ตระกูลอักษรพราหมี

thumb|ประโยคภาษาสันสกฤตในอักษรพราหมีหลายแบบ
**ตระกูลอักษรพราหมี** หรือ **ตระกูลอักษรอินเดีย** เป็นตระกูลระบบการเขียนอักษรสระประกอบ ซึ่งมีการใช้งานทั่วอนุทวีปอินเดีย, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และบางส่วนของเอเชียตะวันออก ตระกูลอักษรนี้พัฒนามาจากอักษรพราหมีในอินเดียโบราณ ซึ่งปัจจุบันมีการใช้งานหลายตระกูลภาษา เช่น: อินโด-อารยัน, ดราวิเดียน, ทิเบต-พม่า, มองโกล, ออสโตรเอเชียติก, ออสโตรนีเซียน และไท ตระกูลอักษรนี้ยังเป็นต้นตอของบรรณลักษณ์ปทานุกรม (*[[โกจูอง]]*) ในคานะของภาษาญี่ปุ่นด้วย

## ประวัติ
ตระกูลอักษรพราหมีพัฒนามาจากอักษรพราหมี มีการรับรองอักษรพราหมีตั้งแต่ศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช ในรัชสมัยพระเจ้าอโศก ผู้ใช้อักษรนี้ในพระราชกฤษฎีกา แต่มีบางส่วนอ้างว่าพบคำจารึกยุคแรกบนเครื่องปั้นดินเผาในอินเดียใต้และศรีลังกา หลักฐานที่น่าเชื่อถือที่สุดคือจารึกอักษรพราหมีสั้น ๆ ที่เขียนขึ้นเมื่อศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศักราช และตีพิมพ์โดย Coningham และคณะ (1996) 

อักษรพราหมีเหนือพัฒนาไปเป็นอักษรคุปตะในสมัยจักรวรรดิคุปตะ ซึ่งภายหลังพัฒนาอักษรในช่วงสมัยกลางหลายรูปแบบ ตัวอย่างอักษรสมัยกลางที่โดดเด่น ซึ่งพัฒนาในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 7 หรือ 8 ได้แก่ นาครี, สิทธัม และศารทา

อักษรสิทธัมมีส่วนสำคัญในศาสนาพุทธ เนื่องจากมีการเขียนพระสูตรด้วยอักษรนี้ ศิลปะอักษรวิจิตรสิทธัมยังคงปรากฏในประเทศญี่ปุ่น ตารางและบรรณลักษณ์ปทานุกรมของระบบคานะสมัยใหม่ เชื่อว่าสืบต้นตอจากอักษรอินเดีย ผ่านการเผยแผ่ศาสนาพุทธ

ส่วนอักษรพราหมีใต้พัฒนาไปเป็นอักษรกทัมพะ, ปัลลวะ และวัตเตลุตตุ ซึ่งภายหลังพัฒนาเป็นอักษรรูปแบบอื่น ๆ ในเอเชียใต้และตะวันออกเฉียงใต้ ตระกูลอักษรพราหมีกระจายไปอย่างสันติ ผ่านการทำให้เป็นอินเดีย หรือการแพร่กระจายของภูมิปัญญาอินเดีย ตัวอักษรเหล่านี้เข้ามายังเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ผ่านท่าเรือบนเส้นทางการค้า ที่ท่าเรือเหล่านี้ มีผู้พบจารึกโบราณในภาษาสันสกฤตที่ใช้อักษรที่มีต้นกำเนิดในอินเดีย ในตอนแรก มีการเขียนจารึกเหล่านี้ด้วยภาษาของอินเดีย แต่ภายหลัง แต่ภายหลังมีการใช้อักษรนี้เขียบภาษาแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ภายหลังจึงมีการพัฒนาอักษรท้องถิ่นขึ้น ในคริสต์ศตวรรษที่ 8 อักษรเหล่านี้ได้แตกแขนงออกเป็นอักษรท้องถิ่นหลายแบบ 


ไฟล์:Asokan brahmi pillar edict.jpg|ชิ้นส่วนเสาพระราชกฤษฎีกาที่ 6 ของพระเจ้าอโศกในอักษรพราหมี อักษรบรรพบุรุษของตระกูลอักษรพราหมีทั้งหมด
ไฟล์:Brahmic script travel from India.png|การกรระจายตัวของตระกูลอักษรพราหมี (และอักษรขโรษฐี) จากอินเดีย


## การเปรียบเทียบ
ตารางข้างล่างคืออักษรอินเดียที่สำคัญบางส่วน เรียงลำดับตามเกณฑ์รูปอักขระแถวแนวตั้งเดียวกันล้วนมาจากรูปอักขระพราหมีเดียวกัน:
* ตารางนี้ไม่ครอบคลุม ถ้ารูปอักขระไม่ได้มาจากอักษรพราหมี แต่เป็นอักษรที่ประดิษฐ์ขึ้น อาจไม่แสดงในนี้
* เสียงอ่านของรูปอักขระในแถวแนวตั้งเดียวกันอาจไม่เหมือนกัน เสียงอ่านในแนวนอนเป็นเฉพาะตัวอย่าง ถ้าเป็นไปได้ ควรใช้เสียงอ่านสำหรับภาษาสันสกฤต หรือถ้าจำเป็นก็ใช้ภาษาอื่น
รูปปริวรรตนี้ระบุไว้ใน ISO 15919

### พยัญชนะ

;หมายเหตุ

### สระ
ลักษณะของสระในกลุ่มอักษรนี้คือ วางได้รอบพยัญชนะ และแบ่งสระเป็น 2 ชุดคือ สระลอยใช้แทนเสียงสระที่ประสมกับเสียง /อ/ ซึ่งถือเป็นเสียงสระ กับสระจมที่ประสมกับเสียงพยัญชนะ อักษรเหล่านี้ส่วนใหญ่ยังแบ่งสระเป็นสระลอยกับสระจม ยกเว้น อักษรไทยกับอักษรลาวที่ใช้สระจมเกาะกับอักษร อ แทนสระลอย ในตารางต่อไปนี้รูปสระจมเกาะกับเสียงพยัญชนะ /k/

**หมายเหตุ**

### ตัวเลข

**หมายเหตุ**

## รายการตระกูลอักษรพราหมี
### อดีต

### พราหมีเหนือ
thumb|upright=1.8|แผนที่กลุ่มภาษาอินโด-อารยันที่ใช้อักษรตระกูลพราหมี (ยกเว้นภาษาโควาร์, ปาชายี, โคฮิสตานี และอูรดูที่อยู่ในสีน้ำเงินเข้ม เนื่องจากใช้อักษรจากอักษรอาหรับ)
* คุปตะ, คริสต์ศตวรรษที่ 4
** ศารทา
*** ลัณฑา
**** คุรมุขี
**** โขชกี
**** ขุทาพาที
**** มหาชนี
**** มุลตานี
*** ฏากรี
**** โฑครี
**** สิรเมารี
** สิทธัม
*** นาครี 
**** เทวนาครี
**** โมฑี
**** คุชราต
**** นันทินาครี
**** ไกถี
***** สิเลฏินาครี
*** กามรูปี
**** อัสสัม
*** อักษรเคาฑี
**** เบงกอล–อัสสัม (นาครีตะวันออก)
***** อัสสัม
***** เบงกอล
**** ติรหุตา
**** โอริยา
*** เนปาล
**** ภูชิโมล
**** รัญชนา
***** สวยัมภู
**** ปรัจลิต
** ทิเบต
*** มณีปุระ
*** เลปชา
**** ลิมบู
*** เขม
*** พักปา
**** ชญานวัชระทรงเหลี่ยม
*** มาร์เชน
**** Marchung
**** Pungs-chen
**** Pungs-chung
**** Drusha
** กลิงคะ
** ไภกษุกี
* โทแคเรียน (พราหมีแบบเอียง)

### พราหมีใต้
thumb|upright=1.8|แผนที่ตระกูลภาษาดราวิเดียนที่ใช้อักษรตระกูลพราหมี (ยกเว้นภาษาบราฮุยที่ใช้อักษรจากอักษรอาหรับ)
* ทมิฬ-พราหมี, ศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์ศักราช
** ปัลลวะ
*** ทมิฬ
*** ครันถะ
**** มลยาฬัม
**** ติคาลาริ
**** ดิเวส อกุรุ
**** เสาราษฏร์
*** ขอม
**** ขอมไทย
**** *ไทดั้งเดิม?*
***** สุโขทัย
****** ไทย
****** ฝักขาม
******* ไทน้อย
******** ลาว
***** ไทเวียด
***** ไทขาว
***** ไทญ้อ
***** Lai Pao
*** จาม
*** กวิ
**** บาหลี
**** บาตัก
**** บูดา
**** ชวา
**** ซุนดาเก่า
***** ซุนดา
**** ลัมปุง
**** ลนตารา
**** มากาซาร์
**** เรินจง
**** เรอจัง
**** ไบบายิน
***** บูฮิด
***** ฮานูโนโอ
***** ตักบันวา
***** กูลิตัน
***** บาซาฮัน
*** มอญ–พม่า
**** มอญสมัยใหม่
**** พม่า
***** จักมา
***** กะเหรี่ยงสะกอ
***** ไทใหญ่
***** Tanchangya
***** *Lik-Tai scripts*
****** อาหม
****** คำตี้
****** ไทใต้คง
**** ธรรมล้านนา
***** ไทลื้อใหม่
*** ปยู
** วัตเตลุตตุ
*** Kolezhuthu
*** Malayanma
* สิงหล
* Bhattiprolu
** กทัมพะ
*** เตลูกู-กันนาดา
**** กันนาดา
***** Goykanadi
**** เตลูกู

### ยูนิโคด
ข้อมูลจากยูนิโคดรุ่น 15.0 อักษรตระกูลพราหมีที่ลงรหัสในนี้ มีดังนี้:

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Online Tool which supports Conversion between various Brahmic Scripts
* Windows Indic Script Support
* An Introduction to Indic Scripts
* South Asian Writing Systems
* Enhanced Indic Transliterator  Transliterate from romanised script to Indian Languages.
* Indian Transliterator A means to transliterate from romanised to Unicode Indian scripts.
* Imperial Brahmi Font and Text-Editor 
* Brahmi Script
* Xlit: Tool for Transliteration between English and Indian Languages 
* Padma: Transformer for Indic Scripts  – a Firefox add-on

หมวดหมู่:อักษร
หมวดหมู่:อักษรที่ใช้กันอยู่ในประเทศอินเดีย