พระครูโอภาสพุทธิคุณ (กอง โอภาสโก)

**พระครูโอภาสพุทธิคุณ (กอง โอภาสโก)** นิยมเรียกว่า *“หลวงพ่อกอง วัดโพธาราม”* หรือ *"หลวงพ่อกอง วัดบ้านคอยเหนือ"* เป็นพระเถราจารย์จังหวัดสุพรรณบุรี อดีตเจ้าคณะตำบลบางงาม เจ้าอาวาสวัดโพธาราม (บ้านคอยเหนือ) ตำบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี

## ประวัติ

### ชาติภูมิ
ชื่อ **กอง** นามสกุล **ภูฆัง** ชาตะ วันอาทิตย์ ที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2456 (แรม 1 ค่ำ เดือนยี่ ปีฉลู) ณ บ้านลำพันบอง ตำบลลำพันบอง อำเภอเดิมบาง เมืองสุพรรณบุรี (ปัจจุบันอยู่ในเขตตำบลหนองโพธิ์ อำเภอหนองหญ้าไซ จังหวัดสุพรรณบุรี)

เป็นบุตรคนที่ 3 ในจำนวน 8 คน ของนายขวัญ นางซิว นามสกุล ภูฆัง ครอบครัวชาวไทย เชื้อสายลาวครั่ง ประกอบอาชีพกสิกรรม

### วัยเยาว์ และวัยหนุ่ม
วัยเยาว์ถึงวัยหนุ่ม ช่วยครอบครัวประกอบอาชีพด้วยความยากลำบาก ต้องอพยพย้ายที่ทำมาหากินบ่อยครั้ง เนื่องด้วยสาเหตุความแห้งแล้งกันดาร ต้องย้ายจากถิ่นฐานที่เกิดมาอยู่บ้านหนองโสน บ้านดอนยาว บ้านหนองแสลบ บ้านหนองนา สุดท้ายที่บ้านหินแลง ตำบลบ้านคอย อำเภอศรีประจันต์ (ปัจจุบันอยู่ในเขตตำบลดอนเจดีย์ อำเภอดอนเจดีย์) จังหวัดสุพรรณบุรี

### อุปสมบท
พ.ศ. 2476 บรรพชาและอุปสมบท ณ พัทธสีมาวัดราษฎรบำรุง ตำบลบ้านคอย อำเภอศรีประจันต์ (ปัจจุบันอยู่ในเขตตำบลดอนเจดีย์ อำเภอดอนเจดีย์) จังหวัดสุพรรณบุรี โดยมี

พระครูพิบูลศีลวัตร (ยา คงฺคสุวณฺโณ) เจ้าคณะหมวดโคกคราม เจ้าอาวาสวัดลาดหอย อำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นพระอุปัชฌาย์

พระอธิการอ้วน ธมฺมกถิโก เจ้าอาวาสวัดสามทอง อำเภอท่าพี่เลี้ยง จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นพระกรรมวาจาจารย์

เจ้าอธิการปุย ปุญฺญสิริ เจ้าคณะหมวดบางงาม เจ้าอาวาสวัดเกาะ อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นพระอนุสาวนาจารย์

ได้รับฉายาทางพระพุทธศาสนาว่า **โอภาสโก** [โอ-พา-สะ-โก]

อุปสมบทแล้วอยู่วัดจิกรากข่า จวนใกล้เข้าพรรษาชาวบ้านคอยจึงนิมนต์ให้มาอยู่วัดโพธาราม (บ้านคอยเหนือ) ตำบลบ้านคอย (ปัจจุบันอยู่ในเขตตำบลบางงาม) อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี ซึ่งขณะนั้นมีหลวงตายวงเป็นพระภิกษุชราภาพ เป็นผู้รั้งตำแหน่งเจ้าอาวาส เฝ้าวัดอยู่เพียงรูปเดียว โดยจำพรรษาอยู่วัดโพธารามตั้งแต่ พ.ศ. 2476 เป็นต้นมา

### การศึกษา
เนื่องจากบรรพบุรุษมีอาชีพกสิกรรม ชีวิตแต่เยาว์ของท่านส่วนมากคลุกคลีอยู่กับงานกลางไร่ นา ไม่มีโอกาสได้ศึกษาอักษรสมัย ประกอบกับการศึกษาสมัยนั้นส่วนมากต้องเรียนกับพระในวัด ไม่มีระบบการศึกษาภาคบังคับเยี่ยงปัจจุบันนี้ เยาวชนสมัยนั้นจึงสมัครใจอยู่บ้าน ช่วยผู้ปกครองประกอบอาชีพ ต่อเมื่อถึงคราวควรได้บวชตามประเพณีนิยม จึงจะมีโอกาสได้ศึกษาเล่าเรียน ดังนั้นชีวิตของท่านจึงมาเริ่มต้นศึกษาอ่านออกเขียนได้เมื่อบรรพชาอุปสมบทแล้ว

โดยเริ่มศึกษาวิชาความรู้ด้วยตนเอง อาศัยสอบถามจากผู้มีความรู้ และเป็นศิษย์ศึกษาจากพระอธิการอ้วน ธมฺมกถิโก (หลวงพ่ออ้วน วัดสามทอง) กับเจ้าอธิการปุย ปุญฺญสิริ (หลวงพ่อปุย วัดเกาะ) และยังศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกธรรม สอบได้นักธรรมชั้นตรี ชั้นโท ชั้นเอก ตามลำดับ

### วัตรปฏิบัติ และปฏิปทา
วัตรปฏิบัติ และปฏิปทาของพระครูโอภาสพุทธิคุณ (กอง โอภาสโก)**** เป็นผู้มีใจกว้างขวาง โอบอ้อมอารี มีคุณธรรม มีเมตตา มีศีลาจารวัตรงดงาม ให้ความอบอุ่นร่มเย็นแก่ชาวบ้าน ให้การเยี่ยมเยียนทุกครอบครัวโดยทั่วถึงเป็นประจำสม่ำเสมอ ประชาชนทั้งใกล้และไกลมีความศรัทธาเลื่อมใสท่านเป็นอย่างมาก

วัดโพธารามสมัยท่านมาอยู่ใหม่ๆ มีสภาพเสมือนวัดร้าง พื้นที่กว้างขวาง เป็นป่าดง ลุ่ม ดอน มีแมกไม้นานาพันธุ์ เช่น มะซาง มะกัก มะกอก ประดู่ แดง มะค่า ปรู ตะเคียน มะขามใหญ่ มะขามป้อม จันทร์โอ จันทร์อิน แจง พิกุล สารภี ฯลฯ ส่วนสิ่งก่อสร้างมีเพียงวิหารร้างเก่าแก่ จำนวน 1 หลัง กุฏิทรงไทยเก่าๆ จำนวน 2 หลัง และศาลาการเปรียญ ขนาดเล็ก ยกพื้นสูง 2 ศอก สภาพผุพัง จำนวน 1 หลัง นอกนั้นไม่มีอะไรเลย

สมัยนั้นโรงเรียนประชาบาลมีจำนวนน้อย ทั้งค่านิยมในสังคมชนบทที่ไม่นิยมส่งเสริมเรื่องการศึกษา ด้วยเกรงว่าจะไม่มีแรงงานช่วยภาคเกษตรกรรม เด็กส่วนใหญ่จึงไม่ได้รับการศึกษา และด้วยท่านเคยเป็นผู้ไม่ได้รับการศึกษามาก่อน จึงเห็นความสำคัญของการศึกษา เมื่อพบเห็นเด็กตามบ้านป่า ท้องถิ่นทุรกันดารในสมัยนั้น เช่น บ้านลำพันบอง บ้านหนองโสน บ้านดอนยาว บ้านหนองแสลบ ตลอดจนแถบเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี ท่านจึงไปเยี่ยมเยียนบ้านต่างๆ พูดคุยทำความเข้าใจกับชาวบ้านให้เห็นถึงความสำคัญของการศึกษา และขออนุญาตนำลูกหลานมาอุปการะเลี้ยงดู ส่งเสริมให้ได้รับการศึกษา อบรมสั่งสอนเต็มความรู้ความสามารถของท่าน

ท่านดำเนินเรื่องขออนุญาตทางราชการเปิดโรงเรียนประชาบาลที่วัดโพธาราม แต่ว่าไม่ได้รับอนุญาต จึงต้องอาศัยศาลาวัดเป็นสถาบันขั้นต้นไปก่อน แต่ท่านก็ยังไม่ลดละความพยายาม ตั้งใจจะเปิดโรงเรียนประชาบาลให้ได้ เพื่อเด็กจะได้มีสถานที่เรียนรู้ ไม่อยากให้มีความรู้น้อยเหมือนท่านในอดีต จึงจัดการบูรณปฏิสังขรณ์เสนาสนะในวัดเพื่อรองรับเด็กนักเรียน เริ่มจากปรับปรุงสภาพภูมิประเทศภายในวัด แผ้วถางป่ารก เมื่อชาวบ้านว่างจากการทำนา กลางคืนจะตีกลองเป็นสัญญาณ จุดตะเกียงเจ้าพายุ ชักชวนมาช่วยขุดดิน ถมบ่อ ส่วนกลางวันท่านจะขึ้นป่าหาไม้มาสร้างและปฏิสังขรณ์วัด กระทั่งทางราชการเห็นถึงความพยายามและความตั้งใจจริง จึงอนุญาตให้เปิดโรงเรียนประชาบาลประเภทนายอำเภอจัดตั้งได้สำเร็จ 

ส่วนที่บวชเป็นพระภิกษุ - สามเณร ท่านส่งเสริมให้ศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกธรรม โดยท่านเป็นครูสอนเอง หากผู้ใดประสงค์จะศึกษาให้ก้าวหน้ากว่านักธรรม ท่านก็สนับสนุนส่งไปเรียนในแหล่งที่เจริญด้วยการศึกษา มีผู้สำเร็จการศึกษาแล้วกลับมาช่วยท่านอบรมสั่งสอนที่สำนักเดิมหลายราย จวบจนสามารถจัดตั้งการศึกษาแผนกบาลีขึ้นในสำนักเรียนวัดโพธารามได้อีกแผนกหนึ่ง 

การพัฒนาวัด ท่านวางแผนว่าสร้างกุฏิ ศาลาการเปรียญหลังใหม่ หอสวดมนต์ อาคารเรียน แล้วจะทำการสร้างอุโบสถต่อไปตามลำดับ เนื่องจากขณะนั้นเป็นช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ประชาชนในท้องถิ่นมีจำนวนน้อย สภาพความเป็นอยู่แร้นแค้น ท่านไม่อยากเบียดเบียนรบกวนชาวบ้าน จึงดำเนินการปักเขตพัทธสีมา ปลูกสร้างอาคารชั่วคราว โดยขึ้นเสา มุงหลังคา ไม่มีฝาผนัง เป็นที่ประกอบสังฆกรรมเพียงใช้ได้ชั่วคราวก่อน  

การดำเนินการก่อสร้างในวัดทั้งกุฏิ ศาลาการเปรียญ หอสวดมนต์ อาคารเรียน ท่านใช้วิธีขึ้นป่าหาไม้ "ทอดผ้าป่าไม้" นำไม้มาเลื่อย ถาก สร้างกันเอง โดยมีหลวงพ่อแต้ม วัดพระลอย หลวงพ่อเจริญ วัดธัญญวารี ฯลฯ ชาวบ้านและศิษย์วัดช่วยกันทำ 

## ตำแหน่ง และผลงาน

### งานปกครอง
* พ.ศ. ยังไม่พบข้อมูล เป็น ผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดโพธาราม
* พ.ศ. 2486 เป็น เจ้าอาวาสวัดโพธาราม
* พ.ศ. ยังไม่พบข้อมูล เป็น พระกรรมวาจาจารย์
* พ.ศ. ยังไม่พบข้อมูล เป็น เจ้าคณะตำบลบางงาม

### งานสาธารณูปการ

* พ.ศ. ยังไม่พบข้อมูล บูรณะกุฏิเก่า และสร้างกุฏิใหม่
* พ.ศ. 2480 ปรับสภาพภูมิประเทศในวัด ขุดพบเครื่องปั้นดินเผา รูปปั้นช้างม้า อาวุธโลหะ ดาบ โล่ ขอ ง้าว สภาพผุพังจำนวนมาก
* พ.ศ. 2485 สร้างศาลาการเปรียญหลังใหม่ (หลังปัจจุบัน)เสร็จ โดย พระครูประภัศร์ธรรมาภรณ์ (แต้ม ปุญฺญสุวณฺโณ) วัดพระลอย เป็นนายช่าง ช่วยก่อสร้าง
* พ.ศ. 2487 ดำเนินเรื่องขอพระราชทานวิสุงคามสีมา ได้รับพระราชทานเมื่อวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2487 แต่เนื่องจากเป็นช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ประชาชนในท้องถิ่นมีจำนวนน้อย สภาพความเป็นอยู่แร้นแค้น จึงดำเนินการปักเขตพัทธสีมา และปลูกสร้างอาคารชั่วคราว โดยขึ้นเสา มุงหลังคา ไม่มีฝาผนัง เป็นที่ประกอบสังฆกรรมเพียงใช้ได้ชั่วคราวก่อน
* พ.ศ. 2493 สร้างหอสวดมนต์เสร็จ โดยมีพระครูประภัศร์ธรรมาภรณ์ (แต้ม ปุญฺญสุวณฺโณ) วัดพระลอย เป็นนายช่าง ช่วยก่อสร้าง

### งานการศึกษา

* เป็น ครูสอนพระปริยัติธรรม สำนักศาสนศึกษาพระปริยัติธรรมวัดโพธาราม
* เป็น กรรมการตรวจธรรมสนามหลวง
* เป็น กรรมการศึกษา โรงเรียนประชาบาลตำบลดอนเจดีย์ 2 (วัดโพธาราม)

### งานศึกษาสงเคราะห์
* พ.ศ. 2482 เป็นผู้อุปถัมภ์ และตั้งโรงเรียนประชาบาล ชื่อว่า "โรงเรียนประชาบาลตำบลดอนเจดีย์ 2 (วัดโพธาราม)*"* แรกเริ่มใช้ศาลาการเปรียญหลังเก่าและหลังใหม่เป็นสถานที่เรียน (ตามลำดับ) กระทั่งสร้างอาคารเรียนเสร็จจึงย้ายนักเรียนไปที่อาคารดังกล่าว 
* พ.ศ. 2487 จัดซื้อตำราเรียนพระปริยัติธรรม ถวายประจำวัดโพธาราม เพื่อให้พระภิกษุ - สามเณร ได้ใช้ศึกษา
* พ.ศ. 2496 สร้างอาคารเรียน โรงเรียนประชาบาลตำบลดอนเจดีย์ 2 (วัดโพธาราม) เสร็จ
* พ.ศ. 2501 - 2508 เป็นผู้อุปถัมภ์สำนักเรียนพระปริยัติธรรม วัดดอนเจดีย์ ตำบลดอนเจดีย์ อำเภอศรีประจันต์ (ภายหลังแยกเป็นอำเภอดอนเจดีย์) จังหวัดสุพรรณบุรี ซึ่งเริ่มเปิดใหม่ ยังขาดความพร้อม ความสะดวก ในหลายด้าน จึงเป็นผู้อุปถัมภ์สำคัญ

## สมณศักดิ์

* พ.ศ. 2486 เป็น เจ้าอาวาสวัดโพธาราม สมณศักดิ์ที่ *พระอธิการกอง โอภาสโก*
* พ.ศ. ยังไม่พบข้อมูล เป็น พระครูประทวน สมณศักดิ์ที่ *พระครูกอง โอภาสโก*
* พ.ศ. 2505 เป็น พระครูสัญญาบัตร เจ้าอาวาสวัดราษฎร์ ชั้นตรี ในราชทินนามที่ *พระครูโอภาสพุทธิคุณ*

## อาพาธ และมรณภาพ
ท่านเริ่มอาพาธตั้งแต่เมื่อไรไม่มีใครทราบ เพราะปกติท่านเป็นผู้มีขันติ เยือกเย็น อดทน ดังนั้นจึงดูเหมือนว่าท่านได้เจ็บลงอย่างกระทันหัน โดยไม่มีผู้ใดทราบว่าท่านป่วยเป็นโรคอะไร กว่าจะเป็นที่ทราบถึงคณะศิษยานุศิษย์และญาติโยมก็ต่อเมื่ออาการหนักเสียแล้ว แม้กระนั้นก็ไม่ละความพยายาม ได้นำท่านไปตรวจรักษายังโรงพยาบาล จึงเป็นที่ทราบกันว่าท่านป่วยเป็นโรคมะเร็ง น่าใจหาย เพราะโรคร้ายนี้กว่าจะรู้ก็ต่อเมื่อสายเสียแล้ว จึงนำท่านกลับวัด อาการทรุดลงเรื่อยๆ จนกระทั่งถึงแก่มรณภาพ เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2508 ด้วยอาการอันสงบ สิริอายุ 52 ปี อุปสมบทได้ 32 พรรษา

### การจัดการศพ
พระครูโอภาสพุทธิคุณ (กอง โอภาสโก) ได้สั่งเสียไว้ก่อนมรณภาพว่าให้จัดการศพแบบเรียบง่าย ภายหลังท่านมรณภาพ ทางคณะสงฆ์จึงแต่งตั้ง พระมหาคำพร เมธงฺกุโร (ลูกศิษย์) เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดโพธาราม ตั้งพระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ) วัดเกาะ พระครูสุวรรณวิสุทธิ์ (เจริญ ปภาโส) วัดธัญญวารี พระครูสุนทรวิริยานุวัตร (เทพ ถาวโร) วัดกุฎีทอง และพระมหาคำพร เมธงฺกุโร เป็นคณะจัดการงานศพ 

มีพิธีสรงน้ำศพ , พิธีบำเพ็ญกุศล - สวดพระอภิธรรม ต่อเนื่องจนครบ 7 วัน (สัตตมวาร) , ครบ 50 วัน (ปัญญาสมวาร) , ครบ 100 วัน (ศตมวาร) , วันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2509 มีพิธีบำเพ็ญกุศล สวดพระอภิธรรม , วันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2509 มีพิธีอัญเชิญหีบศพยังฌาปนสถานชั่วคราว (เมรุลอย) พระสงฆ์สวดมาติกา บังสุกุล ศราทธพรตคาถา และพิธีพระราชทานเพลิงศพ โดยมี สมเด็จพระวันรัต (ปุ่น ปุณฺณสิริ) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร เป็นประธาน , วันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2509 พิธีสามหาบ เก็บอัฐิ เป็นอันเสร็จพิธี
## อนุสรณ์ และสิ่งเกี่ยวเนื่อง
thumb|โกศอัฐิ และรูปเหมือน พระครูโอภาสพุทธิคุณ
* **โรงเรียนวัดโพธาราม (โอภาสราษฎร์ประสิทธิ์)** เป็นโรงเรียนซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่วัดโพธาราม โดยพระครูโอภาสพุทธิคุณ (กอง โอภาสโก) เป็นผู้นำสร้าง เดิมชื่อว่า *"โรงเรียนประชาบาลตำบลดอนเจดีย์ 2 (วัดโพธาราม)"* เปิดดำเนินการวันแรกเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2482 สมัยนายดาบจันทร์ รูปสูง เป็นธรรมการอำเภอ มีนายเตือน บุญแย้ม เป็นครูสอนคนแรก แรกเริ่มใช้ศาลาการเปรียญหลังเก่าและหลังใหม่ของวัดเป็นสถานที่เรียน (ตามลำดับ) กระทั่งสร้างอาคารเรียนเสร็จเมื่อ พ.ศ.2496 จึงย้ายนักเรียนไปที่อาคารดังกล่าว ต่อมาเมื่อโอนย้ายโรงเรียนและวัดมาอยู่ในเขตปกครองตำบลบางงาม จึงเปลี่ยนชื่อเป็น *"โรงเรียนวัดโพธาราม (โอภาสราษฎร์ประสิทธิ์)"* โดยนำสมณศักดิ์ของท่านมาตั้งชื่อเพื่อเป็นอนุสรณ์ และเปิดดำเนินการต่อเนื่องมา จวบจนระยะหลังมีนักเรียนจำนวนน้อย เหลือเพียง 9 คน ทางราชการจึงมีคำสั่งให้เลิกล้มโรงเรียนนี้ตั้งแต่วันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2535
* **รูปเหมือนหลวงพ่อกอง** สร้างภายหลังพระครูโอภาสพุทธิคุณ (กอง โอภาสโก) มรณภาพแล้ว ปัจจุบันประดิษฐานบนศาลาการเปรียญวัดโพธาราม

* **วันบูรพาจารย์วัดโพธาราม** เป็นวันคล้ายวันมรณภาพพระครูโอภาสพุทธิคุณ (กอง โอภาสโก) มีพิธีบำเพ็ญกุศลทักษิณานุปทาน และถวายภัตตาหารเพล วันที่ 18 ธันวาคม ของทุกปี
* **คำขวัญประจำหมู่บ้าน** เป็นคำขวัญประจำหมู่บ้าน หมู่ที่ 4 ตำบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี โดยนำสมณศักดิ์ของพระครูโอภาสพุทธิคุณ (กอง โอภาสโก) มาเป็นส่วนหนึ่งของคำขวัญประจำหมู่บ้าน คือ *"หมู่บ้านประวัติศาสตร์ พระครูโอภาสศักดิ์สิทธิ์ ศูนย์สาธิตเป็นที่พึ่ง ความเป็นหนึ่งคือสามัคคี"*

## อ้างอิง


## สืบตำแหน่ง

## 

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2456
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2508
หมวดหมู่:เจ้าอาวาส
หมวดหมู่:เจ้าคณะตำบล
หมวดหมู่:พระครูสัญญาบัตร
หมวดหมู่:เกจิอาจารย์
หมวดหมู่:พระสงฆ์ชาวไทย
หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเดิมบางนางบวช
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอหนองหญ้าไซ
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอศรีประจันต์
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอดอนเจดีย์
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:พระเถราจารย์สายสุพรรณบุรี