สารประกอบกลิ่น

thumb|ขวดน้ำหอม

**สารประกอบกลิ่น** หรือที่เรียกว่า **สารระเหย**, **กลิ่น**, **น้ำหอม** หรือ สารแต่งกลิ่น คือ สารเคมีที่มีกลิ่นหรือ กลิ่น สำหรับสารเคมีหรือกลุ่มสารเคมีที่จะให้กลิ่นหรือกลิ่นน้ำหอมได้ต้องมีความ ความผันผวนเพียงพอสำหรับการถ่ายทอดผ่านอากาศไปยัง ระบบการดมกลิ่น ที่ส่วนบนของจมูก ตัวอย่างเช่น ผลไม้ที่มีกลิ่นหอมต่าง ๆ มีสารประกอบกลิ่นที่หลากหลายมีสารประกอบกลิ่นที่หลากหลาย โดยเฉพาะสตรอว์เบอร์รีที่มีการ เพาะปลูกเชิงพาณิชย์ เพื่อให้มีกลิ่นที่ดึงดูด และมีสารประกอบกลิ่นหลายร้อยชนิดและมีสารประกอบกลิ่นหลายร้อยชนิด

โดยทั่วไป โมเลกุลที่ตรงตามข้อกำหนดนี้มี น้ำหนักโมเลกุล น้อยกว่า 310 รสชาติส่งผลต่อทั้งความรู้สึกของ รสชาติ และ กลิ่น ขณะที่น้ำหอมมีผลต่อเฉพาะกลิ่นเท่านั้น รสชาติมักเกิดขึ้นตามธรรมชาติ และคำว่า *น้ำหอม* อาจใช้กับสารสังเคราะห์เช่นที่ใช้ใน เครื่องสำอาง

สารประกอบกลิ่นสามารถพบได้ตามธรรมชาติใน อาหาร เช่น ผลไม้และ เปลือกผลไม้, ไวน์, เครื่องเทศ, กลิ่นดอกไม้, น้ำหอม, น้ำมันหอมระเหย, และ น้ำมันหอม ตัวอย่างเช่น หลายชนิดเกิดขึ้น ชีวเคมีระหว่าง การสุกของ ผลไม้และพืชผลอื่น ๆ ไวน์มีมากกว่า 100 กลิ่นที่เกิดขึ้นเป็นผลิตภัณฑ์พลอยได้จาก การหมักไวน์ นอกจากนี้ สารประกอบกลิ่นหลายชนิดยังมีบทบาทสำคัญในการผลิตสารที่ใช้ในอุตสาหกรรมอาหารเพื่อแต่งกลิ่น, ปรับปรุง, และเพิ่มความดึงดูดของผลิตภัณฑ์

ตัวเติมกลิ่น อาจเพิ่มกลิ่นที่สามารถตรวจจับได้ให้กับสารที่ไม่มีสีหรือกลิ่นอันตราย เช่น โพรเพน, ก๊าซธรรมชาติ, หรือ ไฮโดรเจน เพื่อเป็นมาตรการความปลอดภัย

## สารประกอบกลิ่นจำแนกตามโครงสร้าง

### เอสเตอร์

### เทอร์พีนเชิงเส้น

### เทอร์พีนวงกลม

หมายเหตุ: 

### อะโรมาติก

### อะมีน

## สารประกอบอะโรมาอื่น ๆ

### แอลกอฮอล์

* Furaneol - กลิ่นสตรอว์เบอร์รี่
* 1-Hexanol - กลิ่นสมุนไพร, ไม้
* ''cis''-3-Hexen-1-ol - กลิ่นหญ้าที่เพิ่งตัด
* Menthol - กลิ่นเปปเปอร์มินต์

### อัลดีไฮด์

* Acetaldehyde - กลิ่นอีเธอเรียล
* Hexanal - กลิ่นเขียว, หญ้า
* ''cis''-3-Hexenal - กลิ่นมะเขือเทศเขียว
* Furfural - กลิ่นข้าวโอ๊ตไหม้
* Hexyl cinnamaldehyde 
* Isovaleraldehyde - กลิ่นนัทตี้, ผลไม้, โกโก้
* Anisic aldehyde - กลิ่นดอกไม้, หวาน, ฮอว์ธอร์น
* Cuminaldehyde (4-propan-2-ylbenzaldehyde) - กลิ่นเผ็ด, คล้ายยี่หร่า, เขียว

### เอสเทอร์

* Fructone - กลิ่นผลไม้, คล้ายแอปเปิ้ล
* Ethyl methylphenylglycidate - กลิ่นสตรอว์เบอร์รี่
* alpha-Methylbenzyl acetate - กลิ่นการ์ดิเนีย

### คีโตน

* Cyclopentadecanone - กลิ่นมัสก์
* Dihydrojasmone - กลิ่นผลไม้, ไม้, ดอกไม้
* Oct-1-en-3-one - กลิ่นเลือด, โลหะ, เห็ด
* 2-Acetyl-1-pyrroline - กลิ่นขนมปังสด, ข้าวมะลิ
* 6-Acetyl-2,3,4,5-tetrahydropyridine - กลิ่นขนมปังสด, ตอร์ติย่า, ป๊อปคอร์น

### แลกโทน

* gamma-Decalactone - กลิ่นพีชเข้มข้น
* gamma-Nonalactone - กลิ่นมะพร้าว, นิยมใช้ในโลชั่นกันแดด
* delta-Octalactone - กลิ่นครีม
* Jasmine lactone - กลิ่นพีชและแอพริคอทเข้มข้น
* Massoia lactone - กลิ่นมะพร้าวครีม
* Wine lactone - กลิ่นมะพร้าวหวาน
* Sotolon - กลิ่นน้ำเชื่อมเมเปิ้ล, แกงกะหรี่, ลูกซัด

### ไทออลส์

* Thioacetone (2-propanethione) - กลิ่นแรงที่สามารถตรวจจับได้จากระยะหลายร้อยเมตรหลังจากเปิดภาชนะ
* Allyl thiol (2-propenethiol; allyl mercaptan; CH2=CHCH2SH) - กลิ่นกระเทียม
* (Methylthio) methanethiol (CH3SCH2SH) - "ไทออลของหนู" ที่พบในปัสสาวะหนูและทำหน้าที่เป็นสารกึ่งเคมีในหนูตัวเมีย
* Ethanethiol - เรียกอีกอย่างว่า ethyl mercaptan ใช้ในก๊าซปิโตรเลียมเหลว
* 2-Methyl-2-propanethiol - เรียกอีกอย่างว่า tert-butyl mercaptan ใช้ในก๊าซธรรมชาติ
* Butane-1-thiol - เรียกอีกอย่างว่า butyl mercaptan เป็นสารตั้งต้นเคมี
* Grapefruit mercaptan - กลิ่นเกรปฟรุต
* Methanethiol - เรียกอีกอย่างว่า methyl mercaptan หลังการบริโภคหน่อไม้ฝรั่ง
* Furan-2-ylmethanethiol - เรียกอีกอย่างว่า furfuryl mercaptan กลิ่นกาแฟคั่ว
* Benzyl mercaptan - กลิ่นคล้ายกับต้นหอม หรือ กระเทียม

### สารประกอบอื่นๆ

* Methylphosphine และ dimethylphosphine - กลิ่นกระเทียม-โลหะ ซึ่งเป็นกลิ่นที่แรงที่สุด 2 ชนิดที่ทราบกัน
* Phosphine - กลิ่นเหยื่อพิษสังกะสีฟอสไฟด์
* Diacetyl - กลิ่นเนย
* Acetoin - กลิ่นเนย
* Nerolin - กลิ่นดอกส้ม
* Tetrahydrothiophene - ใช้ในก๊าซธรรมชาติ
* 2,4,6-Trichloroanisole - กลิ่นสารปนเปื้อนจากไม้ก๊อก
* Substituted pyrazines

## ตัวรับสารประกอบอโรมา

สัตว์ที่สามารถรับกลิ่นได้ตรวจจับสารประกอบกลิ่นด้วย ตัวรับกลิ่น ซึ่งเป็นตัวรับที่อยู่บนผิวเซลล์ของ เซลล์ประสาทรับรู้ ในระบบกลิ่น ตัวรับกลิ่นจะตรวจจับสารประกอบที่ลอยอยู่ในอากาศ โดยสารประกอบกลิ่นสามารถระบุได้โดยการใช้ gas chromatography-olfactometry ซึ่งเกี่ยวข้องกับการที่ผู้ปฏิบัติงานมนุษย์ดมกลิ่นจากการไหลออกของ GC.

ใน สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ตัวรับกลิ่นจะถูก แสดงออก บนผิวของ เยื่อบุจมูก ใน โพรงจมูก

## ความปลอดภัยและกฎระเบียบ

[thumb|right|[Patch test|ทดสอบแพทช์]]

ในปี 2005–06, การทดสอบแพตช์พบว่าการผสมกลิ่นเป็นสารก่อภูมิแพ้ที่พบมากที่สุดเป็นอันดับสาม (11.5%) และในปี 2007, 'Fragrance' ถูกเลือกเป็น Allergen of the Year โดย American Contact Dermatitis Society การศึกษาในสหรัฐอเมริกาในปี 2016 พบว่า "34.7% ของประชากรรายงานปัญหาสุขภาพ เช่น ปวดหัวไมเกรนและปัญหาระบบทางเดินหายใจเมื่อสัมผัสกับผลิตภัณฑ์ที่มีกลิ่น"

ส่วนประกอบของน้ำหอมมักจะไม่ถูกเปิดเผยบนฉลากของผลิตภัณฑ์ ซึ่งทำให้ไม่สามารถทราบสารเคมีที่แท้จริงในสูตร ซึ่งเป็นเรื่องที่บางคนกังวล ในสหรัฐอเมริกา การปกครองนี้เป็นไปตามกฎหมายที่ควบคุมเครื่องสำอางซึ่งปกป้อง trade secret 

ในสหรัฐอเมริกา น้ำหอมถูกควบคุมโดย Food and Drug Administration หากมีอยู่ในเครื่องสำอางหรือยา โดย Consumer Products Safety Commission หากมีอยู่ในผลิตภัณฑ์ของผู้บริโภค ไม่จำเป็นต้องได้รับการอนุมัติล่วงหน้า ยกเว้นสำหรับยา น้ำหอมยังถูกควบคุมโดย Toxic Substances Control Act of 1976 ซึ่ง "อนุญาต" สารเคมีที่มีอยู่โดยไม่ต้องตรวจสอบหรือทดสอบเพิ่มเติม และให้ภาระการพิสูจน์ว่าสารใหม่ปลอดภัยกับ EPA อย่างไรก็ตาม EPA ไม่ดำเนินการทดสอบความปลอดภัยอย่างอิสระ แต่พึ่งพาข้อมูลที่ให้โดยผู้ผลิต

การศึกษาในปี 2019 เกี่ยวกับ ครีมบำรุงผิว ที่ขายดีที่สุดพบว่า 45% ของครีมที่โฆษณาว่า "ไม่มีน้ำหอม" ยังมีน้ำหอมอยู่

## รายชื่อสารเคมีที่ใช้เป็นกลิ่นหอม

ในปี 2010 สมาคมน้ำหอมสากล (International Fragrance Association) ได้เผยแพร่รายชื่อสารเคมี 3,059 ชนิดที่ใช้ในกลิ่นหอมตามผลสำรวจอาสาสมัครของสมาชิก โดยรายชื่อนี้ระบุประมาณ 90% ของปริมาณการผลิตกลิ่นหอมทั่วโลก

## อ้างอิง

หมวดหมู่:เคมีอินทรีย์
หมวดหมู่:การดมกลิ่น
หมวดหมู่:รสชาติ
หมวดหมู่:ส่วนประกอบในน้ำหอม