ปฏิญญาไคโร

[thumb|right|300px|[เจเนราลิสซีโมเจียง ไคเชก ประธานาธิบดีแฟรงคลิน ดี. โรเซอเวลต์ และนายกรัฐมนตรีวินสตัน เชอร์ชิล พบกันที่การประชุมไคโร ณ กรุงไคโร เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน ค.ศ. 1943]]

**ปฏิญญาไคโร** () เป็นผลลัพธ์จากการประชุมไคโร ณ กรุงไคโร ประเทศอียิปต์ เมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน ค.ศ. 1943 ของ 3 ชาติมหาอำนาจฝ่ายสัมพันธมิตรที่เข้าร่วมในสงครามโลกครั้งที่สองเพื่อต่อต้าน "ฝ่ายอักษะ" อย่างเยอรมนีและญี่ปุ่น โดยมีตัวแทนเข้าร่วมคือแฟรงคลิน ดี. โรเซอเวลต์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา วินสตัน เชอร์ชิล นายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักร และเจเนราลิสซีโมเจียง ไคเชก แห่งสาธารณรัฐจีน

ปฏิญญาฉบับนี้ได้ต่อยอดแนวคิดมาจากกฎบัตรแอตแลนติก ใน ค.ศ. 1941 ซึ่งประกาศใช้โดยฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่สองเพื่อกำหนดเป้าหมายสำหรับระเบียบโลกยุคหลังสงคราม ทั้งนี้ แถลงการณ์ไคโร ได้ถูกเผยแพร่ผ่านการกระจายเสียงทางวิทยุเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม ค.ศ. 1943

## เนื้อหา

## ความขัดแย้งเกี่ยวกับไต้หวัน
ปฏิญญาไคโรได้รับการอ้างอิงไว้ในข้อที่แปด (8) ของปฏิญญาพ็อทซ์ดัม ซึ่งถูกอ้างถึงโดยตราสารยอมจำนนของญี่ปุ่น

ทั้งสาธารณรัฐประชาชนจีนและสาธารณรัฐจีนต่างอ้างถึงปฏิญญาไคโรว่าเป็นหนึ่งในรากฐานของหลักการจีนเดียว ที่ระบุว่าไต้หวันและเผิงหู เป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐจีน  อย่างไรก็ตาม ผู้สนับสนุนการเรียกร้องเอกราชบางส่วนในไต้หวันไม่ได้มีจุดยืนแบบเดียวกันในเรื่องนี้ โดยโต้แย้งว่าปฏิญญาไคโรไม่มีผลผูกพันทางกฎหมาย หรืออาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดว่าไต้หวันและจีนควรรวมชาติกันเหมือนกับเยอรมนีหรือเวียดนาม

เนื่องจากสงครามกลางเมืองจีนที่ปะทุขึ้นทันทีหลังสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลง จึงเกิดความไม่ชัดเจนว่าไต้หวันควรถูกส่งคืนให้กับรัฐบาลจีนฝ่ายใด รัฐบาลสหรัฐอเมริกามองว่าปฏิญญาดังกล่าวเป็นเพียงแถลงการณ์แสดงเจตนารมณ์และไม่เคยถูกนำมาบังคับใช้อย่างเป็นทางการ ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1950 กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐอเมริกากล่าวว่ายังไม่มีการดำเนินการอย่างเป็นทางการใด ๆ ในการคืนอธิปไตยเหนือฟอร์โมซาและหมู่เกาะเปสกาโดเรสให้แก่จีน ในทำนองเดียวกัน ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1955 วินสตัน เชอร์ชิล ได้กล่าวว่าปฏิญญาไคโร "ประกอบด้วยแถลงการณ์แสดงจุดประสงค์ร่วมกันเพียงเท่านั้น" และคำถามเกี่ยวกับอธิปไตยในอนาคตของไต้หวันนั้นยังคงไม่ได้ข้อสรุปในสนธิสัญญาสันติภาพกับญี่ปุ่น ซึ่งเจ้าหน้าที่ของอังกฤษก็ได้ย้ำถึงมุมมองนี้อีกครั้งในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1955

ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1961 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของญี่ปุ่นในขณะนั้นได้ชี้แจงว่า:

ในทางกลับกัน หม่า อิงจิ่ว ประธานาธิบดีสาธารณรัฐจีนในขณะนั้น ได้อ้างถึงชุดของตราสารต่าง ๆ โดยเริ่มจากปฏิญญาไคโร และได้กล่าวไว้ใน ค.ศ. 2014 ว่า: 

## ความขัดแย้งเกี่ยวกับเกาหลี
ชาวเกาหลีที่มีชื่อเสียงหลายคนในขบวนการเรียกร้องเอกราชเกาหลี รวมถึง คิม กู และ อี ซึง-มัน ในตอนแรกต่างรู้สึกยินดีกับปฏิญญาดังกล่าว แต่ในเวลาต่อมาได้สังเกตเห็นและรู้สึกโกรธแค้นกับวลีที่ว่า "เมื่อถึงวาระอันควร" (in due course) พวกเขามองว่าวลีนี้เป็นการยืนยันถึงเจตนาของฝ่ายสัมพันธมิตรที่จะนำเกาหลีไปอยู่ภายใต้ภาวะทรัสตี มากกว่าที่จะมอบเอกราชให้ในทันที มีความกังวลอย่างมากว่าภาวะทรัสตีนี้อาจดำเนินไปอย่างไม่มีกำหนดหรือกินเวลานานหลายทศวรรษ ซึ่งในทางปฏิบัติจะทำให้เกาหลีกลับไปเป็นอาณานิคมภายใต้มหาอำนาจอีกครั้ง

วลี "เมื่อถึงวาระอันควร" ไม่ได้ปรากฏอยู่ในร่างฉบับแรก โดยเดิมทีข้อความระบุไว้ว่า "ในเวลาที่เร็วที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้หลังจากการล่มสลายของญี่ปุ่น" (at the earliest possible moment after the downfall of Japan) ต่อมาสหรัฐอเมริกาได้เสนอให้ใช้คำว่า "ในจังหวะเวลาที่เหมาะสม" (at the proper moment) และในท้ายที่สุดทางฝั่งอังกฤษได้เสนอให้ใช้คำว่า "เมื่อถึงเวลาอันควร" (in due time) ซึ่งแรงจูงใจที่แน่ชัดสำหรับการเปลี่ยนแปลงถ้อยคำเหล่านี้ยังคงไม่ชัดเจน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Text of the Cairo Communiqué in the Japanese National Diet Library
* FRUS1943 Cairo Conference University of Wisconsin Digital Collection
* Cairo Declaration Department of State
* Cairo Declaration Yale University
* 
*  (This source has a picture of the full newspaper article, including the continuation on page 4 of the original paper, which the nytimes.com source wouldn't show without membership)

หมวดหมู่:ผลกระทบหลังสงครามโลกครั้งที่สองในแอฟริกา
หมวดหมู่:คำประกาศ