ 1)
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอินทรพิพิธ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเกสร
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดวงสุดา
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นณรงค์หริรักษ์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุด
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นศรีสุเทพ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านุ่ม
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงเทพพลภักดิ์
** สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส
**สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเดชาดิศร
** สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระรามอิศเรศร
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามณี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอุบล
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามณฑา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าธิดา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพลับ
**พระสัมพันธวงศ์เธอ กรมหมื่นนรินทรเทพ
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิเศษศรีสวัสดิ สุขวัฒนวิไชย
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นสุรินทรรักษ์
**พระสัมพันธวงศ์เธอ กรมหมื่นนเรนทรบริรักษ์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นไกรสรวิชิต
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าฉิมพลี
* พระเบญจาชั้นที่ 3 จำนวน 43 พระโกศ (พระราชโอรสธิดาในรัชกาลที่ 2)
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสมร
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพศิลป์ปรีชา
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนสถิตย์สถาพร
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูบาลบริรักษ์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิ่มนวล
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงภูวเนตรนรินทรฤทธิ์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นถาวรวรยศ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหรุ่น
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นสุนทรธิบดี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าน้อย
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารสคนธ์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระพิพิธโภคภูเบนทร์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระพิทักษเทเวศร์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงศาธิราชสนิท
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนกัลยาสุนทร
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวรศักดาพิศาล สุพรรฒนาการสวัสดิ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าส้มจีน
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเนียม
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอินทนิล
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนวรจักรธรานุภาพ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามารยาตร
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากนิษฐน้อยนารี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสภา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากัณฐา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุบผา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเกยูร
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสังวาลย์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวงศ์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงมหิศวรินทรามเรศร์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าปุก
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทับทิม
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอำไพ
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอลงกฎกิจปรีชา
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระเทเวศร์วัชรินทร์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเรณู
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นสนิทนเรนทร์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพลับ 
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าใย
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ายี่สุ่น
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นเสพสุนทร
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดวงจันทร์
* พระเบญจาชั้นที่ 4 จำนวน 98 พระโกศ (พระราชโอรสธิดาในรัชกาลที่ 3 และ 4)
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากัลยาณี (พระราชธิดาในรัชกาลที่ 2)
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนภูวนัยนฤเบนทราธิบาล
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพวงแก้ว
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามาลี
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนเจริญผลภูลสวัสดิ์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเสงี่ยม
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูบดีราชหฤทัย
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมวงศ์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าฉวีวรรณ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลำยอง
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้างอนรถ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุบงกช
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นเชษฐาธิเบนทร์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงบดินทรไพศาลโสภณ ฑีฆชนม์เชษฐประยูร
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวรเสรฐสุดา
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูมินทรภักดี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลักขณานุคุณ
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดวงเดือน
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย (ไม่มีพระนาม พระชันษา 7 ปี) ในรัชกาลที่ 3
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากฤษณา 
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านรลักษณ์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอมเรนทรบดินทร์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนราชสีหวิกรม
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจินดา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเกศนี
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอดุลยลักษณสมบัติ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากินรี
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอุดมรัตนราษี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแสงจันทร์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพงา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประไพพักตร์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเงินยวง
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเลขา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิเวศน์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจามรี
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมเหศวรศิววิลาส
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิษณุนาถนิภาธร
**สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ
** สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศรวรฤทธิ์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอุณากรรณอนันตนรไชย
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมหิศรราชหฤทัย
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพวงสร้อยสอางค์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสมมตอมรพันธุ์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสมรรัตนศิริเชฐ
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นราชศักดิ์สโมสร
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรุณวดี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวาณีรัตนกัญญา
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิวิธวรรณปรีชา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านารีรัตนา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นพงษาดิศรมหิป
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์
**สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านงคราญอุดมดี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากาญจนากร
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุษบันบัวผัน
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีนาคสวาดิ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประสานศรีใส
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประไพศรีสอาด
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเสมอสมัยหรรษา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามัณยาภาธร
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมลักษณเลิศ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเจริญกมลสุขสวัสดิ์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามณฑานพรัตน์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดำรงฤทธิ์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพุทธประดิษฐา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเจริญรุ่งราษี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเสวตรวรลาภ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพักตร์พิมลพรรณ
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนศิริธัชสังกาศ
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพรหมวรานุรักษ์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคม
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงอดิศรอุดมเดช
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูธเรศธำรงศักดิ์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนพิทยลาภพฤฒิธาดา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากาพย์กนกรัตน์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนมรุพงษ์ศิริพัฒน์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสาตรศุภกิจ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีเสาวภางค์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบรรจบเบญจมา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภัศร
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นทิวากรวงศ์ประวัติ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุษบงเบิกบาน
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเสาวภาคย์พรรณ
**สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ 
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนงค์นพคุณ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทักษิณชา นราธิราชบุตรี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีพัฒนา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแขไขดวง
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงทิพยรัตนกิริฏกุลินี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประพาฬรัศมี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากนกวรรณเลขา
* พระเบญจาชั้นที่ 5 จำนวน 46 พระโกศ (พระวรราชเทวีในรัชกาลที่ 6 และพระราชโอรสธิดาในรัชกาลที่ 5)
**พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าผ่องประไพ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านภางค์นิพัทธพงศ์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเขจรจิรประดิษฐ์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิมลนาคนพีสี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลวาดวรองค์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเหมวดี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรสิริประสาธน์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอิศรวงศ์วรราชกุมาร
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนสุพรรณภาควดี
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงปราจิณกิติบดี
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุวพักตร์วิไลยพรรณ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบัณฑรวรรณวโรภาส
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสมัยวุฒิวโรดม
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวาปีบุษบากร
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอิศริยาภรณ์
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาทรทิพยนิภา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอุรุพงศ์รัชสมโภช
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาล
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นไชยาศรีสุริโยภาส
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเจริญศรีชนมายุ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประเวศวรสมัย
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอัจฉรพรรณีรัชกัญญา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรลักษณาวดี
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นสรรควิไสยนรบดี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเยาวภาพงศ์สนิท
**สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรประพันธ์รำไพ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอดิศัยสุริยาภา
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทิพยาลังการ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภัทรายุวดี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรพินทุ์เพ็ญภาค
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นพิไชยมหินทโรดม
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุจิตราภรณี
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศศิพงศ์ประไพ
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์
**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน
** พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอัพภันตรีปชา
* ประดิษฐานที่ม้าหมู่ที่มุมพระเบญจาด้านซ้ายและด้านขวา 18 พระโกศ (พระนางเธอและพระวรราชชายาในรัชกาลที่ 6 สมเด็จพระสังฆราชเจ้า พระสัมพันธวงศ์ และพระอนุวงศ์องค์สำคัญ)
**สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระชินวรวิสุทธิเทวารยวงศ์ (สถาปนาพระอัฐิเป็นสมเด็จพระมหาสมณเจ้าภายหลังการสิ้นพระชนม์)
** สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์
** สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ (สถาปนาพระอัฐิเป็นสมเด็จพระสังฆราชเจ้าภายหลังการสิ้นพระชนม์)
** สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร (สถาปนาพระอัฐิเป็นสมเด็จพระสังฆราชเจ้าภายหลังการสิ้นพระชนม์)
** พระนางเธอลักษมีลาวัณ
** สมเด็จพระนางเจ้าอินทรศักดิศจี พระวรราชชายา 
** พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวัลลภาเทวี 
** พระองค์เจ้าพิมเสน
**พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นปราบปรปักษ์
** พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามงคลเลิศ
**พระสัมพันธวงศ์เธอ กรมหมื่นนฤบาลมุขมาตย์
** พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประเสริฐศักดิ์
** พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชมชื่น
** พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพื้นพงศ์ประยุรวงศ์สนิท
**พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นอนุพงษ์จักรพรรดิ์
**พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นอนุวัตน์จาตุรนต์
**พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช
** พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุทธสิริโสภา
** พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเปรมบุรฉัตร
** พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิมลฉัตร

## อ้างอิง

* http://board.postjung.com/742690.html
* http://www.bloggang.com/mainblog.php?id=poneak&month=06-01-2014&group=6&gblog=29
* http://www.oknation.net/blog/print.php?id=582065 

หมวดหมู่:วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
หมวดหมู่:พระบรมมหาราชวัง