อักษรทิเบต

**อักษรทิเบต**เป็นอักษรสระประกอบที่อยู่ในตระกูลอักษรพราหมี และใช้เขียนกลุ่มภาษาทิเบต ต้นกำเนิดที่แน่นอนยังคงเป็นหัวข้อการค้นคว้า แต่โดยทั่วไปถือว่าได้รับการพัฒนาโดยเทินมี สัมโภฏะให้แก่พระเจ้าซงแจ็นกัมโป

อักษรทิเบตยังใช้ในภาษาที่ไม่ได้อยู่ในกลุ่มภาษาทิเบตที่มีการติดต่อทางวัฒนธรรมกับทิเบตอย่างใกล้ชิด เช่น Thakali และเนปาล

## ประวัติ
มีข้อมูลเกี่ยวกับต้นกำเนิดของอักษรทิเบตที่แน่ชัดน้อยมาก ตามประวัติศาสตร์นิพนธ์ทิเบต อักษรนี้พัฒนาในรัชสมัยพระเจ้าซงแจ็นกัมโปโดยเสนาบดี เทินมี สัมโภฏะ ผู้ถูกส่งไปอินเดียกับนักวิชาการคนอื่น ๆ เพื่อศึกษาศาสนาพุทธร่วมกับภาษาสันสกฤตและภาษาพราหมีอื่น ๆ พวกเขาพัฒนาอักษรทิเบตจากอักษรคุปตะ

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้น  ในช่วงต้นรัชสมัยซงแจ็นกัมโป ตำราพระสูตร 21 ตำราที่พระมหากษัตริย์ถือครองไว้นำไปแปลในภายหลัง ในช่วงครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 7 อักษรทิเบตใช้ในการรวบรวมตำราทางพุทธศาสนาอันศักดิ์สิทธิ์ สำหรับกฎหมายแพ่งที่เป็นลายลักษณ์อักษร และรัฐธรรมนูญทิเบต

ข้อมูลสมัยแรกเกี่ยวกับทิเบต เช่น พงศาวดารทิเบตเก่า ไม่ได้กล่าวถึงเทินมี สัมโภฏะ อักษรที่มีมาก่อนพระเจ้าซงแจ็นกัมโปอาจมีอยู่ แต่ไม่ปรากฏว่ามีการใช้งานอย่างแพร่หลาย นักวิจัยตั้งสมมติฐานว่ากษัตริย์ทิเบตพยายามพัฒนาระบบการเขียนเมื่อดินแดนของตนขยายตัว อักษรที่คล้ายกับอักษรปัจจุบันน่าจะพัฒนาขึ้นในช่วงครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 11 งานวิจัยและงานเขียนใหม่ ๆ ยังชี้ให้เห็นด้วยว่าก่อนที่จะมีการนำอักษรนี้มาใช้โดยซงแจ็นกัมโปและเทินมี สัมโภฏะ เคยมีอักษรทิเบตอย่างน้อยหนึ่งฉบับ เอกสารตัวเขียนตุนหฺวางที่ไม่สมบูรณ์เป็นหลักฐานสำคัญที่สนับสนุนสมมติฐานนี้ ขณะที่ต้นฉบับพงศาวดารทิเบตเก่าที่ค้นพบและบันทึกไว้มีจำนวนน้อย มีอายุย้อนไปถึง ค.ศ. 650 ดังนั้นจึงมีอายุย้อนหลังไปถึง ค.ศ. 620 ซึ่งเป็นช่วงที่อักษรทิเบตดั้งเดิมพัฒนาขึ้น

## ลักษณะ
พยัญชนะมีพื้นเสียงเป็นอะ แยกแต่ละพยางค์ด้วยขีด กลุ่มพยัญชนะมีรูปพิเศษเกิดจากการเชื่อมต่อ 

### พยัญชนะ
พยัญชนะทิเบตมี 30 ตัว ได้แก่

### ตัวเลข

## การถอดเป็นอักษรโรมันและการปริวรรต
การถอดเป็นอักษรโรมันและการปริวรรตอักษรทิเบตเป็นตัวแทนอักษรทิเบตในอักษรโรมัน โดยมีระบบการถอดเป็นอักษรโรมันและการปริวรรตหลายแบบ แต่ไม่สามารถแทนเสียงพูดแท้จริงได้ทั้งหมด ในขณะที่ระบบการถอดอักษรแบบไวลีใช้เพื่อปริวรรตภาษาทิเบตอย่างแพร่หลาย ระบบอื่น ๆ ที่มีการใช้งาน ได้แก่ระบบของหอสมุดรัฐสภา และการปริวรรตอิงจากสัทอักษรสากล (Jacques 2012)

ตารางข้างล่างคืออักษรทิเบตกับระบบการถอดเป็นอักษรโรมันและการปริวรรตที่แตกต่างกันในแต่ละอักษร รายการข้างล่าง ได้แก่: ระบบการถอดอักษรแบบไวลี (W), พินอินทิเบต (TP), สัทอักษรซองคา (DP), ALA-LC Romanization (A) และ THL Simplified Phonetic Transcription (THL)

## ยูนิโคด

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

### ข้อมูล

* Asher, R. E. ed.  *The Encyclopedia of Language and Linguistics*.  Tarrytown, NY: Pergamon Press, 1994.  10 vol.
* Beyer, Stephan V. (1993). *The Classical Tibetan Language*. Reprinted by Delhi: Sri Satguru.
* Chamberlain, Bradford Lynn. 2008. Script Selection for Tibetan-related Languages in Multiscriptal Environments. *International Journal of the Sociology of Language* 192:117–132.
* Csoma de Kőrös, Alexander. (1983). *A Grammar of the Tibetan Language*. Reprinted by Delhi: Sri Satguru.
* Csoma de Kőrös, Alexander (1980–1982). *Sanskrit-Tibetan-English Vocabulary*. 2 vols. Reprinted by Delhi: Sri Satguru.
* Daniels, Peter T. and William Bright.  *The World's Writing Systems*.  New York: Oxford University Press, 1996.
* Das, Sarat Chandra: "The Sacred and Ornamental Characters of Tibet". *Journal of the Asiatic Society of Bengal*, vol. 57 (1888), pp.&nbsp;41–48 and 9 plates.
* Das, Sarat Chandra. (1996). *An Introduction to the Grammar of the Tibetan Language*. Reprinted by Delhi: Motilal Banarsidass.
* Jacques, Guillaume 2012. A new transcription system for Old and Classical Tibetan , Linguistics of the Tibeto-Burman Area, 35.3:89-96. 
* Jäschke, Heinrich August. (1989). *Tibetan Grammar*. Corrected by Sunil Gupta. Reprinted by Delhi: Sri Satguru.

## แหล่งข้อมูลอื่น
*  Tibetan Calligraphy —Online guide for writing Tibetan script.
* Elements of the Tibetan writing system.
* Unicode area U0F00-U0FFF, Tibetan script (162KB)
* Encoding Model of the Tibetan Script in the UCS
* Digital Tibetan —Online resource for the digitalization of Tibetan.
* Tibetan Scripts, Fonts & Related Issues—THDL articles on Unicode font issues; free cross-platform OpenType fonts—Unicode compatible.
* Free Tibetan Fonts Project
* Ancient Scripts: Tibetan


ท
หมวดหมู่:อักษรในตระกูลอักษรพราหมี