กีฬา

[thumb|กีฬาใน[วัยเด็ก จากภาพคือกีฬาฟุตบอล กีฬาประเภททีมที่ให้โอกาสในการออกกำลังกายและเพิ่มทักษะในการปฏิสัมพันธ์]]

**กีฬา** เป็นกิจกรรมหรือการเล่นเพื่อความสนุกเพลิดเพลินหรือเพื่อผ่อนคลายความเคร่งเครียดทางจิต รวมไปถึงกิจกรรมปกติหรือทักษะที่อยู่ภายใต้กติกาซึ่งถูกกำหนดโดยความเห็นที่ตรงกันโดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อการพักผ่อน การแข่งขัน ความเพลิดเพลิน ความสำเร็จ การพัฒนาของทักษะ หรือหลายสิ่งรวมกัน กีฬาเป็นกิจกรรมที่ควบคู่กับการแข่งขัน และระบบคะแนน

กีฬาหลายประเภทได้มีการจัดการแข่งขันในระดับเขต ประเทศ และระดับโลก ซึ่งกีฬาหลายชนิดได้มีการใส่เข้าและนำออกโดยการปรับปรุงของทางคณะกรรมการโอลิมปิกสากล เช่น 
ฟุตบอล  รักบี้ ลาครอสส์ หรือ โปโล

## ที่มาของคำ
คำว่า "sport" มาจากภาษาฝรั่งเศสว่า *desport* หมายถึง "เวลาว่าง" ความหมายที่เก่าแก่ที่สุดในภาษาอังกฤษจากประมาณ ค.ศ. 1300 คือ "สิ่งใด ๆ ที่มนุษย์พบว่าน่าขบขันหรือเพลิดเพลิน"

ความหมายอื่น ๆ อาจหมายถึงการพนันและเหตุการณ์ที่จัดขึ้นเพื่อการพนัน การล่าสัตว์ การละเล่น และความบันเทิง หมายรวมถึงกิจกรรมที่ต้องบริหารร่างกายหรือความคิดด้วย

ในภาษาไทย "กีฬา" ตามความหมายในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน กล่าวว่า เป็นคำภาษาบาลี หมายถึง กิจกรรมหรือการเล่นเพื่อความสนุกเพลิดเพลินเพื่อความแข็งแรงของร่างกาย หรือเพื่อผ่อนคลายความเคร่งเครียดทางจิต และรวมไปถึงพัฒนาความคิดของผู้เล่นด้วย

## ความยุติธรรมในกีฬา
### น้ำใจนักกีฬา

น้ำใจนักกีฬาเป็นทัศนคติที่มีความพยายามให้เกิดความยุติธรรมและอัธยาศัยไมตรีต่อเพื่อนร่วมทีมหรือคู่แข่ง จรรยาบรรณและความเป็นหนึ่งเดียว และชัยชนะ

น้ำใจนักกีฬาแสดงถึงความปรารถนาว่ากิจกรรมจะสนุกในตัวเอง แนวคิดที่รู้จักกันดีจากนักข่าวกีฬาชื่อ แกรนต์แลนด์ ไรซ์ ว่า "ไม่สำคัญว่าคุณจะชนะหรือจะแพ้ แต่สำคัญว่าคุณจะเล่นอย่างไร" และแนวคิดโอลิมปิกสมัยใหม่โดย Pierre de Coubertin ว่า "สิ่งที่สำคัญที่สุด ไม่ใช่การชนะ แต่เป็นการมีส่วนร่วม" ต่างเป็นคำพูดทั่ว ๆ ไปที่อธิบายแนวคิดนี้

### การโกง

หลักสำคัญของกีฬาคือผลลัพธ์จะต้องไม่มีการกำหนดผลการแข่งขันไว้ก่อน ทั้งสองฝ่ายจะต้องมีโอกาสชนะเท่ากัน กฎจะต้องรับประกันว่าจะเกิดความยุติธรรมขึ้น แต่ผู้แข่งขันสามารถแหกกฎเพื่อเอาเปรียบได้

ผู้เข้าแข่งขันอาจเลือกโกงเพื่อให้ตนชนะ หรือเพื่อให้บรรลุจุดมุ่งหมายแอบแฝง การพนันผลการแข่งขันกีฬาสร้างแรงจูงใจให้เกิดการกำหนดผลการแข่งขันตายตัว (match fixing) ให้ผู้เข้าแข่งขันทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้เกิดผลลัพธ์ที่ต้องการ

### การใช้ยาเพิ่มสมรรถภาพ
ธรรมชาติของการแข่งขันกีฬาส่งเสริมให้นักกีฬาเพิ่มสมรรถภาพของตนเองผ่านการใช้ยา หรือวิธีการอื่น ๆ เช่น เพิ่มปริมาตรของเลือดในร่างกาย

กีฬาหลายชนิดที่รับรองโดยคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) ต้องนำไปทำโปรแกรมทดสอบ มองหารายชื่อยาต้องห้าม และสั่งพักหรือคว่ำบาตรผู้เข้าแข่งขันที่ตรวจพบสารต้องห้าม

### ความรุนแรง
ความรุนแรงในกีฬาจะเกี่ยวกับการข้ามเส้นระหว่างการแข่งขันที่ยุติธรรมและความรุนแรงก้าวร้าวโดยตั้งใจ บางครั้งนักกีฬา โค้ช แฟนคลับ และพ่อแม่แสดงพฤติกรรมรุนแรงต่อคนหรือสถานที่ เพื่อแสดงถึงความจงรักภักดี ความโกรธ หรือการเฉลิมฉลองอย่างผิดวิธี การจลาจลนั้นมีอยู่ทั่วไปและเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นตลอดเวลาในการแข่งขันกีฬาทั้งในและระหว่างประเทศ

## ชนิดของกีฬา
ชนิดของกีฬา อาจแบ่งออกได้เป็น 4 กลุ่มหลัก ๆ คือ
# ประเภทการแข่งขันความเร็ว
# ประเภทการแข่งเป็นคู่แข่งขัน	
# ประเภทการบรรลุผล
# ประเภทอี่น ๆ

### กีฬาเพื่อสุขภาพ
จะเป็นการเล่นเพื่อความเพลิดเพลิน ผ่อนคลายจะได้มีสุขภาพที่สมบูรณ์แข็งแรง เช่น โยคะ เดิน-วิ่งเพื่อสุขภาพ กายบริหาร แอโรบิคแดนซ์ เต้นรำ ดิสโก เปตอง

## รายชื่อกีฬา แบ่งตามประเภท

### ลู่ลาน/ความเร็ว
* ว่ายน้ำ
* วิ่งแข่ง
* จักรยาน

* พายเรือ
* พายเรือแคนู
* พายเรือคายัค
* มอเตอร์สปอร์ต
* ยิงธนู
* ยิงปืน
* ขี่ม้า
* ยกน้ำหนัก
* กระโดดไกลสามจังหวะ (เขย่ง ก้าว กระโดด)
* ทุ่มน้ำหนัก

### ศิลปะการต่อสู้

* ยูโด
* คาราเต้
* มวยสากล
* มวยไทย
* ซูโม่
* มวยปล้ำ
* ฟันดาบ
* ฟันดาบไทย
* เทควันโด
* ยิวยึตสุ

* คาโปเอร่า
* ไอคิโด
* ฮัปคิโด
* เคนโด
* กังฟู/มวยจีน
* ไทชิ/ไท่เก๊ก 
* นินจุสสุ
* กระบี่-กระบอง

### ตาข่าย/แร็กเก็ต

* เทนนิส
* แบดมินตัน
* วอลเลย์บอล
* วอลเลย์บอลชายหาด
* วอลเลย์บอล

* สควอช
* แร็กเกตบอล
* ปิงปอง/เทเบิลเทนนิส

### ทีม/สนาม

* เบสบอล
* ฟุตบอล/ซอกเกอร์ 
* อเมริกันฟุตบอล
* อัลติเมตฟุตบอล
* รักบี้
* ฮอกกี้น้ำแข็ง

* ฮอกกี้
* ซอฟต์บอล
* เคอร์ลิง
* ลาคอสส์
* เพนต์บอล
* บาสเก็ตบอล
* เปตอง

### ประกวด

* ยิมนาสติก
* ต่อตัว

* สเก็ตน้ำแข็ง

### อื่น ๆ

* กอล์ฟ
* ล่องเรือ
* ดำน้ำ
* ปีนหน้าผาหิน
* ปีนหน้าผาน้ำแข็ง

* สเก็ตบอร์ด
* สกี
* dog sledging
* สนุกเกอร์
* อีสปอตส์

## การแข่งขันกีฬา
### ข้ามประเทศ (cross-country)

* ทูร์ เดอ ฟรองซ์

* ปารีส ดักการ์ แรลลี่

### ฟุตบอล

* ฟุตบอลโลก
* พรีเมียร์ลีก
* เอฟเอคัพ
* ลีกคัพ
* เอเชียนคัพ
* คอนเฟเดอเรชันส์คัพ
* คิงส์คัพ
* เอเอฟซีแชลเลนจ์คัพ
* ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป

* ยูฟ่าคัพวินเนอร์สคัพ
* ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก
* ยูฟ่าคัพ
* อาเซียนฟุตบอลแชมเปียนชิพ
* เอเอฟซีเพรซิเดนต์คัพ
* เอเอฟซีคัพ
* เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก

### เทนนิส

* รายการเทนนิสแกรนด์สแลม
** การแข่งขันเทนนิสวิมเบิลดัน
** การแข่งขันเทนนิสออสเตรเลียนโอเพ่น
** การแข่งขันเทนนิสเฟรนช์โอเพ่น

** การแข่งขันเทนนิสยูเอสโอเพ่น
** การแข่งขันเทนนิสไทยแลนด์โอเพ่น

### กอล์ฟ

* รายการกอล์ฟแกรนด์สแลม
** การแข่งขันกอล์ฟบริติชโอเพ่น
** การแข่งขันกอล์ฟยูเอสโอเพ่น
** การแข่งขันกอล์ฟพีจีเอแชมเปียนชิพ

** การแข่งขันกอล์ฟเดอะมาสเตอร์
** การแข่งขันกอล์ฟไรเดอร์คัพ

## ดูเพิ่ม
;การแข่งขันกีฬาสำคัญ
* กีฬาโอลิมปิก
* กีฬาเอเชียนเกมส์
* กีฬาซีเกมส์
* กีฬาฟุตบอลโลก
* กีฬาเอเชี่ยนบีชเกมส์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* การกีฬาแห่งประเทศไทย