ซีเวิร์ต

**ซีเวิร์ต** (, Sv) เป็นหน่วยอนุพัทธ์เอสไอของปริมาณรังสีสมมูล มันจะแสดงถึงผลทางชีวภาพของรังสีตรงข้ามกับลักษณะทางกายภาพซึ่งเป็นลักษณะของปริมาณรังสีดูดซึมโดยวัดเป็นหน่วยเกรย์ ซีเวิร์ตได้ชื่อตามรอล์ฟ ซีเวิร์ต (Rolf Sievert) นักฟิสิกส์การแพทย์ชาวสวีเดนที่อุทิศตนเพื่อศึกษาผลของรังสีที่มีต่อสิ่งมีชีวิต

## นิยาม
ปริมาณรังสีสมมูลในเนื้อเยื่อพบโดยการเพิ่มขึ้นของปริมาณรังสีดูดซึมในหน่วยเกรย์โดยปัจจัยคุณภาพไร้มิติ *Q* ซึ่งขึ้นกับชนิดรังสี และปัจจัยไร้มิติ *N* ซึ่งขึ้นกับปัจจัยที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ ทั้งหมด *N* ขึ้นอยู่กับส่วนของร่างกายที่ฉายรังสี เวลา และ ปริมาณที่มากกว่าปริมาณที่จะกระจายได้ แม้แต่สปีชีส์ *Q* และ *N* ประกอบด้วยค่าปรับเทียบตามชนิดรังสี (*W<sub>R</sub>*)  *Q* เป็นสิ่งเดียวกับผลกระทบเชิงชีววิทยาสัมพันธ์ (RBE) สำหรับชีวิตประกอบด้วยเนื้อเยื่อหลายชนิด  ฟังก์ชันน้ำหนักหรือปริพันธ์จะถูกใช้บ่อยครั้ง (ในปี ค.ศ. 2002 CIPM ตัดสินใจว่าความแตกต่างระหว่าง *Q* และ *N* เป็นเหตุให้เกิดความสับสนจำนวนมาก ดังนั้นจึงลบปัจจัย *N* จากนิยามของปริมาณรังสีดูดซึมในแผ่นพับ SI )

ในเทอมของหน่วยมูลฐานเอสไอ:

:1 Sv = 1 J/kg = 1 m2/s2 = 1 m2·s–2

แม้ว่าซีเวิร์ตจะมีมิติเดียวกันกับเกรย์ (คือ จูลต่อกิโลกรัม) แต่ก็วัดต่างกันในด้านปริมาณ เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงจากการสับสนระหว่างปริมาณรังสีดูดซึมและปริมาณรังสีสมมูลซึ่งคล้ายกันนั้น *เกรย์*  จึงแทนด้วย *จูลต่อกิโลกรัม* สำหรับปริมาณรังสีดูดซึม และ *ซีเวิร์ต* แทนด้วย *จูลต่อกิโลกรัม* สำหรับปริมาณรังสีสมมูล สำหรับผลรวมของรังสี (วัดในหน่วยเกรย์) ผลกระทบเชิงชีววิทยา (วัดในหน่วยซีเวิร์ต) สามารถต่างกันไปตามผลของค่าปรับเทียบตามชนิดรังสี *W<sub>R</sub>*  การเปลี่ยนแปลงในผลมาจากการแปลงพลังงานเชิงเส้น [LET] ของรูปแบบรังสี สร้างความแตกต่างของผลกระทบเชิงชีววิทยาสัมพันธ์สำหรับแต่ละชนิดรังสี กฎระเบียบของรัฐส่วนมาก กำหนดให้ RBE [Q] สำหรับอิเล็กตรอนและรังสีโฟตอนคือ 1 สำหรับรังสีนิวตรอนเป็น 10 และสำหรับรังสีแอลฟาเป็น 20 มีการถกเถียงกันว่า Q หรือ RBE สำหรับรังสีอัลฟาเป็นการประเมินค่าต่ำกว่าความเป็นจริงเนื่องจากสมมติฐานผิดพลาดในงานเริ่มแรกในคริสต์ทศวรรษ 1950 ที่พัฒนาค่าเหล่านั้น งานเริ่มแรกละเลยองค์ประกอบของรังสีสะท้อนนิวเครียสสำหรับตัวให้แอลฟา

## ค่า ''Q''

ค่าปัจจัยคุณภาพ:

* โฟตอน ทุกค่าพลังงาน : *Q* = 1
* อิเล็กตรอนและมิวออน ทุกค่าพลังงาน : *Q* = 1
* นิวตรอนs,
** พลังงาน  20 MeV : *Q* = 5
* โปรตอน พลังงาน > 2 MeV : *Q* = 5
* อนุภาคแอลฟาและนิวเคลียสอะตอมอื่น ๆ : *Q* = 20

## ค่า  N

ค่า N สำหรับอวัยวะและเนื้อเยื่อ:

* ต่อมบ่งเพศ: *N* = 0.08
* ไขกระดูก, ลำไส้ใหญ่, ปอด, เต้านม, กระเพาะอาหาร: *N* = 0.12
* กระเพาะปัสสาวะ, สมอง, ต่อมน้ำลาย, ไต, ตับ, กล้ามเนื้อ, หลอดอาหาร, ตับอ่อน, ลำไส้เล็ก, ม้าม, ต่อมไทรอยด์, มดลูก: *N* = 0.05
* ผิวกระดูก, ผิวหนัง: *N* = 0.01

และในสิ่งมีชีวิต:

* ไวรัส, แบคทีเรีย, โพรโทซัว: *N* ≈ 0.03 - 0.0003
* แมลง: *N* ≈ 0.1 - 0.002
* มอลลัสกา: *N* ≈ 0.06 - 0.006
* พืช: *N* ≈ 2 - 0.02
* ปลา: *N* ≈ 0.75 - 0.03
* สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก: *N* ≈ 0.4 - 0.14
* สัตว์เลื้อยคลาน: *N* ≈ 1 - 0.075
* นก: *N* ≈ 0.6 - 0.15
* มนุษย์: *N* = 1

## อ้างอิง

* Comité international des poids et mesures (CIPM) 1984, *Recommendation 1* (PV, 52, 31 and Metrologia, 1985, 21, 90)
* Abdeljelil Bakri, Neil Heather, Jorge Hendrichs, and Ian Ferris; ''Fifty Years of Radiation Biology in Entomology: Lessons Learned from IDIDAS'' , Annals of the Entomological Society of America, 98 (1) : 1-12 (2005)
* Introduction to Quantities and Units for Ionising Radiation  National Physical Laboratory

หมวดหมู่:หน่วยวัด
หมวดหมู่:หน่วยอนุพัทธ์เอสไอ
หมวดหมู่:หน่วยของปริมาณรังสี
หมวดหมู่:กัมมันตรังสี