อำเภอร้องกวาง

**ร้องกวาง** () เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดแพร่ ในปัจจุบันอำเภอร้องกวางมีอายุในการจัดตั้งเป็นอำเภอครบ 113 ปี (พ.ศ. 2452 - 2565)

## ประวัติ
อำเภอร้องกวางเป็นหมู่บ้านเล็กๆ ในท้องที่อำเภอเมืองสอง ตั้งอยู่ในป่าเรียกว่า "บ้านร้องกวาง" คำว่า "ร้อง" เป็นภาษาท้องถิ่นหมายความว่าทางน้ำเดินหรือร่องที่มีน้ำขังส่วนคำว่า "กวาง" หมายความถึงสัตว์ป่าสี่เท้าชนิดหนึ่งโดยที่หมู่บ้านแห่งนี้มีร่องน้ำหรือลำห้วยไหลผ่านโดยตลอด จึงอุดมไปด้วยต้นไม้นานาชนิดมีสภาพเป็นป่าทึบ เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด โดยเฉพาะมีกวางเป็นฝูง ๆ ลงมากินน้ำ เล่นน้ำในลำห้วยนี้เป็นประจำ ลำห้วยนี้จึงได้ชื่อว่า "ลำห้วยร้องกวาง"

ต่อมาในปี พ.ศ. 2430 ทางราชการพิจารณาเห็นว่ามีชุมชนหนาแน่นขึ้นและมีหมู่บ้านอื่นๆ ที่อยู่ใกล้เคียงเพิ่มขึ้นหลายหมู่บ้าน จึงได้รับการยกฐานะเป็นตำบล เรียกว่า ตำบลร้องกวาง ขึ้นกับอำเภอสอง จังหวัดแพร่ พ.ศ. 2438 ทางราชการได้ยกฐานะตำบลร้องกวางขึ้นเป็นกิ่งอำเภอ มีที่ตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภออยู่ในศูนย์กลางของตำบลร้องกวาง อันเป็นที่ตั้งที่ว่าการอำเภอในปัจจุบัน เรียกชื่อว่า “กิ่งอำเภอร้องกวาง” ขึ้นต่ออำเภอสอง และทางราชการได้ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอเมื่อวันที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2452 เรียกชื่อว่า “อำเภอร้องกวาง"

* วันที่ - 2438 แยกพื้นที่ตำบลร้องกวาง ตำบลทุ่งเพ้อ ตำบลร้องเข็ม ตำบลแม่ยางฮ่อ ตำบลแม่คำมี ตำบลหนองม่วงไข่ ตำบลน้ำเลา และตำบลบ้านเฮิง จากอำเภอเมืองสอง มาตั้งเป็น **กิ่งอำเภอร้องกวาง** และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอเมืองสอง
* วันที่ 1 กันยายน 2450 โอนพื้นที่กิ่งอำเภอร้องกวาง อำเภอเมืองสอง แขวงเมืองแพร่ ไปขึ้นกับอำเภอเมืองแพร่
* วันที่ 12 กันยายน 2452 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอร้องกวาง อำเภอเมืองแพร่ เป็น **อำเภอร้องกวาง**
* วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลทุ่งเพ้อ แยกออกจากตำบลร้องกวาง ตั้งตำบลแม่คำมี แยกออกจากตำบลร้องเข็ม และตำบลหนองม่วงไข่
* วันที่ 14 เมษายน 2496 เปลี่ยนแปลงชื่อตำบลทุ่งเพ้อ อำเภอร้องกวาง เป็น ตำบลทุ่งศรี
* วันที่ 3 สิงหาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลร้องกวาง ในท้องที่บางส่วนของตำบลร้องกวาง
* วันที่ 7 กันยายน 2519 ตั้งตำบลแม่ยางตาล แยกออกจากตำบลแม่ยางฮ่อ
* วันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2525 โอนพื้นที่ตำบลวังหลวง และตำบลน้ำรัด อำเภอสอง มาขึ้นกับอำเภอร้องกวาง
* วันที่ 16 มิถุนายน 2526 ตั้งตำบลห้วยโรง แยกออกจากตำบลไผ่โทน
* วันที่ 1 มิถุนายน 2528 จัดตั้งสุขาภิบาลหนองม่วงไข่ ในท้องที่หมู่ 1,2,3 และ 4 ตำบลหนองม่วงไข่
* วันที่ 9 กรกฎาคม 2528 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลร้องกวาง**** ให้ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของหมู่ 2,3,5-6,9 และ 10 (ในขณะนั้น) ของตำบลร้องกวาง หมู่ 1-5 (ในขณะนั้น) ของตำบลทุ่งศรี กับหมู่ 2 และ 6 (ในขณะนั้น) ของตำบลร้องเข็ม
* วันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2533 แยกพื้นที่ตำบลแม่คำมี ตำบลหนองม่วงไข่ ตำบลน้ำรัด และตำบลวังหลวง อำเภอร้องกวาง ไปตั้งเป็น **กิ่งอำเภอหนองม่วงไข่** ให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอร้องกวาง
* วันที่ 29 กรกฎาคม 2534 ตั้งตำบลแม่ทราย แยกออกจากตำบลร้องกวาง
* วันที่ 13 พฤศจิกายน 2535 ตั้งตำบลแม่ยางร้อง แยกออกจากตำบลแม่ยางฮ่อ ตั้งตำบลตำหนักธรรม แยกออกจากตำบลแม่คำมี ตั้งตำบลทุ่งแค้ว แยกออกจากตำบลวังหลวง
* วันที่ 8 สิงหาคม 2538 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอหนองม่วงไข่ อำเภอร้องกวาง เป็น **อำเภอหนองม่วงไข่** และโอนพื้นที่ตำบลตำหนักธรรมไปขึ้นต่ออำเภอหนวงม่วงไข่ด้วย **
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลร้องกวาง เป็นเทศบาลตำบลร้องกวาง ด้วยผลของกฎหมาย
* วันที่ 15 กันยายน 2547 ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลร้องเข็มและสภาตำบลทุ่งศรี รวมกับเทศบาลตำบลร้องกวาง 
* วันที่ 31 มีนาคม 2548 เปลี่ยนแปลงเขตตำบลบ้านเวียง ให้มีอาณาเขตที่ถูกต้อง และกำหนดให้มีการปกครองทั้งหมด 14 หมู่บ้าน

== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
อำเภอร้องกวางตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับ[[อำเภอสอง]] และ[[อำเภอเวียงสา]] ([[จังหวัดน่าน]])
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอเวียงสา [[อำเภอนาน้อย]] และ[[อำเภอนาหมื่น]] (จังหวัดน่าน)
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอนาหมื่น (จังหวัดน่าน) และ[[อำเภอเมืองแพร่]]
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอเมืองแพร่ [[อำเภอหนองม่วงไข่]] และอำเภอสอง

== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
อำเภอร้องกวางแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 11 [[ตำบล]] 92 [[หมู่บ้าน]] ได้แก่


=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอร้องกวางประกอบด้วย[[องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น]] 10 แห่ง ได้แก่
* **เทศบาลตำบลร้องกวาง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งศรีและตำบลร้องเข็มทั้งตำบล และบางส่วนของตำบลร้องกวาง
* **เทศบาลตำบลบ้านเวียง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านเวียงทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลน้ำเลา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำเลาทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลแม่ยางฮ่อ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ยางฮ่อทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลแม่ทราย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ทรายทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลร้องกวาง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลร้องกวาง (นอกเขตเทศบาลตำบลร้องกวาง)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ยางตาล** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ยางตาลทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลไผ่โทน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไผ่โทนทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยโรง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยโรงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ยางร้อง''' ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ยางร้องทั้งตำบล

## อ้างอิง


ร้องกวาง