พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร

พลเอก พลเรือเอก **พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร** (5 ธันวาคม พ.ศ. 2426 — 18 ตุลาคม พ.ศ. 2490) พระนามเดิม **พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าวุฒิไชยเฉลิมลาภ** เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 47 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาทับทิม พระสนมเอก เป็นต้นราชสกุลวุฒิชัย

## พระประวัติ

### ประสูติ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร มีพระนามเมื่อแรกประสูติที่ **พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าวุฒิไชยเฉลิมลาภ** เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาทับทิม ในรัชกาลที่ 5 เมื่อวันพุธ ขึ้น 6 ค่ำ เดือนอ้าย ปีมะแม เบญจศก จ.ศ. 1245 ตรงกับวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2426 มีพระโสทรเชษฐาและพระโสทรเชษฐภคินีสองพระองค์ คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช และพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประเวศวรสมัย

### การศึกษา
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร เสด็จไปทรงศึกษาที่ยุโรป ในคราวที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสยุโรปครั้งแรก เมื่อ พ.ศ. 2440 ขณะมีพระชันษาได้ 14 ปี การเสด็จประพาสยุโรปครั้งนั้นมีพระราชโอรสตามเสด็จ 4 พระองค์ คือ 
* สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าสมมติวงศ์วโรทัย กรมขุนศรีธรรมราชธำรงฤทธิ์
*สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ายุคลทิฆัมพร กรมหลวงลพบุรีราเมศวร์
*พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร
* พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นสรรควิไสยนรบดี

### รับราชการ
ต่อมาในปี พ.ศ. 2448 เสด็จกลับประเทศสยาม ทรงเข้ารับราชการทางทหารเรือ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้สถาปนาเป็น**พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นสิงหวิกรมเกรียงไกร** และในวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2463 โปรดให้เลื่อนเป็น **พระเจ้าน้องยาเธอ กรมขุนสิงหวิกรมเกรียงไกร** ได้เลื่อนยศตามลำดับจนเป็นนายพลเรือเอก เมื่อ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2467  ต่อมาได้เป็นนายพลเอกและเลื่อนกรมเป็น **พระเจ้าพี่ยาเธอ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร** ทรงศักดินา 15,000 ตั้งแต่วันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2474 และทรงดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงทหารเรือ ในวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2467ต่อมาเมื่อมีการรวมกระทรวงกลาโหมกับกระทรวงทหารเรือเข้าเป็นกระทรวงเดียวกัน เป็นกระทรวงกลาโหม กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกรได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ทรงดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงกลาโหม ตั้งแต่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2474 จนถึงวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2475 (หลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง) จึงได้ลาออกจากราชการ

### สิ้นพระชนม์
[thumb|ศาลกรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร ใน[วังสะพานขาว]]
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร ได้เริ่มประชวรด้วยโรคพระวักกะ (ไต) พิการ อยู่เป็นเวลานาน ต่อมาประชวรเป็นอัมพาต และพระโรคนิ่ว ในปี พ.ศ. 2482 จนถึงวันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2490 ก็ประชวรเป็นโรคน้ำในพระปัปผาสะ (ปอด) และสิ้นพระชนม์ในวันที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2490 สิริพระชันษา 63 ปี 10 เดือน ได้รับพระราชทานเพลิงพระศพ ณ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร เมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2491

## พระโอรส พระธิดา
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร เสกสมรสกับหม่อมเจ้าพร้อมเพราพรรณ วุฒิชัย (ราชสกุลเดิม ดิศกุล; 9 ธันวาคม พ.ศ. 2431 - 4 กันยายน พ.ศ. 2467) พระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2449 มีพระโอรส-ธิดา ดังนี้
# หม่อมเจ้าทรงวุฒิไชย วุฒิชัย (27 มีนาคม พ.ศ. 2454 - 27 ธันวาคม พ.ศ. 2484) เสกสมรสกับคันธรสรังษี แสงมณี (เดิม: หม่อมเจ้าคันธรสรังษี รพีพัฒน์; 5 มีนาคม พ.ศ. 2459 - 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2526)
# หม่อมเจ้าอุทัยเฉลิมลาภ วุฒิชัย (11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2457 - 18 สิงหาคม พ.ศ. 2501) เสกสมรสกับพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิมลฉัตร (ราชสกุลเดิม ฉัตรชัย; 27 มิถุนายน พ.ศ. 2464 - 5 ธันวาคม พ.ศ. 2552)
# หม่อมเจ้าสุวภาพเพราพรรณ สวัสดิวัตน์ (14 มกราคม พ.ศ. 2459 - 20 กันยายน พ.ศ. 2530) เสกสมรสกับหม่อมเจ้านนทิยาวัด สวัสดิวัตน์ (25 เมษายน พ.ศ. 2452 – 18 ตุลาคม พ.ศ. 2501)
# หม่อมเจ้าหญิงโต (30 มีนาคม พ.ศ. 2460 - 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2463)
# หม่อมเจ้าชายพอ (24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2462 - 1 มีนาคม พ.ศ. 2463)
# หม่อมเจ้าชาย (ยังไม่มีพระนาม; 14 ตุลาคม พ.ศ. 2463 – 20 ตุลาคม พ.ศ. 2463)

และมีพระโอรส-ธิดา กับหม่อมประพันธ์ วุฒิชัย ณ อยุธยา (สกุลเดิม ชะตารุ่ง; 4 มีนาคม พ.ศ. 2452 - 27 ธันวาคม พ.ศ. 2526) ดังนี้
# หม่อมเจ้าไกรสิงห์ วุฒิชัย (29 เมษายน พ.ศ. 2472 - 3 มีนาคม พ.ศ. 2519)
# วุฒิสวาท อนุมานราชธน (8 ตุลาคม พ.ศ. 2473 - 23 มกราคม พ.ศ. 2557) ทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับพลตำรวจเอกเสริม จารุรัตน์ ต่อมาหย่าและสมรสใหม่กับเอ็ดมันด์ ไครฟฟ์ และญาณิน อนุมานราชธน
# วุฒิเฉลิม วุฒิชัย (ประสูติ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2477) ทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับวิรัช ณ สงขลา และอี. มอกัน กิลเบอร์ต ต่อมาทรงหย่า
# วุฒิวิฑู พี. เทอเสน (2 ธันวาคม พ.ศ. 2479 - 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546) ทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับหม่อมราชวงศ์วิภากร รพีพัฒน์ และเคอร์ท โบรป พี. เทอเสน

## พระเกียรติยศ

### พระอิสริยยศ
* พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าวุฒิไชยเฉลิมลาภ (5 ธันวาคม พ.ศ. 2426 – 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
* พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าวุฒิไชยเฉลิมลาภ (23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 – 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2455)
* พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นสิงหวิกรมเกรียงไกร (11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2455 – 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2463)
* พระเจ้าน้องยาเธอ กรมขุนสิงหวิกรมเกรียงไกร (11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2463 – 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468)
* พระเจ้าพี่ยาเธอ กรมขุนสิงหวิกรมเกรียงไกร (26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 – 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2474)
* พระเจ้าพี่ยาเธอ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร (8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2474 – 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478)
* พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร (10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478 – 18 ตุลาคม พ.ศ. 2490)

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์

### พระยศ

#### พระยศทหาร
*พลเอก
*พลเรือเอก
#### พระยศเสือป่า
*นายหมวดเอก

## พงศาวลี




## อ้างอิง

หมวดหมู่:พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 5
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าชาย
หมวดหมู่:กรมหลวง
หมวดหมู่:พระราชโอรสในรัชกาลที่ 5

หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมไทย
หมวดหมู่:นายพลชาวไทย
หมวดหมู่:พลเรือเอกกองทัพเรือไทย
หมวดหมู่:สกุลโรจนดิศ
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.จ.ก. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ.ว.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ร.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ป.ป.ร.2
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ อ.ป.ร.1
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญ ร.ด.ม.(ศ)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญ ร.ด.ม.(ผ)
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากโรคไต
หมวดหมู่:สมาชิกกองเสือป่า
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์
หมวดหมู่:พลเอกชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญศารทูลมาลา
หมวดหมู่:ผู้บัญชาการทหารเรือไทย
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าชั้นเอก