รายชื่อวรรณคดีไทย

รายชื่อวรรณคดีของไทย ซึ่งเป็นงานเขียนหรือวรรณกรรมไทยที่ยกย่องกันว่าดี มีสาระ และมีคุณค่าทางวรรณศิลป์

วรรณคดีไทยเป็นผลงานที่ทรงคุณค่าทางวรรณศิลป์ เป็นผลงานเขียนที่เกิดขึ้นก่อนรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

## ก
* กฤษณาสอนน้องคำฉันท์ โดย พระยาราชสุภาวดีและพระภิกษุอินท์
** กฤษณาสอนน้องคำฉันท์ - สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส
* กลบทสิริวิบุลกิติ โดย หลวงศรีปรีชา
* กากีกลอนสุภาพ (กากีคำกลอน) โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
** เห่เรื่องกากี - สุนทรภู่
* กาพย์มหาชาติ โดย สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม
* กาพย์ห่อโคลงประพาสธารทองแดง (กาพย์ห่อโคลงนิราศธารทองแดง) โดย เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์
* กาพย์ห่อโคลงนิราศธารโศก โดย เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์
* กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน โดย พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
* กาพย์เห่เรือ โดย เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์
* โคลงกำสรวลศรีปราชญ์ โดย ศรีปราชญ์
* แก้วหน้าม้า โดย พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงภูวเนตรนรินทรฤทธิ์
* โกมินทร์
* ไกรทอง โดย พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

## ข
* ขันทองใบ้
* ขวานฟ้าหน้าดำ
* ขุนช้างขุนแผน (นิทานพื้นบ้าน)
** บทเสภาขุนช้างขุนแผน โดย พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย, พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวและสุนทรภู่

## ค
* โคบุตร โดย สุนทรภู่
** เห่เรื่องโคบุตร - สุนทรภู่
* โคลงเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนารายณ์ โดย พระศรีมโหสถ
* โคลงดั้นเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย โดย พระยาตรัง
* โคลงทศรถสอนพระราม โดย สมเด็จพระนารายณ์มหาราช (หรืออาจเป็นสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ)
* โคลงพาลีสอนน้อง โดย สมเด็จพระนารายณ์มหาราช (หรืออาจเป็นสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ)
* โคลงทวาทศมาส โดย พระเยาวราช ขุนพรมมนตรี ขุนกวีราช ขุนสารประเสริฐ
* โคลงนิราศพระยาตรัง (นิราศถลาง) โดยพระยาตรัง
* โคลงนิราศรัตนะ โดย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
* โคลงนิราศหริภุญชัย สันนิษฐานว่าผู้แต่งชื่อทิพ หรือ ศรีทิพ
* โคลงโลกนิติ โดย สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเดชาดิศร

## ง
* เงาะป่า

## จ
*จันทโครพ
* จินดามณี

## ช
* ไชยเชษฐ์
* ไชยทัต

## ด
* ดาหลัง (อิเหนาใหญ่) โดยเจ้าฟ้ากุณฑล
** บทละครเรื่องดาหลัง - พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก

## ต
* ไตรภูมิพระร่วง (เตภูมิกถา) โดย พระมหาธรรมราชาที่ 1
* ไตรภูมิโลกวินิจฉัย โดย พระยาธรรมปรีชา (แก้ว)
* ตำหรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์ สันนิษฐานว่าแต่งโดยท้าวศรีจุฬาลักษณ์ (นางนพมาศ)

ทางน้ำ

## น

*นันโทปนันทสูตรคำหลวง โดยเจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์ 
* นิราศกวางตุ้ง (นิราศพระยามหานุภาพไปเมืองจีน) โดย พระยามหานุภาพ
* นิราศเดือน โดย นายมี (หมื่นพรหมสมพัตสร)
* นิราศตามเสด็จทัพลำน้ำน้อย (โคลงดั้นนิราศตามเสด็จทัพลำน้ำน้อย) โดย พระยาตรัง
* นิราศถลาง (โคลงนิราศพระยาตรัง) โดย พระยาตรัง
* นิราศทวาราวดี โดย หลวงจักรปาณี (มหาฤกษ์)
* นิราศนครวัด โดย สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ
* นิราศนครสวรรค์ โดยพระศรีมโหสถ
* นิราศนรินทร์คำโคลง โดย นายนรินทรธิเบศร์
* นิราศธารโศก (โคลงนิราศพระบาท)
* นิราศพระแท่นดงรัง โดย นายมี (หมื่นพรหมสมพัตสร)
* นิราศพระบาท โดย สุนทรภู่
* นิราศพระประธม โดย สุนทรภู่
* นิราศภูเขาทอง โดย สุนทรภู่
* นิราศเมืองแกลง โดย สุนทรภู่
* นิราศเมืองเพชร โดย สุนทรภู่
* นิราศลอนดอน โดย หม่อมราโชทัย (หม่อมราชวงศ์กระต่าย อิศรางกูร)
* นิราศวัดเจ้าฟ้า โดย สุนทรภู่
* นิราศสุพรรณ โดย สุนทรภู่ และนายมี (หมื่นพรหมสมพัตสร)
* นิราศอิเหนา โดย สุนทรภู่
* นิทานทองอิน โดย นายแก้วนายขวัญ (พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว)
* นิทานอิหร่านราชธรรม
* นิพพานวังหน้า โดย พระองค์เจ้าหญิงกัมพุชฉัตร
*

## ป
* ปุณโณวาทคำฉันท์
* ปฐมสมโพธิกถา โดย สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส
* ปลาบู่ทอง

## พ
* พระเกียรติรถ
* พระไชยสุริยา (นิทานพื้นบ้าน)
** กาพย์พระไชยสุริยา - สุนทรภู่
* พระนลคำฉันท์
* พระนลคำหลวง
* พระมะเหลเถไถ โดย คุณสุวรรณ
* พระมาลัยคำหลวง โดยเจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์
* พระรถคำฉันท์ (พระรถ-เมรี)
* พระราชพิธีสิบสองเดือน
* พระเวสสันดร
* พระสุธนคำฉันท์ (พระสุธน-มโนราห์)
* พระร่วง โดย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
* พระอภัยมณี โดย สุนทรภู่
** เห่เรื่องพระอภัยมณี - สุนทรภู่
* เพลงยาวถวายโอวาท โดย สุนทรภู่
* เพลงยาวนมัสการพระบรมธาตุ นิราศไปตรัง
* เพลงยาวพยากรณ์กรุงศรีอยุธยา
* เพลงยาวพระยาตรัง
* เพลงยาวของพระยามหานุภาพ โดย พระยามหานุภาพ
* เพลงยาวหม่อมภิมเสน
* พิกุลทอง

## ม
* มณีพิชัย (ยอพระกลิ่น)
* มหาชาติคำฉันท์
* มหาชาติคำหลวง โดยเจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์
* มหาเวสสันดรชาดก (พระเวสสันดร)
* มัทนะพาธา โดย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

## ย
* ยวนพ่ายโคลงดั้น
* ยอพระกลิ่น
* ยุขัน

## ร
* ระเด่นลันได โดย พระมหามนตรี (ทรัพย์)
* ราชสวัสดิ์
* ราชาธิราช
* ราชาพิลาปคำฉันท์ (นิราศษีดา) ไม่ปรากฏผู้แต่ง
* รามเกียรติ์ (มีผู้ประพันธ์หลายท่านหลายสำนวน)
* รำพันพิลาป (นิราศรำพึง) โดย สุนทรภู่

## ล
* ลักษณวงศ์ (นิทานพื้นบ้าน)
** ลักษณวงศ์ - สุนทรภู่
* ลิลิตนิทราชาคริต
* ลิลิตพยุหยาตราเพชรพวง โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
* ลิลิตพระลอ
* ลิลิตเพชรมงกุฎ โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
* ลิลิตยวนพ่าย (ยวนพ่ายโคลงดั้น)
* ลิลิตตะเลงพ่าย โดย สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส
* ลิลิตศรีวิชัยชาดก โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
* ลิลิตโองการแช่งน้ำ (ประกาศแช่งน้ำโคลงห้า, โองการแช่งน้ำ)

## ว
* เวนิสวาณิช
* วิวาห์พระสมุทร โดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

## ศ
* ศกุนตลา
* ศรีธนญชัย
*ศรีปราชญ์

## ส
* สมบัติอมรินทร์คำกลอน
* สมุทรโฆษคำฉันท์ โดยพระมหาราชครู ต่อมาสมเด็จพระนารายณ์มหาราช และสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรสได้แต่งต่อจนสมบูรณ์
* สรรพสิทธิ์คำฉันท์
* สวัสดิรักษา โดย สุนทรภู่
* สังข์ทอง
* สังข์ศิลปชัย
* สามก๊ก ฉบับแปลโดยเจ้าพระยาพระคลัง (หน) (ถูกยกย่องเป็นยอดของร้อยแก้ว)
* สามัคคีเภทคำฉันท์
* สาวิตรี
* สิงหไตรภพ นิทานพื้นบ้าน
** สิงหไตรภพ - สุนทรภู่
* สุบินกุมาร
* สุภาษิตพระร่วง (บัญญัติพระร่วง)
* สุภาษิตสอนหญิง โดยสุนทรภู่
* สุวรรณหงส์
* เสือโคคำฉันท์ (หลวิชัย-คาวี)
* สมุทรโคดม
* โสนน้อยเรือนงาม

## ห
* หม่อมเป็ดสวรรค์
* หลวิชัยคาวี
* หัวใจชายหนุ่ม โดย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
* หัวใจนักรบ โดย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

## อ
* อนิรุทธ์คำฉันท์ โดย ศรีปราชญ์
* อภัยนุราช โดย สุนทรภู่
* อาบูหะซัน
* อิลราชคำฉันท์
* อิเหนา โดยเจ้าฟ้ามงกุฎ
** อิเหนาคำฉันท์ - เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
** บทละครเรื่องอิเหนา - พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก
** บทละครเรื่องอิเหนา - พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
** นิราศอิเหนา - สุนทรภู่
** อิเหนาคำฉันท์ - กรมพระราชวังบวรวิชัยชาญ
* อุณรุท โดย พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
* อุณรุทร้อยเรื่อง โดย คุณสุวรรณ

## อ้างอิง

* เปลื้อง ณ นคร. **ประวัติวรรณคดีไทย**. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช (พิมพ์ครั้งที่ 12) พ.ศ. 2544.


*
หมวดหมู่:รายชื่อ