สมเด็จพระราชินีนาถซาโลเต ตูโปอูที่ 3 แห่งตองงา

**สมเด็จพระราชินีนาถซาโลเต ตูโปอูที่ 3** (, พระนามตอนพระราชสมภพ **ซาโลเต มาฟีเลโอ ปีโลเลวู** (); 13 มีนาคม ค.ศ. 1900 – 16 ธันวาคม ค.ศ. 1965) เป็นสมเด็จพระราชินีนาถแห่งตองงาใน ค.ศ. 1918 จนกระทั่งสวรรคตใน ค.ศ. 1965 พระนางครองราชย์เกือบ 48 ปี ถือเป็นพระมหากษัตริย์ตองงาที่ครองราชย์นานที่สุดเท่าที่เคยมีมา พระนางเป็นที่รู้จักจากความสูง โดยมีความสูงตอนยืนถึง  ในวัยสาว

## พระชนม์ชีพช่วงต้นและการศึกษา

ซาโลเต (ชาร์ลอตต์) เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 13 มีนาคม ค.ศ. 1900 ที่ประเทศตองงาในฐานะพระราชธิดาองค์โตและรัชทายาทของพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 2 แห่งตองงากับสมเด็จพระราชินีลาวีนีอา เวอีโนโง พระมเหสีองค์แรก พระนางได้รับการทำพิธีบัพติศมาและตั้งพระนามตามพระปัยยิกา ซาโลเต มาฟีเลโอ ปีโลเลวู (พระราชธิดาในพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 แห่งตองงา) เจ้าหญิงองค์น้อยเป็นที่มาของความไม่พอใจบางประการเนื่องจากลักษณะการแต่งงานของพระราชบิดามารดาของเธอ

สมเด็จพระราชินีลาวีนีอา พระราชมารดา สิ้นพระชนม์จากวัณโรคในวันที่ 24 เมษายน ค.ศ. 1902 หลังจากนั้น บรรดาหัวหน้าเผ่าในตองงาเร่งเร้าให้พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 2 สมรสใหม่เพื่อให้กำเนิดทายาทชาย ต่อมาเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน ค.ศ. 1909 เมื่อพระองค์ทรงสมรสกับอานาเซอีนี ตากีโปที่มีพระชนมายุ 16 พรรษา บรรดาหัวหน้าเผ่าต่างดีใจกันยกใหญ่ อานาเซอีนีทรงให้กำเนิดสองครั้ง แต่เป็นพระราชธิดา คือ เจ้าหญิงโอเนลูอา (ประสูติ 20 มีนาคม ค.ศ. 1911; สิ้นพระชนม์จากอาการชักตอนหกเดือนในวันที่ 19 สิงหาคม ค.ศ. 1911) และเจ้าหญิงเอลีซีวา ฟูซีปาลา เตากีโอเนตูกู (ประสูติ 26 กรกฎาคม ค.ศ. 1912; สิ้นพระชนม์จากวัณโรคของเยื่อบุช่องท้องในวันที่ 21 เมษายน ค.ศ. 1933 ด้วยพระชนมายุ 20 พรรษา)

เพื่อปกป้องซาโลเต พระมหากษัตริย์จึงส่งพระนางไปไกลถึงออกแลนด์ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1909 โดยอาศัยอยู่กับครอบครัวชื่อครอนเฟลด์ และยังคงรักษาความสัมพันธ์นี้ตลอดพระชนม์ชีพ พระนางได้รับการศึกษาในประเทศนิวซีแลนด์เป็นเวลาห้าปี และกลับไปตองงาในช่วงวันหยุดคริสต์มาสทุกปี

ใน ค.ศ. 1913 ซาโลเตถูกส่งไปเรียนที่โรงเรียนประจำสำหรับเด็กหญิงของสัมุขมณฑลแองกลิกันในเมืองเอปซอม ประเทศนิวซีแลนด์ พระนางเรียนอยู่ที่นั่นเป็นเวลาสองปีก่อนที่จะได้รับคำสั่งให้กลับไปอยู่ที่ตองงา แม้ว่ากษัตริย์ต้องการให้ซาโลเตเรียนต่อ แต่บรรดาหัวหน้าเผ่าได้โน้มน้าวให้พระองค์เปลี่ยนใจ สมเด็จพระราชินีตากิโปไม่ได้ให้กำเนิดพระราชโอรส ดังนั้น ตามรัฐธรรมนูญ ฉบับ ค.ศ. 1875 หลังวันคล้ายวันพระราชสมภพสิบห้าพรรษา ซาโลเตจึงกลายเป็นรัชทายาทโดยสันนิษฐานของราชบัลลังก์ตองงา 

## การสมรส
ใน ค.ศ. 1917 ซาโลเตสมรสกับวีเลียมี ตูงี ไมเลฟีฮี ขุนนางวัยผู้ใหญ่ที่ขณะมีอายุ 30 ปี แก่กว่าพระนาง 13 ปี การแต่งงานของพระนางถือเป็นกลยุทธ์ทางการเมืองอันชาญฉลาดของพระราชบิดา เนื่องจากตูงีเป็นทายาทโดยตรงของตูอีฮาอาตากาลาอูอา ดังนั้น พระราชโอรสธิดาของทั้งสองจึงผสมผสานสายพระโลหิตของราชวงศ์ใหญ่ทั้งสามในตองงา เมื่อพระชนมพรรษา 18 พรรษา ซาโลเตเป็นพระราชมารดาเป็นครั้งแรก พระราชโอรสธิดาของพระนาง ได้แก่:

* สมเด็จพระราชาธิบดีเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4 เสด็จพระราชสมภพในนาม มกุฎราชกุมารซีอาโอซี ตาอูฟาอาเฮา ตูโปอูลาฮี (4 กรกฎาคม 1918 – 10 กันยายน 2006); 
* เจ้าชายอูอีลีอามี ตูกูอาโฮ (5 พฤศจิกายน 1919 – 28 เมษายน 1936) ผู้สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์; 
* เจ้าชายซีโอเน งู มานูมาตาโอโง ภายหลังเป็นตูอีเปเลฮาเก (ฟาตาเฟฮี) องค์ที่ 5 (7 มกราคม 1922 – 10 เมษายน 1999)
มีการตั้งครรภ์ 3 ครั้งสิ้นสุดลงด้วยการแท้งบุตร (1920, 1923 และ 1924)

## รัชสมัย

## ประชวรและสวรรคต
ซาโลเตมีประวัติทางการแพทย์ที่ค่อนข้างมีปัญหา พระนางทรงเป็นโรคเบาหวาน ทำให้ต้องเสด็จไปรักษาที่เมืองออกแลนด์บ่อยครั้ง พระนางต้องเข้ารับการผ่าตัดรักษามะเร็งใน ค.ศ. 1935 และระหว่างการตรวจที่ออกแลนด์ใน ค.ศ. 1965 ก็พบว่าทรงเป็นมะเร็งอีกครั้ง ถึงกระนั้น พระราชินียังเสด็จกลับตองงาในเดือนพฤษภาคม และทรงเข้าร่วมงานเทศกาลในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1965 เพื่อเฉลิมฉลองการครองราชย์อันยาวนานเป็นประวัติการณ์ของพระนาง เด็ก ๆ กว่าหมื่นคนได้รับอนุญาตให้เข้าไปในบริเวณพระราชวังและโบกมือให้พระราชินีขณะประทับบนระเบียง นี่จะเป็นครั้งสุดท้ายที่ชาวตองงาได้เห็นพระราชินีของพวกเขา

สมเด็จพระราชินีนาถซาโลเตสวรรคตที่ออกแลนด์ในวันที่ 16 ธันวาคม ค.ศ. 1965 เวลา 12:15 น. พระบรมศพถูกส่งกลับตองงาด้วยกองทัพอากาศนิวซีแลนด์ พระราชพิธีพระบรมศพจัดขึ้นในวันที่ 23 ธันวาคม โดยมีผู้เข้าร่วม 50,000 คน ตามธรรมเนียมมีการวางพระบรมศพข้างพระสวามีและมีการเฝ้ารักษาหลุมฝังพระศพของพระนางไว้หลายคืน

## อ้างอิง

### บรรณานุกรม
*Bain, Kenneth Ross, (1967), *The Friendly Islanders: a story of Queen Salote and her people,* London: Hodder & Stoughton.
*Burley, David V. (1998): Tongan Archaeology and the Tongan Past, 2850-150 B.P. *Journal of World Prehistory* **12** (3): 337–392.  (HTML abstract)
*
*Kaeppler, A.L.; Taumoefolau, M.; Tukuʻaho, N., & Wood-Ellem, E. (2004): *Songs and poems of Queen Salote*. 
*Luke, Sir Harry (1954), *Queen Salote & Her Kingdom*, London: Putnam.
*
*

## แหล่งข้อมูลอื่น
*

ซาโลเต
หมวดหมู่:สมเด็จพระราชินีนาถ
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์จีบีอี