รัฐเท็กซัส

**เท็กซัส** (, ) เป็นรัฐที่อยู่ทางใต้และตะวันตกเฉียงใต้ของสหรัฐอเมริกา มีพื้นที่รวม 268,596 ตารางไมล์ (695,660 ตารางกิโลเมตร) และประชากรมากกว่า 30 ล้านคนใน ค.ศ. 2023 เท็กซัสเป็นรัฐที่ใหญ่ที่สุดเป็นอันดับสองของสหรัฐทั้งในด้านขนาดพื้นที่ (เป็นรองเพียงอะแลสกา) และจำนวนประชากร (เป็นรองแคลิฟอร์เนีย) มีพรมแดนติดกับรัฐลุยเซียนาทางทิศตะวันออก, รัฐอาร์คันซอทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ, รัฐโอคลาโฮมาทางทิศเหนือ, รัฐนิวเม็กซิโกทางทิศตะวันตก และยังมีพรมแดนทางทิศใต้และตะวันเฉียงใต้เชื่อมต่อกับรัฐของเม็กซิโกอย่าง รัฐชิวาวา, รัฐโกอาวิลา, รัฐนวยโบเลออน และรัฐตาเมาลิปัส และยังเชื่อมอ่าวเม็กซิโกทางตะวันออกเฉียงใต้

ฮิวสตันเป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในรัฐนี้ และยังเป็นเมืองที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 4 ของสหรัฐ ตามมาด้วยแซนแอนโทนีโอซึ่งมีประชากรมากที่สุดเป็นอันดับสองในรัฐ และเป็นอันดับ 7 ในสหรัฐ โดยมีดัลลาส–ฟอร์ตเวิร์ธ และเกรทเทอร์ฮิวส์ตัน เป็นนครที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศอันดับ 4 และ 5 ตามลำดับ เมืองสำคัญอื่น ๆ ได้แก่ ออสตินซึ่งเป็นเมืองหลวงของรัฐที่มีประชากรมากที่สุดเป็นอันดับสองในสหรัฐ และเอลแพโซ เท็กซัสมีชื่อเรียกว่า *Lone Star State* เนื่องจากในอดีตรัฐนี้เคยเป็นสาธารณรัฐเท็กซัสในศตวรรษที่ 19 และเป็นเครื่องเตือนใจเพื่อสะท้อนความยากลำบากในการต่อสู้ของคนในท้องถื่น เพื่อช่วงชิงเอกราชของรัฐคืนจากเม็กซิโก นี่จึงเป็นที่มาของรูปดาวซึ่งปรากฏบนธงและตราประทับประจำรัฐในปัจจุบัน ที่มาของชื่อเท็กซัสมาจากคำว่า *Caddo táysha* ในภาษาคัดโดของชาวพื้นเมืองอเมริกันซึ่งแปลว่า "เพื่อน"

เนื่องจากขนาดและลักษณะทางธรณีวิทยา จึงทำให้รัฐเท็กซัสมีลักษณะภูมิประเทศที่หลากหลายซึ่งพบได้ทั่วไปทั้งในภูมิภาคทางใต้และตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ แม้ว่าเท็กซัสจะมีความเกี่ยวข้องกับทะเลทรายทางตะวันตกเฉียงใต้ของสหรัฐ แต่มีพื้นที่ไม่ถึงสิบเปอร์เซ็นต์ที่เป็นทะเลทราย ประชากรส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ซึ่งเคยเป็นทุ่งหญ้าแพรรี ป่า และแนวชายฝั่ง ภูมิประเทศมีตั้งแต่หนองน้ำริมชายฝั่งและป่าสน ไปจนถึงที่ราบลูกคลื่นและเนินเขาขรุขระ และทะเลทรายจนถึงเทือกเขาบิ๊กเบนด์ 

วลีที่ว่า ธงทั้งหกเหนือรัฐเท็กซัส *(Six flags over Texas)* สื่อถึงรัฐเอกราชที่เคยเข้ามาครอบครองดินแดนนี้ สเปนเป็นชาติแรกจากยุโรปที่อ้างกรรมสิทธิ์ในบริเวณนี้ ต่อมา ได้กลายเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศสในช่วงสั้น ๆ ตามด้วยเม็กซิโกจนถึง ค.ศ. 1836 เมื่อเท็กซัสได้รับเอกราชและกลายเป็นสาธารณรัฐ ต่อมา เท็กซัสได้รับการรับรองเป็นรัฐที่ 28 ของสหรัฐใน ค.ศ. 1845 ซึ่งเหตุการณ์ดังกล่าวเป็นชนวนไปสู่สงครามเม็กซิโก–สหรัฐในสามปีต่อมา หลังจากชัยชนะของสหรัฐ เท็กซัสยังคงสถานะเป็นรัฐทาสและรัฐเสรีจนกระทั่งเกิดสงครามกลางเมืองอเมริกา เมื่อมีการประกาศแยกตัวออกจากสหภาพเมื่อต้น ค.ศ. 1861 ก่อนที่จะเข้าร่วมสมาพันธรัฐอเมริกาในวันที่ 2 มีนาคม ภายหลังสงคราม รัฐเท็กซัสเข้าสู่ช่วงภาวะฟื้นฟูส่งผลให้เศรษฐกิจประเทศซบเซาลงเป็นเวลานาน

นับตั้งแต่ช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง มีอุตสาหกรรมหลักสี่อย่างที่สร้างรายได้ให้แก่รัฐ ได้แก่ ปศุศัตว์ ฝ้าย ไม้ซุง และน้ำมัน ในช่วงก่อนและหลังสงครามกลางเมือง อุตสาหกรรมปศุสัตว์ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมหลัก เป็นตัวขับเคลื่อนเศรษฐกิจที่สำคัญของรัฐ และสร้างภาพลักษณ์ดั้งเดิมของคาวบอยเท็กซัส ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ฝ้ายและไม้แปรรูปกลายเป็นอุตสาหกรรมหลัก เนื่องจากอุตสาหกรรมปศุสัตว์ทำกำไรได้น้อยลง การค้นพบปิโตรเลียมเป็นจุดเริ่มต้นของความรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจเกือบตลอดศตวรรษที่ 20 ณ ค.ศ. 2022 รัฐเท็กซัสเป็นที่ตั้งของสำนักงานที่ติดอันดับ *Fortune* 500 หรือบริษัทชั้นนำ 500 แห่งของโลกมากที่สุดในสหรัฐ (53 บริษัท) ด้วยจำนวนประชากรที่เพิ่มสูงขึ้น กอปรกับการพัฒนาอุตสาหกรรมอย่างต่อเนื่อง ทำให้เท็กซัสเป็นหนึ่งในรัฐผู้นำของประเทศทั้งในด้านการท่องเที่ยว การผลิต เกษตกรรม พลังงาน ปิโตรเคมี เทคโนโลยีสารสนเทศ อวกาศ และเทคโนโลยีนวัตกรรม เท็กซัสเป็นผู้นำของสหรัฐในด้านรายได้จากการส่งออกมาตั้งแต่ต้นทศวรรษ 2000 และมีผลิตภัณฑ์มวลรวมของรัฐที่สูงเป็นอันดับสองรองจากรัฐแคลิฟอร์เนีย หากเท็กซัสมีฐานะเป็นรัฐเอกราชหรือประเทศ คาดว่าจะมีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับสิบของโลก

## ประวัติ
ในอดีตรัฐเท็กซัสเป็นส่วนหนึ่งของประเทศเม็กซิโก ต่อมาเนื่องจากความวุ่นวายทางการเมืองในประเทศเม็กซิโก ทำให้รัฐเท็กซัสแยกตัวออกจากเม็กซิโก และ ตั้งตนเองเป็นสาธารณรัฐเท็กซัส จากสภาพการเมืองในรัฐเท็กซัส นักการเมืองเท็กซัสต้องการรวมชาติเข้ากับสหรัฐมากกว่าที่จะอยู่เป็นประเทศเดี่ยว ต่อมาในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1845 รัฐสภาสหรัฐผ่านกฎหมายที่อนุญาตให้สหรัฐสามารถผนวกสาธารณรัฐเท็กซัสเข้าไปเป็นรัฐหนึ่งของสหรัฐได้ สาธารณรัฐเท็กซัสจึงรวมเข้ากับสหรัฐเป็นรัฐในลำดับที่ 28 ในปี ค.ศ. 1845 ซึ่งทำให้ประเทศเม็กซิโกไม่พอใจจนเกิดสงครามเม็กซิโก–อเมริกา ซึ่งผลลัพธ์คือสหรัฐชนะ ทำให้รักษารัฐเท็กซัสเอาไว้ได้ 

## เมืองสำคัญ
* ฮิวสตัน (ใหญ่ที่สุด)
* แซนแอนโทนีโอ
* แดลลัส
* ออสติน (เมืองหลวงของรัฐ)

## สถาปัตยกรรม
มีงานสถาปัตยกรรมที่สำคัญหลายแห่งรวมถึงตึกระฟ้าในเท็กซัสทั้งสถาปัตยกรรมเดิมและสถาปัตยกรรมร่วมสมัย ซึ่งก่อสร้างโดยสถาปนิกระดับโลกได้แก่ อาคาร 4 แห่งของ แฟรงก์ ลอยด์ ไรต์ พิพิธภัณฑ์ออกแบบโดย ทาดาโอะ อันโด พิพิธภัณฑ์ศิลปะคิมเบลล์ ออกแบบโดย ลุยส์ คาฮ์น ที่เมืองฟอร์ตเวิร์ธ นอกจากนี้มีผลงานของ ไอ.เอ็ม. เป, ฟิลิป จอห์นสัน, นอร์แมน ฟอสเตอร์, ริชาร์ด ไมเยอร์, มีส ฟาน เดอ โร, อิซามุ โนงุจิ, ราฟาเอล มอนีโอ, และสถาปนิกชื่อดังอีกหลายท่าน

## กีฬา
ทีมกีฬาที่มีชื่อเสียง
* ดัลลัส คาวบอย
* ดัลลัส แมฟเวอริกส์
* เท็กซัส เรนเจอร์
* ฮิวสตัน แอสโตร
* ฮิวสตัน เทกซัน
* ซานแอนโตนิโอ สเปอรส์
* ฮิวสตัน รอกเก็ตส์

## มหาวิทยาลัย
* มหาวิทยาลัยเท็กซัส ออสติน
* มหาวิทยาลัยเท็กซัส อาร์ลิงก์ตัน
* มหาวิทยาลัยเท็กซัสเอแอนด์เอ็ม
* มหาวิทยาลัยเท็กซัส เทค
* มหาวิทยาลัยฮิวสตัน
* มหาวิทยาลัยไรซ์
* มหาวิทยาลัยนอร์ทเท็กซัส

## เขตการปกครองในรัฐ
ดูที่ เขตการปกรองของรัฐเท็กซัส

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* เว็บท่าเกี่ยวกับเท็กซัสอย่างเป็นทางการ


เท็กซัส
หมวดหมู่:อดีตอาณานิคมของสเปน
หมวดหมู่:ภาคใต้ของสหรัฐ
หมวดหมู่:ภาคตะวันตกเฉียงใต้ของสหรัฐ