คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

**คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย** (อังกฤษ: Faculty of Education, Chulalongkorn University) ถือกำเนิดมาจากแนวคิดของ **โรงเรียนฝึกหัดครู** โดยการพัฒนาหลักสูตรผลิตครูของโรงเรียนข้าราชการพลเรือน และเป็นแผนกวิชาหนึ่งในคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ พร้อมกับการสถาปนาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเป็นคณะครุศาสตร์ เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2500 นับเป็นคณะที่ 7 ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

## ประวัติ
* **พ.ศ. 2435** สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เสนาบดีกระทรวงธรรมการ ณ ขณะนั้น ทรงได้รับพระบรมราชานุญาตจัดตั้งโรงเรียนฝึกอาจารย์ ภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็น **โรงเรียนฝึกหัดครู**
* **1 มกราคม พ.ศ. 2453** พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาโรงเรียนมหาดเล็กเป็นสถาบันอุดมศึกษาและพระราชทานนามว่า **โรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว** ซึ่งโรงเรียนฝึกหัดครูเป็นส่วนหนึ่งของโรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
* **26 มีนาคม พ.ศ. 2459** พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยแผนกครุศึกษารวมอยู่ในคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ใช้ชื่อว่า **แผนกวิชาฝึกหัดครู** และเมื่อคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์แยกจากกัน แผนกวิชาฝึกหัดครูเปลี่ยนชื่อเป็น แผนกวิชาครุศาสตร์ สังกัดคณะอักษรศาสตร์และครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* **10 กรกฎาคม พ.ศ. 2500** คณะครุศาสตร์ได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นคณะที่ 7 ในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตาม **พระราชกฤษฎีกาแยกแผนกวิชาครุศาสตร์จากคณะอักษรศาสตร์** ออกประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 74 ตอนที่ 63 ลงวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2500 หน้า 1164 – 1166 ประกอบด้วย 4 มาตรา มาตราที่ 3 ระบุว่า **ให้จัดตั้งคณะครุศาสตร์ในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยขึ้นใหม่อีกคณะหนึ่ง** เหตุผลในการประกาศพระราชกฤษฎีกา ระบุท้ายประกาศว่า เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ประสงค์จะเป็นครู อาจารย์ และเจ้าหน้าที่บริหารการศึกษา ได้เข้าศึกษาทางวิชาการและการวิจัยในวิชาครุศาสตร์ และวิชาอื่นที่เกี่ยวข้องมากขึ้น และเพื่อส่งเสริมมาตรฐานการสอน และการประกอบอาชีพเกี่ยวกับวิชาดังกล่าวให้กว้างขวางขึ้นจนถึงขั้นระดับปริญญาโท และปริญญาเอกในโอกาสต่อไป โดยมีศาสตราจารย์พูนทรัพย์ นพวงศ์ ณ อยุธยา หัวหน้าแผนกวิชาครุศาสตร์ในขณะนั้น (ศาสตราจารย์กิตติคุณ ท่านผู้หญิงพูนทรัพย์ นพวงศ์ ณ อยุธยา) เป็นคณบดีคนแรก ประกอบกับคณะครุศาสตร์มีโครงการจัดตั้งโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพื่อใช้ทดลองฝึกปฏิบัติงานครูและวิจัยงานวิชาการของคณะครุศาสตร์ จึงได้รับการจัดสรรเนื้อที่จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยบริเวณด้านทิศตะวันตกของถนนพญาไท จำนวน 4 หมอน หรือประมาณ 40 ไร่ (1 หมอน เท่ากับสิบไร่) นับเป็น **คณะแรกที่ได้บุกเบิกออกนอกรั้วมหาวิทยาลัย** และเมื่อเป็น "คณะครุศาสตร์" ได้แบ่งการสอนออกเป็น 4 แผนกวิชา คือ 1. แผนกวิชาสารัตถศึกษา 2. แผนกวิชาประถมศึกษา 3. แผนกวิชามัธยมศึกษา และ 4. แผนกวิชาวิจัยการศึกษา
* **10 มิถุนายน พ.ศ. 2501** ได้จัดตั้งโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยขึ้น เพื่อเป็นแหล่งปฏิบัติการวิจัยในการทดลองสอนของนิสิตคณะครุศาสตร์ในการฝึกประสบการณ์วิชาชีพ  พ.ศ. 2502 มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งแผนกวิชาพลศึกษา พ.ศ. 2506 มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งแผนกวิชาจิตวิทยา แผนกวิชานิเทศและบริหารการศึกษาและแผนกวิชาโสตทัศนศึกษา พ.ศ. 2510 มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งแผนกวิชาพยาบาลศึกษา พ.ศ. 2512 แยกการบริหารงานโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยออกเป็นฝ่ายประถมและฝ่ายมัธยม และมีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งแผนกวิชาศิลปศึกษา พ.ศ. 2513 เปิดโครงการทดลองชั้นอนุบาล พ.ศ. 2520 มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งแผนกวิชาอุดมศึกษา
* **พ.ศ. 2522** มีพระราชบัญญัติให้เปลี่ยนชื่อหน่วยงานจาก "แผนกวิชา" เป็น "ภาควิชา" พ.ศ. 2529 มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งภาควิชาการศึกษานอกโรงเรียน พ.ศ. 2531 ภาควิชาพยาบาลศึกษาได้รับการสถาปนาเป็นคณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2536 มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งภาควิชาดนตรีศึกษา พ.ศ. 2539 ภาควิชาจิตวิทยาได้รับการสถาปนาเป็นคณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2541 ภาควิชาพลศึกษาได้รับการสถาปนาเป็นสำนักวิชาวิทยาศาสตร์การกีฬา ซึ่งต่อมาเป็น คณะวิทยาศาสตร์การกีฬา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* **พ.ศ. 2547** คณะครุศาสตร์ได้แบ่งภาควิชาออกเป็น 4 ภาควิชา ประกอบด้วย ภาควิชาหลักสูตร การสอนและเทคโนโลยีการศึกษา ภาควิชาศิลปะ ดนตรีและนาฏศิลป์ศึกษา ภาควิชานโยบาย การจัดการและความเป็นผู้นำทางการศึกษา และภาควิชาวิจัยและจิตวิทยาการศึกษา
* **พ.ศ. 2554** มีการแบ่งภาควิชาใหม่ แบ่งออกเป็น 6 ภาควิชา ประกอบไปด้วย ภาควิชาหลักสูตรและการสอน ภาควิชาศิลปะ ดนตรีและนาฏศิลป์ศึกษา ภาควิชานโยบาย การจัดการและความเป็นผู้นำทางการศึกษา ภาควิชาวิจัยและจิตวิทยาการศึกษา ภาควิชาการศึกษาตลอดชีวิต และภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา และแบ่งการบริหารจัดการออกเป็น 2 ฝ่าย คือ ฝ่ายวิชาการ และฝ่ายบริหาร
* **6 มีนาคม พ.ศ. 2555** มีพิธีเปิดแพรคลุมป้ายอาคารพระมิ่งขวัญการศึกษาไทย

## ภาควิชา
* ภาควิชาหลักสูตรและการสอน
** สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน
** สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย
** สาขาวิชาประถมศึกษา
** สาขาวิชาการสอนภาษาไทย
** สาขาวิชาการศึกษาคณิตศาสตร์
** สาขาวิชาการศึกษาวิทยาศาสตร์
** สาขาวิชาการสอนสังคมศึกษา
** สาขาวิชาการสอนภาษาต่างประเทศ
** สาขาวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
** สาขาวิชาการสอนการงานอาชีพ
* ภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา
** สาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษา
* ภาควิชาศิลปะ ดนตรีและนาฏศิลป์ศึกษา
** สาขาวิชาศิลปศึกษา
** สาขาวิชาดนตรีศึกษา
** สาขาวิชานาฏศิลป์ศึกษา
* ภาควิชานโยบาย การจัดการและความเป็นผู้นำทางการศึกษา
** สาขาวิชาพัฒนศึกษา
** สาขาวิชาบริหารการศึกษา
** สาขาวิชานิเทศการศึกษา
** สาขาวิชาอุดมศึกษา
** สาขาวิชาธุรกิจและอาชีวศึกษา
* ภาควิชาการศึกษาตลอดชีวิต
** สาขาวิชาการศึกษานอกระบบโรงเรียน
* ภาควิชาวิจัยและจิตวิทยาการศึกษา
** สาขาวิชาจิตวิทยาการศึกษา
** สาขาวิชาวิจัยการศึกษา
** สาขาวิชาการวัดและประเมินผลการศึกษา
** สาขาวิชาสถิติการศึกษา
* โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
** โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฝ่ายประถม
** โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฝ่ายมัธยม

## หน่วยงานและหลักสูตร

## ทำเนียบคณบดี

## บุคลากรที่มีชื่อเสียง

## อาคารของคณะครุศาสตร์
thumb|อาคาร ครุศาสตร์ 1 หรือ อาคาร พูนทรัพย์ นพวงศ์ ณ อยุธยา |alt=|left|323x323px
อาคาร ครุศาสตร์ 1 ชื่ออาคาร พูนทรัพย์ นพวงศ์ ณ อยุธยา ที่ตั้งของห้องสุมน อมรวิวัฒน์ และห้องอเนกประสงค์ขนาดใหญ่

อาคาร ครุศาสตร์ 2 ชื่ออาคาร พระมิ่งขวัญการศึกษาไทย ที่ตั้งของภาควิชาหลักสูตรและการสอน ภาควิชาการศึกษาตลอดชีวิต ภาควิชาวิจัยและจิตวิทยาการศึกษา สาขาวิชาดนตรีศึกษา ภาควิชาศิลปะ ดนตรีและนาฏศิลป์ศึกษา ภาควิชานโยบาย การจัดการและความเป็นผู้นำทางการศึกษา ภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา ศูนย์บรรณสารสนเทศทางการศึกษา และห้องสุจริต เพียรชอบ 

อาคาร ครุศาสตร์ 3 ชื่ออาคาร ประชุมสุข อาชวอำรุง ที่ตั้งของห้องประชุมอำไพ สุจริตกุล และห้องเรียนต่าง ๆ ศูนย์หนังสือจุฬาฯ สหกรณ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร้านกาแฟทรูคอฟฟี่ 

อาคาร ครุศาสตร์ 4 ที่ตั้งของห้องเรียน ห้องละหมาด ศูนย์วารสารครุศาสตร์ 

อาคาร ครุศาสตร์ 6 คือ อาคารของสมาคมครุศาสตร์สัมพันธ์ ซึ่งเทียบได้กับสมาคมนิสิตเก่าประจำคณะ ที่ตั้งของคณะกรรมการนิสิตระดับปริญญาบัณฑิต คณะครุศาสตร์ (กนค.) และคณะกรรมการนิสิตระดับบัณฑิตศึกษา คณะครุศาสตร์ (กนบค.)

อาคาร ครุศาสตร์ 8 คือ อาคารของสาขาวิชาศิลปศึกษา ภาควิชาศิลปะ ดนตรี และนาฏศิลป์ศึกษา

## กิจกรรม
1. ดนตรีเที่ยงวัน เป็นอีกกิจกรรมหนึ่งที่นิสิตชั้นปีที่ 2 ในรายวิชา "ดนตรีศึกษาขั้นนำ" วิชาบังคับในหลักสูตร เป็นผู้รับผิดชอบในการจัดการแสดงและร่วมแสดงด้วย เป็นกิจกรรมฝึกหัดในการจัดการแสดงดนตรี เพื่อพัฒนาประสบการณ์การจัดแสดงดนตรี และนำไปใช้ในการจัดแสดง "ครุศาสตร์คอนเสิร์ต" ต่อไป ความสำคัญของดนตรีเที่ยงวัน คือ นิสิตที่เรียนวิชาดังกล่าว จะจัดการแสดงตลอดภาคการศึกษาต้นเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการวัดผล และนิสิตต้องรับผิดชอบในการจัดดนตรีเที่ยงวันต่อไปอีกหนึ่งภาคการศึกษา โดยเป็นการจัดการแสดงที่มิได้มีคะแนน แต่เป็นการฝึกการจัดการแสดงในลักษณะกิจกรรมเสริมประสบการณ์ ดนตรีเที่ยงวันมีการแสดงตลอดทั้งปี สถานที่แสดงส่วนใหญ่อยู่ในบริเวณคณะครุศาสตร์ บางครั้งมีการจัดแสดงที่อื่นบ้างตาม การวางแผนเป็นหน้าที่ของนิสิตเอง ดังนั้น ดนตรีเที่ยงวันจึงเป็นกิจกรรมหนึ่งที่ช่วยสร้างเสริมพัฒนาศักยภาพของนิสิตในเชิงการจัดการและการแสดงควบคู่ไปกับความเสียสละและจิตอาสา

2. ครุศาสตร์คอนเสิร์ต 
นับตั้งแต่เริ่มมีการเรียนการสอนดนตรีขึ้นในคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อ พ.ศ. 2500 เป็นต้นมา นโยบายการสร้างสรรค์ผลิตบัณฑิตผู้มีความรู้คู่คุณธรรมเป็นครูดนตรีที่ดียังคงเป็นหลักการสำคัญ นอกจากนี้ กิจกรรมดนตรีมีการพัฒนาเป็นรูปแบบมากขึ้น จนเป็นที่ยอมรับของประชาชนทั่วไป กิจกรรมหนึ่งที่สำคัญและจัดเป็นประจำทุกปีคือ ครุศาสตร์คอนเสิร์ต ในบางปีได้จัดการแสดงเนื่องในโอกาสพิเศษด้วย

3. กีฬาของคณะที่ตั้งอยู่ที่ฝั่งสามย่าน หรือ สามย่านเกมส์ ประกอบไปด้วย คณะครุศาสตร์ คณะนิเทศศาสตร์ และคณะนิติศาสตร์ นอกจากมีการแข่งกีฬาแล้ว ยังมีการแสดงดนตรีของทั้งสามคณะด้วย

4. กีฬาคณะครุศาสตร์–ศึกษาศาสตร์ของ 5 มหาวิทยาลัย หรือไม้เรียวเกมส์
กีฬาการแข่งขันและสานความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันการศึกษาสายครุศาสตร์ ศึกษาศาสตร์ ประกอบไปด้วย คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร และคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

5. งานเทศกาลของขวัญ หรือ กิ๊ฟท์เฟสต์ ของสาขาวิชาศิลปศึกษา ภาควิชาศิลปะ ดนตรี และนาฏศิลป์ศึกษา เป็นกิจกรรมของนิสิตสาขาวิชาศิลปศึกษา เพื่อเปิดโอกาสให้นิสิตขายของขวัญทำมือจากนิสิตเอง ได้แสดงผลงานศิลปะของนิสิต การเดินแบบด้วยเครื่องแต่งกายผลงานการออกแบบของนิสิต การประกวดการระบายสีตามร่างกายระดับอุดมศึกษา นอกจากนี้ ศิลปินที่มีชื่อเสียงได้มาร่วมแสดงดนตรีในกิจกรรมนี้ด้วย

6. กระดานดำสัมพันธ์ เป็นกิจกรรมระหว่างมหาวิทยาลัยของนิสิตนักศึกษาสายวิชาชีพครู จัดขึ้นครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2548 ณ มหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างนิสิตนักศึกษาคณะศึกษาศาสตร์จาก 5 สถาบัน ได้แก่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยนเรศวร มหาวิทยาลัยมหาสารคาม และมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ โดยการเป็นเจ้าภาพจัดงานจะหมุนเวียนระหว่างสถาบันในแต่ละปี

ปัจจุบัน สถาบันที่เข้าร่วมกระดานดำสัมพันธ์ ประกอบด้วย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยทักษิณ มหาวิทยาลัยนเรศวร มหาวิทยาลัยพะเยา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาวิทยาลัยศิลปากร และมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม
* โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* พูนทรัพย์ นพวงศ์ ณ อยุธยา

## แหล่งข้อมูลอื่น
* คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย