วิทยาลัยบูรพคดีศึกษาและการศึกษาแอฟริกา มหาวิทยาลัยลอนดอน

**วิทยาลัยบูรพคดีศึกษาและการศึกษาแอฟริกา** มีชื่อย่อที่เรียกกันในปัจจุบันคือ **โซแอส** () เป็นหนึ่งในวิทยาลัยที่สังกัดมหาวิทยาลัยลอนดอน ก่อตั้งโดยพระราชตราตั้งในปี ค.ศ. 1916 โดยก่อตั้งเพื่อเป็นสถาบันศึกษาเฉพาะทางด้านสังคมศาสตร์ของภูมิภาคเอเชียและแอฟริกา เพื่อการปกครองและการขยายอิทธิพลของสหราชอาณาจักรในภูมิภาคเหล่านั้น ปัจจุบันสถาบันได้ขยายการศึกษาไปสู่การศึกษาสังคมทุกมิติและทุกภูมิภาค   

ปัจจุบันวิทยาลัยถือว่าเป็นสถาบันเฉพาะทางด้านสังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ และภาษาศาสตร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการศึกษาภูมิภาคเอเชีย ตะวันออกกลาง และแอฟริกา มากไปกว่านั้นยังเป็นสถาบันอุดมศึกษาแห่งเดียวในยุโรปที่มีการเรียนการสอน และการวิจัยเฉพาะทางในสาขาเหล่านี้ 

โดยทางวิทยาลัยได้รับการจัดอันดับในสาขาต่าง ๆ ใน *QS World University Rankings* โดยสาขาที่มีความโดดเด่นอย่างยิ่งระดับโลก (ข้อมูลล่าสุด ค.ศ. 2025) ได้แก่

* การศึกษาการพัฒนา (Development Studies) อันดับ 5 
* มานุษยวิทยา (Anthropology) อันดับ 18
* รัฐศาสตร์ (Politics) อันดับ 28

## ประวัติ
thumb|200x200px|left|ภาพหน้าอาคารหลัก
โดยเริ่มแรก วิทยาลัยถูกจัดตั้งขึ้นในชื่อวิทยาลัยบูรพาศึกษา (School of Oriental Studies) ในปี ค.ศ.1917 ตั้งอยู่ ณ Finsbury Circus ในเขต City of London ภายหลังได้เปลี่ยนชื่อเป็น วิทยาลัยบูรพคดี และแอฟฟริกาศึกษา (School of Oriental and African Studies) ในปี 1938 และย้ายที่ตั้งมาอยูที่ Vandon House, St. James Park ในช่วงสงครามโลกก็ถูกย้ายที่ตั้งชั่วคราวที่เมืองเคมบริดจ์ และในช่วงถัดมาก็ได้ย้ายมาอยู่ในย่าน Russell Square ตราบจนถึงปัจจุบัน

วิทยาลัยถูกจัดตั้งขึ้นเพื่อในฐานะเครื่องมือเพื่อการเสริมสร้างอิทธิพลของสหราชอาณาจักรในภูมิภาคเอเชีย ตะวันออกกลาง และแอฟริกา เป็นทั้งสถานที่ฝึกอบรม พ่อค้า ครู หมอ มิชชันนารี และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ข้าราชการ และนายทหาร ที่จะไปประจำอยู่ตามประเทศอาณานิคม เพื่อให้รู้จักสภาพสังคม เศรษฐกิจ ประวัติศาสตร์ และภาษา ของประเทศในแถบนั้น และทำการศึกษาเพื่อสร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับภูมิภาคเอเชียและแอฟริกาจึงต้องสรรหานักวิชาการมาทำวิจัยด้านประวัติศาสตร์ การเมือง การเศรษฐกิจและภูมิศาสตร์ของภูมิภาคเหล่านี้ไว้ เพื่อประโยชน์ในการกำหนดยุทธศาสตร์ของลัทธิจักรวรรดินิยม รวมไปถึงวงการวิชาการ  

แต่ในปัจจุบัน สถาบันดังกล่าวนี้ได้กลายเป็นแหล่งค้นคว้าด้านเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา (Southeast Asian Studies) ที่สำคัญเช่นเดียวกับมหาวิทยาลัยคอร์เนลล์ ในสหรัฐอเมริกา, มหาวิทยาลัยปารีส ในฝรั่งเศส, มหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย ในออสเตรเลีย, มหาวิทยาลัยเกียวโต ในญี่ปุ่น และมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ ในสิงคโปร์ เป็นต้น

วิทยาลัยฯ มีที่พักสำหรับนักศึกษาเป็นของตัวเอง เพราะเหตุที่เปิดสอนวิชาเกี่ยวกับสังคมและวัฒนธรรมของเอเชีย จึงมีนักศึกษาต่างชาติโดยเฉพาะจากเอเชียเข้าไปศึกษาเป็นจำนวนมาก ตัววิทยาลัยตั้งอยู่ที่รัสเซลล์สแควร์ ใจกลางกรุงลอนดอน ใกล้กับพิพิธภัณฑ์แห่งชาติและหอสมุดแห่งชาติ

## งานและบริการทางวิชาการ

### หอสมุด
thumb|260x260px|หอสมุดของวิทยาลัย
หอสมุดของวิทยาลัยเป็นหนึ่งในห้า หอสมุดเพื่อการวิจัยแห่งชาติ ของสหราชอาณาจักร โดยเป็นหอสมุดเฉพาะทางด้านการวิจัยสำหรับการศึกษาระดับอุดมศึกษาในด้านการศึกษาภูมิภาคเอเชีย อาฟริกา และตะวันออกกลาง โดยมีหนังสือถูกรวบรวมอยู่ในหอสมุดมากกว่า 1.3 ล้านเล่ม ในจำนวนเหล่านี้ก็ประกอบด้วยหนังสือหลากหลายภาษาคลอบคลุมภาษาจากทุกภูมิภาค ซึ่งรวมไปถึงหนังสือภาษาไทย และงานวิชาการที่เกี่ยวข้องกับประเทศไทยในภาษาอื่น ๆ ด้วย นอกจากนี้ยังเป็นแหล่งข้อมูลที่รวบรวมหนังสือเกี่ยวเนื่องกับ สังคมศาสตร์ การพัฒนา การเมืองและการต่างประเทศ ประวัติศาสตร์ ภาษา และวัฒนธรรม ไว้เป็นจำนวนมาก รวมไปถึงหนังสือหายากทั้งที่เป็นภาษาต่างประเทศ และภาษาอังกฤษ ที่เกี่ยวเนื่องกับภูมิภาคต่าง ๆ ทั่วโลก เช่น ต้นฉบับบันทึกการเดินทาง การทำงาน และการดำเนินชีวิตในต่างแดนของเหล่ามิชชั้นนารี และข้าราชการอาณานิคม ทหาร และการทูตของสหราชอาณาจักร โดยทางหอสมุดเองกำลังทำการรวมและขยายฐานข้อมูลในรูปแบบดิจิตอล และออนไลน์ เพื่อให้ขยายบริหารทางวิชาการให้ทั่วถึงมากยิ่งขึ้น

### วารสารวิชาการ
ทางวิทยาลัยได้จัดทำวารสารวิชาการเป็นจำนวนมากโดยมุ่งเน้นไปในเรื่องเกี่ยวข้องกับประเด็นทาง สังคมศาสตร์ ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม การเมือง และภาษา แต่จะมุ่งเน้นการนำเสอนประเด็นเหล่านี้ในภูมิภาคเอเชีย แอฟริกา และตะวันออกกลาง วารสารที่โดดเด่นของวิทยาลัยนั้น ได้แก่

* Bulletin of the School of Oriental and African Studies (BSOAS) หรือ The Bulletin of SOAS
* The China Quarterly
* The Journal of African Law
* South East Asia Research

นอกจากนี้ทางวิทยาลัยยังจัดทำวารสารวิชาการสำหรับนักศึกษาทั้งระดับ ระดับปริญญาตรี และระดับบัณฑิตศึกษา

* SOAS Journal of Postgraduate Research
* SOAS Undergraduate Research Journal

นอกเหนือจากงานวิชาการที่จัดทำโดยวิทยาลัยเอง ทางวิทยาลัยยังเป็นคณะบรรณาธิการร่วม ของวารสารวิชาการอื่น ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับการศึกษาประเด็นทางสังคม การเมือง ประวัติศาสตร์ การพัฒนา และวัฒนธรรมต่าง ๆ ของภูมิภาคเอเชียและแอฟริกาอีกเป็นจำนวนมาก ตัวอย่างเช่น South Asia Research, Central Asiatic Journal, Indonesia and the Malay World, Japan Forum, และ SOAS Bulletin of Burma Research

## ความสัมพันธ์กับประเทศไทย

SOAS เป็นสถาบันอุดมศึกษาที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อการศึกษาไทยคดีศึกษาในระดับนานาชาติ โดยเป็นหนึ่งในไม่กี่สถาบันในสหราชอาณาจักรที่มีการเปิดสอนสาขาวิชาภาษาไทย (Thai Studies) อย่างเต็มรูปแบบ ภายใต้ภาควิชาภาษาและวัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งภาษาไทยถือเป็นภาษาในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ได้รับความนิยมสูงสุดในศูนย์ภาษาของสถาบัน มีการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับภาษาพื้นฐาน วรรณคดี ไปจนถึงดนตรีไทย นอกจากนี้ยังมีการสอนภาษาในภูมิภาคใกล้เคียง เช่น ภาษาเขมร, บาลี และสันสกฤต ซึ่งในอดีตมีนักวิชาการชาวไทยหลายท่านเคยมาศึกษาและวางรากฐานทางวิชาการที่นี่ อาทิ ศ. ม.ล.จิรายุ นพวงศ์ และ ศ. ม.ล.ปิ่น มาลากุล

สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกกิตติมศักดิ์ (Honorary Fellow) ของสถาบันในปี ค.ศ. 2005 โดยได้เสด็จพระราชดำเนินเยือน SOAS เพื่อทรงดนตรีไทยร่วมกับคณาจารย์และนักศึกษาเป็นประจำ นอกจากนี้ ห้องสมุดของ SOAS ยังได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในห้า "หอสมุดวิจัยแห่งชาติ" (National Research Library) ของสหราชอาณาจักร และเป็นแหล่งรวบรวมเอกสารวิชาการเกี่ยวกับเอเชียและแอฟริกาที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

### ศิษย์เก่าและบุคคลที่มีชื่อเสียงชาวไทย
สถาบันแห่งนี้ผลิตศิษย์เก่าชาวไทยที่มีบทบาทสำคัญในหลากหลายวงการ ดังนี้:

* ศ. ม.ล.จิรายุ นพวงศ์ – อดีตองคมนตรีและรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
* ศ. ม.ล.ปิ่น มาลากุล – อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการและวัฒนธรรม
* ไกรศักดิ์ ชุณหะวัณ – อดีตสมาชิกวุฒิสภา
* ธิษะณา ชุณหะวัณ – อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร
* ศ.ดร.กาญจนา นาคสกุล – ราชบัณฑิตและผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาไทย
* ศ.ดร.ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์ – ศาสตราจารย์ประจำมหาวิทยาลัยเกียวโต
* รศ.ใจ อึ๊งภากรณ์ – อดีตอาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* รศ.ดร.กุลลดา เกษบุญชู-มี้ด – นักวิชาการด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
* ผศ.ดร.ลลิตา หาญวงษ์ – ผู้เชี่ยวชาญประวัติศาสตร์พม่าและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* The Thai Association in the UK (สามัคคีสมาคม ในพระบรมราชูปถัมภ์) สมาคมนักเรียนไทยในสหราชอาณาจักร

บูรพศึกษา