ร้อยกรองเอ็ดดา

***ร้อยกรองเอ็ดดา*** (*Poetic Edda*) คือประมวลบทกวีโบราณในภาษาโอนอร์สเก่า ซึ่งถือเป็นแหล่งข้อมูลที่สำคัญที่สุดเกี่ยวกับตำนานเทพเจ้าและวีรบุรุษของชาวนอร์ส ต้นฉบับที่สำคัญที่สุดคือ *[[ประมวลกษัตริย์]]* (*Codex Regius*) ซึ่งเขียนขึ้นโดยอาลักษณ์นิรนามในไอซ์แลนด์ในคริสต์ศตวรรษที่ 13 เป็นการรวบรวมมุขปาฐะที่มีมานานหลายร้อยปีก่อนหน้า เอกสารชิ้นนี้สูญหายไปหลายร้อยปีและถูกค้นพบโดยนักบวชในปี 1643 และถูกถวายเป็นของขวัญให้พระเจ้าเฟรเดอริกที่ 3 แห่งเดนมาร์ก มันจึงถูกเรียกว่า *ประมวลกษัตริย์*

ความพิเศษของร้อยกรองเอ็ดดาคือการใช้ฉันทลักษณ์แบบสัมผัสอักษร และการใช้คำอุปอุปมัย เช่น การเรียกทะเลว่าถนนของวาฬ การเรียกเลือดว่าน้ำเหงื่อแห่งสงคราม ถูกมองว่าเป็นหนังสือที่มีความเก่าแก่กว่าและไม่ผ่านการตีความเมื่อเทียบกับ *[[ร้อยแก้วเอ็ดดา]]* (*Prose Edda*) ที่เขียนโดย สนอร์รี สเตืร์ตลือซอน

ร้อยกรองเอ็ดดาไม่ได้เป็นเพียงนิทานปรัมปรา แต่เป็นกระจกส่องให้เห็นถึงจริยธรรมของมนุษย์ที่ต้องเผชิญหน้ากับโชคชะตาอย่างอาจหาญ ความตายไม่ใช่สิ่งที่น่ากลัวหากมันมาพร้อมกับเกียรติยศ พลังของตัวอักษรเหล่านี้ส่งอิทธิพลอย่างมหาศาลต่อวรรณกรรมแฟนตาซีสมัยใหม่ ตั้งแต่มิดเดิลเอิร์ธใน *[[เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์]]*

## โครงสร้างและเนื้อหา
เนื้อหาในร้อยกรองเอ็ดดาสามารถแบ่งออกเป็นสองกลุ่มใหญ่ ได้แก่ เทวตำนาน และวีรตำนาน

### บทกวีเกี่ยวกับเทวตำนาน
* ***Völuspá*** (โหริณีพยากรณ์): จุดกำเนิดโลกถึงวันรักนาร็อก และการเกิดใหม่ ผ่านคำทำนายของวิญญาณแม่มดที่โอดินน์ปลุกขึ้นมา
* ***Hávamál*** (ภาษิตจอมเทพ): รวมคำสอน ปรัชญาชีวิตจากโอดินน์ รวมถึงตำนานการทรมานตัวเองเพื่อรู้อักขรศาสตร์โบราณ (รูน)
* ***Vafþrúðnismál*** (ภาษิตวาฟธรูดนีร์): โอดินน์ประลองถามตอบหัวข้อจักรวาลกับยักษ์วาฟธรูดนีร์ โดยมีชีวิตเป็นเดิมพัน
* ***Grímnismál*** (ภาษิตกรีมนีร์): โอดินน์ปลอมเป็นชายแก่ถูกมนุษย์จับทรมาน จึงร่ายกวีเล่าเรื่องเกี่ยวกับทวยเทพ
* ***Skírnismál*** (ภาษิตสกีรเนซ): เฟร็วเยอร์หลงรักนางยักษ์แกร์เดอร์ จึงส่งคนรับใช้ชื่อสกีรเนซไปเจรจา
* ***Hárbarðsljóð*** (ลำนำของฮาร์บาร์ด): การประลองฝีปากข้ามแม่น้ำระหว่างธอร์และคนแจวเรือซึ่งแท้จริงคือโอดินน์
* ***Hymiskviða*** (โศลกฮือเมียร์): ธอร์และทืรไปยืมหม้อต้มเบียร์จากยักษ์ นำไปสู่ตำนานที่ธอร์ตกได้พญางูยอร์มุงกันเดอร์
* ***[[โลกาเซ็นนา|Lokasenna]]*** (โลกีวิวาทะ): โลกีเมามายกลางงานเลี้ยง จึงแฉความลับและด่าทอประจานทวยเทพทุกองค์
* ***Þrymskviða*** (โศลกธรึม): ค้อนของธอร์ถูกยักษ์ขโมยไป ธอร์จึงต้องแปลงกายสวมชุดเจ้าสาวเพื่อไปทวงค้อนคืน
* ***Völundarkviða*** (โศลกเวย์ลันด์): ช่างตีเหล็กถูกกษัตริย์จับตัดเอ็นเข่าบังคับให้สร้างเครื่องประดับ เขาจึงหาทางแก้แค้น
* ***Alvíssmál*** (ภาษิตอัลวีส): คนแคระมาทวงสัญญาแต่งงานกับลูกสาวของธอร์ ธอร์จึงหลอกเล่นเกมถามตอบจนสว่าง 
* ***Baldrs draumar*** (บัลเดอร์สุบิน): บัลเดอร์ฝันถึงความตาย โอดินน์จึงขี่ม้าลงนรกไปถามวิญญาณแม่มดถึงชะตาของโอรส
* ***Rígsþula*** (รีกสาธยาย): เฮย์มดัลเลอร์แปลงกายไปหลับนอนกับสตรี 3 ชนชั้น กลายเป็นต้นกำเนิดของ ทาส ชาวนา และกษัตริย์

### บทกวีเกี่ยวกับวีรตำนาน
* ***Helgakviða*** (โศลกเฮลกิ): รวมวีรกรรม การทำศึก และความรักโศกนาฏกรรมระหว่างวีรบุรุษชื่อเฮลกิกับเหล่านางวัลคือเรอ
* ***Grípisspá*** (กรีปีร์พยากรณ์): คำทำนายชะตาของวีรบุรุษซิกวร์ด ตั้งแต่รุ่งโรจน์จนถึงจุดจบ
* ***Fáfnismál*** (ภาษิตฟาฟนีร์): ซิกวร์ดสังหารมังกรฟาฟเนียร์ นำหัวใจมาย่างกินจนสามารถฟังภาษาวิหก
* ***Sigrdrífumál*** (ภาษิตซิกวร์ด): ซิกวร์ดขี่ม้าฝ่ากองเพลิงไปปลุกนางวัลคือเรอที่หลับใหล นางจึงสอนเวทมนตร์และอักขรศาสตร์โบราณ
* ***Guðrúnarkviða*** (โศลกกูธรูน): เล่าถึงความโศกเศร้าของกูธรูน หลังซิกวร์ดผู้เป็นสามีถูกพี่ชายของนางสังหาร
* ***Atlakviða*** (โศลกอัตลิ): นางกูธรูนกับกษัตริย์อัตลิ (สามีคนที่สอง) และการล้างแค้นของนางให้แก่พี่ชาย
* ***Hamðismál*** (ภาษิตฮัมดีร์): นางกูธรูนกับกษัตริย์โยนัคร (สามีคนที่สาม) และการล้างแค้นของนางให้แก่ธิดา

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ประมวลเรื่องปรัมปรานอร์ส
หมวดหมู่:วรรณกรรมนอร์สเก่า
หมวดหมู่:วรรณกรรมไอซ์แลนด์