เฝิง ต่าน

**เฝิง ต่าน** (; เสียชีวิต ค.ศ. 286) หรือ **บังซิม** ชื่อรอง **เฉ่าโจ้ว** () เป็นขุนนางในยุคราชวงศ์จิ้นตะวันตก

## ประวัติ
เฝิง ต่านเป็นชาวเมืองอันเป๋ง (安平郡 *อานผิงจฺวิ้น*) ซึ่งปัจจุบันคือนครเหิงฉุ่ย (衡水) มณฑลเหอเป่ย์ ปู่ของเฝิง ต่านคือเฝิง ฝู (馮浮) ซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการมณฑลราชธานี (司隸校尉 *ซือลี่เซี่ยวเว่ย์*) ของรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊ก บิดาของเฝืง ต่านคือเฝิง ยฺเหวียน (馮員) ซึ่งดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าเมือง (太守 *ไท่โฉ่ว*) ของเมืองจี้จฺวิ้น (汲郡)

เฝิง ต่านในวัยเยาว์มีความเชียวชาญเรื่องคัมภีร์โบราณและประวัติศาสตร์ มีความสามารถในการโต้วาที เฝิง ต่านเคยดำแหน่งตำแหน่งเจ้าเมืองของเมืองเว่ยจฺวิ้น (魏郡), นายกองพันทหารราบ (步兵校尉 *ปู้ปิงเซี่ยวเว่ย์*) และนายกองพันทหารม้าเร็ว (越騎校尉 *เยฺว่ฉีเซี่ยวเว่ย์*) ต่อมาเฝิง ต่านได้รับความโปรดปรานจากสุมาเอี๋ยน (司馬炎 *ซือหม่า เหยียน*) จักรพรรดิผู้ก่อตั้งราชวงศ์จิ้นตะวันตก และได้รับการเลื่อนตำแหน่งเป็นขุนพลพิทักษ์ฝ่ายซ้าย (左衛將軍 *จั่วเว่ย์เจียงจฺวิน*) เฝิง ต่านมีความสามารถในการทำให้สุมาเอี๋ยนทรงพอพระทัย ทำให้สุมาเอี๋ยนทรงโปรดปรานและไว้วางพระทัยเฝิง ต่านมากยิ่งขึ้น ด้วยเหตุนี้เฝิง ต่านจึงสนิทสนมกับกาอุ้น (賈充 *เจี่ย ชง*), ซุนโจย (荀勗 *สฺวิน ซฺวี่*) และขุนนางคนสนิทคนอื่น ๆ เฝิง ต่าน, กาอุ้นและซุนโจยสามคนได้รวมเป็นกลุ่มกัน

เมื่อ ค.ศ. 271 เมื่อจักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงต้องการตั้งให้กาอุ้นไปรักษาภูมิภาคกวนต๋ง (關中 *กวานจง*)  ซุนโจยวางแผนให้เจี่ย หนานเฟิง (賈南風) บุตรสาวของกาอุ้นได้สมรสกับรัชทายาทซือหม่า จง (司馬衷) เพื่อให้กาอุ้นยังคงอยู่ในลกเอี๋ยง (洛陽 *ลั่วหยาง*) นครหลวงของราชวงศ์จิ้นและรักษาอำนาจต่อไปได้ เฝิงต่านมีส่วนร่วมอย่างมากในแผนการนี้ การสมรสประสบผลสำเร็จจึงทำให้กาอุ้นยังคงอยู่ในราชสำนัก ภายหลังจักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงเห็นว่าเจี่ย หนานเฟิงมีนิสัยโหดร้ายจึงทรงมีพระประสงค์จากปลดเจี่ย หนานเฟิงจากการเป็นพระชายาของรัชทายาท เฝิง ต่านและคนอื่น ๆ ทูลทัดทานและขอร้องจึงทำให้สุมาเอี๋ยนทรงเปลี่ยนพระทัย

ในช่วงราชวงศ์จิ้นทำศึกพิชิตรัฐง่อก๊กเมื่อ ค.ศ. 279-280 เฝิง ต่านได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าเมืองของเมืองยีหลำ (汝南郡 *หรู่หนานจฺวิ้น*) และติดตามทัพของขุนพลองโยย (王濬 *หวาง จฺวิ้น*) ในการโจมตีเบาะเหลง (秣陵 *มั่วหลิง*) ภายหลังได้เลื่อนตำแหน่งเป็นผู้ช่วยขุนนางตรวจสอบ (御史中丞 *ยฺวี่ฉื่อจงเฉิง*) และต่อมาเป็นขุนนางมหาดเล็ก (侍中 *ชื่อจง*)

เมื่อ ค.ศ. 282 สุมาเอี๋ยนประชวรหนัก หลังจากอาการประชวรบรรเทาลง พระองค์ก็ทรงรับทราบว่าในระหว่างที่พระองค์ประชวร เหล่าขุนนางและราษฎรต่างสนับสนุนสุมาฮิวผู้เป็นเจอ๋อง (齊王 *ฉีหวาง*) และเป็นพระอนุชาของสุมาเอี๋ยนให้สืบราชบัลลังก์ สุมาฮิวนั้นมักทรงดูถูกซุนโจย อีกทั้งรัชทายาทซือหม่า จงก็ทรงด้อยสติปัญญา ซุนโจยจึงกลัวว่าหากสุมาฮิวได้สืบราชบัลลงก์จะเป็นผลเสียต่อตนเอง ซุนโจยและเฝิง ต่านจึงทูลเสนอจักรพรรดิสุมาเอี๋ยนให้ทรงมีรับสั่งให้สุมาฮิวเสด็จกลับไปเขตศักดินาของพระองค์ สุมาเอี๋ยนทรงไตร่ตรองแล้วจึงทรงรับข้อเสนอของทั้งสอง และทรงส่งคนไปเชิญสุมาฮิวให้ออกจากนครหลวง

สุมาฮิวเกิดอาการประชวรด้วยความกังวลและความกริ้ว จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนจึงทรงส่งแพทย์หลวงไปถวายการรักษา แต่เฝิง ต่านสมคบคิดกับแพทย์หลวงให้จงใจปฏิเสธที่จะถวายการรักษาสุมาฮิว ทำให้อาการประชวรของสุมาฮิวแย่ลงและสิ้นพระชนม์ในเวลาต่อมา เดิมทีสุมาเอี๋ยนไม่ได้ทรงรังเกียจสุมาฮิวที่เป็นพระอนุชาร่วมบิดามารดา แต่พระองค์ตัดสินพระทัยส่งสุมาฮิวกลับไปเขตศักดินาเพื่อรักษาราชบัลลังก์ของพระองค์เอง หลังสุมาเอี๋ยนทรงทราบข่าวการสิ้นพระชนม์ด้วยอาการประชวรของสุมาฮิว สุมาเอี๋ยนก็ทรงโทมนัสนัก เหล่าขุนนางและราษฎรต่างก็โศกเศร้าอย่างมากเช่นกัน ในช่วงเวลานี้เฝิง ต่านทูลเสนอสุมาเอี๋ยนว่า "เจอ๋อง (สุมาฮิว) ผู้นี้ทรงมีชื่อเสียงมากเกินไป การประชวรสิ้นพระชนม์ในบัดนี้นั้นถือเป็นโชคดีแก่วงศ์จิ้นอันยิ่งใหญ่ของเรา เหตุใดฝ่าบาทจึงทรงโสมนัสเกินควรเช่นนี้!" สุมาเอี๋ยนทรงได้ยินดังนั้นจึงหยุดกรรแสง

ในช่วงเวลาที่ราชวงศ์จิ้นพิชิตง่อก๊กนั้น เฝิง ต่านรวมถึงกาอุ้น, ซุนโจย และคนอื่น ๆ เคยคัดค้านการบุกง่อก๊ก และมีความเห็นขัดแย้งกับจาง หฺวา (張華), เตาอี้ (杜預 *ตู้ ยฺวี่*) และคนอื่น ๆ แต่ในท้ายที่สุดทัพราชวงศ์จิ้นก็สามารถพิชิตง่อก๊กได้สำเร็จ ทำให้เฝิง ต่านรู้สึกละอายใจและหวาดกลัว เกรงว่าไม่ช้าก็เร็วที่จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนจะทรงหมางเมินตนเพราะตนเคยคัดค้านการโจมตีง่อก๊ก อีกทั้งจาง หฺวาก็เคยพูดจาไม่ดีเกี่ยวเฝิง ฮุย (馮恢) พี่ชายของเฝิง ต่านให้สุมาเอี๋ยนทรงฟังด้วย ดังนั้นเฝิง ต่านจึงเกลียดจาง หฺวามาก ต่อมาจาง หฺวาถูกส่งไปปราบจลาจลที่มณฑลอิวจิ๋ว (幽州 *โยวโจว*) ทำให้จาง หฺวามีชื่อเสียงเพิ่มขึ้นอย่างมาก ในเวลานั้นขุนนางราชสำนักต่างทูลเสนอสุมาเอี๋ยนให้ทรงเรียกตัวจาง หฺวากลับมาราชสำนัก ในระหว่างการหารือเรื่องที่จะตั้งให้จาง หฺวาเป็นหัวหน้าสำนักราชเลขาธิการ (尚書令 *ช่างชูลิ่ง*) เฝิง ต่านก็ได้โอกาสใส่ร้ายจาง หฺวา โดยยกตัวอย่างจากเหตุการณ์ที่อดีตที่จงโฮย (鍾會 *จง ฮุ่ย*) ได้รับมอบหมายให้พิชิตรัฐจ๊กก๊ก แต่กลับพยายามก่อกบฏเมื่อ ค.ศ. 264 หลังพิชิตจ๊กก๊กได้แล้ว แล้วเฝิง ต่านจึงทูลเสนอสุมาเอี๋ยนว่าไม่ควรมอบหมายความรับผิดชอบสำคัญให้จาง หฺวา ไม่เช่นนั้นจาง หฺวาอาจก่อปัญหาขึ้นในวันใดวันหนึ่งเหมือนที่จงโฮยเคยกระทำ สุมาเอี๋ยนทรงฟังคำเฝิง ต่านแล้วก็ไม่มอบหมายหน้าที่สำคัญให้จาง หฺวาอีกเลยจนกระทั่งพระองค์สวรรคต

เมื่อ ต.ศ. 286 เฝิง ต่านล้มป่วย สุมาเอี๋ยนทรงแต่งตั้งให้เฝิง ต่านมีตำแหน่งเป็นนายทหารม้ามหาดเล็ก (散騎常侍 *ซานฉีฉางชื่อ*) ต่อมาไม่นานเฝิง ต่านก็เสียชีวิต

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ฝาง เสฺวียนหลิง (648). *[[จิ้นชู]]*.

หมวดหมู่:ข้าราชการในยุคราชวงศ์จิ้น