ปลาเลียหิน

**ปลาเลียหิน** () คือชื่อสามัญเรียกโดยรวมของปลาน้ำจืดขนาดเล็กสกุลหนึ่ง มีชื่อสกุลว่า *Garra* (/การ์-รา/)

เป็นปลาน้ำจืดขนาดเล็กในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) และอยู่ในวงศ์ย่อย Labeoninae เป็นปลาที่มีขนาดเล็ก ลำตัวยาว หลังโค้งเล็กน้อย สันท้องแบนราบ จะงอยปากยาว ปลายทู่ และมีตุ่มเหมือนเม็ดสิวเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะตัวผู้ริมฝีปากหนาและมีตุ่มเม็ดสิวที่อ่อนนุ่มอยู่เป็นจำนวนมาก ไม่มีร่องระหว่างริมฝีปากกับกระดูกขากรรไกร ริมฝีปากล่างแผ่ออกกว้างเป็นแผ่น ขอบหน้าเรียบ ใช้ในการยึดเกาะกับของแข็ง มีหนวด 1-2 คู่ ครีบอกและครีบครีบท้องอยู่ในแนวระดับสันท้อง ครีบหลังมีก้านครีบแขนง 8 ก้าน และก้านครีบเดี่ยวไม่แข็ง ครีบก้นสั้นมีก้านครีบแขนง 5 ก้าน เส้นข้างลำตัวตรง

มีพฤติกรรมมักอาศัยอยู่เป็นฝูง ในแหล่งน้ำไหลเชี่ยวบริเวณน้ำตกหรือลำธารในป่า เพื่อดูดกินตะไคร่น้ำหรือสาหร่ายหรืออินทรีย์วัตถุต่าง ๆ เป็นอาหาร

พบกระจายอยู่ทั่วไปในทวีปเอเชีย พบมากกว่า 90 ชนิด  สำหรับในประเทศไทยพบด้วยหลายชนิด เช่น *[[ปลามูดหน้านอ|G. fuliginosa]]*, *[[ปลามูดหลังจุด|G. notata]]*, *[[ปลาเลียหินกัมพูชา|G. cambodgiensis]]*, *[[ปลาเลียหินแม่น้ำโขง|G. fasciacauda]]* เป็นต้น

นิยมเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงาม เพื่อให้ดูดกินเศษอาหารที่ปลาใหญ่กินเหลือและทำความสะอาดตู้เลี้ยง  นอกจากนี้แล้วในปัจจุบัน ปลาเลียหินยังนิยมใช้ในธุรกิจสปา แบบที่เรียกว่า "ฟิชสปา" โดยให้ผู้ใช้บริการแช่เท้าและขาลงในอ่างน้ำ และให้ปลาเลียหินมาดูดกินผิวหนังชั้นผิวกำพร้าเพื่อกำจัดเซลล์ผิวที่ตายแล้ว เพื่อเป็นการสร้างเซลล์ผิวใหม่อีกด้วย โดยในน้ำลายของปลาเลียหินจะมีเอนไซม์ชนิดหนึ่งที่กระตุ้นในการสร้างเซลล์ผิวใหม่ซึ่งปลาเลียหินที่นิยมใช้กันคือ ชนิด *[[Garra rufa|G. rufa]]* และ *G.* sp. ซึ่งพบในประเทศตุรกี 

ปลาเลียหินยังมีชื่อเรียกอื่น ๆ ในภาษาไทย อีก เช่น "ปลามูด" หรือ"ปลาอีดูด" หรือ "ปลามัน" 

## การจำแนก
มากกว่า 90 ชนิด และพบชนิดใหม่ ๆ ทุกปี ราวปีละ 1-2 ชนิด

* *[[Garra aethiopica]]* (Pellegrin, 1927)
* *[[Garra allostoma]]* Roberts, 1990
* *[[Garra annandalei]]* Hora, 1921 	  
* *[[Garra apogon]]* (Norman, 1925)
* *[[Garra arupi]]* Nebeshwar, Vishwanath & Das, 2009
* *[[Garra barreimiae]]* Fowler & Steinitz, 1956
** *[[Garra barreimiae barreimiae]]* Fowler & Steinitz, 1956
** *[[Garra barreimiae shawkahensis]]* Banister & Clarke, 1977
* *[[Garra bibarbatus]]* (Nguyễn, 2001)
* *[[Garra bicornuta]]* Narayan Rao, 1920 
* *[[Garra bisangularis]]* Chen, Wu & Xiao, 2010
* *[[Garra bispinosa]]* Zhang, 2005
* *[[Garra blanfordii]]* (Boulenger, 1901)
* *[[Garra borneensis]]* (Vaillant, 1902)
* *[[Garra bourreti]]* (Pellegrin, 1928)
* *[[Garra buettikeri]]* Krupp, 1983
* *[[Garra cambodgiensis]]* (Tirant, 1883) 
* *[[Garra caudofasciatus]]* (Pellegrin & Chevey, 1936)
* *[[Garra ceylonensis]]* Bleeker, 1863 
* *[[Garra chebera]]* Habteselassie, Mikschi, Ahnelt & Waidbacher, 2010
* *[[Garra compressus]]* Kosygin & Vishwanath, 1998
* *[[Garra congoensis]]* Poll, 1959 
* *[[Garra cryptonemus]]* (Cui & Li, 1984)
* *[[Garra cyclostomata]]* Mai, 1978
* *[[Garra cyrano]]* Kottelat, 2000
* *[[Garra dembecha]]* Getahun & Stiassny, 2007
* *[[Garra dembeensis]]* (Rüppell, 1835) 
* *[[Garra dulongensis]]* (Chen, Pan, Kong & Yang, 2006) 
* *[[Garra dunsirei]]* Banister, 1987
* *[[Garra duobarbis]]* Getahun & Stiassny, 2007
* *[[Garra elongata]]* Vishwanath & Kosygin, 2000
* *[[Garra emarginata]]* Kurup & Radhakrishnan, 2011
* *[[Garra ethelwynnae]]* Menon, 1958
* *[[Garra fasciacauda]]* Fowler, 1937
* *[[Garra findolabium]]* Li, Zhou & Fu, 2008
* *[[Garra fisheri]]* (Fowler, 1937)
* *[[Garra flavatra]]* Kullander & F. Fang, 2004
* *[[Garra fuliginosa]]* Fowler, 1934
* *[[Garra geba]]* Getahun & Stiassny, 2007
* *[[Garra ghorensis]]* Krupp, 1982 
* *[[Garra gotyla]]* (Gray, 1830)
* *[[Garra gotyla gotyla]]* (Gray, 1830) 
* *[[Garra gotyla stenorhynchus]]* Jerdon, 1849 
* *[[Garra gracilis]]* (Pellegrin & Chevey, 1936)
* *[[Garra gravelyi]]* (Annandale, 1919)
* *[[Garra hainanensis]]* Chen & Zheng, 1983
* *[[Garra hindii]]* (Boulenger, 1905)
* *[[Garra hughi]]* Silas, 1955 
* *[[Garra ignestii]]* (Gianferrari, 1925)
* *[[Garra imbarbatus]]* (Nguyễn, 2001)
* *[[Garra imberba]]* Garman, 1912
* *[[Garra imberbis]]* (Vinciguerra, 1890)
* *[[Garra kalakadensis]]* Rema Devi, 1993
* *[[Garra kalpangi]]* Nebeshwar, Bagra & Das, 2012
* *[[Garra kempi]]* Hora, 1921 

* *[[Garra laichowensis]]* Nguyễn & Doan, 1969
* *[[Garra lamta]]* (Hamilton, 1822)
* *[[Garra lancrenonensis]]* Blache & Miton, 1960
* *[[Garra lautior]]* Banister, 1987
* *[[Garra lissorhynchus]]* (McClelland, 1842) 
* *[[Garra litanensis]]* Vishwanath, 1993
* *[[Garra longipinnis]]* Banister & Clarke, 1977
* *[[Garra makiensis]]* (Boulenger, 1904)
* *[[Garra mamshuqa]]* Krupp, 1983
* *[[Garra manipurensis]]* Vishwanath & Sarojnalini, 1988
* *[[Garra mcclellandi]]* (Jerdon, 1849)    
* *[[Garra menoni]]* Rema Devi & Indra, 1984
* *[[Garra micropulvinus]]* Zhou, Pan & Kottelat, 2005
* *[[Garra mirofrontis]]* Chu & Cui, 1987
* *[[Garra mlapparaensis]]* Kurup & Radhakrishnan, 2011
* *[[Garra mullya]]* (Sykes, 1839)   
* *[[Garra naganensis]]* Hora, 1921 
* *[[Garra nambulica]]* Vishwanath & Joyshree, 2005
* *[[Garra namyaensis]]* Shangningam & Vishwanath, 2012
* *[[Garra nasuta]]* (McClelland, 1838) 
* *[[Garra nigricollis]]* Kullander & Fang, 2004
* *[[Garra notata]]* (Blyth, 1860) 
* *[[Garra nujiangensis]]* Chen, Zhao & Yang, 2009
* *[[Garra orientalis]]* Nichols, 1925
* *[[Garra ornata]]* (Nichols & Griscom, 1917)
* *[[Garra paralissorhynchus]]* Vishwanath & Shanta Devi, 2005
* *[[Garra periyarensis]]* Gopi, 2001
* *[[Garra persica]]* Berg, 1914
* *[[Garra phillipsi]]* Deraniyagala, 1933 
* *[[Garra poecilura]]* Kullander & Fang, 2004
* *[[Garra poilanei]]* Petit & Tchang, 1933
* *[[Garra propulvinus]]* Kullander & Fang, 2004
* *[[Garra qiaojiensis]]* Wu & Yao, 1977
* *[[Garra quadrimaculata]]* (Rüppell, 1835)
* *[[Garra rakhinica]]* Kullander & F. Fang, 2004
* *[[Garra regressus]]* Getahun & Stiassny, 2007
* *[[Garra robustus]]* (Zhang, He & Yi-Yu Chen, 2002)
* *[[Garra rossica]]* (Nikolskii, 1900)
* *[[Garra rotundinasus]]* Zhang, 2006
* *[[Garra rufa]]* (Heckel, 1843) 
* *[[Garra rupecula]]* (McClelland, 1839) 
* *[[Garra sahilia]]* Krupp, 1983
** *[[Garra sahilia gharbia]]* Krupp, 1983
** *[[Garra sahilia sahilia]]* Krupp, 1983
* *[[Garra salweenica]]* Hora & Mukerji, 1934
* *[[Garra smarti]]* Krupp & Budd, 2009
* *[[Garra spilota]]* Kullander & Fang, 2004
* *[[Garra surendranathanii]]* Shaji, Arun & Easa, 1996
* *[[Garra tana]]* Getahun & Stiassny, 2007
* *[[Garra tengchongensis]]* Zhang & Yi-Yu Chen, 2002
* *[[Garra theunensis]]* Kottelat, 1998
* *[[Garra trewavasai]]* Monod, 1950
* *[[Garra variabilis]]* (Heckel, 1843)
* *[[Garra vittatula]]* Kullander & Fang, 2004
**[[Garra waensis]]*  Lothongkham, Arbsuwan & Musikasinthorn, 2014
* *[[Garra wanae]]* (Regan, 1914)
* *[[Garra waterloti]]* (Pellegrin, 1935)
* *[[Garra yiliangensis]]* Wu &  Chen, 1977

## เชิงอรรถ
 

## ดูเพิ่ม
* ฟิชสปา

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:วงศ์ปลาตะเพียน
หมวดหมู่:วารีบำบัด
หมวดหมู่:ปลาน้ำจืด
หมวดหมู่:ปลาน้ำตกและลำธาร
หมวดหมู่:ปลาตู้
หมวดหมู่:สกุลปลาเลียหิน