ดูอัลช็อก

**ดูอัลช็อก** () คือชุดของเกมแพดที่พัฒนาโดยโซนี่ อินเตอร์แอ็กทีฟ เอนเตอร์เทนเมนต์ (เดิมคือโซนี่คอมพิวเตอร์เอ็นเตอร์เทนเมนต์) สำหรับเครื่องเล่นวิดีโอเกมตระกูลเพลย์สเตชัน โดยมีจุดเด่นที่ระบบสั่นตอบสนอง (vibration-feedback) และปุ่มควบคุมแบบอนาล็อก

ดูอัลช็อกเปิดตัวครั้งแรกในเดือนพฤศจิกายน ปี 1997 โดยในช่วงแรกวางจำหน่ายเป็นอุปกรณ์เสริมสำหรับเครื่องเพลย์สเตชันรุ่นแรก ต่อมาจึงมีการปรับชุดบันเดิลของเครื่องให้มาพร้อมกับดูอัลช็อก และทยอยเลิกผลิตคอนโทรลเลอร์รุ่นเดิมอย่างเพลย์สเตชันคอนโทรลเลอร์ และดูอัลอนาล็อกคอนโทรลเลอร์ ดูอัลช็อกถือเป็นคอนโทรลเลอร์เกมที่มียอดขายสูงที่สุดตลอดกาล ไม่นับรวมคอนโทรลเลอร์ที่มาพร้อมเครื่องเกม

## ดูอัลช็อก รุ่นแรก

**ดูอัลช็อกอนาล็อกคอนโทรลเลอร์** (รหัส SCPH-1200) เปิดตัวในช่วงปลายปี 1997 โดยเป็นคอนโทรลเลอร์ที่สามารถสั่นตามการกระทำในเกม และรองรับการควบคุมผ่านก้านอนาล็อกสองตัว ชื่อ "ดูอัลช็อก" มาจากระบบมอเตอร์สั่นคู่ที่ติดตั้งอยู่ในด้ามจับของคอนโทรลเลอร์ โดยมอเตอร์ด้านซ้ายมีขนาดใหญ่และแรงกว่าด้านขวา เพื่อสร้างระดับความสั่นที่หลากหลาย เมื่อเปรียบเทียบกับรัมเบิลแพ็กของนินเท็นโด 64 ซึ่งใช้มอเตอร์ตัวเดียวและต้องใช้แบตเตอรี่แยกต่างหาก ดูอัลช็อกใช้มอเตอร์สองตัวและไม่ต้องใช้แบตเตอรี่ เนื่องจากเวอร์ชันที่มีสายทั้งหมดได้รับพลังงานโดยตรงจากเครื่องเพลย์สเตชัน ฟีเจอร์การสั่นของดูอัลช็อกมีลักษณะคล้ายกับคอนโทรลเลอร์รุ่นดูอัลอนาล็อกคอนโทรลเลอร์ เวอร์ชันญี่ปุ่น ที่วางขายก่อนหน้าเพียงไม่กี่เดือน แต่ฟีเจอร์สั่นของรุ่นนั้นก็ถูกถอดออกจากตลาดญี่ปุ่นในเวลาต่อมา

คอนโทรลเลอร์รุ่นดูอัลอนาล็อก ดูอัลช็อก และรุ่นต่อ ๆ มาทั้งหมดของเพลย์สเตชัน ล้วนมีปุ่มควบคุมมาตรฐานที่เริ่มต้นใช้กับคอนโทรลเลอร์รุ่นแรกของเพลย์สเตชัน ได้แก่ แผงปุ่มทิศทาง (D-pad), ปุ่ม Start และ Select ปุ่มด้านบนสี่ปุ่ม และปุ่มด้านหน้าอีกสี่ปุ่ม ร่วมกับก้านอนาล็อกสองตัว จุดเด่นอยู่ที่ปุ่มหน้าซึ่งใช้สัญลักษณ์รูปทรงเรขาคณิตแทนตัวอักษรหรือตัวเลข ประกอบด้วย สามเหลี่ยมสีเขียว วงกลมสีแดง กากบาทสีน้ำเงิน และสี่เหลี่ยมสีชมพู  ซึ่งกลายเป็นเอกลักษณ์สำคัญของแบรนด์เพลย์สเตชัน เทยุ โกโตะ ผู้ออกแบบคอนโทรลเลอร์เพลย์สเตชันรุ่นแรก อธิบายความหมายของสัญลักษณ์เหล่านี้ว่า วงกลมและกากบาทสื่อถึง "ใช่" และ "ไม่ใช่" ตามวัฒนธรรมญี่ปุ่น จึงมักใช้เป็นปุ่ม "ยืนยัน" และ "ยกเลิก" ตามลำดับ โดยวางตำแหน่งคล้ายกับปุ่ม A และ B ของคอนโทรลเลอร์ซูเปอร์แฟมิคอมที่มีหน้าที่คล้ายกัน ส่วนสามเหลี่ยมแทน "มุมมอง" (point of view) และสี่เหลี่ยมแทน "กระดาษ" ที่ใช้เรียกเมนูต่าง ๆ ในการวางจำหน่ายนอกญี่ปุ่น บทบาทของปุ่มวงกลมและกากบาทมักสลับกัน โดยใช้กากบาทเป็น "ยืนยัน" และวงกลมเป็น "ยกเลิก" หรือบางครั้งก็อาจเปลี่ยนไปใช้ปุ่มอื่นในการยกเลิก เช่น ปุ่มสามเหลี่ยม

## ดูอัลช็อก 2

**ดูอัลช็อก 2 อนาล็อกคอนโทรลเลอร์** (รหัส SCPH-10010 หรือ SCPH-97026) ซึ่งมาพร้อมกับการเปิดตัวเครื่องเพลย์สเตชัน 2 มีรูปลักษณ์ภายนอกเกือบเหมือนกับคอนโทรลเลอร์ DualShock รุ่นแรก โดยมีเพียงการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยในด้านความสวยงาม ความแตกต่างที่สังเกตได้ ได้แก่ ตำแหน่งของสกรูที่เปลี่ยนไปและใช้จำนวนน้อยลง โลโก้ดูอัลช็อก 2 สีฟ้าถูกเพิ่มไว้ด้านบนของตัวคอนโทรลเลอร์ ขั้วต่อมีลักษณะเป็นทรงเหลี่ยมมากขึ้น และทั้งสายและขั้วต่อเปลี่ยนจากสีเทาเป็นสีดำ
นอกจากนี้ คอนโทรลเลอร์มาตรฐานของรุ่นนี้เปลี่ยนจากสีเทา (ของดูอัลช็อกเดิม) มาเป็นสีดำ และก้านแอนะล็อกมีความแข็งมากขึ้นเมื่อเทียบกับรุ่นก่อนหน้า

## ดูอัลช็อก 3

**ดูอัลช็อก 3 ไวร์เลสคอนโทรลเลอร์** (รหัส SCPH-98050/CECHZC2) เป็นคอนโทรลเลอร์ไร้สายสำหรับเครื่องเพลย์สเตชัน 3 ซึ่งเปิดตัวครั้งแรกในงานโตเกียวเกมโชว์ 2007 โดยออกแบบมาเพื่อมาแทนที่คอนโทรลเลอร์ไร้สาย ซิกส์แอกซิส ที่มากับเครื่องเพลย์สเตชัน 3 รุ่นแรก ๆ แม้จะมีรูปลักษณ์เกือบเหมือนกับซิกส์แอกซิส แต่ดูอัลช็อก 3 เพิ่มฟีเจอร์การสั่นสะเทือน (haptic feedback) แบบเดียวกับในดูอัลช็อก และดูอัลช็อก 2 ซึ่งซิกส์แอกซิสไม่มี ก่อนหน้านี้โซนี่เคยมีข้อพิพาทเรื่องสิทธิบัตรกับบริษัทอิมเมอร์ชันเกี่ยวกับเทคโนโลยีการสั่น แต่ได้มีการยุติคดีความในเดือนมีนาคม 2007 ทำให้สามารถใส่ฟีเจอร์สั่นในคอนโทรลเลอร์ได้อีกครั้ง ดูอัลช็อก 3 รองรับทั้งการสั่นและการตรวจจับการเคลื่อนไหว พร้อมใช้งานทั้งสองฟีเจอร์ได้พร้อมกันโดยไม่รบกวนกัน นอกจากนี้ ยังมีพอร์ต USB mini-B สำหรับชาร์จ และสามารถใช้งานร่วมกับพีเอสพี โก และเพลย์สเตชัน ทีวี ผ่านบลูทูธได้ โดยต้องทำการลงทะเบียนอุปกรณ์ผ่านเครื่องเกมก่อนใช้งาน

## ดูอัลช็อก 4

**ดูอัลช็อก 4** (รหัส CUH-ZCT1 หรือ CUH-ZCT2) คือคอนโทรลเลอร์หลักของเครื่องเพลย์สเตชัน 4 ซึ่งมีฟีเจอร์ใหม่หลายอย่างที่พัฒนาจากดูอัลช็อก 3 หนึ่งในฟีเจอร์เด่นคือทัชแพดแบบ capacitive สองจุดที่ติดตั้งอยู่ด้านหน้าของคอนโทรลเลอร์ ซึ่งสามารถกดได้ด้วย ทำให้ทัชแพดสามารถทำหน้าที่แทนปุ่มหลายตำแหน่งได้ เช่นในเกม *[[อีลีตเดนเจอรัส]]* เวอร์ชันเพลย์สเตชัน 4 ที่สามารถตั้งค่าการกดแต่ละมุมของทัชแพดให้ทำหน้าที่ต่างกันได้ ดูอัลช็อก 4 รองรับการตรวจจับการเคลื่อนไหวผ่านไจโรสโคป 3 แกน และอุปกรณ์ตรวจจับความเร่ง (accelerometer) 3 แกน พร้อมระบบสั่น นอกจากนี้ยังมีแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนแบบชาร์จได้ ขนาด 3.7 โวลต์ 1000 mAh ที่สามารถชาร์จได้แม้ในขณะที่เครื่องอยู่ในโหมดพัก (rest mode) ตัวคอนโทรลเลอร์มีน้ำหนัก 210 กรัม และขนาด 162 × 52 × 98 มม. (6.4 × 2.0 × 3.9 นิ้ว)

## ดูอัลเซนส์

**ดูอัลเซนส์** () (รหัส CFI-ZCT1W) คือคอนโทรลเลอร์หลักของเครื่องเพลย์สเตชัน 5 โดยเปิดตัวครั้งแรกเมื่อวันที่ 7 เมษายน 2020 พัฒนาต่อยอดจากดูอัลช็อก 4 ทั้งในด้านดีไซน์และความสามารถ ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจจากการพูดคุยกับนักออกแบบเกมและผู้เล่น ดูอัลเซนส์มีน้ำหนัก 280 กรัม และขนาด 160 × 66 × 106 มม. (6.3 × 2.6 × 4.2 นิ้ว) โดยมีการปรับปรุงหลายจุดจากรุ่นก่อน เพื่อมอบประสบการณ์การเล่นเกมที่สมจริงยิ่งขึ้น ทั้งในด้านการตอบสนองแบบสัมผัส (haptic feedback) และทริกเกอร์แบบปรับแรงต้านได้ (adaptive triggers)

ดูอัลเซนส์มาในดีไซน์หลักเป็นสีขาว ตัดกับด้านหน้าสีดำ และเป็นคอนโทรลเลอร์มาตรฐานของเพลย์สเตชัน รุ่นแรกที่ใช้ปุ่มคำสั่งแบบโมโนโครม ไม่มีสี ซึ่งก่อนหน้านี้มีเฉพาะในเครื่องพกพาอย่างเพลย์สเตชัน วิตา และเพลย์สเตชัน พอร์เทเบิล ดีไซน์ใหม่ถูกออกแบบให้จับถนัดมือมากขึ้น มีขนาดใหญ่ขึ้น รูปทรงโค้งมน และน้ำหนักมากกว่าดูอัลช็อก 4 เล็กน้อย แถบไฟถูกย้ายจากด้านบนคอนโทรลเลอร์ไปอยู่บริเวณขอบแนวนอนของทัชแพด โดยมีไฟ LED ห้าดวงใตัทัชแพดสำหรับแสดงหมายเลขผู้เล่น ปุ่ม "Share" เดิมถูกเปลี่ยนชื่อเป็น "Create" เพื่อเน้นการสร้างและแบ่งปันคอนเทนต์ และชิ้นส่วนพลาสติกสีดำรอบแท่งอนาล็อกสามารถถอดออกได้โดยไม่ต้องใช้เครื่องมือ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:เกมแพด
หมวดหมู่:ความเป็นจริงเสมือน