ยงยุทธ ติยะไพรัช

**ยงยุทธ ติยะไพรัช** (เกิด 3 เมษายน พ.ศ. 2504)  เป็นนักธุรกิจและนักการเมืองชาวไทย อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม อดีตเลขาธิการนายกรัฐมนตรี และโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลทักษิณ ชินวัตร อดีตประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎร อดีตรองหัวหน้าพรรคพลังประชาชน และอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงราย

## ประวัติ
ยงยุทธ เกิดเมื่อวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2504 ที่อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย เป็นบุตรนายแต้ซ้ง กับนางจม แซ่เตีย เป็นน้องชายของบุศริณธญ์ วรพัฒนานันน์ และเป็นพี่ชายของละออง ติยะไพรัช

ด้านครอบครัวสมรสกับนางสลักจฤฎดิ์ ติยะไพรัช อดีตนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย มีบุตร 3 คน 

#นายมิตติ ติยะไพรัช ประธานสโมสรฟุตบอลเชียงราย ยูไนเต็ด 
#นางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช สส.เชียงราย รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
#นางสาวปวิศรัฐฐ์ ติยะไพรัช ประธานสโมสรสิงห์ เชียงราย ยูไนเต็ด

สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษา จากโรงเรียนสามัคคีวิทยาคม จังหวัดเชียงราย ระดับปริญญาตรี คณะเกษตรศาสตร์ สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เมื่อปี พ.ศ. 2526 (รุ่นเดียวกับอภิรักษ์ โกษะโยธิน) ระดับปริญญาโท สาขาการเมืองการปกครอง จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อปี พ.ศ. 2536 และระดับปริญญาเอก สาขา Urban Environmental Management จากสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเซีย เมื่อปี พ.ศ. 2555

## การเมือง
ยงยุทธ ลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร มาตั้งแต่ พ.ศ. 2529 ก่อนที่จะได้รับการเลือกตั้งเป็นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2538 ในสังกัดพรรคเอกภาพ โดยการสนับสนุนของฉัฐวัสส์ มุตตามระ อดีต สส.เชียงราย, สุรสิทธิ์ เจียมวิจักษณ์ และบัวสอน ประชามอญ ที่มาอยู่พรรคไทยรักไทยด้วยกัน กระทั่งการเลือกตั้งปี พ.ศ. 2539 ยงยุทธเข้าสังกัดพรรคประชาธิปัตย์ ได้รับชัยชนะในการเลือกตั้ง ได้รับตำแหน่งเลขานุการรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ก่อนที่จะย้ายมาลงในนามพรรคไทยรักไทย เมื่อปี พ.ศ. 2544 และได้รับการเลือกตั้ง และได้รับตำแหน่งทางการเมือง เริ่มต้นจากโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี, เลขาธิการนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

## วิพากษ์วิจารณ์
### ที่มาฉายา “ยุทธ ตู้เย็น” : กรณีปิดล้อมบ้านตา-ยาย บ้านศตะกูรมะ
ยงยุทธ ได้รับฉายาจากสื่อมวลชนว่า ยุทธ ตู้เย็น จากกรณีของครอบครัวศตะกูรมะ เมื่อ พ.ศ. 2547 ในปฏิบัติการสนองนโยบายทำสงครามกับยาเสพติดของรัฐบาลทักษิณ เมื่อเวลา 03.00 น. ของวันที่ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2547 ตำรวจคอมมานโด นำโดยพลตำรวจตรี โกสินทร์ หินเธาว์ ผู้บังคับการกองปราบปราม ในขณะนั้นนำกำลังเข้าปิดล้อมบ้านของนิสสัย ศตะกูรมะ อายุ 70 ปี และอุดม ศตะกูรมะ อายุ 67 ปี ที่ตำบลเชียงรากน้อย อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และเปิดฉากยิงถล่ม โดยได้ข้อมูลจากยงยุทธ ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ว่าบ้านหลังนี้เป็นแหล่งผลิตและค้ายาบ้า โดยยงยุทธ ได้ข้อมูลจากตู้ ปณ.ร้องทุกข์นายกรัฐมนตรี

ภายหลังเหตุการณ์ เจ้าหน้าที่ตำรวจเข้าตรวจค้น และไม่พบสิ่งผิดกฎหมายใดๆ แต่สภาพบ้านเสียหายอย่างหนัก โดยเฉพาะตู้เย็นซึ่งตั้งอยู่ภายในบ้าน มีรูกระสุนกว่า 50 นัด นิสสัยและอุดม ศตะกูรมะ ซึ่งอยู่บนบ้านเพียงสองคนในวันนั้นถูกคุมตัวโดยเจ้าหน้าที่ใช้ปืนเอ็ม 16 จ่อศีรษะนานหลายชั่วโมง จนถึงเช้าทางการตำรวจแถลงในภายหลังว่า ได้รับข้อมูลที่ผิดพลาด และยินดีที่จะชดใช้ค่าเสียหายให้ทั้งหมด โดยนำตู้เย็นใบนั้นกลับไปด้วย อ้างว่าจะซื้อให้ใหม่ ต่อมาทางครอบครัวศตะกูรมะติดต่อขอคืน เพื่อนำมาเก็บไว้เป็นที่ระลึก

ภายหลังเหตุการณ์นี้อุดม ศตะกูรมะ ยื่นฟ้องกลุ่มบุคคลที่เกี่ยวข้องนั่นคือยงยุทธและพวกในฐานะผู้เสียหาย ต่อศาลจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ทั้งนี้ศาลพิเคราะห์พยาน และหลักฐานที่โจทก์ยื่นให้ เห็นว่ามีมูลจึงรับฟ้อง จำเลยรวม 8 คน

ในระหว่างการสืบพยานหลังจากเกิดเหตุตำรวจบุกถล่มบ้านไม่นาน ในวันต่อมาบุตรชายคนสุดท้องของนิสสัย และอุดม ซึ่งต้องคดีอาญา และถูกคุมขังอยู่ที่เรือนจำพิเศษกรุงเทพ เพิ่งได้รับพระราชทานอภัยโทษ และกำลังจะได้รับการปล่อยตัวกลับ”เสียชีวิตปริศนาในห้องขัง” แพทย์ระบุสาเหตุการตายว่า “ระบบหายใจไหลเวียนโลหิตล้มเหลวจากพยาธิสภาพปอด และตับ” รายงานผลการตรวจโดยห้องปฏิบัติการระบุว่า พบสตริกนิน (Strychnine) ในกระเพาะอาหาร ต่อมาสถาบันนิติเวชวิทยา สำนักงานตำรวจแห่งชาติ แถลงว่าเกิดความผิดพลาดในการพิมพ์ผลการตรวจ โดยเจ้าหน้าที่ธุรการพิมพ์ตกคำว่า “ไม่” ในรายงาน และนายแพทย์ผู้ตรวจก็เซ็นรับรองไปโดยไม่ได้ตรวจสอบให้ละเอียด

ภายหลังเหตุการณ์นี้อุดม ศตะกูรมะ จึงได้ถอนคำร้องยงยุทธ ติยะไพรัชและพวกต่อศาลอาญา พระนครศรีอยุธยา
 
จากกรณีดังกล่าว เป็นเหตุให้สื่อมวลชนฝ่ายตรงข้าม ตั้งฉายาให้ยงยุทธว่า “ยุทธ ตู้เย็น”

### ข้อกล่าวหาจัดตั้งมวลชน ปะทะกับกลุ่มผู้ชุมนุม

มีกรณีกล่าวหายงยุทธว่า เป็นผู้อยู่เบื้องหลัง การจัดตั้งลูกจ้างของกรมป่าไม้ ให้มาปะทะกับกลุ่มผู้ชุมนุมพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2549 ต่อมาเมื่อเกิดรัฐประหารเมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2549 คณะรัฐประหารออกคำสั่งเรียก ให้ยงยุทธและเนวิน ชิดชอบ ไปรายงานตัว

## คดีความ
### การทุจริตเลือกตั้งในฐานะกรรมการบริหารพรรค : เหตุยุบพรรคพลังประชาชน
เมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2551 ที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร ลงมติเห็นชอบให้ยงยุทธเป็นประธานสภาผู้แทนราษฎร, สมศักดิ์ เกียรติสุรนนท์ เป็นรองประธานสภา คนที่ 1 และพันเอก อภิวันท์ วิริยะชัย เป็นรองประธานสภ่ คนที่ 2 โดยมีพลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรี เป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ

แต่ในวันที่ 26 กุมภาพันธ์ ปีเดียวกัน ที่ประชุมคณะกรรมการการเลือกตั้ง ส่วนกลาง 5 คน ลงมติให้ใบแดงแก่ยงยุทธ ด้วยคะแนนเสียง 3:1 (อีกหนึ่งเสียงที่หายไปคือสดศรี สัตยธรรม ซึ่งงดออกเสียง) เนื่องจากเรื่องร้องเรียน การทุจริตเลือกตั้ง ที่จังหวัดเชียงราย ในการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2550 หลังจากนั้น ยงยุทธก็แถลงข่าวลาออกจากตำแหน่งอย่างเป็นทางการ โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2551

หลังจากเหตุการณ์ดังกล่าวศาลฎีกาผู้วินิจฉัยชี้ขาดการทุจริตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร มีคำวินิจฉัยว่ายงยุทธ กระทำผิดฝ่าฝืนพรป.เลือกตั้ง มาตรา 53 ทำให้การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงรายไม่สุจริต เที่ยงธรรม ศาลรัฐธรรมนูญจึงเห็นว่าการที่ยงยุทธ เป็นกรรมการบริหารพรรค มีบทบาทสำคัญในพรรค ได้รับยกย่องเป็นรองหัวหน้าและประธานสภา มีหน้าที่ต้องควบคุมดูแลสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แต่กลับกระทำความผิดเสียเอง คุกคามระบอบประชาธิปไตย มีเหตุสมควรให้ยุบพรรคพลังประชาชนเพื่อเป็นมาตรฐานพฤติกรรมที่ดีงาม ไม่ให้กระทำความผิดขึ้นอีก ศาลรัฐธรรมนูญจึงมีมติเอกฉันท์ให้ยุบพรรคพลังประชาชนตาม พรป.เลือกตั้ง และให้เพิกถอนสิทธิ์เลือกเป็นเวลา 5 ปี ตามมาตรา 68 วรรค 4 และมาตรา 237 วรรค 2

### กรณีเป็นผู้ต้องหาคดีทุจริตเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย
ในการเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย เมื่อปี พ.ศ. 2557 บุศริณธญ์ วรพัฒนานันน์ (ติยะไพรัช) พี่สาวยงยุทธ ได้รับเลือกตั้งเป็นนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย อย่างไรก็ตามที่ประชุมกกต.ได้มีมติให้ใบเหลือง จากกรณีถูกร้องเรียนว่าวีระเดช สมวรรณ นายอำเภอเมืองเชียงราย ได้ใช้อำนาจหน้าที่ราชการเพื่อช่วยเหลือผู้สมัคร โดยได้ประสานให้ผู้นำท้องถิ่นและฝ่ายปกครองในพื้นที่มาประชุมกัน และให้ยงยุทธ ติยะไพรัช ในฐานะน้องชาย เข้ามาในที่ประชุมและพูดหาเสียงให้แก่บุศริณธญ์ สอบถามเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองถึงคะแนนนิยมของบุศริณธญ์ในลักษณะเหมือนเป็นการบังคับ ขืนใจให้บุคคลที่ถูกซักถามเกิดความเกรงกลัว กกต.เห็นว่ามีความผิดโดยเจ้าหน้าที่ของรัฐใช้ตำแหน่งหน้าที่กระทำการใดๆ เป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ผู้สมัคร จึงสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ และดำเนินคดีอาญาแก่ยงยุทธ และวีระเดช 

ภายหลังศาลอุทธรณ์ภาคมีคำพิพากษายืนตามมติกกต.

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์
ยงยุทธ ติยะไพรัช ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งไทยและต่างประเทศ ดังนี้
### เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ
*  :
** พ.ศ. 2546 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดาวขั้วโลก ชั้นที่ 1
*  :
** พ.ศ. 2547 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ออเรนจ์-นัสเซา ชั้นที่ 1

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ประวัติ ยงยุทธ ติยะไพรัช จากคมชัดลึก

หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเชียงของ
หมวดหมู่:นักการเมืองจากจังหวัดเชียงราย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไทย
หมวดหมู่:ประธานรัฐสภาไทย
หมวดหมู่:ประธานสภาผู้แทนราษฎรไทย
หมวดหมู่:เลขาธิการนายกรัฐมนตรีไทย
หมวดหมู่:โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีไทย
หมวดหมู่:สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงราย
หมวดหมู่:สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยแบบสัดส่วน
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรคประชาธิปัตย์
หมวดหมู่:พรรคพลังธรรม
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรคเอกภาพ
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรคไทยรักไทย
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรคพลังประชาชน (พ.ศ. 2541)
หมวดหมู่:พรรคเพื่อชาติ
หมวดหมู่:แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสามัคคีวิทยาคม
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.