วงศ์ปลากระเบนหางสั้น

**วงศ์ปลากระเบนหางสั้น** () เป็นปลากระเบนวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวงศ์ว่า Potamotrygonidae

โดยคำว่า "Potamotrygon" เป็นภาษากรีก (*Ποταμός*; potamos) แปลว่า "แม่น้ำ" และภาษากรีกคำว่า "trygon" แปลว่า "ปลากระเบน"

พบกระจายพันธุ์ในทวีปอเมริกาใต้ มีรูปร่างกลมคล้ายจานข้าวหรือแผ่นซีดี หางมีขนาดสั้นเมื่อเทียบกับปลากระเบนในวงศ์อื่น ๆ  พบทั้งหมด 4 สกุล ในหลายชนิด (ดูในเนื้อหาข้างล่าง) บางชนิดหางสั้นมากจนดูขัดกับขนาดลำตัว เช่น ชนิด *[[Paratrygon aiereba]]*    มีขนาดแตกต่างออกไปตามชนิด  ตั้งแต่มีขนาดไม่เกิน 2 ฟุต เช่น ชนิด *[[Potamotrygon hystrix]]* ไปจนถึงขนาดหนึ่งเมตร เช่น *[[ปลากระเบนโมโตโร่|P. motoro]]* 

มีสีสันด้านบนลำตัวและหางสวยงาม บางชนิดมีสีลำตัวเป็นสีดำ และมีลวดลายเป็นลายจุดสีขาว เช่น *[[ปลากระเบนโปลกาด๊อท|P.  leopoldi]]* หรือ *[[Potamotrygon henlei|P. henlei]]* ในบางชนิดมีสีพื้นเป็นสีเหลือง และมีลวดลายสีดำทำให้แลดูคล้ายลายเสือ เช่น *[[ปลากระเบนไทเกอร์|P. menchacai]]* ทั้งนี้ลวดลายและสีสันแตกต่างออกไปตามแต่ละตัว ซึ่งในบางครั้งขึ้นอยู่กับถิ่นที่อยู่อาศัยด้วย ทำให้ในชนิดเดียวกัน ยังมีหลายสี หลายลวดลาย อีกด้วย สันนิษฐานว่าเป็นไปเพื่อใช้ในการพรางตัวกับให้กลมกลืนกับสภาพพื้นน้ำ

บริเวณโคนหางมีเงี่ยงแข็งอยู่ 2 ชิ้น ใช้สำหรับป้องกันตัว ซึ่งเงี่ยงนี้มีพิษและมีฤทธิ์ในการทำลายเนื้อเยื่อของสิ่งที่ถูกแทง เคยมีมนุษย์เสียชีวิตมาแล้วจากการโดนเงี่ยงนี้แทงโดยไม่ระมัดระวังตัว เพราะเสียเลือดมาก โดยชาวพื้นเมืองในอเมริกาใต้เรียกว่า *"Chucho de rio"* แปลว่า "สุนัขทะเล"

โดยปรกติหากินตามพื้นน้ำ ไม่ค่อยขึ้นมาหากินบนผิวน้ำนัก ในพื้นถิ่นถูกใช้เป็นอาหารและตกเป็นเกมกีฬา จากสีสันที่สวยงามและขนาดของลำตัวที่ไม่ใหญ่และหางที่ไม่ยาวเกินไปนัก จึงนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม ซึ่งพบว่า ปลากระเบนในวงศ์นี้สามารถผสมพันธุ์และออกลูกได้ง่ายกว่าปลากระเบนในวงศ์อื่น สามารถผสมพันธุ์และออกลูกในตู้กระจกได้เลย โดยสามารถให้ลูกครั้งละ 4-5 ตัว ถึง 20 ตัว ขึ้นอยู่กับความสมบูรณ์ของพ่อแม่ปลาและสายพันธุ์ จึงทำให้ได้รับความนิยมมาก ในบางครั้งมีการผสมข้ามสายพันธุ์เพื่อให้เกิดเป็นสายพันธุ์ใหม่ สีสันและลวดลายใหม่ ที่ไม่สามารถระบุชื่อทางวิทยาศาสตร์ได้ด้วย

ซึ่งปลากระเบนในวงศ์นี้เป็นปลาน้ำจืดทั้งหมด แตกต่างไปจากปลากระเบนในวงศ์ปลากระเบนธง ที่พบในน้ำจืดหรือน้ำกร่อยเพียงบางชนิดเท่านั้น และด้วยความที่พบการแพร่กระจายพันธุ์เฉพาะแหล่งน้ำในทวีปอเมริกาใต้เท่านั้น จึงทำให้มีการสันนิษฐานเรื่องธรณีสัณฐานของโลกว่า ในยุคก่อนประวัติศาสตร์ บริเวณที่เป็นทวีปอเมริกาใต้และแม่น้ำอเมซอนเคยเป็นทะเลมาก่อน ก่อนที่จะมีการเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยา และปลากระเบนที่เป็นบรรพบุรุษของวงศ์นี้ก็ได้เข้ามาอยู่อาศัย และวิวัฒนาการจนสามารถอยู่ในน้ำจืดสนิทได้

## การจำแนก
[thumb|200px|[ปลากระเบนแอปเปิล (*Paratrygon aiereba*)]]
* สกุล *[[Heliotrygon]]* Carvalho & Lovejoy, 2011
** *[[Heliotrygon gomesi]]* Carvalho & Lovejoy, 2011 
** *[[Heliotrygon rosai]]* Carvalho & Lovejoy, 2011 
* สกุล *[[Paratrygon]]* A. H. A. Duméril, 1865
** *[[Paratrygon aiereba]]* Walbaum, 1792 (ปลากระเบนแอปเปิล)
* สกุล *[[Plesiotrygon]]* Rosa, Castello & Thorson, 1987
** *[[Plesiotrygon iwamae]]* Rosa, Castello & Thorson, 1987 (ปลากระเบนหางยาว)
** *[[Plesiotrygon nana]]* Carvalho & Ragno, 2011 
* สกุล *[[Potamotrygon]]* Garman, 1877
** *[[Potamotrygon amandae]]* Loboda & M. R. de Carvalho, 2013
** *[[Potamotrygon boesemani]]* Rosa, M. R. de Carvalho & Almeida Wanderley, 2008 (ปลากระเบนจักรพรรดิ)  
** *[[Potamotrygon brachyura]]* (Günther, 1880)
** *[[Potamotrygon constellata]]* (Vaillant, 1880)
** *[[Potamotrygon falkneri]]* Castex & Maciel, 1963
** *[[Potamotrygon henlei]]* (Castelnau, 1855) (ปลากระเบนเฮนไล)
** *[[Potamotrygon humerosa]]* Garman, 1913
** *[[Potamotrygon hystrix]]* (J. P. Müller & Henle, 1834) (ปลากระเบนฮิสทริค)
** *[[Potamotrygon leopoldi]]* Castex & Castello, 1970 (ปลากระเบนโปลกาด๊อท)
** *[[Potamotrygon limai]]* Fontenelle, J. P. C. B. da Silva & M. R. de Carvalho, 2014
** *[[Potamotrygon magdalenae]]* (A. H. A. Duméril, 1865)
** *[[Potamotrygon marinae]]* Deynat, 2006
** *[[Potamotrygon motoro]]* (J. P. Müller & Henle, 1841) (ปลากระเบนโมโตโร่)
** *[[Potamotrygon ocellata]]* (Engelhardt, 1912)
** *[[Potamotrygon orbignyi]]* (Castelnau, 1855)
** *[[Potamotrygon pantanensis]]* Loboda & M. R. de Carvalho, 2013
** *[[Potamotrygon schroederi]]* Fernández-Yépez, 1958 
** *[[Potamotrygon schuhmacheri]]* Castex, 1964 
** *[[Potamotrygon scobina]]* Garman, 1913 
** *[[Potamotrygon signata]]* Garman, 1913
** *[[Potamotrygon tatianae]]* J. P. C. B. da Silva & M. R. de Carvalho, 2011
** *[[Potamotrygon tigrina]]* M. R. de Carvalho, Sabaj Pérez & Lovejoy, 2011 (ปลากระเบนไทเกอร์) 
** *[[Potamotrygon yepezi]]* Castex & Castello, 1970

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ข้อมูลย่อๆ ของ กระเบนน้ำจืด
* เว็บไซต์กระเบนหางสั้น

หมวดหมู่:ปลาน้ำจืด
หมวดหมู่:ปลาตู้
หมวดหมู่:ปลาทวีปอเมริกาใต้
หมวดหมู่:ปลาแบ่งตามวงศ์
หมวดหมู่:ปลามีพิษ
หมวดหมู่:วงศ์ปลากระเบนหางสั้น