สุรพล โทณะวณิก

**สุรพล โทณะวณิก** (7 พฤษภาคม พ.ศ. 2469 – 19 มิถุนายน พ.ศ. 2568) เป็นนักประพันธ์เพลงไทยสากล และเพลงแปลง นักเขียนเรื่องสั้น นักข่าว นักหนังสือพิมพ์ชาวไทย และยังเคยเป็นผู้อำนวยการสร้างภาพยนตร์ มีผลงานประพันธ์เพลงที่สร้างชื่อเสียงคือเพลง "**ใครหนอ**" และยังมีผลงานประพันธ์เพลงร่วมกับ เอื้อ สุนทรสนาน ที่ได้รับความนิยมสูงสุดในเพลง "**ยามรัก**" สุรพล โทณะวณิก ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติจากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม ให้เป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (เพลงไทยสากล-ประพันธ์) ประจำปี พ.ศ. 2540

## ประวัติ

สุรพล โทณะวณิก เกิดที่กรุงเทพมหานคร เป็นบุตรของขุนประทนต์คดี (หลี โทณะวณิก) และนางน้อย ประทนต์คดี มารดาเสียชีวิตตั้งแต่อายุเพียง 6 ปี จึงกลายเป็นเด็กเร่ร่อนจนอายุ 13 ปี ได้ติดตามพระครูคุณรสศิริขันธ์ เจ้าคณะจังหวัดสุรินทร์ ไปอยู่ที่จังหวัดสุรินทร์จนเรียนจบชั้น ม.3 แล้วย้ายไปอยู่จังหวัดนครราชสีมา ก่อนจะย้ายกลับมากรุงเทพมหานคร

ในปี พ.ศ. 2492 สุรพล โทณะวณิก ทำงานที่โรงละครเวิ้งนาครเขษม ได้รู้จักครูเพลง นักดนตรี และนักแสดงในวงการหลายท่านก่อนจะได้ไปช่วยงานกับ สุวัฒน์ วรดิลก และ ศักดิ์เกษม หุตาคม และได้ทำงานเขียนเรื่องสั้นให้กับหนังสือพิมพ์และนิตยสารหลายยี่ห้อ เช่น "**เพลินจิต**",  "**แสนสุข**", "**วันอาทิตย์**", "**ชาวกรุง**"  เป็นนักข่าวอาชญากรรม และบรรณาธิการหนังสือพิมพ์

สุรพล โทณะวณิก เริ่มประพันธ์เพลงครั้งแรกราวปี พ.ศ. 2495 มีผลงานเพลงบันทึกแผ่นเสียงที่มีชื่อเสียงเช่น เพลง "**ใครขโมยกางเกง**" และ "**ใครขโมยกระโปรง**" ขับร้องโดย วิเชียร ภู่โชติ - ประชุม พุ่มศิริ "**ลาแล้วแก้วตา**", "**บัวน้อยคอยรัก**" และ  "**ในโลกแห่งความฝัน**" ขับร้องโดย สุเทพ วงศ์กำแหง "**ใครหนอ**", "**ฟ้ามิอาจกั้น**" และ "**รักไม่รู้ดับ**" ขับร้องโดย สวลี ผกาพันธุ์ "**ยามรัก**" (ประพันธ์ร่วมกับ เอื้อ สุนทรสนาน) และ "**แม่เนื้ออุ่น**" ขับร้องโดย หม่อมราชวงศ์ถนัดศรี สวัสดิวัตน์ "**ท่าเตียน**", "**กลัวทำไมจน**" และ "**แตกดังโพละ**" ขับร้องโดย มีศักดิ์ นาครัตน์

ผลงานเพลงในยุคหลัง เช่นเพลง "ลมรัก" และ "อยากลืมกลับจำ" ในปี พ.ศ. 2524 ขับร้องโดย เดอะฮอตเปปเปอร์ซิงเกอร์ (ผุสดี เอื้อเฟื้อ และ รุ่งพิรุณ เมธารมณ์) ได้รับพระราชทานรางวัลแผ่นเสียงทองคำ ประจำปี พ.ศ. 2526

สุรพล โทณะวณิก เคยมีผลงานกำกับภาพยนตร์ ในปี พ.ศ. 2515 - 2516 เรื่อง *ไอ้แกละเพื่อนรัก* (2515) นำแสดงโดย สรพงศ์ ชาตรี นัยนา ชีวานันท์ และ *อีหนู* หรือ *13 สาว 11 บริสุทธิ์* (2516) นำแสดงโดย กรุง ศรีวิไล

สุรพล โทณะวณิก ได้รับพระราชทานรางวัลแผ่นเสียงทองคำ ประเภทคำร้อง และ ทำนองชนะเลิศ จากเพลง "**ใครหนอ**" ในปี พ.ศ. 2507 และเพลง "**เพชรตัดเพชร**"  ในปี พ.ศ. 2509 จากพระหัตถ์ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และได้รับการเชิดชูเกียรติจากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม ให้เป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (เพลงไทยสากล - ประพันธ์) ประจำปี พ.ศ. 2540 และ ในปี พ.ศ. 2553 สุรพล โทณะวณิก ได้รับรางวัลเกียรติยศผู้ประพันธ์เพลงดีเด่นในอดีต จากในโครงการเพชรในเพลง กรมศิลปากร ครั้งที่ 7 จากเพลง ใครหนอ ขับร้องโดย สวลี ผกาพันธุ์ ได้รับในวันภาษาไทยแห่งชาติ วันพฤหัสบดีที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 ณ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย

## ผลงานการแสดงภาพยนตร์

* สาวน้อย (2501)
* เขาชื่อกานต์ (2516) รับบทเป็น "สำเริง"

## ผลงานกำกับภาพยนตร์

* ไอ้แกละเพื่อนรัก (2515)
* อีหนู (13 สาว 11 บริสุทธิ์) (2516)

## เพลงประกอบภาพยนตร์

* สามรักในปารีส (2499)
* ไฟชีวิต (2499)
* สุดหล้าฟ้าเขียว (2499)
* ดาวประดับใจ (2500)
* ยอดเยาวมาลย์ (2500)
* เปียดื้อ (2500)
* ม่วยจ๋า (2501)
* โม่งแดง (2501)
* เห่าดง (2501)
* เลือดทาแผ่นดิน (2502)
* ดวงใจที่รัก (2502)
* สี่คิงส์ (2502)
* แม่ (2502)
* รอยเสือ (2502)
* คนองปืน (2502)
* น้ำตาทมิฬ (2503)
* เสือเฒ่า (2503)
* พสุธาที่ข้ารัก (2504)
* อีก้อย (2504)
* เสือเก่า (2506)
* มือเสือ - ภาพยนตร์ประเทศเยอรมันนี (2506)
* วันปืน (2507)
* เลือดแค้น (2507)
* ราชสีห์กรุง (2507)
* ชายชาตรี (2507)
* จอมใจ (2508)
* เดือนร้าว (2508)
* เงิน เงิน เงิน (2508)
* เพชรตัดเพชร (2509)
* คนเหนือคน (2510)
* แมวไทย (2511)
* เจ้าหญิง (2512)
* เมืองแม่หม้าย (2512)
* แก้วสารพัดนึก (2514)
* ดวง (2514)
* รักกันหนอ (2514)
* คนใจบอด (2514)
* วิมานสลัม (2514)
* วิวาห์พาฝัน (2514)
* ไอ้แกละเพื่อนรัก (2515)
* ตามรักตามล่า (2515)
* เจ้าลอย (2515)
* ระเริงชล (2515)
* 2 สิงห์ 2 แผ่นดิน (2515)
* โอ้รัก - ภาพยนตร์ประเทศอินโดนีเซีย (2515)
* เขาชื่อกานต์ (2516)
* ทอง (2516)
* ท่าเตียน (2516)
* เทพธิดาโรงแรม (2517)
* คืนนี้ไม่มีพระจันทร์ (2518)
* โซ่เกียรติยศ (2518)
* ฝ้ายแกมแพร (2518)
* เผ็ด (2518)
* หัวใจราชสีห์ (2518)
* แซ่บ (2519)
* ขุนศึก (2519)
* สันดานชาย (2519)
* เสาร์ 5 (2519)
* หงส์ทอง (2520)
* ถล่มมาเฟีย (2520)
* เทพบุตรต๊ะติ๊งโหน่ง (2520)
* รักเต็มเปา (2521)
* สิงห์สะเปรอะ (2521)
* โตไม่โตซัดดะ (2521)
* เท่งป๊ะต๊ะติ๊งโหน่ง (2521)
* นักรักรุ่นกะเตาะ (2522)
* คลื่นเสน่หา (2523)
* ผ่าปืน (2523)
* แม่แตงร่มใบ (2525)
* ชมพู่แก้มแหม่ม (2529)

บทความบางข้อเขียนเกี่ยวกับ "สุรพล โทณะวณิก" ในบทเพลงประกอบภาพยนตร์ โดย "**เมืองไทย ภัทรถาวงศ์**" คัดลอกบางส่วนจาก "**จดหมายข่าวหอภาพยนตร์**" ฉบับที่ 22 เดือนกรกฎาคม - สิงหาคม พ.ศ. 2557

## คอนเสิร์ต

* คอนเสิร์ต "วันดวลเพลง" ระหว่างสองศิลปินแห่งชาติ "ชาลี อินทรวิจิตร" - "สุรพล โทณะวณิก" ณ หอประชุมใหญ่ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย (วันเสาร์ที่ 23 พฤษภาคม 2541)
* คอนเสิร์ต "พลังแห่งรัก ทนงศักดิ์ ภักดีเทวา ณ ศาลาเฉลิมกรุง (วันอาทิตย์ที่ 17 กุมภาพันธ์ 2545)
* คอนเสิร์ต "เชิดชูครูเพลง สุรพล โทณะวณิก" ณ ศาลาเฉลิมกรุง (วันอาทิตย์ที่ 12 พฤษภาคม 2545)
* คอนเสิร์ต "ใครหนอ 2 สุรพล โทณะวณิก" ณ ศาลาเฉลิมกรุง (วันอาทิตย์ที่ 17 พฤษภาคม 2552)
* คอนเสิร์ต บันทึกแผ่นดิน ศิลปินแห่งชาติ "สุรพล โทณะวณิก" ตอน อยากบอกฟ้าดินว่า..รักไม่รู้ดับ ณ หอประชุมใหญ่ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย (วันเสาร์ที่ 30 มีนาคม 2556)
* คอนเสิร์ต "เพื่อครู" 2 ศิลปินแห่งชาติ "ชาลี อินทรวิจิตร" - "สุรพล โทณะวณิก" ณ หอประชุมใหญ่ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย  (วันอาทิตย์ที่ 9 สิงหาคม 2563)

## ผลงานการเขียนเพลง
*  **ชอบไปหมด** (สุเทพ ประยูรพิทักษ์)
*  **กลับมาแล้ว** (ดิอิมพอสซิเบิ้ล)
*  **โอ้รัก** (ประพันธ์คำร้อง)(ดิอิมพอสซิเบิ้ล และนำมาขับร้องใหม่ในปี 2528 โดยวงคีรีบูน)
*  **ปะป๊า มาม้า** (วงฟอร์เอฟเวอร์)
*  **ถามเจ๊** (วงฟอร์เอฟเวอร์)
***บัวน้อยคอยรัก** (ประพันธ์คำร้อง) (สุเทพ วงศ์กำแหง และนำมาขับร้องใหม่ในปี 2524 โดยวงแกรนด์เอ็กซ์)
***อร่อยไปเลย** (ประพันธ์คำร้องโดยใช้นามแฝง อารี อุไร) (ดนุพล แก้วกาญจน์)
***น้ำค้างกลางแดด** (ประพันธ์คำร้องทำนองโดยใช้นามแฝง อารี อุไร) (ดนุพล แก้วกาญจน์)

## อ้างอิง

* 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* บทความ ครูสุรพล โทณะวณิก เพชรเม็ดงามแห่งวงการดนตรีไทย - ThaiJO

หมวดหมู่:ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง
หมวดหมู่:นักเขียนชาวไทย
หมวดหมู่:นักหนังสือพิมพ์ชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:นักแต่งเพลงลูกกรุง
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
หมวดหมู่:สกุลโทณะวณิก