open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ยุทธการที่ทะเลสาบอีรี

**ยุทธการที่ทะเลสาบอีรี** หรือ **ยุทธการอ่าวพุท-อิน** เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 10 กันยายน ค.ศ. 1813 ในทะเลสาบอีรี นอกชายฝั่งรัฐโอไฮโอของสหรัฐอเมริกา เรือรบ 9 ลำของกองทัพเรือสหรัฐเอาชนะเรือรบ 6 ลำของสหราชอาณาจักรได้อย่างเด็ดขาด ผลการรบทำให้ทั้งสองฝ่ายสูญเสียทหารไปมากกว่า 100 คน

ชัยชนะครั้งนี้ทำให้อเมริกาสามารถควบคุมน่านน้ำทะเลสาบได้ตลอดสงครามและยึดดีทรอยท์กลับคืนเป็นผลสำเร็จ นอกจากนี้ยังทำให้ได้ชนะใน "*ยุทธการที่แม่น้ำเธมส์*" ซึ่งเป็นการสลายการจัดตั้งรัฐอิสระของชนเผ่าอินเดียนแดงโดย "เทคัมเช" หัวหน้าเผ่าชอว์นี (Shawnee) ซึ่งไปเข้ากับฝ่ายอังกฤษและเสียชีวิตในการรบครั้งนี้ นอกจากนี้ยังช่วยให้อเมริกาประสบความสำเร็จที่แหลมไนแอกราในปีถัดมา สร้างความมั่นคงจากการการคุกคามของอังกฤษแถบมิชิแกน โอไฮโอ เพนซิลเวเนียรวมทั้งด้านตะวันตกของนิวยอร์กไปได้ตลอดสงคราม

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## ข้อมูล
*
*

## แหล่งข้อมูลอื่น

* "Log of the Battle of Lake Erie" by Sailing Master William Taylor
* US Brig ''Niagara''
* Barclay's court martial records and correspondence
* Battle of Lake Erie Historical Sources
* Animated history of the Battle of Lake Erie 
* 

หมวดหมู่:รัฐโอไฮโอ
หมวดหมู่:ยุทธนาวี
หมวดหมู่:ยุทธการในสงครามปี 1812
มิกกี แมนเทิล

thumb|มิกกี แมนเติล ใน ค.ศ. 1953

**มิกกี ชาลส์ แมนเทิล** ( - 20 ตุลาคม พ.ศ. 2474 — 13 สิงหาคม พ.ศ. 2538) นักเบสบอลอเมริกันผู้รับการบรรจุชื่อไว้ใน "หอเกียรติยศเบสบอลแห่งชาติ" เมื่อ พ.ศ. 2517 แมนเติลเล่นในฐานะนักกีฬาอาชีพในสโมสรนิวยอร์กแยงกีตลอดเป็นเวลาต่อเนื่องรวม 18 ปี ได้รับการยกย่องเป็นนักเบสบอลออลสตาร์ 16 ครั้ง  รางวัล อเมริกันลีก เอ็มพีวี (MVP, most valuable player) 3 ครั้ง สโมสรที่เขาเล่นได้เข้ารอบเพลย์ออฟ 12 ครั้ง และได้เป็นแชมป์ 3 ครั้ง 

นอกจากนี้แมนเติลยังครองสถิติโฮมรันของ "เวิลด์ซีรี" 18 ครั้ง อาร์บีไอ 40 ครั้ง สถิติการวิ่ง 42 ครั้ง ตีลูกเอกซ์ตราเบส 26 ครั้ง เบสปกติ 123 ครั้ง

มิกกี แมนเทิล เกิดที่เมืองสปาวินาว รัฐโอคลาโฮมา ได้รับการตั้งชื่อจากบิดาตาม *มิกกี คอแชรน* ซึ่งเป็นนักเบสบอลผู้มีชื่อเสียงอยู่ในระดับหอเกียรติยศแห่งดีทรอยต์ เมื่อเข้าโรงเรียนก็ได้เป็นนักกีฬาเกือบทุกชนิดของโรงเรียน โดยเฉพาะเบสบอล การเล่นอเมริกันฟุตบอลทำให้แมนเทิลเกือบถูกตัดขา การบาดเจ็บนี้ทำให้แมนเติลได้รับยกเว้นจากการเกณฑ์ทหารในสงครามเกาหลี ซึ่งกลายเป็นจุดอ่อนที่ทำให้ "แฟน" ไม่ค่อยพอใจในระยะแรกๆ

สโมสรแยงกีติดต่อเซ็นสัญญากับแมนเทิลแต่พบว่าแมนเติลอายุเพียง 16 ปีและยังเรียนชั้นมัธยม จึงรอและกลับมาเซ็นสัญญาอีกครั้ง เมื่อ พ.ศ. 2490 ในทีม "ดี (D)" แมนเทิลเล่นได้ดีเป็นลำดับ รวมทั้งการเป็นนักเบสบอลที่ตีลูกไกลที่สุด คือตีข้ามหลังคาอัฒจันทร์ออกไปไกล วัดได้ถึง 196 เมตร

มิกกี แมนเทิล ประกาศแขวนไม้เมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2512 หลังมีผลการเล่นเข้าเกณฑ์เข้าหอเกียรติยศ หลังเลิกเล่น แมนเทิลได้เปิดภัตตาคารอาหารพื้นถิ่นประมาณ พ.ศ. 2516 ไม่ประสบสำเร็จนัก ในปี พ.ศ. 2531 จึงเปิดภัตตาคารใหม่โดยตั้งชื่อตนเอง ซึ่งนับเป็นภัตตาคารที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในย่านถนน 42  

มิกกี แมนเทิล มีชีวิตครอบครัวที่ไม่ราบรื่นนัก เขาแต่งงานเมื่อ พ.ศ. 2494 มีบุตร 4 คน แมนเทิลเสียชีวิตเมื่ออายุ 63 ปีจากมะเร็งตับจากการติดสุรามานานปี ในปี พ.ศ. 2549 รัฐบาลอเมริกันได้ออกไปรษณียากรเป็นรูปของแมนเทิล

## อ้างอิง
* Castro, Tony, *Mickey Mantle: America's Prodigal Son*, 2002, ISBN 1-57488-384-4
* Gallagher, Mark, *Explosion! Mickey Mantle's Legendary Home Runs*, 1987, ISBN 0-87795-853-X
* *Mickey Mantle: His Final Inning* by American Tract Society, 1998, ISBN 1-55837-138-9

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Mickey Mantle's career statistics on the Baseball Almanac site
* Mickey Mantle's bio on the Baseball Historian site
* Mickey Mantle's career statistics on the Baseball Library site 
* Mickey Mantle's career statistics at Baseball-Reference.com
* http://www.themick.com/
* Mickey Mantle's First Home Run 
* Mickey Mantle at the Notable Names Database

หมวดหมู่:นักเบสบอลชาวอเมริกัน
หมวดหมู่:บุคคลจากรัฐโอคลาโฮมา
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันเชื้อสายอังกฤษ
หมวดหมู่:ผู้เล่นในเมเจอร์ลีกเบสบอล
แฟนพันธุ์แท้ 2001

**แฟนพันธุ์แท้ปี 2001** เป็นรายการโทรทัศน์ไทย ผลิตโดย บริษัท เวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์ จำกัด ออกอากาศทุกคนวันศุกร์ เวลา 22:20 – 23:30 น. ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก ออกอากาศตอนแรกเมื่อวันศุกร์ที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2544

## ประวัติ
รายการแฟนพันธุ์แท้ในปี 2001 นั้น ออกอากาศครั้งแรกแรกเมื่อวันศุกร์ที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2544 ในตอน สตาร์วอร์ส โดยรูปแบบและฉากของรายการแฟนพันธุ์แท้ในปี 2001 นี้ ยังคงรูปแบบการแข่งขันจากปี 2000 เหมือนเดิม รวมทั้งเป็นปีแรกที่มีการจัดการแข่งขันสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปีอีกด้วย โดยในการค้นหาชิงชัยสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปี 2001 นั้น เริ่มต้นตั้งแต่วันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2544 โดยผู้ที่ลงแข่งขันเป็นคนแรก คือ **ป๋อง สุพรรณ** สุดยอดแฟนพันธุ์แท้ พระเครื่อง (ครั้งที่ 1) และสิ้นสุดลงในวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2545 โดยผู้ที่เป็นสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปี 2001 ได้แก่ **วัชรพันธุ์ ลวันยานนท์** สุดยอดแฟนพันธุ์แท้อุลตร้าแมน และ **ราม วัชรประดิษฐ์** สุดยอดแฟนพันธุ์แท้พระเครื่อง

## ผู้ดำเนินรายการ
### พิธีกรหลัก
* ปัญญา นิรันดร์กุล

### ผู้ช่วยพิธีกร
* ศิริลักษณ์ คิดชอบ

## รายชื่อสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ในปี 2001
สำหรับแฟนพันธุ์แท้ประจำสัปดาห์ปี 2001 มีทั้งหมด 36 เรื่อง มีสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ที่ตอบคำถามสุดท้ายถูก 19 เรื่อง ตอบผิด 17 เรื่อง มีผู้เข้าแข่งขันสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปีทั้งหมด 21 คน โดยมีอยู่ 2 เรื่องที่มีสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ถึง 2 คน คือ พระเครื่อง (ครั้งที่ 1) ออกอากาศเมื่อวันที่ 16 และ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2544 และ สุริโยทัย ออกอากาศเมื่อวันที่ 7 และ 14 กันยายน พ.ศ. 2544

## ผลคะแนนแฟนพันธุ์แท้แห่งปี 2001

### รอบคัดเลือก
เริ่มแข่งขันตั้งแต่วันที่ 26 ตุลาคม ถึง 21 ธันวาคม พ.ศ. 2544 โดยกติกาการแข่งขันนั้น คือ จะมีทั้งหมด 4 หมวดในการแข่งขัน ดังนี้

# 3 วินาที
# คำถาม - คำตอบ
# จิ๊กซอว์
# คุณสมบัติ

โดยในแต่ละหมวดจะมีคะแนนเต็มหมวดละ 25 คะแนน หากผู้แข่งขันทำคะแนนเต็มใน 1 หมวด จะได้รับเงินรางวัลพิเศษ 10,000 บาท และหากสามารถทำคะแนนเต็ม 100 คะแนน จะได้รับเงินรางวัลพิเศษ 100,000 บาท โดยผู้สนับสนุนเงินรางวัลพิเศษนี้ คือ กระเบื้อง COTTO

**หมายเหตุ**

*  สีฟ้า หมายถึง ผู้เข้าแข่งขันสะสมคะแนนครบ 25 คะแนน
*  สีเขียว หมายถึง ผู้เข้าแข่งขันเข้ารอบชิงชนะเลิศ

### รอบชิงชนะเลิศ
ในรอบชิงชนะเลิศจะแข่งทั้งหมด 2 นัด คือ วันศุกร์ที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2544 และ วันศุกร์ที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2545 โดยผู้ที่ได้ตำแหน่งสุดยอดแฟนพันธุแท้แห่งปี จะได้รับของรางวัลต่างๆ รวมมูลค่ากว่า 2,000,000 บาท จากผู้สนับสนุนหลัก คือ เบียร์ช้าง ดังนี้  
* บ้านจากโครงการพฤกษา
* รถยนต์ Mitsubishi Lancer F-Style
* เอสบี เฟอร์นิเจอร์

**หมายเหตุ**
*  สีฟ้า หมายถึง ผู้เข้าแข่งขันสะสมคะแนนครบ 25 คะแนน
*  สีทอง หมายถึง ผู้เข้าแข่งขันที่ครองตำแหน่งสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ปี 2001
*  สีส้ม หมายถึง ผู้เข้าแข่งขันที่ตกรอบในรอบชิงชนะเลิศ

## หมายเหตุ / เกร็ด

# ในเทปวันศุกร์ที่ 16 และ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2544 ในตอน **พระเครื่อง** เป็นตอนแรกที่ออกอากาศยาวถึง 2 สัปดาห์ และยังเป็นแฟนพันธุ์แท้ตอนแรกที่ได้สุดยอดแฟนพันธุ์แท้ 2 คน
# **วัชรพันธุ์ ลวันยานนท์** สุดยอดแฟนพันธุ์แท้อุลตร้าแมน เป็นสุดยอดแฟนพันธุ์แท้คนสุดท้ายที่ได้รับเงินรางวัล 100,000 บาท
# ในเทปวันศุกร์ที่ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2544 ในตอน **ปฏิภาณ ปฐวีกานต์** เป็นแฟนพันธุ์แท้ตอนสุดท้ายที่มีเงินรางวัล 100,000 บาท สำหรับสุดยอดแฟนพันธุ์แท้
# เกมคุณสมบัติปรากฏขึ้นครั้งแรกในเทปวันศุกร์ที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2544 ในตอน **สามก๊ก ครั้งที่ 1**

## อ้างอิง

2001
แฟนพันธุ์แท้ 2006

รายการแฟนพันธุ์แท้ในปี 2006 ใช้รูปแบบเช่นเดียวกันกับรูปแบบของปี 2005 แต่มีการเปลี่ยนแปลงในเกม 3 วินาที จากเดิมในปี 2005 ที่เล่นทั้งหมด 5 รอบ ให้เหลือเพียง 3 รอบ ซึ่งในปี 2006 นี้ รายการแฟนพันธุ์แท้ทั้งหมด 24 เรื่อง เป็นเรื่องใหม่ 23 เรื่อง เรื่องเก่าที่นำมาจัดแข่งขันใหม่ 1 เรื่อง มีสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ทั้งหมด 27 ท่าน จาก 24 เรื่อง ตอบคำถามสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ผิด 1 ท่าน (**โดยสามารถกลับมาได้ตำแหน่งสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ในการแข่งขันอีกครั้งหนึ่ง**) โดยในการชิงชัยสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปี 2006 ได้มีสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ร่วมเข้าชิงชัยทั้งหมด 26 ท่าน และสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปี 2006 ก็คือ **[[ดนัย สมุทรโคจร]]** สุดยอดแฟนพันธุ์แท้ SUPER HEROES, **[[เอก ฮิมสกุล]]** สุดยอดแฟนพันธุ์แท้ฟุตบอลโลก 2006 และ **รักษ์ ศรีเกตุ** สุดยอดแฟนพันธุ์แท้พระพุทธรูป นอกจากนี้ แฟนพันธุ์แท้ปี 2006 ยังย้ายสถานที่ถ่ายทำจากสตูดิโอกรุงเทพ ถนนแจ้งวัฒนะ มาถ่ายทำที่เวิร์คพอยท์สตูดิโอ จังหวัดปทุมธานี และถ่ายทำที่สตูดิโอนี้จนกระทั่งยุติการออกอากาศ

## รายชื่อสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ปี 2006

## ผลคะแนนแฟนพันธุ์แท้แห่งปี 2006

### รอบคัดเลือก

* **หมายเหตุ**
**  สีฟ้า หมายถึง ผู้เข้าแข่งขันสะสมคะแนนครบ 25 คะแนน
**  สีเขียว หมายถึง ผู้เข้าแข่งขันเข้ารอบชิงชนะเลิศ

### รอบชิงชนะเลิศ

* **หมายเหตุ**
**  สีฟ้า หมายถึง ผู้เข้าแข่งขันสะสมคะแนนครบ 25 คะแนน
**  สีทอง หมายถึง ผู้เข้าแข่งขันที่ครองตำแหน่งสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ปี 2006
**  สีส้ม หมายถึง ผู้เข้าแข่งขันที่ตกรอบในรอบชิงชนะเลิศ

## อ้างอิง

2006
หมวดหมู่:รายการโทรทัศน์ไทยรายฤดูกาลในปี พ.ศ. 2549
แฟนพันธุ์แท้ 2000

**แฟนพันธุ์แท้ปี 2000** เป็นรายการโทรทัศน์ไทยผลิตโดย เวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์ ออกอากาศทุกวันศุกร์ เวลา 22.20 น. – 23.30 น. ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก ออกอากาศครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2543

## ประวัติ
**แฟนพันธุ์แท้ปี 2000** เป็นรายการโทรทัศน์ไทยผลิตโดย เวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์ ออกอากาศทุกวันศุกร์ เวลา 22.20 น. – 23.30 น. ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก ออกอากาศครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2543 แต่ที่จริงแล้วรายการแฟนพันธุ์แท้เคยออกอากาศเมื่อวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2543 ในตอน '''สายัณห์ สัญญา''' โดยแฟนพันธุ์แท้ในตอนนั้นใช้ชื่อว่า **"สกูป แฟนพันธุ์แท้"** เป็นแนวทอล์คโชว์ผสมเกมโชว์ โดยมี '''ศัลย์ อิทธิสุขนันท์''' และ '''โหน่ง ชะชะช่า''' เป็นพิธีกร ซึ่งถือเป็นการเปิดตัวครั้งแรกของรายการแฟนพันธุ์แท้ ก่อนที่จะออกอากาศจริงในอีก 2 สัปดาห์

รายการแฟนพันธุ์แท้ในปีนี้ มีแฟนพันธุ์แท้ที่แข่งขันทั้งหมด 13 เรื่อง มีผู้ที่ได้เป็นสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ 9 คน และตอบคำถามสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ผิด 4 คน โดยในตอนแรกที่ออกอากาศ มีพิธีกร 2 คน คือ '''ปัญญา นิรันดร์กุล''' และ **ธีรวัฒน์ อนุวัตรอุดม (สังข์ 108 มงกุฎ)** พอมาถึงตอน แมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด ก็เหลือเพียงปัญญาคนเดียวตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา โดยเป็นปีเดียวที่ไม่มีการแข่งขันสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปี (เนื่องจากเริ่มออกอากาศในช่วงปลายปี) และสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ทั้ง 9 คน จึงถือเป็นสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ 9 คนแรก ที่ไม่ได้เข้าร่วมการชิงชัยสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปีนั่นเอง แต่ถ้าหากสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ตอบคำถามสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ถูก จะได้รับเงินรางวัลจากผู้สนับสนุนหลัก 100,000 บาท และยุติการแจกเงินรางวัลใน แฟนพันธุ์แท้ 2001 เป็นต้นมา

## ผู้ดำเนินรายการ

### พิธีกรหลัก
* ปัญญา นิรันดร์กุล (1 กันยายน - 29 ธันวาคม พ.ศ. 2543)

### ผู้ช่วยพิธีกร
* ศิริลักษณ์ คิดชอบ

### อดีตพิธีกรหลัก
* ธีรวัฒน์ อนุวัตรอุดม (1 กันยายน พ.ศ. 2543)

### พิธีกรในตอนพิเศษ

* ศัลย์ อิทธิสุขนันท์ (18 สิงหาคม พ.ศ. 2543 ในเทปพิเศษ **"สกูป แฟนพันธุ์แท้"**)
* โหน่ง ชะชะช่า (18 สิงหาคม พ.ศ. 2543 ในเทปพิเศษ **"สกูป แฟนพันธุ์แท้"**)

## รายชื่อสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ในปี 2000
สำหรับแฟนพันธุ์แท้ประจำสัปดาห์ปี 2000 มีทั้งหมด 13 เรื่อง มีสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ที่ตอบคำถามสุดท้ายถูก 9 เรื่อง ตอบผิด 4 เรื่อง และเป็นปีเดียวที่ไม่มีการจัดการแข่งขันค้นหาสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปี เนื่องจากเริ่มออกอากาศในช่วงท้ายปี โดยสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ทั้ง 9 คนนี้ ถือเป็นสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ 9 คนแรก ที่ไม่ได้เข้าร่วมการชิงชัยสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปี

## หมายเหตุ / เกร็ด

# ในเทปวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2543 เป็นเทปเปิดตัวรายการ **"แฟนพันธุ์แท้"** โดยใช้ชื่อพิเศษว่า **"สกูป แฟนพันธุ์แท้"** โดยรูปแบบจะเป็นทอล์คโชว์ผสมกับเกมโชว์ในช่วงท้าย โดยจะมีผู้เข้าแข่งขัน 3 คนมาเล่นและสาธิตให้ผู้ชมเข้าใจกติกา โดย 2 คนที่มาร่วมเล่น เป็นศิลปินดารา คือ ธงชัย ประสงค์สันติ และ ชูศรี เชิญยิ้ม
# ในเทปวันศุกร์ที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2543 จัดเป็นเทปพิเศษในชื่อ **"แฟนพันธุ์แท้ ALL OF THE FAN"** โดยจะเป็นการนำไฮไลท์เด็ดๆ ตลอดทั้งปี 2543 มาให้ชมอีกครั้ง

## อ้างอิง

2000
แรนดี้ แมนกูบัท

**แรนดี้ แมนกูบัท** (Randy Mangubat) นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์ เกิดเมื่อ 23 กุมภาพันธ์  พ.ศ. 2519 สถิติการชก 67 ครั้ง ชนะ 32 (น็อค 14) เสมอ 12 แพ้ 23

## ประวัติ
แมนกูบัทขึ้นชกมวยสากลครั้งแรกเมื่อ 19 มีนาคม พ.ศ. 2537 ชนะน็อค อาร์โนลด์ โซลิส ยก 1 จากนั้นขึ้นชกชนะเป็นส่วนใหญ่ และเคยมาชกแพ้คะแนน ฤทธิชัย เกียรติประภัสร์ในไทยเมื่อ พ.ศ. 2539 จากนั้น แมนกูบัทได้ชิงแชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นมินิมัมเวทเมื่อ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2539 แพ้คะแนน เรย์ วีญามอร์ จากนั้นมาชกในไทย แพ้น็อค พงษ์ศักดิ์เล็ก ศิษย์คะนองศักดิ์ ยก 3 ต่อมาใน พ.ศ. 2540มาชกนอกรอบ ชนะคะแนนโดยเทคนิค พยัคฆ์ นครหลวงโปรโมชั่น ยก 7 และมาชิงแชมป์ PABA รุ่นมินิมัมเวท ชนะน็อค ขวัญใจ สามเคแบตเตอรีเมื่อ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2540 แมนกูบัทป้องกันแชมป์ไว้ได้ 1 ครั้ง ก่อนจะเสียแชมป์ แพ้คะแนน สงคราม ป.เปาอินทร์ เมื่อ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2540 หลังจากนั้น แมนกูบัทยังคงขึ้นชกอย่างต่อเนื่อง ไปชนะคะแนนโดยเทคนิค ยูยีน กอนซาเลซและ เสมอกับ อัตซูชิ ซาอิ ที่ ญี่ปุ่น มาชิงแชมป์ PABA รุ่นซุเปอร์ฟลายเวทเมื่อ 3 มีนาคม พ.ศ. 2543 เสมอกับเมจิ ซีพียิม ไม่ได้แชมป์

แมนกูบัทประสบความสำเร็จในการชิงแชมป์เมื่อ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2543 เมื่อชิงแชมป์เงารุ่นฟลายเวท WBC ชนะน็อค คิม จองวาน ยก 1 ที่ฟิลิปปินส์ แมนกูบัทชกป้องกันตำแหน่งไว้ได้ 3 ครั้ง ก็ขึ้นชิงแชมป์โลกรุ่นฟลายเวท WBC เมื่อ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2546 แพ้คะแนน พงษ์ศักดิ์เล็ก ศิษย์คะนองศักดิ์ จากนั้น ก็เสียแชมป์เงาในรุ่นเดีวกันเมื่อ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2546 แพ้คะแนนโดยเทคนิค ดิออสกาโด กาบี จากนั้น แมนกูบัทมีโอกาสได้ชิงแชมป์อีก 2 ครั้ง โดยชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวทเมื่อ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2548 แพ้น็อค เด่นเก้าแสน เก้าวิชิต ยก 7 และชิงแชมป์ PABA รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2549 แพ้น็อค ทับทิมแดง ณ ราชวัตร ยก 5 จากนั้น แมนกูบัทก็แขวนนวมไป

## เกียรติประวัติ
* แชมป์ PABA รุ่นมินิมั่มเวท( 2540) 
** ชิง  6 มิ.ย. 2540 ชนะน็อค ขวัญใจ 3เคแบตเตอรี่ ยก 9 ที่ จ.นนทบุรี 
** ป้องกันครั้งที่ 1, 7 ก.ย. 2540 เสมอกับ สงคราม ป.เปาอินทร์ ที่ ดอนเมือง
** เสียแชมป์  21 ธ.ค. 2540 แพ้คะแนน สงคราม ป.เปาอินทร์ ที่ พระรามเก้า  
* แชมป์นานาชาติรุ่นฟลายเวท WBC 
** ชิง 14 ตุลาคม 2543 ชนะน็อค คิม จองวอน ยก 1 ที่ฟิลิปปินส์
** ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 24 กุมภาพันธ์ 2544 ชนะน็อค เบิร์ต คาโน่ ยก 4 ที่ ฟิลิปปินส์
** ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2, 28 กรกฎาคม 2544 ชนะน็อค มัลคอร์ม ทูนาเกา ยก 4 ที่ มะนิลา
** ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 3, 20 พฤศจิกายน 2545 ชนะคะแนนโดยเทคนิค เบิร์ต คาโน่ ที่มะนิลา
** เสียแชมป์ 9 พฤศจิกายน 2546 แพ้คะแนน ดิออสกาโด กาบี ที่ ฟิลิปปินส์
* เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
** ชิงแชมป์ PABA รุ่นซูเปอร์ฟลายเวท 3 มี.ค. 2543 เสมอกับ เมจิ ซีพียิม ที่ จ. กระบี่ 
** ชิงแชมป์โลกรุ่นฟลายเวท WBC 6 มิ.ย. 2546 แพ้คะแนน พงษ์ศักดิ์เล็ก ศิษย์คนองศักดิ์ ที่ จ. สงขลา 
** ชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวทเมื่อ 17 กุมภาพันธ์ 2548 แพ้น็อค เด่นเก้าแสน เก้าวิชิต ยก 7 ที่ กทม.
** ชิงแชมป์ PABA รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 31 กรกฎาคม 2549 แพ้น็อค ทับทิมแดง ณ ราชวัตร ยก 5 ที่ กทม.

## อ้างอิง
* สถิติการชก 
หมวดหมู่:นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นมินิมัมเวท
หมวดหมู่:นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นฟลายเวท
หมวดหมู่:นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นซูเปอร์ฟลายเวท
หมวดหมู่:นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นแบนตัมเวท
หมวดหมู่:แชมป์ PABA
หมวดหมู่:แชมป์เงา WBC
หมวดหมู่:บุคคลจากเมโทรมะนิลา
มหาวิทยาลัยเสรีแห่งเบอร์ลิน

**มหาวิทยาลัยเสรีแห่งเบอร์ลิน** (FU Berlin ; เยอรมัน: Freie Universität Berlin ; อังกฤษ: The Free University of Berlin) เป็นมหาวิทยาลัยที่ใหญ่ที่สุดในเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี

ก่อตั้งใน ค.ศ. 1948 โดยนักศึกษาและอาจารย์ที่ถูกไล่ออก เพราะมุมมองทางการเมืองของพวกเขา จากมหาวิทยาลัยฮุมโบลด์ทแห่งเบอร์ลิน (ก่อนหน้านี้ชื่อ Friedrich-Wilhelms-Universität) ซึ่งในตอนนั้นควบคุมดูแลโดยผู้มีอำนาจในเขตดูแลของโซเวียต (เบอร์ลินตะวันออก) ใน ค.ศ. 1968 มหาวิทยาลัยเป็นศูนย์กลางของขบวนการนักศึกษาฝ่ายซ้าย พร้อม ๆ กับนักศึกษาในปารีส ลอนดอน และเบิร์กลีย์

## แหล่งข้อมูลอื่น
* มหาวิทยาลัยเสรีแห่งเบอร์ลิน เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ

หมวดหมู่:สถาบันอุดมศึกษาในเบอร์ลิน
โจเอล จูนิโอ

**โจเอล จูนิโอ** () นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์ เกิดเมื่อ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2516 ที่เมืองอีโลอีโล ประเทศฟิลิปปินส์ สถิติการชก 62 ครั้ง ชนะ 26 (น็อค 14) เสมอ 1 แพ้ 35 
## ประวัติ
จูนิโอขึ้นชกมวยสากลครั้งแรกเมื่อ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2536 ชนะคะแนน อัล อัลเลรา ที่ ฟิลิปปินส์ จากนั้น ขึ้นชกชนะเป็นส่วนใหญ่ที่ฟิลิปปินส์ จูนิโอมาชกในไทยครั้งแรกใน พ.ศ. 2536 แพ้น็อค หลักหิน ซีพียิม ยก 2 ใน พ.ศ. 2537 จูนิโอมาชกกับหลักหินอีกครั้ง คราวนี้เป็นฝ่ายแพ้น็อค ยก 6 และได้ชิงแชมป์เงารุ่นซูเปอร์ฟลายเวท WBC ที่ว่าง เมื่อ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2537 แต่เป็นฝ่ายแพ้น็อคในยกที่ 3 ใน พ.ศ. 2538 -2539 จูนิโอมาชกแพ้น็อค เด็ดดวง ป.พงษ์สว่าง สุวัจชัย นครหลวงโปรโมชั่น ดัทช์บอย ดัทช์บอยยิม วีรพล นครหลวงโปรโมชั่น แพ้คะแนน สุริยา ช.วีโก้  จน พ.ศ. 2540 จูนิโอมาชกชนะในไทย เมื่อเป็นฝ่ายชนะน็อค มารวย นครนนท์ ยก 2 และมาชกแพ้ ดาวใหม่ ศิษย์โคดม ดัทช์บอย ดัทช์บอยยิม ใน พ.ศ. 2541 จูนิโอมาชกแพ้หลักหิน ซีพียิม รัตนชัย ส.วรพิน ยอดชิงชัย ศรทองยิม และชกชนะคะแนน ฤทธิเดช สุภาวรรณ ใน พ.ศ. 2542 จูนิโอมาชกในไทย แพ้คะแนน พนมทอง ธ.แสงแก้ว จากนั้นได้ชิงแชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นแบนตัมเวท ชนะน็อค เอ็ดเวิร์ด เอสครีเบอร์ ยก 8 ได้แชมป์มาครองเมื่อ 13 เมษายน แต่พอป้องกันแชมป์ครั้งแรกก็เป็นฝ่ายแพ้ะแนน ริคกี้ กายาโมไปเมื่อ 18 ธันวาคม ปีเดียวกัน 

ใน พ.ศ. 2543 จูนิโอได้ครองแชมป์ระดับภูมิภาคเป็นครั้งแรกเมื่อชิงแชมป์ PABA รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 8 เมษายน พ.ศ. 2543 ชนะน็อค ไฟแรง สามเคแบตเตอรี่ ในไทย จากนั้นไปชกที่ญี่ปุ่น ชนะน็อค มาซาฮิดะ คาเนดะ ยก 3 จูนิโอป้องกันแชมป์ PABA ไว้ได้ 1 ครั้ง ชนะน็อค โป่งขาม ช. สมพงษ์ ยก 5 ที่ ฟิลิปปินส์เมื่อ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2543 จากนั้น เดินทางไปชิงแชมป์เงารุ่นแบนตัมเวท WBA ที่ เดนมาร์ก แพ้คะแนน จอห์นนี่ บรีดาล เมื่อ 9 มีนาคมพ.ศ. 2544  หลังจากนั้น จูนิโอขึ้นชิงแชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2544 แพ้น็อค อับเนอร์ คอร์เดโร ยก 11 และมาชกนอกรอบในไทย แพ้คะแนน แสน ส.เพลินจิต จากนั้น ได้ชิงแชมป์เงารุ่นแบนตัมเวท WBC เมื่อ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2544 แพ้คะแนน อับเนอร์ คอร์เดโร ไม่ได้แชมป์อีก จูนิโอได้ชิงแชมป์ PABA รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2545 แพ้น็อค พูนสวัสดิ์ กระทิงแดงยิม ยก 3 และขึ้นชิงแชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นซูเปอร์แบนตัมเวทเมื่อ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2545 แพ้คะแนน จิมเร็กซ์ จาคา จูนิโอมาชกในไทยเมื่อ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2545 แพ้น็อค หยกไท ศิษย์ อ. ยก 4 จากนั้นก็แขวนนวมไป

## เกียรติประวัติ

* แชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นแบนตัมเวท (2542)
* แชมป์ PABA รุ่นแบนตัมเวท
** ชิง 8 เมษายน 2543 ชนะน็อค ไฟแรง 3เคแบตเตอรี่ ยก 3 ที่ กาฬสินธุ์
** ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 9 สิงหาคม 2543 ชนะน็อค โป่งขาม ช.สมพงษ์ ยก 5 ที่ ฟิลิปปินส์
** สละแชมป์
* เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
** ชิงแชมป์เงารุ่นซูเปอร์ฟลายเวท WBC เมื่อ 5 ธันวาคม 2537 แพ้น็อค วีรพล นครหลวงโปรโมชั่น ยก 3 ที่ นนทบุรี
** ชิงแชมป์เงารุ่นแบนตัมเวท WBA เมื่อ 9 มีนาคม 2544 แพ้คะแนน จอห์นนี่ บรีดาล ที่ เดนมาร์ก
** ชิงแชมป์เงารุ่นแบนตัมเวท WBC เมื่อ 22 ธันวาคม 2544 แพ้คะแนน อับเนอร์ คอร์เดโร ที่ ฟิลิปปินส์
** ชิงแชมป์ PABA รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 28 มีนาคม 2545 แพ้น็อค พูนสวัสดิ์ กระทิงแดงยิม ยก 3 ที่ สมุทรสาคร

## อ้างอิง

* สถิติการชก boxrec.com 

หมวดหมู่:นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นซูเปอร์ฟลายเวท
หมวดหมู่:นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นแบนตัมเวท
หมวดหมู่:แชมป์มวยสากลประเทศฟิลิปปินส์
หมวดหมู่:แชมป์ PABA
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดอีโลอีโล
เจอรี่ ปาฮายาไฮ

**เจอรี่ ปาฮายาไฮ** หรือ **เจอร์รี่ กุยยาโน** ()  นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์ เกิดเมื่อ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 ที่มืองเซบู ประเทศฟิลิปปินส์ สถิติการชก 96 ครั้ง ชนะ 40 (น็อค 14) เสมอ 2 แพ้ 54

## ประวัติ
ปาฮายาไฮ ขึ้นชกมวยสากลอาชีพครั้งแรกเมื่อ 9 มีนาคม พ.ศ. 2533 ชนะคะแนน เรย์ นอกนอก ที่ ฟิลิปปินส์ จากนั้นขึ้นชกชนะเป็นส่วนใหญ่ และมาชกในไทยครั้งแรกเมื่อ 5 มีนาคม พ.ศ. 2537 แพ้คะแนน สงคราม ป.เปาอินทร์ จากนั้น ปาฮายาไฮได้ชิงแชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นมินิมัมเวทเมื่อ 26 มีนาคมพ.ศ. 2537 ปรากฏว่าเป็นฝ่ายแพ้คะแนน ลีโอ รามิเรซ ไม่ได้แชมป์ ปาฮายาไฮมาได้ครองแชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2537 เมื่อเป็นฝ่ายชนะน็อค โจมา แกมบัว ยก 9 แต่เมื่อป้องกันแชมป์ครั้งแรก ก็เป็นฝ่ายแพ้คะแนน โจมา แกมบัว เสียแชมป์ไปเมื่อ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2537 จากนั้น ปาฮายาไฮได้ชิงแชมป์โลกรุ่นมินิมั่มเวท IBF เมื่อ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538 ซึ่งปาฮายาไฮเป็นฝ่ายแพ้น็อค รัตนพล ส.วรพิน ยก 3 ไม่ได้แชมป์

หลังจากนั้น ปาฮายาไฮยังได้มาชกในไทยอีกหลายครั้ง โดยชกแพ้นักมวยชื่อดังของไทยหลายคน ได้แก่ หนึ่งเดียว ศักดิ์จารุพร ฟ้าสั่ง ป.พงษ์สว่าง ห้าดาว ซีพียิม ชนะ ป.เปาอินทร์  ศรพิชัย พิษณุราชันย์ สุรชัย แสงมรกต เม็ดเงิน กระทิงแดงยิม ขุนศึก ลูกพระบาท วันมีโชค สิงห์วังชา และยังเคยมาชกชนะนักมวยชาวไทยหลายครั้ง ได้แก่ ชนะน็อค จเร อ. สุวรรณศิลป์ ยก 6 ชนะคะแนน ยอดดอย เปรมเจริญ และชนะน็อคพงษ์ศักดิ์เล็ก ศิษย์คนองศักดิ์ ยก 5 

ปาฮายาไฮมีโอกาสได้ชิงแชมป์ PABA รุ่นมินิมัมเวทเมื่อ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2539  แต่เป็นฝ่ายแพ้คะแนนโดยเทคนิค ขวัญใจ สามเคแบตเตอรี่ไป จากนั้น ปาฮายาไฮยังคงขึ้นชกอย่างต่อเนื่องแม้จะชกแพ้เป็นส่วนใหญ่ จนกระทั่ง 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2545 ปาฮายาไฮจึงได้ชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวท แต่ปรากฏว่าเป็นฝ่ายแพ้คะแนน อาร์เชีย วิลลามอร์ ไปไม่ได้แชมป์ ปาฮายาไฮมาประสบความสำเร็จ ได้ครองแชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นฟลายเวทเมื่อ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2547 เมื่อเป็นฝ่ายชนะคะแนน จูน อีราแฮม แต่ก็เสียตำแหน่งไปในการชกป้องกันตำแหน่งครั้งแรกเมื่อ 3 มกราคม พ.ศ. 2548 โดยเป็นฝ่ายแพ้น็อค เฟเดอริโอ คาตูไบ ยก 10 จากนั้น ปาฮายาไฮยังคงชกมวยต่อเนื่องมา จนได้ชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวท เมื่อ 17 มกราคม พ.ศ. 2549 แพ้คะแนน เด่นเก้าแสน เก้าวิชิต หลังจากนั้นก็แขวนนวมไป

## เกียรติประวัติ
* แชมป์ประเทศฟิลิปปินส์รุ่นมินิมั่มเวท(30 ก.ค. 2537 - 16 พ.ย. 2537) 
* แชมป์ประเทศฟิลิปปินส์ รุ่นฟลายเวท (28 ส.ค. 2547 - 3 ม.ค. 2548)
* เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
** ชิงแชมป์โลกรุ่นมินิมั่มเวท IBF เมื่อ 25 กุมภาพันธ์ 2538 แพ้น็อค รัตนพล ส.วรพิน ยก 3 ที่ กทม.
** ชิงแชมป์ PABA รุ่นมินิมั่มเวทเมื่อ 28 ธันวาคม 2539 แพ้คะแนนโดยเทคนิค ขวัญใจ 3เคแบตเตอรี่ ที่ สมุทรสาคร
** ชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวทเมื่อ 31 พฤษภาคม 2545 แพ้คะแนน อาร์เชีย วิลลามอร์ ที่ ฟิลิปปินส์
** ชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวทเมื่อ 17 มกราคม 2549 แพ้คะแนน เด่นเก้าแสน เก้าวิชิต ที่ กทม.

## อ้างอิง

* สถิติการชก boxrec.com 

หมวดหมู่:แชมป์มวยสากลประเทศฟิลิปปินส์
หมวดหมู่:นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นฟลายเวท
หมวดหมู่:นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นมินิมัมเวท
หมวดหมู่:บุคคลจากเซบู (เมือง)
สัตบุรุษ

**สัตบุรุษ** (อ่านว่า สัด-บุ-หรุด) แปลว่า *คนดี คนสงบ คนที่พร้อมมูลด้วยธรรม*

**สัตบุรุษ** หมายถึงคนที่มีคุณธรรม คนที่เป็นสัมมาทิฐิ คนที่ประพฤติธรรมเป็นปกติ

**สัตบุรุษ** ในทางปฏิบัติคือคนที่ประกอบด้วยสัปปุริสธรรม 7 ประการ ประกอบด้วย
# ธัมมัญญุตา เป็นผู้รู้จักเหตุ
# อัตถัญญุตา เป็นผู้รู้จักผล
# อัตตัญญุตา เป็นผู้รู้จักตน
# มัตตัญญุตา เป็นผู้รู้จักประมาณ
# กาลัญญุตา เป็นผู้รู้จักกาล
# ปริสัญญุตา เป็นผู้รู้จักหมู่คน
# ปุคคลัญญุตา เป็นผู้รู้จักบุคคล

## อ้างอิง
*พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต *พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,* วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
## ดูเพิ่ม
*สัปปุริสธรรม
*สัปปุริสทาน

หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
อัล ทาราโซน่า

**อัล ทาราโซน่า** (Al Tarazona) นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์ เกิดเมื่อ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2512 ที่เมือง Tagum City จังหวัด Davao del Norte ประเทศฟิลิปปินส์ สถิติการชก 73 ครั้ง ชนะ 32 (น็อค 7) เสมอ 8 แพ้ 33 
## ประวัติ
อัล ทาราโซน่าขึ้นชกมวยสากลอาชีพครั้งแรกเมื่อ 10 กันยายน พ.ศ. 2531 เสมอกับ เจสซี มัลโด ก่อนที่ทาราโซน่าจะชกกับมัลโดอีกครั้งและเป็นฝ่ายชนะคะแนนได้สำเร็จ จากนั้น ทาราโซน่าได้ขึ้นชกในฟิลิปปินส์ตลอด แพ้บ้าง ชนะบ้าง โดยเคยเสมอกับรูดี้ อีดาโน่เมื่อ พ.ศ. 2534 ต่อมา ใน พ.ศ. 2535 ทาราโซน่ามาชกในไทยครั้งแรก เมื่อ 21 มิถุนายน ซึ่งเป็นฝ่ายแพ้คะแนนชนะ ป.เปาอินทร์ จากนั้น ทาราโซน่ากลับไปชกชนะที่ฟิลิปปินส์อีกครั้ง ก็ได้ชิงแชมป์เงารุ่นมินิฟลายเวท IBF เมื่อ 6 กันยายน พ.ศ. 2535 ซึ่งทาราโซน่าเป็นฝ่ายแพ้น็อค รัตนพล ส.วรพิน ยก 5 ไม่ได้แชมป์ จากนั้น ทาราโซน่าได้ไปชิงแชมป์ OPBF รุ่นมินิมัมเวทที่เกาหลีใต้เมื่อ 8 เมษายน พ.ศ. 2536 ทาราโซนาเป็นฝ่ายแพ้คะแนน คิม จินโฮ ไป

ทาราโซน่ายังขึ้นชกชนะที่ฟิลิปปินส์เป็นส่วนใหญ่ และได้มาชกนอกรอบในไทยอีกเมื่อ พ.ศ. 2538 ซึ่งเป็นฝ่ายแพ้คะแนน สมาน ส.จาตุรงค์ และแพ้น็อค พงษ์ศักดิ์เล็ก ศิษย์คนองศักดิ์ ยก 8 จากนั้น กลับไปชกที่ฟิลิปปินส์ชนะนิค เซียนทอยและรามิล จิเวโร แล้วมาชกนอกรอบในไทยในช่วง พ.ศ. 2538 – 2539 แพ้น็อค ศรพิชัย พิษณุราชันย์ ยก 2 แพ้น็อค สงคราม ป.เปาอินทร์ ยก 1 และแพ้คะแนนพยัคฆ์ นครหลวงโปรโมชั่น จากนั้นได้ชิงแชมป์ PABA รุ่นมินิมัมเวทเมื่อ 6 มีนาคม พ.ศ. 2540 ก็เป็นฝ่ายแพ้น็อค ขวัญใจ สามเคแบตเตอรี ยก 6 ไม่ได้แชมป์

หลังจากนั้นในช่วง พ.ศ. 2540 – 2542 ทาราโซน่ายังมาชกนอกรอบในไทยหลายครั้ง แพ้วันดี สิงห์วังชา ห้าดาว ซีพียิม ฤทธิชัย เกียรติประภัสร์ และยังได้ไปชกนอกรอบที่ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ แต่ไม่ได้ชิงแชมป์อีก ทาราโซน่ามีโอกาสได้ชิงแชมป์ฟิลิปปินส์เมื่อ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2543 ซึ่งเป็นช่วงปลายของการชกมวย และเขาก็แพ้น็อค โรเดล มายอลแค่ยกแรก ทาราโซน่าขึ้นชกแพ้รวดอีกสองครั้ง หลังจากชกแพ้คะแนน โจวี โอราเซียนเมื่อ 15 มกราคม พ.ศ. 2545 ทาราโซน่าหยุดชกไปถึง 3 ปี กลับมาชกอีกครั้งเมื่อ 29 มกราคม พ.ศ. 2548 แพ้น็อค ฉัตรชัย อีลิทยิม ยก 2 จากนั้นก็ไม่ได้ขึ้นชกมวยอีกเลย

## เกียรติประวัติ

* เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
** ชิงแชมป์เงารุ่นมินิฟลายเวท IBF เมื่อ 6 กันยายน 2535 แพ้น็อค รัตนพล ส.วรพิน ยก 5 ที่ สมุทรปราการ
** ชิงแชมป์ OPBF รุ่นมินิฟลายเวทเมื่อ 8 เมษายน พ.ศ. 2536 แพ้คะแนน คิม จินโฮ (เกาหลีใต้) ที่ เกาหลีใต้
** ชิงแชมป์ PABA รุ่นมินิมัมเวทเมื่อ 6 มีนาคม 2540 แพ้น็อค ขวัญใจ 3เคแบตเตอรี่ ยก 6 ที่ ยโสธร

## อ้างอิง

* สถิติการชก boxrec.com  
หมวดหมู่:นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นมินิมัมเวท
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดดาเวาเดลนอร์เต
ผล พระประแดง

**ผล พระประแดง** มีชื่อจริงว่า **ผล พูนเสริม** เป็นชาวจังหวัดลพบุรี เกิดเมื่อ พ.ศ. 2456  ไม่ปรากฏชื่อบิดามารดา เป็นนักมวยสากลรุ่นแรก ๆ ของประเทศไทย มีชื่อเสียงมากในสมัยนั้นจนได้ฉายา "อาจารย์ผล" หรือ "กระทิงเปลี่ยว"

## ยอดมวยสองแบบ
ผลมีพี่ชายคนหนึ่งชื่อพร ซึ่งรักในการเป็นนักมวยเช่นกัน ทั้งคู่พากันไปฝึกมวยกับครูไสว เปลี่ยนจ้อยแห่งคณะพญาไท ผลขึ้นชกมวยไทยครั้งแรกในแบบคาดเชือกเมื่อ พ.ศ. 2472 ที่เวทีมวยสวนสนุก และชกเรื่อยมาจนได้แชมป์มวยรอบรุ่น "5 สมิง" โดยปราบนักมวยดังในยุคนั้น เช่น จำเนียร ราชวัฏ, ชั้ว แก้วคชสาร, สุวรรณ เวชสิทธิ์ แม้แต่มวยรุ่นน้องอย่าง จำเริญ ทรงกิตรัตน์ก็ไม่กล้าสู้

ต่อมาเมื่อมวยสากลหรือมวยฝรั่งเป็นที่นิยม ผลไปฝึกมวยสากลเพิ่มเติมที่ค่ายของหลวงพิพัฒน์พลกาย เขาชกมวยสากล ปราบทั้งนักมวยชาวไทยและชาวต่างชาติจนหาคู่ชกไม่ได้ โดยที่เขาขึ้นชกตั้งแต่รุ่นแบนตัมเวทจนถึงเวลเตอร์เวท เมื่อหาคู่ชกยาก สมาน ดิลกวิลาศ จึงชวนผลไปชกมวยสากลที่ปีนังและทวิช จาติกวณิชย์ก็ชวนผลไปชกที่สิงคโปร์ด้วย แต่เกิดสงครามเสียก่อน ผลถูกกักตัวอยู่ที่สิงคโปร์ จนญี่ปุ่นยาตราทัพเข้าสิงคโปร์ ผลจึงได้กลับเมืองไทยและหยุดชกมวยไประยะหนึ่ง

## รองแชมป์โลกคนแรก
เมื่อสงครามสงบ ผลกลับมาชกมวยอีก ช่วงพ.ศ. 2487 - 2493 เป็นช่วงที่รุ่งโรจน์ที่สุด เมื่อเขาชกชนะคะแนน เดวิด กุยกองยัง (สหรัฐ) ได้เป็นรองแชมป์โลกรุ่นแบนตั้มเวทของ"เดอะริง" และ NBA ซึ่งเป็นรองแชมป์โลกคนแรกของไทย แต่ถูกปลดจากอันดับเมื่อชกแพ้คะแนน ลาร์รี่ บาร์ตาน ช่วง พ.ศ. 2494 - 2498 ผลเริ่มโรยรา ชกแพ้หลายครั้งติดต่อกัน ทั้ง อุสมาน ศรแดง, พรหมมินทร์ นวรัตน์, ดำรงค์เดช สมานฉันท์ เขาจึงตัดสินใจแขวนนวมโดยชกทั้งมวยไทยและมวยสากลร่วม 500 ครั้ง โดยไม่เคยแพ้น็อค 

นอกจากนี้แล้ว ผล พระประแดง ยังเป็นเทรนเนอร์ให้กับนักมวยรุ่นน้องทั้งแบบมวยไทยและมวยสากล ในขณะที่เจ้าตัวก็ยังชกมวยอยู่ด้วย โดยนักมวยที่ผลเป็นเทรนเนอร์ให้นั้นจะลงท้ายชื่อด้วยคำว่า "ศิษย์ผล" เช่น ชาย ศิษย์ผล เป็นต้น

## เกียรติประวัติ
* เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
** ชิงแชมป์ OPBF รุ่นเฟเธอร์เวท เมื่อ 1 ธ.ค. 2493 แพ้คะแนน ลาร์รี่ บาร์ตาน (ฟิลิปปินส์) ที่ มะนิลา ฟิลิปปินส์

### ไปชกต่างประเทศ
* 2472-2483
** ชนะคะแนน โฮเซ่ โฮซัว (เม็กซิโก) ที่ ปีนัง
** ชนะคะแนน สปีดี้ ฮาซัน (เกาหลีใต้) ที่ ปีนัง
** ชนะคะแนน เจมส์ ดอน (มาเลเซีย) ที่ อีโปะฮ์, มาเลเซีย
** ชนะน็อค ไทเกอร์ ดอลลาร์ (มาเลเซีย) ยก 3 ที่ อีโปะฮ์
** เสมอ แบตลิง ซีม่า (ฟิลิปปินส์) ที่ อีโปะฮ์
* พ.ศ. 2484 ชนะคะแนน ทอม เคลลี่ ที่ สิงคโปร์
* 1 ธ.ค. 2493 แพ้คะแนน ลาร์รี่ บาตาน (ฟิลิปปินส์)  ที่ มะนิลา (ชิงแชมป์ภาคฯรุ่นเฟเธอร์เวท)
* 2494-2498
** แพ้คะแนน จิมมี่ เวลช์ (อังกฤษ) ที่ สิงคโปร์
** แพ้คะแนน บ๊อบบี้ หยู (อินโด) ที่ สิงคโปร์

## อ้างอิง

* ชายพจน์. มวยดังไทยแลนด์ในอดีต: รองแชมป์โลกคนแรกของเมืองไทย "กระทิงเปลี่ยว" ผล พระประแดง. นิตยสารมวยโลก. เล่มที่ 836. กันยายน 2543. หน้า 44-47

หมวดหมู่:นักมวยสากลชาวไทยรุ่นเฟเธอร์เวท
หมวดหมู่:นักมวยสากลชาวไทยรุ่นแบนตัมเวท
หมวดหมู่:นักมวยสากลชาวไทยรุ่นเวลเตอร์เวท
หมวดหมู่:นักมวยไทยชาวไทย
หมวดหมู่:นักมวยจากจังหวัดลพบุรี
หมวดหมู่:ผู้ฝึกสอนมวยไทย
หมวดหมู่:ผู้ฝึกสอนมวยสากล
หิริ

**หิริ** (อ่านว่า [หิ-หฺริ]) แปลว่า *ความละอายแก่ใจ ความละอายต่อบาป* หมายถึงความละอายใจตัวเองต่อการทำความชั่วความผิด ต่อการประพฤติทุจริตทั้งหลายและความละอายใจตัวเองที่จะละเว้นไม่ทำความดีซึ่งควรจะทำให้เกิดมีในตน เช่นบิดามารดามีความละอายใจที่จะไม่ดูแลบุตรของตน เช่นนี้เรียกว่ามีหิริ

**หิริ** เกิดขึ้นได้ด้วยการคิดถึงการศึกษา ฐานะ ยศศักดิ์ ชาติตระกูลของตน คิดถึงความเสียกายที่จะเกิดขึ้น รวมกับความแกล้วกล้าของจิตใจที่จะไม่ทำชั่วเช่นนั้น

**หิริ** เป็นธรรมรักษาคุ้มครองโลก ทำให้โลกเกิดสันติ ทำให้คนเราอยู่กันอย่างสงบสุข เพราะคนที่มีหิริจะเกลียดความชั่ว และละอายที่จะทำความชั่วทั้งต่อหน้าและลับหลัง  ทำให้ไม่ก่อความเดือดร้อนให้แก่โลกและสรรพสัตว์ทั้งปวง

## ดูเพิ่ม
* โอตตัปปะ

## อ้างอิง

* พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต *พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,* วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2549

หมวดหมู่:เทวธรรม
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
ชาย ศิษย์ผล

**ชาย ศิษย์ผล** สถิตการชก 16 ครั้ง ชนะ 10 (น็อค 7) แพ้ 6
## ประวัติ
ชายเป็นศิษย์ของ ผล พระประแดง สถิติการชกมวยสากลครั้งแรกของชายที่บันทึกไว้ใน Boxrec.com คือ ชกแพ้คะแนนเดวิด กุยกองยัง ที่กรุงเทพ เมื่อ 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2491 หลังจากนั้น ชายเดินทางไปชกที่สิงคโปร์เมื่อ พ.ศ. 2492 ชนะน็อค บอย การิม ยก 2 และไปชกที่ออสเตรเลียใน พ.ศ. 2493 ถึง 7 ครั้ง ชนะ 4 ครั้ง แพ้ 3 ครั้ง โดยที่ชกชนะนั้น ชนะน็อค โรด ปาร์ซัน ยก 8 จากนั้น ชนะน็อค มิกกี้ ฮิลล์ ยก 11 ชนะน็อคปาร์ซันอีกในยกที่ 9  และชนะน็อค อัลฟี เวบสเตอร์ ยก 7 จากนั้น ชายไปชกชนะน็อคเบบี้ แจ๊คสัน ยก 6 ที่สิงคโปร์ ต่อมา เมื่อ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2493 ชายได้ชิงแชมป์ภาคตะวันออกไกลรุ่นฟลายเวทโดยเดินทางไปชกพร้อมกับผล พระประแดง โดยชายขึ้นชกก่อน แต่เป็นฝ่ายแพ้คะแนนแทนนี่ แคมโปไป ทำให้ชายเป็น **นักมวยสากลชาวไทยคนแรกที่ได้ชิงแชมป์ระดับนานาชาติ** ชายชกแก้มือกับแทมโปอีกครั้งที่กรุงเทพฯ เมื่อ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2494 แต่ก็เป็นฝ่ายแพ้คะแนนแคมโปไปอีก

ชายหยุดชกมวยไประยะหนึ่ง กลับมาชกอีกครั้งเมื่อ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2496 ที่สิงคโปร์ เป็นฝ่ายชนะแตก ซอนนี่ เชีย ยก 9 โดยเชียถูกชกจนเกิดแผลแตกที่น่ากลัวบนเปลือกตาขวา ชายขึ้นชกที่กรุงเทพฯ ชนะคะแนน จิมมี่ เปียร์เซ่ ในอีกสามเดือนต่อมา จากนั้นเดินทางไปสิงคโปร์ให้เชียแก้มือด้วยอีกครั้ง เมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2497 ซึ่งชายเป็นฝ่ายชนะคะแนนไป ชายกลับมาชกที่กรุงเทพฯอีกพียงครั้งเดียว เมื่อ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2497 ชนะคะแนน เควิน เจมส์ จากนั้นก็ไม่ได้ขึ้นชกมวยอีกเลย

## เกียรติประวัติ
* เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
** ชิงแชมป์ภาคฯรุ่นฟลายเวทเมื่อ 1 ธ.ค. 2493 แพ้คะแนน แทนนี่ แคมโป (ฟิลิปปินส์) ที่มะนิลา ฟิลิปปินส์
## แหล่งข้อมูลอื่น
* สถิติการชก 
หมวดหมู่:นักมวยสากลชาวไทยรุ่นฟลายเวท
โอตตัปปะ

**โอตตัปปะ** (อ่านว่า โอดตับปะ) แปลว่า *ความเกรงกลัว* หมายถึงความสะดุ้งกลัวต่อผลของความชั่ว ต่อผลของความทุจริตที่ทำไว้

**โอตตัปปะ** เป็นอาการของจิตที่หวั่นไหวเมื่อจะทำความชั่ว เพราะกลัวความผิดที่จะตามให้ผลในภายหลัง เกิดขึ้นได้เพราะคิดถึงโทษหรือความทุกข์ที่จะเกิดขึ้นจากการทำชั่ว จากการประพฤติทุจริตของตน เช่น ตัวเองเองต้องเดือดร้อน เกิดความเสียหาย เสียทรัพย์สินเงินทอง เสียอิสรภาพ หรือถูกคนอื่นตำหนิติเตียน ถูกสังคมรังเกียจ เป็นต้น

**โอตตัปปะ** เป็นธรรมคุ้มครองโลกคู่กับหิริ เพราะคนที่มีโอตตัปปะย่อมกลัวที่จะทำความผิด ทำให้งดเว้นจากการประพฤติต่าง ๆ ได้ อันเป็นเหตุให้เกิดความร่มเย็นเป็นสุข เกิดสันติภาพขึ้น

## อ้างอิง
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต *พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด*, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548

หมวดหมู่:เทวธรรม
อโอตตัปปะ
พาหุสัจจะ

**พาหุสัจจะ** (, จาก พหุสฺสุต + -ณฺย ปัจจัยในภาวตัทธิต) แปลว่า *ความเป็นผู้ได้สดับตรับฟังมาก* หมายถึงการได้ศึกษาเล่าเรียนมาก การมีความรู้ประสบการณ์มาก เรียกบุคคลผู้มีภาวะอย่างนั้นว่าพหูสูต คือผู้ได้ศึกษาเล่าเรียนมากมาก ผู้มีความรู้มาก ผู้คงแก่เรียน นักปราชญ์ หนังสือบางฉบับเรียกว่า "หัวใจนักปราชญ์"

**พาหุสัจจะ** เกิดจากการศึกษา และการศึกษาที่ดีเกิดจากการศึกษา 4 แบบ คือ ศึกษาด้วยการฟัง ด้วยการคิด ด้วยการสอบถาม และด้วยการจดจำบันทึก

มีคาถาบทหนึ่งที่ถือว่าเป็น **หัวใจนักปราชญ์** คือ "**สุ จิ ปุ ลิ วินิมุตโต กถํ โส ปณฺฑิโต ภเว**" แปลว่า *ผู้ปราศจาก สุ จิ ปุ ลิ จะเป็นบัณฑิตได้อย่างไร*

: **สุ** ย่อมาจาก สุต (จาก สุ ธาตุ) แปลว่า ฟัง, ได้ยิน
: **จิ** ย่อมาจาก จินฺต (จาก จินฺตฺ ธาตุ) แปลว่า คิด
: **ปุ** ย่อมาจาก ปุจฺฉา (จาก ปุจฺฉฺ ธาตุ) แปลว่า ถาม
: **ลิ** ย่อมาจาก ลิขิต (จาก ลิขฺ ธาตุ) แปลว่า จด, เขียน

## อ้างอิง

* พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต *พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด*, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548

หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
วิริยะ

**วิริยะ** (; ) แปลว่า ความเพียร ความพยายาม ความกล้าที่จะลงมือทำ ภาวะของผู้กล้า เป็นแนวทางให้ดำเนินไปสู่ความสำเร็จตามประสงค์ หมายถึง การลงมือปฏิบัติลงมือทำงานที่ตนชอบที่ตนรัก ทำด้วยความพากเพียรพยายาม ทำด้วยความสนุก กล้าหาญ กล้าเผชิญกับความทุกข์ยาก ปัญหาและอุปสรรคที่จะเกิดขึ้น หากมีอุปสรรคข้อขัดข้องใด ๆ ก็เพียรกำจัดปัดเป่าไปให้หมดสิ้นไป โดยไม่ย่อท้อ ไม่สิ้นหวัง เดินหน้าเรื่อยไปจนกว่าจะบรรลุเป้าหมายคือ **ความสำเร็จ**

"วิริยะ" เป็นเหตุให้กล้าลงมือทำงานและกล้าเผชิญปัญหาอุปสรรคต่าง ๆ ขณะทำงาน ตรงกันข้าม หากขาดความเพียรพยายามเสียแล้วก็ไม่สามารถบรรลุเป้าหมายได้ ดังที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า

::"*คนจะล่วงทุกข์ได้ก็เพราะความเพียร*"

**วิริยารัมภะ** หมายถึง การปรารภความเพียร คือ ลงมือทำความเพียรอย่างเข้มแข็งเด็ดเดี่ยว

**วิริยารัมภกถา** เป็น ถ้อยคำที่ชักนำให้ปรารภความเพียร (ข้อ 5 ในกถาวัตถุ 10)

## วิริยะในหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา
**วิริยะ**รวมอยู่ในหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาหลายหมวด เช่น
* อิทธิบาท 4 (ฉันทะ **วิริยะ** จิตตะ วิมังสา) อันเป็น คุณธรรมที่นำไปสู่ความสำเร็จ แห่งผลที่มุ่งหมาย
* พละ 5 (ศรัทธา **วิริยะ** สติ สมาธิ ปัญญา) คือ ธรรมอันเป็นกำลัง
* อินทรีย์ 5 (ศรัทธา **วิริยะ** สติ สมาธิ ปัญญา) คือ ธรรมที่เป็นใหญ่ในกิจของตน
* โพชฌงค์ 7 (สติ ธัมมวิจยะ **วิริยะ** ปีติ ปัสสัทธิ สมาธิ อุเบกขา) อันเป็น ธรรมที่เป็นองค์แห่งการตรัสรู้
* บารมี 10 (ทาน ศีล เนกขัมมะ ปัญญา **วิริยะ** ขันติ สัจจะ อธิษฐาน เมตตา อุเบกขา) อันเป็น ปฏิปทาอันยิ่งยวด คือ ความดีที่บำเพ็ญอย่างพิเศษ เพื่อบรรลุซึ่งจุดหมายอันสูงสุด

## วิริยเจตสิก
ในทางอภิธรรม มีการกล่าวถึงวิริยะ ในลักษณะของเจตสิก (คือ ธรรมชาติที่อาศัยจิตเกิด ธรรมชาติที่ประกอบกับจิตเป็นนิตย์)

วิริยเจตสิก เป็นธรรมชาติที่อดทนต่อสู้กับความยากลำบาก ที่เกี่ยวกับการงานต่าง ๆ ทั้งฝ่ายดีและไม่ดี 
* มีความอดทนต่อสู้กับความลำบาก เป็นลักษณะ
* มีความอุดหนุนธรรมที่เกิดพร้อมกับตน ไม่ให้ถอยหลัง เป็นกิจ
* มีการไม่ท้อถอย เป็นผลปรากฏ
* มีความสลด คือสังเวควัตถุ 8 เป็นเหตุใกล้ หรือมีวิริยารัมภวัตถุ 8 เป็นเหตุใกล้
จิตและเจตสิกที่เกิดพร้อมกับวิริยเจตสิกนี้ ย่อมมีอุตสาหะ พากเพียร ไม่ท้อถอย เพราะอำนาจของวิริยะนั่นเอง ที่ช่วยอุดหนุนไว้ ส่วนการที่วิริยะจะเกิดขึ้นได้นั้น ย่อมเกิดขึ้นได้ เพราะอาศัยเหตุ ที่มี
* สังเวควัตถุ 8 (ชาติทุกข์, ชราทุกข์, พยาธิทุกข์ (ทุกข์จากความป่วยไข้), มรณทุกข์, นิรยทุกข์, เปตติทุกข์, อสุรกายทุกข์, ดิรัจฉานทุกข์ (ทุกข์จากการเกิดในสภาพที่ไม่ดีต่าง ๆ)) 
* หรือ วิริยารัมภวัตถุ 8 (วัตถุอันเป็นอารมณ์ ให้เกิดการปรารภความเพียร เช่น การงาน, การเดินทาง, สุขภาพ, อาหาร)

## อ้างอิง

* พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต *พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด*, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
* พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). "พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์". 
* พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). "พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม". 
* "พระอภิธัมมัตถสังคหะ".และ"อภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา".

หมวดหมู่:หลักธรรมของศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
สติ

**สติ** หมายถึง อาการที่จิตนึกถึงสิ่งที่จะทำจะพูดได้ นึกถึงสิ่งที่ทำคำที่พูดไว้แล้วได้ เป็นอาการที่จิตไม่หลงลืม ระงับยับยั้งใจได้ ไม่ให้เลินเล่อพลั้งเผลอ ป้องกันความเสียหายเบื้องต้นยับยั้งชั่งใจไม่บุ่มบ่าม เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า **ความไม่ประมาท** **ความระลึกได้** **ความนึกขึ้นได้** **ความไม่เผลอ** **การฉุกคิดขึ้นได้** หรือ**การคุมจิตไว้ในกิจ**

## ความหมายในศาสนาพุทธ
**สติ** เป็นธรรมมีอุปการะมาก คือทำให้ตื่นตัวอยู่เสมอ เป็นเจตสิกชนิดหนึ่ง และยังมีอีกหลายความหมาย เช่น กำหนดรู้ ตระหนักรู้ ระลึกรู้ สัมผัสรู้ รู้สึกตัว และอื่น ๆ ที่ใช้ในความหมายการทำความกำหนดรู้สึกตัวในปัจจุบันต่อผัสสะใด ๆ

### สัมมาสติ
**สัมมาสติ** เป็นคุณธรรมที่อาศัยปัจจัยในการเกิด ทำให้เกิดขึ้นด้วยการฝึกฝนรวบรวมจิตใจให้นิ่งด้วยวิธีต่างๆ เช่น การเจริญวิปัสสนา การฝึกตามมหาสติปัฏฐานสูตร การทำสมาธิ หรือการสวดมนต์ ภาวนา การกระทำเหล่านี้คือให้มีความรู้สึกตัวผ่านอายตนะทั้ง 6

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ศาสนา
หมวดหมู่:หลักธรรมของศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:สติ
ภาษาแอราเมอิก

**ภาษาแอราเมอิก** () เป็นภาษาตระกูลเซมิติกที่มีความเป็นมายาวนานกว่า 3,000 ปีเป็นภาษากลางของบริเวณตะวันออกใกล้ในช่วง 157 ปีก่อนพุทธศักราชถึง พ.ศ. 1243 ก่อนจะถูกแทนที่ด้วยภาษาอาหรับ ภาษาแอราเมอิกโบราณเป็นภาษาหลักของจักรวรรดิเปอร์เซีย บาบิโลเนีย และอัสซีเรีย แพร่กระจายไปจนถึงกรีซและอินเดีย หลังจากพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชทำลายจักรวรรดิเปอร์เซีย ภาษาแอราเมอิกกลายเป็นภาษาทางการของรัฐสำคัญ ๆ ในสมัยนั้น เมื่อมีการใช้พูดแพร่หลายจึงเกิดความแตกต่างเป็นสำเนียงตะวันตกและตะวันออก เป็นภาษาเริ่มต้นของหนังสือเกี่ยวกับคัมภีร์ไบเบิลของดาเนียลและเอซรา และเป็นภาษาหลักในทัลมุด เชื่อกันว่าภาษาแอราเมอิกเป็นภาษาแม่ของพระเยซู ภาษาแอราเมอิกใหม่ยังคงใช้พูดเป็นภาษาแม่ โดยเฉพาะในหมู่ชาวอัสซีเรีย  

ภาษาแอราเมอิกเป็นภาษาสำคัญภาษาหนึ่งของชาวยิว ปรากฏในม้วนหนังสือแห่งทะเลสาบเดดซี ยังคงใช้ในพิธีสวดของชุมชนชาวคริสต์ในซีเรีย เลบานอน และอิรัก ยังคงใช้พูดโดยคนกลุ่มเล็ก ๆ ในอิหร่าน อาร์มีเนีย จอร์เจีย ซีเรีย และอิรัก โดยทั่วไปปัจจุบันเขียนด้วยอักษรซีเรียค แต่สามารถเขียนด้วยอักษรละติน อักษรฮีบรู และอักษรซีริลลิกได้

## สำเนียง

ภาษาแอราเมอิกอยู่ในตระกูลแอฟโฟร-เอเชียติก สาขาเซมิติก สาขาย่อยเซมิติกตะวันออกเฉียงเหนือ อยู่ในสาขาเดียวกับภาษาคานาอันไนต์และภาษาฮีบรู แต่ละสำเนียงของภาษาแอราเมอิกมีการออกเสียงต่างกันออกไป มีหน่วยพื้นฐานของเสียงต่างกันถึง 25 - 40 หน่วยเสียง โดยสำเนียงเก่าจะมีเสียงมากกว่าสำเนียงใหม่ ตัวอย่างเช่น การออกเสียงภาษาแอราเมอิกของชาวยิวจะไม่มีลำดับของพยัญชนะที่เน้นเสียง สำเนียงต่าง ๆ มักเกิดจากจากการยืมคำและอิทธิพลของภาษาข้างเคียงเช่น ภาษาอาหรับ ภาษาเคิร์ด ภาษาอาเซอรีและภาษาตุรกี

## ไวยากรณ์
รากศัพท์ในภาษาแอราเมอิกเป็นเช่นเดียวกับภาษากลุ่มเซมิติกทั่วไปคือเป็นรากศัพท์พยัญชนะสามตัว ซึ่งสื่อความหมายอย่างกว้าง เช่น k-t-b หมายถึงการเขียน เมื่อเพิ่มเสียงสระเข้าไประหว่างพยัญชนะจะได้ความหมายที่เปลี่ยนไป เช่น 
* Kṯāḇâ, ลายมือเขียน จารึก ตัวหนังสือ 
* Kṯāḇê, คัมภีร์ไบเบิล 
* Kāṯûḇâ, เลขานุการ 
* Kṯāḇeṯ, ฉันเขียนแล้ว 
* Eḵtûḇ, ฉันจะเขียน 
คำนามแบ่งเป็นสองเพศคือบุรุษลึงค์และสตรีลึงค์ มีรูปเอกพจน์และพหูพจน์ รวมทั้งรูปทวิพจน์สำหรับนามที่ต้องอยู่เป็นคู่ ปัจจุบันนามทวิพจน์ค่อยๆหายไปจากภาษาแอราเมอิกสมัยใหม่ คำนามและคำคุณศัพท์มีสามสถานะ ซึ่งใกล้เคียงกับการกในภาษาอื่น สถานะสัมบูรณ์ เป็นรูปแบบพื้นฐานของคำนาม  (เช่น, kṯâḇâ, 'ลายมือเขียน') สถานะโครงสร้างเป็นรุปแบบที่ใช้กับวลีแสดงความเป็นเจ้าของ (เช่น, kṯāḇaṯ malkṯâ, ลายมือของพระราชินี) สถานะเน้นใช้เหมือนกับคำนำหน้านามในภาษาอังกฤษ (เช่น, kṯāḇtâ, ลายมือเขียน (เน้น)) ภาษาแอราเมอิกไม่มีคำนำหน้านาม 

คำกริยาในภาษาแอราเมอิก เมื่อมีการเปลี่ยนรูปรากศัพท์จะทำให้หน้าที่ของคำเปลี่ยนไป เช่น รูปถูกกระทำ (eṯkṯeḇ, มันถูกเขียน), การเน้นหนัก (katteḇ, เขาสั่งให้เขียน'ความหมายกว้างขึ้น  (aḵteḇ, เขาประพันธ์) หรือการรวมกันระหว่างหน้าที่ดังกล่าว มีสองกาลคือ กาลสมบูรณ์และกาลไม่สมบูรณ์ การเรียงประโยคโดยมากเป็นแบบกริยา-ประธาน-กรรม ภาษาแอราเมอิกในเปอร์เซียเรียงประโยคแบบ ประธาน-กรรม-กริยา แบบเดียวกับภาษาอัคคาเดีย ซึ่งเป็นอิทธพลมาจากภาษาเปอร์เซีย

## อ้างอิง

* ภาษาแอราเมอิก-omniglot.com 

แอราเมอิก
แอราเมอิก
อักษรดิเวส อกุรุ

**อักษรดิเวส อกุรุ** หรือ **อักษรดิเวหิ อกุรุ** เคยใช้เขียนภาษามัลดีฟส์ในประเทศมัลดีฟส์ คาดว่าพัฒนามาจากอักษรครันถะในราวคริสต์ศตวรรษที่  12 ใช้เขียนจารึกบนหลุมฝังศพหรือเอกสารทางประวัติศาสตร์ จนกระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 16-18 จึงเปลี่ยนมาใช้อักษรทานะ แต่เกาะทางใต้ของมัลดีฟส์ยังใช้อักษรนี้ต่อมาจนถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ปัจจุบันใช้ในวงการวิชาการเท่านั้น

## ลักษณะ
เป็นอักษรสระประกอบ (abugida) มีเครื่องหมายการออกเสียง เขียนจากซ้ายไปขวา แนวนอน

## อ้างอิง

* Dhives Akuru

หมวดหมู่:ประเทศมัลดีฟส์
ดิเวส อกุรุ
หมวดหมู่:อักษรในตระกูลอักษรพราหมี
ชุดตัวอักษรแอราเมอิก

**ชุดตัวอักษรแอราเมอิก** () พัฒนาขึ้นในช่วง 1,000–900 ปีก่อนคริสต์ศักราช เป็นอักษรที่เขียนจากขวาไปซ้าย โดยเข้ามาแทนที่อักษรรูปลิ่มของอัสซีเรียซึ่งเป็นระบบการเขียนหลักของจักรวรรดิอัสซีเรีย อักษรชุดนี้เป็นต้นกำเนิดของอักษรตระกูลเซมิติกอื่น ๆ และอาจเป็นต้นกำเนิดของอักษรขโรษฐีที่ใช้ในแถบเอเชียกลางแถบแคว้นคันธาระและพื้นที่ใกล้เคียง ในช่วง 600 ปีก่อนคริสต์ศักราช ชุดตัวอักษรแอราเมอิกยุคแรกเริ่มถูกแทนที่ด้วยชุดตัวอักษรฮีบรูทรงเหลี่ยม ที่รู้จักต่อมาในชื่อชุดตัวอักษรแอราเมอิก

## ลักษณะ
เป็นอักษรไร้สระ ไม่มีเครื่องหมายการออกเสียง เขียนจากซ้ายไปขวา แนวนอน

## ตัวอักษร
ในการเขียนอักษรแอราเมอิก เวา และ ย้อด สามารถเป็นได้ทั้งพยัญชนะและสระ โดยทั่วไปแล้วตัวอักษรสองตัวนี้ เป็นได้เฉพาะพยัญชนะ ว และ ย ตามลำดับ แต่ในภายหลัง ตัวอักษรทั้งสองตัวนี้ สามารถใช้เป็นสระเสียงยาว *-ู(อู)* และ *-ี (อี)* (บ่อยครั้งสามารถแทนสระ *โ-* และ *เ-* ได้ด้วย)

อาเลป ก็สามารถเป็นได้ทั้งพยัญชนะและสระเช่นกัน เดิมทีเป็นพยัญชนะ อ ในภาษาไทย ในภายหลังสามารถใช้นำหน้าตัวอักษรที่แทนสระเสียงยาว และสามารถใช้แทนสระ *-า* หรือ *เ-*  โดยชาวยิว อิทธิพลของภาษาฮีบรูทำให้ใช้แทนที่ตัว เฮ ที่ท้ายคำ



## ใช้เขียน
* ภาษาแอราเมอิก
* ภาษาฮีบรู
* ภาษาซีรีแอก

## อ้างอิง
* อักษรแอราเมอิก 

หมวดหมู่:อักษรโบราณ
นโยบายสาธารณะ

**นโยบายสาธารณะ** () หมายถึง แนวทางกิจกรรม การกระทำ หรือการเลือกตัดสินใจของภาครัฐ ซึ่งได้ทำการตัดสินใจและกำหนดไว้ล่วงหน้า เพื่อชี้นำให้มีกิจกรรมหรือการกระทำต่าง ๆ เกิดขึ้น เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่ได้กำหนดไว้ โดยมีการวางแผน การจัดทำโครงการ มีวิธีการบริหารหรือกระบวนการดำเนินงาน ให้บรรลุวัตถุประสงค์ในเรื่องใดเรื่องหนึ่งด้วยวิธีปฏิบัติงานที่ถูกต้อง เหมาะสม สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริง และความต้องการของประชาชนผู้รับบริการสาธารณะในแต่ละเรื่อง

## นิยาม

#สิ่งใดก็ตามที่รัฐบาลเลือกจะกระทำหรือไม่กระทำ
#กิจกรรมต่าง ๆ ที่รัฐบาลหรือองค์กรของรัฐจัดทำขึ้น เช่น การจัดการบริการสาธารณะ (public services), การจัดทำสินค้าสาธารณะ (public goods), การออกกฎหมายและการบังคับใช้กฎหมาย
#แนวทางปฏิบัติที่กำหนดขึ้นเพื่อตอบสนองต่อปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น หรือแนวทางที่รัฐบาลกำหนดขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหา
#ความคิดของรัฐที่กำหนดว่าจะทำอะไรหรือไม่ อย่างไร เพียงไร เมื่อไร
#แนวทางกว้าง ๆ ที่ภาครัฐ (ไม่ว่าจะระดับใด) กำหนดขึ้นเพื่อล่วงหน้า เพื่อเป็นการชี้นำให้เกิดการกระทำต่าง ๆ ตามมา

## ลำดับของนโยบายสาธารณะ
การจำแนกระดับของนโยบายสาธารณะ ตามลำดับชั้นของกฎหมายถูกแยกออกเป็น 4 ประเภท คือ

# นโยบายสาธารณะในรูปแบบของกฎหมาย
# นโยบายสาธารณะในรูปแบบของนโยบายของคณะรัฐมนตรีที่แถลงต่อรัฐสภา
# นโยบายสาธารณะที่เป็นมติคณะรัฐมนตรี
# นโยบายสาธารณะในรูปแบบของแผนงานหรือโครงการที่เป็นลายลัษณ์อักษรของหน่วยงานต่าง ๆ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:กฎหมาย
หมวดหมู่:นโยบายสาธารณะ
บีสตีบอยส์

**บีสตีบอยส์** ()   วงดนตรีฮิปฮอปจากนิวยอร์ก  ฟอร์มวงในปี 1981 มีสมาชิกอันประกอบไปด้วย ไมเคิล "ไมค์ ดี"  ; ร้องนำ  กลอง , อดัม " เอ็มซีเอ"  โยช  ; ร้องนำ  เบส และ อดัม " แอ็ดร็อก"  ฮอรอวิทซ์ ; ร้องนำ  กีตาร์
 
เริ่มแรกเป็นวงดนตรีสี่ชิ้นแนวฮาร์ดคอพังก์ นามว่า " The Young Aborigines"  , ในปี 1981 โดยมี ไดมอนด์ ; ร้องนำ จอห์น เบอรี่ ; กีตาร์   โยช  ; มือเบส  และ เคท ชาเลนบาร์ค ; มือกลอง  ทางวงเป็นที่รู้จักจากการอยู่ในอัลบั้มเทปรวมรวมเพลงฮาร์ดคอพังก์ในปี 1992 จากสังกัดค่ายเพลง NOIR "New York Trash"  ก่อนที่พวกเขาจะเริ่มอัดอีพี , Polly Wog Stew , ในปี 1982 , เบอรี่ลาออกจากวงและถูกแทนที่โดยอดัม ฮอรอวิทซ์ พวกเขาประสบความสำเร็จจากซิงเกิลเปิดตัวของพวกเขา " Cooky Pus"   ชาเลนบาร์คออกจากวง หลังจากนั้นวงก็กลายเป็นฮิปฮอปอย่างเต็มตัว บีสตีบอยส์ประสบความสำเร็จจากการปล่อยซิงเกิล และออกทัวร์คอนเสริ์ตกับ มาดอนน่า ในปี 1985 ปีถัดมาได้ปล่อยอัลบั้มสตูดิโอชุดแรกของพวกเขา " Licensed to Ill"  และขายไปได้กว่า 26 ล้านอัลบั้มในสหรัฐอเมริกาและ 50 ล้านอัลบั้มทั่วโลก บิลบอร์ด ระบุว่า "เป็นกลุ่มวงดนตรีแร็ฟที่มีรายได้อัลบั้มสูง"  โดยเป็นข้อมูลจากนิตรสารบิลบอร์ดเมื่อปี 1991
 
อัลบั้มของบีสตีบอยส์ยังได้รางวัล Seven Platinum Album  ในปี 1986 ถึง 2004 บีสตีบอยส์เป็นหนึ่งในวงฮิปฮอปที่ยังเหลือรอดอยู่ , ในปี 2009 ทางวงได้รีมาสเตอร์อัลบั้ม Paul's Boutique, Check Your Head, Ill Communication และ Hello Nasty ในรูปแบบ Deluxe Editions อัลบั้มชุดที่แปด , Hot Sauce Committee Part Two, วางจำหน่ายเมื่อปี 2011   มีทิศทางการวิจารณ์ไปในทางที่ดี พวกเขาถูกเสนอชื่อเข้า หอเกียรติยศร็อกแอนด์โรล ในเดือนเมษายน 2012 " เป็นวงดนตรีแร็พวงที่สามที่ได้เข้าหอเกียรติยศ"  ตั้งแต่วง Run - D.M.C. ในปี 2009 และ Grandmaster Flash and the Furious Five ในปี 2007 เดือนพฤษภาคม ปีเดียวกันนี้  "เอ็มซีเอ" เสียชีวิตจากโรคมะเร็งที่ต่อมน้ำลาย เดือนมิถุนายน 2014 , ไมค์ ดี ออกมายืนยันว่าวงบีสติบอยส์จะไม่เดินหน้าทำวงต่อแล้วจากการเสียชีวิตของอดัม "เอ็มซีเอ"  โยช 

## ประวัติ
### 1981 - 1983 ก่อตั้งและช่วงแรกของวง
ก่อนที่จะก่อตั้งบีสติบอยส์ , ไมเคิล ไดมอนด์ เป็นสมาชิกวงอย่าง "The Walden"  , "Jazz Band"  , "BAN"  และ  "The Young Aborigines" บีสติบอยส์ก่อตั้งขึ้นในกรกฎาคม 1981 เมื่อเจเรมี่ สตาฟานมือกีตาร์ของวง Young Aborigines ออกจากกรุงลอนดอนในช่วงฤดูซัมเมอร์ และสมาชิกที่เหลือ ไมเคิล ไดมอนด์ , จอห์น เบอร์รี่ และ เคท ชาเลนบาร์ค ฟอร์มวงแนวฮาร์ดคอร์พังก์กับอดัม โยชนามว่า *บีสติบอยส์* บีสติบอยส์ยังสนับสนุนวงดนตรีอย่าง "Bad Brains" , เดดเคนเนดีส์   มิสฟิตส์ "Reagan Youth"  ในเดือนพฤสจิกายน 1982 บีสติบอยส์อัดอีพี Polly Wog Stew ที่สตูดิโอ 171A Studios

## อ้างอิง
## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ

หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีฮิปฮอปสัญชาติอเมริกัน
หมวดหมู่:ผู้ที่ได้รับรางวัลแกรมมี
หมวดหมู่:ศิลปินสังกัดแคปิตอลเรเคิดส์
หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2522
วีวัลดี

**วีวัลดี** () () เป็นเว็บเบราว์เซอร์ฟรีแวร์ข้ามแพลตฟอร์ม ที่มาพร้อมโปรแกรมอีเมล พัฒนาโดยบริษัทวีวัลดีเทคโนโลจีส์ซึ่งก่อตั้งโดย Tatsuki Tomita และ Jon Stephenson von Tetzchner ซึ่งเป็นผู้ร่วมก่อตั้งและอดีตซีอีโอของโอเปร่าซอฟต์แวร์ วิวัลดีเปิดตัวอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2559

ข้อมูลเมื่อเมษายน พ.ศ. 2566 ระบุว่าวีวัลดีมีผู้ใช้มากกว่า 2.4 ล้านคน

## ความเป็นมา
วีวัลดีเริ่มต้นขึ้นจากการเป็นชุมชนเสมือน ที่มาแทนที่ My Opera (ซึ่งโอเปร่าซอฟต์แวร์ได้ปิดตัวไปก่อนหน้านี้ ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2557) Jon Stephenson von Tetzchner รู้สึกแค้นจากการตัดสินใจนี้มาก เนื่องจากเขาเชื่อว่าชุมชนนี้ช่วยพัฒนาโอเปร่า ให้มาถึงจุดจุดนี้ได้ Tetzchner จึงได้เปิดบริการอื่น ๆ มาแทนที่ My Opera ในนามของชุมชนวีวัลดี  () ถัดมา ในวันที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2558 วีวัลดีเทคโนโลจีส์ได้เปิดตัว เวอร์ชันพรีวิวเชิงเทคนิคแรกของเว็บบราวเซอร์วีวัลดี โดยตั้งชื่อตาม อันโตนีโอ ลูซีโอ วีวัลดี () ผู้เป็นคีตกวีและนักเล่นดับเบิลเบสชื่อดังในสมัยบาโรกจากเวนิส, สาธารณรัฐเวนิส (ปัจจุบันคือเมืองเวนิส ประเทศอิตาลี) Tatsuki Tomita กล่าวว่าวีวัลดีเป็นชื่อที่จำง่ายและเข้าใจตรงกันทั่วโลก

ในกันยายนปี 2564 วีวัลดีได้แทนที่มอซิลลา ไฟร์ฟอกซ์ ในฐานะบราวเซอร์พื้นฐานของแมนจาโรฉบับที่ใช้สิ่งแวดล้อมเดสก์ท็อปซินนามอน

## การตอบรับ
นักรีวิว Scott Gilbertson จาก *Ars Technica* ได้ลองใช้เวอร์ชัน 1.0 ในเดือนเมษายน 2559 และได้รีวิวว่าคุณสมบัติที่เป็นนวัตกรรมใหม่ เช่น การจัดการแท็บ นั้นน่าชมเชย ถึงแม้ว่าอาจจะกลายเป็นเบราว์เซอร์ที่ใช้กันเฉพาะกลุ่มผู้ใช้กลุ่มเล็ก ๆ และจะไม่ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวาง ในเดือนตุลาคม 2561 Gilbertson เขียนรีวิวเชิงบวกอย่างมากกับเวอร์ชัน 2.0 และระบุว่าตอนนี้ วีวัลดีได้กลายเป็นเบราว์เซอร์หลักของเขาแล้ว และเขาคงเป็นเรื่องยากที่จะกลับไปใช้เบราว์เซอร์อื่นที่ไม่มีคุณสมบัติที่เป็นเอกลักษณ์ของวีวัลดี

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
หมวดหมู่:ฟรีแวร์
หมวดหมู่:ซอฟต์แวร์ในปี พ.ศ. 2558
วาซาบิ

**วาซาบิ** (; ; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Eutrema japonicum* หรือ *Wasabia japonica*) เป็นพืชในวงศ์ผักกาด (Brassicaceae) ลำต้นหรือเหง้าของวาซาบิเมื่อนำมาขูดหรือบดจะได้เครื่องจิ้มที่มีรสเผ็ดร้อน คล้ายกับรสของมัสตาร์ด (mustard) หรือฮอร์สแรดิช (horseradish) เพราะเป็นพืชในวงศ์เดียวกัน แต่ต่างจากพริกตรงที่พริกจะร้อนที่ลิ้น ส่วนวาซาบิร้อนที่จมูก เครื่องจิ้มดังกล่าวมักใช้รับประทานกับซูชิ

โดยธรรมชาติแล้ว วาซาบิเจริญเติบโตอยู่ตามท้องน้ำในแถบหุบเขาของญี่ปุ่น วาซาบิมีหลายสายพันธุ์ แต่สายพันธุ์ที่นิยมในตลาด คือ *E. japonicum* 'Daruma' กับ 'Mazuma'

การใช้วาซาบิเป็นอาหารนั้น มีบันทึกเก่าแก่ที่สุดย้อนหลังไปได้ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 8 ส่วนในประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษนั้น วาซาบิเป็นที่นิยมขึ้นเพราะซูชิ ซึ่งเริ่มในราว ค.ศ. 1980

เนื่องจากไม่สามารถเพาะปลูกวาซาบิได้คราวละมาก ๆ ทำให้วาซาบาหายากและมีราคาแพงมากภายนอกญี่ปุ่น จึงมีการใช้ฮอร์สแรดิชมาทำเครื่องจิ้มแบบวาซาบิแทน เครื่องจิ้มแบบนี้มักเรียกว่า "วาซาบิฝรั่ง" (western wasabi)

## การใช้ประโยชน์

วาซาบิมักขายเป็นต้น (stem) หรือเป็นเหง้า (rhizome) ซึ่งต้องขูดหรือบดให้ละเอียดก่อนใช้ นอกจากนี้ยังขายเป็นผงแห้ง และเป็นหลอดที่พร้อมใช้ได้ทันที

ส่วนของต้นวาซาบิที่ใช้ทำเป็นเครื่องจิ้มนั้น คือ ต้น, เหง้า, หรือเหง้าผสมกับส่วนฐานของต้น

ในญี่ปุ่น เครื่องขูดวาซาบาเรียกว่า "โอโรชิงาเนะ" ทำจากโลหะ หนังกระเบนแห้ง  เขี้ยวฉลาม หรือเซรามิก ส่วนในร้านอาหารหรู เครื่องจิ้มจะทำต่อเมื่อลูกค้าสั่ง และจะทำโดยใช้เครื่องขูดขูดลำต้น เมื่อทำเสร็จแล้ว ถ้าไม่ใส่ภาชนะปิดฝา เครื่องจิ้มจะหมดรสชาติภายใน 15 นาที

ใบวาซาบิก็รับประทานสดได้ มีรสอย่างเดียวกับต้นหรือเหง้า แต่มีผลข้างเคียง คือ ทำให้ท้องเสียได้

ฝักวาซาบิจะนำมาอบหรือทอดเป็นของกินก็ได้ บางทีอบหรือทอดแล้วเคลือบผงวาซาบิผสมน้ำตาล เกลือ หรือน้ำมัน กินเป็นขนมก็มี ขนมแบบนี้ญี่ปุ่นเรียก "วาซาบิมาเมะ"

## ข้อมูลทางโภชนาการ

วาซาบินั้นมักบริโภคในปริมาณน้อยมาก คุณค่าทางโภชนาการจึงมีน้อยตามไปด้วย

วาซาบิสดต้นหนึ่ง ๆ มีองค์ประกอบหลักดังนี้ คาร์โบไฮเดรต (23.5%), น้ำ (69.1%), ไขมัน (0.63%), และโปรตีน (4.8%).

## อ้างอิง

หมวดหมู่:อาหารญี่ปุ่น
หมวดหมู่:วงศ์ผักกาด
หมวดหมู่:เครื่องปรุงรส
หมวดหมู่:เครื่องเทศ
หมวดหมู่:เครื่องปรุงรสญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สมุนไพร