เขตสัมพันธวงศ์

**สัมพันธวงศ์** เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร เป็นเขตที่มีขนาดพื้นที่เล็กและมีจำนวนประชากรน้อยที่สุด สภาพพื้นที่ประกอบไปด้วยแหล่งการค้าหนาแน่นและแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรม

## ที่ตั้งและอาณาเขต

เขตสัมพันธวงศ์ตั้งอยู่ริมฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา (ฝั่งพระนคร) มีอาณาเขตติดต่อกับเขตต่าง ๆ เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับเขตป้อมปราบศัตรูพ่าย มีถนนเจริญกรุงและถนนพระรามที่ 4 เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับเขตบางรัก มีคลองผดุงกรุงเกษม เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศใต้** ติดต่อกับเขตคลองสาน มีแนวกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยา เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับเขตพระนคร มีคลองรอบกรุง (คลองโอ่งอ่าง) เป็นเส้นแบ่งเขต

## ประวัติศาสตร์
เขตนี้เป็นสถานที่ที่มีชาวจีนอาศัยอยู่มาตั้งแต่ตอนแรกเริ่มกรุงรัตนโกสินทร์แล้ว พวกเขาได้ย้ายมาจากเขตพระนครในปัจจุบัน โดยมีถนนวานิช 1 หรือ "ถนนสำเพ็ง" เป็นศูนย์กลางของชุมชนชาวจีน จวบจนสร้างถนนเยาวราชในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อ พ.ศ. 2435 ได้กลายมาเป็นศูนย์กลางชาวจีนจนถึงปัจจุบัน

**อำเภอสัมพันธวงศ์** สร้างที่ว่าการอำเภอขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2475 ตั้งอยู่ที่สามแยกถนนทรงวาดตัดกับถนนปทุมคงคา ตำบลศาลเจ้าแม่ทับทิม ซึ่งอยู่ในเขตวัดสัมพันธวงศารามวรวิหาร จึงสันนิษฐานได้ว่าอำเภอสัมพันธวงศ์คงตั้งชื่อตามวัดที่ตั้งนั่นเอง (ปัจจุบันสำนักงานเขตย้ายไปตั้งที่ถนนโยธา แขวงตลาดน้อย) โดยแบ่งการปกครองออกเป็น 14 ตำบล

ต่อมาได้มีการยุบรวม "อำเภอสามแยก" ซึ่งตั้งที่ว่าการอำเภออยู่ที่ตึกแถวสี่แยกถนนทรงวาดกับถนนเยาวราช มีเขตปกครอง 6 ตำบล และ "อำเภอจักรวรรดิ" ซึ่งตั้งที่ว่าการอำเภออยู่ข้างสถานีตำรวจนครบาลจักรวรรดิ มีเขตปกครอง 18 ตำบล มาขึ้นกับอำเภอสัมพันธวงศ์ แล้วแบ่งเขตปกครองใหม่ออกเป็น 3 ตำบล คือ ตำบลสัมพันธวงศ์ ตำบลจักรวรรดิ และตำบลตลาดน้อย

ต่อมาใน พ.ศ. 2515 มีประกาศคณะปฏิวัติจัดการบริหารราชการใหม่ในเขตนครหลวง อำเภอสัมพันธวงศ์ได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็น **เขตสัมพันธวงศ์** แบ่งเขตปกครองย่อยออกเป็น 3 แขวง

## การแบ่งเขตการปกครอง
เขตสัมพันธวงศ์แบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 3 แขวง ได้แก่

## ประชากร

## การคมนาคม
ทางสายสำคัญในเขตสัมพันธวงศ์ ได้แก่

* ถนนเจริญกรุง
* ถนนพระรามที่ 4
* ถนนเยาวราช
* ถนนจักรวรรดิ
* ถนนราชวงศ์
* ถนนบริพัตร
* ถนนมหาจักร
* ถนนมังกร
* ถนนเยาวพานิช
* ถนนแปลงนาม
* ถนนผดุงด้าว (ซอยเท็กซัส)

[thumb|150px|[พระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากรที่วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร]]
* ถนนพาดสาย
* ถนนทรงสวัสดิ์
* ถนนลำพูนไชย
* ถนนมิตรภาพไทย-จีน (ตรีมิตร)
* ถนนทรงวาด
* ถนนข้าวหลาม
* ซอยเจริญกรุง 12 (บำรุงรัฐ)
* ซอยเจริญกรุง 16 / ซอยเยาวราช 6 / ซอยเยาวราช 11 (อิศรานุภาพ)
* ซอยเยาวราช 23 (ถนนเสริมสินค้า)
* ซอยวานิช 1 (สำเพ็ง)

## สถานที่สำคัญ
### ถนนเยาวราช

ถนนเยาวราช มีความยาวประมาณ 1.5 กิโลเมตร โดยเกือบตลอดถนนทั้งสายจะเต็มไปด้วยร้านขายทองและร้านอาหาร และเป็นชุมชนคนไทยเชื้อสายจีนอาศัยมากที่สุดในประเทศไทย

ในปัจจุบันมีประตูซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของไชนาทาวน์อยู่ ซึ่งได้สร้างขึ้นเนื่องในโอกาสที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๙ ทรงเจริญพระชนมพรรษา ๖ รอบ ตั้งอยู่กลางวงเวียนโอเดียน สุดถนนเยาวราช

### วัดและศาลเจ้า
วัดและศาลเจ้าที่สำคัญ ได้แก่

* วัดกันมาตุยาราม
* วัดจักรวรรดิราชาวาสวรมหาวิหาร
* วัดชัยชนะสงคราม (วัดตึก)
* วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร
* วัดบำเพ็ญจีนพรต
* วัดปทุมคงคา
* วัดโลกานุเคราะห์
* วัดสัมพันธวงศาราม (วัดเกาะ)
* วัดบพิตรพิมุขวรวิหาร 
* วัดชัยภูมิการาม (ตี๊หง่านตื่อ)
thumb|150px|ประตูจีนที่วงเวียนโอเดียน
* ศาลเจ้าเล่งบ๊วยเอี๊ยะ
* ศาลเจ้าอาเนี้ยเก็ง
* โรงเจบุญสมาคม
* ศาลเจ้ากวนอู
* ศาลเจ้าโจวซือกง
* ศาลเจ้าเล่าปุนเถ่ากง
* มูลนิธิเทียนฟ้า

### สถานที่สำคัญอื่น ๆ

* โรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย
* มหามณฑปหลวงพ่อทองคำ วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร
* โบสถ์กาลหว่าร์ 
* เวิ้งนาครเขษม
* คลองถม
* สะพานหัน
* สะพานเหล็ก
* ซุ้มประตูเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบ พระชนมพรรษา
* ตลาดเก่าเยาวราช
* ตลาดใหม่
* มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ วิทยาเขตบพิตรพิมุข จักรวรรดิ 
thumb|150px|มูลนิธิเทียนฟ้า
* พิพิธภัณฑ์ทองคำห้างทองตั้งโต๊ะกัง
* บางกอกริเวอร์พาร์ค
* พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น เขตสัมพันธวงศ์
* ย่านสำเพ็ง
* ซอยสุกร
* มัสยิดหลวงโกชาอิศหาก
* ศูนย์การค้าริเวอร์ซิตี้
* หอศิลป์กรุงไทย
* อาคารธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาตลาดน้อย
* กรมเจ้าท่า
* สถานีตำรวจนครบาลจักรวรรดิ

## เทศกาล
ในช่วงเทศกาล ถนนเยาวราชจะปิดทั้งสาย
* เทศกาลตรุษจีน 
* เทศกาลไหว้พระจันทร์
* เทศกาลกินเจ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์สำนักงานเขตสัมพันธวงศ์ 
* แผนที่เขตสัมพันธวงศ์