ฌ็อง-เดอ-ดีเยอ ซูลต์

จอมพลสูงสุด **นีกอลา ฌ็อง-เดอ-ดีเยอ ซูลต์** () เป็นนักการทหารและรัฐบุรุษชาวฝรั่งเศส เขาเป็นจอมพลแห่งจักรวรรดิในช่วงสงครามนโปเลียน และต่อมาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของฝรั่งเศสถึงสามครั้งในรัชสมัยสมัยพระเจ้าหลุยส์-ฟีลิปที่ 1 ซูลต์ได้รับการกล่าวขานว่าเป็นหนึ่งในผู้บัญชาการทหารที่โดดเด่นที่สุดในสมัยใหม่

ซูลต์เป็นบุตรของพนักงานจดทะเบียนที่ดินในชนบททางตอนใต้ของฝรั่งเศส เขาสมัครเข้าเป็นทหารในกองทัพหลวงฝรั่งเศสในปี 1785 และก้าวหน้าอย่างรวดเร็วในช่วงการปฏิวัติฝรั่งเศส เขาได้รับการเลื่อนยศเป็นพลโทหลังจากสร้างผลงานโดดเด่นในยุทธการที่ฟลอรูปี 1794 และภายในปี 1799 เขาก็ได้ยศพลเอก เขาทำการรบเสมอกับกองกำลังที่มีจำนวนเท่ากันของจอมพลอะเลคซันดร์ ซูโวรอฟ ที่กลารุสในปี 1799 และในปีเดียวกันนั้นสามารถเอาชนะกองทัพออสเตรียภายใต้การนำของฟรีดริช ฟอน ฮ็อทเซอ ที่แม่น้ำลินท์ เนื่องจากฮ็อทเซอเสียชีวิตตั้งแต่เริ่มการรบ ทำให้กองทัพออสเตรียขาดการจัดระเบียบ

ในปี 1804 นโปเลียนได้แต่งตั้งซูลต์เป็นหนึ่งใน 18 จอมพลแห่งจักรวรรดิชุดแรก ซูลต์มีบทบาทสำคัญในหลายการรณรงค์ของนโปเลียน ที่โดดเด่นที่สุดคือในการรณรงค์ที่อุล์ม (เช่นยุทธการที่เมมมิงเงิน) และในยุทธการที่เอาสเทอร์ลิทซ์ ซึ่งกองพลของเขาได้ทำการบุกโจมตีครั้งตัดสินที่ทำให้ฝรั่งเศสได้รับชัยชนะ ต่อมาเขาได้รับแต่งตั้งเป็นดยุคแห่งดัลเมเชีย ตั้งแต่ปี 1808 เขาทำหน้าที่บัญชาการกองทัพฝรั่งเศสในสงครามคาบสมุทร ในยุทธการที่โกรุนญา ซูลต์ได้ปะทะกับอังกฤษภายใต้นายพลจอห์น มัวร์ และจอห์น โฮป ในระหว่างการโจมตีของซูลต์ ทหารของเขาถูกโอบล้อมโดยทหารราบที่มีจำนวนเหนือกว่าและต้องถอยร่นกลับไปยังตำแหน่งเดิม เช่นเดียวกับทหารอังกฤษ แต่ในท้ายที่สุดเขาก็เป็นผู้ครองสนามรบเนื่องจากการถอยทัพของอังกฤษไปที่เรือ ส่งผลให้สเปนขาดการสนับสนุนจากอังกฤษไปชั่วขณะ ในยุทธการที่อัลบูเอรา เขาได้ต่อสู้จนเสมอกับกองกำลังผสมอังกฤษ-พันธมิตรที่มีจำนวนเหนือกว่าภายใต้การนำของวิลเลียม เบเรสฟอร์ด

แม้ได้รับชัยชนะในช่วงแรกหลายครั้ง เช่น ในยุทธการที่โอกัญญา แต่ในที่สุดซูลต์ก็ถูกแก้เกมและถูกขับไล่ออกจากสเปนโดยกองกำลังพันธมิตรภายใต้การนำของพลโทอาร์เธอร์ เวลสลีย์ (ต่อมาคือดยุกแห่งเวลลิงตัน) ซึ่งมีความเหนือกว่าซูลต์ทั้งในด้านคุณภาพของทหารและเสบียง จากนั้นซูลต์ยังคงต่อสู้อย่างดื้อรั้นกับเวลลิงตันที่ตูลูสในปี 1814 เพียงไม่กี่วันหลังจากการสละราชสมบัติครั้งแรกของนโปเลียน ซูลต์ประกาศตัวเป็นฝ่ายนิยมเจ้าหลังจากการฟื้นฟูราชวงศ์บูร์บง แต่ก็ได้กลับไปร่วมกับนโปเลียนในช่วงสมัยร้อยวัน เขาทำหน้าที่เป็นเสนาธิการทหารของนโปเลียนในยุทธการที่วอเตอร์ลูในปี 1815 ซึ่งนโปเลียนพ่ายแพ้หมดสภาพ ในบทบาทนี้ซูลต์พิสูจน์ให้เห็นว่าเขามีความสามารถน้อยกว่าเมื่อเทียบกับตอนเป็นผู้บัญชาการในสนามรบ

ภายหลังการฟื้นฟูราชวงศ์ครั้งที่สอง ซูลต์ต้องลี้ภัยไปยังเยอรมนี ต่อมาในปี 1819 เขาถูกเรียกตัวกลับฝรั่งเศสและได้รับความไว้วางใจจากราชวงศ์อีกครั้ง และในปี 1830 เขาได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสงครามหลังการปฏิวัติเดือนกรกฎาคม ซูลต์เป็นผู้ดูแลการปฏิรูปกองทัพฝรั่งเศสและเป็นผู้รับผิดชอบในการก่อตั้งกองทหารต่างด้าวฝรั่งเศส ภายใต้รัชสมัยพระเจ้าหลุยส์-ฟิลิปป์ เขาได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีฝรั่งเศสถึงสามสมัย คือช่วงปี 1832-1834, ช่วงเกือบหนึ่งปีระหว่างปี 1839-1840 และช่วงปี 1840-1847 ซึ่งในในปี 1847 เขาได้รับยศจอมพลสูงสุดแห่งฝรั่งเศส อย่างไรก็ตาม ซูลต์ประกาศตัวเป็นฝ่ายสาธารณรัฐอีกครั้งหลังจากพระเจ้าหลุยส์-ฟิลิปป์ถูกโค่นล้มในการปฏิวัติฝรั่งเศส ค.ศ. 1848 

จอมพลซูลต์ถึงแก่อสัญกรรมในปี 1851 ตลอดเส้นทางอาชีพทหาร ซูลต์ได้สะสมภาพวาดจำนวนมาก ซึ่งหลายภาพได้มาในช่วงเวลาที่เขาอยู่ในสเปน คอลเลกชันดังกล่าวถูกนำออกประมูลกระจัดกระจายไปภายหลังการเสียชีวิตของเขา

## ประวัติตอนต้น
ฌ็อง-เดอ-ดีเยอ ซูลต์ เกิดเมื่อวันที่ 29 มีนาคม ค.ศ. 1769 ณ เมืองแซ็งตามางลาบัสตีด (Saint-Amans-la-Bastide) ทางตอนใต้ของฝรั่งเศส ซึ่งเป็นปีเกิดเดียวกับนโปเลียน โบนาปาร์ต และดยุกแห่งเวลลิงตัน บิดาของเขาเป็นนักกฎหมายระดับท้องถิ่น แต่เสียชีวิตลงเมื่อซูลต์อายุได้เพียง 16 ปี การขาดเสาหลักของครอบครัวบีบบังคับให้เขาต้องละทิ้งเส้นทางอาชีพตามรอยบิดา และตัดสินใจสมัครเข้าเป็นพลทหารในกรมทหารราบหลวง (Régiment de Royal-Infanterie) ในปี 1785 เพื่อความอยู่รอดทางเศรษฐกิจ

## สงครามปฏิวัติฝรั่งเศส
การปะทุขึ้นของการปฏิวัติฝรั่งเศสในปี ค.ศ. 1789 คือจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำลายเพดานแก้วของระบอบเก่า (Ancien Régime) ซึ่งเคยจำกัดตำแหน่งนายทหารชั้นสัญญาบัตรไว้เพียงกลุ่มขุนนาง สำหรับซูลต์ผู้มีต้นกำเนิดเป็นสามัญชนและมีตำแหน่งเป็นเพียงนายสิบในช่วงเริ่มต้นการปฏิวัติ โอกาสนี้ทำให้เขาสามารถใช้พรสวรรค์ด้านการทหารอย่างเต็มที่ โดยเขาได้เริ่มต้นสร้างชื่อเสียงในหลายยุทธการของสงครามปฏิวัติฝรั่งเศส ผ่านการปฏิบัติหน้าที่อย่างเข้มงวดและมีระบบ

ซูลต์ได้แสดงให้เห็นถึงความสามารถอันโดดเด่นในการวางแผนยุทธวิธีภายใต้การบัญชาการของแม่ทัพผู้ยิ่งใหญ่หลายท่าน อาทิ นายพลฌ็อง-บาติสต์ ฌูร์ด็อง (Jourdan) และนายพลลาซาร์ โฮช (Hoche) โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุทธการที่ฟลอรู (Fleurus) เมื่อปี 1794 ซึ่งถือเป็นสมรภูมิแจ้งเกิดของเขา ในขณะนั้นซูลต์ทำหน้าที่เป็นเสนาธิการให้กับนายพลฟร็องซัว โฌแซ็ฟ เลอแฟฟวร์ (Lefebvre) เขาแสดงความใจเย็นท่ามกลางความโกลาหล สามารถจัดระเบียบกองพลและวิเคราะห์ภูมิประเทศได้อย่างเฉียบแหลม จนมีส่วนสำคัญที่ทำให้ฝรั่งเศสได้รับชัยชนะเหนือพรรคพ่วง ความดีความชอบในครั้งนี้ส่งผลให้เขาได้รับการเลื่อนยศเป็นพลโท (Général de Brigade) ในเดือนตุลาคม 1794 ด้วยวัยเพียง 25 ปี

ในช่วงปี 1799–1800 ซูลต์เป็นมือขวาของจอมพลอ็องเดร มาเซนา (Masséna) ในการทัพที่สวิตเซอร์แลนด์และอิตาลี โดยเฉพาะในการปิดล้อมเจโนวา ซึ่งเขาได้แสดงความอดทนและการบริหารจัดการทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดภายใต้สภาวะวิกฤต การหล่อหลอมในช่วงทศวรรษแห่งสงครามปฏิวัติทำให้ซูลต์ไม่ได้เป็นเพียงนักรบที่กล้าหาญ แต่ยังเป็น "นักบริหารทางทหาร" ผู้มีความเป็นเลิศ ซึ่งคุณลักษณะนี้เองที่ไปสะดุดตาของนโปเลียน โบนาปาร์ต ในเวลาต่อมา

## จักรวรรดิฝรั่งเศส
เมื่อนโปเลียน โบนาปาร์ต ปราบดาภิเษกขึ้นเป็นจักรพรรดิในปี 1804 ซูลต์ได้รับการจารึกชื่อในประวัติศาสตร์ด้วยการเป็นหนึ่งใน 18 จอมพลแห่งจักรวรรดิ (Maréchal d'Empire) ชุดแรกที่ได้รับการแต่งตั้งในวันที่ 19 พฤษภาคม 1804 ในวัยเพียง 35 ปี ซูลต์ได้รับมอบหมายให้บัญชาการ กองทัพน้อยที่ 4 (IV Corps) ณ ค่ายบูโลญ เพื่อเตรียมการรุกรานอังกฤษ เขาใช้เวลาช่วงนี้เคี่ยวเข็ญทหารด้วยระเบียบวินัยที่เข้มงวดและการจัดการด้านพลาธิการที่แม่นยำ จนกองทัพน้อยของเขากลายเป็นหน่วยที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในกองทัพใหญ่ (Grande Armée)

200px|thumb|ฌ็อง-เดอ-ดีเยอ ซูลต์ ในเครื่องแบบจอมพลแห่งจักรวรรดิ
บทบาทที่ทำให้ซูลต์กลายเป็นตำนานคือยุทธการที่เอาสเทอร์ลิทซ์ในปี 1805 จักรพรรดินโปเลียนทรงมอบหมายภารกิจที่เป็นหมัดเด็ดของแผนการรบทั้งหมด นั่นคือการบุกยึดที่ราบสูงพราทเซิน (Pratzen) ซึ่งเป็นจุดยุทธศาสตร์ใจกลางที่กองทัพพันธมิตรรัสเซีย-ออสเตรียละทิ้งไปเพื่อหวังเข้าตีปีกขวาของฝรั่งเศส ท่ามกลางหมอกหนาในยามเช้าที่ช่วยพรางตา ซูลต์นำทหารบุกจู่โจมขึ้นสู่ที่ราบสูงอย่างรวดเร็วและเด็ดขาด เมื่อหมอกจางลงและแสงอาทิตย์ส่องถึงพื้น กองทัพข้าศึกก็พบว่าตนเองถูกตัดแบ่งเป็นสองส่วนด้วยกำลังของซูลต์ ชัยชนะครั้งมโหฬารนี้ทำให้นโปเลียนถึงกับตรัสยกย่องเขาต่อหน้าเหล่าทหารว่าเป็น "นักดำเนินกลยุทธที่เก่งกาจที่สุดในยุโรป" (*Le premier manoeuvrier de l'Europe*) 

ความรุ่งโรจน์ของซูลต์ยังคงดำเนินต่อในยุทธการที่เยนา-เอาเออร์ชเต็ทในปี 1806 และการรบที่ไอเลา (Eylau) รวมถึงที่ไฮลส์แบร์ค (Heilsberg) ในปี 1807 ซึ่งเขาได้พิสูจน์ความทรหดในการต้านทานกองทัพรัสเซีย จากความดีความชอบตลอดหลายสมรภูมิ นโปเลียนได้มอบบรรดาศักดิ์ให้เขาเป็น ดยุคแห่งดัลเมเชีย (Duc de Dalmatie) ในปี 1808

### สงครามคาบสมุทร

ในปี 1808 ภารกิจของซูลต์ได้เปลี่ยนจากสมรภูมิในยุโรปกลางสู่คาบสมุทรไอบีเรีย ซึ่งกลายเป็นแผลเนื้อร้ายของจักรวรรดิฝรั่งเศส ซูลต์เริ่มต้นด้วยการได้รับมอบหมายให้ติดตามบดขยี้กองทัพอังกฤษที่กำลังถอยร่น นำไปสู่ยุทธการที่โกรุนญา (Battle of Corunna) ในปี 1809 ซึ่งแม้กองทัพอังกฤษภายใต้นายพลจอห์น มัวร์ จะสามารถหนีลงเรือ แต่ซูลต์ก็สามารถยึดครองพื้นที่และสถาปนาอำนาจของฝรั่งเศสในสเปนตอนเหนือและโปรตุเกสได้สำเร็จในช่วงแรก ซูลต์ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้บัญชาการกองทัพในอันดาลูซิอา (Andalusia) ทางตอนใต้ของสเปน ซึ่งเขาได้แสดงทักษะการปกครองที่โดดเด่นควบคู่ไปกับการทหาร จนถูกค่อนขอดว่าพยายามตั้งตนเป็น "กษัตริย์นีกอลา" ในสมรภูมิเขาได้รับชัยชนะอย่างเด็ดขาดที่ยุทธการที่โอกัญญา (Battle of Ocaña) ในปี 1809 ซึ่งเป็นการทำลายกองทัพสเปนลงอย่างย่อยยับ อย่างไรก็ตาม ความท้าทายที่แท้จริงของเขาคือการเผชิญหน้ากับพลโทอาร์เธอร์ เวลสลีย์ และกองกำลังผสมอังกฤษ-โปรตุเกส ในยุทธการที่อัลบูเอรา (Battle of Albuera) ในปี 1811 ซูลต์ต้องเผชิญกับการรบที่นองเลือดที่สุดครั้งหนึ่งในสงคราม แม้เสมอกันในทางยุทธวิธี แต่เขาต้องสูญเสียกำลังพลมหาศาล

ในช่วงท้ายของสงครามคาบสมุทร เมื่อสถานการณ์ของฝรั่งเศสเริ่มสั่นคลอนจากการถอนทหารไปทำศึกในรัสเซีย ซูลต์ถูกเรียกตัวกลับมาเพื่อกอบกู้สถานการณ์จากการรุกคืบของเวลลิงตัน เขาแสดงความดื้อรั้นและความสามารถในการป้องกันอย่างยอดเยี่ยมในการรบที่เทือกเขาพีเรนีส และสุดท้ายในยุทธการที่ตูลูส (Battle of Toulouse) ปี ค.ศ. 1814 ซึ่งเป็นการรบครั้งสุดท้ายก่อนนโปเลียนจะสละราชสมบัติครั้งแรก แม้ว่าเขาจะสามารถต้านทานการบุกของเวลลิงตันได้อย่างเหนียวแน่น แต่การพ่ายแพ้ในภาพรวมของจักรวรรดิทำให้เขาต้องยอมรับการสงบศึก

## สมัยร้อยวัน

ภายหลังการเสด็จกลับจากเกาะเอลบาของนโปเลียนในปี 1815 ซูลต์ตัดสินใจกลับไปรับใช้จักรพรรดิอีกครั้ง แม้ว่าก่อนหน้านั้นเขาจะดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสงครามภายใต้พระเจ้าหลุยส์ที่ 18 ก็ตาม ในการทัพครั้งสุดท้ายนี้ นโปเลียนได้มอบหมายบทบาทที่ท้าทายที่สุดให้แก่ซูลต์ นั่นคือการดำรงตำแหน่งเสนาธิการของกองทัพส่วนเหนือ เพื่อทำหน้าที่แทนจอมพลแบร์ตีเย (Berthier) ผู้ล่วงลับ อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนบทบาทจากผู้บัญชาการสนามรบมาเป็นเสนาธิการกลับกลายเป็นจุดอ่อนสำคัญ ซูลต์ซึ่งคุ้นชินกับการสั่งการด้วยตนเอง ขาดความละเอียดรอบคอบในการจัดการระบบสื่อสารและส่งเอกสารคำสั่งอย่างที่แบร์ตีเยเคยทำ ความผิดพลาดในการส่งสารที่กำกวมและล่าช้าส่งผลให้เกิดความสับสนระหว่างกองกำลังของนโปเลียน จอมพลเนย์ และจอมพลกรูชี ซึ่งถือเป็นปัจจัยสำคัญประการหนึ่งที่นำไปสู่ความหายนะในยุทธการที่วอเตอร์ลู

ในเช้าของหนึ่งวันก่อนยุทธการที่วอเตอร์ลู ซูลต์พยายามใช้ประสบการณ์จากสงครามคาบสมุทรเตือนนโปเลียนว่า *"ทหารราบอังกฤษเมื่ออยู่ในชัยภูมิฝ่ายรับคือปีศาจที่ไม่มีวันตาย"* แต่จักรพรรดิกลับตอบโต้ด้วยประโยคอันโด่งดังว่า *"เพียงเพราะเจ้าเคยถูกเวลลิงตันตีแตก เจ้าเลยคิดว่าเขาเป็นนายพลที่เก่งงั้นหรือ? ข้าบอกเจ้าให้ว่าเวลลิงตันคือนายพลที่ห่วย และทหารอังกฤษก็เป็นทหารเลว"* ความล้มเหลวในการประสานงานและการประเมินข้าศึกต่ำเกินไปส่งผลให้กองทัพใหญ่พ่ายแพ้อย่างราบคาบ และจบสิ้นยุคสมัยของนโปเลียน

## สมัยราชวงศ์บูร์บง
ภายหลังความพ่ายแพ้ของนโปเลียนในปี 1815 ซูลต์ถูกเนรเทศไปยังเยอรมนีในช่วงการฟื้นฟูราชวงศ์บูร์บงครั้งที่สอง เนื่องจากเขากลับไปรับใช้จักรพรรดิในช่วงสมัยร้อยวัน อย่างไรก็ตาม พรสวรรค์ด้านการบริหารจัดการทำให้เขาได้รับอภัยโทษและเรียกตัวกลับมาในปี 1819 ก่อนจะกลับมาเรืองอำนาจสูงสุดอีกครั้งในรัชสมัยของพระเจ้าหลุยส์-ฟิลิปป์ หลังการปฏิวัติเดือนกรกฎาคมในปี 1830]]

ในยุคนี้ ซูลต์ได้เปลี่ยนบทบาทจากขุนพลในสนามรบสู่การเป็นรัฐบุรุษผู้ทรงอิทธิพล เขาได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสงครามและเป็นผู้ผลักดันการปฏิรูปกองทัพฝรั่งเศสให้ทันสมัย ผลงานที่โดดเด่นและเป็นที่จดจำที่สุดคือการสถาปนา กองทหารต่างด้าวฝรั่งเศสในปี 1831 เพื่อใช้เป็นกองกำลังหลักในการขยายอิทธิพลในแอลจีเรีย นอกจากนี้เขายังดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีถึงสามครั้ง สะท้อนถึงความสามารถในการประคับประคองการเมืองที่ผันผวนของฝรั่งเศสในขณะนั้น

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม
* กองทัพใหญ่
* รายนามนายกรัฐมนตรีฝรั่งเศส

หมวดหมู่:ทหารชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:บุคคลในคริสต์ศตวรรษที่ 18
หมวดหมู่:บุคคลในคริสต์ศตวรรษที่ 19
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2312
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2394
หมวดหมู่:บุคคลในสงครามนโปเลียนชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:ผู้นำในสงครามนโปเลียน
หมวดหมู่:นักการทหารชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์
หมวดหมู่:นายกรัฐมนตรีฝรั่งเศส
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดตาร์น
หมวดหมู่:ผู้มีชื่อจารึกใต้ประตูชัยฝรั่งเศส