อำเภอโชคชัย

**โชคชัย** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา อยู่ทางตอนใต้ของอำเภอเมืองนครราชสีมา ห่างจากตัวจังหวัด 30 กิโลเมตร

## ประวัติศาสตร์
*ตามการสืบสวนถึงความเป็นมาที่ปรากฏหลักฐานในหนังสือศิลปกร ปีที่ 1 เล่ม 4 พ.ศ. 2480 อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ จังหวัดนครราชสีมา ว่า อำเภอโชคชัยนี้ เดิมเป็นด่านที่มีกองคาราวานซึ่งมีเกวียนเป็นพาหนะ ที่เดินผ่านไปมาระหว่างประเทศไทยกับประเทศเขมรในสมัยโบราณ กล่าวคือ เมื่อเดินทางมาถึงที่บ้านด่านเกวียนที่จะพักแรมที่นี้เป็นด่านที่หนึ่ง แล้วก็จะเดินทางต่อมาพักที่ด่านกระโทกเป็นด่านที่สอง แล้วก็เดินทางต่อไปเรื่อย ๆ จนถึงประเทศเขมรอยู่เป็นประจำ จึงเรียกด่านนี้ว่า "ด่านกระโทก"คำว่า"กระโทก"นี้ มีผู้สันนิษฐานว่า ในบริเวณนี้ มีป่าไม้ชนิดหนึ่งซึ่งประกอบด้วยต้นไม้ชื่อว่า "ต้นกระโทกโรก" มาก จึงได้ตั้งชื่อว่า "ด่านกระโทกโรก" ต่อมาคำนี้อาจจะไม่เหมาะสมหรือาจเรียกผิดเพี้ยนไป จึงเปลี่ยนมาเป็น "ด่านกระโทก"และตั้งชื่อว่า บ้านกระโทก มาจนถึงปันจจุบันนี้ 
*เมื่อครั้งสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ยกทัพมาต่อสู้กับกองทัพของหมื่นเทพพิพิธ และได้รับชัยชนะ ณ ที่แห่งนี้ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 พระองค์ทรงจัดระเบียบการปกครองออกเป็นมณฑล ภาค จังหวัด และอำเภอได้ยกฐานะด่านกระโทก ขึ้นเป็นอำเภอกระโทก เมื่อ พ.ศ. 2449 จวบจนถึงปี 2488 ทางราชการ พิจารณาเห็นว่า คำว่า “กระโทก” มีสำเนียงและภาษาที่ไม่เหมาะสมและเพื่อให้เป็นไปตามความหมายเชิงประวัติศาสตร์ในอันที่จะให้อนุชนรุ่นหลังได้รำลึกถึงความเป็นมาของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ผู้ประกอบคุณงามความดี ให้กับประเทศชาติ และทำการรบได้ชัยชนะ ณ ที่แห่งนี้ (บริเวณบึงกระโทก และสนามหน้าเทศบาลตำบลโชคชัย )จึงได้เปลี่ยนนามอำเภอใหม่ว่า “อำเภอโชคชัย” มาตราบจนทุกวันนี้
* พ.ศ. 2449 ตั้งอำเภอมีชื่อว่า **อำเภอกระโทก** 
* วันที่ 29 ธันวาคม 2486 เปลี่ยนชื่ออำเภอเป็น **อำเภอโชคชัย** 
* วันที่ 30 สิงหาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลโชคชัย ในท้องที่บางส่วนของตำบลกระโทก 
* วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2510 ตั้งตำบลทุ่งอรุณ แยกออกจากตำบลท่าลาดขาว 
* วันที่ 30 กันยายน 2512 ตั้งตำบลหนองบุนนาก แยกออกจากตำบลสารภี 
* วันที่ 1 สิงหาคม 2522 ตั้งตำบลไทยเจริญ แยกออกจากตำบลสารภี 
* วันที่ 1 กรกฎาคม 2526 ได้แยกพื้นที่ตำบลหนองบุนนาก ตำบลสารภี และตำบลไทยเจริญ ไปตั้งเป็น **กิ่งอำเภอหนองบุนนาก** ขึ้นกับอำเภอโชคชัย 
* วันที่ 15 สิงหาคม 2526 ตั้งตำบลท่าเยี่ยม แยกออกจากตำบลกระโทก 
* วันที่ 30 สิงหาคม 2526 จัดตั้งสุขาภิบาลด่านเกวียน ในท้องที่บางส่วนของตำบลท่าอ่าง 
* วันที่ 1 สิงหาคม 2527 ตั้งตำบลโชคชัย แยกออกจากตำบลกระโทก 
* วันที่ 1 สิงหาคม 2529 ตั้งตำบลละลมใหม่พัฒนา แยกออกจากตำบลท่าจะหลุง และ ตำบลท่าอ่าง 
* วันที่ 12 ตุลาคม 2531 ตั้งตำบลด่านเกวียน แยกออกจากตำบลท่าอ่าง 
* วันที่ 26 พฤษภาคม 2532 ยกฐานะเป็น **อำเภอหนองบุนนาก** 
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลโชคชัย และ สุขาภิบาลด่านเกวียน เป็น เทศบาลตำบลโชคชัย และ เทศบาลตำบลด่านเกวียน

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอโชคชัยตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอเมืองนครราชสีมาและอำเภอเฉลิมพระเกียรติ
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอหนองบุญมาก
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอครบุรี
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอปักธงชัย

## ภูมิศาสตร์
* อำเภอโชคชัยอยู่ทางใต้ของจังหวัดนครราชสีมา ระยะทางห่างจากจังหวัด ประมาณ 30 กิโลเมตร มีสภาพพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบสูงลักษณะลูกคลื่น บริเวณตอนใต้เป็นที่ราบสูงลาดมาตอนกลางซึ่งเป็นที่ราบลุ่ม 
มีแม่น้ำมูลไหลผ่านกลางอำเภอ ระยะทางประมาณ 96 กิโลเมตร
* มีเนื้อที่ทั้งหมด 424.410 ตารางกิโลเมตร หรือ 265,255 ไร่ หรือเท่ากับร้อยละ 2.065ของพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา
* สภาพพื้นที่เป็นที่ราบสูง มีความสูงประมาณ 175-271 เมตร เหนือระดับน้ำทะเล ลำน้ำที่สำคัญไหลผ่าน 2 สายคือลำน้ำมูลและลำพระเพลิง
* ลักษณะภูมิอากาศ แบ่งเป็น 3 ฤดู คือ
* -ฤดูร้อน ช่วงระยะเดือนกุมภาพันธ์ถึง พฤษภาคม โดยมีอุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุดในเดือนเมษายน
* -ฤดูฝน ช่วงระยะเดือนพฤษภาคม ถึง เดือนตุลาคม ฝนตกชุกระหว่างเดือนสิงหาคมถึงเดือนตุลาคม
* -ฤดูหนาว ช่วงระยะเดือนตุลาคม ถึง เดือนกุมภาพันธ์ เดือนธันวาคม เป็นช่วงอุณหภูมิต่ำ

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอโชคชัยแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 10 ตำบล 133 หมู่บ้าน

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอโชคชัยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 12 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลตำบลโชคชัย]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลกระโทกและตำบลโชคชัย
* **[[เทศบาลตำบลด่านเกวียน]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่าอ่างและตำบลด่านเกวียน
* **เทศบาลตำบลท่าเยี่ยม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าเยี่ยมทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลกระโทก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกระโทก (นอกเขตเทศบาลตำบลโชคชัย)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลพลับพลา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพลับพลาทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าอ่าง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าอ่าง (นอกเขตเทศบาลตำบลด่านเกวียน)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งอรุณ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งอรุณทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าลาดขาว** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าลาดขาวทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าจะหลุง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าจะหลุงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลโชคชัย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโชคชัย (นอกเขตเทศบาลตำบลโชคชัย)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลละลมใหม่พัฒนา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลละลมใหม่พัฒนาทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลด่านเกวียน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลด่านเกวียน (นอกเขตเทศบาลตำบลด่านเกวียน)

## ทรัพยากรธรรมชาติ
* **ทรัพยากรดิน** สภาพดินโดยส่วนใหญ่ เป็นดินปนทราย มีธาตุอาหารที่พืชต้องการน้อย
* **ทรัพยากรน้ำ** ลำมูล ลำพระเพลิง และสระเก็บน้ำ คลองธรรมชาติ คลองชลประทาน และฝายน้ำล้นจำนวน 206 แห่ง
* **ทรัพยากรป่าไม้**อำเภอโชคชัยมีพื้นที่ป่าไม้ที่สำคัญ ได้แก่
* ป่าสงวนแห่งชาติดงอีจานใหญ่ เนื้อที่ 605,187 ไร่ อยู่ในเขตอำเภอโชคชัย 50,312.50 ไร่ในท้องที่ตำบลท่าเยี่ยม ตำบลละลมใหม่พัฒนา และตำบลทุ่งอรุณ
* ป่าสงวนแห่งชาติ ป่านครราชสีมา ป่าปักธงชัย และป่าโชคชัย เนื้อที่ 78,750 ไร่ อยู่ในเขตอำเภอโชคชัย 26,250 ไร่ ในเขตท้องที่ตำบลด่านเกวียน ตำบลโชคชัย และตำบลพลับพลา
* ป่าสงวนแห่งชาติ ป่านครราชสีมา ป่าโชคชัย เนื้อที่ 18,365 ไร่ อยู่ในเขตอำเภอโชคชัย 9,262.5 ไร่ อยู่ในพื้นที่ตำบลด่านเกวียน ตำบลโชคชัย
* ป่าสงวนแห่งชาติทั้ง 3 แห่ง กรมป่าไม้ได้มอบให้สำนักงานปฏิรูปที่ดินรับไปดำเนินการปฏิรูปที่ดินให้เกษตรกรเข้าทำกินแล้ว

## การคมนาคม
* การคมนาคมติดต่อระหว่างอำเภอและจังหวัด รวมทั้งการคมนาคมภายในตำบล และหมู่บ้าน ดังนี้
* 1.ทางหลวงแผ่นดิน หมายเลข 224 ติดต่ออำเภอเมืองนครราชสีมา
* 2.ทางหลวงแผ่นดิน หมายเลข 24 ติดต่ออำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี
* 3.ทางหลวงแผ่นดิน หมายเลข 2074 ติดต่ออำเภอครบุรี
* 4.ทางหลวงชนบท สายบ้านด่านเกวียน ตำบลด่านเกวียน ถึงบ้านขี้ตุ่น ตำบลท่าจะหลุง
* 5.ทางหลวงชนบทสายหนองหญ้าปล้อง ตำบลท่าจะหลุง ถึงบ้านหนองผักหวาน ตำบลละลมใหม่พัฒนา
* 6.ทางหลวงชนบทสายบ้านดอนไพล ตำบลท่าเยี่ยม ถึงบ้านดอนเกตุ ตำบลทุ่งอรุณ
* สำหรับเส้นทางที่เชื่อมระหว่างตำบล หมู่บ้าน เป็นสภาพถนนจำแนก ตามชนิด ดังนี้
* -ถนนลูกรัง จำนวน 196 สาย ระยะทาง 350 กิโลเมตร
* -ถนนลาดยาง จำนวน 45 สาย ระยะทาง 95.34 กิโลเมตร
* -ถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก จำนวน 124 สาย ระยะทาง 90 กิโลเมตร

## ส่วนราชการในการบริหารราชการส่วนกลางและส่วนภูมิภาคในอำเภอ
* ที่ว่าการอำเภอโชคชัย			
* สถานีตำรวจภูธรโชคชัย				 
* สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอโชคชัย
* สำนักงานท้องถิ่นอำเภอโชคชัย	
* สำนักงานเกษตรอำเภอโชคชัย
* สำนักงานสาธารณสุขอำเภอโชคชัย
* ศูนย์บริการการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอโชคชัย
* ศูนย์ส่งเสริมอุตสาหกรรม ภาค 6
* หน่วยสัสดีอำเภอโชคชัย
* สำนักงานที่ดินจังหวัดนครราชสีมา สาขาโชคชัย
* โรงพยาบาลโชคชัย
* สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาอำเภอโชคชัย
* สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาอำเภอโชคชัย
* สำนักงานขนส่งจังหวัดนครราชสีมา สาขาอำเภอโชคชัย
* สำนักงานอุตุนิยมวิทยา อำเภอโชคชัย
* สำนักงานการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค โชคชัย
* สำนักงานการประปาส่วนภูมิภาค โชคชัย
* สำนักงานไปรษณีย์ โชคชัย
* ศูนย์ประสานงานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษา นครราชสีมา เขต 2
* สำนักงานเทศบาลตำบลโชคชัย
* กองกำกับการตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดนครราชสีมา
* ศูนย์วิจัยหม่อนไหมนครราชสีมา

## ทำเนียบนายอำเภอ

* 1.	ขุนอภัยอนุรักษ์เขต	2446-2450
* 2.	หลวงตุลาโกศล	 2450-2452
* 3.	หลวงนครจันทึก	 2452-2453
* 4.	ขุนอภัยโยธา	 2453-2456
* 5.	หลวงบริบาลนิคมเขต	2456-2460
* 6.	หลวงสมรรถบริหาร	2461-2470
* 7.	พระวารินวีระศักด์	 2470-2471
* 8.	หลวงระงับประจันตคาม	2471-2471
* 9.	ขุนอำนาจอำนวยกิจ	2471-2478
* 10	ขุนนัยประศาสน์	 2478-2481
* 11	นายชำนาย กระบวน	2481-2481
* 12.	ขุนปาลรัตน์ภิรมย์	 2481-2481
* 13.	นายแม้น ศรีรัฐ	2481-2481
* 14.	ขุนอำนาจ	 2481-2483
* 15.	นายชม วัลลิภากร	2483-2491
* 16.	นายชาญ นิธิประภา	2491-2492
* 17.	ร.ต.ท.จารึก จตุรภุช	2492-2493
* 18.	นายไสว ไชยครุฑ	2493-2497
* 19.	นายเลิศ พุกะนิดต์	2497-2499
* 20.	นายพยุง อิ่มสุวรรณ์	2499-2501
* 21.	นายเลิศ พุกะนิดต์	2501-2502
* 22.	นายสนอง สุนทรเนตร	2502-2504
* 23.	นายอนันต์ อนันตกูล	2504-2505
* 24.	ร.ต.ต.คลี่ วัลลิภากร	2505-2512
* 25.	นายมนูญ สุวรรณสัมฤทธิ์	2512-2514
* 26.	นายสำรวย อภิบาลศรี	2514-2519
* 27.	นายประจวบ นิยมทอง	2519-2521
* 28.	นายทัศน์ ครณรัมย์	2521-2522
* 29.	นายสงวน เกิดโมลี	2523-2527
* 30.	นายโยธิน เมธชนัน	2527-2531
* 31.	นายปราโมทย์ สุวรรณศรี	2531-2533
* 32.	นายอาทร กรึงไกร	2533-2537
* 33.	นายวันชัย ฤกษ์อร่าม	2537-2540
* 34.	นายปองชัย จุลเนตร	2540-2544
* 35.	นายธีรวุฒิ ศิริวรรณ	2544-15 ธ.ค.2545
* 36.	นายประหยัด เจริญศรี	7 ก.ค.2546-25 ธ.ค.2548
* 37.	นายชนสิทธิ์ ธนาสนะ	26 ธ.ค.2548-7 ม.ค.2550
* 38.	นายสุวิทย์ คำดี	8 ม.ค.2550-23 พ.ย.2551
* 39.	นายศักดิ์สิทธิ์ สกุลลิขเรศสีมา	24 พ.ย.2551- 21 ก.พ.2553
* 40.	นายชูศักดิ์ ชุนเกาะ	22 ก.พ.2553 - 12 ธ.ค.2554
* 41.	นายอภิสิทธิ์ ธีรภูวฤทธิ์	13 ธ.ค.2554 - 11 มี.ค.2556
* 42.	นายโชติพัฒน์ สิชฌรังษี	11 มี.ค.2556 - 25 ม.ค.2558
* 43.	นายกำพล สิริรัตตนนท์	26 ม.ค.2558 - 24 ม.ค.2559
* 44.	นายยงยุทธ จรเสมอ	25 ม.ค.2559 - 30 ก.ย.2560
* 45.	นายบัลลังก์ ไวทย์ศิริ	16 ต.ค.2560 - ปัจจุบัน

## การสาธารณสุข
*โรงพยาบาลชุมชน ขนาด 60 เตียง จำนวน 1	แห่ง
ศูนย์สุขภาพชุมชนดอนไพล (ศสช.) จำนวน 1 แห่ง

*สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ จำนวน 1 แห่ง
สถานีอนามัย/โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.)จำนวน 11 แห่ง

*สถานพยาบาลของเอกชน จำนวน	25 แห่ง

*ร้านขายยาแผนปัจจุบัน จำนวน 7 แห่ง

## การอาชีพและธุรกิจ
จากสภาพภูมิศาสตร์ของอำเภอโชคชัยเป็นที่ราบลุ่มและลาดเอียงสู่ลำน้ำมูลที่ไหลผ่านกลางพื้นที่จากทิศใต้ – เหนือ ทำให้อำเภอโชคชัยมีพื้นที่เหมาะแก่การเกษตรกรรม ทำนาข้าว ประกอบกับมีเขื่อนระบายน้ำเข้ามาในพื้นที่ 3 เขื่อน จึงสามารถทำนาได้ 2 ครั้ง/ปี เพิ่มรายได้และฐานะทางเศรษฐกิจความเป็นอยู่เป็นอย่างดี นอกจากนี้พื้นที่เป็นจุดเชื่อมต่อภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง มีโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่หลายแห่งมาตั้งในพื้นที่ ทำให้ประชาชนมีอาชีพ มีรายได้ ไม่อพยพย้ายถิ่นฐาน

* อำเภอโชคชัยมีพื้นที่การเกษตรทั้งสิ้น 166,350 ไร่ ครอบครัวเกษตรกร จำนวน 9,444 ครอบครัว 
 

**การปศุสัตว์**

	
**การอุตสาหกรรม**

## สถานที่น่าสนใจ
* ตลาดเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน
* หมู่บ้านเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน
* สวนมะนาวด่านเกวียน
* ศูนย์หัตถกรรมทองเหลืองบ้านบิง
* ปราสาทพะโค
* ปราสาทสระเพลง
* ปราสาทบ้านปรางค์ ตำบลพลับพลา
* ปราสาทบึงไทย(เศษชิ้นส่วนปราสาทที่วัดบึงไทย) 
* วัดด่านเกวียน
* วัดโบสถ์คงคาล้อม
* วัดนอก
* วัดใหม่สระปทุม
* วัดศีพุทราราม
* วัดบิง
* บึงกระโทก
* บึงพระ
* ไทรทองเทพนิมิตร
* หมู่บ้านหินทราย บ้านหนองโสน
* ตลาดไนท์พาซ่า
* บริษัท สยามโกลบอลเฮ้าส์ จำกัดสาขาโชคชัย

## โรงเรียนมัธยมศึกษา
* โรงเรียนโชคชัยสามัคคี
* โรงเรียนด่านเกวียนวิทยา
* โรงเรียนดอนไพลพิทยาคม

## สถาบันอุดมศึกษา
* มหาวิทยาลัยรามคำแหง (วิทยบริการเฉลิมพระเกียรติจังหวัดนครราชสีมา)
* วิทยาลัยพิชญบัณฑิต นครราชสีมา

## สถาบันอาชีวะศึกษา
* วิทยาลัยเทคนิคสุรนารี

## อ้างอิง

ชโคชัย