อักษรเปโกน

**อักษรเปโกน** (ซุนดากับชวา:,  หรือ , , มาดูรา: , *Abjâd Pèghu*) เป็นอักษรอาหรับดัดแปลงที่ใช้เขียนภาษาชวา, มาดูรา และซุนดา นอกเหนือจากการเขียนด้วยอักษรชวาหรืออักษรละติน และอักษรซุนดาเก่า อักษรนี้เคยมีการใช้ในงานต่าง ๆ ตั้งแต่ศาสนา การทูต ไปจนถึงบทกวี แต่ปัจจุบันนิยมใช้เขียนงานทางศาสนา (อิสลาม) และกวีนิพนธ์ โดยเฉพาะการเขียนอัลกุรอาน อักษรเปโกนมีสัญลักษณ์สำหรับเสียงที่ไม่มีในภาษาอาหรับมาตรฐานสมัยใหม่ อักษรเปโกนมีผู้ศึกษาน้อยกว่าอักษรยาวีที่มีการใช้งานในภาษามลายู, อาเจะฮ์ และมีนังกาเบา

## ศัพทมูลวิทยา
คำว่า *เปโกน* มาจากศัพท์ภาษาชวา *pégo* ที่หมายถึง "เบี่ยงเบน" เพราะเป็นการเขียนภาษาชวาด้วยอักษรอาหรับ ซึ่งไม่ได้เป็นอักษรพื้นเมืองของชาวชวา

## ประวัติ
หนึ่งในตัวอย่างที่เก่าแก่ที่สุดของการใช้คำว่าเปโกนอาจอยู่ใน *Masa'il al-ta'lim* ซึ่งเป็นงานเขียนเกี่ยวกับกฎหมายอิสลามที่เขียนเป็นภาษาอาหรับ พร้อมคำแปลแบบแทรกบรรทัดและคำอธิบายประกอบเป็นภาษาชวา เอกสารตัวเขียนนี้มีอายุตั้งแต่ ค.ศ. 1623 และเขียนบน  ซึ่งเป็นกระดาษที่ทำจากเปลือกต้นหม่อน

## อักษร
อักษรเปโกนใช้ตัวอักษรเดิมจากอักษรอาหรับ กับอักษรเพิ่มเติม 7 อักษรที่ใช้แทนเสียงภาษาชวาที่ไม่พบในภาษาอาหรับ:  ( ),  ( ),  ( ),  ( ),  ( ),  ( ) และ  ( ) กับอีกอักษรหนึ่งที่ใช้ในคำยืม คือ  ( ) อักษรใหม่เหล่านี้สร้างขึ้นด้วยการเพิ่มจุดในอักษรเดิม อักษรเปโกนยังไม่มีแบบอักษรมาตรฐาน และมีรูปแบบการเขียนหลายแบบจากวิธีการแสดงตัวอักษรเพิ่มเติมเหล่านี้ โดยทั่วไปจะอยู่ในตำแหน่งของจุด (ด้านบนหรือด้านล่าง) และจำนวนจุด (หนึ่งหรือสามจุด) ในสื่อการสอนล่าสุด มีการเพิ่มตัวอักษรเพิ่มเติมเพื่อใช้เขียนภาษาอินโดนีเซีย

## สระ
### เครื่องหมายเสริมสัทอักษรสระ
อักษรอาหรับเป็นอักษรไร้สระ ทำให้ส่วนใหญ่เขียนเฉพาะรูปพยัญชนะ อักษรอาหรับมีสระสามตัวที่อาจออกเสียงสั้นหรือยาว โดยมีอักษรอาหรับสามตัว () ที่สามารถแทนเสียงสระยาว แต่โดยทั่วไปเครื่องหมายเสริมสัทอักษรสระสั้นใช้เฉพาะในตำราทางศาสนาและหนังสือสำหรับผู้เรียนระดับเริ่มต้นเท่านั้น สัทวิทยาสำหรับภาษาชวา, ซุนดา และมาดูราค่อนข้างแตกต่าง เนื่องจากมีสระ 6 ตัวและไม่มีสัญลักษณ์ระบุความยาวสระ ทำให้มีการดัดแปลงอักษรนี้ด้วยการใช้เครื่องหมายเสริมสัทอักษรสระเชื่อมกับอักษร  และ  เพื่อแทนสระในภาษาชวาทั้งหมด

ความแพร่หลายของเครื่องหมายเสริมสัทอักษรในอักษรเปโกนแตกต่างกันไป ตั้งแต่การทำเครื่องหมายตัวอักษรทุกตัวไปจนถึงการเขียนเพื่อแยกเสียงสระโดยเฉพาะ อักษรที่ใช้เครื่องหมายเสริมสัทอักษรน้อยมีชื่อเรียกว่า *กุนดุล* หรือ *เปลือย* () สำหรับผู้ที่อ่านได้คล่อง ตัวอักษรฐานมักมีเพียงพอที่จะจดจำคำได้ ทำให้ไม่จำเป็นต้องใช้ตัวกำกับเสียง เช่น คำว่า Indonesia อาจเขียนแบบพร้อมเครื่องหมายทั้งหมด ) หรือแบบเปล่า () เป็นเรื่องที่พบได้ปกติมากขึ้นในหนังสือตีพิมพ์ที่ใช้เฉพาะแบบ e-pepêt อย่างสม่ำเสมอ โดยที่ตัวกำกับเสียงอื่น ๆ จะใช้เมื่อจำเป็นต้องแยกความกำกวมเท่านั้น

อักษรที่มีเครื่องหมายทั้งหมดพบได้ทั่วไปในหนังสือทางการส่วนใหญ่ รวมทั้งตำราทางศาสนา และต้นฉบับการทูตในอดีต

### พยางค์
สระที่ต้นคำระบุด้วยอักษร *alif*  กับเครื่องหมายเสริมสัทอักษร และตามมาด้วยอักษร  หรือ  ถ้าจำเป็นต้องใช้ ถ้ามีสระนั้น อักษรถัดไปจะเขียนพร้อมซุกูนเพื่อระบุว่าอักษรนี้เป็นส่วนหนึ่งของพยางค์แรก ไม่ใช่จุดเริ่มต้นคำใหม่
สระตามหลังพยัญชนะ (ดังตัวอย่างอักษร  ในตัวอย่างข้างล่าง) สระที่ตามหลังระบุด้วยเครื่องหมายเสริมสัทอักษร  แต่ไม่มีอักษร alif
}
! 
! 
!
!
!
|-
! rowspan="2" | หน้าคำ
!  scope=row | แบบเปลือย
| 
| 
| 
| 
| 
| 

|-
! scope="row" |พร้อมเครื่องหมาย
|
| 
|
| 
| 
| 
|-
! rowspan="2" | + สระ
! scope=row | แบบเปลือย
|
|
|
|
|
|
|- 
! scope=row | พร้อมเครื่องหมาย
|
|
|
|
|
|
|}

### พยัญชนะควบกล้ำ

### ลำดับสระ
ด้านล่างคือลำดับสระตามแบบแผนทั่วไป ส่วนรูปแบบนอกจากนี้พบเห็นได้ทั่วไปในหนังสือและเอกสารตัวเขียนหลายเล่ม

## คำซ้ำ
คำซ้ำในอักษรเปโกนทำหน้าที่คล้ายกับอักษรยาวีตรงที่การใช้ตัวเลข "٢" หลังฐานศัพท์ ถ้าคำศัพท์เป็นคำต่อท้าย เลข "٢" จะปรากฏระหว่างฐานศัพท์กับคำต่อท้าย ทำให้ตัวซ้ำตัวอยู่ตรงกลางคำศัพท์ ส่วนคำซ้ำในรูปแบบคำศัพท์เป็นหน่วยคำเติมหน้าจะใช้ยัติภังค์

## การเปรียบเทียบระหว่างอักษรเปโกนกับยาวี
กฎการสะกดคำระหว่างสองอักษรก็มีความแตกต่างกัน โดยรูปสะกดอักษรยาวีมีความเป็นมาตรฐานมากกว่าอักษรเปโกน ส่วนอักษรเปโกนมีแนวโน้มที่จะเขียนเสียงสระทั้งหมดของคำศัพท์ในภาษาพื้นเมืองอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะด้วยตัวอักษรอย่างเดียวหรือพร้อมตัวกำกับเสียงก็ตาม ในขณะที่อักขรวิธียาวีบางครั้งละเว้น *alif* ในตำแหน่งที่มีการออกเสียง  ในทำนองเดียวกัน เสียงสระอื่น ๆ อาจเขียนไม่ชัดเจน

ส่วนอักษรเพิ่มเติมสำหรับเสียงที่ไม่พบในภาษาอาหรับ บางตัวอักษรมีรูปร่างเหมือนกัน ในขณะที่บางส่วนกลับตรงกันข้าม อักษรเปโกนมีอักษรเพิ่มเติมิอีกสองตัวสำหรับเสียงภาษาชวาที่ไม่พบในภาษามลายู และรูป *kaf* มีความแตกต่าง โดยอักษรเปโกนในแบบอาหรับ ส่วนอักษรยาวีใช้แบบเปอร์เซีย

## การทับศัพท์
ใน ค.ศ. 2012 หอสมุดรัฐสภาสหรัฐได้ตีพิมพ์มาตรฐานการถอดเป็นอักษรโรมันสำหรับอักษรยาวีกับเปโกน

## ตัวอย่าง

### อินโดนีเซีย

### ซุนดา

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* **อักษรเปโกนสำหรับ[[ภาษาชวา]]**: Jamalin, F., & Rahman, A. A. (2021). Arabic-Java Writing System: How Javanese Language Adopts Arabic Script. Izdihar : Journal of Arabic Language Teaching, Linguistics, and Literature, 4(1), 43–58. https://doi.org/10.22219/jiz.v4i1.11337 (PDF) (Archive)
* **อักษรเปโกนสำหรับ[[ภาษาซุนดา]]**: Apriyanto, Agung, Ruhaliah Nunuy Nurjanah, and Ruhaliah. (2021) "Structure of the Sundanese Language in the Pegon Script". Proceedings of the Fifth International Conference on Language, Literature, Culture, and Education (ICOLLITE 2021). https://doi.org/10.2991/assehr.k.211119.006. PDF  (Archive)
* **หนังสือศาสนาที่มีภาษาอาหรับ กับคำแปล[[ภาษามาดูรา]]แบบคำต่อคำ**: Syeikh Khalil bin Abdul Latif al-Bankalani al-Maduri (Bangkalan, Madura). (1988) "Al-Matn al-Shareef". https://archive.org/details/SyaikhonaKholil/mode/2up
*Gallop, A. T. (2015). A Jawi sourcebook for the study of Malay palaeography and orthography. *Indonesia and the Malay World*, 43(125), 13–171.
*
*
*

หมวดหมู่:อักษรอาหรับ
หมวดหมู่:อักษรของอินโดนีเซีย
หมวดหมู่:ภาษาชวา
หมวดหมู่:ภาษาซุนดา