เครื่องอิสริยยศพระราชาณาจักรกัมพูชา

**เครื่องอิสริยยศพระราชาณาจักรกัมพูชา** ( *เคฺรืองอิสฺสริยยสพฺระราชาณาจกฺรกมฺพุชา*; ) เป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์แห่งชาติของราชอาณาจักรกัมพูชา สถาปนาครั้งแรกเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1864 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร อันเป็นยุคที่กัมพูชามีฐานะเป็นรัฐในอารักขาของฝรั่งเศส เพื่อมอบเป็นบำเหน็จความชอบแก่ข้าราชการทั้งฝ่ายทหารและพลเรือน โดยมีพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรกัมพูชาทรงเป็นประธานแห่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตระกูลนี้ 

ในสมัยที่กัมพูชาอยู่ภายใต้การปกครองของฝรั่งเศสนั้น ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศสมีฐานะเป็นประธานเครื่องอิสริยยศพระราชาณาจักรกัมพูชาด้วยเช่นกันจนถึง ค.ศ. 1948 ฐานะประธานแห่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตระกูลนี้จึงตกเป็นสิทธิ์ขาดของพระมหากษัตริย์กัมพูชาเพียงฝ่ายเดียว เนื่องจากฝรั่งเศสได้เริ่มมอบเอกราชบางส่วนให้กัมพูชาปกครองตนเองอีกครั้ง ทั้งนี้ สีของแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้แบบที่รัฐบาลฝรั่งเศสมอบให้ จะใช้คนละสีกับแบบที่พระมหากษัตริย์กัมพูชาเป็นผู้พระราชทาน

เครื่องอิสริยยศพระราชาณาจักรกัมพูชาได้มีการพระราชทานสืบต่อกันมาจนกระทั่งต้องยกเลิกไปเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองใน ค.ศ. 1975 หลังจากมีการฟื้นฟูพระราชอาณาจักรอีกครั้ง จึงได้เริ่มการพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้ขึ้นใหม่ ตามพระบรมราชโองการของพระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ ลงวันที่ 5 ตุลาคม ค.ศ. 1995

## ลักษณะ

### ลำดับชั้น
เครื่องอิสริยยศพระราชาณาจักรกัมพูชาแบ่งออกเป็นชั้นต่าง ๆ 5 ชั้น มีลักษณะดังนี้ (ชื่อของแต่ละชั้นใช้การปริวรรตอักษรตามภาษาเขมร)

# มหาเสรีวัฒน์ ( *มหาเสรีวฑฺฒน์*; ; ) ประกอบด้วยดวงตราห้อยกับสายสะพายสีแดง ขอบสีเขียว สะพายเฉวียงบ่าของผู้ได้รับพระราชทานจากขวาไปซ้าย มีดาราสีทองประดับอัญมณีที่ใต้อกเสื้อเบื้องซ้าย
# มหาเสนา ( *มหาเสนา*; ; ) ประกอบด้วยดวงตราห้อยแพรแถบสีแดง ขอบสีเขียว สำหรับสวมคอ มีดาราสีทองประดับอัญมณีที่ใต้อกเสื้อเบื้องซ้ายของผู้ได้รับพระราชทาน
# ธิบดินทร์ ( *ธิบฑินฺท*; ; ) ลักษณะดวงตราและการประดับเป็นอย่างเดียวกับชั้นมหาเสนา แต่ไม่มีดาราประกอบ
# เสนา ( *เสนา*; ; ) เป็นดวงตราห้อยแพรแถบสีแดง ขอบสีเขียว สำหรับประดับที่เหนือกระเป๋าเสื้อเบื้องซ้ายของผู้ได้รับพระราชทาน บนแพรแถบประดับด้วยแพรจีบรูปดอกไม้สีเดียวกับกับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตระกูลนี้
# อัสสฤทธิ์ ( *อสฺสฤๅทฺธิ*; ; ) ลักษณะดวงตราและการประดับเป็นอย่างเดียวกับชั้นเสนา แต่ไม่มีการประดับแพรจีบรูปดอกไม้

เครื่องอิสริยยศพระราชาณาจักรกัมพูชาแบบที่รัฐบาลฝรั่งเศสเป็นผู้มอบให้ ใช้สีสายสะพายและสีแพรแถบเป็นสีขาว ขอบสีเหลือง

### แพรแถบย่อ




## รายนามบุคคลสำคัญที่ได้รับพระราชทาน/รับมอบ
### ในพระราชอาณาจักรกัมพูชา

* พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนี
* พระมหาวีรกษัตรีย์นโรดม มุนีนาถ สีหนุ
* สมเด็จพระอนุชนโรดม อรุณรัศมี
* สมเด็จพิชัยเสนา เตีย บัญ
* สมเด็จวิบุลเสนาภักดี
สาย ฌุม
* ฮอ นำฮง
* ฮุน มาเนต
* หลวงเศรษฐการ อุน พรมนนิโรธ

### ต่างประเทศ

* จักรพรรดิอากิฮิโตะ
* พลตรี มาร์เซล อเลสซานดรี
* มกุฎราชกุมารบ๋าว ล็อง
* จักรพรรดิบ๋าว ดั่ย
* พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
* ฌ็อง-บาติสต์ บิลโล
* เชา เซน ค็อคซัล ชุม
* สริน ชาก
* ชาร์ล เดอ โกล
* ศรีสุลต่านฮาเมงกูบูโวโนที่ 8
* ฮะซันที่ 2 แห่งโมร็อกโก
* จักรพรรดิโชวะ
* Ibrahim of Johor
* คิม อิล-ซ็อง
* นิโคไล โคโลเมทเซฟ
* ฌ็อง เดอ ลัทร์ เดอ ตาซีญี
* ฟิลิปป์ เลคเลิร์ค เดอ เอาต์เชกลอก
* เลออปอลที่ 2 แห่งเบลเยียม
* มานูเอล เอเล. เกซอน
* ราอูล มากริน-เวอร์เนอรีย์
* ฮอร์ นัมโบรา
* เจ้าบุญอุ้ม ณ จำปาศักดิ์
* ปากูบูโวโน ที่ 10
* ซัยยิด ปูตราแห่งปะลิส
* เต็งกู ฟาวเซียห์
* วิลเลิม โรเซบูม
* จอห์น แซนเดอร์สัน
* โยเฮ ซาซากาวะ
* เจ้าชายวงศ์สว่าง
* ชากัตจิต ซิงห์
* ซัยยิด ซีรอญุดดีนแห่งปะลิส
* จักรพรรดิถั่ญ ท้าย
* ยอซีป บรอซ ตีโต
* มาร์โดเช่ วาลาเบรก
* สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวงศ์
* ฟรองซัวส์ ซิเมเรย์
*จอมพล แปลก พิบูลสงคราม
*พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิยากร

## เชิงอรรถ

## อ้างอิง
* 

หมวดหมู่:เครื่องราชอิสริยาภรณ์กัมพูชา
หมวดหมู่:กัมพูชาในอารักขาของฝรั่งเศส