อันโตนิโอ โลเปซ เด ซานตา อันนา

**อันโตนิโอ เด ปาดัว มาริอา เซเบริโน โลเปซ เด ซานตา อันนา อี เปเรซ เด เลบรอน** (21 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1794 – 21 มิถุนายน ค.ศ. 1876) บางครั้งรู้จักกันในชื่อ **ซานตา อันนา** เป็นนายพล นักการเมือง และผู้เผด็จการทหารชาวเม็กซิโก เขาดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีเม็กซิโกคนที่ 8 หลายสมัย ตั้งแต่ ค.ศ. 1833 ถึง ค.ศ. 1855 และเป็นรองประธานาธิบดีตั้งแต่ ค.ศ. 1837 ถึง ค.ศ. 1839 ซานตา อันนาเป็นบุคคลที่มีการถกเถียงและทรงอิทธิพลอย่างยิ่งในประวัติศาสตร์การเมืองเม็กซิโกช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 จนถึงขั้นที่ได้รับการขนานนามว่า "กษัตริย์ผู้ไร้มงกุฎ" และบ่อยครั้งที่นักประวัติศาสตร์กล่าวถึงช่วงเวลากว่าสามทศวรรษหลังเม็กซิโกได้รับเอกราชว่า "สมัยซานตา อันนา"

ซานตา อันนาเป็นผู้บัญชาการกองทหารรักษาการณ์ที่รัฐเบรากรุซในช่วงที่เม็กซิโกได้รับเอกราชเมื่อ ค.ศ. 1821 และจะมีบทบาทสำคัญในอีกหลายเหตุการณ์สำคัญของประเทศ ตั้งแต่การล่มสลายของจักรวรรดิเม็กซิโก การยุบเลิกสาธารณรัฐเม็กซิโกที่ 1 การประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับ ค.ศ. 1835 การสถาปนาสาธารณรัฐรวมศูนย์เม็กซิโก การปฏิวัติเท็กซัส สงครามขนมอบ การประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับ ค.ศ. 1843 ตลอดจนสงครามเม็กซิโก–สหรัฐ เขายังเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในสหรัฐอเมริกา เนื่องจากบทบาทที่โดดเด่นในการปฏิวัติเท็กซัสและสงครามเม็กซิโก–สหรัฐ

ตลอดเส้นทางการเมือง ซานตา อันนาเป็นที่จดจำจากการเปลี่ยนข้างไปมาในความขัดแย้งที่เกิดขึ้นระหว่างพรรคเสรีนิยมกับพรรคอนุรักษนิยม เขามีบทบาทสำคัญในการยกเลิกรัฐธรรมนูญเสรีนิยมฉบับ ค.ศ. 1824 เมื่อ ค.ศ. 1835 แต่ก็ได้ฟื้นฟูรัฐธรรนูญฉบับเดิมอีกครั้งใน ค.ศ. 1847 เขาขึ้นสู่อำนาจในฐานะฝ่ายเสรีนิยมถึงสองครั้ง คือ ใน ค.ศ. 1832 และใน ค.ศ. 1847 โดยทั้งสองครั้งนี้ได้มีการแบ่งอำนาจให้กับบาเลนติน โกเมซ ฟาริอัส นักการเมืองเสรีนิยมคนสำคัญ อย่างไรก็ตาม ซานตา อันนากลับหันไปสนับสนุนฝ่ายอนุรักษนิยมและได้โค่นล้มโกเมซ ฟาริอัสในเวลาต่อมา นอกจากนี้ เขายังเป็นที่รู้จักในด้านการปกครองแบบเผด็จการและโอ้อวด โดยเขาใช้อำนาจทหารยุบสภาหลายครั้ง และเรียกตนเองด้วยนามอันโอ่อ่าว่า "ท่านผู้ทรงศักดิ์ยิ่ง" (*His Most Serene Highness*)

ช่วงเวลาที่เขาครองอำนาจเป็นระยะ ๆ ซึ่งกินเวลาตั้งแต่ ค.ศ. 1832 ถึง ค.ศ. 1853 เม็กซิโกต้องเผชิญกับการสูญเสียเท็กซัส ความปราชัยทางทหารในสงครามเม็กซิโก–สหรัฐ และการยกดินแดนของเม็กซิโกในภายหลัง ด้วยบทบาทของเขาในสงครามและความตั้งใจที่จะสู้จนถึงที่สุดกลับทำให้ความขัดแย้งยืดเยื้อออกไป ดังที่มีผู้กล่าวว่า "เหนือบุคคลอื่นใด ซานตา อันนา คือ ผู้ปฏิเสธความฝันของโพล์กที่จะให้สงครามจบลงอย่างรวดเร็ว" แม้ภายหลังสงครามยุติลง แต่ซานตา อันนายังคงยกดินแดนของชาติให้แก่สหรัฐอเมริกาผ่านการซื้อแกดส์เดนใน ค.ศ. 1853

หลังจากเหตุการณ์แผนอายุตลาของฝ่ายเสรีนิยม ซึ่งโค่นล้มอำนาจของซานตา อันนาและบังคับให้ลี้ภัยออกนอกประเทศใน ค.ศ. 1855 ซานตา อันนาเริ่มถอยห่างจากเวทีการเมืองเม็กซิโก ขณะที่ประเทศกำลังก้าวเข้าสู่ช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญ ทั้งสงครามปฏิรูป การแทรกแซงเม็กซิโกของฝรั่งเศสครั้งที่สอง และการสถาปนาจักรวรรดิเม็กซิโกที่ 2 ในบั้นปลายชีวิต ซานตา อันนาได้รับอนุญาตให้กลับประเทศโดยประธานาธิบดี เซบัสเตียน เลร์โด เด เตฮาดา ใน ค.ศ. 1874 และถึงแก่อสัญกรรมใน ค.ศ. 1876

นักประวัติศาสตร์ยังคงถกเถียงกันถึงจำนวนครั้งที่ซานตา อันนาดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีอย่างแท้จริง เนื่องจากเขาแบ่งอำนาจกับบุคคลอื่น หรือใช้ผู้ปกครองหุ่นเชิดเป็นตัวแทนของตนอยู่บ่อยครั้ง วิลล์ ฟาวเลอร์ ระบุว่าเขาดำรงตำแหน่ง 6 สมัย ขณะที่สมาคมประวัติศาสตร์รัฐเท็กซัสอ้างว่า 5 สมัย ส่วนอเล็กซานเดอร์ ดอว์สัน นักประวัติศาสตร์ลาตินอเมริกา นับว่าซานตา อันนาครองตำแหน่งประธานาธิบดีถึง 11 ครั้ง แม้ว่าหลายครั้งจะเป็นเพียงช่วงสั้น ๆ และห้องสมุดมหาวิทยาลัยเท็กซัสก็ให้ตัวเลขเดียวกันคือ 11 สมัย แต่เขาดำรงตำแหน่งราว 6 ปี เท่านั้น เนื่องจากวาระส่วนใหญ่สั้นมาก

ในเวลาต่อมา มรดกของซานตา อันนาถูกมองในแง่ลบอย่างสิ้นเชิง โดยทั้งนักประวัติศาสตร์และชาวเม็กซิโกจำนวนมากจัดให้เขาเป็น "ผู้ที่ยังเป็นบุคคลสำคัญของวิหารทมิฬของเม็กซิโก อันเป็นที่รวมของผู้ที่ทำให้ชาติล้มเหลว" นอกจากนี้ เขายังถูกมองว่าเป็นหนึ่งในประธานาธิบดีเม็กซิโกที่ไม่เป็นที่นิยมและเป็นที่ถกเถียงมากที่สุดในคริสต์ศตวรรษที่ 19

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูล

*
* 
* 
* 
* 
* 

## หนังสืออ่านเพิ่มเติม

* Alemán, Jesse. "The Ethnic in the Canon; or, on Finding Santa Anna's" Wooden Leg"." MELUS 29.3/4 (2004): 165–182.
* Anna, Timothy E. *Forging Mexico, 1821–1835*. Lincoln: University of Nebraska Press 1998
* Calcott, Wilfred H. *Santa Anna: The Story of the Enigma Who Once Was Mexico*. Hamden CT: Anchon, 1964.
* Camnitzer, L. "The two versions of Santa Anna's leg and the ethics of public art." *On art, artists, Latin America and other utopias* (1995): 199–207. 
* Chartrand, Rene, and Younghusband, Bill. *Santa Anna's Mexican Army 1821–48* (2004) excerpt and text search
* Cole, David A. "The Early Career of Antonio López de Santa Anna," PhD dissertation. Christ Church, University of Oxford 1977.
* Costeloe, Michael P. *The Central Republic in Mexico, 1835–1846: Hombres de Bien in the Age of Santa Anna*. Cambridge: Cambridge University Press 1993.
* Crawford, Ann F.; *The Eagle: The Autobiography of Santa Anna*; State House Press;
* Díaz Díaz, Fernando. *Caudillos y caciques: Antonio López de Santa Anna y Juan Álvarez*. Mexico City: El Colegio de México 1972.
* Flores Mena, Carmen. *El general don Antonio López de Santa Anna (1810–1833)*. Mexico City: UNAM 1950.
* ; a favorable scholarly biography
* Fowler, Will. *Mexico in the Age of Proposals, 1821–1853* (1998)
* Fowler, Will. *Tornel and Santa Anna: The Writer and the Caudillo, Mexico, 1795–1853* (2000) excerpt and text search
* Fowler, Will. "All the President's Women: The Wives of General Antonio López de Santa Anna in 19th century Mexico", *Feminist Review*, No. 79, Latin America: History, war, and independence (2005),
* Fuentes Mares, José. *Santa Anna: Aurora y ocaso de un comediante*. Mexico City: Jus 1956.
* González Pedrero, Enrique. *País de un solo hombre: el México de Santa Anna. Volumen II. La sociedad de fuego cruzado 1829–1836*. Fondo de Cultura Económica: Mexico City 2004. 
* Green, Stanley C. *The Mexican Republic: The First Decade 1823–1832*. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press 1987
* Hardin, Stephen L., and McBride, Angus. *The Alamo 1836: Santa Anna's Texas Campaign* (2001) excerpt and text search
* Jackson, Jack. "Santa Anna's 1836 Campaign: Was It Directed Toward Ethnic Cleansing?" *Journal of South Texas* (March 2002) 15#1 pp.&nbsp;10–37; argues that it was
* Jackson, Jack, and Wheat, John. *Almonte's Texas*, Texas State Historical Assoc.
* Jones, Oakah L., Jr. *Santa Anna*. New York: Twayne Publishers 1968.
* Knight, Alan. "The Several Legs of Santa Anna: A Saga of Secular Relics." Past & Present, Volume 206, Issue suppl_5, 2010, pp. 227–255, https://doi.org/10.1093/pastj/gtq019
* Krauze, Enrique, *Mexico: Biography of Power*. New York: HarperCollins 1997. 
* , popular history
* Mabry, Donald J., "Antonio Lopez de Santa Anna", 2 November 2008; essay by scholar
* Muñoz, Rafael F. *Santa Anna: El dictador resplandeciente*. Mexico City: Fondo de Cultura Económica 1983.
* Paquel, Leonardo. *Antonio López de Santa Anna*. Mexico City: Instituto de Mexicología 1990.
* Roberts, Randy & Olson, James S., *A Line in the Sand: The Alamo in Blood and Memory* (2002)
* Sánchez Navarro, José Juan. (1836). The Texas War: The Alamo in First Person. A True Historical Testimony
* Santoni, Pedro; *Mexicans at Arms-Puro Federalist and the Politics of War* TCU Press; 
* Scheina, Robert L. *Santa Anna: A Curse Upon Mexico* Washington, D.C.: Brassey's 2003. excerpt and text search
* Trueba, Alfonso. *Santa Anna*. Mexico City: Jus 1958.
* Valadés, José C. *México, Santa Anna, y la guerra de Texas*. Mexico City: Editorial Diana 1979.
* Vázquez, Josefina Zoraida. *Don Antonio López de Santa Anna: Mito y enigma*. Mexico City: Condumex 1987.
* Yañez, Agustín. *Santa Anna: Espectro de una sociedad*. Mexico City: Fondo de Cultura Económica 1993.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Santa Anna Letters on the ''Portal to Texas History''
* Antonio López de Santa Anna in A Continent Divided: The U.S. – Mexico War, Center for Greater Southwestern Studies, the University of Texas at Arlington
* ''The Handbook of Texas Online'': Antonio Lopez de Santa Anna
* Benson Latin American Collection – Antonio López de Santa Anna Collection
* Sketch of Santa Anna from ''A pictorial history of Texas, from the earliest visits of European adventurers to A.D. 1879'', hosted by the Portal to Texas History.
* ''Archontology.org, Home » Nations » Mexico » Heads of State » LÓPEZ de SANTA ANNA, Antonio''
* Texas Prisoners in Mexico 3 August 1843 From Texas Tides

หมวดหมู่:รองประธานาธิบดีเม็กซิโก
หมวดหมู่:ผู้นำที่ได้อำนาจจากรัฐประหาร
หมวดหมู่:นายพลชาวเม็กซิโก
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2337
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2419
หมวดหมู่:ประธานาธิบดีเม็กซิโก
หมวดหมู่:จอมพลสูงสุด