รัฐประหารซินโหย่ว

**รัฐประหารซินโหย่ว** หรือที่รู้จักกันในชื่อ**รัฐประหารฉีเสียง** หรือ**เหตุการณ์ฉีเสียง** หรือ**รัฐประหารปักกิ่ง** เป็นเหตุการณ์ยึดอำนาจในศักราชเสียนเฟิงปีที่ 11 (ค.ศ. 1861) ตรงกับปีนักษัตรจีนซินโหย่ว ภายหลังการสวรรคตของพระองค์ชิงเหวินจงฮ่องเต้ คณะยึดอำนาจนำโดยตงไทเฮา ซีไทเฮา เจ้ากงซินอ๋อง พระราชโอรสพระองค์ที่ 6 เจ้าฉุนชินอ๋องพระราชโอรสพระองค์ที่ 7 ของต้าชิงเฉิงฮ่องเต้ และบุคคลอื่น ๆ ร่วมกันก่อการรัฐประหาร และยึดอำนาจของคณะผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน หลังจากนั้นอำนาจการปกครองจึงตกอยู่ในพระหัตถ์ของซูอันไทเฮา และซูสีไทเฮา เรียกว่า**สองวังว่าราชการ** (两宫听政)

## ยึดอำนาจ
[thumb|150px|right|[ซู่ชุ่น|มหาอํามาตย์ซู่ซุ่น องคมนตรี และเสนาบดีเจ้ากระทรวงพระคลัง]]
เสียนเฟิงปีที่ 10 (ค.ศ. 1860) กองทัพพันธมิตรอังกฤษ และฝรั่งเศสได้เปิดฉากสงครามฝิ่นครั้งที่ 2 บุกเข้ากรุงปักกิ่ง และเผาทำลายพระราชวังฤดูร้อนเดิม ชิงเหวินจงฮ่องเต้ ทรงพาพระอัครมเหสีราชินิกุลหนิ่วฮู่ลู่ต่อมาคือซูอันฮองไทเฮา พระมเหสีกุ้ยเฟยราชินิกุลเย่เฮ่อน่าลาต่อมาคือซูสีฮองไทเฮา รวมทั้งพระราชโอรสไจ๋ฉุน เสด็จลี้ภัยไปประทับที่พระราชวังตากอากาศเฉิงเต๋อ

เดือน 7 ปีที่ 11 แห่งรัชศกเสียนเฟิง (ค.ศ. 1861) ชิงเหวินจงฮ่องเต้ทรงพระประชวร และเสด็จสวรรคต ณ พระที่นั่งเอียนปอจื้อซวง ในพระราชวังตากอากาศเฉิงเต๋อ

ก่อนพระองค์ชิงเหวินจงฮ่องเต้เสด็จสวรรคต มีพระราชโองการดำรัสสั่งให้ชิงมู่จงฮ่องเต้ขณะ 6 พรรษา เป็นพระรัชทายาท และโปรดให้เชื้อพระราชวงศ์ และขุนนางชั้นผู้ใหญ่ ประกอบด้วยผู้ดำรงตำแหน่งสมุหมนตรี ได้แก่
#อี่ชินหวัง (怡亲王) หรือ เจ้าชายไจ้หยวน (載垣)
#เจิ้งชินหวัง (郑亲王) หรือ เจ้าชายตวนฮว่า (端华)
#พระชามาดางจิงโซ่ว (景寿)

และตำแหน่งองคมนตรีอีก 5 คือ
#มหาอํามาตย์ซู่ซุ่นเจ้ากระทรวงพระคลัง
#มู่อิน (穆荫) เสนาบดีกลาโหม (兵部尚书)
#ควงหยวน (匡源) รองเสนาบดีซ้ายมหาดไทย (吏部左侍郎)
#**[[ตู้ฮั่น (杜翰)]]** รองเสนาบดีขวาธรรมการ (礼部右侍郎)
#เจียวโย่วอิ๋ง (焦祐瀛) อธิบดีกรมอัศวราช (太仆寺卿)
รวมทั้งหมด 8 คนให้ทำหน้าที่ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์

ชิงเหวินจงฮ่องเต้โปรดพระราชทานตราอฺวี้ส่าง (御赏) แก่พระพันปีหลวงราชินิกุลหนิ่วฮู่ลู่ต่อ และตราถงเต้าถัง (同道堂) แก่ฮ่องเต้ พร้อมทั้งทรงกำหนดว่า พระราชโองการที่จะประกาศใช้ในแผ่นดิน จะต้องประทับตราทั้งสองนี้เป็นหลักสำคัญ โดยการบริหารงานแผ่นดินทางทหาร และพลเรือนทั้งหมดอยู่ภายใต้คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ แต่พระมเหสีกุ้ยเฟยราชินิกุลเย่เฮ่อน่าลาต่อมาคือซูสีฮองไทเฮา มีความทะเยอทะยานทางอำนาจ มุ่งหมายจะยึดอำนาจสูงสุดของราชวงศ์ชิง

ช่วงแรกพระองค์ใช้พระราชอำนาจในตำแหน่งพระพันปีหลวง มีตราถงเต้าถังที่อยู่ในการควบคุมเพื่อแทรกแซงราชการงานแผ่นดิน ต่อมาพระองค์สมคบกับเหอซั่วกงจงชินอ๋อง และอาศัยแรงสนับสนุนจากชาติตะวันตกผู้รุกราน ทรงวางแผนกำจัดคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ เป้าหมายคือ การยึดอำนาจปกครองเพื่อว่าราชการหลังม่าน (垂帘听政) ในปีเสียนเฟิงที่ 11 (ค.ศ. 1861) ระหว่างที่พระบรมศพของชิงเหวินจงฮ่องเต้ถูกอัญเชิญกลับกรุงปักกิ่ง วันที่ 30 เดือน 9 พระองค์ซูสีฮองไทเฮา ทรงก่อเหตุรัฐประหารยึดอำนาจสมุหมนตรี และองคมนตรีซึ่งทำหน้าที่คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์

เจ้าชายไจ้หยวน (載垣) และเจ้าชายตวนฮว่า (端华) ถูกจับข้อหากบฏ ตามกฎมณเฑียรบาลราชวงศ์ชิง การลงพระราชอาญาประหารเจ้านายจะไม่บั่นพระเศียร ดังนั้นจึงมีการพระราชทานผ้าขาวให้ผูกพระศอ ส่วนจงซื่อซู่ซุ่น เป็นราชนิกุล จึงถูกลงอาญาสั่งประหารชีวิตด้วยการตัดศีรษะ และผู้สำเร็จราชการคนอื่น ๆ ถูกปลดจากตำแหน่ง

วันที่ 1 เดือน 11 สองไทเฮาฝ่ายตะวันออกคือซูอันไทเฮา และตะวันตกคือซูสีไทเฮา เสด็จออกว่าราชการหลังม่าน ในโถงตงหฺนวน ณ พระที่นั่งหย่างซินนับแต่นั้นมาซูสีไทเฮา ได้กุมอำนาจเป็นองค์ผู้สำเร็จราชการแผ่นดินของราชวงศ์ชิงยาวนานถึง 48 ปี

เนื่องจากเสียนเฟิงปีที่ 11 (ค.ศ. 1861) ตรงกับปีนักษัตรซินโหย่ว (辛酉) รัฐประหารครั้งนี้จึงถูกเรียกว่า**รัฐประหารซินโหย่ว (辛酉政变)** หรือ**เหตุการณ์ฉีเสียง**ตามนามศักราชเดิมของชิงมู่จงฮ่องเต้ ก่อนเปลี่ยนศักราชเป็นถงจื้อ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:รัฐประหารในประเทศจีน
หมวดหมู่:ซูสีไทเฮา
หมวดหมู่:การเมืองจีนในคริสต์ทศวรรษ 1860