จักรพรรดินีเซี่ยวมู่

**จักรพรรดินีเซี่ยวมู่** (จีน:孝穆太后; ค.ศ. 1451 - กรกฎาคม ค.ศ. 1475) มาจากกลุ่มชาติพันธุ์เย้า ประสูติในสกุลจี้ ประสูติที่เมืองเหอ พระนางเป็นพระสนมในจักรพรรดิเฉิงฮว่า ดำรงยศเป็นพระสนมขั้นเฟย และทรงเป็นพระราชมารดาในจักรพรรดิหงจื้อ พระนางได้รับการสถาปนาเป็นจักรพรรดินีหลังสวรรคต ในนิทานพื้นบ้านของชนเผ่าเย้า พระนางถูกขานพระนามว่า **หลี่ ถังเหมย** ในบันทึกของหวงหยู่ พระนางมีสกุลว่า หลี่ พระราชบิดาของพระนางคือ หลี่ กง (ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระยาแห่งชิงหยวน) ส่วนพระราชมารดามีพระนามว่า ถัง (ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นนางแห่งชิงหยวน)  ในบันทึกของขันทีปานเจิ้นระบุว่าพระนามจริงของพระนางคือ **หลี่ เหมียวซาน**

## พระราชประวัติ
**หมายเหตุ: ชีวประวัติต่อไปนี้มาจากมาจาก [[หมิงฉือลู่|เอกสารประวัติศาสตร์ราชวงศ์หมิง]] ส่วนที่กล่าวถึงพระสนมว่านกุ้ยเฟยที่หึงหวงและโหดร้ายต่อองค์ชายอาจเป็นส่วนที่เป็นเท็จหรือถูกเพิ่มเข้ามาในด้านการเมืองประวัติศาสตร์ราชวงศ์หมิง สำหรับรายละเอียดเพิ่มเติม โปรดดูที่ “กระจกสะท้อนพระบรมฉายาลักษณ์จักรพรรดิเฉียนหลง เล่ม 11 หักล้างข้อกล่าวอ้างที่ว่านางสนมที่ทรงครรภ์ของจักรพรรดิเฉิงฮว่าทั้งหมดถูกบังคับให้ทำแท้งโดยพระสนมว่านกุ้ยเฟย**
### พระชนม์ชีพช่วงต้น
พระนางประสูติปีค.ศ. 1451 ที่เหลียนซาน ตรงกับรัชสมัยจักรพรรดิจิ่งไท่ ตั้งแต่ทรงพระเยาว์ก็ทรงกำพร้า พระญาติจึงคอยเลี้ยงดู และได้ย้ายถิ่นฐานไปมณฑลกว่างซี

## พระสนม
ปีค.ศ. 1466 จักรพรรดิเฉิงฮว่าทำสงครามกับชนเผ่าแล้วชนะ ส่งผลให้หมู่บ้านของพระนางพังทลาย ทำให้พระนางและสตรีต่าง ๆ ในหมู่บ้าน ถูกคัดเลือกเข้าพระราชวังต้องห้าม ด้วยพระนางเป็นคนฉลาด เชี่ยวชาญการเขียน และงดงาม จึงได้รับหน้าที่รับผิดชอบท้องพระคลังฯ และได้เป็นพระสนม

ในเวลานั้นพระสนมว่านกุ้ยเฟย ผู้เป็นที่โปรดของจักรพรรดิจึงได้คิดอิจฉา และข่มเหงพระสนมที่ทรงครรภ์ทุกคนถึงกระนั้น จักรพรรดิเฉิงฮว่าก็คงโปรดพระนางหลังจากนั้น พระนางตรวจพบว่าทรงตั้งครรภ์ จึงเกิดอาการตื่นตระหนก พระนางเสวยยาคุมกำเนิด แต่ไม่สำเร็จ

เมื่อพระสนมว่านกุ้ยเฟยทราบว่าพระนางทรงครรภ์ ก็โกรธมากและสั่งให้นางกำนัลไปตรวจสอบนางกำนัลรู้สึกสงสารพระนาง จึงได้โกหกพระสนมว่านไปพระสนมว่านกุ้ยเฟยจึงเชื่อ และส่งพระนางไปพระตำหนักตะวันตก

ปีค.ศ. 1470 พระนางให้การประสูติองค์ชายจู โย่วเฉิง พระนางทรงเกรงกลัวมากจึงสั่งให้ขันทีจางหมิน ผู้เฝ้าประตูตำหนัก นำพระราชบุตรออกไปหวังปลงพระชนม์ จางหมินจึงกล่าวว่า “พระสนมจี้ จักรพรรดิยังไม่มีพระนางโอรส เหตุใดจึงต้องทำเช่นนั้น” ดังนั้นจึงได้ซ่อนพระราชโอรสไว้ในห้องและแอบเลี้ยงดูมิให้พระสนมว่านกุ้ยเฟยรู้ ตลอดมานั้นองค์ชายจู โย่วเฉิง มิได้ตัดพระเกศา จนมีพระชนมายุได้ 5-6 พรรษา

ในช่วงเวลานั้นเกิดเรื่องขึ้น เมื่อจักรพรรดินีอู๋ ถูกปลดจากจักรพรรดินี จึงได้ย้ายมาประทับอยู่ในพระตำหนักฝั่งตะวันตก ซึ่งอยู่ใกล้กับพระตำหนักพระนาง เมื่อพระนางทรงทราบจึงเดินทางไปมาเพื่อพบ โดยที่จักรพรรดิมิได้ทรงทราบ ทั้งนี้ยังทรงช่วยเลี้ยงดูองค์ชายอีกด้วย

### เหตุการณ์สำคัญ
พระสนมไป๋เสียนเฟย ให้การประสูติพระราชโอรสองค์ที่สองให้จักรพรรดิ คือ องค์ชายจูโย่ว จี แต่พระองค์สิ้นพระชนม์ไปก่อนในปีค.ศ. 1472 จึงสถาปนาย้อนหลังเป็นองค์ชายเต้ากง เมื่อหลังการสิ้นพระชนม์ขององค์ชายเต้ากง ก็ยังไม่มีรัชทายาทในราชสำนักอีก

ปีค.ศ. 1475 จักรพรรดิเฉิงฮว่าทรงรับสั่งให้จางหมิ่น มาหวีพระเกศา แล้วทรงถอนพระทัยหน้าพระฉายว่า “ข้าแก่แล้วยังไม่มีบุตรอีก” จางหมิ่นจึงทรุดตัวล้มลงกับพื้นแล้วกล่าวว่า “ข้ามีความผิดถึงฐานประหารชีวิต ฝ่าบาทมีพระราชโอรสแล้ว” จักรพรรดิทรงตกตะลึงและรับสั่งถามว่าพระราชโอรสอยู่ที่ใดจางหมิ่นกล่าวต่อว่า “ข้าจะต้องตายหลังจากบอกเรื่องนี้ไปแล้ว ฝ่าบาทต้องทรงตัดสินใจแทนองค์ชายน้อย” ขันทีหวยเอิน ก็กล่าวเช่นกันว่า “จางหมิ่นพูดความจริง องค์ชายเติบโตพระชันษาได้ 6 ปีแล้ว ประทับอยู่ในพระตำหนักฝั่งตะวันตก พวกเราเก็บเรื่องนี้เป็นความลับ ไม่กล้านำเรื่องทูลออกไป” จักรพรรดิเฉิงฮว่าทรงดีพระทัยมาก จึงรีบสั่งให้ขันทีไปรับองค์ชาย

เมื่อขันทีมาถึง พระนางจึงทรงกอดพระราชโอรส เอาไว้และทรงพระกรรแสง จึงทรงรับสั่งว่า “ไปเถอะ! ข้าเกรงว่าทั้งข้าและลูกคงไม่รอดแล้ว หากลูกเห็นผู้ชายคนหนึ่งสวมเสื้อคลุมสีเหลืองและมีเครา เขาเป็นพ่อของแท้ ๆ ของลูก...”

องค์ชายน้อยทรงสวมฉลองพระองค์ผ้าไหมผืนเล็ก ถูกหามขึ้นเกี้ยวเล็ก ๆ ไปยังบันไดชั้นล่าง พระเกศายาวถึงพื้น ได้เข้าสู่อ้อมพระอุระของจักรพรรดิเฉิงฮว่า จักรพรรดิทรงจับพระราชโอรสไว้ ลูบพระเกศาอยู่นาน ก่อนจะทรงพระกรรแสงด้วยความดีพระทัยและโสมนัสว่า “ข้าเชื่อว่าคือลูกข้าแน่ ทั้งใบหน้า ก็เหมือนข้าในทุกสิ่ง” ทรงรับสั่งให้ขันทีหวยเอินไปที่คณะรัฐมนตรีชั้นในเพื่อประกาศเรื่องนี้ให้รัฐมนตรีทุกคนทราบทำให้ราชสำนักอุ่นใจในเรื่องพระราชสันตติวงศ์ ในวันต่อมาบรรดารัฐมนตรีทั้งหลายจะแสดงความยินดีและออกประกาศให้ทราบโดยทั่วจักรพรรดิทรงรับสั่งให้พระนางย้ายมาประทับ ณ พระตำหนักหย่งโซ่ว และเรียกเข้ามาบ่อยครั้ง

## สิ้นพระชนม์
เมื่อพระสนมว่านกุ้ยเฟยทราบเรื่องนี้ ก็โกรธมาก ทำให้เดือนมิถุนายน ปีเดียวกัน พระนางเซี่ยวมู่สิ้นพระชนม์อย่างปริศนา

เป็นที่ลือกล่าวกันว่าพระนางถูกพระสนมว่านกุ้ยเฟย ลอบปลงพระชนม์ หรือไม่ก็ทรงอัตวินิบาตกรรมจักรพรรดิเฉิงฮว่าจึงได้ออกพระบรมราชโองการสถาปนาพระอิสริยยศซู่เฟย ให้แก่พระนางหลังสิ้นพระชนม์ สถาปนาเป็น **พระนางกงเค่อจวงซีหวงกุ้ยเฟย**

เมื่อขันทีจางหมิ่นทราบข่าวว่าพระสนมจี(พระนาง)สิ้นพระชนม์ ก็ตกใจมาก จึงกลืนทองคำเพื่ออัตวินิบาตกรรมในที่สุด

## หลังสิ้นพระชนม์
หลังจากที่องค์ชายจูโย่วเฉิง ได้รับการสถาปนาเป็นรัชทายาท  พระพันปีหลวงเชิ่งฉือโจวซึ่งประทับอยู่ในพระตำหนักเหรินโซ่ว จึงนำองค์ชายน้อยจูโย่วเฉิง มาทรงเลี้ยงดู จนวันหนึ่ง พระสนมว่านกุ้ยเฟยได้เรียกองค์ชายน้อยให้มาที่พระตำหนัก เพื่อเสวยพระกระยาหาร พระพันปีหลวงเชิ่งฉือโจวจึงทรงกำชับองค์ชายไว้ว่า “ไปได้ แต่อย่าได้กินอาหารของนาง” 

เมื่อองค์รัชทายาทเสด็จมาถึงพระตำหนักของพระสนมว่านกุ้ยเฟย พระสนมว่านจึงได้นำอาหารถวายแก่องค์ชาย องค์ชายจึงรับสั่งว่า “ข้าอิ่มแล้ว” พระสนมว่านจึงสั่งให้นางกำนัลนำต้มซุปมาถวาย แต่องค์รัชทายาทก็ตรัสถามอีกว่า “มียาพิษในอยู่ซุปนี้หรือไม่” พระสนมว่านกริ้วมาก ๆ และกล่าวว่า “เจ้ายังเด็กมาก! และถ้าทำตัวแบบนี้ต่อไป เจ้าจะเป็นอันตรายต่อข้าในอนาคตอย่างแน่นอน!” จากนั้นพระสนมว่านจึงยุยงให้กลุ่มคนเล็กๆ คอยจับผิดองค์รัชทายาทและแต่งตั้งองค์ชายซิ่งอ๋อง ให้เป็นรัชทายาทแทน จักรพรรดิเฉิงฮว่าจึงทรงสับสนในความคิดของพระสนมว่านแต่ก็ทรงเห็นด้วย

อย่างไรก็ตาม พระองค์ถูกต่อต้านอย่างหนักจากขันทีหวยเอิน ในเวลานั้นเกิดแผ่นดินไหวที่ภูเขาไท่ หมอดูดาวหลวงเชื่อว่าภูเขาไท่ต้องอยู่ภายใต้ของมกุฎราชกุมารของพระราชวังตะวันออก จักรพรรดิเฉิงฮว่าก็ทรงเกรงว่าจะขัดพระประสงค์ของสวรรค์ จึงทรงระงับเรื่องการเปลี่ยนแปลงมกุฎราชกุมารไว้ชั่วคราวให้เป็นความลับพระสนมว่านกุ้ยเฟยจึงเริ่มวิตกกังวลและเริ่มป่วยมากขึ้น วันหนึ่งนางได้ทำร้ายนางกำนัลในวังจนเสียชีวิตในพระตำหนัก

จนหลังจากรัชทายาทจู โย่วเฉิง ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิหงจื้อ พระองค์ก็ทรงสถาปนาพระนางย้อนหลังเป็น **จักรพรรดินีเซี่ยวมู่ฉือฮุ่ย กงเค่อ จวงซี ฉงเทียน เฉิงเชิ่ง พร**ะ**พันปีหลวง** และย้ายพระศพพระนาง ไปยังสุสานเหมาหลิง ประดิษฐานในหอเฟิงฉือแยกต่างหาก

จักรพรรดิหงจื้อก็ทรงคิดถึงพระราชมารดา จึงส่งขันทีไฉ่หย่ง ไปเยี่ยมพระญาติของพระนาง ซึ่งที่นั่น จึงได้พบกับพระเชษฐาของพระนางคือจี้ฟู่กุ้ยและจี้ซู่หวางจักรพรรดิหงจื้อทรงดีพระทัยมาก จึงเปลี่ยนบรรดาศักดิ์ของจี้ฟูกุ้ยเป็น จี้กุ้ย และแต่งตั้งให้เขาเป็นองครักษ์เสื้อแพร ส่วนจี้ซูหวังก็มีบรรดาศักดิ์เป็น จี้หวัง และแต่งตั้งให้เขาเป็นเลขานุการของจินอี้เว่ย

จักรพรรดิหงจื้อยังทรงพระราชทาน ทองคำ, ผ้าไหม, ที่ดิน ฯส่วนพระราชบิดาของพระนางได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นขุนนางชั้นสูง สำหรับด้านพิธีพระศพ ส่วนพระราชมารดาของพระนางได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นคุณหญิง(夫人)

เมื่อพระนางอยู่ในวังครั้งแรก ก็ทรงทราบเพียงว่าพระนางมาจากชนบท และมาจากสกุลจี้ เนื่องจากพระนางย้ายถิ่นบ้านตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ พระนางจึงแทบไม่รู้จักพระญาติจริง ๆ นักเป็นผลให้มี พระญาติพระนาง จำนวนมากปรากฏตัวขึ้นเพื่อฉวยโอกาสอ้างสิทธิ์จักรพรรดิหงจื้อทรงค้นหาสมาชิกของตระกูลจี้หลายครั้งแต่ไม่ทรงพบจนในที่สุด จักรพรรดิไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากปฏิบัติตามแบบอย่างของจักรพรรดินีหม่า จึงยกย่องบิดาของจี้เป็นกวนหลู่ ต้าฝู จูกั๋ว ชิงหยวนป๋อ ด้วยบรรดาศักดิ์หลังถึงแก่กรรม และยกย่องพระราชมารดาของพระนางเป็น พระนางชิงหยวนป๋อ และมีการสร้างอารามขึ้นที่นครกุ้ยหลิน ในทุก ๆ ปี จักรพรรดิจะทรงเปลี่ยนเครื่องทรงถวายพระนาง

จนปีค.ศ. 1536 จักรพรรดิเจียจิ้ง รับสั่งให้ย้ายพระศพจากหอเฟิงฉือไปยังห้องโถงใหญ่ และตัดคำว่า "ไท่โฮ่ว" (พระพันปีหลวง) ออกจากพระสมัญญานามของพระนาง เพื่อเปลี่ยนพระยศจากพระพันปีหลวงเป็นจักรพรรดินี จึงมีพระนามว่า **จักรพรรดินีเซี่ยวมู่ฉือฮุ่ย กงเค่อ จวงซี ฉงเทียน เฉิงเชิ่ง**

## อ้างอิง

หมวดหมู่:จักรพรรดินีราชวงศ์หมิง
หมวดหมู่:พระพันปีหลวงราชวงศ์หมิง