ชาตรี

**ชาตรี** เป็นวงดนตรีเพลงโฟล์กที่มีชื่อเสียงในประเทศไทย ตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2518 โดยเป็นนักศึกษาของแผนกวิชาการถ่ายภาพและภาพยนตร์ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล วิทยาเขตเทคนิคกรุงเทพ (ปัจจุบัน คือ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สาขาเทคโนโลยีการถ่ายภาพและภาพยนตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ) มีสมาชิก 3 คน คือ **นราธิป กาญจนวัฒน์**, **ประเทือง อุดมกิจนุภาพ** (ภายหลังเปลี่ยนนามสกุลเป็น "อุดมธนาวัฒน์") และ**คทาวุธ สท้านไตรภพ** ทั้งสามคนเล่นกีตาร์โปร่ง ต่อมาได้ชักชวน**อนุสรณ์ คำเกษม** เพื่อนร่วมห้องอีกคนหนึ่งมาเล่นในตำแหน่งกลอง และหลังจากออกผลงานมาได้ 4 ชุด ก็ได้**ประยูร เมธีธรรมนาถ** มาเล่นในตำแหน่งคีย์บอร์ด ในส่วนชื่อของ *"ชาตรี"* มาจากชื่อหนังสือพระเครื่องของ *ประชุม กาญจนวัฒน์* (บิดาของนราธิป)

## ประวัติ
วงชาตรีหลังจากเริ่มรวมวงก็ได้แสดงครั้งแรกในงานเลี้ยงต้อนรับน้องใหม่ของแผนกช่างภาพ ต่อมาได้แสดงในหอประชุมใหญ่ ของวิทยาลัยเทคนิคกรุงเทพ และเข้าร่วมแข่งขันการประกวด วงโฟล์คซอง  จากนั้นทางวงรวบรวมเงินกันซื้อกลองเก่ามาหนึ่งชุด ซึ่งสมาชิกทุกคนในวง ต้องช่วยกันขนกลองจากบ้านของ อนุสรณ์ ที่มีนบุรี และขึ้นรถเมล์ไปวิทยาลัยเพื่อฝึกซ้อมดนตรีในช่วงเย็น

ต่อมาวงชาตรีมีโอกาสบันทึกเสียงครั้งแรกทางรายการวิทยุ "120 นาที มัลติเพล็กซ์" โดยการชักชวนของครู*ไพบูลย์ ศุภวารี* หนึ่งในกรรมการตัดสินงานประกวดโฟล์คซอง ซึ่งเห็นความสามารถ และทางวงก็ได้บันทึกแผ่นเสียงผลงานชุดแรกชื่อ **จากไปลอนดอน** ในปี พ.ศ. 2518 ซึ่งประสบความสำเร็จในระดับ และได้ออกผลงานถัดมาชุดที่สอง **แฟนฉัน** ในปี พ.ศ. 2519 อัลบั้มชุดนี้ทำให้วงชาตรีเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง ทั้งสองชุดอยู่ในสังกัด ***เมโทร แผ่นเสียง-เทป***

ในปี พ.ศ. 2520 ถึง พ.ศ. 2521 วงชาตรีได้ทำดนตรีประกอบภาพยนตร์เรื่อง ***[[สวัสดีคุณครู]]*** ที่กำกับโดย*[[พันคำ]]* นำแสดงโดย *[[สุเชาว์ พงษ์วิไล]]* และ ''จารุณี สุขสวัสดิ์''  จากนั้นได้ทำเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง ***[[รักแล้วรอหน่อย]]*** กำกับโดย*[[พันคำ]]* นำแสดงโดย ''สรพงศ์ ชาตรี'' และ ''จารุณี สุขสวัสดิ์''

ต่อมาได้ทำเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง ***[[ครูขา..หนูเหงา]]*** กำกับโดย*[[พันคำ]]* นำแสดงโดย *[[สมบัติ เมทะนี]]* และ *[[จารุณี สุขสวัสดิ์]]* และทำเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง ***[[จ๊ะเอ๋เบบี้]]*** กำกับโดย''พจน์ ศิริพันธ์'' นำแสดงโดย *[[สมบัติ เมทะนี]]* และ *[[ลลนา สุลาวัลย์]]*

ระหว่างนั้นวงชาตรีทำผลงานชุดที่สาม **หลงรัก** ซึ่งผลงานเพลงบางส่วนในอัลบั้มเป็นเพลงที่ ''ชาตรี ศรีชล'' แต่งขึ้นมาใหม่ แม้ผลงานชุดนี้จะบันทึกเสียงก่อนแต่ได้วางจำหน่ายหลังชุด *ฝนตกแดดออก* ซึ่งทั้งสองชุดก็วางจำหน่ายในปี พ.ศ. 2521

ถัดมาก็ออกผลงานชุดที่สี่ **ฝนตกแดดออก** ที่ได้ออกจำหน่ายก่อนชุด *หลงรัก* และต่อมาเพลง *ฝนตกแดดออก* ก็ได้เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง ***[[ฝนตกแดดออก]]*** กำกับโดย''ชาลี อินทรวิจิตร'' นำแสดงโดย''สรพงศ์ ชาตรี'', ''ลลนา สุลาวัลย์'' และ ''เศรษฐา ศิระฉายา'' ซึ่งฉายในปี พ.ศ. 2523  

ต่อมาวงชาตรีเพิ่มตำแหน่งนักดนตรีคีย์บอร์ด โดยได้ประยูร ซึ่งทำระบบเสียงให้กับวงมาเล่นให้ และในปี พ.ศ. 2522 ได้ทำเพลงประกอบละครเรื่อง ***[[นางสาวทองสร้อย]]*** ของทางช่อง 9 นำแสดงโดย *[[อัศวิน รัตนประชา|อัศวิน รัตนประภา]]* และ *[[เนาวรัตน์ ซื่อสัตย์]]* จากนั้นออกผลงานชุด **รัก 10 แบบ** เป็นอัลบั้มแรกในสังกัด '''''EMI''''' 

ในปี พ.ศ. 2523 ก็มีผลงานชุด **ชีวิตใหม่** โดยเกิดขึ้นเมื่อทางวงได้เข้าไปเยี่ยมชมสำนักสงฆ์ถ้ำกระบอก และได้แต่งเพลงชื่อ *หลงผิด* มีเนื้อหาเกี่ยวกับผู้ติดยาเสพติด จากนั้นได้ทำเพลงประกอบละครเรื่อง ***[[ชื่นจิตพเนจร]]*** ของทางช่อง 9 นำแสดงโดย *[[อัศวิน รัตนประชา|อัศวิน รัตนประภา]]* และ *[[เนาวรัตน์ ซื่อสัตย์]]* ภายหลังก็นำรายได้จากผลงานชุดนี้มอบให้กับสำนักสงฆ์ถ้ำกระบอก และก็ยังได้รับรางวัล "ศิลปินผู้ทำผลงานดีเด่นแก่เยาวชนประจำปี 2524"  

และปลายปีได้ออกผลงานชุด **รักครั้งแรก** ซึ่งเป็นอัลบั้มที่ทำยอดขายได้หนึ่งล้านตลับ ทำให้วงชาตรีโด่งดังในวงกว้างมากที่สุด และในปี พ.ศ. 2524 ได้ออกผลงานชุด **สัญญาใจ** โดยเพลง *สัญญาใจ* เป็นเพลงที่ระลึกในโอกาสที่ ประเทือง สมาชิกวง กำลังจะเข้าพิธีแต่งงาน 

ในปี พ.ศ. 2525 ได้ออกผลงานชุด **ชะตารัก** โดยที่วงชาตรีได้ส่ง คทาวุธ ไปบันทึกเสียงเพลง ที่ประเทศฮ่องกงด้วยตัวคนเดียว ซึ่งอัลบั้มชุดนี้ได้ *คริส บาบีด้า* เป็นผู้ทำดนตรีให้ ต่อมาในวันที่ 11 เมษายน วงชาตรีได้เปิดการแสดงสดครั้งใหญ่ที่โรงแรมดุสิตธานี กรุงเทพฯ โดยได้วงพิงค์แพนเตอร์ มาบรรเลงแบ็คอัพ และออกผลงานบันทึกการแสดงสด **ชาตรีอินคอนเสิร์ต** ตามด้วยชุด **รักไม่เป็น** ซึ่งได้ *วิชัย ปุญญะยันต์* (ต๋อย พิงค์แพนเตอร์) เป็นผู้ทำดนตรีให้ และยังได้รับรางวัล "ตุ๊กตาทองมหาชน" จากเพลง *ภาษาเงิน* 

ในปี พ.ศ. 2526 ก็มีผลงานชุดใหม่ **รักที่เธอลืม** ซึ่งมีเพลง *วันรอคอย* และ *ใต้ร่มเย็น* ประพันธ์โดยพลเอกหาญ ลีลานนท์ แม่ทัพภาคที่ 4 ในขณะนั้น โดยเนื้อหากล่าวให้คนไทยมีความสามัคคีและรักชาติ หลังจากชุดนี้วงชาตรีได้จัดตั้งกิจกรรม *ชาตรีแฟนคลับรุ่น 1* ขึ้นมา เพื่อติดต่อพูดคุยระหว่างวงชาตรีและแฟนเพลงและยังได้ทำเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง ***[[ปีนี้ไม่เหมือนปีกลาย|กำนันสาว]]*** กำกับโดย*[[พันคำ]]* นำแสดงโดย *[[ทูน หิรัญทรัพย์]]* และ *[[จารุณี สุขสวัสดิ์]]*  

ต่อมาในวันที่ 20 มีนาคม วงชาตรีได้มีโอกาส แสดงสดในรายการโลกดนตรี ซึ่งแสดงในลานกว้างเป็นครั้งแรก จากนั้นได้ออกผลงานชุดถัดมาชื่อ **แอบรัก** โดยได้บันทึกเสียงที่ห้องบันทึกเสียงชาตรี ซึ่งตั้งชื่อเป็นเกียรติให้กับทางวง และในปี พ.ศ. 2527 ก็ได้ออกผลงานชุด **ชาตรีทศวรรษ** ในโอกาสครบรอบ 10 ปีวงชาตรี ซึ่งได้ *โทนี่ อากีล่า* (บิดาของ คริสติน่า อากีล่า) เป็นผู้ทำดนตรีให้

และผลงานชุดที่ 15 ชุดสุดท้ายของวง วางจำหน่ายเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2528 ในชื่อชุด **อธิษฐานรัก** โดยคอนเสิร์ตครั้งสุดท้ายของพวกเขาได้จัดขึ้นที่รายการโลกดนตรีเมื่อวันอาทิตย์ที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2528 และ นราธิป ได้ประกาศยุบวงในวันนั้น

นับตั้งแต่อยู่สังกัด ***[[EMI]]*** ผลงานเกือบทุกชุดของวงชาตรี จะมียอดจำหน่ายเกินหนึ่งแสนตลับ ทำให้วงชาตรีมักจะได้รับรางวัล "แผ่นเสียงทองคำขาว" แทบทุกครั้ง อัลบั้มแรกที่ได้รับคือชุด *รัก 10 แบบ*

หลังจากยุบวงไป วงชาตรีก็ยังมีผลงานบางชุดออกวางจำหน่าย โดยเป็นรูปแบบอัลบั้มรวมเพลงฮิตแต่มีการทำดนตรีขึ้นมาใหม่ เช่น **อมตะชาตรี นันสต๊อป**, **รักอีกครั้ง**, **ชาตรี Remix** ฯลฯ รวมทั้งสองสมาชิกหลักอย่าง นราธิปและคทาวุธ ก็ยังมีอัลบั้มเดี่ยวของตัวเองออกมา และในปี พ.ศ. 2532 นราธิปก็ได้ออกบวชครองผ้าเหลืองยาวนานหลายปี จนสึกในปี พ.ศ. 2548

หลังจากห่างหายไปนานกว่า 20 ปี วงชาตรีก็ได้กลับมารวมตัวกันใหม่อีกครั้ง เพื่อให้แฟนคลับหายคิดถึง และได้จัดคอนเสิร์ต *33 ปี ชาตรี The Memory Concert* ในวันที่ 10-11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 ณ อิมแพค อารีน่า เมืองทองธานี ต่อมาในช่วงปี พ.ศ. 2551 ถึง พ.ศ. 2556 ก็ยังมีการรวมตัวกันตามงานคอนเสิร์ตต่าง ๆ จนกระทั่งมีการประกาศแยกตัวและแยกวงกันในปี พ.ศ. 2563

และถัดมาในช่วงเดือนเมษายน ปี พ.ศ. 2568 สมาชิกวงชาตรีได้ประกาศรวมตัวกันอีกครั้ง ในโอกาสครบรอบ 50 ปีของวง ซึ่งก็สร้างความประทับใจแก่แฟนคลับทุก ๆ คน 

## สมาชิก
* **นราธิป กาญจนวัฒน์** (แดง) : **หัวหน้าวง / ร้องนำ / กีตาร์** (เกิดเมื่อ 2 กันยายน พ.ศ. 2497)
* **คทาวุธ สท้านไตรภพ** (ป้อม) : **ร้องนำ / กีตาร์ / คีย์บอร์ด** (เกิดเมื่อ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500)
* **ประเทือง อุดมธนาวัฒน์** (เหมา) : **ร้องนำ (ในบางเพลง) / เบส / กีตาร์** (เกิดเมื่อ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2500)
* **อนุสรณ์ คำเกษม** (ปุ้ย) : **ร้องนำ (ในบางเพลง) / กลอง** (เกิดเมื่อ 2 มกราคม พ.ศ. 2500)
* **ประยูร เมธีธรรมนาถ** (ยุ่น) : **ร้องนำ (ในบางเพลง) / คีย์บอร์ด** (เกิดเมื่อ 9 มกราคม พ.ศ. 2499)

## ผลงานอัลบั้ม

### วงชาตรี

* จากไปลอนดอน (สิงหาคม 2518)
* แฟนฉัน (กันยายน 2519)
* ฝนตกแดดออก (เมษายน 2521)
* หลงรัก (พฤษภาคม 2521)
* รัก 10 แบบ (กรกฎาคม 2522)
* ชีวิตใหม่ (มีนาคม 2523)
* รักครั้งแรก (ธันวาคม 2523)
* สัญญาใจ (มิถุนายน 2524)
* ชะตารัก (มกราคม 2525)
* ชาตรีอินคอนเสิร์ต (พฤษภาคม 2525)
* รักไม่เป็น (ตุลาคม 2525)
* รักที่เธอลืม (มีนาคม 2526)
* แอบรัก (ตุลาคม 2526)
* ชาตรีทศวรรษ (พฤษภาคม 2527)
* อธิษฐานรัก (กุมภาพันธ์ 2528)

### นราธิป กาญจนวัฒน์

* ตราไว้ในดวงใจ (กันยายน 2528)
* รักอำพราง (เมษายน 2529)
* เขาคือนราธิป (มกราคม 2530) *- อัลบั้มที่นำเพลงสมัยชาตรีมาทำดนตรีใหม่ และบางส่วนเป็นเพลงแต่งใหม่ ภายหลังเปลี่ยนชื่ออัลบั้มว่า "จากวันวาน...ถึงนราธิป...วันนี้"*
* รักมาก ๆ หน่อย (กุมภาพันธ์ 2531)
* กับความรัก...อีกครั้ง (กันยายน 2531) *- อัลบั้มรวมเพลง และนำเพลงบางส่วนมาทำดนตรีใหม่*
* บันทึกความทรงจำ (พฤษภาคม 2532) *- อัลบั้มที่เป็นเพลงแต่งใหม่ และบางส่วนเป็นเพลงเก่าที่นำมาใส่*
* รักเหนือเมฆ (พฤศจิกายน 2548)

### คทาวุธ สท้านไตรภพ

* พบกันครั้งแรก (กันยายน 2529)
* จากวันนั้นถึงวันนี้ (ตุลาคม 2529) *- อัลบั้มรวมเพลงสมัยชาตรีและอัลบั้มเดี่ยว รวมทั้งมีเพลงแต่งใหม่*
* ดาวล้อมเดือน (2539) *- อัลบั้มที่นำเพลง[[สุนทราภรณ์]]มาขับร้องใหม่*

### ประเทือง อุดมธนาวัฒน์

* คิดถึงเธอ (2549) *- อัลบั้มที่นำเพลงสมัยชาตรีบางส่วนมาทำดนตรีใหม่ และบางส่วนเป็นเพลงแต่งใหม่*

## อัลบั้มรวมเพลง

* ชุดพิเศษ จาก ชาตรี (2525)
* รวมเพลงฮิตจาก ชาตรี (ตุลาคม 2527) *- ภายหลังเปลี่ยนชื่ออัลบั้มว่า "รวมฮิต ชาตรี 1"*
* อนุสรณ์เพลงฮิต จาก...ชาตรี (มกราคม 2528) *- ภายหลังเปลี่ยนชื่ออัลบั้มว่า "รวมฮิต ชาตรี 2"*
* ดนตรีฝึกขับร้อง (มิถุนายน 2528) *- รวมเพลงฮิตต่าง ๆ โดยทำออกมาในรูปแบบดนตรีคาราโอเกะ*
* อมตะชาตรี นันสต๊อป (สิงหาคม 2528) *- ทำดนตรีใหม่ในรูปแบบ Nonstop และภายหลังเปลี่ยนชื่ออัลบั้มว่า "อมตะ ชาตรี"*
* รักอีกครั้ง (มีนาคม 2534) *- ทำดนตรีใหม่*
* ดนตรีใหม่ (ธันวาคม 2534) *- ทำดนตรีใหม่ และภายหลังเปลี่ยนชื่ออัลบั้มว่า "อธิษฐานรัก"*
* ชาตรี Re-mix (พฤษภาคม 2536) *- ทำดนตรีใหม่ แต่เสียงร้องเป็นเสียงต้นฉบับ*
* ชาตรี '39 (2539) *- รวมเพลงฮิตแบบฉบับทำดนตรีใหม่*
* รวมเพลงฮิต ชาตรี Original Mastering Series 1-3 (กุมภาพันธ์ 2544)
* 33 ปี ชาตรี 3 ทศวรรษหวนคืน รักและคิดถึง 1-2 (พฤษภาคม 2549) *- รวมเพลงฮิตแบบฉบับทำดนตรีใหม่ และเพิ่มเพลงที่ทำดนตรีใหม่* 
* ชาตรี แฟนคลับ (มกราคม 2550)
* บรรเลงเพลง 33 ปี ชาตรี The Memory Concert 1-4 (กันยายน 2552)
* ชาตรี รวมฮิต 3 ทศวรรษ (กุมภาพันธ์ 2553)
* ชาตรี ที่คิดถึง ชุดที่ ๑ (มิถุนายน 2554) *- นำเพลงจากชุด ชะตารัก มาทำดนตรีใหม่*
* ชาตรี ที่คิดถึง ชุดที่ ๒ (ตุลาคม 2554) *- นำเพลงจากชุด รักไม่เป็น มาทำดนตรีใหม่*
* ชาตรี ที่คิดถึง ชุดที่ ๓ (มกราคม 2555) *- นำเพลงจากชุด รักครั้งแรก มาทำดนตรีใหม่*
* ชาตรี ที่คิดถึง ชุดที่ ๔ (ธันวาคม 2555) *- นำเพลงประกอบภาพยนตร์ มาทำดนตรีใหม่*
* ชาตรี รวมเพลงฮิตตลอดกาล (ตุลาคม 2567)

## เพลงพิเศษ

* **เมตตาธรรม** (นราธิปร่วมขับร้อง), **ชั่วชีวิตหนึ่ง** (นราธิป ร้องร่วมกับ แจ้ ดนุพล และ จี๊ด สุนทร) ในอัลบั้ม ***[[เมตตาธรรม]]*** (ตุลาคม 2528) *- อัลบั้มที่จัดทำขึ้นเพื่อเป็นกองทุนให้เด็กไทย*
* **บ้ารัก** (นราธิป) ในอัลบั้ม ***Vintage : The Return of the Legend*** (มีนาคม 2551) - *อัลบั้มที่ศิลปินจาก 4 วงรวมตัวกันเพื่อทำผลงานเพลง ได้แก่ [[ทนงศักดิ์ อาภรณ์ศิริ|แอ๊ด แกรนด์เอ็กซ์]], [[รณชัย ถมยาปริวัฒน์|อ๊อด คีรีบูน]], [[ตวงสิทธิ์ เรียมจินดา|กุ้ง เพื่อน]] และ แดง ชาตรี*
* เพลงที่บันทึกเสียงในช่วงปี พ.ศ. 2518-2520 แต่ไม่ได้ถูกบรรจุอยู่ในอัลบั้ม มีทั้งหมด 16 เพลง **1. จะกลับมาเอาใจ / 2. ชมธรรมชาติ / 3. จำพราก / 4. เจ็บใจจริง ๆ / 5. เธอจ๋า / 6. ขอเพียงแต่รักเธอ / 7. หัวใจที่ไร้รัก / 8. ถนนชีวิต / 9. ชีวิตคือละคร / 10. รักไม่รู้ลืม / 11. มารักกันเถิด / 12. ยอดดวงใจ / 13. รักไม่แคร์ / 14. ลูกไทย / 15. แรงรัก / 16. รักดอกฟ้า** 

## แสดงภาพยนตร์

* ครูขา..หนูเหงา (ฉาย 1 ธันวาคม 2521) นราธิป รับบท สมภพ
* สงครามเพลง (ฉาย 29 เมษายน 2526) วงชาตรีแสดงทั้งวง

## เพลงประกอบภาพยนตร์

* เพลง **สวัสดีคุณครู** และ **สนุกกันวัยเรียน** จากภาพยนตร์เรื่อง สวัสดีคุณครู (ฉาย พฤศจิกายน 2520)
* เพลง **รักแล้วรอหน่อย** และ **ฉันรักกรุงเทพฯ** จากภาพยนตร์เรื่อง รักแล้วรอหน่อย (ฉาย กรกฎาคม 2521)
* เพลง **โลกนี้ยังมีรัก**, **ผมขอเป็นดวงตาแทนคุณ** และ **เพื่อนยามยาก** จากภาพยนตร์เรื่อง ครูขา..หนูเหงา (ฉาย 1 ธันวาคม 2521)
* เพลง **รักต้นไม้**, **จ๊ะเอ๋เบบี้**, **นี่แหละ ก.ท.ม** และ **เมียจ๋า** จากภาพยนตร์เรื่อง จ๊ะเอ๋เบบี้ (ฉาย 9 ธันวาคม 2521)
* เพลง **ปีนี้ไม่เหมือนปีกลาย** จากภาพยนตร์เรื่อง กำนันสาว (ฉาย สิงหาคม 2526)

## อ้างอิง

* คอลัมน์ คนกล่อมโลก, โดย ปี่-กลอง, ไทยโพสต์ แทบลอยด์ 17-23 ธันวาคม 2549
* หนังสือ 3 ทศวรรษบทเพลงแห่งความทรงจำ (หนังสือรวบรวมประวัติข้อมูล วงชาตรี)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ความเป็นมาวงชาตรี

หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีสัญชาติไทย
หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีไทยในยุค 1970
หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีไทยในยุค 1980