แผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะ ค.ศ. 2024

thumb|แผนที่แสดงระดับความรุนแรงของแผ่นดินไหว (ข้อมูลจากสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐ)

เมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2024 เวลา 16:10:09 น. ตามเวลามาตรฐานญี่ปุ่น (ตรงกับ 07:10:09 น. ตามเวลาสากลเชิงพิกัด) เกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.6 ตามมาตรา (7.5 ตามมาตรา) โดยมีจุดศูนย์กลางอยู่ห่างจากเมืองซูซุไปทางเหนือ-ตะวันออกเฉียงเหนือเพียง 6 กิโลเมตร บนคาบสมุทรโนโตะ จังหวัดอิชิกาวะ ประเทศญี่ปุ่น แผ่นดินไหวครั้งนี้เกิดจากกลไกรอยเลื่อนย้อน ส่งผลให้มีระดับความรุนแรงสูงสุดถึง 7 ตามมาตราชินโดะ และระดับ X–XI ตามมาตราเมร์กัลลี (ระดับ "รุนแรงมาก") แรงสั่นสะเทือนและคลื่นสึนามิที่ตามมาทำให้เกิดความเสียหายหนักเป็นวงกว้างบนคาบสมุทรโนโตะ โดยเฉพาะในเขตเมืองซูซุ วาจิมะ โนโตะ และอานามิซุ ขณะที่จังหวัดโทยามะและจังหวัดนีงาตะก็ได้รับผลกระทบไม่น้อย

จากข้อมูลล่าสุดมีผู้เสียชีวิตแล้ว 703 ราย และยังคงมีผู้สูญหายอีก 2 ราย เฉพาะในจังหวัดอิชิกาวะพบผู้เสียชีวิต 689 ราย ขณะที่จังหวัดโทยามะมี 8 ราย และจังหวัดนีงาตะอีก 6 ราย นอกจากนี้ยังมีผู้บาดเจ็บกว่า 1,400 คน และอาคารบ้านเรือนได้รับความเสียหายรวม 204,903 หลัง คิดเป็น 9 จังหวัด ในจำนวนผู้เสียชีวิต 228 รายเสียชีวิตโดยตรงจากแผ่นดินไหว ส่วนอีก 475 รายเป็นผู้เสียชีวิตทางอ้อม ซึ่งเกิดจากปัจจัยทุติยภูมิ เช่น ความหวาดหวั่นต่อแผ่นดินไหวตาม ไฟฟ้าดับ น้ำประปาขาด และการต้องอพยพไปยังที่พักชั่วคราวและสถานที่อื่น ๆ เหตุการณ์ครั้งนี้นับเป็นแผ่นดินไหวที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดในญี่ปุ่นนับตั้งแต่แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554

กรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น (JMA) ได้ตั้งชื่อเหตุการณ์นี้อย่างเป็นทางการว่า 

นับเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เหตุการณ์แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554 ที่ญี่ปุ่นต้องออกประกาศเตือนภัยสึนามิในระดับใหญ่ที่สุด และมีการวัดคลื่นสึนามิที่เมืองวาจิมะบนคาบสมุทรได้สูงถึง 

## สถานภาพทางธรณีแปรสัณฐาน
### ภาพรวม

คาบสมุทรโนโตะตั้งอยู่บนขอบด้านตะวันออกเฉียงใต้ของทะเลญี่ปุ่น ซึ่งเกิดจากกระบวนการแยกตัวของแอ่งหลังแนวโค้งที่สัมพันธ์กับการมุดตัวของแผ่นแปซิฟิกลงใต้แผ่นยูเรเชียตามแนวร่องลึกญี่ปุ่น กระบวนการนี้เริ่มขึ้นในสมัยไมโอซีนตอนต้นและสิ้นสุดในสมัยไมโอซีนตอนกลาง ต่อมาในช่วงปลายสมัยไพลโอซีน สภาพธรณีแปรสัณฐานได้เปลี่ยนเป็นภาวะแรงอัด ซึ่งน่าจะเกิดจากการชนกันของแนวโค้งอิซุ–โบนิงกับเกาะฮนชู การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวทำให้รอยเลื่อนที่เกิดจากกระบวนการแยกตัวกลับมาเคลื่อนตัวอีกครั้งในทิศทางตรงกันข้าม ประกอบกับเกิดการพลิกกลับของแอ่งที่เกิดจากรอยเลื่อนเหล่านี้

ปัจจุบันญี่ปุ่นตั้งอยู่บนขอบแผ่นธรณีที่บรรจบกันระหว่างแผ่นแปซิฟิก แผ่นทะเลฟิลิปปิน แผ่นอเมริกาเหนือ และแผ่นยูเรเชีย ตามแนวชายฝั่งด้านตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้ของหมู่เกาะเกิดการมุดตัวของแผ่นแปซิฟิกและแผ่นทะเลฟิลิปปินที่ร่องลึกญี่ปุ่นและร่องลึกนังไกตามลำดับ ส่วนชายฝั่งด้านตะวันตกของเกาะฮนชูซึ่งติดกับทะเลญี่ปุ่นเป็นขอบเขตบรรจบกันแนวเหนือ–ใต้ระหว่างแผ่นยูเรเชียและแผ่นอเมริกาเหนือ โดยมีการเสนอว่าเป็นเขตมุดตัวเริ่มแรกซึ่งประกอบด้วยรอยเลื่อนย้อนที่เอียงไปทางตะวันออก

กระบวนการแยกตัวและการพลิกกลับดังกล่าวก่อให้เกิดรอยเลื่อนหลายแนวตามแนวชายฝั่งที่สามารถเคลื่อนตัวและก่อให้เกิดแผ่นดินไหวขนาด  6.8–7.9 และมักเกิดคลื่นสึนามิร่วมด้วย แผ่นดินไหวและสึนามิครั้งสำคัญตามแนวขอบเขตนี้เกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1833, 1940, 1964, 1983 และ 1993 โดยสึนามิที่รุนแรงที่สุดในทะเลญี่ปุ่นเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1741 และมีสาเหตุจากการปะทุของภูเขาไฟโอชิมะ

รอยเลื่อนที่เรียกว่า F43 (ในรายชื่อรอยเลื่อน 60 แนวที่ได้รับการประเมิน) ทอดตัวถึงพื้นทะเลทางตอนเหนือของคาบสมุทรโนโตะ มีแนวระนาบตะวันตก–ตะวันตกเฉียงเหนือถึงตะวันออก–ตะวันออกเฉียงใต้ โดยเอียงไปทางตะวันออกเฉียงใต้ รอยเลื่อนนี้ประกอบด้วยสองส่วนที่มีความยาวรวม 94.2 กิโลเมตร และถูกประเมินว่าสามารถก่อให้เกิดแผ่นดินไหวขนาด  7.6 ได้

### ฝูงแผ่นดินไหว
thumb|300px|left|ฝูงแผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะ

ปลายด้านตะวันออกเฉียงเหนือของคาบสมุทรโนโตะกำลังเผชิญกับฝูงแผ่นดินไหวมาอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาสามปี โดยแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่สุดในฝูงแผ่นดินไหวนั้นคือเหตุการณ์ขนาด 6.5 ที่เกิดขึ้นในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2023 ส่วนแผ่นดินไหวหลักเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2024 นับเป็นแผ่นดินไหวที่รุนแรงที่สุดที่เกิดขึ้นในคาบสมุทรแห่งนี้นับตั้งแต่เริ่มมีการบันทึกข้อมูลในปี ค.ศ. 1885

ฝูงแผ่นดินไหวเริ่มขึ้นในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2020 ที่ระดับความลึกมากกว่า 15 กิโลเมตรใต้คาบสมุทรทางตะวันออกเฉียงเหนือ ภายในกลางเดือนมีนาคม ค.ศ. 2021 ฝูงแผ่นดินไหวได้เคลื่อนตัวขึ้นมาสู่ระดับที่ตื้นขึ้น (น้อยกว่า 15 กิโลเมตร) หลังจากเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2021 แผ่นดินไหวส่วนใหญ่เกิดที่ระดับความลึก 10–15 กิโลเมตร การเกิดแผ่นดินไหวขนาด  7.5 หลังจากฝูงแผ่นดินไหวนั้นถือเป็นเหตุการณ์ที่ "หาได้ยาก" เนื่องจากความเข้าใจทั่วไปเกี่ยวกับฝูงแผ่นดินไหวคือ พื้นที่ที่เกิดฝูงแผ่นดินไหวซึ่งมีความแตกร้าวของเปลือกโลกในระดับสูงนั้นไม่น่าจะเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ได้ โดยฝูงแผ่นดินไหวนี้อาจเกิดจากการแทรกตัวของของไหลที่ระดับความลึกมากขึ้นเพื่อตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงรูปร่างของเปลือกโลก

มีหลักฐานบ่งชี้ว่าอาจเกิดการดันตัวของของไหลขึ้นมาภายใต้คาบสมุทร โดยพบว่าพื้นดินเหนือบริเวณฝูงแผ่นดินไหวมีการยกตัวสูงถึง 70 มิลลิเมตร นักแผ่นดินไหววิทยามองว่าฝูงแผ่นดินไหวครั้งนี้เป็นเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิด เนื่องจากคาบสมุทรแห่งนี้ไม่มีลักษณะของภูเขาไฟหรือความร้อนใต้พิภพที่ยังมีพลังซึ่งจะก่อให้เกิดของไหลแรงดันสูงที่กระตุ้นให้เกิดกิจกรรมแผ่นดินไหวเช่นนี้ ของไหลดังกล่าวอาจมีต้นกำเนิดจากเนื้อโลกส่วนบนและเคลื่อนตัวขึ้นสู่เปลือกโลกผ่านรอยเลื่อน เมื่อของไหลช่วยหล่อลื่นก็เริ่มก่อให้เกิดแผ่นดินไหว แม้จะยังไม่มีการพิสูจน์ความเชื่อมโยงโดยตรงระหว่างฝูงแผ่นดินไหวกับแผ่นดินไหวหลัก แต่ฝูงแผ่นดินไหวอาจเป็นตัวการเหนี่ยวนำความเค้นให้แก่รอยเลื่อนเหล่านี้ขณะเคลื่อนตัว

### การเคลื่อนที่ของรอยเลื่อนมีพลัง

จากการศึกษาของมาซาโนบุ ชิชิกูระ พบว่าชายหาดที่ยกตัวขึ้นในคาบสมุทรโนโตะเกิดขึ้นมาตั้งแต่สมัยไพลสโตซีนจนถึงช่วงอายุชิบาเนียน และแนวชายฝั่งบางส่วนยกตัวขึ้นในสมัยโฮโลซีน หลักฐานทางธรณีวิทยาบ่งชี้ว่าพื้นที่คาบสมุทรโนโตะมีการยกตัวขึ้นมาอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาหลายแสนปีจนถึงปัจจุบัน โดยการยกตัวส่วนใหญ่เกิดจากรอยเลื่อนที่เคลื่อนตัวขึ้นในช่วงแผ่นดินไหวแต่ละครั้ง

แผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2024 ก่อให้เกิดการยกตัวของแผ่นดินสูงสุดประมาณ 4 เมตรทางตอนเหนือของคาบสมุทรโนโตะ และ 3.6 เมตรทางเหนือของท่าเรือประมงคาอิโซ ชิชิกุระให้ความเห็นว่าปรากฏการณ์ดังกล่าวเป็นหลักฐานยืนยันการก่อตัวครั้งใหม่ของแผ่นดินที่ยกตัวขึ้นในภูมิภาคนี้

## แผ่นดินไหว
สำนักงานสำรวจธรณีวิทยาแห่งสหรัฐ (United States Geological Survey, USGS) ได้รายงานขนาดไว้ที่ 7.5 และความลึก 10 กม. (6.2 ไมล์) ส่วนกรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นรายงานขนาดไว้ที่ขนาด 7.6 เป็นแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่เกิดขึ้นในจังหวัดอิชิกาวะนับตั้งแต่ ค.ศ. 1885 และเป็นแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศญี่ปุ่นนับตั้งแต่แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554 

กลไกการเกิดแผ่นดินไหวของแผ่นดินไหวหลักมีความสอดคล้องกับรอยเลื่อนย้อนระดับตื้น ๆ (shallow reverse faulting) ที่กระจายตามแนวระนาบตะวันออกเฉียงเหนือไปถึงตะวันออกเฉียงใต้ เกิดตามเขตมุดตัวการแปรสัณฐานระหว่างแผ่นอามูร์กับแผ่นโอค็อตสค์ มีรายงานว่าเกิดแผ่นดินไหวนำขนาด 5.5 ก่อนแผ่นดินไหวครั้งใหญ่เพียง 4 นาที หลังแผ่นดินไหวครั้งใหญ่เพียงเก้านาทีต่อมาเกิดแผ่นดินไหวตามขนาด 6.2 หากนับแผ่นดินไหวตามที่มีขนาด 5.0 ขึ้นไปใกล้ศูนย์กลางภายในสองชั่วโมงหลังจากเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่จะมีแผ่นดินไหวตามแล้ว 7 ครั้ง และมีแผ่นดินไหวตามขนาดเล็กมากกว่า 1,200 ครั้งในรัศมี 100 กม. (62 ไมล์) 

thumb|แบบจำลองรอยเลื่อนปริออกของสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาแห่งสหรัฐ
ตามแบบจำลองรอยเลื่อนที่เผยแพร่โดยสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาแห่งสหรัฐ ขอบเขตการเปลี่ยนรูปของรอยเลื่อนทอดยาวตั้งแต่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของคาบสมุทรโนโตะไปจนถึงเกาะซาโดะมีระยะทาง 200 กิโลเมตร (120 ไมล์) โซนที่มีการลื่นไถลใหญ่ที่สุดอยู่บริเวณทางตะวันออกเฉียงเหนือและตะวันตกเฉียงใต้ ทำให้เกิดการกระจัดที่ใหญ่ที่สุดที่ 3.67 เมตร (12.0 ฟุต) ใต้คาบสมุทร และอีกบริเวณระหว่างคาบสมุทรและเกาะซาโดะเกิดการแตกของรอยเลื่อนที่ 1.86 ม. (6 ฟุต 1 นิ้ว) บริเวณจุดนี้น่าจะแตกออกลงสู่พื้นทะเล

เคนจิ ซาตาเกะ ซึ่งเป็นนักแผ่นดินไหววิทยาชาวญี่ปุ่นกล่าวว่าายังคงมีโอกาสที่จะเกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.0 หรือใหญ่กว่านั้นและอาจจะทำให้เกิดสึนามิตามมา เพราะไม่มีกิจกรรมของเปลือกโลกมานานแล้วในบริเวณนอกชายฝั่งระหว่างคาบสมุทรและเกาะซาโดะ จากการวิจัยที่นำโดยคิมิยูกิ อาซาโนะ จากสถาบันวิจัยการป้องกันภัยพิบัติแห่งมหาวิทยาลัยเกียวโตเป็นการวิเคราะห์รูปคลื่นที่สามารถบันทึกได้โดยเครื่องวัดแผ่นดินไหวระบุได้ว่าแผ่นดินไหวประกอบด้วยสองเหตุการณ์ย่อย เหตุการณ์ครั้งแรกวัดได้ขนาด 7.3 เป็นการขยับตัวของรอยเลื่อนใต้คาบสมุทรโนโตะทําให้เกิดการยกตัวของชายฝั่ง เหตุการณ์ที่สองเกิดหลังจากเหตุการณ์แรก 13 วินาที มีขนาดคลื่นไหวสะเทือนเท่ากันแต่เป็นการขยับตัวของรอยเลื่อนในทะเล

### ผลกระทบต่อพื้นดิน
สำนักงานภูมิสารสนเทศเชิงพื้นที่ญี่ปุ่น (GSI) ระบุว่าบางพื้นที่ของประเทศเคลื่อนตัวไปทางตะวันตกสูงสุด 1.3 เมตร โดยพบการเคลื่อนตัวมากที่สุดที่นครวาจิมะ จากการเสียรูปของเปลือกโลก ส่วนเมืองอานามิซุแผ่นดินเคลื่อนตัวไปทางตะวันตก 1 เมตร อย่างไรก็ตาม หน่วยงานชี้ว่าการเคลื่อนตัวดังกล่าวอาจเกิดจากปรากฏการณ์เฉพาะพื้นที่หรือความลาดเอียงของพื้นดินก็เป็นได้

นอกจากนี้ยังพบการยกตัวของเปลือกโลกในแนวดิ่งสูงถึง 4 เมตรทางตะวันตกของวาจิมะ และ 1.1 เมตรทางตอนเหนือของเมืองซูซุ บริเวณใกล้ท่าเรือวาจิมะ ชายหาดทรายขยายออกไปในทะเลประมาณ 250 เมตร เนื่องจากการยกตัวของชายฝั่ง ส่วนท่าเรือประมงคาอิโซในวาจิมะนั้น พื้นทะเลโผล่พ้นน้ำเนื่องจากแผ่นดินยกตัวสูงถึง 4 เมตร

แนวชายฝั่งในเขตคาวาอูระ เมืองซูซุ เคลื่อนออกไปในทะเล 175 เมตร จากการยกตัวของชายฝั่ง ส่งผลให้พื้นที่แผ่นดินขยายออกไปรวม 2.4 ตารางกิโลเมตร ส่วนท่าเรือแห่งหนึ่งในเขตโอซาวะของวาจิมะถูกยกตัวขึ้นจนน้ำไหลออกหมด ขณะที่บริเวณชายฝั่งในเขตมอนเซ็นมาจิและคูโรชิมามาจิของวาจิมะ พบการเคลื่อนตัวออกสู่ทะเล 240 เมตร ส่งผลให้คาบสมุทรโนโตะขยายพื้นที่เพิ่มขึ้น 4.4 ตารางกิโลเมตร โดยส่วนเหนือของคาบสมุทรมีการยกตัว ส่วนทางใต้โดยเฉพาะอานามิซุกลับทรุดตัวลง

สำนักงานภูมิสารสนเทศเชิงพื้นที่ญี่ปุ่นระบุว่า การขยายพื้นที่ 4.4 ตารางกิโลเมตรอาจทำให้จังหวัดอิชิกาวะมีขนาดใหญ่กว่าจังหวัดฟูกูอิชั่วคราว เนื่องจากการสำรวจในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2023 จังหวัดฟูกูอิมีพื้นที่ 4,190.54 ตารางกิโลเมตร ซึ่งใหญ่กว่าอิชิกาวะ 4.34 ตารางกิโลเมตร แต่ความแตกต่างนี้คาดว่าจะเป็นเพียงชั่วคราว เนื่องจากผลกระทบจากการกัดเซาะชายฝั่ง นักวิชาการคาดว่าการยกตัวของชายฝั่งอาจช่วยลดแรงกระแทกของคลื่นสึนามิที่ตามมาได้ในระดับหนึ่ง

ทั่วบริเวณภูเขาคาบสมุทรโนโตะเกิดดินถล่มเป็นวงกว้าง โดยเฉพาะทางตะวันออกเฉียงเหนือ พบดินถล่มประมาณ 1,000 ครั้ง เมื่อวันที่ 9 มกราคม มีรายงานพบเขื่อนดินถล่มอย่างน้อย 9 แห่งในพื้นที่วาจิมะ ซึ่งอาจก่อให้เกิดเศษซากไหลหลากหรือดินถล่มซ้ำ ที่เมืองวาจิมะ เขื่อนดินถล่มแห่งหนึ่งทำให้น้ำล้นไหลลงสู่ทุ่งนา เสี่ยงต่อการพังทลายของเขื่อน ส่วนที่เมืองโจเอ็ตสึ จังหวัดนีงาตะ ดินถล่มขนาด 16,000 ลูกบาศก์เมตรทับถมทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 8

ตามแนวแม่น้ำวากายามะในนครซูซุ เกิดผารอยเลื่อนความยาว 4 กิโลเมตร กว้าง 0.1–0.4 กิโลเมตร โดยในเขตนากะ เมืองวากายามะ พบการกระจัดในแนวดิ่งสูงสุด 2.2 เมตร ผารอยเลื่อนดังกล่าวไม่ปรากฏการกระจัดในแนวราบที่สังเกตได้ และได้ตัดผ่านพื้นที่นาข้าว ถนน และแม่น้ำ สำนักงานภูมิสารสนเทศเชิงพื้นที่ญี่ปุ่นระบุว่า ผารอยเลื่อนเหล่านี้อาจเกิดจากการคดโค้งของชั้นหินอันเป็นผลจากแรงอัดในพื้นที่ แม้จะไม่ตัดความเป็นไปได้ว่าอาจเป็นปลายของดินถล่ม แต่เห็นว่าคำอธิบายแรกมีน้ำหนักมากกว่า

การสำรวจโดยสำนักงานรักษาความปลอดภัยทางทะเลญี่ปุ่นเผยให้เห็นพื้นทะเลทางใต้ของแนวรอยเลื่อนมีพลังมีการยกตัว โดยพื้นที่ทางตอนเหนือของคาบสมุทรโนโตะอยู่ลึกจากผิวน้ำ 40–90 เมตร ผลการสำรวจล่าสุดเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้าพบว่าพื้นทะเลยกตัวสูงประมาณ 3 เมตร

### ความรุนแรงแผ่นดินไหว
สำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นระบุว่าสามารถวัดความรุนแรงแผ่นดินไหวสูงสุดที่ระดับ 7 ตามมาตราความรุนแรงคลื่นไหวสะเทือนชินโดะ นับเป็นครั้งแรกที่มีเกิดแผ่นดินไหวรุนแรงขนาดนี้ในประเทศญี่ปุ่นนับตั้งแต่ ค.ศ. 2018 พื้นที่ไหวสะเทือนสูงสุดวัดได้ที่เมืองชิกะ จังหวัดอิชิกาวะ ความรุนแรงระดับ 6+ วัดได้ที่เมืองนานาโอะ, วาจิมะ, ซูซุ และอานามิซุ ระดับ 6– วัดได้ที่เมืองนางาโอกะในจังหวัดนีงาตะ, นากาโนโตะและโนโตะในจังหวัดอิชิกาวะ แรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวรับรู้ได้ถึงโตเกียวและทั่วภูมิภาคคันโต ไกลสุดถึงจังหวัดอาโอโมริ

### การเคลื่อนที่ของแผ่นดินไหวระยะยาว

กรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นรายงานด้วยว่าภูมิภาคโนโตะของจังหวัดอิชิกาวะมีการบันทึกความรุนแรงของการเคลื่อนที่ของแผ่นดินไหวระยะยาว (LPGM) สูงสุดที่ระดับ 4

### แผ่นดินไหวตาม

แผ่นดินไหวหลักก่อให้เกิดแผ่นดินไหวตามที่กระจายตัวเป็นแนวยาว 160 กิโลเมตรในทิศตะวันออกเฉียงเหนือ–ตะวันตกเฉียงใต้ โดยแผ่นดินไหวตามขนาดใหญ่ที่สุดถูกบันทึกบริเวณใต้คาบสมุทร ประมาณ 15 นาทีหลังจากแผ่นดินไหวหลัก เกิดเหตุการณ์ขนาด  6.1 ขึ้น และเกิดแผ่นดินไหวตามขนาด  6.2 และ 6.0 ในวันที่ 9 มกราคม และ 1 มิถุนายน ตามลำดับ

## สึนามิ
### ประเทศญี่ปุ่น
[thumb|แผนที่[การเตือนคลื่นสึนามิ (ญี่ปุ่น)|การเตือนคลื่นสึนามิโดยสำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2024 เวลา 16:22 น. (ตามเวลามาตรฐานญี่ปุ่น)]]

หลังจากแผ่นดินไหวเกิดขึ้นไม่นาน ทางการญี่ปุ่นได้ออกประกาศเตือนภัยสึนามิตามแนวชายฝั่งตะวันตกของประเทศ ครอบคลุมตั้งแต่จังหวัดฮกไกโดลงไปจนถึงจังหวัดนางาซากิ พร้อมกับมีคำสั่งอพยพประชาชนในจังหวัดอิชิกาวะ โทยามะ และยามางาตะ เหตุการณ์นี้ถือเป็นการออกประกาศเตือนภัยสึนามิระดับใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่แผ่นดินไหวในโทโฮกุเมื่อปี ค.ศ. 2011 สถานีโทรทัศน์สาธารณะเอ็นเอชเครายงานว่าอาจเกิดคลื่นสึนามิสูงถึง 5 เมตร ขณะที่ศูนย์เตือนภัยสึนามิในแปซิฟิก (Pacific Tsunami Warning Center) เตือนว่าอาจเกิดคลื่นสึนามิที่เป็นอันตรายในรัศมี 300 กิโลเมตรจากจุดศูนย์กลาง

คำสั่งอพยพครอบคลุมประชาชนราว 62,000 คน ในจำนวนนี้ประมาณ 1,000 คนเข้าไปหลบภัยที่ฐานทัพกองกำลังป้องกันตนเองทางอากาศญี่ปุ่นในนครวาจิมะ จังหวัดอิชิกาวะ ต่อมาเมื่อเวลา 20:30 น. ประมาณสี่ชั่วโมงหลังเกิดแผ่นดินไหว สำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นได้ลดระดับการเตือนจาก "สึนามิขนาดใหญ่" ลงเป็น "การเตือนสึนามิ" และลดระดับอีกครั้งเป็น "การเฝ้าระวังสึนามิ" ก่อนจะประกาศยกเลิกการเตือนทั้งหมดในเวลา 10:01 น. ของวันที่ 2 มกราคม ซึ่งประมาณ 18 ชั่วโมงหลังเหตุการณ์

#### ความสูงและขอบเขตของสึนามิ
จากการสำรวจของสถาบันวิจัยแผ่นดินไหวแห่งมหาวิทยาลัยโตเกียว พบว่าคลื่นที่เข้าปะทะเมืองชิกะมีความสูงถึง 4.2 เมตร ส่วนคลื่นระลอกแรกซึ่งเป็นคลื่นเล็กกว่า มีรายงานว่าถึงชายฝั่งเมื่อเวลาประมาณ 16:21 น. โดยคลื่นสูง 1.2 เมตรซัดเข้าสู่นครวาจิมะ ขณะที่เมืองคานาซาวะมีคลื่นสูง 90 เซนติเมตร คลื่นสูง 80 เซนติเมตรซัดเข้าจังหวัดโทยามะและเมืองซากาตะ จังหวัดยามางาตะ ส่วนที่เมืองนานาโอะและเมืองสึรูงะวัดคลื่นได้ 50 เซนติเมตร ด้านเมืองคาชิวาซากิ เมืองโทโยโอกะ เมืองโทบิชิมะ และเกาะซาโดะมีคลื่นสูง 40 เซนติเมตร 

ในเมืองโทยามะมีการบันทึกคลื่นสูง 0.5 เมตร ส่วนในจังหวัดฮกไกโดมีการรายงานคลื่นสูง 60 เซนติเมตรที่เมืองเซตานะ และคลื่นสูง 50 เซนติเมตรซัดเข้าเกาะโอกูชิริ จังหวัดทตโตริก็ได้รับผลกระทบด้วย โดยคลื่นสูง 0.6 เมตรซัดเข้าท่าเรือซาไกมินาโตะ และ 0.2 เมตรที่เมืองอิวามิ ขณะที่นครโทโยโอกะในจังหวัดเฮียวโงะมีคลื่นสูง 0.4 เมตร ส่วนพื้นที่ท่าเรือไมซูรุในจังหวัดเกียวโตพบคลื่นสูง 0.4 เมตรเช่นกัน

ที่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ชิกะในจังหวัดอิชิกาวะ มาตรวัดระดับน้ำของระบบสูบน้ำทะเลที่ใช้หล่อเย็นเครื่องปฏิกรณ์ เพิ่มขึ้น 3 เมตรในช่วงเวลา 17:45–18:00 น. ต่อมาผู้ดำเนินการโรงไฟฟ้าเปิดเผยว่าคลื่นสูง 4 เมตรได้เข้าปะทะพื้นที่โรงไฟฟ้า ซึ่งโรงไฟฟ้าตั้งอยู่ที่ระดับความสูง 11 เมตรจากระดับน้ำทะเล และมีกำแพงกันคลื่นสูง 4 เมตร เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อเวลา 17:45 น. โดยไม่ก่อให้เกิดความเสียหาย

#### การวิเคราะห์พื้นที่น้ำท่วม
ทีมวิจัยการเปลี่ยนแปลงรูปร่างแผ่นดินจากแผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะ ซึ่งใช้ข้อมูลภาพถ่ายทางอากาศของสำนักงานภูมิสารสนเทศเชิงพื้นที่ญี่ปุ่น วิเคราะห์แล้วพบว่าพื้นที่ที่ถูกสึนามิท่วมมีขนาดประมาณ 130 เฮกตาร์ โดยพื้นที่ถูกน้ำท่วมกระจุกตัวอยู่ทางฝั่งตะวันออกของคาบสมุทร ตั้งแต่ตอนใต้ของเมืองซูซุไปจนถึงทางตะวันออกของเมืองโนโตะ นอกจากนี้สึนามิยังท่วมถึงเมืองโนโตะตอนใต้ เมืองอานามิซุ เมืองโนโตจิมะ และเมืองนานาโอะด้วย ส่วนทางฝั่งเหนือของคาบสมุทรไม่พบร่องรอยน้ำท่วมจากสึนามิ การสำรวจภาคสนามโดยสถาบันวิจัยแผ่นดินไหวแห่งมหาวิทยาลัยโตเกียวยังพบร่องรอยน้ำท่วมจากสึนามิบริเวณท่าเรือประมงอากาซากิในเมืองชิกะ และท่าเรือประมงอามุโระด้วย

#### การมาถึงของคลื่นสึนามิ
จากการวิเคราะห์ของฟูมิฮิโกะ อิมามูระและคณะ คาดว่าคลื่นสึนามิได้ซัดเข้าถล่มเมืองซูซุภายในเวลาเพียงหนึ่งนาทีหลังจากเกิดแผ่นดินไหว สอดคล้องกับรายงานของผู้สื่อข่าวสำนัก *Hokkoku Shimbun* ซึ่งอยู่ใกล้ศาลาว่าการเมืองซูซุในขณะนั้น โดยระบุว่าเมื่อแรงสั่นสะเทือนสิ้นสุดลง คลื่นสึนามิก็ซัดเข้ามาจากทะเลทันที

ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยโทโฮกุพบว่าคลื่นสึนามิระลอกแรกถึงคาบสมุทรโนโตะภายในหนึ่งนาทีหลังแผ่นดินไหว คลื่นระลอกที่สองมีขนาดใหญ่ที่สุดและสร้างความเสียหายมากที่สุด ในเมืองซูซุ คลื่นระลอกแรกมาถึงประมาณหนึ่งนาทีหลังเกิดแผ่นดินไหว และอีกสองนาทีต่อมาจึงถึงเมืองนานาโอะ ส่วนเมืองโทยามะได้รับผลกระทบประมาณห้านาทีหลังเหตุการณ์ การที่คลื่นมาถึงเร็วกว่าที่คาดการณ์ไว้ทำให้ประชาชนอพยพไม่ทัน อิมามูระให้ความเห็นว่าอาจเกิดจากรอยเลื่อนอยู่ใกล้ชายฝั่งมากเกินไป หรืออาจเกิดจากแผ่นดินถล่มใต้ทะเลในอ่าวโทยามะ เนื่องจากสึนามิในทะเลญี่ปุ่นมีแนวโน้มมาถึงเร็วกว่าสึนามิตามชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก

#### ผลการจำลองและการสำรวจความสูงคลื่น
การจำลองแบบจำลองคลื่นสึนามิโดยมหาวิทยาลัยโตเกียวและสถาบันวิจัยอาคารแห่งญี่ปุ่นคาดการณ์ว่าความสูงของสึนามิจะอยู่ที่ 3.6 เมตรในเมืองซูซุ, 3 เมตรในเมืองโนโตะ, 2.5 เมตรในเมืองชิกะ และ 2 เมตรในเมืองโจเอ็ตสึ จังหวัดนีงาตะ

การสำรวจภาคสนามพบว่าระดับน้ำท่วมจากสึนามิบริเวณชายฝั่งตะวันออกและตะวันตกของคาบสมุทรสูงเกิน 4 เมตร ในเมืองซูซุ คลื่นที่สูงที่สุดบริเวณเมืองมิซากิสูงเกิน 4.7 เมตร ทำให้บ้านเรือนพังเสียหายและกำแพงกันคลื่นได้รับความเสียหาย ส่วนบริเวณคางามิในเมืองชิกะมีการบันทึกคลื่นสูงถึง 5.1 เมตร

คลื่นสึนามิที่สูงที่สุดวัดได้ที่เขตมอนเซ็นมาจิ คูโรชิมะ ในนครวาจิมะ โดยมีความสูงขึ้นถึง 11.3 เมตร จากการตรวจสอบอุปกรณ์ประมงและเศษซากทางทะเลที่ถูกพัดขึ้นไปบนเนินเขา ส่วนที่เมืองชิกะ คาดว่าคลื่นมีความสูงประมาณ 4.2 เมตร จากการสำรวจโกดังเก็บสินค้าและสิ่งอำนวยความสะดวกในท่าเรือ

ภาพถ่ายทางอากาศของเมืองซูซุแสดงให้เห็นว่าคลื่นสึนามิอาจสูงถึง 3 เมตรจากระดับน้ำทะเล ต่อมามีการวิเคราะห์เพิ่มเติมพบว่าคลื่นสูงถึง 4.5 เมตรในเขตมิซากิ เมืองนัมบะ

#### จังหวัดนีงาตะ
ที่สวนสาธารณะฟูนามิ ซึ่งอยู่ห่างจากปากแม่น้ำเซกิในเมืองโจเอ็ตสึประมาณ 600 เมตร มีการบันทึกความสูงของสึนามิที่ 7.45 เมตร ซึ่งสูงที่สุดในจังหวัดนีงาตะ คลื่นได้ซัดประชาชนที่อยู่บริเวณทางเข้าอาคารแห่งหนึ่งและในสวนสาธารณะ ความสูงของคลื่นที่สูงผิดปกติในบริเวณนี้อาจเกิดจากลักษณะภูมิประเทศใต้ทะเลที่รวมศูนย์กลางพลังงานของสึนามิไว้ที่จุดใดจุดหนึ่ง

ภาพวิดีโอจากเมืองโจเอ็ตสึ จังหวัดนีงาตะ แสดงให้เห็นคลื่นสึนามิเคลื่อนตัวเข้าหาปากแม่น้ำเมื่อเวลา 16:35 น. ก่อนซัดเข้าสู่เขื่อนกันคลื่นและทำให้น้ำทะเลเอ่อล้นตลิ่ง หลักฐานทางธรณีวิทยา เช่น ตะกอนสึนามิและซากพืชทะเล บ่งชี้ว่าสึนามิเคลื่อนตัวขึ้นไปตามแม่น้ำเซกิไกลถึง 5.5 กิโลเมตรจากปากแม่น้ำ นอกจากนี้คลื่นยังไหลเข้าสู่แม่น้ำโฮกูระซึ่งเป็นแม่น้ำสาขาเป็นระยะทาง 1.6 กิโลเมตร

ความสูงของคลื่นตามแนวชายฝั่งทางตะวันตกเฉียงใต้ของปากแม่น้ำเซกิอยู่ระหว่าง 1.5 ถึง 5.0 เมตร ส่วนทางตะวันออกเฉียงเหนือของปากแม่น้ำมีความสูงระหว่าง 1.8 ถึง 4.0 เมตร ที่ชายหาดนาโอเอ็ตสึพบเศษซากที่บ่งชี้ว่ามีคลื่นสูงประมาณ 2 เมตรซัดเข้าชายฝั่ง ขณะที่บริเวณชายหาดทันฮามะซึ่งอยู่ห่างออกไปทางตะวันตก 3 กิโลเมตร คาดว่าคลื่นมีความสูงประมาณ 4 เมตร

## ความเสียหาย
260px|thumb|right|ความเสียหายบริเวณท่าเรือเมืองซูซุ
### พื้นที่คาบสมุทรโนโตะ
#### เมืองซูซุ
ในเขตตะวันออกเฉียงเหนือของเมืองซูซุ มีรายงานว่าคลื่นสึนามิมาถึงเพียงหนึ่งนาทีหลังจากแผ่นดินไหว บ้านเรือนหลายหลังถูกพัดพาออกจากฐานราก บางหลังถูกซัดเข้าไปในแผ่นดินลึกยิ่งขึ้น ในเขตอูไค โฮริวมัตจิ มีผู้เสียชีวิตจากสึนามิอย่างน้อย 2 ราย แต่ตัวเลขผู้เสียชีวิตจากสึนามิโดยรวมอาจสูงถึง 26 ราย โดย 24 รายอยู่ในเขตอูไค โฮริวมัตจิ บริเวณดังกล่าวคลื่นสึนามิมีความสูงถึง 5.45 เมตร อาคารเกือบทุกหลังในย่านที่อยู่ติดชายฝั่งถูกพัดหายหรือเสียหายจนไม่สามารถซ่อมแซมได้ ผลกระทบจากแผ่นดินไหวและสึนามิทำให้อาคารในเมืองแห่งนี้เสียหายหรือพังทลายถึงร้อยละ 90

ภาพถ่ายจากเฮลิคอปเตอร์ข่าวเผยให้เห็นอาคารพังถล่ม รถยนต์พลิกคว่ำ และเรือประมงจำนวนมากล่มหรือถูกซัดขึ้นบก ชาวบ้านคนหนึ่งเล่าว่าเห็นคลื่นซัดถนน พัดพารถยนต์และเศษซากไป ฮิโรชิ ฮาเซะ ผู้ว่าราชการจังหวัดอิชิกาวะ กล่าวว่าคลื่นสึนามิพัดท่วมบริเวณท่าเรอีดะเข้าไปในแผ่นดินถึง 100 เมตร ศาสตราจารย์โคชิมูระ ชุนอิจิแห่งมหาวิทยาลัยโทโฮกุพบว่า ความเสียหายในซูซุรุนแรงขึ้นจากลักษณะภูมิประเทศใต้ทะเลของอ่าวโทยามะที่ช่วยรวมศูนย์พลังงานคลื่น

#### เมืองชิกะ
คลื่นสึนามิถึงท่าเรือเมืองชิกะเวลา 17:40 น. คลื่นมีความสูงขึ้นถึง 4.2 เมตรในบริเวณท่าเรือประมง การสังเกตการณ์สึนามิบนคาบสมุทรทำได้ยากเพราะแผ่นดินยกตัวสูงถึง 4.1 เมตร ทำให้แนวชายฝั่งขยายออกไปในทะเล

#### เมืองโนโตะ (เขตชิโรมารุ)
ในเขตชิโรมารุ เมืองโนโตะ บ้านเรือนหลายหลังถูกทำลายและเกิดเพลิงไหม้ ชายฝั่งได้รับความเสียหายประมาณ 4.6 เฮกตาร์ คลื่นในชิโรมารุสูงถึง 5.58 เมตร จัดเป็นหนึ่งในระดับน้ำสูงที่สุดบนคาบสมุทร บ้านเรือนหลายหลังถูกพัดหายหรือพังทลาย ส่วนใหญ่เสียหายหนักจนต้องรื้อถอน ในจำนวน 80 ครัวเรือนที่อยู่อาศัย มี 60 ครัวเรือนได้รับความเสียหายหนักจากสึนามิและไฟไหม้

#### เกาะเฮกูระจิมะ
บนเกาะเฮกูระจิมะ คลื่นสึนามิพัดพาบ้านเรือนและทำให้ระบบสาธารณูปโภคเป็นอัมพาต มีผู้ติดเกาะ 3 คน ก่อนได้รับการช่วยเหลือสองสัปดาห์ต่อมา คลื่นขึ้นถึงความสูง 6.28 เมตร ถือเป็นหนึ่งในระดับสูงที่สุดในจังหวัดอิชิกาวะ ในเขตคูริกาวาชิริ เมืองโนโตะ พบร่องรอยน้ำท่วมจากสึนามิห่างจากชายฝั่งถึง 700 เมตร

#### เมืองมิซากิ (ซูซุ)
เมืองมิซากิในซูซุ ซึ่งตั้งอยู่ปลายคาบสมุทรใกล้กับจุดเกิดแผ่นดินไหว พบคลื่นสูงถึง 5.64 เมตร พัดพาบ้านเรือนริมทะเลหลายหลัง แม้ชายฝั่งจะเสียหายหนัก แต่ไม่มีผู้บาดเจ็บหรือเสียชีวิตจากสึนามิในพื้นที่นี้ เนื่องจากชาวบ้านซักซ้อมอพยพปีละหลายครั้งนับตั้งแต่แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554 ซึ่งช่วยชีวิตผู้คนไว้ได้เมื่อสึนามิถล่ม

#### เมืองวาจิมะ (เขตมอนเซ็นมาจิ คูโรชิมะ)
ในเขตมอนเซ็นมาจิ คูโรชิมะ นครวาจิมะ มีการบันทึกคลื่นสึนามิสูงที่สุดที่ 11.3 เมตร แม้คลื่นจะสูงกว่าบริเวณชายฝั่งเมืองซูซุมาก แต่ความเสียหายในวาจิมะกลับเบากว่า เนื่องจากชุมชนตามแนวชายฝั่งตะวันตกของคาบสมุทรสร้างอยู่บนเนินขั้นบันได อาคารส่วนใหญ่อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลมาก ขณะที่พื้นที่ชายฝั่งตะวันออกเป็นที่ราบลุ่ม มีประชากรหนาแน่น และไม่มีระบบป้องกันชายฝั่งที่แข็งแรง

### จังหวัดนีงาตะ
ที่เมืองโจเอ็ตสึ จังหวัดนีงาตะ คลื่นสึนามิสูงเฉพาะจุดเกิน 7 เมตร ทำให้น้ำท่วมบ้านเรือน 15 หลังริมแม่น้ำเซกิ บ้านพักตากอากาศและอาคารอื่นๆ ถูกพัดหาย ที่ท่าเรือประมงโองาตะ เรือประมง 10 ลำล่ม ตู้คอนเทนเนอร์ถูกพัดหาย โกดังเก็บเครื่องจักรถูกน้ำท่วม

### สรุปความเสียหาย
กระทรวงที่ดิน โครงสร้างพื้นฐาน การขนส่งและการท่องเที่ยวญี่ปุ่น (MLIT) ประเมินว่าสึนามิท่วมพื้นที่ในซูซุ โนโตะ และชิกะ รวมประมาณ 190 เฮกตาร์ และสร้างความเสียหายให้เขื่อนกันคลื่นในชายหาดอย่างน้อย 7 แห่ง มีรายงานเรือสินค้าอย่างน้อย 120 ลำจมหรือล่มจากสึนามิ และท่าเรือในจังหวัดอิชิกาวะได้รับความเสียหายอย่างน้อยร้อยละ 70 กระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมงญี่ปุ่นระบุว่า จากท่าเรือประมง 69 แห่งในจังหวัดอิชิกาวะ มี 60 แห่งได้รับผลกระทบจากสึนามิ ในจำนวนนี้ 18 แห่งไม่สามารถใช้งานได้โดยสิ้นเชิง และอีก 9 แห่งใช้งานได้บางส่วน

### ผลกระทบในประเทศอื่น
กรมอุตุนิยมวิทยาเกาหลีออกคำเตือนว่าแนวชายฝั่งจังหวัดคังว็อนและเมืองโพฮังของเกาหลีใต้อาจมีระดับน้ำทะเลสูงขึ้น คาดว่าจะมีคลื่นสูง 0.3 เมตรซัดเข้าชายฝั่งตะวันออกของประเทศในช่วงเวลาท้องถิ่น 18:29–19:17 น. ต่อมามีรายงานคลื่นสูง 0.45 เมตรที่จังหวัดคังว็อน และคลื่นสูง 0.85 เมตรที่เมืองมูโค ที่เมืองอุลจินบันทึกคลื่นสูง 0.66 เมตร ที่ซกโช 0.45 เมตร และที่คังนึง 0.39 เมตร นับเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ พ.ศ. 2536 ที่เกาหลีใต้วัดคลื่นสึนามิสูงเกิน 0.5 เมตร

สำนักข่าวยอนฮับรายงานอ้างวิทยุแห่งรัฐเกาหลีเหนือว่ามีการประกาศเตือนภัยสึนามิ โดยคาดว่าคลื่นสูงถึง 2.08 เมตรอาจซัดเข้าชายฝั่งตะวันออกของประเทศ

ทางการรัสเซียออกประกาศเตือนภัยสึนามิ โดยคาดว่าคลื่นสูง 1 เมตรอาจซัดเข้าชายฝั่งตะวันตกของเกาะซาฮาลิน และมีการอพยพประชาชน แม้ต่อมาจะมีการแถลงว่าไม่มีการอพยพเกิดขึ้น มีการประกาศเตือนในดินแดนปรีมอร์เย ดินแดนคาบารอฟสค์ รวมถึงเมืองวลาดีวอสตอคและนาค็อดกา กระทรวงสถานการณ์ฉุกเฉินรัสเซียแจ้งว่า "หน่วยตอบโต้สถานการณ์ฉุกเฉินเตรียมพร้อมรับมือผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากสึนามิ" ต่อมาเจ้าหน้าที่วลาดีวอสตอคแจ้งว่า "ไม่พบสึนามิ" ส่วนที่นาค็อดกา "สึนามิผ่านไปแทบไม่มีร่องรอย" ที่เมืองเปรโอบราเจนีเยในดินแดนปรีมอร์เยวัดคลื่นได้ 0.63 เมตร ส่วนที่เมืองฮอลมสค์บนเกาะซาฮาลินวัดได้ 0.18 เมตร

## ผลกระทบ
[250px|thumb|right|กำแพงหิน[ปราสาทคานาซาวะได้รับความเสียหาย]]

แผ่นดินไหวเกิดขึ้นในประเทศญี่ปุ่นในช่วงวันขึ้นปีใหม่ซึ่งถือเป็นหนึ่งในวันหยุดราชการ ผู้คนต่างอยู่ที่บ้านพักและอาคารส่วนใหญ่ปิด มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 241 ราย โดยทุกรายอยู่ในจังหวัดอิชิกาวะ, 31 รายในวาจิมะ, 22 รายในซูซุ, 5 รายในนานาโอะ, ในโนโตะและอานามิซุเมืองละ 2 ราย และในฮากูอิและชิกะเมืองละ 1 ราย มีผู้ได้รับบาดเจ็บอย่างน้อย 304 รายรวมทั้ง 7 จังหวัด อย่างน้อย 22 รายในจังหวัดอิชิกาวะได้รับบาดเจ็บสาหัส จวบจนถึงวันที่ 3 มกราคม ประชาชนทั้งสิ้น 31,800 คนพักพิงอยู่ในศูนย์หลบภัยหลังเกิดแผ่นดินไหว โดยในจำนวนนี้ ประชาชน 27,700 พักพิงอยู่ในศูนย์อพยพ 336 แห่งในจังหวัดอิชิกาวะ ความเสียหายเกิดขึ้นอย่างหนักในวาจิมะ, ซูซุ และโนโตะ ในวันที่ 3 มกราคม ยังมีรายงานผู้สูญหายหลายคน

ในเมืองวาจิมะ บ้านเรือนอย่างน้อย 50 หลังคาเรือนพังถล่ม เกิดเหตุเพลิงไหม้ในเมืองราว 17:00 น. และเนื่องด้วยถนนได้รับความเสียหาย นักดับเพลิงไม่สามารถเข้าควบคุมเพลิงได้ แนวเพลิงขยายเป็นวงกว้างบ้านและอาคารราว 200 หลังคาเรือนถูกไหม้วอด ประชาชนมากกว่า 30 คนในวาจิมะและอีกหลายรายในซูซุได้รับบาดเจ็บ

สถานีตำรวจอิชิกาวะนานาโอะระบุว่าประชาชนที่ติดอยู่ในบ้านที่พังถล่มลงมาได้รับการช่วยเหลือแล้ว ประชาชนอย่างน้อย 14 คนเสียชีวิตจากบ้านที่ถล่มลงในวาจิมะ ขณะที่สถานีดับเพลิงและกู้ภัยต่างรายงานผู้บาดเจ็บอีกหลายราย โฆษกโรงพยาบาลเทศบาลวาจิมะระบุว่าประชาชนเข้ารับการรักษาด้วยอาการกระดูกหักหรือบาดเจ็บจากสิ่งของตกหล่นใส่ ในเมืองชิกะ มีผู้เสียชีวิต 2 ราย และ 1 รายได้รับบาดเจ็บ ขณะที่บ้านสองหลังคาเรือนถล่มลง ในเมืองอานามิซุ มีผู้ไม่ได้สติ 1 รายและอาคารบ้านเรือน 9 หลังพังถล่ม ในนครซูซุ บ้าน 53 หลังคาเรือนพังถล่ม เกิดแผ่นดินถล่มตลอดภูมิภาคที่มีลักษณะเป็นภูเขาในคาบสมุทรโนโตะ

## การตอบสนอง
ฟูมิโอะ คิชิดะ นายกรัฐมนตรี ประกาศตั้งศูนย์ฉุกเฉินพิเศษเพื่อรวบรวมและเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับแผ่นดินไหวและสึนามิ มิโนรุ คิฮาระ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม สั่งให้กองกำลังป้องกันตนเองญี่ปุ่นเข้าช่วยเหลืองานกู้ภัย ต่อมาเขาประกาศการส่งกำลังพล 1,000 นายไปยังพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ โดยอีก 8,500 นายอยู่ในสถานะเตรียมพร้อม อากาศยานของกองกำลังอีก 20 ลำถูกส่งบินเหนือพื้นที่เพื่อสำรวจความเสียหาย มีการส่งเจ้าหน้าที่กู้ภัยราว 3,000 นายไปยังคาบสมุทรโนโตะ เนื่องด้วยสิ่งกีดขวางบนถนนต่าง ๆ ความช่วยเหลือทางมนุษยธรรมถูกส่งไปยังคาบสมุทรด้วยเรือ ขณะที่ส่งด้วยเฮลิคอปเตอร์ไปยังพื้นที่โดดเดี่ยวเข้าถึงยากอื่น ๆ 

บริษัทพลังงานไฟฟ้าคันไซ, บริษัทพลังงานไฟฟ้าโตเกียว และบรัษัทพลังงานไฟฟ้าโฮกูริกุ กล่าวว่าพวกเขากำลังตรวจสอบเฝ้าระวังความผิดปกติในโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ ต่อมา บริษัทพลังงานไฟฟ้าคันไซ และโฮกูริกุรายงานว่าไม่มีความผิดปกติเกิดขึ้น โดยเครื่องปฏิกรณ์ของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ชิกะในจังหวัดอิชิกาวะถูกปิดลงเมื่อเกิดแผ่นดินไหวสำหรับการตรวจสอบ คณะกรรมการกำกับดูแลนิวเคลียร์ยังไม่พบความผิดปกติของโรงงานไฟฟ้าตามแนวชายฝั่งทะเลญี่ปุ่น บริษัทพลังงานไฟฟ้าโฮกูริกุปิดการใช้งานเครื่องกำเนิดสองเครื่องที่โรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนในนานาโอะ

[left|thumb|[ฟูมิโอะ คิชิดะ นายกรัฐมนตรี เป็นผู้นำรัฐบาลในการตอบโต้เหตุแผ่นดินไหว]]
มีการประกาศงดให้บริการชินกันเซ็งในภูมิภาคกลางและตะวันออกของประเทศหลังเกิดแผ่นดินไหว ทำให้เกิดผู้โดยสารระหว่างโทยามะและคานาซาวะตกค้างอย่างน้อย 1,400 คนเป็นเวลากว่า 11 ชั่วโมง การเดินรถไฟท้องถิ่นยังถูกหยุดถึง 24 ชั่วโมงหลังเกิดแผ่นดินไหว ทำให้เกิดผู้โดยสารรถไฟเที่ยวด่วนราว 1,400 คน ชินกันเซ็งกลับมาให้บริการอีกครั้งในช่วงบ่ายของวันที่ 2 มกราคม ทางพิเศษสายสำคัญหลายแห่งในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบปิดลง ออลนิปปอนแอร์เวย์และเจแปนแอร์ไลน์ยกเลิกเที่ยวบินไปยังจังหวัดโทยามะ, อิชิกาวะ และนีงาตะตลอดทั้งวันที่ 1 มกราคม ต่อมาเจแปนแอร์ไลน์ประกาศเที่ยวบินเสริมไปยังสนามบินโคมัตสึในจังหวัดอิชิกาวะและสนามบินนีงาตะในวันที่ 2 มกราคม 

เช้าของวันที่ 3 มกราคม บริษัทรถไฟญี่ปุ่นกลับมาให้บริการบางส่วน อย่างไรก็ตาม สายการเดินรถท้องถิ่นยังคงงดให้บริการ กระทรวงที่ดิน โครงสร้างพื้นฐาน การขนส่ง และการท่องเที่ยว (MLIT) ยืนยันว่าสนามบินโนโตะจะคงปิดจนถึงวันที่ 4 มกราคม โดยการกลับมาให้บริการเต็มรูปแบบยังไม่มีวันกำหนด 

จังหวัดอิชิกาวะ, นีงาตะ, โทยามะ และฟูกูอิร้องขอความช่วยเหลือทางการเงินสำหรับเทศบาล 47 แห่งตามพระราชบัญญัติการบรรเทาสาธารณภัยซึ่งรัฐบาลกลางจะต้องครอบคลุมค่าใช้งานเกี่ยวกับการตอบโต้ภัยพิบัติและการฟื้นฟูราวร้อยละ 50–90 กระทรวงสาธารณสุขญี่ปุ่นมีคำสั่งให้โรงพยาบาลครอบคลุมประกันสุขภาพให้แก่ผู้ป่วยที่ได้รับผลกระทบจากแผ่นดินไหว รวมถึงผู้ป่วยที่ไม่มีประกันด้วยเช่นกัน เจ้าหน้าที่ในจังหวัดอิชิกาวะเปิดอีเมลช่วยเหลือเพื่ออำนวยความสะดวกกับประชาชนและนักท่องเที่ยวที่ได้รับผลกระทบ

## ปฏิกิริยา
การเสด็จออกสิงหบัญชรของสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะทุกวันขึ้นปีใหม่ในวันที่ 2 มกราคมถูกยกเลิกจากเหตุแผ่นดินไหว สำนักพระราชวังหลวงระบุว่าเป็นครั้งแรกที่การเสด็จออกสิงหบัญชรถูกยกเลิกด้วยเหตุภัยพิบัติ นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าทั้งสมเด็จพระจักรพรรดิและจักรพรรดินีทรงมีความห่วงพระทัยให้ปฏิบัติการกู้ภัยและผจญเพลิงในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบดำเนินไปอย่างรวดเร็วท่ามกลางสภาพอากาศหนาวจัด

ประธานาธิบดีไต้หวัน ไช่ อิงเหวิน, ประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ บองบอง มาร์กอส, นายกรัฐมนตรีเวียดนาม ฝั่ม มิญ จิ๊ญ, ประธานาธิบดีฝรั่งเศส แอมานุแอล มาครง, นายกรัฐมนตรีอิตาลี จอร์จา เมโลนี, นายกรัฐมนตรีแคนาดา จัสติน ทรูโด, ประธานาธิบดีสหรัฐ โจ ไบเดน, นายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักร ริชี ซูแน็ก, นายกรัฐมนตรีกัมพูชา ฮุน มาแณต, ประธานาธิบดีบราซิล ลูอิส อีนาซียู ลูลา ดา ซิลวา, ประธานาธิบดีชิลี กาบริเอล โบริช, นายกรัฐมนตรีอินเดีย นเรนทระ โมที, นายกรัฐมนตรีไทย เศรษฐา ทวีสิน, นายกรัฐมนตรีมาเลเซีย อันวาร์ อิบราฮิม, นายกรัฐมนตรีสิงคโปร์ ลี เซียนลุง, นายกรัฐมนตรีโปแลนด์ อันด์แชย์ ดูดา, นายกรัฐมนตรีแทนซาเนีย Samia Suluhu Hassan, นายกรัฐมนตรีสเปน เปโดร ซันเชซ, ประธานาธิบดีเกาหลีใต้ ยุน ซ็อก-ย็อล, นายกรัฐมนตรีสวีเดน อุล์ฟ คริสเตอช็อน, ประธานาธิบดียูเครน วอลอดือมือร์ แซแลนสกึย และนายกรัฐมนตรีออสเตรเลีย แอนโทนี แอลบานีส แสดงความเสียใจและระบุว่าพร้อมที่จะส่งความช่วยเหลือใด ๆ ให้แก่ประเทศญี่ปุ่น กองทัพฟิลิปปินส์ ยังเสนอที่จะร่วมมือกับกองกำลังป้องกันตนเองในการตอบโต้กับแผ่นดินไหว กรรมการจัดการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) คริสตาลีนา จอร์เจวา และสมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสยังร่วมแสดงความเสียใจต่อเหยื่อภัยแผ่นดินไหว

## ข้อมูลผิด
มีการแพร่กระจายข้อมูลผิด ๆ เกี่ยวกับแผ่นดินไหวบนแพลตฟอร์มสื่อสังคมเช่น เอ็กซ์ (เดิม ทวิตเตอร์) รวมถึงการอ้างที่ผิดว่าแผ่นดินไหวเกิดขึ้นจากการสร้างของมนุษย์ ผู้ใช้งานเชื่อมโยงวิดีโอแผ่นดินไหวใต้น้ำในอินโดนีเซียเมื่อเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2023 ภาพแผ่นดินไหวโทโฮกุ ค.ศ. 2011 และคูมาโมโตะ ค.ศ. 2016  และแผ่นดินถล่ม ค.ศ. 2021 ว่าเป็นแผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะอย่างไม่ถูกต้อง

## ผลสืบเนื่อง

เมื่อช่วงเย็นของวันที่ 2 มกราคม เกิดการชนกันที่ท่าอากาศยานฮาเนดะระหว่างเครื่องบินหน่วยยามฝั่งญี่ปุ่นที่ขนเสบียงช่วยเหลือทางมนุษยธรรมไปยังเหยื่อแผ่นดินไหวในนีงาตะและเครื่องบินแอร์บัส เอ350 ของเจแปนแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 516 ต้นทางจากท่าอากาศยานชินชิโตเซะ ทำให้เครื่องบินทั้งสองลำถูกทำลาย ผู้โดยสารทั้ง 379 คนบนเครื่องบินของเจแปนแอร์ไลน์ได้รับการอพยพ อย่างไรก็ดี มีผู้บาดเจ็บ 14 คน กัปตันเครื่องบินของหน่วยยามฝั่งหนีออกมาได้ด้วยอาการบาดเจ็บสาหัส ขณะที่ลูกเรืออีกห้าคนเสียชีวิต

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อแผ่นดินไหวในประเทศญี่ปุ่น
* แผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะ ค.ศ. 2007
* ฝูงแผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:แผ่นดินไหวในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:แผ่นดินไหวในจังหวัดอิชิกาวะ
หมวดหมู่:แผ่นดินไหวในภูมิภาคชูบุ
หมวดหมู่:แผ่นดินไหวในยุคเรวะ
หมวดหมู่:แผ่นดินไหวในปี พ.ศ. 2567
หมวดหมู่:สึนามิในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สึนามิในประเทศเกาหลีใต้
หมวดหมู่:สึนามิในประเทศรัสเซีย