กองพลที่ 1 รักษาพระองค์

**กองพลที่ 1 รักษาพระองค์** เป็นหน่วยทหารราบของกองทัพบกไทย ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของกองทัพภาคที่ 1 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวก่อตั้งกองพลที่ 1 เมื่อ พ.ศ. 2448 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ กำหนดให้กองพลนี้เป็นหน่วยทหารรักษาพระองค์ เมื่อ พ.ศ. 2516

กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ ประกอบด้วย 1 กรมทหารราบ คือ กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ โดยกรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และกรมทหารราบที่ 11 มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ถูกโอนย้ายไปสังกัดหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์

## ประวัติ
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการจัดตั้งกองพลที่ 1 เมื่อ พ.ศ. 2448 ตามคำแนะนำของพระราชโอรส คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช ผู้บัญชาการกรมยุทธนาธิการ (เทียบเท่าตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก) กระทรวงกลาโหม พระองค์เจ้าจิรประวัติวรเดชมีพระประสงค์จะจัดโครงสร้างของกองทัพสยามตามแบบยุโรป ประกอบด้วย 10 กองพลเป็นอย่างน้อย เมื่อถึง พ.ศ. 2449 กองพลที่ 1 ได้เข้าประจำการโดยมีฐานที่มั่นอยู่ในกรุงเทพฯ ในปี พ.ศ. 2451 ได้มีการจัดระเบียบกองทัพอีกครั้ง โดยกองพลที่ 1 ประกอบด้วย 5 หน่วย (กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ กรมทหารราบที่ 2 มหาดเล็กรักษาพระองค์ (ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นกรมทหารราบที่ 11) กรมทหารม้าที่ 1 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 และกรมทหารช่างที่ 1) กองพลที่ 1 ได้รับหน้าที่ถวายความปลอดภัยพระมหากษัตริย์ ดูแลความสงบเรียบร้อยทั้งพระบรมมหาราชวัง พระนคร และลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาโดยรอบ

## หน่วยขึ้นตรง
* กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภที่ 1 มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว *(โอนย้าย)* ตั้งกองบังคับการที่แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ที่ 1 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งกองบังคับการที่แขวงสามเสนใน เขตพญาไท​ กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ที่ 1 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งกองบังคับการที่แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ที่ 1 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งกองบังคับการที่แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารราบที่ 4 กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ที่ 1 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งกองบังคับการที่แขวงสามเสนใน เขตพญาไท​ กรุงเทพมหานคร
thumb|right|300px|ทหารสังกัดกรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภที่ 11 มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ฯ ในเครื่องแบบเต็มยศทหารรักษาพระองค์
* กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภที่ 11 มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว *(โอนย้าย)* ตั้งกองบังคับการที่แขวงอนุสาวรีย์ เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ที่ 11 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งกองบังคับการที่แขวงอนุสาวรีย์ เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ที่ 11 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งกองบังคับการที่แขวงอนุสาวรีย์ เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ที่ 11 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งกองบังคับการที่แขวงอนุสาวรีย์ เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร
thumb|right|300px|ทหารสังกัดกรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ฯ ในเครื่องแบบเต็มยศทหารรักษาพระองค์
* กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ตั้งกองบังคับการที่ตำบลถนนใหญ่ อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
** กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ตั้งกองบังคับการที่ตำบลเขาสามยอด อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ตั้งกองบังคับการที่ตำบลถนนใหญ่ อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
** กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ตั้งกองบังคับการที่ตำบลเขาสามยอด อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
* กรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 1 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 11 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่ตำบลท่าแค อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 31 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ตำบลเขาพระงาม อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
* กองพันทหารม้าที่ 4 รักษาพระองค์ กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร
* กองพันทหารช่างที่ 1 กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่แขวงอนุสาวรีย์ เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร
* กองพันทหารสื่อสารที่ 1 กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่ถนนนางลิ้นจี่ แขวงทุ่งมหาเมฆ เขตสาทร กรุงเทพมหานคร
* กองพันเสนารักษ์ที่ 1 กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่ตำบลเขาสามยอด อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
* กองสรรพาวุธเบาที่ 1 กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร
* กองทหารพลาธิการที่ 1 กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร

## รายพระนามและรายนามผู้บัญชาการ

**หมายเหตุ** ยศทหารเป็นยศขณะดำรงตำแหน่งตามประกาศสํานักนายกรัฐมนตรี

## ดูเพิ่ม

* กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์
* กองพลทหารราบที่ 4
* กองพลทหารราบที่ 5
* กองพลทหารราบที่ 7
* กองพลทหารราบที่ 9

* กองพลทหารราบที่ 15
* ทหารรักษาพระองค์
* พิธีถวายสัตย์ปฏิญาณตนและสวนสนามของทหารรักษาพระองค์
* รายชื่อกลุ่มแยกในกองทัพไทย

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

ราบที่ 1
หมวดหมู่:หน่วยทหารในสังกัดกองทัพภาคที่ 1 
หมวดหมู่:หน่วยทหารราบในกองทัพบกไทย
1