อาร์เอชเอ็น (รถดีเซลราง)

**อาร์เอชเอ็น (RHN)** หรือ **รถดีเซลรางฮิตาชิ-นิปปอน ชาเรียว**()เป็นรถดีเซลรางของการรถไฟแห่งประเทศไทย ใช้สำหรับการทำขบวนรถโดยสาร และ ขบวนรถท้องถิ่น สั่งซื้อจากบริษัทฮิตาชิ และนิปปอน ชาเรียว, ประเทศญี่ปุ่น ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2513 - 2514 มีต้นแบบมาจาก รถดีเซลรางอาร์เอช (RH) ที่สั่งซื้อมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2510

## ประวัติ
หลังจากการใช้งานรถดีเซลรางอาร์เอช (RH) ที่สั่งซื้อมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2510 มีผลเป็นที่น่าพอใจ การรถไฟแห่งประเทศไทยจึงมีการสั่งซื้อ **อาร์เอชเอ็น (RHN)** มาใช้งานเพิ่มตั้งแต่ปี พ.ศ. 2513 - 2514  

เดิมการรถไฟแห่งประเทศไทยได้ใช้รถดีเซลรางทั้งสองรุ่นนี้ทำขบวนรถชานเมือง และ รถธรรมดา เนื่องจากมีความคล่องตัวในการใช้งานมากกว่าการใช้รถจักรลากตู้โดยสาร โดยประจำการที่โรงรถดีเซลรางกรุงเทพ แต่ภายหลังจากการสั่งซื้อ ทีเอชเอ็น (THN) และ เอ็นเคเอฟ (NKF) ช่วงปี พ.ศ.2526 - 2528 **อาร์เอชเอ็น (RHN)** ก็ได้ถูกลดบทบาทลง และมีการถยอยย้ายไปประจำการที่โรงรถจักรนครราชสีมา และ ทางรถไฟสายชานเมืองแม่กลอง 

โดยปัจจุบัน**อาร์เอชเอ็น (RHN)** ได้ประจำการที่โรงรถจักรนครราชสีมา โดยทำขบวนรถท้องถิ่นสายตะวันออกเฉียงเหนือเป็นหลัก ทำขบวนร่วมกับ อาร์เอช (RH)  เช่น เส้นทาง นครราชสีมา-หนองคาย, นครราชสีมา-อุบลราชธานี, แก่งคอย-บัวใหญ่, แก่งคอย-ขอนแก่น และ มักจะมีการนำไปเสริมขบวนรถด่วนในช่วงเทศกาลโดยทำขบวนร่วมกับ ทีเอชเอ็น (THN) และ เอ็นเคเอฟ (NKF) 

## ข้อมูลทั่วไป
thumb|รถดีเซลรางอาร์เอชเอ็น ลายสีเก่าในปี 2554
[thumb|รถดีเซลรางอาร์เอชเอ็น ลายสีพิเศษสำหรับ[ทางรถไฟสายหนองคาย–เวียงจันทน์|สายหนองคาย–ท่านาแล้ง]]
*  **ประเภท** : รถดีเซลราง
*  **ชื่อรุ่น** : RHN (Diesel-Railcar Hitachi-Nippon Sharyo)
* **รุ่นเลขที่**:
** พซข.21 - 48 (รถพ่วงดีเซลราง) จำนวน 28 คัน
** กซข.1021 - 1048 (รถกำลังดีเซลราง) จำนวน 28 คัน
***เครื่องยนต์ ** : Cummins NHH 220 B1 (เดิม)Cummins N855-R2 (ปัจจุบัน)
***กำลังขับเคลื่อน** : 220 x 2 แรงม้า ที่ 2,100 รอบ/นาที (เดิม)235 x 2 แรงม้า ที่ 2,100 รอบ/นาที (ปัจจุบัน)
***ระบบขับเคลื่อน** : ใช้เครื่องถ่ายทอดกำลังแบบไฮดรอลิค (Hydraulic Torque Converter)
***ความเร็วสูงสุด** : 90 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
* **น้ำหนักตัวรถ** : 31.80 ตัน (รถพ่วง)38.45 ตัน (รถกำลัง)
** มีห้องขับ : 37.090 ตัน (น้ำหนักรถเปล่า) 38.906 ตัน (น้ำหนักขณะทำขบวน) 
** ไม่มีห้องขับ : 35.960 ตัน (น้ำหนักรถเปล่า) 37.730 ตัน (น้ำหนักขณะทำขบวน)
* **น้ำหนักกดเพลา** : 7.95ตัน (รถพ่วง)9.61 ตัน (รถกำลัง)
***ประตูขึ้น-ลงรถ** : ประตูอัตโนมัติ 4 ประตู ข้างละ 2 ประตู
***จำนวนที่นั่ง** : 80 ที่นั่ง/คัน (พซข.21 - 48)74 ที่นั่ง/คัน (กซข.1021 - 1048)
***ผู้ผลิต** :  Hitachi, Ltd. / Nippon Sharyo, Ltd. , ประเทศญี่ปุ่น
* **ปีที่เข้าประจำการ**: ตุลาคม 2513 - กุมภาพันธ์ 2514

## การใช้งาน
**อาร์เอชเอ็น (RHN)** เป็นรถดีเซลรางที่มีรูปแบบการใช้งานเป็นชุด โดยใน 1 ชุดจะมีรถ 2 คัน เป็นรถกำลังดีเซลรางแบบมี2เครื่องยนต์ และ รถพ่วงดีเซลรางแบบไม่มีเครื่องยนต์ ใช้วิธีฉุดลากและดันกลับ โดยมีห้องขับควบคุมทั้ง 2 คัน

thumb|center|รถดีเซลรางRHN 1 ชุด

### รถกำลังดีเซลรางมีห้องขับ
* รุ่นเลขที่ **กซข.1021 – 1048**
มีเครื่องยนต์ในตัว 2 เครื่องยนต์ ความจุผู้โดยสาร 74 ที่นั่ง ไม่มีห้องน้ำในตัวรถ

### รถพ่วงดีเซลรางมีห้องขับ
* รุ่นเลขที่ **พซข.21 – 48**
ไม่มีเครื่องยนต์ แต่มีถังน้ำในตัว ความจุผู้โดยสาร 80 ที่นั่ง มีห้องน้ำในตัวรถ 

thumb|center|รถดีเซลรางRHN 1 ชุด

### ด้านการใช้งาน
โดยทั่วไปจะสามารถใช้งานร่วมกับ รถดีเซลรางอาร์เอช (RH) เนื่องจากใช้ระบบเดียวกัน แต่ก็ได้มีการดัดแปลงระบบให้สามารถใช้ร่วมกับ ทีเอชเอ็น (THN), เอ็นเคเอฟ (NKF)  และ เอทีอาร์ (ATR) ได้อีกด้วย

## ติดเครื่องปรับอากาศ
ช่วงปี พ.ศ.2555 - 2556 การรถไฟแห่งประเทศไทย ได้ทดลองนำ  **พซข.21** และ **พซข.25** นำมาติดตั้งเครื่องปรับอากาศ เปลี่ยนเบาะที่นั่งใหม่และได้ทดสอบหลายครั้ง แต่ติดปัญหาทางวิศวกรรม ปัจจุบันไม่มีการนำออกมาใช้งาน

## สายแม่กลอง
**อาร์เอชเอ็น (RHN)** เคยถูกนำไปใช้ในทางรถไฟสายชานเมืองแม่กลองในช่วงสั้น ๆ ช่วงปี พ.ศ.2531 ถึงช่วงปี พ.ศ.2540 โดยใช้ร่วมกับ รถดีเซลรางอาร์เอช (RH)
* **พซข.30**, **กซข.1030**, **กซข.1044** สายบ้านแหลม-แม่กลอง 
* พซข.**27**, กซข.**1025** สายวงเวียนใหญ่-มหาชัย
thumb|center|พซข.27 ที่เคยใช้ในสายวงเวียนใหญ่-มหาชัย

## บริจาคให้กัมพูชา22 เมษายน พ.ศ.2562 [[การรถไฟแห่งประเทศไทย]]ได้มอบ '''อาร์เอชเอ็น (RHN)''' ให้กับประเทศกัมพูชาที่สถานีรถไฟด่านพรมแดนบ้านคลองลึก โดยได้มอบจำนวน 2 ชุด รวม 4 คัน ได้แก่ '''พซข.40''', '''พซข.45''', '''กซข.1035'''  และ '''กซข.1038'''
## ขบวนรถที่ให้บริการ
;ปัจจุบัน
* ขบวนรถท้องถิ่นที่ 417/416 นครราชสีมา - อุดรธานี - นครราชสีมา
* ขบวนรถท้องถิ่นที่ 419/420 นครราชสีมา - อุบลราชธานี - ลำชี
* ขบวนรถท้องถิ่นที่ 421/422 นครราชสีมา - อุบลราชธานี - ลำชี
* ขบวนรถท้องถิ่นที่ 423/424 ลำชี - สำโรงทาบ - นครราชสีมา
* ขบวนรถท้องถิ่นที่ 425/426 ลำชี - อุบลราชธานี - นครราชสีมา
* ขบวนรถท้องถิ่นที่ 427/428 นครราชสีมา - อุบลราชธานี - นครราชสีมา
* ขบวนรถท้องถิ่นที่ 429/430 นครราชสีมา - ชุมทางบัวใหญ่ - นครราชสีมา
* ขบวนรถท้องถิ่นที่ 431/432 ชุมทางแก่งคอย - ขอนแก่น - ชุมทางแก่งคอย
* ขบวนรถท้องถิ่นที่ 433/434 ชุมทางแก่งคอย - ชุมทางบัวใหญ่ - ชุมทางแก่งคอย
* ขบวนรถท้องถิ่นที่ 439/440 ชุมทางแก่งคอย - ชุมทางบัวใหญ่ - ชุมทางแก่งคอย
* ขบวนรถด่วนที่ 71/72 กรุงเทพอภิวัฒน์ - อุบลราชธานี - กรุงเทพอภิวัฒน์ (เสริมเฉพาะช่วงเทศกาล)
* ขบวนรถด่วนที่ 75/76 กรุงเทพอภิวัฒน์ - หนองคาย - กรุงเทพอภิวัฒน์ (เสริมเฉพาะช่วงเทศกาล)

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 

หมวดหมู่:รถดีเซลรางในประเทศไทย