เอดีอาร์ (รถดีเซลราง)

**เอดีอาร์ (ADR)** () หรือ **รถดีเซลรางแดวู** () เป็นรถดีเซลรางปรับอากาศของการรถไฟแห่งประเทศไทย ใช้สำหรับการทำขบวนรถโดยสาร และขบวนรถด่วนพิเศษดีเซลราง  สั่งซื้อจากบริษัท แดวู เฮฟวี อินดัสทรีส์ ประเทศเกาหลีใต้ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538 – 2539 เพื่อรองรับความต้องการใช้งานที่เพิ่มขึ้นของผู้โดยสาร ที่นิยมโดยสารด้วยรถไฟปรับอากาศ **รถดีเซลรางแดวู**ยังถูกนำมาใช้รองรับการโดยสารของนักท่องเที่ยวในมหกรรมกีฬาซีเกมส์และเอเชียนเกมส์ช่วงปี พ.ศ.2538 – 2541 ที่จัดขึ้นในประเทศไทยในขณะนั้นอีกด้วย

## รุ่น
**รถดีเซลรางแดวู** มีชื่อเรียกรุ่นว่า **เอดีอาร์ (ADR)** ()  แต่ก็ยังมีรุ่นย่อยและประเภทที่แตกต่างกัน เพราะมีการสั่งซื้อหลายครั้ง หลายจุดประสงค์การใช้งาน

### เอดีอาร์ (ADR) รุ่น 20

เป็น**รถดีเซลรางแดวู**ล็อตแรก โดยเป็นรถนั่งดีเซลรางทั้งหมด มีมิติรถที่เล็กตามขนาดของรถไฟรุ่นเก่า ๆ เพื่อไม่ให้กระทบกับความกังวลด้านข้อจำกัดของเขตโครงสร้างต่าง ๆ แต่มีที่นั่งที่มากกว่าล็อตอื่น ๆ มักถูกเรียกว่า **แดวูผอม**

* **แดวู ดีอาร์เอช-11 (Daewoo DRH-11)** /**เอดีอาร์ (ADR)**แบบ**เอพีดี.20 (APD.20)**รุ่นเลขที่ **กซข.ป. 2513 – 2524** (มีห้องขับ) จำนวน 12 คัน
[thumb|center|รถดีเซลรางแดวู 2514 ขณะจอดที่[สถานีรถไฟกรุงเทพ]]
* **แดวู ดีอาร์เอช-12 (Daewoo DRH-12)** /**เอดีอาร์ (ADR)**แบบ**เอพีเอ็น.20 (APN.20)**รุ่นเลขที่ **กซม.ป. 2121 – 2128** (ไม่มีห้องขับ) จำนวน 8 คัน

### เอดีอาร์ (ADR) รุ่น 60

เป็น**รถดีเซลรางแดวู**ล็อตที่สอง โดยมีทั้งรถนั่งดีเซลราง และ รถพ่วงดีเซลรางแบบนั่งและนอน โดยมีมิติรถที่มีความกว้างมากกว่าล็อตแรก 19.5 เซนติเมตร โดยสร้างให้มีขนาดกว้างพอดีกับเขตโครงสร้าง และเพื่อเพิ่มพื้นที่ใช้งานต่าง ๆ มักถูกเรียกว่า **แดวูอ้วน** รถดีเซลรางแดวูล็อตนี้ได้เป็นมาตรฐานของขนาดรถไฟไทยในยุคใหม่ ที่ได้ใช้รถไฟที่มีมิติรถที่ใหญ่ขึ้นตามมาในอีกหลายรุ่น

* **แดวู ดีอาร์เอช-13 (Daewoo DRH-13)** /**เอดีอาร์ (ADR)**แบบ**เอพีดี.60 (APD.60)**รุ่นเลขที่ **กซข.ป.  2525–2544** (มีห้องขับ) จำนวน 20 คัน
[thumb|center|รถดีเซลรางแดวู 2529 ขณะจอดที่[สถานีรถไฟเชียงใหม่]]
* **แดวู ดีพีจี-09 (Daewoo DPG-09)** /**เอดีอาร์ (ADR)**แบบ**เอเอ็นที. (ANT.)** **<br>** รุ่นเลขที่ **พซน.ป. 1101–1140** (รถพ่วงดีเซลรางแบบนั่งและนอนไม่มีห้องขับ) จำนวน 40 คัน 

[thumb|center|DPG-09 ขณะจอดที่[สถานีรถไฟกรุงเทพ]]
โดยในปัจจุบันได้ดัดแปลงเป็น บนท.ป.1101 – 1140  (รถปรับอากาศนั่งและนอนชั้นที่ 2)  เพื่อนำไปใช้พ่วงร่วมกับขบวนรถต่าง ๆ ซึ่งใช้งานได้คล่องตัวกว่า ปัจจุบันมีพ่วงอยู่ในขบวนรถด่วนที่ 83/84 (กรุงเทพฯ-ตรัง-กรุงเทพฯ) และรถด่วนขบวนที่ 85/86 (กรุงเทพฯ-นครศรีธรรมราช-กรุงเทพฯ)

### ด้านการใช้งาน
แม้ว่า**รถดีเซลรางแดวู**จะมีหลายรุ่น แต่ในการใช้งานจริง ก็ได้มีการจัดให้ใช้งานได้ร่วมกัน เพราะระบบต่าง ๆ เป็นแบบเดียวกันทั้งหมด เลยมักจะได้เห็น**รถดีเซลรางแดวู**ที่มีริ้วขบวนแบบมีรถต่างขนาดกันในขบวนเดียวกัน 
thumb|center|รถดีเซลรางแดวูรุ่น20 และ รุ่น60 ที่ใช้งานร่วมกัน จะเห็นได้ว่ามีขนาดที่แตกต่างกัน

## ปัญหาและข้อวิจารณ์
### เรือด
ในช่วงปลาย พ.ศ. 2550 – ต้น พ.ศ. 2551 ได้พบเรือดบนเบาะในตู้โดยสารของ**รถดีเซลรางแดวู** ทำให้ขบวนรถที่ใช้**รถดีเซลรางแดวู**หลายขบวนต้องงดให้บริการหรือใช้รถดีเซลรางสปรินเตอร์ทำการแทน เพื่อกำจัดเรือดและเปลี่ยนเบาะหนังเทียมเป็นแบบใหม่

### เปลี่ยนสีและเสียงหวีด
**รถดีเซลรางแดวู**เป็นรถดีเซลรางที่ทำความเร็วได้ถึง 120 กิโลเมตร/ชั่วโมง จนเป็นสาเหตุทำให้เมื่อเกิดอุบัติเหตุ มักจะเป็นอุบัติเหตุรุนแรงหลายครั้ง เนื่องจากมีจุดตัดที่ไม่มีเครื่องกั้นหรือทางลักผ่านหลายจุด และผู้ขับขี่พาหนะทางถนนไม่เคารพกฎจราจร ทำให้**รถดีเซลรางแดวู**เคยต้องทำสีด้านหน้ารถใหม่หลายแบบโดยเพิ่มสีโทนเหลืองเพื่อเพิ่มจุดสังเกต แต่อุบัติเหตุก็ไม่ได้ลดลง เลยมีการเปลี่ยนเสียงหวีดใหม่ เป็นเสียงหวีดยี่ห้อ Nathan AirChime รุ่น K3LA คล้ายกับที่ใช้ในรถจักรของแอ็มแทร็กในสหรัฐ เพื่อที่จะใช้จะเตือนผู้ขับขี่พาหนะทางถนนให้ดียิ่งขึ้น เพราะเสียงหวีดดั้งเดิมมีเสียงที่ค่อนข้างเบา ได้ยินในระยะที่ไม่ไกลมาก

## ขบวนรถที่ให้บริการ
;ปัจจุบัน
* ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 7/8 กรุงเทพอภิวัฒน์–เชียงใหม่–กรุงเทพอภิวัฒน์
* ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 21/22 กรุงเทพอภิวัฒน์–อุบลราชธานี–กรุงเทพอภิวัฒน์
* ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 39/44 กรุงเทพอภิวัฒน์–สุราษฎร์ธานี–กรุงเทพอภิวัฒน์
* ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 43/40 กรุงเทพอภิวัฒน์–สุราษฎร์ธานี–กรุงเทพอภิวัฒน์
*ขบวนรถเร็วที่ 997/998 กรุงเทพ–จุกเสม็ด–กรุงเทพ (วิ่งแทนสปรินเตอร์เป็นบางครั้ง)

;อดีต
*ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 3/4 กรุงเทพ-สวรรคโลก-กรุงเทพ (ปัจจุบันยุติการเดินรถชั่วคราว)
* ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 11/12 กรุงเทพฯ–เชียงใหม่–กรุงเทพฯ (ปัจจุบันยกเลิกการเดินรถแล้ว)
* ขบวนรถด่วนที่ 71/74 กรุงเทพฯ–ศรีสะเกษ–กรุงเทพฯ (เคยวิ่งแทนทีเอชเอ็นในช่วง พ.ศ. 2548–2549 และ พ.ศ. 2552–2553)
* ขบวนรถด่วนที่ 73/72 กรุงเทพฯ–ศีขรภูมิ–กรุงเทพฯ (เคยวิ่งแทนทีเอชเอ็นในช่วง พ.ศ. 2548–2549)
* ขบวนรถด่วนพิเศษระหว่างประเทศที่ 947/948 และ 949/950 ชุมทางหาดใหญ่–ปาดังเบซาร์–ชุมทางหาดใหญ่ (ปัจจุบันใช้รถจักรดีเซลพ่วงรถนั่งชั้น 3 ทำขบวนแทน)
* ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 41/42 กรุงเทพฯ–ยะลา–กรุงเทพฯ (ปัจจุบันยุติการเดินรถชั่วคราว)

## คันที่ถูกตัดบัญชี

## ระเบียงภาพ

ไฟล์:Old Don Muang Railway Station - in 2004.jpg|รถดีเซลรางแดวู หมายเลข 2544 (ลายสีเก่า ไม่ทราบขบวน) ขณะจอดที่สถานีรถไฟดอนเมือง
ไฟล์:Daewoo2515.JPG|รถดีเซลรางแดวู หมายเลข 2515 (ลายสีเก่า ไม่ทราบขบวน, ปัจจุบันถูกตัดบัญชีจากเหตุเครนถล่มใส่ในปี พ.ศ. 2569) ขณะจอดที่สถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:Special Express No.21 at Buriram Station.jpg|ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 21 กรุงเทพฯ–อุบลราชธานี ที่ชานชาลาที่ 1 สถานีรถไฟบุรีรัมย์


## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* 
* 
* 

หมวดหมู่:รถดีเซลรางในประเทศไทย