อาณาจักรในอินเดียโบราณ

**อาณาจักรในอินเดียโบราณ** หรือ **มหาชนบททั้งสิบหก** เป็นอาณาจักรในอินเดียโบราณ 16 อาณาจักร

## มหาชนบท
*อาณาจักรกาศี เมืองหลวงคือ เมืองพาราณสี
*อาณาจักรโกศล เมืองหลวงคือ เมืองสาวัตถี
*อาณาจักรอังคะ เมืองหลวงคือ เมืองจัมปา
*อาณาจักรมคธ เมืองหลวงคือ เมืองราชคฤห์
*อาณาจักรวัชชี เมืองหลวงคือ เมืองไวศาลี 
*อาณาจักรมัลละ เมืองหลวงคือ เมืองกุสินารา
*อาณาจักรเจที เมืองหลวงคือ เมืองศุกติมดี
*อาณาจักรวัตสะ เมืองหลวงคือ เมืองโกสัมพี
*อาณาจักรกุรุ เมืองหลวงคือ เมืองอินทรปรัสถ์
*อาณาจักรปัญจาละ เมืองหลวงคือ เมืองกัมปิละ
*อาณาจักรมัตสยะ เมืองหลวงคือ เมืองวิราฎนคร
*อาณาจักรศุรเสน เมืองหลวงคือ เมืองมถุรา
*อาณาจักรอัศมกะ เมืองหลวงคือ เมืองโปตลี
*อาณาจักรอวันตี เมืองหลวงคือ เมืองอุชเชนี
*อาณาจักรคันธาระ เมืองหลวงคือ เมืองตักศิลา
*อาณาจักรกัมโพช เมืองหลวงคือ เมืองราชปุระ

ในมหาภารตะ เหล่ากษัตริย์ทั้ง 16 แคว้นต่างเลือกเข้าข้างต่างกันในสงครามทุ่งกุรุเกษตร

### ฝ่ายปาณฑพ

1.ท้าวอภิภู แคว้นกาศี 
2.ท้าวสหเทพ แคว้นมคธ 
3.ท้าวธฤษฏเกตุ แคว้นเจที 
4.ท้าวทรุปัท แคว้นปัญจาละ 
5.ท้าววิราฏ แคว้นมัตสยะ 
6.กองทัพแคว้นศุรเสน

### ฝ่ายเการพ

1.ท้าวศรุตายุธ แคว้นโกล 
2.กรรณะ แคว้นอังคะ 
3.ชยัตเสน แคว้นมคธ 
4.ศกุนิ แคว้นคันธาระ 
5.ท้าวสุทักษิณ แคว้นกัมโพช 
6.ท้าววินทะ ท้าวอนุวินทะ แคว้นอวันตี 
7.กษัตริย์แคว้นวัชชี 
8.กษัตริย์แคว้นมัลละ 
9.กษัตริย์แคว้นวัตสะ 
10.กษัตริย์แคว้นอัศมกะ

## ปัจจันตชนบท

*สักกะ เมืองหลวงคือ เมืองกบิลพัสดุ์ เป็นเมืองของพระเจ้าสุทโธทนะ พระบิดาของเจ้าชายสิทธัตถะ พระพุทธเจ้า
*โกลิยะ เมืองหลวงคือ เมืองเทวทหะ เป็นเมืองของพระเจ้าสุปปพุทธะ พระสัสสุระ(พ่อตา) ของพระพุทธเจ้า
*มัทระ เมืองหลวงคือ เมืองสาคละ ปกครองโดย ท้าวศัลยะ
*วิเทหะ เมืองหลวงคือ เมืองมิถิลา เมืองของท้าวชนก บิดาของนางสีดา
*สุนาปรันตะ เมืองหลวงคือ เมืองสุปปารกะ
*ภัคคะ เมืองหลวงคือ เมืองสุงสุมารคีรี
*อังคุตตราปะ เมืองหลวงคือ เมืองอาปณะ
แคว้นสักกะ แคว้นโกลิยะ เป็นประเทศราชของแคว้นโกศล
แคว้นภัคคะ เป็นประเทศราชของแคว้นวัตสะ
แคว้นอังคุตตราปะ เป็นประเทศราชของแคว้นอังคะ

## อาณาจักรอื่นๆ

*แคว้นไกเกยะ เมืองหลวงคือ เมืองราชวาส ปกครองโดย ท้าววฤหัทกษัตร
*แคว้นกุนตี เมืองหลวงคือ เมืองกุนตีโภช ปกครองโดย ท้าวกุนตีโภช
*แคว้นกลิงคะ เมืองหลวงคือ เมืองกลิงคปุระ ปัจจุบันคือรัฐโอริศาและบางส่วนของรัฐอานธรประเทศ ในมหาภารตะ ผู้ปกครองคือ ท้าวศรุตายุษ เข้าร่วมสงครามในฝ่ายทุรโยธน์ เป็นผู้นำกองทัพช้าง ถูกภีมะสังหารในวันที่ 2 ของสงคราม แคว้นกลิงคะยังเป็นสมรภูมิรบของสงครามกลิงคะระหว่างพระเจ้าอโศกมหาราชแห่งราชวงศ์เมารยะกับนันทิเทพ ผลของสงครามครั้งนี้ทำให้ชาวกลิงคะล้มตายกว่าแสนคน เป็นสาเหตุให้พระเจ้าอโศกมหาราชสลดพระทัยที่พระองค์เป็นสาเหตุของการสังหารหมู่ครั้งนี้และหันมานับถือพระพุทธศาสนา
*แคว้นกัษมีระ ปัจจุบันคือ เมืองแคชเมียร์
*แคว้นกินนร เป็นอาณาจักรของพวกกินนร มีกายครึ่งเทพครึ่งนก เป็นพี่น้องกับพวกคนธรรพ์ ปกครองโดยท้าวอุทุมพร
*แคว้นกิมปุรุษะ เป็นอาณาจักรของพวกกิมปุรุษะ มีกายเป็นคนหัวเป็นม้า เป็นพี่น้องกับพวกคนธรรพ์
*แคว้นกิราตะ เป็นอาณาจักรของพวกกิราตะ เป็นคนป่าสวมหนังสัตว์ ชอบล่าสัตว์อย่างพราน
*แคว้นกาลเกยะ เมืองหลวงคือ เมืองหิรัณยปุระ เป็นอาณาจักรของพวกอสูรกาลเกยะ 
*แคว้นกีษกินธา หรือ เมืองขีดขิน อาณาจักรของพวกวานร ปกครองโดยสุครีพ
*แคว้นเกราละ เมืองหลวงคือ เมืองมโหทัยปุรี
*แคว้นกานจี เมืองหลวงคือ เมืองกานจีปุระ
*แคว้นการุศะ เมืองหลวงคือ เมืองทันติปุระ ปกครองโดย ท้าวทันตวักระ
*แคว้นกีกฏะ เมืองหลวงคือ เมืองคยา เป็นประเทศราชของแคว้นมคธ
*แคว้นคนธรรพ์ เป็นอาณาจักรของคนธรรพ์ อมนุษย์จำพวกหนึ่งที่ชำนาญด้านการดนตรี ตั้งอยู่ที่เชิงเขาไกรลาศ ปกครองโดย คนธรรพ์จิตรรถ และ คนธรรพ์จิตรเสน 
*แคว้นเจระ เมืองหลวงคือ เมืองการุร
*แคว้นโจละ เมืองหลวงคือ เมืองกาเวรปุรี
*แคว้นตามรปรรณี เมืองหลวงคือ เมืองตามรปรรณี อยู่ในศรีลังกา
*แคว้นตรีครรตะ เมืองหลวงคือ เมืองปรัสถาล ปกครองโดย สุศรรมา
*แคว้นทักษิณโกศล หรือ โกศลตอนใต้ เมืองหลวงคือ เมืองอโยธยา เป็นสถานที่ประสูติของพระราม
*แคว้นทัณฑะ อาณาจักรรากษส ของขรกับทูษณ์ น้องชายของทศกัณฐ์
*แคว้นทศารณะ เมืองหลวงคือ เมืองวิทิศะ ปกครองโดย ท้าวสุธรรมัน
*แคว้นทราวิท เมืองหลวงคือ เมืองกาลหัสต์ อาณาจักรของชาวทราวิท
*แคว้นทวารกา เมืองหลวงคือ เมืองทวารกา เป็นแคว้นใหม่ที่พระกฤษณะ และพระพลรามย้ายมาตั้งอยู่ริมทะเล ถัดจากแคว้นกัมโพช 
*แคว้นนาคะ เมืองหลวงคือ เมืองโภควตี เป็นอาณาจักรของพญานาค
*แคว้นนิวาตกวัจ เมืองหลวงคือ เมืองมณีมตี เป็นอาณาจักรของพวกอสูรนิวาตกวัจ
*แคว้นนิษาท เมืองหลวงคือ เมืองศฤงคเวรปุระ
*แคว้นปาณฑยา เมืองหลวงคือ เมืองมทุระ ปกครองโดย ท้าวมาลยธวัช
*แคว้นเปารวะ ก่อตั้งโดยท้าวปุรุ กษัตริย์ที่มีชื่อเสียงที่สุดคือ ราชาโปรุส ผู้ที่นำทัพช้าง รบกับพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช แห่งมาซิโดเนีย
*แคว้นปราคชโยติษะ เมืองหลวงคือ เมืองปราคชโยติษปุระ เป็นแคว้นของพวกอสูรและทานพ ปกครองโดย ท้าวภาคทัตต์ บุตรของนรกาสูร
*แคว้นปุณฑระ เมืองหลวงคือ เมืองปุณฑรนคร ปกครองโดย ท้าวเปาณฑรกะวาสุเทพ ผู้ตีตนเสมอพระกฤษณะ
*แคว้นปุลินทะ เมืองหลวงคือ เมืองวิศวปุรี
*แคว้นพาหลีกะ เป็นแคว้นที่แยกออกมาจากแคว้นกุรุ ปกครองโดย ท้าวพาหลีกะ น้องชายของท้าวศานตนุ
*แคว้นภารตวรรษ เป็นแคว้นใหญ่ เชื่อว่าเป็นแดนเกิดของท้าวภรตะ ปกครองโดย ท้าวราชา และ ท้าวโรจมัน
*แคว้นมัลวะ เมืองหลวงคือ เมืองอุทัยปุรี
*แคว้นมเลจฉะ เมืองหลวงคือ เมืองการมินิยะ เป็นอาณาจักรที่ก่อตั้งโดยท้าวตุรวสุ
*แคว้นยักษะ เมืองหลวงคือ เมืองอลกา เป็นแคว้นของพวกยักษ์และรากษส ปกครองโดย ท้าวกุเวร 
*แคว้นยาวนะ ปกครองโดย กาลยาวัน
*แคว้นเยาเธยะ เมืองหลวงคือ เมืองเยาเธยะ
*แคว้นรากษส เป็นอาณาจักรของพวกรากษส
*แคว้นฤษิกะ เมืองหลวงคือ เมืองโลหะ
*แคว้นลังกา หรือ กรุงลงกา เป็นเกาะทางตอนใต้ของ อนุทวีปอินเดีย ปัจจุบันคือประเทศศรีลังกา เมืองลงกาถูกกล่าวถึงในมหากาพย์รามายณะ ว่าเป็นอาณาจักรของรากษส ปกครองโดยท้าวราวัณ หรือ ทศกัณฐ์ หลังจากที่พระรามปราบทศกัณฐ์ได้แล้ว วิภีษณะ หรือ พิเภกน้องชายของทศกัณฐ์ได้รับการสถาปนาเป็นพระราชาสืบต่อไป
*แคว้นวังคะ เมืองหลวงคือ เมืองจันทรกานตา
*แคว้นวิทรรภะ เมืองหลวงคือ เมืองกุณฑินาปุรี ปกครองโดย ท้าวภีษมกะ และเมืองโภชกตะ ปกครองโดย ท้าวรุกมี
*แคว้นศัลวะ เมืองหลวงคือ เมืองมฤตติกาวตี ปกครองโดย ท้าวศัลวะ
*แคว้นศีพี เมืองหลวงคือ เมืองเชตุดร และ เมืองอริษฏปุระ แคว้นนี้ถูกกล่าวถึงว่าเป็นสถานที่เกิดของพระเวสสันดร
*แคว้นสรัสวตะ เมืองหลวงคือ เมืองประภาส อยู่ริมแม่น้ำสรัสวตี
*แคว้นเสาราษฏระ ปัจจุบัน อยู่ในแคว้นคุชราต
*แคว้นสินธุ ตั้งอยู่ริมแม่น้ำสินธุ (ปัจจุบัน คือ ประเทศปากีสถาน) ปกครองโดย ชัยทรัถ 
*แคว้นสิงหล เมืองหลวงคือ เมืองอนุราธปุระ อยู่ในศรีลังกา
*แคว้นสังกัสสะ เมืองหลวงคือ เมืองสังกัสสะ เป็นประเทราชของแคว้นมัลละ เป็นเมืองที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงมาจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ในวันเทโวโรหณะ
*แคว้นไหหยะ เมืองหลวงคือ เมืองมาหิษมตี ปกครองโดย ท้าวการตวีรยะอรชุน กษัตริย์ 1,000 มือ ผู้ถูกปรศุรามสังหาร
*แคว้นหิมาลัย ปกครองโดยพระหิมวัต เทพแห่งเขาหิมาลัย
*แคว้นอุตตรกุรุ หรือ กุรุตอนเหนือ เมืองหลวงคือ เมืองประดิษฐาน
*แคว้นอุตตรปัญจาละ หรือ ปัญจาละตอนเหนือ เมืองหลวงคือ เมืองอหิฉัตร เป็นดินแดนที่โทรณาจารย์แบ่งมาจากท้าวทรุปัท ปกครองโดยอัศวัตถามา
*แคว้นอุตตรมัทระ หรือ มัทระตอนเหนือ เมืองหลวงคือ เมืองทิพยกูฏ เป็นดินแดนที่นกุล แบ่งให้สหเทพปกครอง หลังสงครามทุ่งกุรุเกษตร
*แคว้นอนรรตะ เมืองหลวงคือ เมืองโภชะ ปกครองโดย กฤตวรมา
*แคว้นอนุปะ เมืองหลวงคือ เมืองสุรปาณะ อยู่ทางตอนเหนือของแคว้นวิทรรภะ ปกครองโดย ท้าวนีละ
*แคว้นอภิระ เมืองหลวงคือ เมืองตรีกูฏ อยู่ทางตอนเหนือ ใกล้แม่น้ำสรัสวตี
*แคว้นอานธระ ปัจจุบัน คือ รัฐอานธรประเทศ
*แคว้นอสุระ เมืองหลวงคือ เมืองโศนิตปุระ ปกครองโดย ท้าวพาณาสูร
*แคว้นอุตกาละ เมืองหลวงคือ เมืองเมทินีปุรี
*แคว้นโอทระ เมืองหลวงคือ เมืองอุตตรโตสาลี

หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์อินเดีย