การบุกเข้าปราซาดุสเตรสโปเดริส พ.ศ. 2566

ในวันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2566 กลุ่มผู้ชุมนุมสนับสนุนอดีตประธานาธิบดีฌาอีร์ โบลโซนารู บุกเข้าอาคารศาลสูงสุดบราซิลและรัฐสภาแห่งชาติบราซิลที่ปราซาดุสเตรสโปเดริส กรุงบราซิเลีย หลังจากที่โบลโซนารูแพ้ลูอิส อีนาซียู ลูลา ดา ซิลวา ในการเลือกตั้งทั่วไปของบราซิลใน พ.ศ. 2565 เวเนซียานู วีตัล ดู เรกู รักษาการประธานวุฒิสภาบราซิล ยืนยันว่ากลุ่มผู้ประท้วงได้บุกรุกโถงเขียวของสภาผู้แทนราษฏรและยังพยายามบุกทำเนียบประธานาธิบดีบราซิลด้วย ประธานาธิบดีลูลา ดา ซิลวา ไม่ได้อยู่ในกรุงบราซิเลียขณะเกิดเหตุ

เหตุบุกรุกครั้งนี้เกิดขึ้นหนึ่งสัปดาห์หลังจากที่ลูลา ดา ซิลวา เข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดี และหลายสัปดาห์หลังจากเหตุความไม่สงบที่เกิดจากผู้สนับสนุนโบลโซนารู เมื่อเวลา 18:00 น. ตามเวลาบราซิเลีย (UTC−03:00) ลูลาประกาศว่าเขาได้ลงนามในกฤษฎีกาที่อนุญาตให้รัฐบาลกลางดำเนินการตามสถานการณ์ฉุกเฉินในบราซิเลียจนถึงสิ้นเดือนมกราคม มีรายงานว่าเจ้าหน้าที่สามารถควบคุมสถานการณ์ในอาคารศาลสูงสุด รัฐสภา และทำเนียบประธานาธิบดีได้ภายในค่ำวันนั้น

## ภูมิหลัง
ระหว่างที่ฌาอีร์ โบลโซนารู ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีบราซิล ผู้สนับสนุนและพันธมิตรของเขาเริ่มพูดถึงแนวคิดการจู่โจมที่คล้ายคลึงกับการจู่โจมอาคารรัฐสภาสหรัฐใน พ.ศ. 2564 โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีความเป็นไปได้ว่าโบลโซนารูจะพ่ายแพ้การเลือกตั้ง หลังการเลือกตั้งทั่วไปของบราซิลใน พ.ศ. 2565 เกิดเหตุความรุนแรงทางการเมือง การใช้กำลังของตำรวจ และการข่มขู่ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งตามมาในประเทศ ผู้สนับสนุนโบลโซนารูยังใช้สื่อสังคมออนไลน์เพื่อเผยแพร่ข้อมูลผิด ๆ เกี่ยวกับการทุจริตการเลือกตั้งเพื่อกระตุ้นให้เกิดการประท้วง

ทหารกองหนุนบางส่วนต้องการให้คนขับรถบรรทุกนัดหยุดงานประท้วงก่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดีรอบที่สอง รวมทั้งพันเอก มาร์กุส โกรี วิดีโอที่โกรีเผยแพร่เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2565 เป็นหนึ่งในความพยายามหลายครั้งของเขาที่จะยุยงให้คนขับรถบรรทุกนัดหยุดงาน แนวคิดคือผู้ขับรถบรรทุกควรทำให้บราซิลเป็นอัมพาตเพื่อแสดงการสนับสนุนโบลโซนารูซึ่งจะมีเวลาประกาศมาตรการชั่วคราวก่อนการเลือกตั้งรอบที่สอง วิดีโอเรียกร้องให้ปิดเมืองของโกรีแพร่กระจายไปตามกลุ่มผู้สนับสนุนโบลโซนารูหลายกลุ่มในเทเลแกรม และหลายวันต่อมา สมาชิกของกลุ่มเหล่ากันนี้ก็เริ่มเรียกร้องให้ปิดถนนสายต่าง ๆ หลังการเลือกตั้ง นอกจากนี้วิดีโอการเรียกร้องให้ปิดถนนยังปรากฏในติ๊กต็อกและยูทูบอีกด้วย

การประท้วงของคนขับรถบรรทุกเบาบางลงในวันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 แต่ผู้สนับสนุนโบลโซนารูเริ่มออกมาปักหลักชุมนุมกันในบริเวณใกล้เคียงกับที่ทำการของกองทัพบราซิล มีกลุ่มผู้ชุมนุมประท้วงที่ฐานทัพในเมืองต่าง ๆ ของบราซิล อย่างเซาเปาลู รีโอเดจาเนโร บราซิเลีย โฟลรียานอโปลิช เรซีฟี และซัลวาดอร์เป็นต้น ผู้สนับสนุนโบลโซนารูบางคนเรียกร้องให้ทหารก่อรัฐประหาร

ชัยชนะในการเลือกตั้งของลูอิส อีนาซียู ลูลา ดา ซิลวา ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการจากศาลบราซิลเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2565 ผู้สนับสนุนโบลโซนารูบุกจู่โจมสำนักงานตำรวจแห่งชาติในบราซิเลียและจุดไฟเผารถยนต์บนถนนหลังจากผู้ประท้วงคนหนึ่งถูกจับกุมในข้อหายุยงให้เกิดความรุนแรงเพื่อขัดขวางการสาบานตนเข้ารับตำแหน่งของลูลา เจ้าหน้าที่ตำรวจใช้ระเบิดแสงและแก๊สน้ำตาเพื่อสลายการชุมนุม ความพยายามที่จะวางระเบิดใกล้ท่าอากาศยานนานาชาติบราซิเลียถูกตำรวจขัดขวางเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม และผู้ต้องสงสัยถูกจับกุมในวันต่อมา ตามคำให้การของเขา เขาได้รับแรงบันดาลใจจากโบลโซนารูที่แสดงความสงสัยในความบริสุทธิ์ของกระบวนการเลือกตั้งในอดีต ผู้สนับสนุนโบลโซนารูยังก่อเหตุจู่โจมอื่น ๆ อีกหลายครั้งในช่วงเริ่มต้นสมัยรัฐบาลลูลา

เมื่อวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2566 อังเดร์ซง โตริส อดีตรัฐมนตรีของโบลโซนารู ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้บัญชาการตำรวจของเฟเดอรัลดิสตริกต์ (เขตเมืองหลวงของบราซิล) โตริสออกจากบราซิลในคืนวันที่ 6 มกราคม เพื่อเดินทางไปยังเมืองออร์แลนโด รัฐฟลอริดา สหรัฐ เขามาถึงเมืองดังกล่าวในวันที่ 7 มกราคม เพียงไม่กี่ชั่วโมงก่อนเกิดเหตุบุกรุกและหนึ่งสัปดาห์หลังจากที่โบลโซนารูมาถึงออร์แลนโด

## การวางแผน
รายงานเกี่ยวกับการวางแผนจู่โจมได้แพร่สะพัดไปทั่วในสัปดาห์แรกของ พ.ศ. 2566 โดยมีไฟล์เสียงรั่วไหลจากกลุ่มสนทนาหลายกลุ่มในวอตส์แอปป์และเทเลแกรม เนื้อหาในไฟล์เหล่านั้นเปิดเผยเจตนาที่จะยั่วยุให้เกิดความรุนแรงในส่วนของฝูงชนโดยหลีกเลี่ยงการตอบโต้จากตำรวจ หลายกลุ่มและชุมชนได้จัดรถโดยสารที่จะเดินทางออกจากรัฐต่าง ๆ ไปยังบราซิเลียเพื่อเข้าร่วมการประท้วง

สื่อสังคมอย่างทวิตเตอร์ เฟซบุ๊ก และอินสตาแกรมเป็นต้น ไม่ได้ตรวจสอบกลั่นกรองคำกล่าวอ้างที่ชวนให้เข้าใจผิดเกี่ยวกับการเลือกตั้ง หมายความว่าผู้ที่ใช้สื่อสังคมเหล่านี้เพื่อค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับการเลือกตั้งมีโอกาสเห็นคำกล่าวอ้างที่ทำให้เขวดังกล่าวได้

## เหตุการณ์
ในช่วงเช้าของวันที่ 7 มกราคม รถบัสจำนวนกว่า 100 คันพาผู้สนับสนุนโบลโซนารูจากทุกส่วนของบราซิลมาถึงบราซิเลีย พวกเขาเข้าร่วมกับผู้ชุมนุมประมาณ 200 คนที่ตั้งค่ายอยู่ก่อนแล้วหน้ากองบัญชาการกองทัพบกเพื่อเรียกร้องให้ทหารก่อรัฐประหาร ทำให้จำนวนผู้ชุมนุมทั้งหมดเพิ่มเป็น 4,000 กว่าคน

ในช่วงบ่ายของวันที่ 8 มกราคม ผู้ชุมนุมเดินขบวนจากกองบัญชาการกองทัพบกมายังปราซาดุสเตรสโปเดริส ก่อนหน้านี้รัฐบาลของลูลาพยายามขับไล่ผู้ชุมนุมที่ตั้งค่ายอยู่ออกไป เมื่อไม่เป็นผล จึงมีคำสั่งให้เสริมกำลังด้านความมั่นคง ฟลาวียู จีนู รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม ยังกล่าวย้ำในสัปดาห์นั้นว่าค่ายผู้ชุมนุมจะถูกรื้อถอน ผู้ชุมนุมได้ฝ่าแนวกั้นของตำรวจและถือไม้ประจันหน้ากับตำรวจซึ่งยิงแก๊สน้ำตาและฉีดสเปรย์พริกไทยใส่พวกเขา ถึงกระนั้นก็มีสารวัตรทหารบางนายผ่อนปรนกับผู้บุกรุก จากนั้นผู้ประท้วงพยายามเข้าไปในอาคารศาลสูงสุดและอาคารปาลาซียูดูปลานัลตูซึ่งเป็นที่ทำการรัฐบาลบราซิล

ระหว่างการบุกรุกสถานที่ ได้มีการทำลายทรัพย์สินอย่างกว้างขวาง งานศิลปะหลายชิ้น เช่น ภาพวาด เก้าอี้ โต๊ะ เป็นต้น ได้รับความเสียหายหรือถูกขโมย รวมถึงผลงานที่มีชื่อเสียง เช่น ตราแผ่นดินของสาธารณรัฐ ต้นฉบับหนังสือรัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2531 เป็นต้น อาวุธและเอกสารจากสำนักความมั่นคงสถาบันก็ถูกผู้ประท้วงขโมยไปเช่นกัน

หลายชั่วโมงหลังจากการจู่โจมเริ่มขึ้น สารวัตรทหารของเฟเดอรัลดิสตริกต์ประกาศว่าได้เริ่มเข้าควบคุมสถานการณ์ในอาคารแล้ว กองกำลังความมั่นคงสามารถยึดอาคารรัฐสภาแห่งชาติคืนได้ในตอนเย็นหลังจากเริ่มปฏิบัติการรักษาความมั่นคงโดยใช้แก๊สน้ำตาและกระบอง เมื่อถึงเวลา 17:00 น. กองกำลังรักษาความปลอดภัยเข้าควบคุมอาคารศาลสูงสุดได้อีกครั้ง แม้ว่าผู้ประท้วงบางส่วนยังคงปักหลักอยู่ในลานจอดรถของอาคารก็ตาม กองทัพบราซิลเดินทางมาถึงด้วยรถบรรทุกทหารในช่วงบ่ายแก่ ๆ และซุ่มจู่โจมผู้บุกรุกในอาคารปาลาซียูดูปลานัลตูทางประตูด้านหลัง เมื่อถึงเวลา 18:30 น. ผู้ก่อการจลาจลก็ออกจากอาคารไปโดยมีตำรวจพาตัวออกไปบางส่วน ฟลาวียู จีนู ประกาศว่าทางการได้ยึดอาคารทั้งสามหลังคืนแล้วเมื่อถึงเวลา 21:00 น.

ระหว่างเกิดเหตุจลาจล ทั้งลูลา ดา ซิลวา และโบลโซนารูไม่ได้อยู่ในบราซิเลีย โดยลูลาอยู่ในเมืองอารารากวาราในรัฐเซาเปาลู ส่วนโบลโซนารูอยู่ในเมืองออร์แลนโดในรัฐฟลอริดาของสหรัฐ

## ปฏิกิริยา
บรรดานักข่าวเปรียบเทียบเหตุการณ์ครั้งนี้กับการจู่โจมอาคารรัฐสภาสหรัฐในวันที่ 6 มกราคม พ.ศ. 2564 ซึ่งเห็นได้ชัดว่าเป็นแรงบันดาลใจให้แก่เหตุการณ์ครั้งนี้ หนังสือพิมพ์บราซิลบางฉบับ เช่น *[[O Globo|โอโกลบู]]*, *[[Veja (magazine)|เวฌา]]*, *[[Folha de S.Paulo|โฟลยาจีเซาเปาลู]]* เป็นต้น บรรยายสิ่งที่เกิดขึ้นว่าเป็นการกระทำของผู้ก่อการร้าย ในขณะที่หนังสือพิมพ์ *[[O Estado de S. Paulo|อูอิสตาดูจีเซาเปาลู]]* และหนังสือพิมพ์ *[[El Mundo (Spain)|เอลมุนโด]]* ของสเปนอธิบายว่าเหตุการณ์นี้เป็นความพยายามก่อรัฐประหาร

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ประเทศบราซิลในปี พ.ศ. 2566
หมวดหมู่:การประท้วงในปี พ.ศ. 2566
หมวดหมู่:การจลาจลในปี พ.ศ. 2566