มีมาร์ ซินัน

**มีมาร์ ซินัน** (, , ;  ค.ศ. 1488/1490 - 17 กรกฎาคม ค.ศ. 1588) เป็นหัวหน้าสถาปนิกออตโตมัน () และวิศวกรโยธาแก่สุลัยมานผู้เกรียงไกร, สุลต่านเซลิมที่ 2 และสุลต่านมูรัดที่ 3 รู้จักกันในชื่อ **โคจา มีมาร์ ซินัน อาอา** (Koca Mi'mâr Sinân Âğâ, "ซินัน อาอา สถาปนิกหลวง") เขามีส่วนในการก่อสร้างที่ยิ่งใหญ่กว่า 300 งาน และแบบพอประมาณหลายงาน เช่น โรงเรียน การเป็นลูกมือฝึกหัดของเขานำมาสู่การออกแบบมัสยิดสุลต่านอาเหม็ดที่อิสตันบูล และสตารีมอสต์ที่มอสตาร์

เป็นบุตรของช่างหิน เขาได้รับการศึกษาอย่างดีและกลายเป็นวิศวกรการทหาร เขาได้เลื่อนตำแหน่งหลายครั้งจนเป็นหัวหน้าและท้ายที่สุดก็เป็นผู้บังคับบัญชาจานิสซารีย์ (Janissary) พร้อมกับตำแหน่ง ağa แล้วกลายเป็นมืออาชีพในด้านการก่อสร้างป้อมปราการทุกรูปแบบ เช่นเดียวกันกับโครงสร้างพื้นฐานทางทหาร เช่น ถนน, สะพาน และสะพานส่งน้ำ ตอนอายุ 50 ปี เขาถูกแต่งตั้งเป็นหัวหน้าสถาปนิกหลวง

ผลงานสำคัญของเขาคือมัสยิดเซลีมีเยที่เอดีร์แน ถึงแม้ว่าผลงานที่โด่งดังที่สุดของเขาคือมัสยิดซิวเลย์มานีเยที่อิสตันบูลก็ตาม เขาถูกยกย่องเป็นสถาปนิกที่ยิ่งใหญ่แห่งสถาปัตยกรรมออตโตมันยุคคลาสสิก และถูกเปรียบเทียบกับมิเกลันเจโลโดยโลกตะวันตก ผลงานของมีมาร์ ซินัน เป็นหนึ่งในสิ่งที่มีอิทธิพลมากที่สุดในประวัติศาสตร์

## ช่วงต้นและเบี้องหลัง
[thumb|180px|รูปปั้นครึ่งตัวของมีมาร์ ซินันที่[อิสตันบูล]]
รายงานจากนักชีวประวัติร่วมสมัย Mustafa Sâi Çelebi ซินันเกิดใน ค.ศ. 1489 (ป. ค.ศ. 1490 ตามรายงานจากสารานุกรมบริแทนนิกา ค.ศ. 1491 ตามรายงานพจนานุกรมสถาปัตยกรรมอิสลาม และบางช่วงระหว่าง ค.ศ. 1494 ถึง 1499 ตามรายงานจากศาสตราจารย์ชาวตุรกีและสถาปนิก Reha Günay) มีชื่อเกิดคือโจเซฟ (Joseph) โดยอาจเป็นคนจากชาวอาร์มีเนียน, ชาวกรีกแคปพาโดเชีย, ชาวแอลเบเนีย หรือชาวตุรกีที่นับถือศาสนาคริสต์ ในหมู่บ้านเล็กที่มีชื่อว่าAğırnas ใกล้กับเมืองคัยเซรีในอานาโตเลีย (กล่าวในคำสั่งของสุลต่านเซลิมที่ 2) รายงานจากสารานุกรมบริแทนนิกา ซินันอาจมีต้นกำเนิดจากอาร์มีเนียหรือกรีก ข้อโต้แย้งที่เชื่อว่าเขามีต้นกำเนิดเป็นชาวอาร์มีเนียหรือกรีกคือพระราชกฤษฎีกาของสุลต่านเซลิมที่ 2 ที่บันทึกในวันที่ 7 เราะมะฎอน ฮ.ศ. 981 (ประมาณ 30 ธันวาคม ค.ศ. 1573)

รายงานจากนกวิชาการบางท่าน นั่นหมายความว่าครอบครัวของเขาเป็นชาวกรีกแคปพาโดเชีย เพราะเป็นแคว้นคริสเตียนออร์ทอดอกซ์แห่งเดียวที่มีแค่ชาวกรีก. 

รายงานจาก เฮอร์เบิร์ต เจ. มุลเลอร์ คิดว่า เขา "น่าจะเป็นชาวอาร์มีเนีย" Lucy Der Manuelian แห่งมหาวิทยาลัยทัฟส์แนะนำว่า "เขาสามารถเป็นชาวอาร์มีเนียผ่านทางเอกสารในจดหมายเหตุของจักรวรรดิและหลักฐานอื่น ๆ"

นักวิชาการบางคนอิงว่าซินันน่าจะมีต้นกำเนิดเป็นชาวแอลเบเนีย รายงานจากนักวิชาการชาวบริติช เพอร์ซี บราวน์ และนักวิชาการชาวอินเดีย Vidya Dhar Mahajan จักรพรรดิบาบูร์ ทรงไม่พอพระทัยกับสถาปัตยกรรมและแบบแผนของชาวอินเดีย ดังนั้นพระองค์จึงเชิญ "ซินัน ศิษย์ผู้นำสถาปัตยกรรมออตโตมัน, อัจฉริยบุคคลชาวแอลเบเนีย เพื่อจัดการแผนการสถาปัตยกรรมของพระองค์". 

ซินันเติบโตมาเพื่อช่วยงานพ่อ และในตอนนั้น เขาอาจมีทักษะในการก่อสร้างที่สามารถปฏิบัติได้จริง มีบันทึกย่อสามฉบับ (Anonymous Text; Architectural Masterpieces; Book of Architecture) ในห้องสมุดพระราชวังโทพคาปึ ตามคำบอกของซินันถึงเพื่อนและนักเขียนชีวประวัติ Mustafa Sâi Çelebi ในเอกสารเหล่านี้ ซินันเล่าถึงชีวิตวัยเด็กละอาชีพทางทหาร พ่อของเขากล่าวถึงเขาว่า "อับดืลเมนนาน" (Abdülmennan; แปลตรงตัวคือ "ผู้รับใช้ของผู้ทรงกรุณาและเมตตา") ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ใช้ในสมัยออตโตมันถึงพ่อที่ไม่ใช่มุสลิมของผู้เข้ารับอิสลาม

## ผลงาน
มีหลายหลักฐานกล่าวว่าซินันสร้างสิ่งก่อสร้างอย่างน้อย 374 แห่ง ซึ่งรวมไปถึงมัสยิด 92 แห่ง; มัสยิดเล็ก 52 แห่ง (*[[มัสยิด|mescit]]*); โรงเรียนสอนเทววิทยา 55 แห่ง (*[[มัดเราะซะฮ์|medrese]]*); โรงเรียนสอนการอ่านกุรอาน 7 แห่ง (*darülkurra*); สุสาน 20 แห่ง (*[[türbe]]*); ห้องครัวสาธารณะ 17 แห่ง (*[[imaret]]*); โรงพยาบาล 3 แห่ง (*[[ดารุชชิฟาอ์|darüşşifa]]*); สะพานส่งน้ำ 6 แห่ง; สะพาน 10 แห่ง; สถานีคาราวาน 20 แห่ง; วังและคฤหาสน์ 36 แห่ง; โลง 8 แห่ง และอ่างน้ำ 48 แห่ง

การพัฒนาทางอาชีพของซินันสังเกตได้ผ่านผลงานชิ้นใหญ่สามอัน โดยสองอันแรกอยู่ที่อิสตันบูล: มัสยิดเชห์ซาเด สร้างในช่วงเป็นลูกมือฝึกหัด มัสยิดซิวเลย์มานีเย สร้างในช่วงได้รับคุณวุฒิ และมัสยิดเซลีมีเยที่เอดีร์เน สร้างในช่วงปรมาจารย์.

 
ไฟล์:Shezade_mosque_9195.jpg|มัสยิดเชห์ซาเด - อิสตันบูล
ไฟล์:SehzadeMosqueInterior.jpg|ข้างในมัสยิดเชห์ซาเด
ไฟล์:Cour_mosquee_Suleymaniye_Istanbul.jpg|มัสยิดซิวเลย์มานีเย - อิสตันบูล
ไฟล์:20101213 Suleymaniye Mosque Istanbul inside vertical Panorama.jpg|ภาพข้างในของมัสยิดซิวเลย์มานีเย
ไฟล์:Selimiye_Mosque_3.JPG|มัสยิดเซลีมีเย


## เสียชีวิตและสิ่งสืบทอด
thumb|right|สุสานของซินันในอิสตันบูล
[thumb|right|ซินันกับ[มัสยิดเซลีมีเยบนด้านหลังของธนบัตร 10,000 ลีราตุรกีใน ค.ศ. 1982-1995]]
ซินันเสียชีวิตใน ฮ.ศ. 996 (ค.ศ. 1587-88) และฝังในสุสานที่อิสตันบูล อยู่ในบริเวณตอนเหนือของมัสยิดซิวเลย์มานีเย เขาถกฝังใกล้กับสุลัยมานผู้เกรียงไกรกับฮาเซกี ฮืร์เร็ม พระมเหสีของพระองค์

ใน ค.ศ. 1935 กลุ่มนักวิชาการตุรกีขุดลุมฝังศพของเขา ซึ่งเป็นวิธีที่นิยมในเวลานั้น พวกเขาอ้างว่าหัวกะโหลกของซินันเป็นข้อพิสูจน์ว่าเขาเป็นชาวตุรกี

ชื่อของเขาถูกตั้งให้แก่:
* แอ่งบนดาวพุธ
* มหาวิทยาลัยรัฐตุรกีที่อิสตันบูล

ภาพเหมือนของซินันปรากฏในด้านหลังของธนบัตร 10,000 ลีราตุรกีใน ค.ศ. 1982-1995 และเหรียญ 7 500 000 ลีราใน ค.ศ. 2001

## ดูเพิ่ม
*อีซา มุฮัมมัด เอฟเฟนดี
*เซเดฟการ์ เมห์เหม็ด อากา (Sedefkar Mehmed Agha)
*ซินัน (แอ่ง)
*มหาวิทยาลัยมีมาร์ ซินัน
*อาติก ซินัน
*มีมาร์ ฮัยรุดดีน

## อ้างอิง

## สารานุกรม
* 
*
* 
* (in Armenian) Alboyajian, Arshag A. *Պատմութիին հայ Կեսարիոյ* (History of Armenian Kayseri). 2 vols. Cairo: H. Papazian, 1937.
* (in Turkish) Çelebi, Sai Mustafa (2004). Book of Buildings : Tezkiretü'l Bünyan Ve Tezkiretü'l-Ebniye (Memoirs of Sinan the Architect). Koç Kültür Sanat Tanıtım 
*
* De Osa, Veronica (1982). *Sinan the Turkish Michelangelo*. New York: Vantage Press  
* (in German) Egli, Ernst (1954). *Sinan, der Baumeister osmanischer Glanzzeit*, Erlenbach-Zürich, Verlag für Architektur; 
* 
* Goodwin, Godfrey (2001). *The Janissaries*. London: Saqi Books. 
* Güler, Ara; Burelli, Augusto Romano; Freely, John (1992). *Sinan: Architect of Suleyman the Magnificent and the Ottoman Golden Age*. WW Norton & Co. Inc. 
* Kinross, Patrick (1977). *The Ottoman Centuries: The Rise and Fall of the Turkish Empire* London: Perennial. 
* Kuran, Aptullah. (1987). *Sinan: The Grand Old Master of Ottoman architecture*, Ada Press Publishers. 
* (in Turkish) Kuran, Aptullah; Ara Güler (Illustrator); Mustafa Niksarli (Illustrator). (1986) *Mimar Sinan*. Istanbul: Hürriyet Vakfi. 
* Rogers, J M. (2005). *Sinan*. I.B. Tauris 
* Saoud, Rabat (2007). *[http://www.muslimheritage.com/uploads/Mimar_Sinan_Great_Ottoman_Architect.pdf Sinan: The Great Ottoman Architect and Urban Designer].* Manchester: Foundation for Science, Technology and Civilisation.
* Sewell, Brian. (1992) ''Sinan: A Forgotten Renaissance'' Cornucopia, Issue 3, Volume 1. ISSN 1301-8175
*
* Turner, J. (1996). *[[Grove Dictionary of Art]]*, Oxford University Press, USA; New Ed edition; 
* Van Vynckt, Randall J. (editor). (1993) *International Dictionary of Architects and Architecture* Volume 1. Detroit: St James Press. 
* Vasari, G. (1963). *[[The Lives of Painters, Sculptors and Architects]]*. (Four volumes) Trans: A.B. Hinds, Editor: William Gaunt. London and New York: Everyman.
* Wilkins, David G. *Synan* in Van Vynckt (1993), p.&nbsp;826.
* 

;ข้อมูลตติยภูมิ
* (in Armenian) Zaryan, Armen. *«Սինան»* (Sinan). Armenian Soviet Encyclopedia. vol. x. Yerevan: Armenian Academy of Sciences, 1984, pp.&nbsp;385–386.
* (in French) Roux, Jean-Paul (1988).  "Les Mosquées de Sinan", *Les Dossiers d'archéologie*, May 1988, number 127.
* (in French) Stierlin, Henri (1988). "Sinan et Soliman le Magnifique", *Les Dossiers d'archéologie*, May 1988, number 127.
* (in French) Topçu, Ali (1988a) "Sinan et l'architecture civile", *Les Dossiers d'archéologie*, May 1988, number 127.
* (in French) Topçu, Ali (1988b)."Sinan et la modernité", *Les Dossiers d'archéologie*, May 1988, number 127.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Mimar Sinan founder of this Foundation - with a picture of his last will and proof of his original name (in Turkish)
* Pictures of the city of Edirne, with many pictures of the Selimiye Mosque
* Pictures of some 30 mosques by Sinan in Istanbul
* A map and a short guide for Sinan's works in Istanbul (in Turkish)
* Photos of some Sinan mosques in Istanbul
* Map of some Sinan mosques in Istanbul
* Master Builder of the 16th Century Ottoman Mosque
* Mimar Sinan Bridge in Büyükçekmece
* The Ottoman architect who linked East and West
* Peerless Turkish architect claimed to be headless in tomb
* Mimar Sinan's life and works (in Turkish)

หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างของมีมาร์ ซินัน
หมวดหมู่:สถาปนิกแห่งจักรวรรดิออตโตมัน
หมวดหมู่:บุคคลที่เปลี่ยนไปนับถือศาสนาอิสลาม
หมวดหมู่:สุลัยมานผู้เกรียงไกร
หมวดหมู่:สถาปนิกชาวตุรกี
หมวดหมู่:สถาปนิกในคริสต์ศตวรรษที่ 16
หมวดหมู่:วิศวกรชาวตุรกี
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดคัยเซรี