รายพระนามพระมหากษัตริย์พม่ายุคแรกและในตำนาน

นี่คือรายพระนาม**พระมหากษัตริย์พม่ายุคแรกและในตำนาน** ครอบคลุมพระมหากษัตริย์ในยุคแรก ๆ ในพม่าตอนบน พม่าตอนล่าง และอาระกัน ตามพงศาวดารต่าง ๆ รายพระนามนี้ประกอบด้วยสองประเภท ราชวงศ์บางราชวงศ์น่าจะมาจาก "ตำนานอินเดียที่นำมาจากต้นฉบับภาษาสันสกฤตหรือบาลี" เพื่อเชื่อมโยงราชวงศ์พม่ากับพระพุทธเจ้า อีกหลายพระองค์เป็นบุคคลในประวัติศาสตร์ที่แฝงไว้ด้วยตำนานก่อนพุทธศาสนา และน่าจะดำรงอยู่ในช่วงเวลาที่ต่างไปจากที่ปรากฏในพงศาวดาร ยิ่งไปกว่านั้น บุคคลในตำนานตามประวัติศาสตร์เหล่านี้หลายคนน่าจะเป็นบุคคลร่วมสมัยของชุมชนเล็ก ๆ ที่เป็นคู่แข่งกันมากกว่าที่จะสืบเชื้อสายต่อเนื่องกันตามที่บันทึกในพงศาวดาร

เว้นแต่จะระบุไว้เป็นแบบอื่น วันรัชสมัยในบทความนี้จะย่อให้เหลือเพียงปีปฏิทินตะวันตกปีแรกเท่านั้น แม้ว่าปีปฏิทินพม่าจะคร่อมปฏิทินตะวันตกก็ตาม ตัวอย่างเช่น การเริ่มต้นรัชสมัยของพระเจ้าปยีน-บย่าในปี 208 ตามปฏิทินพม่า (25 มีนาคม ค.ศ. 846 ถึง 24 มีนาคม ค.ศ. 847) จะแสดงในที่นี้เฉพาะปี ค.ศ. 846 (แทนที่จะเป็นปี ค.ศ. 846/47)

## พม่าตอนบน
### [[อาณาจักรตะก้อง|อาณาจักรตะก้องยุคแรก]]
ราชวงศ์ตะก้องยุคแรกเป็นส่วนหนึ่งของตำนานกำเนิด อบิยาซา ที่ "ปรากฏขึ้นอย่างกะทันหัน" ในตอนกลางของพม่า ค.ศ. 1781 ในตำรา *[[Mani Yadanabon|มะนิยะดะนาโบน]]* ตำนานนี้ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของพงศาวดารและสนธิสัญญาพม่าตอนกลางฉบับก่อนหน้า รวมถึงฉบับต่อ ๆ มา รวมถึงพงศาวดาร *[[มหาราชวงศ์ ฉบับใหม่]]* ในปี ค.ศ. 1798  แต่ตำนานนี้ได้รับความนิยมในหมู่กษัตริย์โก้นบองและในที่สุดก็ถูกบรรจุไว้ในพงศาวดาร *[[มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว]]* ค.ศ. 1832 ซึ่งเชื่อมโยงกษัตริย์โก้นบองและกษัตริย์พม่าตอนกลางเข้ากับพระพุทธเจ้าอย่างเป็นทางการ คำประกาศนี้เป็นส่วนหนึ่งของประเพณีในภูมิภาคเพื่อเชื่อมโยงผู้นำของพวกเขากับราชวงศ์ของพระพุทธเจ้า หลักฐานที่เก่าแก่ที่สุดของการเชื่อมโยงดังกล่าวอยู่ในอาระกันช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1450 ประเพณีของชาวอาระกันได้รับการพัฒนาอย่างซับซ้อนมากขึ้นในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 17 และในที่สุดก็มาถึงตอนกลางของพม่าในคริสต์ศตวรรษที่ 18 ประเพณีนี้ได้รับการยอมรับจากกษัตริย์โก้นบอง ซึ่งเริ่มตั้งแต่ช่วง ค.ศ. 1770 เป็นต้นมา โดยเริ่มมีความพยายามที่จะลบล้างตำนานที่แพร่หลายในขณะนั้น ซึ่งมีต้นกำเนิดก่อนศาสนาพุทธเกี่ยวกับการเชื่อมโยงสถาบันกษัตริย์กับจิตวิญญาณแห่งดวงอาทิตย์กับตำนานที่เป็นสากลกว่า (ศาสนาพุทธ)

### [[อาณาจักรตะก้อง|อาณาจักรตะก้องยุคสอง]]
นี่คือรายพระนามกษัตริย์แห่งราชวงศ์ตะก้องยุคสองตามพงศาวดาร *[[มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว]]* ซึ่งไม่ได้ระบุวันครองราชย์ใด ๆ ยกเว้นวันที่อาณาจักรศรีเกษตรก่อตั้งโดยเจ้าชายสองพระองค์จากตะก้อง Michael Charney ระบุว่าราชวงศ์ตะก้องยุคสองเป็นเพียงตำนานฉบับเดียวกับ อบิยาซา Daza Yaza/Dhajaraja เป็นอีกนามหนึ่งของอบิยาซา Abhiyaza/Abhiraja ซึ่งผู้บันทึกพงศาวดาร *มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว* ตระหนักดี แต่ถึงกระนั้นก็จัดลำดับราชวงศ์นี้ให้เป็นราชวงศ์สืบราชบัลลังก์เพื่อหลีกเลี่ยง "การอ้างสิทธิ์ใด ๆ ในความชอบธรรมที่เหนือกว่าของราชวงศ์พม่าตะวันตก" [อาระกัน]

### [[อาณาจักรศรีเกษตร]] 483-84 ปีก่อนคริสตกาล

### [[Early Pagan Kingdom|ก่อนอาณาจักรพุกาม]]

#### การก่อตัวของพุกามตอนต้น
ต่อไปนี้คือรายพระนามกษัตริย์พุกามตามที่ระบุไว้ในพงศาวดารของราชวงศ์หลัก

#### ยุคกลางพุกามตอนต้น (ค.ศ. 613–846)
พงศาวดารฉบับหลักทั้งสี่สอดคล้องกับวันที่ครองราชย์ในช่วงเวลานี้

#### ปลายพุกามตอนต้น (846-1044)
พงศาวดารมีช่วงเวลาดังกล่าวไม่สอดคล้องกันอีกครั้ง วันที่ในพงศาวดารฉบับหลัง *[[มหาราชวงศ์ ฉบับใหม่]]* และ *[[มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว]]* ตอนนี้ต่างจาก *[[มหาราชวงศ์]]* ตั้งแต่ปี ค.ศ. 846 เป็นต้นมา

## พม่าตอนล่าง

### [[อาณาจักรสุธรรมวดี]]

### หงสาวดีตอนต้น
รายพระนามนี้จัดทำโดย Harvey ซึ่งบันทึกจาก *Shwemawdaw Thamaing* (หรือ "ประวัติศาสตร์ของเจดีย์ชเวมอดอ"); โดยไม่มีวันที่ยืนยัน พงศาวดารมอญฉบับอื่น ๆ บันทึกรายพระนามกษัตริย์ที่คล้ายกันตั้งแต่ปี ค.ศ. 573 ถึง ค.ศ. 781 โดยไม่มีบันทึกใด ๆ หลังจากนั้น ทำให้มีช่องว่าง 276 ปีก่อนที่พุกามจะพิชิตหงสาวดีใน ค.ศ. 1057 รายชื่อของ Harvey สอดคล้องกับวันที่ของพุกามที่ได้รับการยืนยันทางประวัติศาสตร์มากกว่า แต่ ไมเคิล ออง-ทวิน แย้งว่า อาณาจักรมอญก่อนยุคพุกามในพม่าตอนล่างเป็นเพียงตำนานภายหลังในคริสต์ศตวรรษที่ 15 ซึ่งไม่มีหลักฐานยืนยัน หงสาวดีในฐานะชื่อสถานที่ปรากฏครั้งแรกในจารึกพม่าโบราณ ค.ศ. 1266

## ผู้ปกครองแห่งอาระกัน

### ธัญญวดียุคแรก (2666–825 ก่อนคริสตกาล)

### ธัญญวดียุคสอง (825 ก่อนคริสตกาล–ค.ศ. 146)

### ธัญญวดียุคสาม (ค.ศ. 146–788)

### เวลาสี (ค.ศ. 788–1018)

## อ้างอิง
; เชิงอรรถ

;บรรณานุกรม

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

หมวดหมู่:รายพระนามประมุขพม่า