หน่วยรับความรู้สึก

**หน่วยรับความรู้สึก**, **ตัวรับ** หรือ **ที่รับ** () ในชีวเคมี เป็นโปรตีนที่อยู่บนเยื่อหุ้มเซลล์ หรือในไซโทพลาสซึมหรือนิวเคลียสที่จะเชื่อมต่อกับโมเลกุลเฉพาะซึ่งเรียกว่า ลิแกนด์ (ligand) เช่น สารสื่อประสาท, ฮอร์โมน หรือสารประกอบอื่น ๆ และทำให้เกิดการเริ่มต้นตอบสนองของเซลล์ต่อลิแกนด์นั้น ๆ

## ภาพรวม

[thumb|right|[ทรานเมมเบรน รีเซปเตอร์: E=เอ็กตราเซลลูลาร์ สเปซ; I=อินทราเซลลูลาร์ สเปซ; 
P=พลาสมา เมมเบรน]]

หน่วยรับความรู้สึกมีหลายรูปแบบขึ้นอยู่กับ ลิแกนด์ และหน้าที่ของมัน เช่น
* โปรตีนบางตัวเป็นเพอริเฟอรัล เมมเบรน โปรตีน (peripheral membrane protein) *ฮอร์โมน รีเซปเตอร์ และ นิวโรทรานสมิตเตอร์ รีเซปเตอร์ หลายตัวเป็น ทรานเมมเบรน รีเซปเตอร์ (transmembrane receptor) ชึ่งประกอบด้วยไลปิด 2 ชั้น (lipid bilayer) ของเซลล์ เมมเบรน **รีเซปเตอร์** พวกนี้แบ่งเป็น 2 ชนิด คือ
** เมตาโบโทรปิก รีเซปเตอร์ (Metabotropic receptor) เป็นรีเซปเตอร์คู่กับ จี โปรตีน (G protein) และมีผลต่อเซลล์ทางอ้อมผ่านเอ็นไซม์ที่ควบคุม ไอออน แชนแนล (ion channel)
** ไอโอโนโทรปิก รีเซปเตอร์ (Ionotropic receptor) ประกอบด้วยรูกลางที่ทำหน้าที่ประตู ลิแกนด์-เกตเตด ไอออน แชนแนล
* หน่วยรับความรู้สึกประเภท อินทราเซลลูลาร์ โปรตีน (intracellular proteins) เช่น สเตอรอยด์ฮอร์โมน รีเซปเตอร์ **รีเซปเตอร์** บ่อยครั้งสามารถเข้า นิวเคลียส และมีผลต่อ การแสดงออกทางพันธุกรรม (gene expression)
* รูปร่างและบทบาทของรีเซปเตอร์มีผลต่อฤทธิ์ของยา ณ จุดเชื่อมต่อบนรีเซปเตอร์

## [[ทรานเมมเบรน รีเซปเตอร์]] (Transmembrane receptors)

### [[เมตาโบโทรปิก รีเซปเตอร์]] (Metabotropic receptor)
#### จี โปรตีน-คัปเิปิลด์ รีเซปเตอร์ (G protein-coupled receptors)
หน่วยรับความรู้สึกนี้รู้จักกันในชื่อ  **7 [[ทรานเมมเบรน รีเซปเตอร์]]** หรือ **7TM** รีเซปเตอร์
* "มัสคารินิก อะซิทิลคอลีน รีเซปเตอร์"หรือ Acetylcholine receptors (Muscarinic acetylcholine receptor-Acetylcholine และ Muscarine)
* อะดีโนซีน รีเซปเตอร์ (Adenosine receptor-Adenosine)
* อะดรีโนเซพเตอร์ (Adrenoceptor-Adrenergic receptor  ''adren''aline, and other structurally related hormones and drugs)
* กาบา รีเซปเตอร์, Type-B (GABA receptor-&gamma;-Aminobutyric acid or GABA)
* แองกิโอเทนซิน รีเซปเตอร์ (Angiotensin receptor-แองกิโอเทนซิน)
* แคนนาบินอยด์ รีเซปเตอร์ (Cannabinoid receptor-แคนนาบินอยด์)
* คอลีซีสโตคินนิน รีเซปเตอร์ (Cholecystokinin receptor-คอลีซีสโตคินนิน)
* โดพามีน รีเซปเตอร์ (Dopamine receptor-โดพามีน)
* กลูคากอน รีเซปเตอร์ (Glucagon receptor-กลูคากอน)
* เมตาโบโทรปิก กลูตาเมต รีเซปเตอร์ (Metabotropic glutamate receptor-กลูตาเมต)
* ฮีสตามีน รีเซปเตอร์ (Histamine receptor-ฮีสตามีน)
* โอลแฟคตอรี่ รีเซปเตอร์ (Olfactory receptor- โอลแฟคชั่น)
* โอปออยด์ รีเซปเตอร์ (Opioid receptor-โอปออยด์)
* โรดอปซิน (Rhodopsin-photoreceptor)
* ซิคริติน รีเซปเตอร์ (Secretin receptor-ซิคริติน)
* เซอโรโทนิน รีเซปเตอร์ (Serotonin receptor-เซอโรโทนิน 5-Hydroxytryptamine or 5-HT) 
* โซมาโตสแตติน รีเซปเตอร์ (Somatostatin receptor-โซมาโตสแตติน)
* ฯลฯ

#### [[ไทโรซีน ไคเนส รีเซปเตอร์]] (Tyrosine kinase receptors)
* อีริโทรพอยอีติน รีเซปเตอร์ (Erythropoietin receptor-Erythropoietin)
* อินสุลิน รีเซปเตอร์ (Insulin receptor-Insulin)
* รีเซปเตอร์ สำหรับ โกรว์ท แฟคเตอร์ (growth factor) & ไซโตคีน (cytokine)
* ฯลฯ

#### [[กัวนิลิล ไซเคลส รีเซปเตอร์]] (Guanylyl cyclase receptors)
* GC-A & GC-B: รีเซปเตอร์ สำหรับ เอเทรียล-เนตริยูรีติก เพปไทด์ (Atrial-natriuretic peptide-ANP) และ เนตริยูรีติก เพปไทด์ อื่น
* GC-C: กัวนิลิน รีเซปเตอร์ (Guanylin receptors)

### [[ไอโอโนโทรปิก รีเซปเตอร์]] (Ionotropic receptors)
* นิโคตินิก อะซิทิลคอลีน รีเซปเตอร์ อะซิทิลคอลีน รีเซปเตอร์ (Acetylcholine, Nicotine)
* ไกลซีน รีเซปเตอร์ (GlyR) (Glycine receptor-ไกลซีน, สตริชนิน (Strychnine))
* กาบา รีเซปเตอร์: GABA-A, GABA-C (GABA)
* กลูตาเมต รีเซปเตอร์: NMDA receptor, AMPA receptor, and ไกเนส รีเซปเตอร์ (กลูตาเมต)
* 5-HT<sub>3</sub> รีเซปเตอร์ (เซอโรโทนิน)

## [[อินทราเซลลูลาร์]] (Intracellular receptors)

### [[ทรานสคริปชั่น แฟคเตอร์]] (Transcription factors)
* สเตอรอยด์ ฮอร์โมน รีเซปเตอร์:
** เซ็ก ฮอร์โมน รีเซปเตอร์ (เซ็ก ฮอร์โมน)
*** เอสโตเจน รีเซปเตอร์
*** แอนโดรเจน รีเซปเตอร์
** ไวตามิน ดี รีเซปเตอร์ (vitamin D)
** กลูโคคอร์ติคอยด์ รีเซปเตอร์ (glucocorticoids)
** มิเนอราโลคอร์ติคอยด์ รีเซปเตอร์ (mineralocorticoids)
* ไทรอยด์ ฮอร์โมน รีเซปเตอร์
* เรตินอยด์ รีเซปเตอร์ (vitamin A and related compounds) ;
* เปอรอกซิโซม โปรลิเฟอราเตอร์-แอคติเวเตด รีเซปเตอร์ (PPARs)

### อื่นๆ
* sigma</sub>1</sub> (neurosteroids))
* IP<sub>3</sub> receptor (inositol triphosphate, IP3)

## ดูเพิ่ม
* Signal transduction

หมวดหมู่:ชีวเคมี
หมวดหมู่:ชีววิทยาของเซลล์