ลู่ ข่าย

**ลู่ ข่าย** (; ค.ศ. 198 – ธันวาคม ค.ศ. 269 หรือมกราคม ค.ศ. 270) ชื่อรอง **จิ้งเฟิง** () เป็นขุนพลและขุนนางของรัฐง่อก๊กในยุคสามก๊กของจีน เกิดในตระกูลลก (陸 *ลู่*) ที่มีอิทธิพลในภูมิภาคง่อ (吳 *อู๋*) ในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก  ลู่ ข่ายเริ่มรับราชการในช่วงต้นยุคสามก๊กโดยมีตำแหน่งเป็นนายอำเภอและภายหลังได้เป็นข้าราชการทหารของซุนกวนจักรพรรดิผู้ก่อตั้งรัฐง่อก๊ก  ในรัชสมัยของซุนเหลียง ลู่ ข่ายเข้าร่วมในบางยุทธการที่รบกับกลุ่มโจรและรัฐวุยก๊กที่เป็นรัฐอริของง่อก๊ก และได้เลื่อนยศเป็นขุนพล ตลอดรัชสมัยของซุนฮิวและช่วงต้นรัชสมัยของซุนโฮ ลู่ ข่ายยังคงมีอำนาจบัญชาการทหารจนกระทั่งเดือนกันยายนหรือตุลาคม ค.ศ. 266 เมื่อซุนโฮทรงแต่งตั้งลู่ ข่ายและบั้นเฮ็กเป็นอัครมหาเสนาบดีฝ่ายซ้ายและฝ่ายขวาของง่อก๊กตามลำดับ ลู่ ข่ายมีชื่อเสียงในเรื่องการพูดตรงไปตรงมา ลู่ ข่ายทูลทัดทานอย่างหนักแน่นต่อการตัดสินพระทัยของซุนโฮที่จะย้ายนครหลวงจากเกี๋ยนเงียบ (建業 *เจี้ยนเย่*; ปัจจุบันคือนครหนานจิง มณฑลเจียงซู) ไปยังบู๊เฉียง (武昌 *อู่ชาง*; ปัจจุบันคือนครเอ้อโจว มณฑลหูเป่ย์) ในปี ค.ศ. 265 พยายามทูลโน้มน้ามซุนโฮไม่ให้ไปทำศึกกับราชวงศ์จิ้นที่ขึ้นมาแทนที่รัฐวุยก๊กในปี ค.ศ. 266 และทูลตำหนิวิถีทางอันโหดเหี้ยมและสุรุ่ยสุร่ายของซุนโฮหลายครั้ง แม้ว่าซุนโฮทรงไม่พอพระทัยลู่ ข่ายอย่างมากที่ทูลตำหนิพระองค์อย่างเปิดเผย แต่พระองค์ก็ทรงยอมอดทนต่อลู่ ข่ายเพราะลู่ ข่ายดำรงตำแหน่งที่สำคัญและพระองค์ไม่ทรงต้องการเป็นปฏิปักษ์กับตระกูลลก หลังการเสียชีวิตของลู่ ข่าย ซุนโฮก็เนรเทศครอบครัวของลู่ ข่ายไปยังเมืองที่อยู่ห่างไกลทางใต้

## ภูมิหลังครอบครัว
ลู่ ข่ายเป็นชาวอำเภออู๋ (吳縣 *อู๋เซี่ยน*) เมืองง่อกุ๋น (吳郡 *อู๋จฺวิ้น*) ซึ่งปัจจุบันอยู่ในนครซูโจว มณฑลเจียงซู ลู่ ข่ายมาจากตระกูลลก (陸 *ลู่*) เกิดในตระกูลลก (陸 *ลู่*) ที่เป็นหนึ่งในสี่ตระกูลทรงอิทธิพลที่สุดในเมืองง่อกุ๋น และยังเป็นหนึ่งในสี่ตระกูลทรงอิทธิพลที่สุดในภูมิภาคกังตั๋ง (江東 *เจียงตง*) หรือภูมิภาคง่อ (吳 *อู๋*) ในเวลานั้น ลู่ ข่ายยังเป็นญาติของลกซุน (陸遜 *ลู่ ซฺวิ่น*) อัครมหาเสนาบดีลำดับที่ 3 แห่งง่อก๊ก

## รับราชการกับซุนกวน
ลู่ ข่ายเริ่มรับราชการในราวช่วงเวลาที่ซุนกวนก่อตั้งรัฐง่อก๊กในฐานะรัฐอิสระในปี ค.ศ. 222 ใกล้กับการเริ่มยุคสามก๊ก ลู่ ค่ายมีตำแหน่งแรกเป็นนายอำเภอของอำเภอหย่งซิง (永興縣 *หย่งซิงเซี่ยน*; ปัจจุบันคือเขตเซียวชาน นครหางโจว มณฑลเจ้อเจียง) และภายหลังไปเป็นนายอำเภอของอำเภอจูจี้ (诸暨縣 *จูจี้เซี่ยน*; ปัจจุบันคือนครจูจี้ มณฑลเจ้อเจียง) ก่อนที่จะได้รับตำแหน่งเป็นนายกองร้อยสถาปนายุทธ์ ( *เจี้ยนอู่ตูเว่ย์*) และได้รับมอบหมายให้บัญชาการกองกำลัง ในช่วงที่รับราชการทหาร ลู่ ข่ายมักอ่านหนังสือ มีความสนใจ*[[ไท่เสฺวียนจิง]]* (太玄經) และการทำนายดวงชะตาเป็นพิเศษ

ในช่วงศักราชชื่ออู (赤烏; ค.ศ. 238–251) ในรัชสมัยของซุนกวน ลู่ ข่ายได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าเมือง ( *ไท่โฉ่ว*) ของเมืองตานเอ่อร์ (儋耳郡 *ตานเอ่อร์จฺวิ้น*; อยู่บริเวณนครตานโจว มณฑลไหหลำในปัจจุบัน) ลู่ ข่ายนำทัพง่อก๊กเข้าโจมตีจูหยา (朱崖; ปัจจุบันคือนครไหโข่ว มณฑลไหหลำ) และยึดมาเป็นของง่อก๊กได้สำเร็จ จากความดีความชอบนี้ ลู่ ข่ายจึงได้เลื่อนขั้นจากนายกองร้อยมาเป็น "นายกองพันสถาปนายุทธ์"( *เจี้ยนอู่เซี่ยวเว่ย์*)

## รับราชการกับซุนเหลียง
ในปี ค.ศ. 255 ในรัชสมัยของซุนเหลียงจักรพรรดิลำดับที่ 2 แห่งง่อก๊ก ลู่ ข่ายนำทัพง่อก๊กเข้าโจมตีกลุ่มโจรที่นำโดยเฉิน ปี้ () ในเมืองเลงเหลง (零陵郡 *หลิงหลิงจฺวิน*; อยู่บริเวณนครหย่งโจว มณฑลหูหนานในปัจจุบัน) และกำจัดเฉิน ปี้และกลุ่มโจรได้สำเร็จ จากนั้นลู่ ข่ายจึงได้เลื่อนยศเป็นขุนพลรอง ( *เพียนเจียงจฺวิน*) และได้รับการตั้งให้เป็นแม่ทัพของอำเภอปากิ๋ว (巴丘 *ปาชิว*; ปัจจุบันคือนครเยฺว่หยาง มณฑลหูหนาน) นอกจากนี้ยังได้รับการตั้งให้มีบรรดาศักดิ์ตูเซียงโหว () ต่อมาลู่ ข่ายได้รับการตั้งให้เป็นแม่ทัพฝ่ายขวาของบู๊เฉียง (武昌 *อู่ชาง*; ปัจจุบันคือนครเอ้อโจว มณฑลหูเป่ย์)

ในรัชสมัยของซุนเหลียง ลู่ ข่ายเข้าร่วมในการศึกที่รบกับวุยก๊กรัฐอริของง่อก๊กที่ฉิวฉุน (壽春 *โช่วชุน*; ปัจจุบันคืออำเภอโช่ว มณฑลอานฮุย) หลังกลับจากการรบที่ฉิวฉุน ลู่ ข่ายได้รับการเลื่อนขั้นเป็น "ขุนพลปราบวุย" ( *ต้างเว่ย์เจียงจฺวิน*) และภายหลังเป็น "ขุนพลสงบแดนไกล" ( *ซุย-ยฺเหวียนเจียงจฺวิน*).

## รับราชการกับซุนฮิว
หลังจากซุนฮิวขึ้นครองราชย์ในวันที่ 30 พฤศจิกายน ค.ศ. 258 พระองค์ทรงแต่งตั้งลู่ ข่ายเป็นขุนพลโจมตีภาคเหนือ ( *เจิงเป่ย์เจียงจฺวิน*) และให้มีตำแหน่งในนามเป็นเจ้ามณฑลของมณฑลอิจิ๋ว (豫州 *ยฺวี่โจว*) ซึ่งแท้จริงแล้วอยู่ในอาณาเขตของวุยก๊กที่เป็นรัฐอริของง่อก๊ก

## รับราชการกับซุนโฮ
เมื่อซุนโฮขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิแห่งง่อก๊กในวันที่ 3 กันยายน ค.ศ. 264 หลังการสวรรคตของซุนฮิว พระองค์ทรงแต่งตั้งลู่ ข่ายให้มียศเป็นมหาขุนพลพิทักษ์ภาคตะวันตก ( *เจิ้นซีต้าเจียงจฺวิน*) ตั้งให้มีตำแหน่งเจ้ามณฑลของมณฑลเกงจิ๋ว (荊州 *จิงโจว*) และมีรับสั่งให้ลู่ ข่ายไปประจำการอยู่ที่ปากิ๋ว (巴丘 *ปาชิว*; ปัจจุบันคือนครเยฺว่หยาง มณฑลหูหนาน) พระองค์ยังทรงเลื่อนบรรดาศักดิ์ให้ลู่ ข่ายจากเฮา (侯 *โหว*) ระดับตำบลให้ขึ้นเป็นเฮาระดับอำเภอในชื่อบรรดาศักดิ์ว่า "เฮาแห่งแกหิน" ( *เจียซิงโหว*)

### ทูลทัดทานซุนโฮเรื่องการย้ายนครหลวง
ปลายเดือนกันยายนหรือตุลาคม ค.ศ. 265 ซุนโฮทรงย้ายนครหลวงของง่อก๊กจากเกี๋ยนเงียบ (建業 *เจี้ยนเย่*; ปัจจุบันคือนครหนานจิง มณฑลเจียงซู)  ไปยังบู๊เฉียง (武昌 *อู่ชาง*; ปัจจุบันคือนครเอ้อโจว มณฑลหูเป่ย์) การตัดสินพระทัยย้ายนครหลวงของพระองค์กลายเป็นภาระหนักของราษฎรในมณฑลยังจิ๋ว (揚州 *หยางโจว*)  เพราะต้องเดือดร้อนอย่างมากในจัดหาเสบียงและทรัพยากรที่ใช้ในการย้ายถิ่นฐาน ในเวลาเดียวกันนั้น ความล้มเหลวของนโยบายจำนวนมากของราชสำนักง่อก๊กก็สร้างความยากลำบากให้ราษฎร ทำให้ราษฎรต้องเป็นอยู่อย่างยากจน ในช่วงเวลานั้น ลู่ ข่ายเขียนฎีกาถวายซุนโฮเพื่อทูลทัดทานไม่ให้ย้ายนครหลวง และทูลแนะนำพระองค์ให้ปกครองด้วยความเมตตากรุณา

### ทูลห้ามซุนโฮไม่ให้โจมตีราชวงศ์จิ้น
ในเดือนกุมภาพันธ์หรือมีนาคม ค.ศ. 266 ซุนโฮทรงส่งติง จง () เป็นทูตไปเจรจาสันติภาพกับราชวงศ์จิ้นซึ่งขึ้นมาทันที่วุยก๊กที่เป็นรัฐอริของง่อก๊กในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 266 หลังติง จงเดินทางกลับมาจากภารกิจ ก็ทูลโน้มน้าวซุนโฮให้เปิดฉากโจมตีเมืองอี้หยาง  (弋陽郡; อยู่บริเวณนครซินหยาง มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน) ของราชวงศ์จิ้น เพราะเห็นว่าการป้องกันของราชวงศ์จิ้นนั้นเบาบาง เมื่อซุนโฮทรงเรียกประชุมขุนนางเพื่อหารือในเรื่องนี้ ลู่ ข่ายให้ความเห็นว่า: 

หลิว จฺว่าน ( ขุนพลง่อก๊กทูลโน้มน้าวซุนโฮให้ใช้โอกาสนี้เข้าโจมตี และทูลเสนอให้ส่งสายสืบไปประเมินสถานการณ์ในเมืองอี้หยางก่อน แม้ว่าซุนโฮทรงต้องการทำตามข้อเสนอของหลิว จฺว่าน แต่ในที่สุดพระองค์ก็ล้มเลิกความคิดนี้หลังทรงพิจารณาถึงการล่มสลายเมื่อเร็ว ๆ นี้ของจ๊กก๊กที่เป็นรัฐพันธมิตรของง่อก๊กในปี ค.ศ. 263

### ในฐานะอัครมหาเสนาบดีซ้าย
ประมาณเดือนกันยายนหรือตุลาคม ค.ศ. 266 ซุนโฮทรงแต่งตั้งลู่ ข่ายเป็นอัครมหาเสนาบดีซ้าย () 左丞相 *จั่วเฉิงเซี่ยง*) และทรงแต่งตั้งบั้นเฮ็ก (萬彧 *ว่าน ยฺวี่*) เป็นอัครมหาเสนาบดีขวา ( *โย่วเฉิงเซี่ยง*)

เนื่องจากเป็นที่รู้กันว่าซุนโฮไม่โปรดการรับฟังคำติชมเกี่ยวกับพระองค์เอง เหล่าขุนนางจึงไม่กล้าทูลตำหนิพระองค์ แต่ลู่ ข่ายทูลจักรพรรดิว่า "หากเจ้าแผ่นดินและขุนนางไม่เข้าใจกันและกัน เมื่อเกิดเหตุไม่คาดคิดเห็น ทุกคนก็จะไม่รู้ว่าต้องทำอะไร" ซุนโฮทรงรับฟังคำติชมจากลู่ ข่าย

ในเวลานั้นซุนโฮทรงมีข้ารับใช้ชื่อเหอ ติ้ง () ซึ่งมีชื่อเสียงในเรื่องการประจบประแจงจักรพรรดิ  พูดจาไม่เกี่ยวกับเหล่าข้าราชการลับหลัง และให้การปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมกับเหล่าผู้ใกล้ชิดกับตน ครั้งหนึ่งลู่ ข่ายเคยตำหนิเหอ ติ้งว่า:  เหอ ติ้งโกรธลู่ ข่ายมากจากเรื่องนี้ จึงคิดหาวิธีเอาคืนลู่ ข่าย แต่ลู่ ข่ายยังไม่คงไม่สะทกสะท้านและยังคงปฏิบัติหน้าที่อย่างเชี่ยวชาญและมีความยุติธรรม ลู่ ข่ายยังคงแสดงความจริงและความภักดีถวายซุนโฮโดยการทูลอย่างตรงไปตรงมากและไม่เลี่ยงคำพูดของตนเมื่อถวายคำแนะนำจักรพรรดิ 

### วางแผนโค่นล้มซุนโฮ
มีบันทึกหนึ่งระบุว่า ในช่วงเดือนมกราคมหรือกุมภาพันธ์ ค.ศ. 267 ลู่ ข่ายวางแผนร่วมกับเตงฮอง (丁奉 *ติง เฟิ่ง*) และติง กู้ () หวังจะโค่นล้มซุนโฮในระหว่างพระองค์เสด็จเยี่ยมศาลบรรพชน และจะตั้งพระโอรสของซุนฮิวขึ้นครองราชย์แทน จากนั้นลู่ ข่ายจึงลอบสั่งให้ข้าราชการผู้หนึ่งไปทูลเสนอซุนโฮแนะนำให้เตงฮองให้นำทหารราชองครักษ์ 3,000 นายไปถวายการอารักขาซุนโฮที่ศาลบรรพชน แค่ซุนโฮทรงปฏิเสธข้อเสนอ และทรงเลือกหลิว ผิง () ให้เป็นคุมทหารราชองครักษ์แทน ลู่ ข่ายและคนอื่น ๆ จึงติดต่อหลิว ผิงและขอให้หลิว ผิงเข้าร่วมดำเนินแผนการ แม้ว่าหลิว ผิงปฏิเสธที่จะเข้าร่วม แต่หลิว ผิงก็ให้คำมั่นว่าตนไม่เปิดเผยความลับใด ๆ  เมื่อไร้ความช่วยเหลือจากหลิว ผิง แผนการก็ไม่สามารถดำเนินการได้ ในช่วงเวลาเดียวกันนั้น เฉิน เหมียว  () ผู้เป็นโหรหลวงทูลเตือนซุนโฮว่ามีลางร้ายเกิดขึ้น (เช่นมีเมฆครึ้มแต่ไม่มีฝน ลมเปลี่ยนทิศทาง) ซุนโฮที่เชื่อถือโชคลางจึงทรงมีรับสั่งให้ทหารราชองครักษ์เฝ้าระวังมากเป็นพิเศษ

*อู๋ลู่* () บันทึกว่าลู่ ข่ายสั่งให้ลู่ อี  () บุตรชายของตนให้ลอบติดต่อหลิว ผิงเพื่อขอให้หลิว ผิงมาเข้าร่วมในแผนการ แต่ก่อนจะลู่ อีจะบอกหลิว ผิงได้ หลิว ผิงซึ่งไม่ถูกกันกับเตงฮองก็ยิ้มและบอกลู่ อีว่า "ข้าได้ยินว่ามีหมูป่าบุกเข้าไปในค่ายของเตงฮอง นั่นเป็นลางร้าย" ลู่ อีคิดว่าหลิว ผิงรู้เรื่องที่กำลังวางแผนนี้แล้ว จึงรู้สึกกลัวและไม่กล้าพูดอะไรเกี่ยวกับแผนการนี้

### เสียชีวิต
เมื่อลู่ ข่ายป่วยหนักในปี ค.ศ. 269 ซุนโฮทรงส่งตังเตียว ( *ต่ง เฉา*) ผู้เป็นหัวหน้าสำนักราชเลขาธิการไปเยี่ยมลู่ ข่ายและฟังคำสั่งเสีย ลู่ ข่ายพูดว่า: 

ลู่ ข่ายเสียชีวิตในช่วงระหว่างวันที่ 11 ธันวาคม ค.ศ. 269 และ 8 มกราคม ค.ศ. 270 ขณะมีอายุ 72 ปี (ตามการนับอายุแบบเอเชียตะวันออก)

## ครอบครัว
บุตรชายของลู่ ข่ายคือลู่ อี (陸禕) รับราชการกับรัฐง่อก๊กเช่นเดียวกับบิดา โดยเริ่มรับราชการในตำแหน่งเจ้าพนักงานสำนักประตูเหลือง (黃門侍郎 *หฺวางเหมินชื่อหลาง*)  ก่อนจะเข้าร่วมในทัพง่อก๊กและไต่เต้าจนขึ้นมามีตำแหน่งขุนพลรอง (偏將軍 *เพียนเจียงจฺวิน*) หลังการเสียชีวิตของบิดา ลู่ อีได้รับราชการในพระราชวังหลวง โดยได้เป็นข้าราชบริพารของรัชทายาท

## งานเขียนของลู่ ข่าย

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). *[[สามก๊กจี่]]* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *[[อรรถาธิบายสามก๊กจี่]]* (*ซานกั๋วจื้อจู้*).

หมวดหมู่:อัครมหาเสนาบดีจีน
หมวดหมู่:ขุนพลของง่อก๊ก
หมวดหมู่:ขุนนางของง่อก๊ก