อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช

**เมืองนครศรีธรรมราช** เป็นอำเภอศูนย์กลางการปกครองของจังหวัดนครศรีธรรมราช

## ประวัติ
อำเภอเมืองนครศรีธรรมราชมีประวัติความเป็นมา ดังต่อไปนี้

* พ.ศ. 2454 แบ่งท้องที่ตำบลลานสกา ตำบลเขาแก้ว ตำบลท่าดี ตำบลกำโลน และตำบลขุนทะเล อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช ตั้งเป็น**กิ่งอำเภอลานสกา**
* วันที่ 13 สิงหาคม 2456 ได้มีการประกาศจัดตั้งสุขาภิบาลเมืองนครศรีธรรมราช ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งสุขาภิบาลเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช พ.ศ. 2456
* วันที่ 24 มีนาคม 2474 มีการเปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลเมืองนครศรีธรรมราช ตามพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช พ.ศ. 2474
* วันที่ 10 ธันวาคม 2478 ยกฐานะสุขาภิบาลเมืองนครศรีธรรมราช เป็น เทศบาลเมืองนครศรีธรรมราช ตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช พ.ศ. 2478 
* วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลไชยมนตรี แยกจากตำบลกำแพงเซา ตั้งตำบลนาพรุ แยกจากตำบลช้างซ้าย ตั้งตำบลท่าไร่ แยกจากตำบลบางจาก ตั้งตำบลท่าซัก แยกจากตำบลปากพูนและตำบลปากนคร จัดตั้งตำบลนา แยกจากตำบลศาลามีชัย ตั้งตำบลนาทราย แยกจากตำบลนาเคียน ตั้งตำบลพรหมโลก แยกจากตำบลท่างิ้ว ตั้งตำบลบ้านเกาะ แยกจากตำบลอินคีรี ตั้งตำบลมะม่วงสองต้น แยกจากตำบลนาสาร ตั้งตำบลเขาแก้ว แยกจากตำบลลานสกา และตั้งตำบลกำโลน แยกจากตำบลท่าดี
* วันที่ 26 มกราคม 2500 จัดตั้งสุขาภิบาลลานสกา ในท้องที่บางส่วนของตำบลลานสกาและตำบลเขาแก้ว
* วันที่ 23 กรกฎาคม 2501 จัดตั้งกิ่งอำเภอลานสกา อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นอำเภอลานสกา
* วันที่ 17 สิงหาคม 2508 จัดตั้งสุขาภิบาลบางจาก ในท้องที่บางส่วนของตำบลบางจาก
* วันที่ 30 พฤศจิกายน 2508 จัดตั้งสุขาภิบาลท่าแพ ในท้องที่บางส่วนของตำบลปากพูน
* วันที่ 25 มกราคม 2509 เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช ดังนี้ 
** โอนพื้นที่หมู่ที่ 10 ของตำบลท่าเรือ หมู่ที่ 1-3 ตำบลศาลามีชัย หมู่ที่ 1-3 ตำบลนา หมู่ที่ 2 และ 4 ตำบลปากนคร หมู่ที่ 5 ตำบลปากพูน และหมู่ที่ 2 และ 4 ตำบลท่าซัก เฉพาะส่วนที่ถูกตัดเข้าในเขตเทศบาลเมืองนครศรีธรรมราช ให้ขึ้นกับตำบลในเมือง ตำบลคลัง และตำบลท่าวัง ตามลำดับ
** โอนพื้นที่หมู่ที่ 1 และ 3 ตำบลศาลามีชัยและตำบลนา เฉพาะส่วนที่เหลือให้ไปรวมกับหมู่ที่ 4 ตำบลศาลามีชัย และจัดตั้งเป็นหมู่ที่ 5 ตำบลปากนคร
* วันที่ 16 มีนาคม 2514 จัดตั้งสุขาภิบาลปากนคร ในท้องที่บางส่วนของตำบลปากนครและตำบลท่าไร่
* วันที่ 26 สิงหาคม 2517 แบ่งท้องที่ตำบลพรหมโลก ตำบลบ้านเกาะ และตำบลอินคีรี อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช ตั้งเป็น**กิ่งอำเภอพรหมคีรี**
* วันที่ 25 กันยายน 2518 โอนพื้นที่หมู่ที่ 5 (บ้านในเขียว) ตำบลดอนตะโก หมู่ที่ 7 (บ้านดอนคา) ตำบลโมคลาน และหมู่ที่ 7 (บ้านห้วยผักหนาม) ตำบลหัวตะพาน อำเภอท่าศาลา ไปขึ้นกับตำบลอินคีรี กิ่งอำเภอพรหมคีรี อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช
* วันที่ 1 สิงหาคม 2521 จัดตั้งตำบลทอนหงส์ โดยโอนหมู่บ้านจากตำบลอินคีรี กิ่งอำเภอพรหมคีรี อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช
* วันที่ 14 กรกฎาคม 2524 จัดตั้งกิ่งอำเภอพรหมคีรี อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นอำเภอพรหมคีรี
* วันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2537 แบ่งท้องที่ตำบลนาพรุ ตำบลนาสาร ตำบลท้ายสำเภา และตำบลช้างซ้าย อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช ตั้งเป็น**กิ่งอำเภอพระพรหม**
* วันที่ 15 สิงหาคม 2537 ยกฐานะเทศบาลเมืองนครศรีธรรมราช เป็น เทศบาลนครนครศรีธรรมราช  
* วันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2540 จัดตั้งกิ่งอำเภอพระพรหม อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นอำเภอพระพรหม
* วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2542 ยกฐานะสุขาภิบาลปากนครและสุขาภิบาลท่าแพ ขึ้นเป็นเทศบาลตำบลปากนครและเทศบาลตำบลท่าแพ ด้วยผลของกฎหมาย
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะสุขาภิบาลบางจาก ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลบางจาก
* วันที่ 29 กันยายน 2546 แยกบ้านมะม่วงงาม หมู่ที่ 10 ตำบลท่าเรือ จัดตั้งเป็นหมู่ที่ 18 บ้านบางเตย
* วันที่ 22 กันยายน 2547 แยกบ้านเนิน หมู่ที่ 4 ตำบลบางจาก ตั้งเป็นหมู่ที่ 11 บ้านเกาะโพธิ์แจ้ง และแยกพื้นที่บ้านปากสระ หมู่ที่ 1 ตำบลนาเคียน จัดตั้งเป็นบ้านทวดเหนือ หมู่ที่ 9
* วันที่ 24 มกราคม 2550 แยกบ้านชะเมา หมู่ที่ 6 ตำบลท่าเรือ จัดตั้งเป็นหมู่ที่ 19 บ้านไม้แดง
* วันที่ 7 ตุลาคม 2554 ยกฐานะองค์การบริหารส่วนตำบลปากพูน ขึ้นเป็นเทศบาลเมืองปากพูน ยกฐานะองค์การบริหารส่วนตำบลท่างิ้ว ขึ้นเป็นเทศบาลตำบลท่างิ้ว และยกฐานะองค์การบริหารส่วนตำบลโพธิ์เสด็จ ขึ้นเป็นเทศบาลตำบลโพธิ์เสด็จ
* วันที่ 2 พฤศจิกายน 2563 ให้กำหนดเขตท้องที่ตำบลท่าซักและตำบลปากนคร ขึ้นใหม่โดยให้ยกเลิกประกาศลงวันที่ 12 เมษายน 2543 โดนกำหนดให้ตำบลท่าซักมี 9 หมู่บ้าน และตำบลปากนครมี 6 หมู่บ้าน

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอเมืองนครศรีธรรมราชมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอพรหมคีรี อำเภอท่าศาลา และอ่าวไทย
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอ่าวไทย
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอปากพนัง อำเภอเฉลิมพระเกียรติ และอำเภอพระพรหม
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอลานสกา

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอเมืองนครศรีธรรมราชแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 16 ตำบล 115 หมู่บ้าน ได้แก่

หมายเลขที่หายไปปัจจุบันคือตำบลในอำเภอพรหมคีรีและอำเภอพระพรหม

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอเมืองนครศรีธรรมราชประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 17 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลนครนครศรีธรรมราช]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลในเมือง ตำบลท่าวัง และตำบลคลังทั้งตำบล และครอบคลุมพี้นที่บางส่วนของตำบลนาเคียนและตำบลโพธิ์เสด็จ 
* **[[เทศบาลเมืองปากพูน]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลปากพูน (นอกเขตเทศบาลตำบลท่าแพ)
* **[[เทศบาลตำบลท่าแพ]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลปากพูน (สุขาภิบาลท่าแพเดิม)
* **[[เทศบาลตำบลบางจาก]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลบางจาก
* **[[เทศบาลตำบลปากนคร]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่าไร่และตำบลปากนคร
* **[[เทศบาลตำบลท่างิ้ว (จังหวัดนครศรีธรรมราช)|เทศบาลตำบลท่างิ้ว]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่างิ้วทั้งตำบล
* **[[เทศบาลตำบลโพธิ์เสด็จ]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโพธิ์เสด็จ (นอกเขตเทศบาลนครนครศรีธรรมราช)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลกำแพงเซา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกำแพงเซาทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลไชยมนตรี** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไชยมนตรีทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าซัก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าซักทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าเรือ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าเรือทั้งตำบล
* **[[องค์การบริหารส่วนตำบลท่าไร่]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าไร่ (นอกเขตเทศบาลตำบลปากนคร)
* **[[องค์การบริหารส่วนตำบลนาเคียน]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาเคียน (นอกเขตเทศบาลนครนครศรีธรรมราช)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลนาทราย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาทรายทั้งตำบล
* **[[องค์การบริหารส่วนตำบลบางจาก (อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช)|องค์การบริหารส่วนตำบลบางจาก]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางจาก (นอกเขตเทศบาลตำบลบางจาก)
* **[[องค์การบริหารส่วนตำบลปากนคร]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปากนคร (นอกเขตเทศบาลตำบลปากนคร)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลมะม่วงสองต้น** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะม่วงสองต้นทั้งตำบล

## การสาธารณสุข
* **[[โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช]]** (โรงพยาบาลศูนย์แห่งแรกและมีขนาดใหญ่ที่สุดในภาคใต้)
* **โรงพยาบาลค่ายวชิราวุธ**
* **โรงพยาบาลนครินทร์** 
* **โรงพยาบาลนครคริสเตียน** 
* **โรงพยาบาลนครพัฒน์** 
* **โรงพยาบาลแม่และเด็ก เขต 11**
* **โรงพยาบาลเทศบาลนครนครศรีธรรมราช
* **โรงพยาบาลค่ายวชิราวุธ กองทัพภาคที่ 4 นครศรีธรรมราช

## สถานีตำรวจ
* **[[สถานีตำรวจภูธรเมืองนครศรีธรรมราช]]** 
* **สถานีตำรวจภูธรชะเมา**
* **สถานีตำรวจภูธรเมืองนครศรีธรรมราช สาขาปากพูน** 
* **สถานีตำรวจภูธรเมืองนครศรีธรรมราช สาขาบางจาก** 
* **สถานีตำรวจภูธรเมืองนครศรีธรรมราช สาขามหาชัย** 
* **สถานีตำรวจภูธรเมืองนครศรีธรรมราช สาขาปากนคร**

## ไปรษณีย์
* **[[ไปรษณีย์นครศรีธรรมราช]]** 
* **ไปรษณีย์รพ.มหาราชนครศรีธรรมราช**
* **ไปรษณีย์ศาลามีชัย**
* **ไปรษณีย์บางจาก** 
* **ไปรษณีย์เขามหาชัย** 
* **ไปรษณีย์ปากนคร**
* **ไปรษณีย์ท่าวัง**
* **ไปรษณีย์ตลาดหัวอิฐ**
* **ไปรษณีย์นาวง**
* **ไปรษณีย์ชะเมา**

## โรงเรียนมัธยมศึกษา
# โรงเรียนเบญจมราชูทิศ
# โรงเรียนกัลยาณีศรีธรรมราช
# โรงเรียนเมืองนครศรีธรรมราช
# โรงเรียนศรีธรรมราชศึกษา
#โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย นครศรีธรรมราช
# โรงเรียนโยธินบำรุง
# โรงเรียนสาธิตเทศบาลวัดเพชรจริก
# โรงเรียนปากพูน
# โรงเรียนท่านครญาณวโรภาสอุทิศ
# โรงเรียนตรีนิมิตรวิทยา
#โรงเรียนจรัสพิชากร
#โรงเรียนอำมาตย์พิทยานุสรณ์
#โรงเรียนมุสลิมสันติธรรมมูลนิธิ
#โรงเรียนประทีปศาสน์ (ปอเนาะบ้านตาล)
#
#

## อ้างอิง

มืองนครศรีธรรมราช