ไตรพอยต์

**จุดสามพรมแดน** (Triple border) หรือ**จุดสามประเทศ**,**ไตรพอยต์** (Tripoint), หรือ**จุดสามจุด** (Trijunction), หรือเรียกว่า **จุดสามทิศ** (Triple point) หรือ**บริเวณที่สามพรมแดนมาบรรจบกัน** (Tri-border area) เป็นจุดทางภูมิศาสตร์ที่พรมแดนของประเทศสามประเทศหรือหน่วยการปกครองย่อยของรัฐมาบรรจบกัน มีจุดสามพรมแดนระหว่างประเทศทั้งหมด 175 จุด ณ ปี 2020 โดยเกือบครึ่งหนึ่งตั้งอยู่ในแม่น้ำ ทะเลสาบ หรือทะเล ในพื้นที่บนบก จุดสามพรมแดนอาจถูกระบุด้วยเครื่องหมายหรือเสา และบางครั้งอาจมีการสร้างอนุสาวรีย์ขนาดใหญ่

ปกติแล้ว ประเทศที่มีเพื่อนบ้านมากกว่ามักจะมีจุดสามพรมแดนมากกว่าด้วย ประเทศจีนมีจุดสามพรมแดนระหว่างประเทศ 16 จุด และรัสเซียมี 11 ถึง 14 จุด ส่วนประเทศอื่นๆ เช่น บราซิล อินเดีย และแอลจีเรียก็มีหลายจุดเช่นกัน ขณะที่อาร์เจนตินามีจุดสามพรมแดน 4 จุด แอฟริกาใต้ ปากีสถาน และไนจีเรียมีจุดสามพรมแดนประเทศละ 3 จุด ในขณะที่บังกลาเทศและเม็กซิโกมีเพียง 1 จุด ในยุโรป ออสเตรีย ซึ่งไม่มีทางออกสู่ทะเล มีจุดสามพรมแดน 9 จุด โดย 2 จุดนั้นเป็นของสวิตเซอร์แลนด์และลิกเตนสไตน์ ประเทศที่เป็นเกาะ เช่น ญี่ปุ่นและออสเตรเลีย ไม่มีจุดสามพรมแดนระหว่างประเทศ (บางประเทศ เช่น บาห์เรนและสิงคโปร์ มีจุดสามพรมแดนในน่านน้ำ) เช่นเดียวกับประเทศที่มีประเทศเพื่อนบ้านเพียงประเทศเดียว เช่น โปรตุเกสหรือเลโซโท ประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเลก็มีจุดสามพรมแดนระหว่างประเทศเช่นกัน นอกจากนี้ สหรัฐอเมริกาซึ่งมีเพื่อนบ้าน 2 ประเทศก็ไม่มีจุดสามพรมแดนระหว่างประเทศ อย่างไรก็ตาม สหรัฐฯ มีจุดสามพรมแดนของรัฐหลายจุด และยังมีจุดที่รัฐทั้งสี่มาบรรจบกันที่เรียกว่า โฟร์ คอร์เนอร์ส (Four Corners) อินโดนีเซียไม่มีจุดสามพรมแดนระหว่างประเทศ เช่นเดียวกับออสเตรเลีย ญี่ปุ่น และสหรัฐฯ แคนาดาเองก็ไม่มีจุดสามพรมแดนระหว่างประเทศ ถึงแม้ว่าจะมีเขตแดนทางทะเลกับสองประเทศ แต่ก็มีจุดสามพรมแดนบนบก 5 จุดที่พรมแดนของจังหวัดและเขตปกครองมาบรรจบกัน รวมทั้งยังมีจุดที่พรมแดนของสี่จังหวัดและเขตปกครองมาบรรจบกันที่เรียกว่า โฟร์ คอร์เนอร์ส (Four Corners) ของแคนาดา ญี่ปุ่นมีจุดสามพรมแดนระหว่างจังหวัดหลายจุด และยังมีจุดที่พรมแดนของจังหวัดทั้งสี่มาบรรจบกันอีกด้วย นอกจากนี้ สหรัฐอเมริกา แคนาดา และอินโดนีเซีย ออสเตรเลียก็มีจุดสามพรมแดนที่พรมแดนของรัฐมาบรรจบกันเช่นกัน

จุดที่พรมแดนบรรจบกัน (หรือเรียกว่า "จุดหลายพรมแดน" หรือ "มัลติพอยต์ส, multipoints") มักจะเป็นจุดที่พรมแดนสามประเทศมาบรรจบกัน นอกจากนี้ ยังมีจุดที่พรมแดนสี่ประเทศ  ควอดริพอยต์ส (quadripoints) และจุดที่พรมแดนห้าประเทศ รวมถึงจุดหายากที่พรมแดนหกประเทศ เจ็ดประเทศ และแปดประเทศมาบรรจบกัน (ดู ) นอกจากนี้ การอ้างสิทธิ์ในดินแดนของหกประเทศก็มาบรรจบกันที่ขั้วโลกใต้ในจุดที่ซับซ้อนถึงสิบเอ็ดเท่า แม้ว่าจะเป็นตัวอย่างของจุดที่อาจมีข้อพิพาทอยู่ก็ตาม

## ตัวอย่าง

[right|upright|thumb|[Vaalserberg: จุดบรรจบสามพรมแดน (เยอรมนี / เนเธอร์แลนด์ / เบลเยียม)]]
ตัวอย่างของจุดบรรจบสามพรมแดนระหว่างประเทศ ได้แก่:
* Treriksröset ของ ฟินแลนด์, นอร์เวย์ และ สวีเดน (จุดบรรจบสามพรมแดนเหนือสุดของโลก; จุดที่แน่นอนอยู่ในทะเลสาบ แต่มีการสร้างเสาหลักที่จุดนั้น)
* Vaalserberg ของ เนเธอร์แลนด์, เยอรมนี และ เบลเยียม
* Dreiländereck ของ เยอรมนี, ฝรั่งเศส และ สวิตเซอร์แลนด์ (จุดที่แน่นอนอยู่ในแม่น้ำ และเสาหลักไม่ได้อยู่ที่จุดที่แน่นอน)
* จุดบรรจบสามพรมแดน Schengen ของ เยอรมนี, ฝรั่งเศส และ ลักเซมเบิร์ก (ที่ซึ่งได้ลงนามใน ข้อตกลงเชงเกน บนเรือ เนื่องจากจุดบรรจบสามพรมแดนอยู่ในแม่น้ำ)
* ยอดเขา Sia Kangri (ใกล้กับ Indira Col) เป็นจุดที่ดินแดนของ อินเดีย, ปากีสถาน, และ จีน มาบรรจบกัน
* Triple Frontier ของ อาร์เจนตินา, บราซิล และ ปารากวัย
* Tres Fronteras ของ บราซิล, เปรู และ โคลอมเบีย
* Mont Dolent ของ อิตาลี, ฝรั่งเศส และ สวิตเซอร์แลนด์ (จุดที่แน่นอนไม่ได้อยู่ที่ยอดเขา แต่ห่างไปทางตะวันตกเฉียงเหนือประมาณ 200 เมตร)
* Trójstyk ของ โปแลนด์, สาธารณรัฐเช็ก และ สโลวาเกีย
* Mount Roraima, ที่ซึ่ง เวเนซุเอลา, บราซิล และ กายอานา มาบรรจบกัน
* Jongsong Peak, จุดบรรจบทางตะวันออกของ จีน, อินเดีย และ เนปาล
* Bratislava เป็นเมืองหลวงเพียงแห่งเดียวในโลกที่ตั้งอยู่ที่จุดบรรจบสามพรมแดน: สโลวาเกีย, ฮังการี และ ออสเตรีย พื้นที่การปกครองของเมืองครอบคลุมถึงจุดบรรจบสามพรมแดน แต่จุดนี้อยู่นอกพื้นที่ในเมืองบราติสลาวาเอง

ตัวอย่างของจุดบรรจบสามพรมแดนทางประวัติศาสตร์:
* จุดบรรจบสามพรมแดน Three Emperors' Corner ระหว่าง จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี, จักรวรรดิรัสเซีย และ จักรวรรดิเยอรมัน
* จุดบรรจบสามพรมแดนประวัติศาสตร์ Piz da las Trais Linguas (เทือกเขาออร์ตเลอร์) ของ จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี, ราชอาณาจักรอิตาลี, และ สวิตเซอร์แลนด์
* Rock of the Three Kingdoms ระหว่างอดีตราชอาณาจักร ราชอาณาจักรกาลิเซีย, ราชอาณาจักรเลออน, และ ราชอาณาจักรโปรตุเกส (ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของพรมแดนระหว่าง ราชอาณาจักรสเปน และ สาธารณรัฐโปรตุเกส)
* Tossal dels Tres Reis ('ยอดเขาสามกษัตริย์') ตั้งอยู่ที่จุดที่พรมแดนของอาณาจักรโบราณสามแห่งคือ อาณาจักรอารากอน, อาณาจักรบาเลนเซีย และ เจ้าชายแห่งคาตาลัน มาบรรจบกัน

## ข้อตกลงระหว่างประเทศ
thumb|333x333px|เสาหลักที่จุดบรรจบสามพรมแดน Tarvagan Dakh มองโกเลีย รัสเซีย จีน ในปี 2020 มองจากฝั่งมองโกเลีย
แม้ว่าพรมแดนระหว่างประเทศส่วนใหญ่จะถูกกำหนดด้วยสนธิสัญญาทวิภาคี แต่ตำแหน่งของจุดบรรจบสามพรมแดนอาจต้องถูกกำหนดด้วยข้อตกลงไตรภาคี ตัวอย่างเช่น จีน รัสเซีย และมองโกเลียได้กำหนดตำแหน่งของจุดบรรจบสามพรมแดนทั้งสองแห่ง (จุดที่พรมแดน จีน–รัสเซีย, มองโกเลีย–รัสเซีย, และ จีน–มองโกเลีย มาบรรจบกัน) ผ่านข้อตกลงไตรภาคีที่ลงนามใน อูลานบาตอร์ เมื่อวันที่ 27 มกราคม 1994 ข้อตกลงนี้ระบุว่าจะต้องมีการสร้างเสาหลักที่จุดบรรจบทางทิศตะวันออก ซึ่งเรียกว่า Tarvagan Dakh (Tarbagan Dakha) แต่จะไม่มีการสร้างเสาหลักที่จุดบรรจบทางทิศตะวันตก (ซึ่งถูกกำหนดให้เป็นยอดเขา Tavan-Bogdo-Ula (Kuitunshan, Tavan Bogd Uul))

## ระเบียงภาพ

Image:Puerto Iguazú Tres fronteras.JPG|จุดที่แม่น้ำ Iguazú และแม่น้ำ Paraná ไหลมาบรรจบกัน เป็นจุดบรรจบพรมแดนของ บราซิล, ปารากวัย และ อาร์เจนตินา
Image:Tripoint Basel (ws).jpg| Dreiländereck บาเซิล: สวิตเซอร์แลนด์, เยอรมนี, และ ฝรั่งเศส
Image:Europadenkmal DE-BE-LU.jpg| Europadenkmal: เยอรมนี, เบลเยียม, และ ลักเซมเบิร์ก
Image:Trojmezí CZ-PL-DE.jpg|จุดบรรจบพรมแดนของ เยอรมนี, สาธารณรัฐเช็ก, และ โปแลนด์ ในเทือกเขา ซูเดทส์
File:Trojmezí Kremenec.jpg|เสาหลักพรมแดนที่จุดบรรจบระหว่าง โปแลนด์ (*ด้านขวาของภาพ*), สโลวาเกีย, และ ยูเครน (*ด้านซ้าย*)
Image:treriks.jpg | Treriksröset: จุดบรรจบพรมแดนของ ฟินแลนด์, นอร์เวย์, และ สวีเดน
File:Russia-Norway-Finland border.jpg|จุดบรรจบพรมแดนของ รัสเซีย, นอร์เวย์, และ ฟินแลนด์
Image:20040727-59 Arnoldstein Dreiländergrenzstein.jpg| Arnoldstein: จุดบรรจบพรมแดนของ อิตาลี, สโลวีเนีย, และ ออสเตรีย
File:Tripont Czech republic-Austria-Germany.JPG| เสาหลักพรมแดนที่จุดบรรจบพรมแดนของ สาธารณรัฐเช็ก (*ส่วนหน้า*), ออสเตรีย, และ เยอรมนี
File:TumbaSummit7560.jpg| เสาหลักพรมแดนที่จุดบรรจบพรมแดนของ บัลแกเรีย (*ด้านขวาของภาพ*), กรีซ (*ด้านซ้าย*), และ มาซิโดเนียเหนือ, ซึ่งตั้งอยู่บนยอดเขา Tumba Peak
File:Mont dolent.jpg| จุดบรรจบพรมแดนของ ฝรั่งเศส, อิตาลี, และ สวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งตั้งอยู่บน Mont Dolent
File:Triple Point, Mount Roraima.jpg| เสาหลักพรมแดนที่จุดบรรจบพรมแดนของ เวเนซุเอลา (*ส่วนหน้า*), บราซิล, และ กายอานา ซึ่งตั้งอยู่บน Mount Roraima
File:Mount Sabyinyo.JPG|ยอดเขาที่สามของ Mount Sabyinyo, จุดบรรจบพรมแดนของ ยูกันดา, รวันดา, และ สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก
File:France, Germany and Luxembourg tri-point marker.jpg| เสาหลักพิธีการใกล้จุดบรรจบพรมแดนของ ฝรั่งเศส, เยอรมนี และ ลักเซมเบิร์ก
Image:Cameron's corner.jpg| Cameron Corner Survey Marker, จุดที่พรมแดนของรัฐในประเทศออสเตรเลีย นิวเซาท์เวลส์, ควีนส์แลนด์ และ ออสเตรเลียใต้ มาบรรจบกัน


## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*
* Penedo dos Três Reinos («The Rock of Three Kingdoms»)
* Tripoint border of China, Russia and North Korea
* Tripoint border marker of Russia, China and North Korea at 9:28

*
หมวดหมู่:รายชื่อที่เกี่ยวข้องกับพรมแดน