จอดแล้วจร

**จอดแล้วจร** ( หรือ Park & Ride) เป็นบริการพื้นที่สำหรับจอดรถที่ตั้งอยู่ใกล้กับระบบขนส่งมวลชน ในรูปแบบของอาคารและลานจอดรถ เพื่อให้ประชาชนเปลี่ยนผ่านจากรถส่วนบุคคลเข้าสู่ระบบขนส่งมวลชน อาทิ รถโดยสารประจำทาง รถไฟ รถราง และมารับรถกลับหลังจากเดินทางกลับจากการทำงานหรือภารกิจ โดยปกติจะมีให้บริการอยู่ในเขตพื้นที่ชานเมืองหรือบริเวณขอบนอกของตัวเมืองใหญ่

## การจูงใจ

ในเมืองปราก สาธารณรัฐเช็ก สถานที่จอดแล้วจรตั้งอยู่ใกล้กับสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินและสถานีรถไฟ (ในปี พ.ศ. 2554 มีที่จอดรถ 17 แห่งใกล้กับสถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน 12 แห่ง และสถานีรถไฟ 3 แห่ง) ซึ่งที่จอดรถเหล่านี้มีค่าบริการที่ต่ำมากสำหรับทั้งตัววันและตั๋วไปกลับ โดยค่าบริการที่จอดจะคิดรวมอยู่กับค่าโดยสารของรถไฟใต้ดินและรถไฟ

## ประโยชน์ที่ได้รับ
สำหรับการจอดแล้วจรนั้น ช่วยประหยัดระยะเวลาในการเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนบุคคล ลดปัญหาสภาพการจราจรบนท้องถนน และช่วยประหยัดระยะเวลาในการเดินทางเนื่องจากการใช้ระบบขนส่งมวลชนด้วยระบบรางนั้นมีความรวดเร็ว รวมถึงลดปัญหามลพิษจากการเผาไหม้และเกิดเป็นไอเสียจากรถยนต์ นอกจากนี้ยังช่วยลดความแออัดของสภาพการจราจรจากการที่รถยนต์ต้องวนหาสถานที่จอดรถในพื้นที่กลางเมืองใหญ่ที่หายากและมีราคาสูง

## รถประจำทาง

สิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับจอดแล้วจรของรถประจำทางเริ่มมีให้บริการในทศวรรษที่ 1960 ในสหราชอาณาจักร เมืองออกซฟอร์ดได้เริ่มโครงการดังกล่าวขึ้นเป็นครั้งแรก โดยเริ่มต้นทดลองโครงการโดยการทดลองเดินรถนอกเวลาจากโมเตลบนถนน A34 ในช่วงทศวรรษที่ 1960 และให้บริการเต็มรูปแบบในปี พ.ศ. 2516 ในขณะที่ที่จอดรถเบทเทอร์ชอยส์ (Better Choice Parking) ได้ให้บริการจอดแล้วจรในท่าอากาศยานพร้อมกับบริการรถประจำทางรับส่งครั้งแรกในท่าอากาศยานลอนดอนแกตวิก ในปี พ.ศ. 2521 ปัจจุบันเมืองออกซฟอร์ดให้บริการจอดแล้วจรจำนวน 5 แห่งทั่วเมือง ซึ่งในปี พ.ศ. 2558 เมืองออกซฟอร์ดมีโครงข่ายที่จอดแล้วจรที่ใหญ้ที่สุดในสหราชอาณาจักร สามารถรองรับรถยนต์เข้าใช้บริการได้ถึง 5,031 คัน

## ปั่นแล้วจร

ปั่นแล้วจร () หรือที่ถูกเรียกว่า B & R (B + R) เป็นช่องสำหรับจอดจักรยานใกล้กับสถานีขนส่งมวลชน ส่วนใหญ่จะอยู่ร่วมกับจุดจอดแล้วจร (P & R) โดยสามารถส่งเสริมระบบนี้ได้ผ่านทางค่าโดยสารและตั๋วร่วมกับระบบขนส่งสาธารณะ

## จูบแล้วจร / จูบแล้วบิน

ในสถานีรถไฟและท่าอากาศยานหลายแห่งมีพื้นที่ "จูบแล้วจร" () หรือ "จูบแล้วบิน" () สำหรับให้รถยนต์สามารถหยุดเพื่อรับส่งผู้โดยสารจำนวนไม่มาก โดยคำนี้ปรากฎขึ้นครั้งแรกในรายงานเมื่อวันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2499 ในหนังสือพิมพ์ลอสแอนเจลิสไทมส์ โดยหมายถึงการเดินทางไปส่งคู่สมรถหรือแฟนกันที่สถานี / สนามบินแล้วมีการจูบลากันก่อนที่อีกฝ่ายจะเดินทาง

สำหรับการใช้งานในแต่ละพื้นที่นั้น ด็อยท์เชอบานผู้ให้บริการรถไฟในประเทศเยอรมนีได้เปลี่ยนการใช้คำภาษาอังกฤษของคำว่า Kiss and Ride, Service Points และ Counters เป็นภาษาเยอรมัน ในประเทศอิตาลี สถานีรถไฟกลางโบโลญญา (Bologna Centrale railway station) แห่งใหม่ใช้สัญลักษณ์จูบแล้วจรในสถานี ในไต้หวัน สถานีรถไฟความเร็วสูงหลายแห่งมีป้ายบอกในพื้นที่นอกสถานีเป็นภาษาอังกฤษว่า "Kiss and Ride" โดยมีคำภาษาจีนกำกับไว้ด้านบน แปลว่า "เขตรับส่งชั่วคราว" ในประเทศโปแลนด์ จูบและจรกำลังได้รับความนิยม โดยเมืองที่มีพื้นที่ดังกล่าวได้แก่ วรอตสวัฟ (ตั้งแต่ตุลาคม 2554), กรากุฟ (ตั้งแต่ 15 พฤศจิกายน 2556), วอร์ซอ (ตั้งแต่ 2559) หรือตอรุญ (ตั้งแต่ 2559) ซึ่งในท้องถิ่นรู้จักกันในชื่อภาษาอังกฤษว่า "Kiss and ride" ซึ่งแม้จะไม่ได้มีการกำหนดป้ายมาตรฐานขึ้นมา แต่ป้ายแสดงพื้นนี้ทั้งหมดจะมีการใช้ตัวอักษร K+R กำกับอยู่ในนั้น ในประเทศเนเธอร์แลนด์ คำศัพท์ภาษาอังกฤษจำนวนมากถูกแปลไปเป็นภาษาดัตช์ รวมถึงคำว่าจูบแล้วจรด้วย

## จุดจอดแล้วจรในประเทศไทย
จุดจอดแล้วจรในประเทศไทยจะเกี่ยวข้องกับโครงการรถไฟฟ้าที่เปิดให้บริการในพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล มีแบบทั้งคิดค่าบริการจอดรถเป็นรายชั่วโมง รายวัน รายเดือน และไม่คิดค่าบริการ ซึ่งดูแลโดยผู้ให้บริการขนส่งมวลชนเอง หรือดูแลโดยบริษัทเอกชนในพื้นที่ข้างเคียงสถานี โดยแยกตามความรับผิดชอบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง มีดังต่อไปนี้

### การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย
[thumb|อาคารจอดแล้วจร [สถานีลาดพร้าว]]
[thumb|อาคารจอดแล้วจร (ขวา) พร้อมเส้นทางเชื่อมต่อเข้าสู่[สถานีหลักสอง]]
จัดเป็นพื้นที่อาคารสำหรับจอดรถในระบบปิด มีระบบรักษาความปลอดภัยและมีการคิดค่าบริการ โดยมีส่วนลดให้กับผู้ใช้บริการขนส่งมวลชนรถไฟฟ้า เพื่อจูงใจให้ใช้บริการระบบรถไฟฟ้า ประกอบไปด้วย

* **[[รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล|รถไฟฟ้ามหานคร สายสีน้ำเงิน]]** รองรับรถยนต์และรถจักรยานยนต์ได้ประมาณ 5,112 คัน
** **[[สถานีลาดพร้าว]]**
** **[[สถานีรัชดาภิเษก]]**
** **[[สถานีห้วยขวาง]]**
** **[[สถานีศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย]]**
** **[[สถานีพระราม 9]]**
** **[[สถานีเพชรบุรี (รถไฟฟ้ามหานคร)|สถานีเพชรบุรี]]**
** **[[สถานีสุขุมวิท]]**
** **[[สถานีศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์]]**
** **[[สถานีสามย่าน]]**
** **[[สถานีหลักสอง]]**

* **[[รถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม#อาคารจอดแล้วจร|รถไฟฟ้ามหานคร สายสีม่วง]]** รองรับรถยนต์และรถจักรยานยนต์ได้ประมาณ 5,339 คัน 
** **[[สถานีคลองบางไผ่]]**
** **[[สถานีสามแยกบางใหญ่]]**
** **[[สถานีบางรักน้อยท่าอิฐ]]**
** **[[สถานีแยกนนทบุรี 1]]**
[thumb|อาคารจอดแล้วจร ที่[สถานีคูคต ของรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท]]
* **[[รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท]]** เฉพาะช่วงหมอชิต - สะพานใหม่ - คูคต ที่สถานีคูคตกับสถานีแยก คปอ. และช่วงแบริ่ง – สมุทรปราการ ที่สถานีเคหะฯ
** **[[สถานีคูคต]]**
** **[[สถานีแยก คปอ.]]**
** **[[สถานีเคหะฯ]]**
[thumbnail|ลานจอดแล้วจร ที่[สถานีเคหะฯ ของรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท]]
* **[[รถไฟฟ้ามหานคร สายสีเหลือง]]** ที่สถานีศรีเอี่ยม เป็นอาคารสูง 7 ชั้น สามารถจอดรถได้ประมาณ 3,000 คัน และอาคารจอดรถร่วมกับรถไฟฟ้ามหานคร สายสีน้ำเงิน ที่สถานีลาดพร้าว

* **[[รถไฟฟ้ามหานคร สายสีชมพู]]** ที่สถานีมีนบุรี เป็นอาคารสูง 3 ชั้น สามารถจอดรถได้ประมาณ 3,000 คัน และสามารถเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้ามหานคร สายสีส้ม

### รถไฟฟ้า ร.ฟ.ท.
จัดเป็นพื้นที่จอดรถแบบเปิดกลางแจ้ง ในบริเวณสถานีรถไฟฟ้า บางส่วนยังไม่เปิดให้บริการ

* **[[รถไฟฟ้าชานเมือง สายธานีรัถยา]]**
** **[[สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์]]**
* **[[รถไฟฟ้าชานเมือง สายนครวิถี]]**
** **[[สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์]]**
** **[[สถานีบางบำหรุ]]**
** **[[สถานีตลิ่งชัน]]**

### รถไฟฟ้าบีทีเอส
ไม่มีการสร้างพื้นที่จอดและจรเป็นของตนเอง อาศัยพื้นที่จอดรถจากเอกชนบริเวณข้างเคียงสถานี ซึ่งคิดอัตราค่าบริการตามสถานที่นั้น ๆ กำหนด ทั้งในรูปแบบรายชั่วโมง รายวัน และรายเดือน

* **[[รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท]]** ช่วงหมอชิต - แบริ่ง
** **สถานีหมอชิต** บริเวณลานจอดรถในพื้นที่ของกรมธนารักษ์
** **สถานีอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ** บริเวณศูนย์การค้าเซ็นเตอร์วัน และ ศูนย์การค้าเซ็นจูรี่ เดอะมูฟวี่พลาซ่า
** **สถานีอโศก** บริเวณศูนย์การค้าเทอร์มินอล 21 ลานจอดรถในซอยสุขุมวิท 23 (หลังตึกจัสมิน) และ อาคารอโศก เอ็กซเชนจ์ ทาวเวอร์
** **สถานีสำโรง** บริเวณศูนย์การค้าอิมพีเรียลเวิลด์ สำโรง
* **[[รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสีลม]]** ช่วงสนามกีฬาแห่งชาติ - บางหว้า
** **สถานีศาลาแดง** บริเวณศูนย์การค้าสีลมคอมเพล็กซ์ อาคารธนิยะ พลาซ่า และ อาคารลิเบอร์ตี้ สแควร์
** **สถานีสะพานตากสิน** บริเวณใกล้วัดยานนาวา ในวัดยานนาวา และ โรบินสัน บางรัก
### โครงการในอนาคต
* **[[รถไฟฟ้ามหานคร สายสีส้ม]]** ช่วงศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย - มีนบุรี
** **สถานีคลองบ้านม้า** เป็นอาคารสูง 10 ชั้น สามารถจอดรถได้ประมาณ 1,200 คัน

## อ้างอิง

หมวดหมู่:การไปกลับเป็นประจำ
หมวดหมู่:อาคาร
หมวดหมู่:ระบบขนส่งมวลชนในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล