มหาวิทยาลัยนครพนม

**มหาวิทยาลัยนครพนม** (อังกฤษ: Nakhon Phanom University; อักษรย่อ: มนพ. – NPU) เป็นมหาวิทยาลัยของรัฐลำดับที่ 78 ในประเทศไทย ตั้งอยู่ในจังหวัดนครพนม ที่เกิดจากการหลอมรวมสถานศึกษาในจังหวัดนครพนม ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนครพนม พ.ศ. 2548 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่122 ตอนที่ 75 ก เมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2548 จึงมีผลให้มหาวิทยาลัยราชภัฏนครพนม ได้รับการยกฐานะเป็น *“มหาวิทยาลัยนครพนม”* ตั้งแต่วันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2548 โดยมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัตินั้นให้รวม มหาวิทยาลัยราชภัฏนครพนม, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม วิทยาเขตนครพนม, วิทยาลัยเทคนิคนครพนม, วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีนครพนม, วิทยาลัยการอาชีพธาตุพนม, วิทยาลัยการอาชีพนาหว้าและวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครพนม มาจัดตั้งเป็นมหาวิทยาลัยนครพนม และให้มหาวิทยาลัยนครพนม เป็นนิติบุคคลและเป็นส่วนราชการตามกฎหมาย สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา

มหาวิทยาลัยนครพนมดำเนินภารกิจภายใต้ภารกิจเดิมของสถานศึกษาที่นำมาหลอมรวม จัดการศึกษาทั้งในระดับหลักสูตรระยะสั้น หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส) หลักสูตรปริญญา ภายใต้ภาระกิจการหลอมรวมสถานศึกษาต่าง ๆ เข้าด้วยกัน ซึ่งแตกต่างจากสถาบันอุดมศึกษาเดิมที่จัดตั้งสถาบันขึ้นมาใหม่

## ประวัติ
มหาวิทยาลัยนครพนม จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนครพนม พ.ศ. 2548 โดยการหลอมรวมสถาบันการศึกษาในจังหวัดนครพนม เข้าด้วยกัน อันได้แก่
* มหาวิทยาลัยราชภัฏนครพนม
* มหาวิทยาลัยมหาสารคาม วิทยาเขตนครพนม
* วิทยาลัยเทคนิคนครพนม
* วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีนครพนม
* วิทยาลัยการอาชีพธาตุพนม
* วิทยาลัยการอาชีพนาหว้า
* วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครพนม

เป็น "มหาวิทยาลัยนครพนม" ตั้งแต่วันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2548 นับเป็นมหาวิทยาลัยรัฐแห่งที่ 78 ของประเทศไทย

## แนวคิดของการก่อตั้งมหาวิทยาลัย
สืบเนื่องจากการประชุมคณะรัฐมนตรีนอกสถานที่อย่างไม่เป็นทางการที่จังหวัดนราธิวาส เมื่อ วันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2545 ฯพณฯ พตท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้เสนอว่าควรมีการพิจารณาหาระบบและแนวทางให้สถาบันอุดมศึกษาทุกแห่งมีการเชื่อมโยงกับชุมชนในระดับรากหญ้า โดยมิใช่เป็นการจัดตั้งวิทยาเขตของสถาบัน และมีการก่อสร้างอาคารเรียนขึ้นใหม่ที่เป็นการเน้นในแง่วัตถุ โดยเห็นว่าสถาบันอุดมศึกษาของรัฐมีอาคารและสถานที่ซึ่งเป็นสิ่งก่อสร้างจำนวนมากตามจังหวัดต่าง ๆ แต่ยังขาดการบริหารจัดการที่ดีในการใช้ประโยชน์จากอาคารสถานที่เหล่านี้อย่างเต็มที่ ที่ประชุมจึงได้มีมติมอบหมายให้รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรีขณะนั้น คือ ศาสตราจารย์นายแพทย์กระแส ชนะวงศ์ ในฐานะที่กำกับดูแลสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสำรวจและพิจารณาทบทวน โดยมีนโยบายว่าหัวใจสำคัญของการปฏิรูปการศึกษาอยู่ที่วิธีการเรียนการสอนและวิธีการจัดการ ต้องเร่งสร้างความตระหนักในเรื่องประสิทธิภาพการบริหารจัดการเป็นสำคัญ โดยเน้นการใช้ทรัพยากรร่วมกันให้มีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุด และนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้เพื่อเพิ่มคุณภาพและประสิทธิภาพโดยไม่ต้องลงทุนก่อสร้างอาคารเรียนที่มีราคาแพง    

การจัดตั้งสถาบันอุดมศึกษาจังหวัดนครพนม นอกจากจะเป็นการเปิดโอกาสแก่ประชาชนในจังหวัดให้ได้ศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษาเพิ่มขึ้นแล้ว ยังเป็นจุดเชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้านในกลุ่มประเทศอินโดจีนทั้งทางเศรษฐกิจและสังคม อันจะส่งผลต่อการเสริมสร้างการพัฒนาเศรษฐกิจในภูมิภาคนี้ของประเทศต่อไป ซึ่งในการประชุมคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2545 สถาบันอุดมศึกษาจังหวัดนครพนมได้ใช้หลักการหลอมรวมสถาบันอุดมศึกษาที่มีอยู่ เพื่อเป็นการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด และให้แต่งตั้งคณะกรรมการเตรียมการจัดตั้งมหาวิทยาลัยนครพนม ตั้งแต่วันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2545 เพื่อดำเนินการยกร่างโครงการจัดทำแผนแม่บทและร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนครพนมเสนอที่ประชุมจึงได้ให้ความเห็นชอบโครงการนำร่องจัดตั้งมหาวิทยาลัยนครพนม มหาวิทยาลัยนครพนมจึงเป็นมหาวิทยาลัยที่เกิดจากการหลอมรวมสถานศึกษาในจังหวัดนครพนม ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนครพนม พ.ศ. 2548 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 122 ตอนที่ 75 ก เมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2548 และมีผลให้มหาวิทยาลัยนครพนมได้รับการยกฐานะเป็น “มหาวิทยาลัยนครพนม” ตั้งแต่วันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2548 โดยมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัตินั้นให้รวม มหาวิทยาลัยราชภัฏนครพนม มหาวิทยาลัยมหาสารคาม วิทยาเขตนครพนม วิทยาลัยเทคนิคนครพนม วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีนครพนม วิทยาลัยการอาชีพธาตุพนม วิทยาลัยการอาชีพนาหว้า และวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีนครพนม มาจัดตั้งเป็นมหาวิทยาลัยนครพนม และให้มหาวิทยาลัยนครพนมเป็นนิติบุคคล และเป็นส่วนราชการตามกฎหมาย สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ     

มหาวิทยาลัยนครพนมดำเนินภารกิจภายใต้ภารกิจเดิมของสถานศึกษาที่นำมาหลอมรวม จัดการศึกษา  ทั้งในระดับหลักสูตรระยะสั้น หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส) หลักสูตรปริญญา ภายใต้ภาระกิจการหลอมรวมสถานศึกษาต่าง ๆ เข้าด้วยกัน ซึ่งแตกต่างจาก สถาบันอุดมศึกษาเดิมที่จัดตั้งสถาบันขึ้นมาใหม่

## คณะและวิทยาลัย
มหาวิทยาลัยมหาวิทยาลัยนครพนม เปิดหลักสูตรการเรียนการสอนในระดับเตรียมอุดมศึกษา อาชีวศึกษา อุดมศึกษาทั้งปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก โดยในปัจจุบัน มหาวิทยาลัยนครพนม มีหน่วยงานในการจัดการเรียนการสอนทั้งหมด 7 คณะ 6 วิทยาลัย 1 โรงเรียน ดังต่อไปนี้

### คณะ

* คณะเกษตรและเทคโนโลยี
* คณะศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์
* คณะครุศาสตร์
* คณะวิทยาการจัดการและเทคโนโลยีสารสนเทศ
* คณะวิทยาศาสตร์
* คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม
* คณะวิศวกรรมศาสตร์
* โครงการจัดตั้งคณะแพทยศาสตร์
*(หมายเหตุ กำลังอยู่ระหว่างการจัดทำหลักสูตรและเตรียมการด้านต่าง ๆ ตามมาตรฐาน WFME คาดจะขอรับรองต่อแพทยสภาได้ภายในปี 2568 โดยจะมี [[คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม]] เป็นสถาบันพี่เลี้ยง โดยมี [[โรงพยาบาลมรุกขนคร]] เป็นโรงพยาบาลมหาวิทยาลัย และมีศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก ณ โรงพยาบาลนครพนม โรงพยาบาลบึงกาฬ และโรงพยาบาลเลย)*

### วิทยาลัย

* วิทยาลัยการท่องเที่ยวและอุตสาหกรรมบริการ
* วิทยาลัยการบินนานาชาติ
* วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครพนม
* วิทยาลัยธาตุพนม
* วิทยาลัยนาหว้า
* วิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาหกรรมศรีสงคราม
* โครงการจัดตั้งวิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร นครพนม

### โรงเรียนสาธิต
* โรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยนครพนม พนมพิทยพัฒน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม

### โรงพยาบาล
* โครงการจัดตั้งโรงพยาบาลมรุกขนครและศูนย์การแพทย์สาธารณสุขศรีโคตรบูรณ์ มหาวิทยาลัยนครพนม
*(หมายเหตุ จัดตั้งพร้อมคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม กำลังอยู่ระหว่างการจัดทำหลักสูตรและเตรียมการด้านต่าง ๆ ตามมาตรฐาน WFME คาดจะขอรับรองต่อแพทยสภาได้ภายในปี 2568)

== ทำเนียบนายกสภามหาวิทยาลัย ==


*'หมายเหตุ** 1. คำนำหน้านามของผู้ดำรงตำแหน่งนายกสภามหาวิทยาลัย และผู้รักษาการแทนนายกสภามหาวิทยาลัย เป็นคำนำหน้านามตามตำแหน่งทางวิชาการในขณะนั้น

== ทำเนียบอธิการบดี ==


**หมายเหตุ''' คำนำหน้านามของผู้ดำรงตำแหน่งอธิการบดี รักษาการแทนอธิการบดี และผู้รักษาการแทนอธิการบดี เป็นคำนำหน้านามตามตำแหน่งทางวิชาการในขณะนั้น

## หน่วยงาน
หน่วยงานสนับสนุนต่าง ๆ ภายในมหาวิทยาลัยนครพนม แบ่งออกเป็น

### สำนัก/สถาบัน/ศูนย์

* สำนักงานอธิการบดีมหาวิทยาลัยนครพนม
* สำนักวิทยบริการ
* สถาบันวิจัยและพัฒนา
* สำนักงานสภามหาวิทยาลัยนครพนม
* หอประชุมอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง มหาวิทยาลัยนครพนม
* ศูนย์บ่มเพาะวิสาหกิจ มหาวิทยาลัยนครพนม

## พื้นที่มหาวิทยาลัย
มหาวิทยาลัยนครพนม ประกอบด้วย 7เขตพื้นที่การศึกษา 

* เขตพื้นที่ศรีโคตรบูรณ์ (103 หมู่ 3  ตำบลขามเฒ่า อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม 48000)
** คณะเกษตรและเทคโนโลยี
** วิทยาลัยการท่องเที่ยวและอุตสาหกรรมบริการ 
** สำนักงานอธิการบดีมหาวิทยาลัยนครพนม
** สำนักงานสภามหาวิทยาลัยนครพนม

* เขตพื้นที่มรุกขนคร (167 หมู่ 8 ตำบลนาราชควาย อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม 48000)
** คณะศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์
** คณะครุศาสตร์
** คณะวิทยาการจัดการและเทคโนโลยีสารสนเทศ
** วิทยาลัยการบิน การศึกษา และวิจัยนานาชาติ
** สำนักวิทยบริการ
** สถาบันวิจัยและพัฒนา
** สำนักงานอธิการบดีมหาวิทยาลัยนครพนม (ใหม่)

* เขตพื้นที่กลางเมือง (92 ถนนกลางเมือง ตำบลหนองแสง อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม 48000)
** วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีนครพนม

* เขตพื้นที่พนมบุรินทร์ (214 หมู่ 12 ถนนนิตโย ตำบลหนองญาติ อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม 48000)
** คณะวิทยาศาสตร์
** คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม
** คณะวิศวกรรมศาสตร์

* เขตพื้นที่ดิจิทัล (330 ถนนอภิบาลบัญชา ตำบลในเมือง อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม 48000)
** อาคารเทคโนโลยีดิจิทัล
** สมาคมศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยนครพนม
* เขตพื้นที่อำเภอธาตุพนม (457 หมู่ 3 ถนนพนมพนารักษ์ ตำบลธาตุพนม อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม 48110)
** วิทยาลัยธาตุพนม

* เขตพื้นที่อำเภอนาหว้า (330 ตำบลนาหว้า อำเภอนาหว้า จังหวัดนครพนม 48180)
** วิทยาลัยนาหว้า

* เขตพื้นที่อำเภอศรีสงคราม (129 หมู่ 7 ถนนศรีสงคราม-ท่าดอกแก้ว ตำบลศรีสงคราม อำเภอศรีสงคราม จังหวัดนครพนม 48150)
** วิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาหกรรมศรีสงคราม

## พิธีพระราชทานปริญญาบัตร
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ในการประกอบพระราชพิธีต่าง ๆ ในกิจการของมหาวิทยาลัยนครพนม และพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิต และมหาบัณฑิต ของมหาวิทยาลัยนครพนม โดยเดิมจัดพิธี ณ อาคารศรีโคตรบูรณ์ วิทยาลัยการท่องเที่ยวและอุตสาหกรรมบริการ แต่ปัจจุบันตั้งแต่ปี พ.ศ. 2568 เป็นต้นมา ได้ย้ายมาจัด ณ หอประชุมวชิรบพิตร มหาวิทยาลัยนครพนม เขตพื้นที่การศึกษามรุกขนคร ตำบลนาราชควาย อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม ในช่วงเดือนธันวาคมเป็นประจำทุกปี

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* มหาวิทยาลัยนครพนม
* สถาบันภาษา มหาวิทยาลัยนครพนม 
* สาขาวิชานิเทศศาสตร์ คณะวิทยาการจัดการและเทคโนโลยีสารสนเทศ 


หมวดหมู่:สถาบันอุดมศึกษาในจังหวัดนครพนม
หมวดหมู่:สถานศึกษาในอำเภอเมืองนครพนม
นครพนม
หมวดหมู่:ก่อตั้งในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2548