เรือยกพลขึ้นบกจู่โจมชั้นมิสทราล

**ชั้น''มิสทราล*** () เป็น[[ชั้นเรือ|ชั้น]]ของ[[เรือยกพลขึ้นบกจู่โจม]] หรือที่รู้จักกันในฐานะ[[เรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์]]ของ[[กองทัพเรือฝรั่งเศส]] ซึ่งเรียกว่า "เรือวางแผนและบัญชาการ" (; [[อักษรย่อ]]: BPC) เรือชั้น*มิสทราล*นั้นสามารถขนส่งและกรีธาพลเฮลิคอปเตอร์[[แอนอาช90]] หรือ[[ยูโรคอปเตอร์ ไทเกอร์|ไทเกอร์]] 16 ลำ, เรือบาร์จยกพลขึ้นบกสี่ลำ, ยานพาหนะมากถึง 70 คัน รวมถึงรถถัง[[อาแอมอิกซ์ เลอแกลร์ก]] 13 คัน หรือกองทัพรถถังเลอแกลร์กที่แข็งแกร่ง 40 คัน และทหาร 450 นาย เรือนี้มีการติดตั้งเตียงผู้ป่วย 69 เตียง และสามารถเข้าประจำการในฐานะส่วนหนึ่งของ[[กองกำลังตอบโต้เนโท]] หรือกับกองกำลังรักษาสันติภาพแห่งสหประชาชาติและสหภาพยุโรป

เรือสามลำของชั้นดังกล่าวที่ประจำการในกองทัพเรือฝรั่งเศส ได้แก่ *มิสทราล*, *ตอนแนร์* และ*ดิกซ์มูเดอ* ส่วนข้อตกลงของเรือสองลำสำหรับกองทัพเรือรัสเซียได้รับการประกาศโดย[[นีกอลา ซาร์กอซี]] ซึ่งดำรงตำแหน่ง[[ประธานาธิบดีฝรั่งเศส]]ในขณะนั้น ณ วันที่ 24 ธันวาคม ค.ศ. 2010 และลงนามโดยรองนายกรัฐมนตรีรัสเซีย [[อีกอร์ เซชิน]] กับรัฐมนตรีกลาโหมฝรั่งเศส [[อาแล็ง ฌูเป]] ต่อหน้าซาร์กอซีเมื่อวันที่ 25 มกราคม ค.ศ. 2011 ส่วนวันที่ 3 กันยายน ค.ศ. 2014 ประธานาธิบดีฝรั่งเศส [[ฟร็องซัว ออล็องด์]] ได้ประกาศเลื่อนการส่งมอบเรือรบลำแรก [[เรือรัสเซียวลาดีวอสตอค (ค.ศ. 2013)|*วลาดีวอสตอค*]] เนื่องจาก[[การแทรกแซงทางทหารของรัสเซียในยูเครน (ค.ศ. 2014–ปัจจุบัน)|วิกฤตการณ์รัสเซีย–ยูเครน]] กระทั่งวันที่ 5 สิงหาคม ค.ศ. 2015 ประธานาธิบดี ฟร็องซัว ออล็องด์ และประธานาธิบดีรัสเซีย [[วลาดีมีร์ ปูติน]] ประกาศว่าฝรั่งเศสจะจ่ายเงินคืน และเก็บเรือทั้งสองลำที่ผลิตสำหรับ[[กองทัพเรือรัสเซีย]]ในตอนแรก ซึ่งต่อมาได้ขายเรือสองลำให้แก่[[ประเทศอียิปต์]]แทน

== ประวัติ ==

=== หลักนิยมของฝรั่งเศสเกี่ยวกับปฏิบัติการสะเทินน้ำสะเทินบกใน ค.ศ. 1997 ===
ใน ค.ศ. 1997 [[เดเซแอนแอ็ส (บริษัท)|บริษัทเดเซแอนแอ็ส]] เริ่มการศึกษาสำหรับเรือแทรกแซงอเนกประสงค์ (; [[อักษรย่อ]]: BIP) ในเวลาเดียวกัน หลักนิยมของฝรั่งเศสเกี่ยวกับการปฏิบัติการสะเทินน้ำสะเทินบกได้รับการพัฒนา และกำหนดให้เป็นการออกแบบระดับชาติสำหรับการปฏิบัติการสะเทินน้ำสะเทินบก (; [[อักษรย่อ]]: CNOA) เรือแทรกแซงอเนกประสงค์คือการทำใหม่และเพิ่มขีดความสามารถสะเทินน้ำสะเทินบกของกองทัพเรือฝรั่งเศส ซึ่งในเวลานั้นประกอบไปด้วย[[เรือยกพลขึ้นบกขนาดใหญ่แบบอู่ลอย]][[เรืออู่ยกพลขึ้นบกชั้นโฟเดรอ|ชั้น*โฟเดรอ*]]สองลำ และ[[เรืออู่ยกพลขึ้นบกชั้นอูรากอง|ชั้น*อูรากอง*]]สองลำ

การออกแบบระดับชาติสำหรับการปฏิบัติการสะเทินน้ำสะเทินบกคือการยืนยันความสามารถของกองทัพเรือฝรั่งเศสในการทำการรบสะเทินน้ำสะเทินบก, การถอนตัว, การแสดงแสนยานุภาพ และการตีโฉบฉวย สิ่งนี้จะทำให้กองทัพเรือฝรั่งเศสสามารถบูรณาการเข้ากับกรอบหลักนิยมตามที่อธิบายโดย*บรรณสารยุทธวิธีของพันธมิตรสหรัฐ* 8บี (ATP8) ของเนโท และ[[กรอบความร่วมมือสะเทินน้ำสะเทินบกยุโรป]] ในขณะที่การออกแบบระดับชาติสำหรับการปฏิบัติการสะเทินน้ำสะเทินบกให้ความสำคัญกับความสามารถของอากาศเป็นสำคัญ มันยังมอบการเพิ่มจำนวนยานพาหนะและบุคลากรที่สามารถขนส่งและกรีธาพล; การออกแบบระดับชาติสำหรับการปฏิบัติการสะเทินน้ำสะเทินบกได้กำหนดจุดมุ่งหมายของโครงการในการสร้างกองกำลังที่ประกอบไปด้วยสี่กองร้อยต่อสู้ (1,400 นาย, ยานพาหนะ 280 คัน และเฮลิคอปเตอร์ 30 ลำ) เป็นเวลาสิบวัน ในระยะลึก 100 กิโลเมตร กองกำลังนี้น่าจะสามารถเข้าไปแทรกแซงได้ไม่ว่าที่ไหนก็ตามภายในระยะ 5,000 กิโลเมตรจาก[[ประเทศฝรั่งเศสแผ่นดินใหญ่|แผ่นดินใหญ่]]ของประเทศฝรั่งเศส หรือเพื่อสนับสนุนดินแดนโพ้นทะเลหรือพันธมิตรของฝรั่งเศส รวมถึงปฏิบัติการร่วมกับกองกำลังเนโทและสหภาพยุโรป เรือที่เสนอใด ๆ จะต้องมีความสามารถในการปฏิบัติการระหว่างประจำการกับกองพัน[[ทรูเปสเดอมารีน]]ของ[[กองทัพบกฝรั่งเศส]]

=== วิวัฒนาการของแนวคิด ===
การศึกษาเกี่ยวกับเรือแทรกแซงอเนกประสงค์ (; [[อักษรย่อ]]: BIP) ได้เริ่มขึ้นในช่วงเวลาที่อุตสาหกรรมป้องกันประเทศกำลังเตรียมปรับโครงสร้างและบูรณาการ เรือแทรกแซงอเนกประสงค์มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นการออกแบบแบบแยกส่วนที่ปรับขนาดได้ซึ่งสามารถใช้ได้กับประเทศต่าง ๆ ในสหภาพยุโรปและสร้างขึ้นโดยร่วมมือกัน แต่ประเด็นทางการเมืองที่เกี่ยวข้องกับการจ้างงานและการแบ่งสัญญาใหม่ ทำให้การรวมชาติในยุโรปที่มีความเชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมเรือล้มเหลว และโครงการ BIP ได้เปลี่ยนจากการเป็นแนวคิดทั่วยุโรปไปเป็นกิจการของฝรั่งเศส

ใน ค.ศ. 1997 มีการเปิดเผยการออกแบบเรือทั่วไปที่เรียกว่าเรือบาร์จขนส่งยกพลชึ้นบกแบบใหม่ (; [[อักษรย่อ]]: NTCD) โดยอิงจากเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์พลังงานนิวเคลียร์[[เปอาช 75]] ที่ถูกยกเลิกอย่างหลวม ๆ ที่ใหญ่ที่สุดคือเบอีเป-19 ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นพื้นฐานของชั้น*มิสทราล* การออกแบบเบอีเป-19 รวมถึงดาดฟ้ายาวตลอดลำเรือ 190 เมตร (620 ฟุต) พร้อมความกว้างของตัวเรือ 26.5 เมตร (87 ฟุต), กินน้ำลึก 6.5 เมตร (21 ฟุต) และระวางขับน้ำ 19,000 ตัน; ซึ่งมีมิติข้อมูลเหนือกว่าข้อกำหนดของแนวคิดเรือบาร์จขนส่งยกพลชึ้นบกแบบใหม่ นอกจากนี้ ยังมีการเปิดเผยการออกแบบเรือขนาดเล็กสามแบบ โดยใช้การออกแบบเบอีเป-19 รุ่นลดขนาด และมีความกว้างของตัวเรือทั่วไป  ได้แก่ เบอีเป-13 (13,000 ตัน, ), เบอีเป-10 (10,000 ตัน, ) และเบอีเป-8 (8,000 ตัน, ) ซึ่งเบอีเป-8 ได้รวมเอาคุณสมบัติของเรือลำเลียงพลสะเทินน้ำสะเทินบก[[เรืออู่ลำเลียงพลสะเทินน้ำสะเทินบกชั้นซันจอร์โจ|ซันจอร์โจ]]ของอิตาลี แต่ได้รวมโรงเก็บเฮลิคอปเตอร์

[[ไฟล์:EDIC Sabre.JPG|thumb|left|เรือระบายพล*ซาเบรอ*]]

ในขั้นตอนการออกแบบ แนวคิดของเรือบาร์จขนส่งยกพลชึ้นบกแบบใหม่มีลิฟต์อากาศยานที่ฝั่งกราบซ้าย (เหมือนกันกับ[[เรือยกพลขึ้นบกจู่โจมชั้นตาราวา|ชั้น*ตาราวา*]]ของสหรัฐ), อีกตัวหนึ่งอยู่ทางฝั่งกราบขวา, ตัวหนึ่งอยู่ตรงกลางลานบิน และตัวหนึ่งข้างหน้าของโครงสร้างส่วนบนเกาะกลาง สิ่งเหล่านี้ถูกลดจำนวนลงในเวลาต่อมาและย้ายตำแหน่ง โดยลิฟต์หลักย้ายไปทางท้ายเรือซึ่งเดิมตั้งอยู่ทางกราบขวา แต่จากนั้นก็ย้ายไปอยู่ตรงกลาง และลิฟต์เสริมที่อยู่ด้านหลังโครงสร้างส่วนบนเกาะกลาง ภาพวาดแนวความคิดและคำอธิบายที่สร้างขึ้นโดย*ดีเรกชงเดกงสตุชชงนาแว็ล* (DCN) หนึ่งในสองผู้ต่อเรือที่เกี่ยวข้องในโครงการนี้ ได้แสดงให้เห็นคุณสมบัติคล้ายเรือบรรทุกอากาศยานหลายแบบ รวมถึง[[เรือบรรทุกอากาศยาน#ทางลาดแบบสกีจัมป์|ทางลาดแบบสกีจัมป์]]สำหรับอากาศยาน[[สโตบาร์]] (อนุญาตให้ใช้อากาศยาน[[เอวี-8บี แฮริเออร์ II]] และ[[เอฟ-35 ไลท์นิง II]]-บี ปฏิบัติการ), จุดจอดเฮลิคอปเตอร์สี่หรือห้าจุด (รวมถึงหนึ่งจุดที่เสริมความแข็งแกร่งเพื่อรองรับเฮลิคอปเตอร์[[วี-22 ออสเปร]] หรือ[[ซีเอช-53 ซีสตัลเลียน|ซีเอช-53อี ซูเปอร์สตัลเลียน]]) และ[[ดาดฟ้าตอนที่มีฝาอับเฉา]]ที่สามารถรองรับ[[เรือระบายพล]][[เรือระบายพลชั้นซาเบรอ|ชั้น*ซาเบรอ*]] หรือเรือโฮเวอร์คราฟต์[[ยานเบาะอากาศยกพลขึ้นบก|แอลแค็ก]] จากการทบทวนโดย[[วุฒิสภาฝรั่งเศส]]ได้สรุปว่าอากาศยานสโตบาร์อยู่นอกขอบเขตของศูนย์ปฏิบัติการทางอากาศแห่งชาติ ซึ่งต้องมีการปรับเปลี่ยนการออกแบบ

เรือบาร์จขนส่งยกพลชึ้นบกแบบใหม่ได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็น "เรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์แทรกแซง" (; PHI) ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2001 ก่อนที่จะได้รับการตั้งชื่อว่าเรือวางแผนและบัญชาการ (; [[อักษรย่อ]]: BPC) ในที่สุด เพื่อเน้นด้านสะเทินน้ำสะเทินบกและลักษณะการบังคับบัญชาของแนวคิด

=== การออกแบบและการสร้าง ===
ที่งานยูโรเนแวล ค.ศ. 1998 ทางฝรั่งเศสยืนยันว่าพวกเขากำลังวางแผนที่จะสร้างชุดเรือตามแนวคิดเรือแทรกแซงอเนกประสงค์-19 อย่างไรก็ตาม ยังไม่ได้รับการอนุมัติสำหรับการสร้างเรือสองลำคือ*มิสทราล*และ*ตอนแนร์*จนถึงวันที่ 8 ธันวาคม ค.ศ. 2000 สัญญาสำหรับการสร้างได้รับการเผยแพร่เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม และหลังจากได้รับการอนุมัติจากสหภาพผู้จัดซื้อ (; [[อักษรย่อ]]: UGAP) เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม ค.ศ. 2001 ก็ได้ตัดสินมอบแก่*ดีเรกชงเดกงสตุชชงนาแว็ล* (DCN) และ[[ชองติเยร์เดอลัตล็องติก]]เมื่อปลายเดือนกรกฎาคม ทีมออกแบบทางวิศวกรรมได้รับการสถาปนาขึ้นที่[[แซ็ง-นาแซร์]] ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2001 และหลังจากการปรึกษาหารือระหว่าง*ดีเรกชงเดกงสตุชชงนาแว็ล*รวมถึง[[คณะผู้แทนทั่วไปสำหรับยุทโธปกรณ์]] (; [[อักษรย่อ]]: DGA) ก็ได้เริ่มศึกษาและปรับเปลี่ยนการออกแบบเรือแทรกแซงอเนกประสงค์-19 ในทำนองเดียวกัน แนวคิดทั่วไปได้รับการขัดเกลาโดยคณะผู้แทนทั่วไปสำหรับยุทโธปกรณ์, *ดีเรกชงเดกงสตุชชงนาแว็ล*, [[เสนาธิการกลาโหม (ฝรั่งเศส)|เสนาธิการกลาโหม]] และชองติเยร์เดอลัตล็องติก ในระหว่างขั้นตอนการออกแบบและการตรวจสอบความถูกต้อง ได้มีการสร้างและทดสอบแบบจำลองขนาด 1/120 ใน[[อุโมงค์ลม]] โดยเผยให้เห็นว่าในลมปะทะที่รุนแรง ความสูงของเรือและด้านบนของดาดฟ้าเรือที่ยืดออกได้สร้างความปั่นป่วนไปตามดาดฟ้าขึ้นลงของอากาศยานบนเรือ ซึ่งการออกแบบดังกล่าวได้รับการเปลี่ยนแปลงเพื่อลดผลกระทบเหล่านี้ให้น้อยที่สุด และให้เงื่อนไขที่ดีขึ้นสำหรับปฏิบัติการเฮลิคอปเตอร์

<gallery>
ไฟล์:TCD vs BPC 2.svg|การเปรียบเทียบระหว่างเรือวางแผนและบัญชาการ กับประเภท[[เรืออู่ยกพลขึ้นบกชั้นโฟเดรอ|เรือบาร์จขนส่งยกพลขึ้นบก]]ก่อนหน้า
ไฟล์:Dixmude-Surcouf-IMG 8395.jpg|*ดิกซ์มูเดอ* เคียงข้างเรือฟริเกตล่องหน *เซอร์กูฟ* ที่จอดอยู่ในตูลง
</gallery>

เรือจะต้องได้รับการสร้างขึ้นในสถานที่ต่าง ๆ ในสององค์ประกอบหลักและส่วนประกอบย่อยหลายส่วน ซึ่งจะรวมกันเมื่อเสร็จสิ้น ดีเรกชงเดกงสตุชชงนาแว็ลซึ่งได้รับมอบหมายให้เป็นหัวหน้าฝ่ายก่อสร้างและรับผิดชอบ 60 เปอร์เซ็นต์ของมูลค่าการก่อสร้าง และ 55 เปอร์เซ็นต์ของเวลาทำงาน ได้ประกอบเครื่องยนต์ใน[[โลเรียนท์]], ระบบการต่อสู้ใน[[ตูลง]] และครึ่งหลังของเรือ รวมถึงโครงสร้างส่วนบนเกาะใน[[แบร็สต์ (ประเทศฝรั่งเศส)|แบร็สต์]] ส่วน[[เอสทีเอกซ์ ยุโรป]] ซึ่งเป็นบริษัทในเครือของการต่อเรือ[[เอสทีเอกซ์ ชิปบิลดิง]] ของ[[ประเทศเกาหลีใต้]] ได้สร้างส่วนหน้าของเรือแต่ละลำใน[[แซ็ง-นาแซร์]] และรับผิดชอบในการขนส่งไปยังอู่ต่อเรือของดีเรกชงเดกงสตุชชงนาแว็ลในแบร็สต์ เพื่อดำเนินการประกอบขั้นสุดท้าย ส่วนบริษัทอื่น ๆ มีส่วนเกี่ยวข้องในการก่อสร้าง ได้แก่ งานก่อสร้างบางส่วนได้รับมอบหมายจาก[[สทอซเนียเรมอนโตวาเดอกดัญสก์]] ขณะที่บริษัท[[ตาเลสกรุป|ตาเลส]]เป็นผู้จัดหาเรดาร์และระบบสื่อสาร คาดการณ์ว่าเรือแต่ละลำจะใช้เวลา 34 เดือนกว่าจะแล้วเสร็จ โดยมีการออกแบบและก่อสร้างสำหรับเรือทั้งสองลำราคา 685 ล้านยูโร (ค่าใช้จ่ายโดยประมาณเท่ากันสำหรับเรือลำเดียวที่อิงจาก[[เรือหลวงโอเชียน (L12)|เรือหลวง*โอเชียน*]] หรือ และประมาณราคาเดียวกันกับเรือสะเทินน้ำสะเทินบกชั้น*โฟเดรอ*รุ่นก่อน ซึ่งแทนที่ครึ่งหนึ่งของขนาดของเรือชั้น*มิสทราล* และใช้เวลา 46.5 เดือนกว่าจะแล้วเสร็จ)

เริ่มจากเรือ*ดิกซ์มูเดอ*, ชั้น*มิสทราล*ส่วนที่เหลือของฝรั่งเศส และชั้น*มิสทราล*ของรัสเซียสองลำแรกได้รับการสร้างขึ้นในแซ็ง-นาแซร์ โดยเอสทีเอกซ์ ฝรั่งเศส ซึ่งเป็นเจ้าของร่วมกันโดยเอสทีเอกซ์ ยุโรป, อัลสตอม และรัฐบาลฝรั่งเศส โดยเอสทีเอกซ์ ยุโรป ถือหุ้นใหญ่ ส่วนบริษัทเดเซแอนแอ็สจะจัดหาระบบการรบของเรือ ทั้งนี้ ท้ายเรือของรัสเซียได้รับการสร้างขึ้นในเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก ประเทศรัสเซีย โดย[[อู่ต่อเรือบอลติก]]

<gallery>
ไฟล์:FS Mistral 03.jpg|การประกอบส่วนท้ายของชั้น*มิสทราล* ในแบร็สต์ เมื่อเดือนกันยายน ค.ศ. 2003
ไฟล์:FS Mistral 04.jpg|การมาถึงของส่วนหน้าของชั้น*มิสทราล* ใน เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม ค.ศ. 2004
</gallery>

ดีเรกชงเดกงสตุชชงนาแว็ลวางกระดูกงูสำหรับส่วนท้ายของเรือทั้งสองลำโดย*มิสทราล* วันที่ 9 กรกฎาคม ค.ศ. 2002 และ*ตอนแนร์* วันที่ 13 ธันวาคม ค.ศ. 2002 ส่วนชองติเยร์เดอลัตล็องติกวางกระดูกงูส่วนหน้าของ*มิสทราล* เมื่อวันที่ 28 มกราคม ค.ศ. 2003 และของ*ตอนแนร์* เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม ค.ศ. 2004 บล็อกแรกที่ด้านหลังของ*ตอนแนร์*ได้รับการขึ้นแท่นในอู่แห้งเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม ต.ศ. 2003 และของ*มิสทราล*เมื่อวันที่ 23 ตุลาคม ค.ศ. 2003 ส่วนท้ายเรือทั้งสองส่วนได้รับการประกอบเข้าด้วยกันในท่าเทียบเรือแห้งเดียวกัน ส่วนหน้าของ*มิสทราล*ออกจากแซ็ง-นาแซร์ ภายใต้การลากจูงเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม ค.ศ. 2004 และมาถึงแบร็สต์เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม ค.ศ. 2004 เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม การรวมกันของสองส่วนผ่านกระบวนการที่คล้ายกับ[[จัมโบอิเซชัน|เทคนิคการขยายขนาดเรือ]]ได้เริ่มขึ้นที่ท่าเรือหมายเลข 9 ทั้งนี้ ส่วนหน้าของ*ตอนแนร์*มาถึงแบร็สต์เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม ค.ศ. 2005 และดำเนินการตามขั้นตอนเดียวกัน

[[ไฟล์:FS Mistral 02.jpg|thumb|เรือ*มิสทราล* หลังจากการปล่อยลงน้ำได้ไม่นาน]]

เรือ*มิสทราล* ได้รับการเปิดตัวตามกำหนดวันที่ 6 ตุลาคม ค.ศ. 2004 ขณะที่เรือ*ตอนแนร์* ได้รับการเปิดตัวเมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม ค.ศ. 2005 การส่งมอบเรือมีกำหนดส่งในช่วงปลาย ค.ศ. 2005 และต้น ค.ศ. 2006 ตามลำดับ แต่ถูกเลื่อนออกไปนานกว่าหนึ่งปีเนื่องจากปัญหากับระบบเซ็นเซอร์เซนิต 9 และการเสื่อมสภาพของดาดฟ้า[[เสื่อน้ำมัน]]ที่ปกคลุมส่วนหน้า พวกมันได้ประจำการในกองทัพเรือฝรั่งเศสเมื่อวันที่ 15 ธันวาคม ค.ศ. 2006 และ 1 สิงหาคม ค.ศ. 2007 ตามลำดับ

== หมายเหตุและอ้างอิง ==


== แหล่งข้อมูลอื่น ==

* [http://www.navyrecognition.com/index.php?option=com_content&task=view&id=531 Mistral class (Navy recognition)] . *navyrecognition.com*
* French Marine Nationale – [http://www.defense.gouv.fr/marine/decouverte/equipements/renouvellement_des_moyens/le_bpc_un_navire_nouvelle_generation Le BPC, un navire nouvelle génération] 
* [http://www.globalsecurity.org/military/world/europe/mistral.htm Mistral]. *globalsecurity.org*
* [https://web.archive.org/web/20070203074056/http://www.dcn.fr/us/offre/batiments_surface/mistral.html Mistral LHD]. *DCN.fr*
* [https://web.archive.org/web/20120515204533/https://www.meretmarine.com/article.cfm?id=102331 Avec le Liban, la marine valide le concept du BPC]. *Meretmarine.com*
* [https://web.archive.org/web/20081115060154/http://www.dcnsgroup.com/cen/mistral.html Mistral LHD, A chameleon on the seas of the world]. *DCNS'' 


*
หมวดหมู่:ชั้นเรือการสงครามสะเทินน้ำสะเทินบก
หมวดหมู่:ชั้นเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์
หมวดหมู่:เรือในสังกัดกองทัพเรือฝรั่งเศส