open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
กฎเดอมอร์แกน

**กฎเดอมอร์แกน** หรือ **กฎของเดอมอร์กอง  (อ่านตามภาษาฝรั่งเศส)**  () หรือ **ทฤษฎีบทเดอมอร์แกน** () เป็นกฎในวิชาตรรกศาสตร์ คือ ชุดของกฎในสาขาตรรกศาสตร์รูปนัยซึ่งแสดงความสัมพันธ์อย่างเป็นระบบระหว่างคู่ของตัวดำเนินการเชิงตรรกที่คู่กัน โดยแสดงในรูปนิเสธ ความสัมพันธ์เช่นนี้เรียกว่า **ภาวะคู่กันเดอมอร์แกน** (De Morgan duality)

กฎนี้แสดงว่าประพจน์ทางซ้ายมือต่อไปนี้แต่ละตัวสมมูลเชิงตรรกะกับประพจน์ทางขวามือที่คู่กัน และเราสามารถแปลงประพจน์จากข้างหนึ่งไปเป็นอีกข้างหนึ่งได้ ไม่ว่าในทิศทางใดก็ตาม

: \neg(p\wedge q)\iff(\neg p)\vee(\neg q)

: \neg(p\vee q)\iff(\neg p)\wedge(\neg q)

## การประยุกต์

ทฤษฎีบทเดอมอร์แกนสามารถนำไปประยุกต์กับนิเสธของประพจน์เลือกหรือนิเสธของประพจน์เชื่อมในสูตรทั้งหมดหรือบางส่วนก็ได้

### นิเสธของประพจน์เลือก

ในกรณีของการประยุกต์กับประพจน์เลือก (disjunction) พิจารณาข้อความอ้างต่อไปนี้

: การที่ A หรือ B เป็นจริงแม้เพียงตัวเดียวนั้น เป็นเท็จ

ซึ่งเขียนได้เป็น

: \neg(A\vee B)

ข้อความอ้างนี้บ่งชี้ว่าทั้ง A และ B นั้นต้องไม่เป็นจริงทั้งคู่ ฉะนั้น A เป็นเท็จ และ B เป็นเท็จ หาก A หรือ B เป็นจริงแม้เพียงตัวเดียว ประพจน์เลือกของ A กับ B ย่อมเป็นจริง ซึ่งทำให้นิเสธของประพจน์เลือกนี้เป็นเท็จ

ในทิศทางกลับกันของปัญหานี้ พิจารณาข้อความอ้างต่อไปนี้

: (\neg A)\wedge(\neg B)

ข้อความอ้างนี้ยืนยันว่า A เป็นเท็จ และ B เป็นเท็จ (หรือทั้ง "not A" และ "not B" เป็นจริง) เมื่อรู้เช่นนี้ ประพจน์เลือกของ A กับ B ย่อมเป็นเท็จด้วย อย่างไรก็ตาม นิเสธของประพจน์เลือกดังกล่าวนี้จะนำไปสู่ผลลัพธ์เป็นจริงที่สมมูลเชิงตรรกกับข้อความอ้างเดิม

หากกล่าวเป็นภาษาทั่วไป การประยุกต์นี้เป็นไปตามตรรกะที่ว่า "เมื่อสิ่งสองสิ่งเป็นเท็จทั้งคู่ ย่อมเป็นเท็จที่แม้เพียงสิ่งใดสิ่งหนึ่งในสองสิ่งนั้นจะเป็นจริง"

### นิเสธของประพจน์เชื่อม

การประยุกต์ทฤษฎีบทเดอมอร์แกนกับประพจน์เชื่อม (conjunction) นั้นคล้ายคลึงกันอย่างยิ่งกับการประยุกต์กับประพจน์เลือกทั้งในแง่รูปแบบและเหตุผล พิจารณาข้อความอ้างต่อไปนี้

การที่ทั้ง A และ B จะเป็นจริงทั้งคู่ได้นั้นเป็นเท็จ ซึ่งเขียนได้เป็น

: \neg(A\wedge B)

ข้อความอ้างข้างต้นนี้จะเป็นจริงได้ A หรือ B ตัวใดตัวหนึ่งหรือทั้งคู่ต้องเป็นเท็จ หากทั้งคู่เป็นจริง ประพจน์เชื่อมของ A และ B ย่อมเป็นจริง ซึ่งทำให้นิเสธของประพจน์เชื่อมนี้เป็นเท็จ ฉะนั้น ข้อความอ้างข้างต้นอาจกล่าวได้เป็น "A หรือ B อย่างน้อยตัวหนึ่งเป็นเท็จ" หรือ "not A เป็นจริง หรือ not B เป็นจริง อย่างน้อยตัวใดตัวหนึ่ง"

: (\neg A)\vee(\neg B)

หากกล่าวเป็นภาษาทั่วไป การประยุกต์นี้เป็นไปตามตรรกะที่ว่า "เมื่อการที่สิ่งสองสิ่งจะเป็นจริงทั้งคู่ได้นั้นเป็นเท็จ อย่างน้อยสิ่งหนึ่งในสองสิ่งนั้นย่อมเป็นเท็จ"

## ประวัติและการสร้างสูตร

เมื่อเริ่มแรก ออกัสตัส เดอ มอร์แกน สังเกตว่า ในตรรกศาสตร์เชิงประพจน์แบบฉบับ มีความสัมพันธ์ต่อไปนี้

: not (P and Q) = (not P) or (not Q)

: not (P or Q) = (not P) and (not Q)

การสังเกตของเดอ มอร์แกนได้มีอิทธิพลต่อการทำตรรกศาสตร์ให้อยู่ในรูปพีชคณิตของจอร์จ บูล ซึ่งได้ทำให้ชื่อของเดอ มอร์แกนผูกติดแนบแน่นกับการค้นพบนี้ แม้ว่าการสังเกตในทำนองเดียวกันนี้ อริสโตเติลจะได้เคยทำมาก่อน และเป็นที่รู้จักในหมู่นักตรรกศาสตร์กรีกโบราณและยุคกลาง

## อ้างอิง

หมวดหมู่:พีชคณิตแบบบูล
อักษรทามูดิก

**อักษรทามูดิก** (The Thamudic script)เป็นรูปแบบที่เปลี่ยนแปลงมาจากอักษรอาระเบียใต้   ส่วนใหญ่พบอักษรนี้บนจารึกตามหน้าผาหรือก้อนหินกลม มีอักษร 28 ตัว ปกติเขียนจากขวาไปซ้าย แต่บางครั้งพบที่เขียนจากซ้ายไปขวา จากบนลงล่าง
## ใช้เขียน
* ภาษาทามูดิกซึ่งเป็นภาษาตระกูลเซมิติกใต้ใกล้เคียงกับภาษาอาหรับใช้พูดทางภาคเหนือของคาบสมุทรอาระเบียและบางส่วนของคาบสมุทรไซนาย 
* ภาษาอื่นที่ใกล้เคียงกันเช่น ภาษาซาไฟติก และภาษาลิเฮียไนต์
## แหล่งข้อมูลอื่น
*  อักษรทามูดิก

ทามูดิก
อักษรวีนชา

**อักษรวีนชา** (), **สัญลักษณ์วีนชา** () หรือ **อักษรยุโรปเก่า** () พบในยุโรปตะวันออกเฉียงใต้ จากแหล่งวีนชา ใกล้กับกรุงเบลเกรดของเซอร์เบีย ไปจนถึงกรีซ บัลแกเรีย โรมาเนีย ฮังการีตะวันออก มอลโดวา ยูเครนใต้ และบริเวณที่เคยเป็นประเทศยูโกสลาเวีย มีอายุราว 6,457–3,457 ปีก่อนพุทธศักราช นักวิชาการบางส่วนเชื่อว่าอักษรวีนชาเป็นอักษรรุ่นเก่าสุดในยุโรป โดยเก่ากว่าไฮเออโรกลีฟอียิปต์และอักษรซูเมอร์กว่าพันปี เนื่องจากจารึกเหล่านี้มีขนาดสั้น พบตามหลุมฝังศพ และไม่รู้ว่าจารึกด้วยภาษาใด จึงถอดความหมายไม่ได้ 

## อ้างอิง
*  อักษรวีนชา

วีนชา
แลตช์ (อิเล็กทรอนิกส์)

**แลตซ์** () เป็นกลุ่มวงจรที่มีขา enable จะกระตุ้นด้วย ระดับของสัญญาณนาฬิกา แทนที่จะเป็น ขอบของสัญญาณนาฬิกา เหมือน ฟลิปฟล็อป จะใช้ขา enable แบ่งเป็นสองประเภทคือ จะทำงานเมื่อสัญญาณนาฬิกาเป็นหนึ่ง (high enable) กับทำงานเมื่อสัญญาณนาฬิกาเป็นศูนย์ (low enable)	

## วงจรแลตช์ (Latch)
เป็นกลุ่มของวงจร D F/F ที่ทำหน้าที่เก็บสภาวะโลจิกไว้สำหรับติดต่อกับภายนอก วงจร Latch มีหลายเบอร์เช่น 74LS373, 74LS374, 74LS377

ไฟล์:Transistor Bistable interactive animated-en.svg

แสดงตารางค่าความจริง และวงจรของ วงจรแล็ช (Latch)

(ก)	สัญลักษณ์ของวงจร

(ข)	ตารางความจริง

## อาร์เอสแลตช์ (RS latch)
**อาร์เอสแลตช์** (RS Latch) เป็นวงจรลำดับเบื้องต้น มีลักษณะเป็นแลตซ์ที่มีสามอินพุตคือ R (รีเซต: Reset) S (เซ็ต: set) และ enable แบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด
* นอร์แลตช์ (nor latch)
* แนนด์แลตช์ (nand latch)

### นอร์แลตช์  (NOR Gate Latch)
เป็น SR Latch ที่ทำจาก NOR gate ขาอินพุต S คือ Set ส่วนขาอินพุต R คือขา Reset และมีเอาต์พุต 2 เอาต์พุต คือ Q และ  ดังแสดงในวงจร

ไฟล์:RS Flip-flop (NOR).svg

อธิบายการทำงานจากตารางความจริง

1. ในขณะที่ Q และ มีสถานะเดิมเป็นอะไรก็ได้ เมื่อให้ S=1 และ R=0 จะทำให้ Q=1และ  =0 ทันที ในขณะเดียวกันถ้าเปลี่ยนให้ S=0 และ R ยังเป็น 0 เหมือนเดิม เอาต์พุตยังคงเหมือนไม่เปลี่ยนแปลง คือ Q=1 และ  =0 นั่นคือการเก็บข้อมูลเดิม (Store) นั่นเอง และอินพุทที่ทำให้ Q=1 ก็คือ S=1 และ R=0 สถานะนี้เรียกว่าสถานะ SET 

การ SET คือการทำให้ Q=1 

2. ในขณะที่ Q และ มีสถานะเดิมเป็นอะไรก็ได้ เมื่อให้ S=0 และ R=1 จะทำให้ Q=0 และ  =1 ทันที ในขณะเดียวกันถ้าเปลี่ยนให้ R=0 และ S ยังเป็น 0 เหมือนเดิม เอาต์พุตยังคงเหมือนไม่เปลี่ยนแปลง คือ Q=0 และ  =1 นั่นคือการเก็บข้อมูลเดิม (Store) นั่นเอง และอินพุทที่ทำให้ Q=0 ก็คือ S=0 และ R=1 สถานะนี้เรียกว่าสถานะ RESET 

การ RESET คือการทำให้ Q=0 

3. ในขณะที่ Q และ มีสถานะเดิมเป็นอะไรก็ได้ เมื่อให้ S=1 และ R=1 จะทำให้ Q=0 และ  =0 ทันที สถานะดังกล่าวไม่ใช่คุณสมบัติของ ฟลิบฟลอบ ดังกล่าวมาแล้ว (ฟลิบฟลอบมีมีค่าลอจิกเอาต์พุตตรงข้ามกัน) สถานะนี้จึงเป็นสถานะที่ไม่พึงประสงค์ หรือห้ามใช้

### แนนด์แลตซ์ (NAND Gate Latch)

ไฟล์:SR Flip-flop Diagram.svg

## ดีแลตช์
**ดีแลตช์** (D Latch) เป็นแลตช์ที่ทำงานเลียนแบบดีฟลิปฟล็อป ซึ่งได้ใช้น้อย เพราะการทำงานแบบแลตช์จะทำให้บันทึกค่านานเกินไปไฟล์:D-type Transparent Latch (NOR).svg

## ดูเพิ่ม
* ฟลิปฟล็อป
* ลอจิกเกต

หมวดหมู่:วงจรดิจิทัล
ไฮเออโรกลีฟอานาโตเลีย

**ไฮเออโรกลีฟอานาโตเลีย** () เป็นอักษรตัวหนังสือคำที่พบในอานาโตเลียตอนกลาง ประกอบด้วยสัญลักษณ์ 500 สัญลักษณ์ ครั้งหนึ่งเคยรู้จักกันในชื่อ **ไฮเออโรกลีฟฮิตไทต์** () แต่ภาษาที่ผ่านการถอดความพิสูจน์เป็นภาษาลูเวีย ไม่ใช่ภาษาฮิตไทต์ และมีการใช้งานศัพท์ **ไฮเออโรกลีฟลูเวีย** () ในสิ่งพิมพ์ภาษาอังกฤษ ตัวอักษรมีความคล้ายกับไฮเออโรกลีฟอียิปต์ แต่ไม่ได้พัฒนารูปอักษรมาจากอักษรนั้น ไม่มีการเชื่อมโยงกับอักษรรูปลิ่มฮิตไทต์ที่เชื่อถือได้

ระบบการเขียนนี้มีคำพ้องเสียงมาก เครื่องหมายสระเป็นเช่นเดียวกับอักษรสุเมเรียคือไม่ได้แสดงหน่วยเสียงที่เฉพาะ อาจมีสัญลักษณ์ถึง 6 ตัวแสดงเสียงเดียวกัน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*Luwian Hieroglyphics from the Indo-European Database
*Sign list, with logographic and syllabic readings
*AncientScripts.com
*  อักษรลูเวีย

ลูเวีย
М

**Em** (М, м) เป็นอักษรหนึ่งในอักษรซีริลลิก ใช้แทนเสียงพยัญชนะ // เหมือน m ในภาษาอังกฤษ หรือ ม ในภาษาไทย เว้นแต่ว่าเมื่ออักษรนี้อยู่ก่อนหน้าสระที่เลื่อนขึ้นไปยังเพดานแข็งจะกลายเป็น // อักษรนี้มีพัฒนาการมาจากอักษรกรีก มิว (Μ, μ) ชื่อเดิมของอักษรนี้คือ *mūslite* และมีค่าของเลขซีริลลิกเท่ากับ 40

## ตำแหน่งอักขระ

## อ้างอิง
* อักษรซีริลลิก จากยูนิโค้ด

หมวดหมู่:อักษรซีริลลิก
ActiveX Data Objects

**ADO** (*ActiveX Data Objects*) คือชุดส่วนประกอบของ Component Object Model สำหรับการเชื่อมต่อกับแหล่งข้อมูลต่าง ๆ ทำหน้าที่เป็นชั้นกลางระหว่าง OLE DB กับภาษาโปรแกรม โดยมีเป้าหมายเพื่อให้นักพัฒนาโปรแกรมสามารถเขียนโปรแกรมเชื่อมต่อกับแหล่งข้อมูล โดยไม่จำเป็นต้องทราบรายละเอียดของโครงสร้างฐานข้อมูลที่ใช้งานอยู่

ADO มีบทบาทคล้ายคลึงกับ RDO (Remote Data Objects) ซึ่งใช้สำหรับการทำงานกับ API ของ ODBC อย่างไรก็ตาม OLE DB นั้นเป็น API ที่อยู่ในระดับล่าง จึงไม่สามารถเข้าถึงได้ง่ายจากภาษาโปรแกรมระดับสูง เช่น Visual Basic ADO จึงถูกพัฒนาขึ้นบนพื้นฐานของ OLE DB เพื่อให้การเข้าถึงข้อมูลเป็นไปอย่างสะดวกยิ่งขึ้น โดยไม่จำเป็นต้องติดต่อกับ ODBC โดยตรง

**ActiveX Data Objects** เป็นอินเทอร์เฟซโปรแกรมประยุกต์ (Application Programming Interface) ของไมโครซอฟท์ ซึ่งช่วยให้นักพัฒนาโปรแกรมสามารถเข้าถึงฐานข้อมูลทั้งแบบเชิงสัมพันธ์ (relational) และไม่เชิงสัมพันธ์ (non-relational) จากผู้ให้บริการข้อมูลทั้งของไมโครซอฟท์และผู้ให้บริการอื่น เช่น หากต้องการพัฒนาเว็บไซต์ที่ดึงข้อมูลจากฐานข้อมูล DB2 ของ IBM หรือฐานข้อมูล Oracle นักพัฒนาสามารถฝังคำสั่ง ADO ไว้ในไฟล์ HTML ซึ่งทำงานเป็น ActiveX Server Page เมื่อผู้ใช้ร้องขอหน้าเว็บดังกล่าว ระบบจะประมวลผลคำสั่ง ADO เพื่อดึงข้อมูลจากฐานข้อมูลและแสดงผลตามที่กำหนด

เช่นเดียวกับอินเทอร์เฟซของไมโครซอฟท์อื่น ๆ ADO เป็นอินเทอร์เฟซแบบเชิงวัตถุ (object-oriented) และเป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์ด้านการเข้าถึงข้อมูลของไมโครซอฟท์ที่เรียกว่า **Universal Data Access** ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อสนับสนุนการเข้าถึงข้อมูลจากฐานข้อมูลที่หลากหลาย ทั้งในปัจจุบันและอนาคต โดยไมโครซอฟท์และพันธมิตรได้พัฒนาโปรแกรม "bridge" เพื่อเชื่อมโยงฐานข้อมูลต่าง ๆ เข้ากับ OLE DB ซึ่งเป็นอินเทอร์เฟซระดับล่าง

OLE DB เป็นบริการที่รองรับการใช้งาน ADO โดย ADO ยังสามารถทำงานร่วมกับ Remote Data Services เพื่อสนับสนุนการใช้งาน ActiveX control แบบ "data-aware" ในหน้าเว็บ และช่วยให้จัดการแคชข้อมูลฝั่งผู้ใช้งาน (client-side cache) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ADO จึงถือเป็นส่วนหนึ่งของเทคโนโลยี ActiveX และเป็นองค์ประกอบหนึ่งของ Component Object Model (COM) ซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานแบบ component-oriented สำหรับการพัฒนาโปรแกรมร่วมกัน

ADO ได้รับการพัฒนามาจากอินเทอร์เฟซรุ่นก่อนหน้าอย่าง RDO ซึ่งทำงานร่วมกับ ODBC โดยเฉพาะกับฐานข้อมูลแบบ relational อย่างไรก็ตาม RDO ไม่สามารถเข้าถึงฐานข้อมูลแบบ non-relational เช่น ISAM หรือ VSAM ของ IBM ได้เหมือนกับที่ ADO สามารถทำได้

## อ้างอิง

รายละเอียด ADO จาก Microsoft

หมวดหมู่:เอพีไอของไมโครซอฟท์
หมวดหมู่:ฐานข้อมูล
หมวดหมู่:เทคโนโลยีของไมโครซอฟท์
เทอมที่ไม่สนใจ

**เทอมที่ไม่สนใจ** () คือค่าของตรรกะที่จะเป็น 0 หรือ 1 ก็ได้ มักใช้ในอินพุตหรือเอาต์พุตที่ไม่สนใจค่า สำหรับอินพุตที่ไม่สนใจค่านั้น เนื่องจากอินพุตนั้นจะไม่มีโอกาสที่จะเกิดขึ้น หรือการเปลี่ยนแปลงของอินพุต จะไม่ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเอาต์พุต ส่วนเอาต์พุตที่ไม่สนใจค่านั้น เนื่องจากไม่ได้ใช้เอาต์พุตเหล่านั้น

ดูตัวอย่าง ตารางความจริง ข้างล่าง  มีอยู่  2  เทอมที่  Output  ของวงจรอาจจะเป็น  "0"  หรือเป็น  "1"  ก็ได้  เราแทนค่าด้วย "X" 

## ประโยชน์
ในการใช้  K-map  เพื่อลดทอนสมการ  ผู้ออกแบบอาจจะแทนค่าลอจิกที่เป็น  **"Don't care"**  
ลงใน K-map เป็น  "0"  หรือ  "1"  ก็ได้  จากตัวอย่างรูป (ข) เป็นการลง K-map ตาม  Output  
ในตำแหน่งที่ลง  "X"  จะแทนค่าด้วย  "0"  หรือ  "1"  ซึ่งในการแทนค่า "1" ลงไปต้องทำให้กลุ่มใน K-map ใหญ่ขึ้นเพื่อที่จะทำให้การลดทอนนั้นน้อยลงและยังขึ้นอยู่กับผู้ออกแบบด้วยว่าจำเป็นต้องนำไปเข้ากลุ่มหรือไม่  
ถ้าจำเป็นก็แทนค่าด้วย  "1"  ถ้าไม่จำเป็นก็แทนด้วย  "0"  
ดังรูป (ค)

หมวดหมู่:ตรรกศาสตร์
หมวดหมู่:วงจรดิจิทัล
หมวดหมู่:วิทยาการคอมพิวเตอร์
การตรวจหาและแก้ความผิดพลาด

thumb
**การตรวจจับและแก้ไขความผิดพลาด** มีส่วนสำคัญในการเก็บรักษาข้อมูลสารสนเทศที่ผ่านช่องสัญญาณที่ถูกรบกวน หรือสื่อเก็บข้อมูลที่ความน่าเชื่อถือต่ำ ในวงการ คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ การสื่อสารระยะไกลผ่านสัญญาณวิทยุ และทฤษฎีสารสนเทศ

## คำจำกัดความทั่วไป

**การตรวจหาความผิดพลาด (Error detection)** และ **การแก้ความผิดพลาด (Error correction)**
* การตรวจจับความผิดพลาดเป็นความสามารถในการตรวจจับความผิดพลาดที่เกิดจากถูกรบกวนระหว่างการส่งผ่านจากตัวส่ง (transmitter) ไปยังตัวรับ (receiver)
* การแก้ไขความผิดพลาดเป็นการเพิ่มคุณสมบัติด้านการจำแนกแยกแยะและแก้ไขความผิดพลาดที่เกิดขึ้น
* การตรวจจับความผิดพลาดเกิดขึ้นก่อนการแก้ไขความผิดพลาดเสมอ
General definitions of terms
ระบบแก้ไขความผิดพลาดมีแนวทางในการออกแบบเป็น 2 วิธี
* Automatic repeat request (ARQ): ตัวส่งส่งข้อมูลและรหัสตรวจสอบ (check code) ซึ่งตัวรับใช้ในตรวจสอบความผิดพลาด ถ้าตัวรับไม่พบความผิดพลาดใดๆ มันจะส่งข้อความรับรอง(ACK, acknowledgment) กลับไปยังตัวส่ง ในกรณีที่ตัวส่งได้รับข้อความไม่รับรอง(not ACK) ตัวส่งจะพยายามส่งข้อมูลใหม่อีกครั้ง
* Forward error correction (FEC): ตัวส่งเข้ารหัสข้อมูลด้วย **รหัสแก้ความผิดพลาด (error-correcting code)** และส่งข้อความที่ถูกเข้ารหัสแล้วไปยังตัวรับ ตัวรับจะไม่ส่งข้อความใดๆ กลับไปยังตัวส่งเลย แต่ตัวรับต้องถอดรหัสข้อความที่ได้รับมาว่าความคล้ายคลึงกับข้อมูลตัวไหนมากที่สุด

**Error Correction Code** เป็นระบบที่ช่วยให้ทราบถึงความผิดพลาดของข้อมูล และช่วยแก้ไขข้อมูลในส่วนที่ผิด ซึ่งในการคำนวณ parity bit มี 2 วิธี คือ Odd parity และ Even parity ถ้าเป็นแบบ Odd parity เป็นเลขคี่ เพื่อให้จำนวนของเลข 1 เป็นเลขคี่อยู่ตามเดิม ก็จะให้ parity bit เป็น 0 แต่ถ้าเป็นแบบ Even parity เป็นเลขคู่ เพื่อให้จำนวนของเลข 1 เป็นเลขคู่ ก็จะให้ parity bit เป็น 1 เข้าไปทำให้เป็นเลขคู่

หมวดหมู่:การตรวจหาและแก้ความผิดพลาด
ทะเลสาบไบคาล

**ทะเลสาบไบคาล** (, ) เป็นทะเลสาบทรุดในประเทศรัสเซีย ตั้งอยู่ในไซบีเรียตอนใต้ ในบริเวณระหว่างหน่วยองค์ประกอบแคว้นอีร์คุตสค์ทางตะวันตกเฉียงเหนือถึงสาธารณรัฐบูเรียเตียทางตะวันออกเฉียงใต้ ทะเลสาบนี้มีน้ำ  ทำให้เป็นทะเลสาบน้ำจืดที่มีปริมาณมากที่สุดในโลก โดยมีน้ำผิวดินถึง 22–23% ซึ่งมากกว่าเกรตเลกส์ในทวีปอเมริกาเหนือทั้งหมด และยังเป็นทะเลสาบที่ลึกที่สุดในโลก โดยมีความลึกสุดที่  และยังเป็นทะเลสาบที่เก่าแก่ที่สุดในโลก ที่ 25–30 ล้านปี ทะเลสาบไบคาลมีขนาดใหญ่ตามพื้นผิวในอันดับ 7 ที่  ซึ่งค่อนข้างใหญ่กว่าประเทศเบลเยียม และเป็นหนึ่งในทะเลสาบที่ใสสะอาดที่สุดในโลก

ทะเลสาบไบคาลเป็นที่อยู่ของพืชและสัตว์พันกว่าชนิด โดยมีหลายชนิดที่พบเฉพาะในบริเวณนี้ และยังเป็นที่อยู่ของชนเผ่าบูเรียตที่เลี้ยงแพะ อูฐ โค แกะ และม้าทางฝั่งตะวันออกของทะเลสาบ อุณหภูมิเฉลี่ยมีวามหลากหลายจากฤดูหนาวช่วงต่ำสุดอยู่ที่  ถึงฤดูร้อนช่วงสูงสุดที่  ภูมิภาคทางตะวันออกของทะเลสาบไบคาลมีชื่อเรียกว่าทรานส์ไบคาเลียหรือทรานส์ไบคาล และบางครั้งภูมิภาคที่กำหนดไว้อย่างหลวม ๆ รอบทะเลสาบมีชื่อเรียกว่าไบคาเลีย ทางยูเนสโกประกาศให้ทะเลสาบไบคาลเป็นแหล่งมรดกโลกใน ค.ศ. 1996

## มรดกโลก
ทะเลสาบไบคาลได้ลงทะเบียนเป็นมรดกโลกในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญครั้งที่ 20 เมื่อปี พ.ศ. 2539 ที่เมืองเมริดา ประเทศเม็กซิโก ด้วยข้อกำหนดและหลักเกณฑ์ในการพิจารณา ดังนี้
# เป็นตัวอย่างที่เด่นชัดของการเป็นตัวแทนในวิวัฒนาการสำคัญต่าง ๆ ในอดีตของโลก เช่น ยุคสัตว์เลื้อยคลาน ยุคน้ำแข็ง ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการพัฒนาความหลากหลายทางธรรมชาติบนพื้นโลก
# เป็นตัวอย่างที่เด่นชัดในการเป็นตัวแทนของขบวนการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญทาง ธรณีวิทยาหรือวิวัฒนาการทางชีววิทยา และปฏิสัมพันธ์ของมนุษย์ต่อสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติที่กำลังเกิดอยู่ เช่น ภูเขาไฟ เกษตรกรรมขั้นบันได
# เป็นแหล่งที่เกิดจากปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์หายากหรือสวยงามเป็นพิเศษ เช่น แม่น้ำ น้ำตก ภูเขา
# เป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของชนิดสัตว์และพันธุ์พืชที่หายากหรือที่ตกอยู่ในสภาวะ อันตราย แต่ยังคงสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ ซึ่งรวมถึงระบบนิเวศอันเป็นแหล่งรวมความอุดมสมบูรณ์ของพืชและสัตว์ที่ทั่วโลกให้ความสนใจด้วย 

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม

* Detlev Henschel, *Kayak Adventure in Siberia: The first solo circumnavigation of Lake Baikal*. Amazon 
* Colin Thubron (2000), *In Siberia*, , Harper Perennial.
* Leonid Borodin (1988), *Year of Miracle And Grief*, Quartet Books 
* Martin Cruz Smith (2019), *Siberian Dilemma*, Simon & Schuster 
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
*  
*  
* Lake Baikal Information
* Lake Baikal Ice Formations in Photos
* 

บคาล
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในประเทศรัสเซีย
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ
หมวดหมู่:จุดที่สุดในโลก
หมวดหมู่:ไซบีเรีย
หมวดหมู่:สาธารณรัฐบูเรียเตีย
หมวดหมู่:แคว้นอีร์คุตสค์
เลขฐานสิบเข้ารหัสฐานสอง

**เลขฐานสิบเข้ารหัสฐานสอง** หรือ **บีซีดี** (Binary-coded decimal : BCD) เป็นระบบเลขที่ใช้เลขฐานสองจำนวนอย่างน้อย 4 บิตแทนเลขฐานสิบ 0 ถึง 9 ในแต่ละหลัก เพื่อความสะดวกในการแสดงผลจากการคำนวณด้วยคอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ตัวอย่าง เลขฐานสิบ 127 จะสามารถแปลงเป็นบีซีดีได้เป็น `0001 0010 0111` เป็นต้น

โดยพื้นฐานแล้วบีซีดีจะต้องมีบิตอย่างน้อย 4 บิตจึงจะแสดงผลออกมาได้ครบทั้ง 0-9 แต่ในทางปฏิบัติแล้วเมื่อนำบีซีดีไปคำนวณ เช่นการบวกหรือการลบ อาจจะต้องมีบิตอื่นเพิ่ม เพื่อใช้ในการทดเลขหรือการกำหนดเครื่องหมาย และเนื่องจากบีซีดีเป็นระบบเลขที่สร้างขึ้นเพื่อใช้งานในคอมพิวเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก เลขในแต่ละบิตจึงสามารถเก็บอยู่ในหน่วยความจำได้

## ประเภทของบีซีดี
คอมพิวเตอร์ในปัจจุบันได้กำหนดหน่วยของความจุไว้ว่า 1 ไบต์เท่ากับ 8 บิต นั่นหมายความว่าเราสามารถเก็บบีซีดีได้ 1-2 หลักต่อ 1 ไบต์ ถ้าเก็บ 2 หลักจะเรียกว่า "packed BCD" และถ้าเก็บหลักเดียวเรียกว่า "unpacked BCD" ซึ่งสามารถดึงค่าออกมาคำนวณง่ายกว่า แต่กินเนื้อที่มากกว่าแบบแรกเป็นเท่าตัว ตัวอย่างเช่น เลขฐานสิบ 2653 เมื่อแปลงเป็นรูปแบบ packed จะได้เป็น `0010 0110 0101 0011` (ใช้หลักละ 4 บิต) ในขณะที่รูปแบบ unpacked จะเป็น `00000010 00000110 00000101 00000011` (เติม 0 ในบิตที่เหลือจนครบ 8 บิต)

## การบวกและการลบบีซีดี
การบวกและการลบบีซีดี สามารถกระทำได้เหมือนการบวกและการลบเลขฐานสอง แต่จะแตกต่างกันเล็กน้อยตรงที่เมื่อผลลัพธ์นั้นมีการทดไปหลักอื่น หรือบีซีดีมีค่ามากกว่า 9 ในหลักใด ๆ จะต้องมีการปรับบีซีดีใหม่ให้ทุกหลักมีค่าเป็น 0-9 ดังเดิม

ตัวอย่าง หากต้องการหาผลลัพธ์ของ 237 + 282 ในรูปแบบบีซีดี สามารถกระทำได้ดังนี้

จะเห็นว่าหลักสิบเป็น `1011` ซึ่งเท่ากับ 11 มีค่ามากกว่า 9 วิธีการปรับบีซีดีคือนำ 2's complement ของฐาน 10 ไปบวกเข้ากับหลักนั้น (เปรียบเหมือนการลบด้วย 10) ซึ่งนั่นก็คือ `0110` (Invert ของ 9)แล้วนำบิตที่เกินไปบวกเพิ่มในหลักถัดไป

เราจะได้ว่า 237 + 282 = 519

สำหรับการลบเลขบีซีดีนั้นให้ทำเหมือนการบวก แต่ต้องเปลี่ยนตัวลบให้อยู่ในรูปแบบ 2's complement ทุกหลักเสียก่อน แล้วจึงบวกไปตามปกติ

## ดูเพิ่ม
* เลขฐานสิบ
* เลขฐานสอง
* พีชคณิตแบบบูล

หมวดหมู่:เลขคณิตคอมพิวเตอร์
หมวดหมู่:ระบบเลข
เจ้าพระยาศรีธรรมาโศกราช

**เจ้าพระยาศรีธรรมาโศกราช** เป็นชื่อราชทินนามตำแหน่งของเจ้าเมืองสุโขทัยและเจ้าเมืองนครศรีธรรมราช

## ตำแหน่งเจ้าเมืองสุโขทัย
ในพระไอยการเก่าตำแหน่งนาหัวเมืองฉบับอยุธยา พ.ศ. 1997 ต้นฉบับเดิมของหอพระสมุดวชิรญาณ ได้ระบุบรรดาศักดิ์และทินนามเจ้าเมืองสุโขทัยตามทำเนียบคือ 

 

จารึกฐานพระอิศวรเมืองกำแพงเพชร พ.ศ. 2503 กล่าวว่า เจ้าพระยาศรีธรรมาโศกราชได้ประดิษฐานเทวรูปพระอิศวรในเมืองกำแพงเพชร ซ่อมแซมบูรณะวัดวาอาราม สร้างท่อปู่พญาร่วง เพื่อถวายพระราชกุศลแด่สมเด็จพระบรมบพิตรพระเจ้าอยู่หัวทั้งสองพระองค์ สันนิษฐานว่า เจ้าพระยาศรีธรรมาโศกราชที่ปรากฏในจารึกควรเป็นตำแหน่งของเจ้าเมืองสุโขทัย

สันนิษฐานว่า ขุนอินทรเทพ ที่ร่วมก่อการโค่นล้มขุนวรวงศาธิราช เมื่อ พ.ศ. 2091 และสมเด็จพระมหาจักรพรรดิทรงตั้งเป็นเจ้าพระยาศรีธรรมโศกราช ควรเป็นเจ้าเมืองสุโขทัยมากกว่านครศรีธรรมราช เพราะผู้ร่วมก่อการส่วนใหญ่มีพื้นเพมาจากเมืองเหนือ จึงมีแนวโน้มสูงว่าขุนอินทรเทพจะมีพื้นเพมาจากเมืองเหนือเช่นเดียวกับผู้ก่อการคนอื่น ในพระราชพงศาวดาร ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และพระราชพงศาวดารกรุงสยาม จากต้นฉบับของบริติชมิวเซียม ระบุเพียงว่า “เอาขุนอินทรเทพเป็นเจ้าพระยาศรีธรรมโศกราช" ไม่ได้ระบุว่าครองเมืองนครศรีธรรมราชแต่อย่างใด พระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน ฉบับตัวเขียนซึ่งชำระในยุคหลัง เป็นหลักฐานเก่าที่สุดที่ระบุเพิ่มเติมว่าครองเมืองนครศรีธรรมราช เพราะเจ้าเมืองนครศรีธรรมราชในยุคหลังได้ใช้ราชทินนามศรีธรรมโศกราชแล้ว ผู้ชำระพระราชพงศาวดารจึงเข้าใจว่าเป็นตำแหน่งของเจ้าเมืองนครศรีธรรมราชไป

ต่อมาราชทินนาม **ศรีธรรมโศกราช** ได้เพี้ยนเป็น **ศรีธรรมศุกราช** ดังที่พระไอยการตำแหน่งนาทหารหัวเมือง ฉบับพิมพ์ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และการเมือง ซึ่งชำระในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช กล่าวว่า 

และจารึกทำเนียบหัวเมืองและผู้ครองเมือง วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร กล่าวว่า

ผู้ดำรงตำแหน่งพระยาศรีธรรมศุกราชคนสุดท้าย คือพระยาศรีธรรมศุกราช (ฉาด ปาณะดิษ)

## ตำแหน่งเจ้าเมืองนครศรีธรรมราช
เดิมในพระไอยการตำแหน่งนายทหารหัวเมือง ระบุบรรดาศักดิ์และราชทินนามของเจ้าเมืองนครศรีธรรมราชตามทำเนียบคือ 

ภายหลังได้เปลี่ยนราชทินนามจาก **ศรีธรรมราช** เป็น **ศรีธรรมาโศกราช** ในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ตามที่ระบุในเรื่องตั้งเจ้าพระยานครศรีธรรมราชครั้งกรุงเก่า พ.ศ. 2285

สันนิษฐานว่าการเปลี่ยนจากศรีธรรมราชเป็นศรีธรรมาโศกราช อาจจะแปลงให้สอดคล้องกับพระนาม พระเจ้าศรีธรรมาโศกราช กษัตริย์เมืองนครศรีธรรมราชในสมัยโบราณ และอาจเป็นเพราะทินนามศรีธรรมราชซ้ำกับทินนาม **เจ้าพระยาศรีธรรมราช** ของเสนาบดีกรมพระคลัง จึงแปลงใหม่ไม่ให้สับสน และในพระไอยการตำแหน่งนาเมืองนครศรีธรรมราช จ.ศ. 1173 ระบุว่าเคยมีพระยาสุโขทัยถูกตั้งเป็นเจ้าพระยานครศรีธรรมราชในสมัยอยุธยา สันนิษฐานว่าครั้งนั้นราชทินนามเจ้าเมืองสุโขทัยอาจจะถูกนำมาใช้กับเมืองนครศรีธรรมราชก็เป็นได้

อย่างไรก็ตาม ในสมัยรัตนโกสินทร์ยังมีการใช้ราชทินนามศรีธรรมราชสลับกับศรีธรรมาโศกราชอยู่ ดังในจารึกทำเนียบหัวเมืองและผู้ครองเมือง วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร กล่าวว่า

ผู้ดำรงตำแหน่งพระยาศรีธรรมโศกราชคนสุดท้าย คือเจ้าพระยาศรีธรรมาโศกราช (น้อย ณ นคร)

## อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงศรีอยุธยา
เบเนลักซ์

thumb|ดินแดนประเทศสมาชิกเบเนลักซ์

**สหภาพเบเนลักซ์** (; ; ) หรือเรียกว่า **เบเนลักซ์** เป็นกลุ่มเศรษฐกิจในภูมิภาคยุโรปตะวันตก ของสามประเทศเพื่อนบ้าน ได้แก่ ประเทศเบลเยียม เนเธอร์แลนด์ และลักเซมเบิร์ก (**Be**lgium, **Ne**therlands, **Lux**embourg) โดยการนำเอาพยางค์หน้าชื่อของแต่ละประเทศดังกล่าวมาตั้งเป็นชื่อ "สหภาพปลอดภาษีเบเนลักซ์" (Benelux Customs Union) ปัจจุบันสหภาพเบเนลักซ์มีขนาด 74,102 ตร.กม. และมีจำนวนประชากร 27.1 ล้านคน

## ประวัติ
มีสนธิสัญญาการจัดตั้งสหภาพเบเนลักซ์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2487 โดยคณะรัฐบาลของกลุ่มผู้พลัดถิ่นจากทั้งสามประเทศ ในกรุงลอนดอน และเข้ามามีอำนาจในปี พ.ศ. 2490 แต่ก็ยุติไปในปี พ.ศ. 2503 ซึ่งแทนที่โดย "สหภาพทางเศรษฐกิจเบเนลักซ์" (Benelux Economic Union) นำโดย "สหภาพทางเศรษฐกิจเบลเยียม-ลักเซมเบิร์ก" ซึ่งก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2464

## ผลงานสำคัญ
กลุ่มเบเนลักซ์เป็นผู้ริเริ่มในการก่อตั้งสหภาพยุโรป แม้ว่าการก่อตั้งสหภาพยุโรปจะเกิดขึ้นในภายหลัง (ประชาคมถ่านหินและเหล็กกล้าแห่งยุโรป ในปี พ.ศ. 2494, ประชาคมเศรษฐกิจแห่งยุโรป ในปี พ.ศ. 2500) ทั้งสามประเทศได้เป็นสมาชิกขององค์กรเหล่านี้ด้วย เช่นเดียวกันกับเยอรมันตะวันตก ฝรั่งเศส และอิตาลี ในหัวข้อที่ 306 ของสนธิสัญญาประชาคมแห่งยุโรป ได้กำหนดข้อเรียกร้องว่า *ข้อกำหนดในสนธิสัญญาจะไม่ทำให้สถานะความสัมพันธ์ของเบลเยียมกับลักเซมเบิร์ก และ เบลเยียม ลักเซมเบิร์กและเนเธอร์แลนด์นั้นหมดสภาพลงไป* นี่เป็นหัวใจความหลักที่ไม่เปลี่ยนแปลงของหัวข้อ IV-441 ในรัฐธรรมนูญของยุโรป

## เรื่องภายใน
รัฐสภาเบเนลักซ์ (ต้นแบบที่ให้คำปรึกษาแก่สภา) ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2498 โดยการประชุมของรัฐสภาจะประกอบไปด้วยสมาชิกมาจากรัฐสภาเนเธอร์แลนด์จำนวน 21 คน จากเบลเยียมจำนวน 21 คน และจากลักเซมเบิร์กจำนวน 7 คน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* สหภาพทางเศรษฐกิจเบเนลักซ์  เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
* รัฐสภาเบเนลักซ์ เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
* Benelux Court of Justice  เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
* Benelux Office for Intellectual Property  เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ

หมวดหมู่:ทวีปยุโรป
หมวดหมู่:ความร่วมมือทางเศรษฐกิจ
หมวดหมู่:องค์การเศรษฐกิจระหว่างประเทศ
จังหวัดหล่มศักดิ์

**จังหวัดหล่มศักดิ์** เป็นจังหวัดในอดีตของประเทศไทย เคยอยู่ภายใต้การปกครองของมณฑลนครราชสีมา มณฑลเพชรบูรณ์ และมณฑลพิศณุโลก เป็นจังหวัดหนึ่งที่มีชื่อเสียงในฐานะที่เป็นแหล่งผลิตยาสูบภายในประเทศ มีชาติพันธุ์พื้นเมืองเรียกว่า ไทหล่ม หรือลาวหล่ม ที่มีวัฒนธรรมใกล้ชิดกับลาวแถบหลวงพระบาง ในอดีตเป็นจังหวัดชั้นนอกที่กันดาร มีประชากรน้อย และไม่มีเส้นทางคมนาคม

## ประวัติ
หล่มศักดิ์ เดิมเป็นเมืองหนึ่งขึ้นสร้างในสมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวหลังสงครามเจ้าอนุวงศ์ เพราะเมืองหล่ม (เก่า) ถูกทำลายไปมาก จึงย้ายมาตั้งเมืองใหม่ริมน้ำสัก จึงเรียกเมืองหล่มแห่งใหม่นี้ว่า "หล่มสัก" (แต่ทางราชการสยามสะกดว่า "หล่มศัก" หรือ "หล่มศักดิ์") ครั้นเวลาต่อมาเมืองหล่มศักดิ์ได้พัฒนาขึ้นเป็นชุมชนใหญ่

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้มีการจัดตั้งมณฑลเทศาภิบาลขึ้น จึงได้มีการจัดตั้ง **เมืองหล่มศักดิ์** (ในฐานะเขตการปกครองระดับที่สองในระบบเทศาภิบาล) ขึ้นกับมณฑลนครราชสีมาตั้งแต่ พ.ศ. 2436 และขึ้นกับมณฑลเพชรบูรณ์ตั้งแต่ พ.ศ. 2442 โดยเมืองหล่มศักดิ์ในขณะนั้นมีอาณาเขตกินไปถึงอำเภอด่านซ้าย และอำเภอวังสะพุง ครั้นวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2450 จึงยกอำเภอวังสะพุงไปขึ้นกับเมืองเลยแทน (ภายหลังอำเภอด่านซ้าย แยกออกเป็นอำเภอภูเรือและอำเภอนาแห้ว ส่วนอำเภอวังสะพุงแยกเป็นอำเภอภูกระดึง อำเภอภูหลวง อำเภอเอราวัณ อำเภอผาขาว และอำเภอหนองหิน ปัจจุบันขึ้นอยู่กับจังหวัดเลย) เมื่อ พ.ศ. 2459 ได้มีประกาศเปลี่ยนคำว่า "เมือง" มาเป็น "จังหวัด" เมืองหล่มศักดิ์จึงถูกเรียกว่า **จังหวัดหล่มศักดิ์** ซึ่งในขณะนั้นแบ่งเขตการปกครองเป็นสองอำเภอ คืออำเภอเมือง (ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอวัดป่าใน พ.ศ. 2460) และอำเภอหล่มเก่า

จังหวัดหล่มศักดิ์มีการสร้างระบบสาธารณูปโภคต่าง ๆ เช่น ตั้งโรงเรียนประจำจังหวัด คือ โรงเรียนสัตรีจังหวัดหล่มศักดิ์ (ปัจจุบันคือโรงเรียนหล่มสักวิทยาคม) และมีการสร้างสนามบินประจำจังหวัดหล่มศักดิ์ (ปัจจุบันคือ สนามบินสักหลง) เพราะขณะนั้นเมืองหล่มศักดิ์เป็นเมืองห่างไกลและยังไม่มีเส้นทางคมนาคม การนี้ชาวจังหวัดหล่มศักดิ์ได้ร่วมกันบริจาคเงินเพื่อสร้างเครื่องบินชื่อ "จังหวัดหล่มศักดิ์ 1" ที่ตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่ชาวหล่มศักดิ์ที่ได้ร่วมบริจาค

จังหวัดหล่มศักดิ์ถูกยุบรวมเข้ากับจังหวัดเพชรบูรณ์ เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2474 เพื่อประหยัดงบประมาณราชการ ต่อมา พ.ศ. 2481 ได้เปลี่ยนชื่ออำเภอวัดป่าเป็นอำเภอหล่มศักดิ์ หลังจากนั้นการสะกดคำว่า "หล่มศักดิ์" เป็น "หล่มสัก" เกิดขึ้นและถูกเปลี่ยนกลับหลายครั้งตั้งแต่ปี พ.ศ. 2484 จนในปี พ.ศ. 2489 จึงสะกดว่า "หล่มสัก" สืบมา

## การแบ่งเขตการปกครอง
[thumb|250px|แผนที่[จังหวัดเพชรบูรณ์ ส่วนพื้นที่ของจังหวัดหล่มศักดิ์เดิม คือหมายเลข 3, 4, 9  และ 11 อันได้แก่ อำเภอหล่มสัก, หล่มเก่า, น้ำหนาว และเขาค้อ ตามลำดับ โดยขณะนั้นอำเภอน้ำหนาวและเขาค้อเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอเมือง (อำเภอวัดป่า)]]

จังหวัดหล่มศักดิ์ ประกอบไปด้วย 2 อำเภอ ได้แก่
# อำเภอเมือง หรืออำเภอวัดป่า (ปัจจุบันแบ่งออกเป็น อำเภอหล่มสัก, อำเภอน้ำหนาว และอำเภอเขาค้อ)
# อำเภอหล่มเก่า

## อ้างอิง

หล่มศักดิ์
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ของจังหวัดเพชรบูรณ์
น้ำตกเอนเจล

น้ำตกเอนเจล|thumb|250px|right
**น้ำตกเอนเจล** (; ) เป็นน้ำตกที่ตั้งอยู่กลางป่าดงดิบในประเทศเวเนซุเอลา เป็นน้ำตกที่สูงที่สุดในโลก โดยสูงกว่าน้ำตกไนแอการา ถึง 18 เท่า มีความสูงกว่า 979 เมตร ซึ่งผู้ที่จะเข้าชมน้ำตกสามารถเข้าไปโดยทางเรือและเครื่องบินเท่านั้น ซึ่งชื่อน้ำตกมาจากนักบินชาวอเมริกัน จิมมี เอนเจล ผู้ค้นพบน้ำตกเป็นคนแรก เมื่อ ค.ศ. 1935

น้ำตกแห่งนี้มีชื่อเรียกในภาษาเปมอน ภาษาของคนพื้นเมืองเวเนซุเอลาว่า "ปาราคุปา-เวนา" (Parakupa-vena แปลว่า น้ำที่ตกจากจุดที่สูงที่สุด) หรือ "เคเรปาคุปาอิ เมรู" (Kerepakupai merú แปลว่า น้ำตกแห่งสถานที่ที่ลึกที่สุด) หรือ "ชูรุน เมรู" (Churun-meru แปลว่า น้ำตกสายฟ้า)   เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2552 ประธานาธิบดีฮูโก ชาเวซแห่งเวเนซุเอลาได้ประกาศเปลี่ยนชื่ออย่างเป็นทางการของน้ำตกนี้เป็นชื่อพื้นเมืองดั้งเดิม คือ **เคเรปาคุปาอิ เมรู** โดยให้เหตุผลว่า "น้ำตกนี้เป็นของชาวเวเนซุเอลามานานก่อนที่ชาวอเมริกัน จิมมี แองเจิล จะมาพบ"  น้ำตกนี้มีลักษณะประหลาดคือ น้ำไม่สามารถตกถึงพื้นได้ เนื่องจากความสูงของน้ำตกสูงมากทำให้กว่าน้ำตกถึงพื้นมันจะกลายเป็นหมอกไปซะก่อน ทำให้พื้นที่บริเวณนี้มีหมอกหนาปกคลุมตลอดเวลา

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

เอนเจล
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในทวีปอเมริกาใต้
หมวดหมู่:เขายอดตัด
น้ำตกวิกตอเรีย

**น้ำตกวิกตอเรีย** () หรือในชื่อท้องถิ่นว่า **โมซิ-โอวา-ทุนยา** (Mosi-oa-Tunya; ควันที่ส่งเสียงร้องคำราม) หรือในซิมบับเวเรียกว่า**[[รอเบิร์ต มูกาบี|น้ำตกมูกาบี]]** (Mugabe Falls)  ตั้งอยู่บริเวณรอยต่อของประเทศแซมเบีย และ ประเทศซิมบับเว เป็นน้ำตกที่มีขนาดใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ถูกค้นพบครั้งแรกโดย เดวิด ลิฟวิงสโตน ในปี ค.ศ. 1855 ซึ่งเป็นผู้ตั้งชื่อน้ำตกนี้เพื่อเป็นเกียรติแก่สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย 

น้ำตกวิกตอเรียเกิดจากแม่น้ำซัมเบซีซึ่งเป็นแม่น้ำกั้นพรมแดนของสองประเทศ ตกลงมาสู่แอ่งลึก น้ำตกมีขนาดกว้างกว่า 1690 เมตร สูงประมาณ 60-100 เมตร น้ำตกวิกตอเรียสามารถแบ่งเป็น 4 ส่วนย่อย ได้แก่ น้ำตกปีศาจ น้ำตกหลัก น้ำตกสายรุ้ง และน้ำตกตะวันออก ไอน้ำจากน้ำตกวิกตอเรียสามารถมองเห็นได้จากระยะทาง 20 กิโลเมตร 

น้ำตกวิกตอเรียได้รับเลือกให้เป็นแหล่งมรดกโลกในปี ค.ศ. 1989 ปัจจุบันน้ำตกวิกตอเรียเป็นสถานที่ท่องเที่ยวและแหล่งสร้างรายได้ที่สำคัญของประเทศแซมเบียและประเทศซิมบับเว จึงมีการสร้างโรงแรมและสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวในทั้งสองประเทศ แต่การพัฒนาเหล่านี้ขาดการควบคุมจัดการที่ดีองค์การยูเนสโกจึงเคยพิจารณาจะถอนน้ำตกวิกตอเรียออกจากการเป็นมรดกโลก

## ดูเพิ่ม
* น้ำตกอีกวาซู
thumb|center|800px

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:น้ำตกนานาชาติ
วิกตอเรีย
วิกตอเรีย
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในทวีปแอฟริกา
หมวดหมู่:สถานที่ที่ตั้งชื่อตามพระนามของสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย
แม่น้ำโอริโนโก

แม่น้ำโอริโนโก|thumbnail|250px|right
**โอริโนโก** () มีต้นกำเนิดมาจากที่ราบสูงกายอานา ในทิวเขาปาริมา อยู่บริเวณรอยต่อระหว่างประเทศเวเนซุเอลากับประเทศบราซิล แม่น้ำมีความยาวกว่า 2,150 กิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่กว่า 900,000 ตารางกิโลเมตร คิดเป็นร้อยละ 75 ของประเทศเวเนซุเอลา บางช่วงของแม่น้ำโอริโนโกอยู่ในประเทศโคลอมเบีย แม่น้ำไหลลงที่มหาสมุทรแอตแลนติกในประเทศเวเนซุเอลาซึ่งปากแม่น้ำอยู่ใกล้กับประเทศตรินิแดดและโตเบโก

## ดูเพิ่ม
* ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโอริโนโก

## แหล่งข้อมูลอื่น
*

หมวดหมู่:แม่น้ำในประเทศเวเนซุเอลา
หมวดหมู่:แม่น้ำในประเทศโคลอมเบีย
หมวดหมู่:แม่น้ำนานาชาติในทวีปอเมริกาใต้
Л

**El** (Л, л) เป็นอักษรหนึ่งในอักษรซีริลลิก มีพัฒนาการมาจากอักษรกรีก แลมบ์ดา ใช้แทนเสียงพยัญชนะ // เหมือน l ในภาษาอังกฤษ หรือ ล ในภาษาไทย หรือเปลี่ยนเป็น // เมื่ออยู่หน้าสระที่ออกเสียงเลื่อนไปทางเพดานแข็ง อักษรตัวนี้มีชื่อเดิมคือ *ljudije* และมีค่าเท่ากับ 30 ในเลขซีริลลิก

อักษร Л ในรูปแบบตัวพิมพ์ มีรูปร่างคล้าย "หมวก" ที่มีเส้นโค้งด้านซ้ายและเส้นตรงด้านขวา และไม่ควรจำสับสนกับอักษร Pe (П, п) ซึ่งเป็นเส้นตรงทั้งสองด้าน

## ตำแหน่งอักขระ

## อ้างอิง
* อักษรซีริลลิก จากยูนิโค้ด

หมวดหมู่:อักษรซีริลลิก
Љ

**Lje** (Љ, љ) เป็น อักษรซีริลลิก ตัวหนึ่ง แรกเริ่มนั้นเป็น อักษรรวม ระหว่าง Л กับ Ь เพื่อใช้แทนเสียง /lʲ/ ที่รวมกัน อักษรนี้มีใช้ใน ภาษามาซิโดเนีย และ ภาษาเซอร์เบีย ประดิษฐ์ขึ้นโดย วุก สเตฟาโนวิจ คารัดซิจ (Vuk Stefanović Karadžić) และยังสามารถถ่ายอักษรละตินออกมาเป็น ทวิอักษร ǈ สำหรับภาษาเซอร์เบียได้.

## ตำแหน่งอักขระ

## อ้างอิง
* อักษรซีริลลิก จากยูนิโค้ด

หมวดหมู่:อักษรซีริลลิก
ยอดเขาตีริชมีร์

**ยอดเขาตีริชมีร์** ()  เป็นยอดเขาที่สูงที่สุดในเทือกเขาฮินดูกูช อยู่ในภาคเหนือของประเทศปากีสถาน มีความสูงกว่า 7,690 เมตร 

## ภูมิอากาศ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Tirich Mir on SummitPost

หมวดหมู่:ภูเขาในประเทศปากีสถาน
เทือกเขาการาโกรัม

**การาโกรัม** (อักษรโรมัน: Karakoram) เป็นเทอกเขาในภูมิภาคกัศมีร์ กินพื้นที่ในเขตแดนของปากีสถาน, จีน, อินเดีย และมีส่วนปลายตะวันตกเฉียงเหนือยาวไปถึงอัฟกานิสถานกับทาจิกิสถาน พื้นที่ส่วนใหญ่ของการาโกรัมอยู่ในกิลกิตบัลติสถานของปากีสถาน ยอดเขาสูงสุดของการาโกรัม ซึ่งถือเป็นสูงสุดอันดับสอง คือ K2 อยูในกิลกิตบัลติสถานเช่นกัน การาโกรัมเริ่มต้นที่ระเบียงวาฆัน (อัฟกานิสถาน) ทางตะวันตก ทอดยาวผ่านกิลกิตบัลติสถานและลาดาขในอินเดีย การาโกรัมมียอเขาที่สูงเกิน  รวมสิบแปดยอด ในจำนวนนี้มีสี่ยอดที่สูงเกิน  ได้แก่ K2, กาเชอร์บรุมวัน, บรอดพีค และ กาเชอร์บรุมทูว 

เทือกเขามีความยาวรวม  และถือเป็นพื้นที่ที่มีธารน้ำแข็งมากที่สุดในโลกที่ไม่ได้อยู่ในเขตขั้วโลก ธารน้ำแข็งเซียะเฉินที่  และธารน้ำแข็งบิอาโฟที่  ถือเป็นธารน้ำแข็งใหญ่สุดอันดับสองและสามในโลกนอกเชตขั้วโลก

เขตรักษาพันธุ์แห่งชาติตัชกูรฆัน และ ที่ชุ่มน้ำปามีร์ ซึ่งอยู่ในการาโกรัมในจีนล้วนได้รับการเสนอเป็นรายชื่อแหล่งมรดกโลกเบื้องต้นโดยยูเนสโก

## อ้างอิง


หมวดหมู่:ภูเขาในทวีปเอเชีย
เขาคากาโบราซี

**คากาโบราซี** (; ; ) มีความสูง 5,881 เมตร (19,295 ฟุต) เป็นยอดเขาที่สูงที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จากระดับน้ำทะเล ตั้งอยู่บริเวณตอนเหนือของประเทศพม่า ในเมืองปูดาโอ รัฐกะชีน เป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาหิมาลัยทางด้านตะวันออก ติดกับพรมแดนประเทศจีน สถานะยอดเขาที่สูงที่สุดในภูมิภาคกำลังได้รับการท้าทายจากการสำรวจเขากานลานราซี (Gamlang Razi) ในบริเวณใกล้เคียง ซึ่งมีความสูง 5,870 เมตร อาจมีขนาดสูงกว่าเขาคากาโบราซี

## ศัพทมูลวิทยา
คากาโบราซี มีรากศัพท์มาจากกลุ่มภาษาทิเบต โดย คา (ཁ) แปลว่า หิมะ, กาโบ (དཀར་པོ།) แปลว่า สีขาว และ *Kàgvbù rvzì* เป็นคำของชาวเรอหวั่ง ในรัฐกะชีน โดย *kàgvp* แปลว่า การพูดคุย, *rvzì* แปลว่า ภูเขา จึงมีความหมายว่า "ภูเขาที่ส่งเสียง"

## ภูมิศาสตร์
เขาคากาโบราซีเป็นส่วนหนึ่งของอุทยานแห่งชาติคากาโบราซี อุทยานมีลักษณะสภาพเป็นภูเขาและป่าฝนเขตร้อนเขียวชอุ่มตลอดทั้งปี และมีความหนาแน่นที่ระดับความสูง 8,000 ถึง 9,000 ฟุต (2,400–2,700 เมตร) มีอาณาเขตเป็นบริเวณกว้าง ถัดมาจึงเป็นป่าไม้กึ่งประเภทผลัดใบ สูงสุดของเขตป่าคือบนพื้นที่สูงกว่า 11,000 ฟุต (3,400 เมตร) เป็นบริเวณที่มีหิมะตก จึงทำให้เชิงเทือกเขาภายในอุทยานมีชนิดของป่าและชีวภาพที่หลากหลาย สูงขึ้นไปประมาณ 15,000 ฟุต (4,600 เมตร) เป็นภูมิประเทศหนาวเย็นแห้งแล้งมีลมแรง มีหิมะและธารน้ำแข็งแบบถาวร ที่ความสูงประมาณ 17,500 ฟุต (5,300 เมตร) มีช่องธารน้ำแข็งขนาดใหญ่หลายแห่ง

เขาคากาโบราซีมีสภาพเป็นหิมะและน้ำแข็งหนาวเย็นตลอดทั้งปี ทำให้มีทัศนียภาพสวยงาม แปลกตาไปจากยอดเขาหรือเทือกเขาอื่น ๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่กลับแลดูคล้ายยอดเขาในทวีปยุโรป เมื่อถึงฤดูร้อนน้ำแข็งและหิมะจะละลายทำให้เกิดเป็นทะเลสาบบนภูเขาและธารน้ำแข็งจำนวนมาก อีกทั้งยังมีความหลากหลายทางชีวภาพแตกต่างไปจากยอดเขาหรือเทือกเขาอื่น ๆ ในภูมิภาคเดียวกัน จึงทำให้เป็นที่นิยมของนักวิทยาศาสตร์ที่เข้ามาศึกษาเกี่ยวกับพันธุ์พืชและพันธุ์สัตว์ที่นี่ และยังเป็นสถานที่ยอดนิยมสำหรับการปีนเขา โดยเขาคากาโบราซีได้ถูกปีนพิชิตเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 15 กันยายน ค.ศ. 1996 โดยนักปีนเขาชาวญี่ปุ่นและชาวพม่า โดยใช้เวลาประมาณ 30 วัน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* 
* 

หมวดหมู่:เทือกเขาหิมาลัย
หมวดหมู่:ภูเขาในประเทศพม่า
หมวดหมู่:รัฐกะชีน
หมวดหมู่:จุดสูงสุดของประเทศ
อุทยานแห่งชาติแมมมอทเคฟ

**อุทยานแห่งชาติแมมมอทเคฟ** () ตั้งอยู่ในรัฐเคนทักกี สหรัฐ ห่างจากเมืองลุยส์วิลล์ประมาณ 144 กิโลเมตร ภายในอุทยานแห่งชาติ เป็นกลุ่มถ้ำที่ยาวที่สุดในโลก ซึ่งภายในมีความยาวประมาณ 530 กิโลเมตร ได้รับการค้นพบใน ค.ศ. 1797 ซึ่งภายในถ้ำมีหินงอกหินย้อยที่สวยงามรวมทั้งยังมีแม่น้ำเอโคซึ่งอยู่ลึกลงไป 110 เมตร เป็นที่อยู่ของปลาและกุ้งอีกหลายชนิด ซึ่งส่วนใหญ่ล้วนเป็นสัตว์ตาบอดและไม่มีสีเนื่องจากอยู่ภายในถ้ำมืดมาอย่างยาวนาน

หมวดหมู่:อุทยานแห่งชาติในสหรัฐ
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในสหรัฐ
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์รัฐเคนทักกี
อุทยานแห่งชาติและอุทยานแห่งรัฐเรดวุด

**อุทยานแห่งชาติและอุทยานแห่งรัฐเรดวุด** () เป็นอุทยานแห่งชาติ ตั้งอยู่ทางด้านตอนเหนือของรัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐ จัดตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1968 ครอบคลุมพื้นที่กว่า 228 ตารางกิโลเมตร หรือ 142,500 ไร่ เพื่ออนุรักษ์พันธุ์ไม้ที่มีลำต้นสูงที่สุดในโลก คือ ต้นเรดวุดชายฝั่ง (coastal redwood) ต้นไม้นี้มีลำต้นสูงกว่า 100 เมตร และวัดรอบโอบได้ประมาณ 8 เมตร เปลือกมีความหนาประมาณ 30 เซนติเมตร ซึ่งต้นเรดวุดที่สูงที่สุดในโลกมีความสูงกว่า 112 เมตร

หมวดหมู่:อุทยานแห่งชาติในสหรัฐ
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์รัฐแคลิฟอร์เนีย
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในสหรัฐ
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ
เทือกเขาบลูริดจ์

thumb|250px|เทือกเขาบลูริดจ์

**เทือกบลูริดจ์** () เทือกเขาบลูริดจ์เป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาแอปพาเลเชียนอยู่ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอเมริกา ที่ทอดตัวยาวกว่า 1050 กิโลเมตร โดยเริ่มต้นจากตอนใต้ของรัฐเพนซิลเวเนียผ่านแมริแลนด์ เวอร์จิเนีย และนอร์ทแคโรไลนา ไปสุดที่รัฐจอร์เจีย ซึ่งบริเวณแนวเขาเป็นป่าและมีอุทยานแห่งชาติหลายแห่งตั้งอยู่

บลูริดจ์
หมวดหมู่:ธรณีสัณฐานในรัฐเพนซิลเวเนีย
หมวดหมู่:ธรณีสัณฐานในรัฐแมริแลนด์
หมวดหมู่:ธรณีสัณฐานในรัฐเวอร์จิเนีย
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์รัฐนอร์ทแคโรไลนา
หมวดหมู่:ธรณีสัณฐานในรัฐจอร์เจีย
บลูริดจ์
เทือกเขาอาฮักการ์

thumb|250px|เทือกเขาอาฮักการ์

**เทือกเขาอาฮักการ์** ()  เทือกเขาอาฮักการ์ตั้งอยู่บริเวณภาคใต้ของประเทศแอลจีเรีย ใจกลางทะเลทรายซาฮารา ซึ่งห่างจากเมืองเอลจีเรียเมืองหลวงไปทางใต้กว่า 1500 กิโลเมตร เทือกเขาอาฮักการ์ตั้งอยู่บนที่ราบสูงทัสซิลีซึ่งมีความสูงเฉลี่ย 2000 เมตร เทือกเขามีลักษณะประกอบไปด้วยหินแปรอายุกว่า 2000 ล้านปี และเป็นส่วนหนึ่งของหินพื้นที่เก่าแก่ของทวีปแอฟริกา ซึ่งมีเขาบางยอดเป็นแก่นภูเขาไฟซึ่งเป็นส่วนที่เหลือจากการกัดกร่อน มียอดเขาตาฮัตเป็นจุดสูงสุดสูงกว่า 2,918 เมตร และเป็นยอดเขาที่สูงที่สุดในแอลจีเรีย

อาฮักการ์
ภูเขารัชมอร์

**อนุสรณ์สถานแห่งชาติเขารัชมอร์** () เป็นประติมากรรมแกะสลักบนหน้าผาของภูเขาหินแกรนิต ชื่อเขารัชมอร์ (ชื่อในภาษาลาโกตาซู แปลว่า : ปู่หกคน) ใกล้เมื่องคีย์สโตน รัฐเซาท์ดาโคตา สหรัฐอเมริกา แกะสลักโดยชาวเดนมาร์ก-อเมริกันชื่อ Gutzon Borglum และลูกชายของเขาชื่อ ลิงคอล์น Borglum ประติมากรรมเป็นใบหน้าของอดีตประธานาธิบดีสหรัฐ สูง 60 ฟุต (18 เมตร) 4 ท่าน ได้แก่ จอร์จ วอชิงตัน (1732-1799), ทอมัส เจฟเฟอร์สัน (1743-1826) ทีโอดอร์ โรเซอเวลต์ (1858-1919) และเอบราแฮม ลิงคอล์น (1809-1865) อนุสรณ์สถานทั้งหมดครอบคลุมพื้นที่ 1,278.45 เอเคอร์ (5.17 ตารางกิโลเมตร) และอยู่เหนือระดับน้ำทะเล 5,725 ฟุต (1,745 เมตร)

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* ประวัติภูเขารัชมอร์ 

หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในรัฐเซาท์ดาโคตา
หมวดหมู่:ประติมากรรม
หมวดหมู่:รูปปั้นประธานาธิบดีสหรัฐ
หมวดหมู่:จอร์จ วอชิงตัน
หมวดหมู่:ทอมัส เจฟเฟอร์สัน
หมวดหมู่:เอบราแฮม ลิงคอล์น
หมวดหมู่:ทีโอดอร์ โรเซอเวลต์
ลอจิกเกต

**ลอจิกเกต** หรือ **ประตูสัญญาณตรรกะ** () เป็นตัวดำเนินการทางตรรกศาสตร์ซึ่งรับข้อมูลเข้าอย่างน้อยหนึ่งตัว มาคำนวณและส่งข้อมูลออกหนึ่งตัว การทำงานของเกตนิยมเขียนอยู่ในรูปพีชคณิตแบบบูล เมื่อนำเกตต่าง ๆ มาประกอบเป็นวงจรจะได้**วงจรตรรกะ** (logic circuit) ซึ่งเป็นวงจรดิจิทัลประเภทหนึ่ง เกตนิยมสร้างโดยใช้ไดโอดและทรานซิสเตอร์ในวงจรอิเล็กทรอนิกส์ แต่ก็สามารถสร้างโดยใช้วงจรรีเลย์, แสง หรือกลไกอื่น ๆ ได้ด้วย

## เกตพื้นฐาน
เกตพื้นฐานมีทั้งหมด 7 ตัว ได้แก่ OR, AND, NOT, NOR, NAND, XOR และ XNOR
เกตที่กล่าวมานี้ไม่ได้เป็นอิสระต่อกัน กล่าวคือเกตบางตัวสามารถสร้างโดยเกตตัวอื่น ๆ ได้ เช่น NOR สามารถสร้างจาก OR ตามด้วย NOT เป็นต้น ในจำนวนเกตพื้นฐานนี้ มีเพียง NAND หรือ NOR ตัวใดตัวหนึ่งก็สามารถสร้างเกตที่เหลือทั้ง 7 ตัวได้ ตัวดำเนินการที่ใส่ไว้เป็นตัวดำเนินการของพีชคณิตแบบบูล

### OR gate

เกต OR คือเกตที่ให้สัญญาณขาออกเป็น 0 เมื่อสัญญาณขาเข้าทุกตัวเป็น 0 และจะให้สัญญาณขาออกเป็น 1 เมื่อสัญญาณขาเข้าตัวใดตัวหนึ่งเป็น 1 เป็นความหมายเดียวกับตรรกะ "หรือ" มีตัวดำเนินการคือ + ตารางค่าความจริงของเกต OR เป็นดังนี้

### Not gate

Not gate คือเกตที่ให้สัญญาณขาออกเป็นส่วนเติมเต็มของสัญญาณขาเข้า หรือเป็นการสลับค่าของสัญญาณขาเข้า เป็นความหมายเดียวกับตรรกะ "นิเสธ" เกตนี้จะรับสัญญาณขาเข้าเพียงข้างเดียว มีตัวดำเนินการคือ  (อ่านว่า not A หรือ A bar) ตารางค่าความจริงของเกต NOT เป็นดัง

### And gate
and gate คือเกตที่ให้สัญญาณขาออกเป็น 1 เมื่อสัญญาณขาเข้าทุกตัวเป็น 1 และจะให้สัญญาณขาออกเป็น 0 เมื่อสัญญาณขาเข้าตัวใดตัวหนึ่งเป็น 0 ตารางค่าความจริงของเกต AND เป็นดังนี้

### Nand gate

Nand gate คือเกตที่ให้สัญญาณขาออกเป็น 0 เมื่อสัญญาณขาเข้าทุกตัวเป็น 1 และจะให้สัญญาณขาออกเป็น 1 เมื่อสัญญาณขาเข้าตัวใดตัวหนึ่งเป็น 0 หรือเป็นส่วนเติมเต็มของเกต AND นั่นเอง ตารางค่าความจริงของเกต NAND เป็นดังนี้

### NOR gate

NOR gate คือเกตที่ให้สัญญาณขาออกเป็น 1 เมื่อสัญญาณขาเข้าทุกตัวเป็น 0 และจะให้สัญญาณขาออกเป็น 0 เมื่อสัญญาณขาเข้าตัวใดตัวหนึ่งเป็น 1 หรือเป็นส่วนเติมเต็มของเกต OR นั่นเอง ตารางค่าความจริงของเกต NOR เป็นดังนี้

### XOR gate (Exclusive OR)

XOR gate (บางทีก็เรียก เกต EOR) คือเกตที่ให้สัญญาณขาออกเป็น 1 เมื่อสัญญาณขาเข้าต่างกัน และจะให้สัญญาณขาออกเป็น 0 เมื่อสัญญาณขาเข้าเหมือนกัน มีตัวดำเนินการคือ ⊕ ซึ่ง  ตารางค่าความจริงของเกต XOR เป็นดังนี้

### XNOR gate

XNOR gate คือเกตที่ให้สัญญาณขาออกเป็น 0 เมื่อสัญญาณขาเข้าต่างกัน และจะให้สัญญาณขาออกเป็น 1 เมื่อสัญญาณขาเข้าเหมือนกัน หรือเป็นส่วนเติมเต็มของเกต XOR นั่นเอง ซึ่ง  ตารางค่าความจริงของเกต XNOR เป็นดังนี้

## อ้างอิง

หมวดหมู่:วงจรดิจิทัล
พระครูพิศาลธรรมโกศล (สุพจน์ กญฺจนิโก)

**พระครูพิศาลธรรมโกศล (สุพจน์ กญจนิโก)** (3 สิงหาคม พ.ศ. 2468 — 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2524) อดีตผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร นักเขียนเรื่องสั้นชุด "หลวงตา" เจ้าของนามปากกา **แพรเยื่อไม้**

## ประวัติ
พระครูพิศาลธรรมโกศล เกิดที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีนามเดิมเมื่อเป็นฆราวาสว่า พจน์ คงเพียรธรรม เป็นบุตรคนที่ 4 ของนายลำใยและนางสำริด คงเพียรธรรม บรรพชาเป็นสามเณรเมื่อ พ.ศ. 2485 ขณะอายุ 17 ปี แล้วอุปสมบทเป็นพระภิกษุ เมื่อ พ.ศ. 2488 อายุ 20 ปี ณ วัดบ้านช้าง อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และย้ายมาจำพรรษาอยู่วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร เมื่อ พ.ศ. 2489

พระครูพิศาลธรรมโกศล เริ่มงานเขียนหนังสือเมื่อประมาณ พ.ศ. 2500 เรื่องกงกรรมกงเกวียน และเรื่องบุษรา นำออกพิมพ์จำหน่ายเผยแพร่ และตามด้วยเรื่อง อุเทนราช เขียนเป็นตอนๆ ลงใน *[[วารสาร]]พุทธจักร*

ประมาณปี พ.ศ. 2510 พระครูพิศาลธรรมโกศลเริ่มเขียน เรื่องสั้นชุดหลวงตา โดยเริ่มจากเรื่องสั้นเรื่องแรก ชื่อ **บุญหลง** เมื่อนำมารวมเล่มจำหน่ายครั้งแรก จึงใช้ชื่อหนังสือว่า **หลวงตา** ตามชื่อตัวเอก 

ต่อมาได้รับการติดต่อไปพิมพ์เผยแพร่ในนามของศูนย์การเผยแพร่พระพุทธศาสนา มูลนิธิอภิธรรม วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร และได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก พิมพ์ซ้ำหลายครั้ง และนามปากกา แพรเยื่อไม้ ก็เป็นที่รู้จักแพร่หลาย

พระครูพิศาลธรรมโกศล มรณภาพเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2524 ด้วยมะเร็งหลอดอาหาร ที่โรงพยาบาลเปาโล

## ผลงานเขียน
* กงกรรมกงเกวียน
* บุษรา
* อุเทนราช
* เรื่องสั้นชุดหลวงตาเล่ม 1
* เรื่องสั้นชุดหลวงตาเล่ม 2
* เรื่องสั้นชุดหลวงตาเล่ม 3
* เรื่องสั้นชุดหลวงตาเล่ม 4
* กะโหลกหัวเราะ
* ของฝากจากหลวงตา
* เอียงตามโลก
* เสียงปลุก

## อ้างอิง

* อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ พระครูพิศาลธรรมโกศล (สุพจน์ กญฺจนิโก) อดีตผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดประยุรวงศาวาส ณ เมรุวัดประยุรวงศาวาส เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร วันเสาร์ ที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2524
* ชีวประวัติและผลงานของแพรเยื่อไม้  

หมวดหมู่:ผู้ช่วยเจ้าอาวาส
หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
หมวดหมู่:นักเขียนนวนิยายชาวไทย
หมวดหมู่:พระครูสัญญาบัตร
อนุสาวรีย์สถานแห่งชาติหอเดวิลส์

**อนุสาวรีย์สถานแห่งชาติหอเดวิลส์** (Devils Tower National Monument)   ตั้งอยู่ทางด้านตะวันออกเฉียงเหนือของรัฐไวโอมิง ประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นอนุสาวรีย์สถานแห่งแรกของอเมริกาซึ่งตั้งขึ้นเมื่อ 24 สิงหาคม พ.ศ.2449 โดยประธานาธิบดีธีโอดอร์ โรสเวลต์

หอเดวิลส์มีลักษณะเป็นภูเขาที่มีความสูง 263 เมตร ฐานมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 305 เมตร ผิวนอกเป็นรอยริ้วใหญ่ๆ มียอกป้านกว้างประมาณ 85 เมตร โดยรวมแล้วมีลักษณะเหมือนตอยักษ์ หอเดวิลส์เกิดจากภูเขาไฟที่ดันตัวขึ้นมา แล้วถูกกัดกร่อน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*Devils Tower National Monument. National Park Service

หมวดหมู่:อุทยานแห่งชาติในสหรัฐ
หมวดหมู่:รัฐไวโอมิง
พรานป่า (มิดเดิลเอิร์ธ)

**พรานป่า** () ในปกรณัมของ เจ.อาร์.อาร์. โทลคีน คือกลุ่มลับอิสระสองกลุ่มที่จัดการโดยดูเนไดน์ ทางเหนือ (อาร์นอร์) และทางใต้ (กอนดอร์) ในยุคที่สาม เช่นเดียวกับบรรพบุรุษชาวนูเมนอร์  พวกเขามักมีคุณภาพใกล้เคียงกับคุณสมบัติของเอลดาร์ ซึ่งมีสายตากว้างไกลและความสามารถในการเข้าใจภาษานกและสัตว์ร้าย พวกเขาเป็นนักแกะรอยชั้นเยี่ยมและนักรบที่หาตัวจับยาก ในการป้องกันดินแดนจากกำลังของอสูรร้าย 

กลุ่มพรานป่ามีสองกลุ่ม คือ พรานป่าทางเหนือ และพรานป่าแห่งอิธิลิเอน  อย่างไรก็ตาม กลุ่มทั้งสองไม่ได้ติดต่อซึ่งกันและกัน แม้ว่าพวกเขาจะสัมพันธ์กันทางสายเลือดก็ตาม

## ดูเพิ่ม
* ดูเนไดน์

หมวดหมู่:สิ่งมีชีวิตในตำนานของโทลคีน
สามเทพสุภา

thumb|250px|right|
**สามเทพสุภา** () คือ 3 ผู้พิพากษาความดีชั่วของผู้ที่เสียชีวิตลงตามเทพปกรณัมของกรีก ประกอบไปด้วย ราดาแมนทีส (Radamanthys) มินอส (Minos, ภาษากรีก Μίνως) และไออาคอส (Aiacos, Aeacus ภาษากรีกแปลว่า *ค้ำจุนโลก*) 

ราดาแมนทีสกับมินอส เป็นพี่น้องกัน ทั้งคู่เป็นบุตรของซุสและยูโรปา ทั้งคู่เมื่อยังมีชีวิตอยู่เป็นกษัตริย์ เมื่อตายลงจึงได้เป็นผู้พิพากษาในยมโลก ส่วน ไออาคอส เป็นบุตรของซุสกับอีคิดน่า แต่เดิมก็เป็นกษัตริย์เช่นกัน เป็นกษัตริย์ที่ทรงความยุติธรรม เมื่อตายลงจึงได้เป็นผู้พิพากษาเช่นเดียวกับราดาแมนทีสและมินอส โดยจะทำหน้าที่แตกต่างออกไป ราดาแมนทีส จะพิพากษาวิญญาณผู้ที่ตายจากภาคตะวันออก ไออาคอสจะพิพากษาวิญญาณชาวกรีกและเฝ้าประตูนรก ส่วนมินอส จะเป็นผู้พิจารณาความดีชั่วเป็นเบื้องต้น  

## ในการ์ตูน
มาซามิ คุรุมาดะ ผู้เขียนการ์ตูนเรื่องเซนต์เซย่าได้สร้างทั้ง 3 เป็นตัวละครสำคัญของเซนต์ เซย่า ภาคที่ 3 คือ ภาคฮาเดส โดยกำหนดให้ทั้ง 3 เป็น 3 ขุนพลผู้พิพากษาแห่งยมโลก (Three Generals of the Underworld) โดยที่ราดาแมนทีสสวมชุดเซอร์ฟริส (ชุดเกราะนรก) ไวเวิร์น มีนอส สวมชุดเซอร์ฟริสกริฟฟิน และไออาคอสสวมชุดเซอร์ฟริสการูด้า

ไวเวิร์น ราดาแมนทีส จบชีวิตลงที่โดนเจมินี่ คาน่อน ที่ถอดชุดเกราะ กอดกันสละชีวิตด้วยท่าไม้ตายแกแล็คเซี่ยน เอ็กโพรชั่น

กริฟฟิน มีนอส จบชีวิตลงโดยที่กระโดดตามซิกนัส เฮียวกะ ไปในห้วงอวกาศที่ผันแปรหลังกำแพงวิปโยค โดยที่ไม่ได้สวมชุดที่อาบเลือดของเทพเจ้า ทำให้ร่างกายจะสลายหายไป

การูด้า ไออาคอส เป็นคนแรกที่จบชีวิตลงจากการประลองกับฟีนิกซ์ อิคคิ ที่นรกขุมที่ 5 

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*Greek Mythology Link (Carlos Parada) - Aeacus

หมวดหมู่:เทวดาโลกบาดาล
ปุนจักจายา

**ปุนจักจายา** () ตั้งอยู่ทางด้านตะวันตกของเกาะนิวกินี ในเขตประเทศอินโดนีเซีย เป็นยอดเขาที่สูงที่สุดในเขตโอเชียเนียและสูงที่สุดบนเกาะนิวกินี มีความสูง 4,880 เมตร ซึ่งบนยอดเขายังปกคลุมไปด้วยหิมะและมีธารน้ำแข็งอีกด้วย

คนไทยที่สามารถพิชิตยอดเขาปุนจักจายาสำเร็จเป็นคนแรกคือ วิทิตนันท์ โรจนพานิช ส่วนหญิงไทยที่สามารถพิชิตยอดเขาปุนจักจายาสำเร็จเป็นคนแรกคือ นภัสพร ชำนาญสิทธิ์ ซึ่งสามารถพิชิตยอดเขาได้เมื่อวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2561

## อ้างอิง

ปุนจักจายา
หมวดหมู่:ภูเขาในเขตโอเชียเนีย
หมวดหมู่:เซเวนซัมมิตส์
หมวดหมู่:จุดสูงสุดของประเทศ
จำนวนเชิงพีชคณิต

**จำนวนเชิงพีชคณิต** () คือจำนวนเชิงซ้อนที่เป็นรากของพหุนามหนึ่งตัวแปร ซึ่งพหุนามไม่เป็นศูนย์ และมีสัมประสิทธิ์เป็นจำนวนตรรกยะ แทนด้วยสัญลักษณ์ \mathbb{A} หรือ \mathbb{Q} จำนวนที่ไม่ใช่จำนวนเชิงพีชคณิตจะเรียกว่าจำนวนอดิศัย (transcendental number)

## ตัวอย่าง
* จำนวนตรรกยะทุกจำนวนเป็นจำนวนเชิงพีชคณิต ซึ่งสามารถเขียนเป็นอัตราส่วนของจำนวนเต็มสองจำนวน *b* กับ *a* และ *a* ต้องไม่เท่ากับศูนย์ เข้ากับนิยามดังกล่าวเพราะว่า x = -b/a เป็นรูปแบบที่มาจากสมการ ax + b = 0 (โดยทั่วไปแล้ว *a* หรือ *b* จึงเป็นจำนวนลบได้ เช่นเดียวกับ *x*)
* จำนวนอตรรกยะบางจำนวนเป็นจำนวนเชิงพีชคณิต บางจำนวนก็ไม่เป็น
** จำนวน \sqrt{2} และ \frac{\sqrt[3]{3}}{2} เป็นจำนวนเชิงพีชคณิต เพราะเป็นคำตอบของสมการ x^2 - 2 = 0 และ 8x^3 - 3 = 0 ตามลำดับ
** อัตราส่วนทองคำ φ เป็นจำนวนเชิงพีชคณิต เพราะเป็นคำตอบของสมการ x^2 - x - 1 = 0
** ค่าคงตัว π และ e **ไม่เป็น**จำนวนเชิงพีชคณิต (ดูเพิ่มที่ ทฤษฎีบทลินเดอมันน์-ไวเออร์ชตรัสส์)
* จำนวนสร้างได้ (constructible number) ซึ่งสร้างด้วยสันตรงกับวงเวียน โดยเริ่มจากความยาวหนึ่งหน่วย เช่น \sqrt{2}, \sqrt{3} เป็นจำนวนเชิงพีชคณิต

## อ้างอิง

หมวดหมู่:พีชคณิตนามธรรม
หมวดหมู่:พีชคณิต
หมวดหมู่:จำนวนเชิงพีชคณิต
หมวดหมู่:ทฤษฎีจำนวน
หมวดหมู่:ทฤษฎีจำนวนเชิงพีชคณิต
พีแอลดี

thumb|อุปกรณ์พีแอลดีอย่างง่าย
**พีแอลดี** (อังกฤษ Programmable Logic Devices, PLDs) เป็นไอซีที่ใช้สร้างวงจรดิจิทัล แต่มีจุดที่แตกต่างจากลอจิกเกตตรงที่ฟังก์ชันการคำนวณไม่ได้ถูกกำหนดตั้งแต่ตอนผลิต ผู้ที่นำพีแอลดีไปใช้ต้องโปรแกรมพีแอลดีก่อนจึงจะนำไปใช้ในวงจรได้

พีแอลดีมีหลายขนาดตั้งแต่ขนาดเล็กที่สามารถสังเคราะห์ 2 ถึง 10 ฟังก์ชัน (หรือสัญญาณออก) ของตัวแปร (หรือสัญญาณเข้า) 4 ถึง 6 ตัว ไปจนถึงฟังก์ชันขนาดใหญ่ที่ซับซ้อน มีทั้งชนิดวงจรจัดกลุ่ม (Combinational PLD) และวงจรลำดับ (Sequential PLD) การใช้พีแอลดีมีข้อดีคือสามารถใช้แทนที่ไอซีขนาดเล็ก (Small scale integration, SSI) และขนาดกลาง (Medium scale integration, MSI) หลาย ๆ ตัวในการรวมวงจร อีกทั้งการเปลี่ยนแปลงการออกแบบสามารถทำได้โดยง่ายโดยการเปลี่ยนโปรแกรมของ พีแอลดีโดยไม่ต้องแก้ส่วน Wiring ในระบบ

## ชนิดที่มีของพีแอลดี
# PLA (Programmable Logic Array)
# PAL (Programmable Array Logic)
# EPLD (Erasable PLDs)
# PEEL (Programmable Electrically Erasable Logic)
# GAL (Generic Array Logic)

หมวดหมู่:วงจรดิจิทัล
ทะเลสาบชาด

**ทะเลสาบชาด** (; ; กานูรี: *Sádǝ*; ) ตั้งอยู่บริเวณรอยต่อ 4 ประเทศในทวีปแอฟริกา ได้แก่ ชาด ไนเจอร์ ไนจีเรีย และแคเมอรูน เป็นทะเลสาบน้ำจืดตื้น ๆ และเป็นแหล่งที่อยู่ของนกอีกหลายชนิด ซึ่งในช่วงเวลาที่น้ำขึ้นสูงในฤดูฝน ทะเลสาบจะครอบคลุมพื้นที่กว่า 20,800 ตารางกิโลเมตร แต่บางช่วงเวลาขนาดพื้นที่น้ำอาจจะเหลือเพียง 10,000 ตารางกิโลเมตร ส่วนที่ลึกที่สุดของทะเลสาบมีความลึกเพียง 8 เมตร ซึ่งเมื่อ 13,000 ปีก่อน  ทะเลสาบชาดเคยเป็นทะเลขนาด 400,000 ตารางกิโลเมตรมาก่อน

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม
*
*
*
*

## แหล่งข้อมูลอื่น

*Lake Chad Basin Commission
*BIOsphere and Heritage of Lake Chad (BIOPALT) project
*The Ups and Downs of Lake Chad
*
*Lake Chad in World Lake Database
*Lake Chad  UN News

หมวดหมู่:ทะเลสาบนานาชาติในทวีปแอฟริกา
หมวดหมู่:จุดบรรจบสามเขตแดน
แฮมเลต

**แฮมเลต** () เป็นบทละครแนวโศกนาฏกรรมเขียนขึ้นโดยวิลเลียม เชกสเปียร์ เชื่อกันว่าประพันธ์ขึ้นระหว่างปี ค.ศ. 1599 และ 1601 บทละครนี้ฉากกำหนดให้ดำเนินเรื่องในประเทศเดนมาร์ก เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับความพยายามของเจ้าชายแฮมเลตที่จะล้างแค้นลุง หรือกษัตริย์คลอดิอัส ที่ได้ลอบปลงพระชนม์อดีตกษัตริย์แฮมเลต พระบิดาของเจ้าชายแฮมเลต เพื่อชิงราชบังลังก์รวมทั้งราชินีเกอทรูด พระมารดาของเจ้าชายแฮมเลต บทละครมุ่งสำรวจเกี่ยวกับความวิกลจริตโดยแท้จริง และการแสร้งวิกลจริตโดยเกิดจากความโศกเศร้าทวีไปถึงความโกรธเกรี้ยว โครงเรื่องนั้นมีทั้งการทรยศ การล้างแค้น อศีลธรรมและการแต่งงานภายในครอบครัว ปีที่เช็คสเปียร์ประพันธ์บทละครแฮมเลตที่แน่ชัดยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ บทละครที่รอดมาได้มีอยู่ด้วยกัน 3 ฉบับที่รู้จักกันในชื่อ First Quarto (Q1), Second Quarto (Q2) และ First Folio (F1) แต่ละฉบับนั้นต่างมีบรรทัดหรือฉากที่ขาดเกินกันไป เชคสเปียร์นั้นอาจจะได้เค้าโครงเรื่องมาจากตำนานของกษัตริย์แฮมเลท ที่เรื่องที่ถูกเล่าขานกันมาตั้งแต่สมัยศตวรรษที่ 13 จนมาถึงศตวรรษที่ 16 และส่วนหนึ่งอาจจะมาจากบทละครที่สาบสูญไปของยุคอลิซบีเธน ชื่ออูร์แฮมเลต (Ur-Hamlet)

เนื่องจากบทละครนี้มีการสร้างตัวละครไว้อย่างละเอียดลึกซึ้ง แฮมเลตจึงเป็นบทละครที่สามารถวิเคราะห์ตีความได้จากหลายมุมมอง ยกตัวอย่างเช่น มีผู้ตั้งข้อสังเกตมากว่าศตวรรษเกี่ยวกับความลังเลที่จะฆ่าลุงหรือกษัตริย์คลอดิอัสของแฮมเลต

เช่นเดียวกับที่บางกลุ่มสามารถตีความในมุมมองของสตรีนิยมในเรื่องของราชินีเกอทรูดและโอฟีเลีย ได้บทละครแฮมเลตเป็นบทละครที่มีความยาวที่สุดในบรรดาบทละครโศกนาฏกรรมของวรรณคดีอังกฤษ ระหว่างช่วงชีวิตของเชคสเปียร์บทละครนี้เป็นหนึ่งในงานที่ได้รับความนิยมมากที่สุดของเขาและยังถูกจัดให้เป็นหนึ่งผลงานที่ได้รับการนำไปเล่นละครเวทีมากที่สุด นอกจากนี้บทละครแฮมเลตยังมีส่วนสร้างแรงบันดาลใจให้แก่นักประพันธ์หลายคนเช่นโยฮัน ว็อล์ฟกัง ฟ็อน เกอเทอ ชาลส์ ดิกคินส์ และเจมส์ จอยซ์ เป็นต้น

## เนื้อเรื่อง
กษัตริย์แห่งเดนมาร์กถูกพระเชษฐาพระนาม *คลอดิอัส* ลอบปลงพระชนม์เพื่อแย่งบัลลังก์และราชินี วิญญาณของกษัตริย์พระองค์นั้นจึงได้มาหาโอรสหรือเจ้าชายมีพระนาม *แฮมเลต* และบัญชาให้ล้างแค้นแทนพระองค์ เจ้าชายแฮมเลตกลัดกลุ้มพระทัยมากจึงแกล้งทำเป็นบ้าและผลักไสนางโอฟิเลีย หญิงสาวที่ตนหลงรัก ทรงวางแผนเปิดโปงคลอดิอัสโดยให้คณะละครเร่มาแสดงเรื่องราวเกี่ยวกับการลอบปลงพระชนม์ แฮมเลตได้ฆ่าโพโลนีอัส พ่อของโอฟิเลีย โดยเข้าใจผิดคิดว่าเป็นคลอดิอัส ส่วนคลอดิอัสก็วางแผนกำจัดเขาเช่นเดียวกันแต่ไม่สำเร็จ โอฟิเลียโดดน้ำตายเพราะความทุกข์ ลาเอร์เทสพี่ชายของโอฟิเลียท้าแฮมเลตดวลดาบ บทละครจบลงด้วยตัวละครสำคัญตายหมด สุดท้าย เจ้าชายฟอร์ทินบราส์แห่งนอร์เวย์ได้เข้ามาควบคุมสถานการณ์ทั้งหมด
หมวดหมู่:วรรณกรรมภาษาอังกฤษ
หมวดหมู่:งานเขียนของเชกสเปียร์
หมวดหมู่:วรรณกรรมในคริสต์ทศวรรษ 1600
นิมฟ์

[thumb|right|300px|''เฮรัสและนิมฟ์'' โดย [จอห์น วิลเลียม วอเทอร์เฮาส์, ค.ศ. 1896]]
ตามตำนานเทพปกรณัมกรีก **นิมฟ์**  (nymph) คือสตรีที่เป็นร่างตัวแทนของสิ่งต่าง ๆ ในธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นร่างที่ยึดติดกับสถานที่แห่งใดแห่งหนึ่ง หรือเป็นผู้ติดตามของเหล่าทวยเทพ ซึ่งโดยปกติแล้วมักจะตกเป็นเป้าหมายของเหล่าซาไทร์ (satyr) ตัณหาจัด

วอลเตอร์ เบอร์เคิร์ต (Walter Burkert) กล่าวว่า "ความคิดที่ว่าแม่น้ำคือเทพเจ้า และน้ำพุคือนิมฟ์นั้น ไม่ได้เป็นแค่ความนึกคิดของนักกวี หากแต่ยังเป็นถึงความเชื่อและพิธีกรรมอีกด้วย การบูชาเทพเจ้าเหล่านี้ถูกจำกัดอยู่เพียงสถานที่หนึ่งที่ใดที่พวกเขาไม่สามารถแยกออกจากสถานที่แห่งนั้นได้" นิมฟ์นับเป็นบุคคลาธิษฐานของการสรรสร้างของธรรมชาติ ซึ่งบ่อยครั้งมักใช้เป็นสัญลักษณ์ของน้ำพุ

## ดูเพิ่ม
* นางไม้

หมวดหมู่:สิ่งมีชีวิตในตำนานกรีก
เซเทอร์

[thumb|250px|เซเทอร์กำลังใช้[องคชาตยกจอกไวน์]]

**เซเทอร์** (, ) ตามตำนานเทพปกรณัมกรีก เป็นมนุษย์ในวัยหนุ่ม มักมีหูเป็นหูม้า มีเขาเล็กเหมือนแพะ มีขาเป็นแพะ มักท่องเที่ยวในป่าและภูเขา บางตำราบอกว่าเป็นเทพารักษ์ อีกทั้งยังเป็นผู้ติดตามของเทพแพน (Pan) และเทพไดโอไนซัสอีกด้วย ในเทพปกรณัม เซเทอร์ เกี่ยวข้องกับพลังทางเพศของเพศชายและผลงานศิลปกรรมกรีก-โรมันมักสร้างภาพของเซเทอร์ให้มีอวัยวะเพศที่ตั้งชูชัน

## ดูเพิ่ม
* ฟอน 

## อ้างอิง

หมวดหมู่:สิ่งมีชีวิตในตำนานกรีก
หมวดหมู่:สิ่งมีชีวิตในตำนานโรมัน