หลวงสุขุมนัยประดิษฐ (ประดิษฐ์ สุขุม)

**หลวงสุขุมนัยประดิษฐ** นามเดิม **ประดิษฐ์ สุขุม** (1 พฤษภาคม พ.ศ. 2447 – 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2510) เป็นเลขาธิการคนแรกของสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) อดีตอธิบดีกรมโฆษณาการ เป็นผู้ก่อตั้ง การกีฬาแห่งประเทศไทย และการแข่งขันกีฬาแหลมทอง ซึ่งปัจจุบันคือกีฬาซีเกมส์ นอกจากนี้เป็นผู้ร่วมก่อตั้งวงดนตรีสุนทราภรณ์

## ประวัติ
หลวงสุขุมนัยประดิษฐ เกิดเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2447 ที่จังหวัดสงขลา เป็นบุตรคนที่ 7 ของมหาอำมาตย์นายกเจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) และท่านผู้หญิงตลับ (สกุลเดิม "ณ ป้อมเพชร") ชื่อเดิมของหลวงสุขุมนัยประดิษฐ คือ “ประดิษฐ์” นั้น สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพเป็นผู้ประทานให้ โดยตั้งให้คล้องกับพระนามเดิมของพระองค์ คือ “ดิศวรกุมาร” สมรสกับนางประจวบ สุขุมนัยประดิษฐ มีบุตร-ธิดาด้วยกัน 2 คน

หลวงสุขุมนัยประดิษฐ สำเร็จการศึกษาสาขาบริหารธุรกิจ จากมหาวิทยาลัยบอสตัน ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นหลวงสุขุมนัยประดิษฐ ในเดือน พฤศจิกายน พ.ศ. 2470 ขณะอายุได้ 23 ปี ในการทำงานราชการ หลวงสุขุมนัยประดิษฐเป็นผู้วางรากฐานสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) โดยดำรงตำแหน่งเป็นเลขาธิการ ก.พ. คนแรก ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2471 และได้ดำรงตำแหน่งนี้อย่างยาวนาน จนกระทั่งเกษียณอายุราชการเมื่อปี พ.ศ. 2507 รวมเป็นระยะเวลาถึงกว่า 35 ปี

หลวงสุขุมนัยประดิษฐเป็นหนึ่งในผู้ปฏิบัติงานเสรีไทย อยู่ในสหรัฐอเมริการะหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยดูแลเกี่ยวกับด้านการโฆษณาและการกระจายเสียงทางวิทยุ และต่อมาได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นอธิบดีกรมโฆษณาการเมื่อปี พ.ศ. 2488

หลวงสุขุมนัยประดิษฐถึงแก่อนิจกรรมที่โรงพยาบาลศิริราช เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2510 สิริอายุได้ 63 ปี

;หลวงสุขุมนัยประดิษฐ มีพี่น้องร่วมมารดาดังนี้

# พระยาสุขุมนัยวินิต ( สวาสดิ์ สุขุม )
# คุณไสว สุขุม
# คุณแปลก สุขุม
# หลวงพิสิษฐ์สุขุมการ ( ประพาส สุขุม )
# พระพิศาลสุขุมวิท ( ประสบ สุขุม )
# นายประสาท สุขุม
# **หลวงสุขุมนัยประดิษฐ์**
# นายประวัติ สุขุม
# คุณเล็ก สุขุม
# คุณหญิงประจวบ รามราฆพ(2453-2540:87 ปี) ภริยา เจ้าพระยารามราฆพ

;นอกจากนี้ยังมีพี่น้องต่างมารดาดังนี้
# หม่อมประยูร โสณกุล ณ อยุธยา ใน พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าธานีนิวัต กรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิยากร
# คุณประยงค์ สุขุม
# คุณประนอม ณ นคร
# พลตำรวจตรีนิตย์ สุขุม
# คุณปอง นิติพน
# คุณประณีต ณ นคร

ท่านได้ทำการสมรสครั้งแรกกับคุณล้วน ( รัตนา ) สุขุม และต่อมากับคุณเพิ่มศิริ  มีบุตร-ธิดา ดังรายนามต่อไปนี้
# นางสุมน กรรณสูต
# นางประจง สารกิจปรีชา
# นายประเดิม สุขุม
# นางประพาฬ รัตนกนก
# นางสาวสำเนา สุขุม
# นางสินี ช่วงสุวนิช
# นางประดิษฐา พรรธนะแพทย์
# นางสาวประดับ สุขุม
# นางปราณี การ์เนียร์
# นางสาวปาริชาติ สุขุม
# นางนฤพร เกรซ
# นางกิตติมา สังข์เกษม

## การศึกษา

หลวงสุขุมนัยประดิษฐเข้าศึกษาครั้งแรกที่โรงเรียนมหาดเล็กหลวง จนถึงชั้นมัธยมปีที่ 4 ขณะอายุได้ 13 ปี จึงไปศึกษาต่อที่ประเทศสหรัฐอเมริกา  โดยเดินทางด้วยเรือชื่อ “กัวลา” พร้อมกับพี่ชายซึ่งต่อมาคือพระพิศาลสุขุมวิท ในครั้งนั้นมีผู้ร่วมเดินทางเที่ยวเดียวกันที่สำคัญคือ น.ส.สังวาลย์ ตะละภัฏ ซึ่งต่อมาคือสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี 

หลวงสุขุมนัยประดิษฐได้เข้าศึกษาที่โรงเรียนกันเนอรี (Gunnery School) ซึ่งเป็นโรงเรียนประจำที่มีชื่อเสียงของรัฐคอนเนคติกัต สหรัฐอเมริกา และได้เป็นนักกีฬาตัวแทนโรงเรียนหลายประเภทจนถึงนายกสภานักเรียน และได้รับเลือกให้เป็นหัวหน้าใหญ่ของโรงเรียน หลังจากนั้นได้เข้าศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยบอสตันจนสำเร็จการศึกษาด้านบริหารธุรกิจ

* สำเร็จการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จากโรงเรียนมหาดเล็กหลวง (โรงเรียนวชิราวุธ)
* สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนกันเนอรี (Gunnery School) รัฐคอนเนคติกัต ประเทศสหรัฐอเมริกา 
* สำเร็จการศึกษาสูงสุด สาขา Business Administration จาก มหาวิทยาลัยบอสตัน ประเทศสหรัฐอเมริกา

## การทำงาน
* เลขานุการสภาการฝิ่น
* เลขานุการส่วนพระองค์ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ เสนาบดีกระทรวงพาณิชย์ (15 ธันวาคม พ.ศ. 2468 - 27 เมษายน พ.ศ. 2474)
* เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) คนแรก
* อธิบดีกรมโฆษณาการ
* รองประธานการกีฬาแห่งชาติ
* ผู้ก่อตั้งองค์การกีฬาแห่งประเทศไทย (อ.ส.ก.ท.) และดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการคนแรก
* ผู้ริเริ่มจัดการแข่งขันกีฬาแหลมทอง ซึ่งต่อมาคือกีฬาซีเกมส์
* ผู้ดำเนินการให้ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพ กีฬาเอเชี่ยนเกมส์ ครั้งที่ 5 ในปี พ.ศ. 2509

## ผลงานด้านการกีฬา
หลวงสุขุมนัยประดิษฐเป็นอดีตนักกีฬาอเมริกันฟุตบอล บาสเกตบอล และเบสบอลชั้นแนวหน้าของสถาบัน ตั้งแต่ยังศึกษาที่โรงเรียน Gunnery เคยได้รับเสื้อสามารถ และได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งบริหารองค์กรกีฬา 

เมื่อสำเร็จการศึกษากลับมารับราชการที่ประเทศไทย หลวงสุขุมนัยประดิษฐได้มีส่วนสำคัญในการพัฒนาวงการกีฬาสากลของประเทศไทย โดยเป็นผู้ริเริ่มให้มีการจัดการแข่งขันกีฬาแหลมทอง หรือเซียพเกมส์ (South East Asian Peninsula Games - SEAP Games) ขึ้นเป็นครั้งแรก ซึ่งประเทศไทยได้เป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันเมื่อวันที่ 12–17 ธันวาคม พ.ศ. 2502 และมีการจัดการแข่งขันต่อมาจนกระทั่งเป็นกีฬาซีเกมส์ในปัจจุบัน

หลวงสุขุมนัยประดิษฐได้รับการเสนอชื่อเข้าเป็นกรรมการโอลิมปิกสากล และต่อมาเป็นผู้ดำเนินการให้ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันเอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 5 ที่กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 9–16 ธันวาคม พ.ศ. 2509

นอกจากนี้ยังเป็นผู้ก่อตั้งองค์การส่งเสริมกีฬาแห่งประเทศไทย (อ.ส.ก.ท.) ขึ้นเมื่อวันที่ 12 กันยายน พ.ศ.  2507 และได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการคนแรก  ซึ่งปัจจุบันคือการกีฬาแห่งประเทศไทย (กกท.)

## ผลงานด้านดนตรี
หลวงสุขุมนัยประดิษฐเป็นประธานชมรมดนตรีแห่งประเทศไทย ซึ่งต่อมาได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นสมาคม เป็นผู้ก่อตั้งวงดนตรีกรมโฆษณาการ และเป็นผู้ร่วมก่อตั้งวงดนตรีสุนทราภรณ์ นอกจากนี้ยังมีผลงานประพันธ์ทำนองเพลงร่วมกับครูแก้ว อัจฉริยะกุล ซึ่งเป็นผู้ประพันธ์คำร้อง นำมาบรรเลงโดยวงสุนทราภรณ์ จำนวน 7 เพลง ได้แก่ 

* คนึงครวญ 
* สิ้นรักสิ้นสุข 
* ไม่อยากจากเธอ 
* เกาะสวาท 
* เมื่อไหร่จะให้พบ 
* รักไม่ลืม 
* ชายไร้เชิง

## การดำรงตำแหน่งอื่นๆ
* เป็นกัปตันทีมฟุตบอลโรงเรียน Gunnery ชนะเลิศการแข่งขันกีฬาฟุตบอลระหว่างโรงเรียน
* เป็นกัปตันทีมบาสเก็ตบอลและเบสบอลของโรงเรียน Gunnery
* ได้รับโหวตจากนักศึกษาให้ดำรงตำแหน่งเกียรติยศของโรงเรียน Gunnery หลายตำแหน่ง คือ
** เป็น President student Council , President Senior Class
** เป็น Vice President ของ Athletic Association หรือ นายกองค์กรกีฬา
** เป็น Business Manager of Dramatic Association
** เป็น President of Daita Beta Society
** เป็น Assistant Business Manager of Stray Shot
* เป็นนักกีฬาอเมริกันฟุตบอล ทีมมหาวิทยาลัยบอสตัน
* ได้รับเลือกเป็น Editor-in-Chiet (บรรณาธิการ) ของหนังสือ Syllabus หนังสือพิมพ์ Year Book ของมหาวิทยาลัยบอสตัน
* ประธานกรรมการสภาบริหารมูลนิธิการศึกษาฟุลไบร์ท
* ประธานกรรมการทุนการศึกษาเพื่อเป็นอนุสรณ์แด่ ฯพณฯ จอห์น อี พิวรีฟอย

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์
หลวงสุขุมนัยประดิษฐ (ประดิษฐ์ สุขุม) ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ท้ังไทยและต่างประเทศ ดังนี้
### เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

* พ.ศ. 2500 – 80px เหรียญงานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ
*  :
** พ.ศ. 2489 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดาวขั้วโลก ชั้นที่ 2

## อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดสงขลา
หมวดหมู่:สกุลสุขุม
สุขุมนัยประดิษฐ‎
หมวดหมู่:สุนทราภรณ์
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยบอสตัน
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:สมาชิกขบวนการเสรีไทย
หมวดหมู่:ชาวไทยในสงครามโลกครั้งที่สอง