อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ

**อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ** เป็นอนุสาวรีย์ในกรุงเทพมหานคร โดยรอบเป็นวงเวียนอยู่กึ่งกลางระหว่างถนนพหลโยธิน ถนนราชวิถี และถนนพญาไท โดยตั้งอยู่ที่ กม.4+700 ของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 ซึ่ง กม.0+000 ได้เริ่มนับมาจากอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ถนนราชดำเนินกลาง โดยที่อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมินี้เป็นจุดเริ่มต้นของการเรียกชื่อถนนพหลโยธิน

ในปี พ.ศ. 2568 กรุงเทพมหานครได้มีการปรับปรุงสะพานทางเดินรอบอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ โดยได้มีการก่อสร้างสะพานทางเดินระหว่างเกาะราชวิถี – เกาะพหลโยธิน รวมถึงก่อสร้างสกายวอล์กราชวิถีไปตามแนวถนนราชวิถี ผ่านโรงพยาบาลราชวิถี, สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี ไปจนถึงแยกตึกชัย รวมระยะทางทั้งหมดประมาณ 1.3 กิโลเมตร โดยคาดว่าจะแล้วเสร็จในกลางปี พ.ศ. 2569

## ประวัติ
อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิสร้างขึ้นเพื่อเทิดทูนวีรกรรมของทหาร ตำรวจ และพลเรือนที่เสียชีวิตไปในกรณีพิพาทระหว่างไทยกับฝรั่งเศส เรื่องการปรับปรุงพรมแดนไทยกับอินโดจีนฝรั่งเศส ซึ่งในครั้งนั้นมีผู้เสียชีวิต 59 คน ทั้งทหาร ตำรวจ และพลเรือน โดยพลเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา เป็นผู้วางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2484 และจอมพลแปลก พิบูลสงคราม เป็นผู้ทำพิธีเปิดเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2485 สถาปนิกผู้ออกแบบอนุสาวรีย์คือ หม่อมหลวงปุ่ม มาลากุล

ก่อนที่จะมีการสร้างวงเวียนอนุสาวรีย์ บริเวณจุดตัดของถนนพญาไท ถนนราชวิถี และถนนพหลโยธินนี้ มีชื่อเรียกว่า สี่แยกสนามเป้า

### ความหมาย
การออกแบบอนุสาวรีย์ของหม่อมหลวงปุ่ม มาลากุล มีแรงบันดาลใจสี่ประการ คือ

* ปฏิบัติการของนักรบทั้ง 5 เหล่า (ทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ ตำรวจ และข้าราชการพลเรือน)
* ปฏิบัติการอย่างกล้าหาญของกำลังพลโดยเฉพาะ
* อาวุธที่ทหารใช้สู้รบ
* เหตุการณ์ที่สำคัญที่ต้องเปิดการสู้รบ

thumb|ตรงกลางอนุสาวรีย์เป็นรูปดาบปลายปืนจำนวน 5 เล่มประกอบรวมกัน
ประติมากรรมนักรบ 5 เหล่า (ทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ ตำรวจ และข้าราชการพลเรือน) หม่อมหลวงปุ่มใช้ดาบปลายปืนซึ่งเป็นอาวุธประจำกายทหาร โดยใช้ดาบปลายปืนห้าเล่มรวมกัน จัดตั้งเป็นกลีบแบบลูกมะเฟือง ปลายดาบชี้ขึ้นบน ส่วนคมของดาบหันออก ก่อสร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็กประดับหินอ่อน มีความสูงประมาณ 50 เมตร ดาบปลายปืนส่วนด้ามตั้งเหนือเพดานห้องโถงใหญ่ ซึ่งใช้เก็บกระสุนปืนใหญ่บรรจุอัฐิทหารที่เสียชีวิตในกรณีพิพาทระหว่างไทยกับฝรั่งเศส ด้านนอกตอนโคนดาบปลายปืนมีรูปปั้นหล่อทองแดงขนาดสองเท่าคนธรรมดาของนักรบ 5 เหล่า คือ ทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ ตำรวจ และพลเรือน ศิลปินผู้ปั้นรูปเหล่านี้เป็นลูกศิษย์ของศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี เช่น สิทธิเดช แสงหิรัญ, อนุจิตร แสงเดือน, พิมาน มูลประสุข, แช่ม ขาวมีชื่อ ภายใต้การควบคุมของศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี ด้านนอกของผนังห้องโถงเป็นแผ่นทองแดงจารึกนามผู้เสียชีวิต รายนามผู้ที่ได้รับการจารึกไว้มีทั้งสิ้น 160 นาย เป็นทหารบก 94 นาย ทหารเรือ 41 นาย ทหารอากาศ 13 นาย และตำรวจสนาม 12 นาย จนถึงปัจจุบันแผ่นทองแดงจารึกรายนามผู้เสียชีวิตและผู้สละชีพเพื่อชาติจากสงครามต่าง ๆ ตั้งแต่ พ.ศ. 2483–2497 รวมทั้งสิ้น 801 นาย

## ความสำคัญ
thumb|อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิยามค่ำคืน
นอกจากเป็นอนุสรณ์สถานที่สำคัญ และเป็นที่จารึกรายนามทหารที่เสียชีวิต ในกรณีพิพาทระหว่างไทยกับฝรั่งเศส สงครามโลกครั้งที่สอง และสงครามเกาหลีแล้ว ยังเป็นต้นทางของถนนพหลโยธิน รวมไปถึงศูนย์กลางการคมนาคมที่มีรถโดยสารให้บริการในหลายเส้นทาง เป็นจำนวนมาก ทั้งรถเมล์ รถไฟฟ้า BTS และรถตู้ ผ่านตลอด 24 ชั่วโมง จึงทำให้อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิเป็นชุมทางการคมนาคมที่สำคัญของกรุงเทพมหานครในปัจจุบัน

นอกจากนี้ยังเป็นสถานที่ถ่ายทำภาพยนตร์โฆษณา ptt performa gold เมื่อปี พ.ศ. 2540 และยังเป็นฉากระเบิดอนุสาวรีย์ ในภาพยนตร์เรื่อง มหาอุตม์ เมื่อปี พ.ศ. 2546

## สถานที่สำคัญใกล้เคียง
thumb|ศูนย์การค้าเซ็นจูรี่ เดอะมูฟวี่พลาซ่า
* โรงพยาบาลราชวิถี และ วิทยาลัยแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต
* สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี (โรงพยาบาลเด็ก)
* โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า, วิทยาลัยแพทย์ศาสตร์พระมงกุฎเกล้า
* วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ
* คณะสาธารณสุขศาสตร์ คณะทันตแพทยศาสตร์ สถาบันเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล
* เซ็นจูรี่ เดอะมูฟวี่พลาซ่า
* เซ็นเตอร์วัน ช้อปปิ้งพลาซ่า
* ทางพิเศษศรีรัช
* สถานีรถไฟฟ้า BTS อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ

## การเดินทาง
การเดินทางโดยรถโดยสารสาธารณะสู่อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ

### ภาพรวม

**องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ**

* **สีม่วง** : เขตการเดินรถที่ 1
* **สีเขียว** : เขตการเดินรถที่ 2
* **สีแดง** : เขตการเดินรถที่ 3
* **สีส้มแดง** : เขตการเดินรถที่ 4
* **สีชมพู** : เขตการเดินรถที่ 5
* **สีเหลือง** : เขตการเดินรถที่ 6
* **สีนํ้าเงิน** : เขตการเดินรถที่ 7
* **สีนํ้าตาล** : เขตการเดินรถที่ 8

**รถเอกชน**

* **สีกรมท่า** : เส้นทางของ บจก.ไทยสมายล์บัส (และบริษัทในเครือ)
* **สีดำ** : เส้นทางของบริษัทอื่นๆ

### รถโดยสารประจำทาง (เกาะดินแดง)
#### องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ
*  เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

#### รถเอกชน
*  เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

### รถโดยสารประจำทาง (เกาะพญาไท)
#### องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ
*  เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

#### รถเอกชน
*  เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

### รถโดยสารประจำทาง (เกาะราชวิถี)
#### องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ
*  เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

[thumb|[รถโดยสารประจำทางสาย 8 (บริการโดย บจก.ไทยสมายล์บัส) ที่เกาะราชวิถี]]
#### รถเอกชน
*  เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

### รถโดยสารประจำทาง (เกาะพหลโยธิน)
#### องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ
*  เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

#### รถเอกชน
*  เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

## ดูเพิ่ม
* รายชื่ออนุสาวรีย์และอนุสรณ์สถานในประเทศไทย

## อ้างอิง

* อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ อนุสรณ์สถาน "วันทหารผ่านศึก" 3 กุมภาพันธ์ รำลึก โดย สุชาฎา ประพันธ์วงศ์

หมวดหมู่:โบราณสถานในเขตราชเทวี
ชัยสมรภูมิ
ชัยสมรภูมิ
ชัยสมรภูมิ
ชัยสมรภูมิ
หมวดหมู่:วงเวียนในเขตราชเทวี
หมวดหมู่:ย่านในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:กรณีพิพาทอินโดจีน
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์การทหารของไทยระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง
หมวดหมู่:ประเทศไทยในสงครามโลกครั้งที่สอง
หมวดหมู่:ประเทศไทยในสงครามเกาหลี
หมวดหมู่:สี่แยกในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:ผลงานศิลปะโดยศิลป พีระศรี

ชัยสมรภูมิ
หมวดหมู่:ก่อตั้งในจังหวัดพระนครในปี พ.ศ. 2485