จัตุรัสเทียนอันเหมิน

**จัตุรัสเทียนอันเหมิน** () เป็นจัตุรัสกลางเมืองของกรุงปักกิ่ง ประเทศจีน ได้ชื่อมาจากประตูเทียนอัน (ประตูแห่งสันติภาพสวรรค์) ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศเหนือของจัตุรัส และเป็นเขตกั้นระหว่างจัตุรัสกับพระราชวังต้องห้าม จัตุรัสแห่งนี้ประกอบด้วยอนุสาวรีย์วีรชน มหาศาลาประชาชน พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติจีน และหอรำลึกประธานเหมา ในวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1949 เหมา เจ๋อตงประกาศก่อตั้งประเทศจีน ณ จัตุรัสแห่งนี้ และปัจจุบันก็ยังคงมีการจัดงานฉลองครบรอบเหตุการณ์ดังกล่าว ณ สถานที่เดิม จัตุรัสเทียนอันเหมินมีขนาดกว้าง 765 เมตร ยาว 282 เมตร ครอบคลุมพื้นที่ 215,730 ตารางเมตร (53.31 เอเคอร์) สถานที่นี้มีความสำคัญทางวัฒนธรรมอย่างมาก เพราะเป็นจุดเกิดเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ของจีนหลายเหตุการณ์

นอกประเทศจีน จัตุรัสแห่งนี้เป็นที่รู้จักกันดีในฐานะสถานที่เกิดเหตุการณ์การประท้วงและการสังหารหมู่ใน ค.ศ. 1989 ซึ่งยุติลงด้วยการปราบปรามของทหาร เหตุการณ์ดังกล่าวได้รับความสนใจจากสื่อมวลชนนานาชาติ การเชื่อมต่อของอินเทอร์เน็ต และการสื่อสารทั่วโลก ส่งผลให้เกิดผลกระทบทางการเมืองและปัจจัยอื่น ๆ อีกมากมาย ภายในประเทศจีน มีการควบคุมเนื้อหาข่าวสารที่เกี่ยวข้องกับการปราบปรามของพรรคคอมมิวนิสต์จีนอย่างเข้มงวด

## ประวัติศาสตร์
### ช่วงต้น

ประตูเทียนอัน หมายถึง "ประตูแห่งสันติภาพสวรรค์" เป็นประตูในกำแพงนครจักรพรรดิ สร้างขึ้นใน ค.ศ. 1417 ตรงกับสมัยราชวงศ์หมิง ในคริสต์ศตวรรษที่ 17 การสู้รบระหว่างกองกำลังกบฏของหลี่ จื้อเฉิงและกองกำลังราชวงศ์ชิงที่นำโดยชาวแมนจูได้ก่อให้เกิดความเสียหายอย่างหนักหรือถึงขั้นทำลายประตูแห่งนั้น จัตุรัสเทียนอันเหมินได้รับการออกแบบและสร้างขึ้นใน ค.ศ. 1951 และได้ขยายพื้นที่เป็นสี่เท่าในคริสต์ทศวรรษ 1950

ประตูซึ่งในอดีตมีชื่อเรียกว่า "ประตูต้าหมิง" เป็นประตูทางทิศใต้ของนครจักรพรรดิ และตั้งอยู่ใกล้ใจกลางจัตุรัส ในช่วงราชวงศ์ชิง ประตูแห่งนี้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็น "ประตูต้าชิง" และในยุคสาธารณรัฐ ก็ได้มีการเปลี่ยนชื่ออีกครั้งเป็น "ประตูจงหฺวา" ประตูนี้แตกต่างจากประตูอื่น ๆ ในปักกิ่ง เช่น ประตูเทียนอัน และประตูเจิ้งหยาง ในแง่ที่ว่าเป็นประตูทางพิธีการแท้ ๆ มีซุ้มประตูสามช่อง แต่ไม่มีกำแพงล้อมรอบ มีลักษณะคล้ายคลึงกับประตูทางพิธีการที่พบในสุสานหลวงราชวงศ์หมิง ประตูนี้มีสถานะพิเศษในฐานะ "ประตูแห่งชาติ" ดังที่เห็นได้จากการเปลี่ยนแปลงชื่อเรียกมาโดยตลอด โดยปกติแล้วประตูดังกล่าวจะปิดอยู่เสมอ เว้นแต่เมื่อจักรพรรดิเสด็จผ่านเท่านั้น สามัญชนจะต้องไปใช้ประตูทางด้านข้างทางทิศตะวันตกและตะวันออกของจัตุรัสแทน เนื่องจากการเบี่ยงเส้นทางจราจรดังกล่าว จึงได้มีการพัฒนาตลาดการค้าที่คึกคักขึ้นในบริเวณลานกว้างที่มีรั้วล้อมรอบทางทิศใต้ของประตูแห่งนี้ โดยตลาดดังกล่าวมีชื่อเรียกว่า "ถนนตารางหมากรุก"

### คริสต์ศตวรรษที่ 19
ใน ค.ศ. 1860 ระหว่างสงครามฝิ่นครั้งที่สอง กองทัพอังกฤษและฝรั่งเศสได้เข้ายึดกรุงปักกิ่งและได้ตั้งค่ายพักแรมใกล้ประตู โดยมีการพิจารณาในเบื้องต้นที่จะเผาประตูเมืองและพระราชวังต้องห้าม ท้ายที่สุด พวกเขาก็ตัดสินใจรักษาพระราชวังต้องห้ามไว้ แต่กลับเลือกเผาพระราชวังฤดูร้อนเดิมแทน จักรพรรดิเสียนเฟิงทรงยอมตกลงให้มหาอำนาจตะวันตกตั้งค่ายทหาร และต่อมาได้จัดคณะทูตในบริเวณดังกล่าว ส่งผลให้เกิดย่านสถานทูตขึ้นทางทิศตะวันออกของจัตุรัสโดยทันที เมื่อกองกำลังพันธมิตรแปดชาติล้อมกรุงปักกิ่งในเหตุการณ์กบฏนักมวยใน ค.ศ. 1900 พวกเขาได้ทำลายอาคารสำนักงานต่าง ๆ และเผากระทรวงหลายแห่ง หลังการสิ้นสุดของกบฏนักมวย บริเวณดังกล่าวได้กลายเป็นพื้นที่สำหรับพันธมิตรแปดชาติในการรวบรวมกำลังทหาร

### คริสต์ศตวรรษที่ 20
ในกรุงปักกิ่ง จัตุรัสเทียนอันเหมินได้รับการพัฒนาปรับปรุงใหม่จากเขตบริเวณภายในของราชวงศ์ให้กลายเป็นพื้นที่สาธารณะขนาดใหญ่ ซึ่งสอดคล้องกับอุดมการณ์ทางการเมืองแบบสังคมนิยม ในคริสต์ทศวรรษ 1950 ขนาดของจัตุรัสได้ขยายเพิ่มขึ้นเป็นสี่เท่า

ใน ค.ศ. 1954 ประตูจงหฺวาได้ถูกทำลายเพื่อเปิดพื้นที่สำหรับการขยายจัตุรัส ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1958 ได้มีการเริ่มดำเนินการขยายจัตุรัสเทียนอันเหมินครั้งใหญ่ ซึ่งโครงการดังกล่าวแล้วเสร็จภายในระยะเวลาเพียง 11 เดือนในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1959 การดำเนินการดังกล่าวสอดกับวิสัยทัศน์ของเหมา เจ๋อตงที่ต้องการสร้างจัตุรัสแห่งนี้ให้ใหญ่และงดงามที่สุดในโลก โดยมีเป้าหมายที่จะรองรับผู้คนได้มากกว่า 500,000 คน ในการดังกล่าว มีการรื้อถอนที่พักอาศัยและสิ่งปลูกสร้างอื่น ๆ จำนวนมาก ทางทิศใต้ของจัตุรัสมีการสร้างอนุสาวรีย์วีรชนขึ้น พร้อมกันนั้น เนื่องในโอกาสครบรอบ 10 ปีการก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน ในระหว่างปี ค.ศ. 1958 ถึง 1959 ได้มีการก่อสร้างอาคารสำคัญสิบแห่งขึ้นเพื่อเป็นการเฉลิมฉลอง โดยหนึ่งในนั้นคือมหาศาลาประชาชน และพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ปฏิวัติ (ปัจจุบันคือพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติจีน) ซึ่งถูกสร้างขึ้นทางด้านตะวันตกและออกของจัตุรัสแห่งนี้

ตลอดทศวรรษแรกของการก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน วันชาติ (1 ตุลาคม) ของทุกปี ล้วนมีการจัดสวนสนามทหารครั้งใหญ่บนจัตุรัสเทียนอันเหมิน โดยมีเจตนาเลียนการฉลองครบรอบการปฏิวัติเดือนตุลาคมของโซเวียตซึ่งจัดขึ้นประจำทุกปี หลังจากความล้มเหลวจากการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า พรรคคอมมิวนิสต์จีนได้ตัดสินใจลดค่าใช้จ่ายและจัดงานฉลองวันชาติในระดับเล็กลง พร้อมกับการจัดงานฉลองใหญ่ที่มีการสวนสนามทหารทุก 10 ปี กระนั้น ความวุ่นวายของการปฏิวัติทางวัฒนธรรมก็เกือบจะขัดขวางไม่ให้งานดังกล่าวเกิดขึ้นในวันชาติ ค.ศ. 1969 แต่ก็สามารถจัดขึ้นได้ใน ค.ศ. 1966 และ 1970

ใน ค.ศ. 1971 มีการนำภาพเหมือนขนาดใหญ่ของคาร์ล มากซ์ ฟรีดริช เอ็งเงิลส์ วลาดิมีร์ เลนิน โจเซฟ สตาลิน ซุน ยัตเซ็น และเหมา เจ๋อตงมาติดตั้งในจัตุรัส โดยเป็นผลงานของศิลปินเกอ เสี่ยวกวง ผู้ซึ่งเป็นผู้สร้างภาพเหมือนอันโด่งดังของเหมาที่แขวนอยู่เหนือประตูเทียนอัน ใน ค.ศ. 1980 ภาพเหล่านั้นถูกถอดออกหลังการลดความเข้มข้นของอุดมการณ์ทางการเมืองหลังการถึงแก่อสัญกรรมของเหมา และนับแต่นั้นมาก็มีการนำกลับมาจัดแสดงเฉพาะในวันแรงงาน (1 พฤษภาคม) และวันชาติเท่านั้น

สิบปีต่อมาใน ค.ศ. 1979 พรรคคอมมิวนิสต์จีนได้ตัดสินใจไม่จัดงานฉลองใหญ่อีกครั้ง ซึ่งตรงกับช่วงเวลาที่เติ้ง เสี่ยวผิงกำลังรวบรวมอำนาจ และประเทศจีนเพิ่งประสบความพ่ายแพ้ในการสู้รบชายแดนกับเวียดนามในช่วงต้นปี ภายใน ค.ศ  1984 เมื่อสถานการณ์เริ่มดีและมีเสถียรภาพมากขึ้น ทำให้จีนสามารถจัดการสวนสนามทหารเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ ค.ศ. 1959 เหตุการณ์สังหารหมู่ที่จัตุรัสเทียนอันเหมินได้ส่งผลให้พิธีดังกล่าวถูกยกเลิกในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1989 แต่ใน ค.ศ. 1999 และ 2009 ซึ่งตรงกับวาระครบรอบ 50 และ 60 ปีการก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน ก็ได้มีการจัดพิธีสวนสนามทหารขึ้นอีกครั้ง

หนึ่งปีหลังการถึงแก่อสัญกรรมของเหมา ได้มีการสร้างหอรำลึกขึ้นบนบริเวณประตูจงหฺวาเดิม ซึ่งตั้งอยู่บนแนวแกนเหนือ–ใต้หลักของจัตุรัส ในการดำเนินโครงการนี้ จัตุรัสได้รับการขยายขนาดเพิ่มเติมเพื่อให้มีรูปร่างสี่เหลี่ยมผืนผ้าสมบูรณ์ และมีความจุในการรองรับผู้คนได้ถึง 600,000 คน

#### การประท้วงและการสังหารหมู่ใน ค.ศ. 1989

ใน ค.ศ. 1989 จัตุรัสเทียนอันเหมินเป็นสถานที่เกิดเหตุการณ์การประท้วงในจัตุรัสเทียนอันเหมิน ค.ศ. 1989 ซึ่งทวีความรุนแรงขึ้นจนนำไปสู่การปราบปรามโดยกองทัพปลดปล่อยประชาชน หลังการปราบปรามอย่างรุนแรง ผู้นำนักศึกษาจำนวนมากได้หลบหนีไปยังสหรัฐด้วยความช่วยเหลือจากหน่วยงานข่าวกรองต่างชาติและบุคคลภายนอกผ่านปฏิบัติการที่เรียกว่า "ปฏิบัติการเยลโลเบิร์ด"

บริบทในเมืองของจัตุรัสถูกเปลี่ยนแปลงในคริสต์ทศวรรษ 1990 ด้วยการก่อสร้างโรงละครแห่งชาติในบริเวณใกล้เคียงและการขยายอาคารพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ

## องค์ประกอบ

สถานที่นี้ถูกใช้เป็นที่สำหรับการชุมนุมใหญ่มาตั้งแต่ถูกสร้างขึ้น และความเรียบของพื้นที่ตรงข้ามกับความสูงของอนุสาวรีย์วีรชนซึ่งมีความสูงถึง 38 เมตร และหอรำลึกประธานเหมา จัตุรัสตั้งอยู่ระหว่างประตูโบราณขนาดใหญ่สองประตู ได้แก่ ประตูเทียนอันทางทิศเหนือ และประตูเจิ้งหยางหรือที่รู้จักในชื่อเฉียนเหมินทางทิศใต้ ทิศตะวันตกของจัตุรัสเป็นที่ตั้งของมหาศาลาประชาชน ทิศตะวันออกของจัตุรัสเป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติจีนซึ่งอุทิศให้แก่ประวัติศาสตร์จีนก่อน ค.ศ. 1919 

ใน ค.ศ. 1989 ได้มีการสร้างประติมากรรมเสรีภาพ สัญลักษณ์อันเป็นที่รู้จักของโลกตะวันตกขึ้น โดยประติมากรรมดังกล่าวได้เคยถือคบเพลิงไว้เหนือจัตุรัสแห่งนี้ 

## การเข้าถึง
ตั้งแต่วันที่ 15 ธันวาคม ค.ศ. 2021 เป็นต้นมา ผู้เข้าชมจะต้องทำการจองล่วงหน้าก่อนเข้าสู่บริเวณจัตุรัส

## เหตุการณ์

จัตุรัสเทียนอันเหมินเป็นสถานที่เกิดเหตุการณ์ทางการเมืองที่สำคัญ การประท้วงของนักศึกษา และความขัดแย้งด้วยอาวุธหลายครั้ง

ในบรรดาเหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นในจัตุรัสเทียนอันเหมิน ได้แก่ การประท้วงในระหว่างขบวนการ 4 พฤษภาคมใน ค.ศ. 1919 การประกาศตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีนโดยเหมา เจ๋อตงในวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1949 การประท้วงที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน ค.ศ. 1976 หลังการถึงแก่อสัญกรรมของนายกรัฐมนตรีโจว เอินไหล และการประท้วงและการสังหารหมู่ที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน ค.ศ. 1989 หลังการถึงแก่อสัญกรรมของหู เย่าปัง ซึ่งถูกปราบปรามโดยทหาร ไม่นานหลังการปราบปราม เหตุการณ์ที่โด่งดังก็ได้เกิดขึ้นเมื่อมีการบันทึกภาพชายคนหนึ่งซึ่งต่อมาเป็นที่รู้จักในนาม "แทงค์แมน" กำลังยืนขวางขบวนรถถังบนถนนฉางอานใกล้กับจัตุรัส

เหตุการณ์สำคัญอื่น ๆ ได้แก่ การสวนสนามทหารประจำปีในวันครบรอบการประกาศก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีนใน ค.ศ. 1949 จนถึงวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1959 การสวนสนามทหารเนื่องในวาระครบรอบ 35 ปีของสาธารณรัฐประชาชนจีนใน ค.ศ. 1984 ซึ่งตรงกับช่วงที่เติ้ง เสี่ยวผิงขึ้นสู่อำนาจ การสวนสนามทหารและขบวนแห่เนื่องในวาระครบรอบ 50 ปีของสาธารณรัฐประชาชนจีนใน ค.ศ. 1999 เหตุการณ์การเผาตัวเองประท้วงในจัตุรัสเทียนอันเหมินใน ค.ศ. 2001 การสวนสนามทหารและขบวนแห่เนื่องในวาระครบรอบ 60 ปีของสาธารณรัฐประชาชนจีนใน ค.ศ. 2009 และเหตุการณ์ก่อการร้ายใน ค.ศ. 2013 ซึ่งเกี่ยวข้องกับการขับรถชนผู้คนในจัตุรัส ใน ค.ศ. 2023 เจ้าหน้าที่ตำรวจได้ควบคุมตัวบุคคลกว่า 20 ราย รวมถึงอเล็กซานดรา หว่อง นักกิจกรรม ในโอกาสครบรอบ 34 ปีเหตุการณ์ปราบปรามประชาชนอย่างรุนแรงที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน โดยให้เหตุผลว่าเป็นการ "กระทำที่ขัดต่อความสงบเรียบร้อย"

## พาโนรามา

Image:200401-beijing-tianan-square-overview.jpg|thumb|800px|center|แผนที่ภาพพาโนรามาของจัตุรัสเทียนอันเหมินมองจากทิศเหนือบริเวณยอดประตูเทียนอัน แสดงให้เห็นภาพรวมของจัตุรัสที่ทอดยาวไปจนถึงถนนฉางอาน พร้อมทั้งอนุสาวรีย์วีรชนและอนุสรณ์สถานประธานเหมา (ตรงกลางด้านหลัง) พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติจีน (ซ้าย) และมหาศาลาประชาชน (ขวา) (ชี้เมาส์เพื่อดูชื่อ)

poly 148 187 471 188 472 219 267 247 150 241 พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติจีน
poly 1048 242 1097 238 1168 266 990 278 653 293 412 291 201 270 184 267 261 250 500 259 675 260 933 258 1042 247 1082 245 ถนนฉางอาน
poly 680 181 684 178 689 181 691 215 707 217 715 221 658 226 664 219 682 217 อนุสาวรีย์วีรชน
poly 1136 237 1186 263 1278 250 1273 231 ถนนฉางอานตะวันตก
poly 11 235 32 230 259 250 192 264 ถนนฉาวอานตะวันออก
poly 658 224 664 216 681 216 681 179 693 179 692 216 705 216 715 223 727 223 726 185 694 178 672 178 650 191 647 202 อนุสรณ์สถานประธานเหมา
poly 905 178 904 211 1113 235 1252 226 1253 191 1235 190 1236 164 1114 152 มหาศาลาประชาชน
poly 1237 180 1236 191 1253 191 1253 226 1277 224 1278 188 ศูนย์ศิลปะการแสดงแห่งชาติ
poly 344 249 652 260 924 249 1038 242 821 218 730 227 645 226 627 222 561 226 538 225 298 249 จัตุรัสเทียนอันเหมิน
poly 299 252 330 255 331 306 302 305 299 309 หฺวาเปี่ยว
poly 959 249 998 247 1002 309 965 313 หฺวาเปี่ยว
poly 1 265 277 373 554 408 905 394 1277 301 1277 427 701 427 435 427 2 426 ประตูเทียนอัน

desc top-left


## แกลเลอรี

ไฟล์:TiananmenGatePic1.jpg|ประตูเทียนอัน ทางทิศเหนือของจัตุรัส
ไฟล์:NationalMuseumofChinapic1.jpg|พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติจีน ทางทิศตะวันออกของจัตุรัส
ไฟล์:GreatHallofthePeoplepic2.jpg|มหาศาลาประชาชน ทางทิศตะวันตกของจัตุรัส
ไฟล์:BeijingTiananmenSquaregatepicture2.jpg|ประตูเจิ้งหยาง ประตูที่ทำหน้าที่เป็นจุดสิ้นสุดทางทิศใต้ของจัตุรัส
ไฟล์:Monument_people's_heroes_2.jpg|อนุสาวรีย์วีรชนและหอรำลึกประธานเหมา ตั้งอยู่ใจกลางจัตุรัส
ไฟล์:Monument_to_the_People's_Heroes.jpg|อนุสาวรีย์วีรชน
ไฟล์:Mausoleum_von_Mao_Zedong.jpg|หอรำลึกประธานเหมา
ไฟล์:Tianamen_Square-Monument.jpg|อนุสาวรีย์หน้าหอรำลึกประธานเหมา
ไฟล์:Kaiguodadian.jpg|นักศึกษาเข้าร่วมพิธีก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีนเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1949
ไฟล์:HammerSickle_Tiananmen.jpg|อนุสาวรีย์ชั่วคราวในจัตุรัสเทียนอันเหมินเพื่อฉลองครบรอบ 90 ปีการก่อตั้งพรรคคอมมิวนิสต์จีนใน ค.ศ. 2011
ไฟล์:National_mourning_for_2008_Sichuan_earthquake_victims_-_Tiananmen_Square,_Beijing,_2008-05-19.jpg|การไว้อาลัยแก่ผู้เสียชีวิตจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวในมณฑลเสฉวนในวันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ. 2008
ไฟล์:November_29_student_demonstration,_Tiananmen_Square.jpg|นักศึกษารวมตัวกันประท้วงที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน ราว ค.ศ. 1917–1919


## ดูเพิ่ม
* การชุมนุมประท้วงที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน พ.ศ. 2532

## อ้างอิง


หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในปักกิ่ง
หมวดหมู่:สัญลักษณ์ของสาธารณรัฐประชาชนจีน
ท