การประท้วงโดยเผาตัวตายของชาวทิเบตในประเทศจีน

thumb|ร่างของภิกษุทิเบตรูปหนึ่งที่มรณภาพจากการจุดไฟเผาตนเองภายในสำนักยิตโส (Nyitso monastery) ท่านจุดไฟเผาตนเองเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2011
**การประท้วงโดยการจุดไฟเผาตนเองของชาวทิเบตในประเทศจีน** เป็นการประท้วงของชาวทิเบต ที่ซึ่งข้อมูลจากวันที่ 5 มิถุนายน 2017 มีชาวทิเบต 148 เสียชีวิตจากการประท้วงเผาตนเองนี้ตั้งแต่ 27 กุมภาพันธ์ 2009   การจุดไฟเผาตนเองในทิเบตนั้นเริ่มมีรายงานครั้งแรกในวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2009 เมื่อตาเปย์ (Tapey) สามเณรจากกีรติโกมปา จุดไฟเผาตนเองกลางตลาดแห่งหนึ่งในเมือง Ngawa City, Ngawa County, เสฉวน ต่อมาในปี 2011 ได้มีกระแสการจุดไฟเผาตนเองของชาวทิเบตในทิเบต อินเดีย และเนปาล ตามหลังเหตุการณ์ที่พุนตซอก (Phuntsog) เมื่อ 16 มีนาคม 2011 ใน Ngawa County, เสฉวน การประท้วงนี้ยังคงดำเนินอยู่ในปัจจุบัน การประท้วงผ่านการจุดไฟเผาตนเองนั้นมีเป้าหมายหลักเพื่อเป็นการเรียกร้องเอกราชของทิเบตคืนจากการปกครองของรัฐบาลจีนโดยไม่ชอบธรรม และเพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลจีนหยุดฆ่าล้างเผ่าพันธ์ุทางวัฒนธรรมของทิเบต

ผู้ประท้วงที่จุดไฟเผาตนเองส่วนใหญ่เป็นพระภิษุและภิกษุณี หรือผู้ที่เคยบวชในพุทธศาสนา มีบางส่วนเป็นวัยรุ่น เหตุจุดไฟเผาตนเองเพื่อประท้วงส่วนมากเกิดขึ้นในจังหวัดเสฉวนของจีน โดยเฉพาะบริเวณโดยรอบสำนักกีรติ (Kirti Monastery) ในเมือง Ngawa City, Ngawa County จังหวัดเสฉวน ส่วนพื้นที่อื่น ๆ เช่น Gansu, Qinghai และ เขตปกครองตนเองทิเบต นอกจากนี้ยังมีเหตุประท้วงโดยการเผาตนเองเกิดขึ้นในประเทศอินเดีย และในกรุงกาฐมาณฑุ ประเทศเนปาลเช่นกัน

ข้อมูลจากรอยเตอส์ระบุว่าองค์ดาไลลามะเคยกล่าวไว้เมื่อเดือนมีนาคม 2012 ว่าท่านไม่สนับสนุนการประท้วงนี้ แต่ชื่นชมในความกล้าหาญของผู้ที่เกี่ยวข้องในการจุดไฟเผาตนเองนี้ และกล่าวโทษว่ามูลเหตุนั้นมากจาก "การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ทางวัฒนธรรม" (cultural genocide) ของรัฐบาลจีน

## ผลกระทบ
การจุดไฟเผาตนเองเพื่อประท้วงการยึดครองทิเบตโดยจีนนั้นมีผลกระทบที่มากกว่าการประท้วงต่าง ๆ ที่เคยมีมา ถึงแม้จะมีผู้เสียชีวิตจำนวนมากจากการประท้วงของบาวทิเบตเมื่อปี 2008 ทั้งที่เป็นชาวทิเบตและชาวจีนฮั่นในทิเบต จำนวนผู้เสียชีวิตนั้นกลับไม่ถูกรายงานโดยรัฐบาลจีน ในขณะที่การจุดไฟเผาตนเองเพื่อประท้วงนั้นสร้างภาพที่ติดตรึงและมีผลกระทบมาก และสามารถถูกส่งต่อเพื่อเผยแพร่และตีพิมพ์โดยข่าวและผู้สนับสนุนได้โดยง่าย ประกอบกับการเข้าถึงอินเตอร์เน็ตของชาวทิเบต แม้ในพื้นที่ห่างไกลของจีน

อย่างไรก็ตาม พื้นที่เสี่ยงต่าง ๆ ของทิเบตเหล่านี้มักถูกตัดการสื่อสารโดยรัฐบาล การตัดการสื่อสาร ประกอบกับการห้ามไม่ให้นักข่าวต่างชาติและผู้ตรวจการณ์ด้านสิทธิมนุษยชน  เดินทางเข้ามาในพื้นที่ ส่งผลให้การรับรู้ข้อมูลเกี่ยวกับการเผาตนเองประท้วงนั้นเป็นไปได้อย่างยากลำบาก อย่างไรก็ตามได้มีองค์กรต่าง ๆ เช่น ขบวนการปลดปล่อยทิเบต ได้ทำรายชื่อเหตุการณ์ที่มีการอัปเดตตลอดเวลา

## ดูเพิ่ม
*ประวัติศาสตร์ทิเบตนับตั้งแต่ปี 1950
*รายชื่อการจุดไฟเผาตนเองเพื่อจุดประสงค์ทางการเมือง
* สิทธิมนุษยชนในทิเบต
*การทำทิเบตให้กลายเป็นจีน
*การรวมทิเบตเข้าเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐประชาชนจีน
*การจุดไฟเผาตนเองในประเทศอินเดีย

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* http://www.cecc.gov/tibetan-self-immolations-0 Tibetan Self-Immolations Reported or Believed To Focus on Political and Religious Issues (Summary, Source, and Location Information), Incidents- (12 January 2013 through 8 December 2016)
* Guardian.uk photo gallery Portrait photos and short details.
* Free Tibet's list compiling individuals who have self-immolated inside Tibet.
* Self-immolation fact sheet 
* Special Report: Tibetan Monastic Self-immolations Appear to Correlate with Increasing Repression of Freedom of Religion Congressional-Executive Commission on China
* Self-immolations of Tibetans, an interview with Thierry Dodin Part 1: Why are Tibetans doing that?, Part 2: Self-immolations and Buddhism, Part 3: Part 3: Reactions and Consequences

หมวดหมู่:ทิเบต
หมวดหมู่:พุทธศาสนิกชนที่เผาตนเอง
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธแบบทิเบต
หมวดหมู่:การฆ่าตัวตายในประเทศจีน