อำเภอวิเชียรบุรี

**วิเชียรบุรี** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเพชรบูรณ์ อดีตเป็นอำเภอที่เคยมีอาณาเขตพื้นที่ขนาดใหญ่อีกหนึ่งอำเภอในจังหวัดเพชรบูรณ์ ซึ่งพื้นที่อำเภอวิเชียรบุรีครอบคลุมพื้นที่อำเภอหนองไผ่ อำเภอบึงสามพัน อำเภอศรีเทพในปัจจุบัน และเป็นต้นตำรับของ "ไก่ย่างวิเชียรบุรี" เป็นที่รู้จักไปทั่วประเทศ
thumb|275x275px|งูแมวเซาที่ค้นพบในเขตอำเภอวิเชียรบุรี
thumb|275x275px|บิ๊กซีวิเชียรบุรี

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอวิเชียรบุรีมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอบึงสามพัน มีคลองจังหัน และแนวกึ่งกลางแม่น้ำป่าสัก เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอภักดีชุมพล (จังหวัดชัยภูมิ) และอำเภอลำสนธิ (จังหวัดลพบุรี)
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอศรีเทพ และอำเภอโคกเจริญ (จังหวัดลพบุรี) มีคลองลำตะค้อ คลองกำเหียง คลองยางสามต้น แนวกึ่งกลางแม่น้ำป่าสัก คลองใหญ่ เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอไพศาลี (จังหวัดนครสวรรค์)

## ประวัติ
อำเภอวิเชียรบุรี เดิมชื่อว่า "เมืองท่าโรง" ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงโปรดเกล้าให้เปลี่ยนชื่อเป็นเมืองวิเชียรบุรี ฐานะเป็นเมืองตรี ได้รวบรวมเมืองชัยบาดาลและเมืองบัวชุม ขึ้นตรงต่อเมืองวิเชียรบุรี จนกระทั่งเมื่อตั้งมณฑลเพชรบูรณ์ในสมัยสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงได้มีการเปลี่ยนแปลงโดยยกฐานะเมืองวิเชียรบุรีเป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดเพชรบูรณ์เมื่อปี พ.ศ. 2441 ต่อมาในปี พ.ศ. 2482 ได้มีพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนชื่ออำเภอวิเชียรบุรีเป็นอำเภอท่าโรง จนกระทั่งเมื่อปี พ.ศ. 2487 จึงได้กลับมาใช้ชื่ออำเภอวิเชียรบุรีจนมาถึงทุกวันนี้ เมื่อนับถึงปีปัจจุบัน อำเภอวิเชียรบุรีได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอมาเป็นเวลารวม 123 ปี 

* วันที่ 3 พฤษภาคม 2474 ตั้งตำบลสระกรวด แยกออกจากตำบลนาตะกรุด และตำบลบ่อรัง
*วันที่ 17 เมษายน 2482 เปลี่ยนแปลงชื่อตำบลนาตะกรุด เป็น ตำบลศรีเทพ เปลี่ยนแปลงชื่อตำบลวิเชียร เป็น ตำบลท่าโรง และเปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอวิเชียร จังหวัดเพชรบูรณ์ เป็น **อำเภอท่าโรง**
*วันที่ 9 พฤษภาคม 2487 เปลี่ยนชื่ออำเภอท่าโรง จังหวัดเพชรบูรณ์ เป็น **อำเภอวิเชียรบุรี**
* วันที่ 15 ตุลาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลวิเชียรบุรี ในท้องที่บางส่วนของตำบลท่าโรง
* วันที่ 27 ธันวาคม 2503 แยกพื้นที่ตำบลกองทูล ตำบลกันจุ และตำบลบ้านโภชน์ จากอำเภอวิเชียรบุรี ไปตั้งเป็น **กิ่งอำเภอหนองไผ่** และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอวิเชียรบุรี
* วันที่ 14 สิงหาคม 2504 โอนพื้นที่กิ่งอำเภอหนองไผ่ อำเภอวิเชียรบุรี ไปขึ้นกับ อำเภอเมืองเพชรบูรณ์
* วันที่ 17 กรกฎาคม 2506 ยกฐานะกิ่งอำเภอหนองไผ่ อำเภอวิเชียรบุรี เป็น **อำเภอหนองไผ่**
* วันที่ 1 กันยายน 2507 จัดตั้งสุขาภิบาลสว่างวัฒนา ในท้องที่บางส่วนของตำบลสระกรวด
* วันที่ 17 มกราคม 2510 จัดตั้งสุขาภิบาลพุเตย ในท้องที่บางส่วนของตำบลสระกรวด
* วันที่ 2 พฤษภาคม 2510 ตั้งตำบลพุเตย แยกออกจากตำบลสระกรวด ตั้งตำบลสามแยก แยกออกจากตำบลท่าโรง
* วันที่ 2 เมษายน 2511 ตั้งตำบลโคกปรง แยกออกจากตำบลท่าโรง ตั้งตำบลสระประดู่และตำบลซับสมบูรณ์ แยกออกจากตำบลสามแยก ตั้งตำบลพุขาม แยกออกจากตำบลพุเตย ตั้งตำบลโคกสะอาด แยกออกจากตำบลสระกรวด ตั้งตำบลคลองกระจัง แยกออกจากตำบลศรีเทพ และตำบลสระกรวด
* วันที่ 1 ธันวาคม 2513 แยกพื้นที่ตำบลศรีเทพ ตำบลสระกรวด ตำบลโคกสะอาด ตำบลคลองกระจัง และตำบลนาสนุ่น จากอำเภอวิเชียรบุรี ไปตั้งเป็น **กิ่งอำเภอศรีเทพ** และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอวิเชียรบุรี
* วันที่ 4 กันยายน 2516 ตั้งตำบลภูน้ำหยด แยกออกจากตำบลพุเตย
* วันที่ 8 กันยายน 2519 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอศรีเทพ อำเภอวิเชียรบุรี เป็น **อำเภอศรีเทพ**
* วันที่ 25 กันยายน 2527 ตั้งตำบลบึงกระจับ แยกออกจากตำบลโคกปรง
* วันที่ 1 มิถุนายน 2528 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลวิเชียรบุรี เพื่อความเหมาะสมในการบริหารกิจการและการทะนุบำรุงท้องถิ่น ขยายครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลสระประดู่ และบางส่วนของตำบลท่าโรง
* วันที่ 5 พฤศจิกายน 2528 ตั้งตำบลวังใหญ่ แยกออกจากตำบลพุเตย
* วันที่ 11 ธันวาคม 2529 ตั้งตำบลซับน้อย แยกออกจากตำบลซับสมบูรณ์ ตั้งตำบลยางสาว แยกออกจากตำบลน้ำร้อน
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลวิเชียรบุรี และสุขาภิบาลพุเตย เป็น เทศบาลตำบลวิเชียรบุรี และเทศบาลตำบลพุเตย ตามลำดับ ด้วยผลของกฎหมาย
* วันที่ 6 มิถุนายน 2550 จัดตั้งศาลจังหวัดวิเชียรบุรี ในท้องที่ของอำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ กำหนดให้มีเขตตลอดท้องที่อำเภอวิเชียรบุรี อำเภอบึงสามพัน อำเภอศรีเทพ และอำเภอหนองไผ่
* วันที่ 7 กรกฎาคม 2554 ยกฐานะจากเทศบาลตำบลวิเชียรบุรี เป็น เทศบาลเมืองวิเชียรบุรี
* วันที่ 3 มีนาคม 2559 แยกพื้นที่หมู่ 7 บ้านโคกปรง ตำบลโคกปรง มาตั้งเป็นหมู่บ้านใหม่ หมู่ 16 บ้านโคกปรง กับแยกพื้นที่หมู่ 8 บ้านโคกกรวด ตำบลยางสาว มาตั้งเป็นหมู่บ้านใหม่ หมู่ 17 บ้านโคกกรวดเหนือ กับแยกพื้นที่หมู่ 1 บ้านโคกปรง ตำบลโคกปรง มาตั้งเป็นหมู่บ้านใหม่ หมู่ 17 บ้านโคกปรง

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอวิเชียรบุรี มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอบึงสามพัน  มีคลองน้ำเขียว แนวแปลงที่ดิน ห้วยลำจังกันน้อย คลองลำจังหัน คลองบึงสามพัน กึ่งกลางแม่น้ำป่าสัก แนวแปลงที่ดิน เขาน้อย และเขาซับพลู เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอภักดีชุมพล (จังหวัดชัยภูมิ) และอำเภอลำสนธิ (จังหวัดลพบุรี) มีแนวสันเขารวกของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าซับลังกา และเขาพังเหย เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอศรีเทพ และอำเภอโคกเจริญ (จังหวัดลพบุรี) มีแนวห้วยซับ เนินเขา คลองยางสามต้น คลองตะค้อ แนวกึ่งกลางแม่น้ำป่าสัก คลองกำเหียง คลองหลักเขต แนวแปลงที่ดิน และห้วยยางน้อย เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอไพศาลี (จังหวัดนครสวรรค์) มีแนวสันเขา แนวแปลงที่ดิน และสันเขาสามหมื่น เป็นเส้นแบ่งเขต

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอวิเชียรบุรีแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 14 ตำบล 192 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอวิเชียรบุรีประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 16 แห่ง ได้แก่
* '''เทศบาลเมืองวิเชียรบุรี''' ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่าโรงและตำบลสระประดู่ 
* **เทศบาลตำบลพุเตย** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลพุเตย
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าโรง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าโรง (นอกเขตเทศบาลเมืองวิเชียรบุรี)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสระประดู่** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสระประดู่ (นอกเขตเทศบาลเมืองวิเชียรบุรี และนอกเขตของเขตเทศบาลตำบลพุเตย โซนใต้)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสามแยก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสามแยกทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลโคกปรง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกปรงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำร้อน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำร้อนทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบ่อรัง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อรังทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลพุเตย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพุเตย (นอกเขตเทศบาลตำบลพุเตย)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลพุขาม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพุขามทั้งตำบล 
* **องค์การบริหารส่วนตำบลภูน้ำหยด** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลภูน้ำหยดทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลซับสมบูรณ์** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลซับสมบูรณ์ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบึงกระจับ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบึงกระจับทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลวังใหญ่** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังใหญ่ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลยางสาว** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยางสาวทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลซับน้อย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลซับน้อยทั้งตำบล

## อ้างอิง


วิเชียรบุรี