การให้เอกราช

**การให้เอกราช** () หมายถึงการล้มล้างลัทธิอาณานิคมอันเป็นกระบวนการที่ชาติจักรวรรดินิยมสถาปนาและครอบครองดินแดนต่างประเทศ ซึ่งมักอยู่ในต่างแดน ความหมายและการประยุกต์ใช้คำนี้ยังคงเป็นที่ถกเถียงกัน นักวิชาการด้านการปลดอาณานิคมบางคนให้ความสำคัญกับขบวนการเรียกร้องเอกราชในอาณานิคมและการล่มสลายของจักรวรรดิอาณานิคมทั่วโลกเป็นพิเศษ 

การปลดปล่อยอาณานิคมเริ่มต้นขึ้นใน ค.ศ. 1775 ด้วยการปฏิวัติอเมริกาในอเมริกาเหนือเพื่อต่อต้านจักรวรรดิอังกฤษ สงครามนโปเลียนในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ทำให้จักรวรรดิอาณานิคมฝรั่งเศส จักรวรรดิสเปน และโปรตุเกสเผชิญกับการให้เอกราชอาณานิคมด้วยการปฏิวัติเฮติ สงครามเพื่ออิสรภาพในอเมริกาของสเปน และการประกาศเอกราชของบราซิลจากโปรตุเกส คลื่นการให้เอกราชอาณานิคมครั้งใหญ่เกิดขึ้นช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง รวมถึงในสหรัฐอเมริกาและจักรวรรดิญี่ปุ่น คลื่นการให้เอกราชเกิดขึ้นอีกครั้งหลังสงครามโลกครั้งที่สอง และหลายประเทศได้รับเอกราชในปีต่อ ๆ มา คลื่นการให้เอกราชครั้งสุดท้ายเกิดขึ้นหลังสงครามเย็น ด้วยการล่มสลายของสหภาพโซเวียต ปาเลาได้รับเอกราช และการส่งตืนฮ่องกงและมาเก๊า ปัจจุบันมีดินแดน 17 แห่งที่ยังคงอยู่ภายใต้การจัดประเภทดินแดนที่ไม่ได้ปกครองตนเองของสหประชาชาติ

## ขอบเขต
David Strang ระบุว่า การให้เอกราชสำเร็จได้ด้วยการบรรลุถึงสถานะรัฐอธิปไตยที่ได้รับการรับรองโดยนิตินัยจากประชาคมระหว่างประเทศ หรือผ่านการผนวกรวมเข้ากับรัฐอธิปไตยที่มีอยู่แล้วอย่างสมบูรณ์

องค์การสหประชาชาติ (UN) ระบุว่าสิทธิขั้นพื้นฐานในการกำหนดการปกครองด้วยตนเองเป็นข้อกำหนดหลักสำหรับการให้เอกราช และสิทธินี้สามารถใช้ได้ไม่ว่าจะมีหรือไม่มีเอกราชทางการเมืองก็ตาม มติของสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติใน ค.ศ. 1960 ระบุว่าการปกครองแบบอาณานิคมของต่างชาติเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน ในรัฐที่ได้รับเอกราช ชนพื้นเมืองที่อยู่ภายใต้อาณานิคมของผู้ตั้งถิ่นฐานยังคงเรียกร้องให้เลิกอาณานิคมและกำหนดการปกครองด้วยตนเอง

แม้ว่าการอภิปรายเกี่ยวกับการใช้อำนาจครอบงำและอำนาจ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของแนวคิดการให้เอกราช สามารถพบได้ตั้งแต่งานเขียนของทิวซิดิดีส แต่ก็มีช่วงเวลาแห่งการให้เอกราชที่คึกคักเป็นพิเศษหลายช่วงในสมัยใหม่ ซึ่งรวมถึงการให้เอกราชของแอฟริกา การล่มสลายของจักรวรรดิสเปนในคริสต์ศตวรรษที่ 19 จักรวรรดิเยอรมัน ออสเตรีย-ฮังการี ออตโตมัน และจักรวรรดิรัสเซียภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 1 จักรวรรดิอังกฤษ ฝรั่งเศส ดัตช์ โปรตุเกส เบลเยียม อิตาลี และญี่ปุ่นภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 และสหภาพโซเวียตเมื่อสิ้นสุดสงครามเย็น

## ตามพื้นที่

## ผลกระทบของการให้เอกราช
การศึกษาใน ค.ศ. 2019 พบว่า "ระดับประชาธิปไตยเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วเมื่ออาณานิคมได้รับอำนาจปกครองตนเองภายในช่วงก่อนได้รับเอกราช อย่างไรก็ตาม ความขัดแย้ง การเติบโตของรายได้ และการเติบโตทางเศรษฐกิจไม่ได้มีความแตกต่างกันอย่างเป็นระบบทั้งก่อนและหลังได้รับเอกราช"

David Strang เขียนว่า การสูญเสียดินแดนจักรวรรดิของตนเองทำให้ฝรั่งเศสและอังกฤษกลายเป็น "มหาอำนาจระดับรอง"

## ข้อวิจารณ์
บทความบางส่วนขยายความหมายของการให้เอกราชเกินขอบเขตของความเป็นอิสระหรือสิทธิที่เท่าเทียมกันสำหรับผู้คนในอาณานิคม เพื่อรวมแง่มุมทางเศรษฐกิจ วัฒนธรรม และจิตวิทยาที่กว้างขึ้นของประสบการณ์อาณานิคม การขยายความหมายของการให้เอกราชให้เกินขอบเขตความเป็นเอกราชทางการเมืองกลายเป็นที่ถกเถียงและได้รับคำวิพากษ์วิจารณ์

ตามที่ Kevin Duong นักทฤษฎีการเมืองกล่าวไว้ว่า การให้เอกราช "อาจเป็นการกระทำที่แสดงถึงการเพิกถอนสิทธิ (disenfranchisement) ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในศตวรรษนี้" เนื่องจากนักเคลื่อนไหวต่อต้านอาณานิคมจำนวนมากมุ่งแสวงหาสิทธิในการออกเสียงเลือกตั้งทั่วไปภายในจักรวรรดิมากกว่าการได้รับเอกราช: "เมื่อดินแดนในปกครองตนเองกลายเป็นรัฐชาติ พวกเขาก็สูญเสียเสียงในสภานิติบัญญัติแห่งมหานคร ซึ่งกิจการต่าง ๆ ส่งผลกระทบต่อพวกเขาเป็นเวลานานหลังจากได้รับเอกราช"

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* James E. Kitchen: Colonial Empires after the First World War/Decolonisation, in: 1914–1918-online. International Encyclopedia of the First World War.


หมวดหมู่:ลัทธิล่าอาณานิคม
หมวดหมู่:ผลที่ตามมาหลังสงครามโลกครั้งที่สอง