ประเทศนาอูรู

**นาอูรู** (, ; ) หรือชื่ออย่างเป็นทางการ **สาธารณรัฐนาอูรู** (; )  เป็นประเทศเกาะและจุลรัฐในภูมิภาคไมโครนีเซีย ทวีปโอเชียเนีย ตอนกลางของมหาสมุทรแปซิฟิก เกาะบานาบาของประเทศคิริบาสเป็นพื้นที่ที่อยู่ใกล้เคียงที่สุด โดยอยู่ห่างกัน 300 กิโลเมตร ไปทางตะวันออก นาอูรูตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของตูวาลู ทิศตะวันออกเฉียงเหนือของหมู่เกาะโซโลมอน โดยอยู่ห่างกัน 1,300 กิโลเมตร ทิศตะวันออกเฉียงเหนือของปาปัวนิวกินี ทิศตะวันออกเฉียงใต้ของสหพันธรัฐไมโครนีเซียและทิศใต้ของหมู่เกาะมาร์แชลล์ ด้วยพื้นที่เพียง 21 ตารางกิโลเมตร ทำให้นาอูรูเป็นประเทศที่มีขนาดเล็กที่สุดเป็นอันดับ 3 ของโลกรองจากประเทศโมนาโกและนครรัฐวาติกันและเป็นสาธารณรัฐที่มีขนาดเล็กที่สุด มากไปกว่านั้นด้วยจำนวนประชากรเพียง 10,670 คน จึงทำให้ประเทศนาอูรูเป็นประเทศที่มีจำนวนประชากรน้อยที่สุดเป็นอันดับ 2 ของโลกรองจากนครรัฐวาติกัน

ชาวไมโครนีเซียและพอลินีเซียเข้ามาตั้งถิ่นฐานเมื่อ 1,000 ปีก่อนคริสตกาล ปลายศตวรรษที่ 19 จักรวรรดิเยอรมนีได้ผนวกดินแดนนาอูรูเป็นอาณานิคม หลังสงครามโลกครั้งที่ 1 สิ้นสุดลง นาอูรูกลายเป็นดินแดนในอาณัติของสันนิบาตชาติโดยมีออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ และสหราชอาณาจักรเป็นผู้จัดการปกครอง ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 กองกำลังของจักรวรรดิญี่ปุ่นได้เข้ายึดครองนาอูรู ในการรุกคืบของฝ่ายสัมพันธมิตรในแปซิฟิก ได้ข้ามการยึดครองนาอูรู ตามยุทธวิธีกบกระโดด หลังจบสงคราม นาอูรูกลายเป็นดินแดนในภาวะทรัสตีของสหประชาชาติ และได้รับเอกราชในปี 1968 ต่อมาได้เข้าร่วมประชาคมแปซิฟิกในปี 1969 

นาอูรูเป็นเกาะหินฟอสเฟตที่มี่ปริมาณเก็บไว้เป็นจำนวนมากใกล้ผิวดิน ซึ่งช่วยให้ง่ายต่อการทำเหมืองผิวดิน ส่วนทรัพยากรฟอสเฟตที่เหลือไม่คุ้มค่าในการสกัด เมื่อปริมาณสำรองฟอสเฟตหมดลง ประกอบกับความเสียหายอย่างรุนแรงของระบบนิเวศจากการทำเหมือง ทรัสต์ซึ่งก่อตั้งขึ้นเพื่อจัดการความมั่งคั่งของเกาะมีมูลค่าลดน้อยลง นาอูรูจึงกลายเป็นที่หลบภาษี (tax haven) และศูนย์กลางของการฟอกเงินในช่วงสั้น ๆ เพื่อหารายได้ จากปี 2001 ถึง 2008 และอีกครั้งตั้งแต่ปี 2012 รัฐบาลนาอูรูได้อนุญาตให้ออสเตรเลียตั้งศูนย์ประมวลผลภูมิภาคนาอูรู (Nauru Regional Processing Centre) ซึ่งเป็นสถานกักกันคนเข้าเมืองนอกชายฝั่ง แลกกับเงินช่วยเหลือ ด้วยการพึ่งพาออสเตรเลียเป็นอย่างมาก แหล่งข้อมูลบางแห่งระบุว่านาอูรูเป็นรัฐบริวารของออสเตรเลีย นาอูรูในฐานะรัฐเอกราชเป็นสมาชิกของสหประชาชาติ กรอบการประชุมหมู่เกาะแปซิฟิก เครือจักรภพแห่งชาติ และองค์การรัฐแอฟริกา แคริบเบียน และแปซิฟิก

## ประวัติศาสตร์
[thumb|left|upright|นักรบชาวนาอูรูระหว่าง[สงครามกลางเมืองนาอูรูประมาณปี 1880]]
ชาวไมโครนีเซียและชาวพอลินีเซียเป็นชนกลุ่มแรกที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานในนาอูรูเมื่อประมาณ 3,000 ปีก่อน ตามธรรมเนียมแล้ว สามารถแบ่งผู้คนในนาอูรูได้เป็น 12 เผ่า ซึ่งแทนด้วยดาว 12 แฉกที่ปรากฏบนธงชาตินาอูรู ประเพณีเดิมของชาวนาอูรูจะสืบตระกูลผ่านทางมารดา มีความชำนาญในการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ โดยพวกเขาจับปลาอีบีจามาปรับตัวให้ชินกับสภาพแวดล้อมในน้ำจืดและเลี้ยงปลาเหล่านี้ในลากูนบัวดา เพื่อเป็นแหล่งอาหารที่มั่นคง ซึ่งมีเพียงผู้ชายเท่านั้นที่สามารถตกปลาตามแนวปะการังจากเรือแคนูหรือใช้นกเรือปืนใหญ่ที่ได้รับการฝึกฝนมา นอกจากนี้ยังมีพืชท้องถิ่นที่เป็นส่วนประกอบอาหารของพวกเขา เช่น มะพร้าวและเตยทะเล เป็นต้น ชื่อ "นาอูรู" อาจมีที่มาจากศัพท์คำว่า ** ในภาษานาอูรู อันมีความหมายว่าฉันไปชายหาด

ในปี 1798 จอห์น เฟิร์น นักล่าวาฬชาวอังกฤษเป็นชาวยุโรปคนแรกที่เดินทางมาถึงเกาะนาอูรู โดยเขาได้ตั้งชื่อเกาะแห่งนี้ว่า "เกาะพลีแซนต์" โดยชื่อนี้ถูกใช้จนกระทั่งเยอรมนีผนวกเกาะแห่งนี้เป็นอาณานิคมในอีก 90 ปีต่อมา

ตั้งแต่ปี 1830 ชาวนาอูรูได้ติดต่อกับเรือล่าวาฬของชาวตะวันตก ซึ่งเรือล่าวาฬเหล่านี้จะแสวงหาน้ำจืดจากนาอูรูเพื่อเก็บไว้ใช้ในเรือ ในช่วงเวลานี้กะลาสีเรือที่เลิกทำงานให้กับเรือล่าวาฬเริ่มเข้ามาอยู่อาศัยในนาอูรู ทำให้ชาวเกาะเริ่มมีการแลกเปลี่ยนค้าขายกับชาวตะวันตกมากยิ่งขึ้น โดยชาวเกาะจะนำอาหารไปแลกเปลี่ยนกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และอาวุธสงคราม ซึ่งอาวุธสงครามที่ได้มาจากชาวตะวันตกเหล่านี้ได้ถูกนำมาใช้ในสงครามระหว่างชนเผ่าของนาอูรูในระหว่างปี 1878 จนถึงปี 1888

ในปี 1888 หลังจากทำข้อตกลงกับอังกฤษ เยอรมนีได้ผนวกเกาะนาอูรูเข้าเป็นส่วนหนึ่งของหมู่เกาะมาร์แชลล์ในอารักขาเพื่อง่ายต่อการปกครอง การเข้ามาของเยอรมนีในครั้งนี้ช่วยให้สงครามกลางเมืองระหว่างชนเผ่าต่าง ๆ สิ้นสุดลง และมีการสถาปนาสถาบันพระมหากษัตริย์ขึ้นมาปกครองเกาะแห่งนี้ โดยพระเจ้าโอเวอีดาเป็นพระมหากษัตริย์นาอูรูที่เป็นที่รู้จักกันมากที่สุด ซึ่งชาวเยอรมันที่เข้ามาอาศัยอยู่ในนาอูรูจะเรียกนาอูรูว่า *Nawodo* หรือ *Onawero*

ในปี 1888 คณะมิชชันนารีเริ่มเข้ามาเผยแพร่ศาสนาบนเกาะแห่งนี้ โดยเป็นกลุ่มมิชชันนารีที่เดินทางมาจากหมู่เกาะกิลเบิร์ต

ในปี 1890 โรแบร์ต รัสช์ พ่อค้าชาวเยอรมันที่แต่งงานกับหญิงชาวนาอูรูเป็นผู้บริหารคนแรกของนาอูรู หลังจากจักรวรรดิเยอรมันเข้ามาปกครองนาอูรูราว ๆ 3 ทศวรรษ

ในปี 1900 อัลเบิร์ต ฟูลเลอร์ เอลลิส นักสำรวจแร่ได้ค้นพบแหล่งแร่ฟอสเฟตในนาอูรู จนกระทั่งในปี 1906 บริษัทแปซิฟิกฟอสเฟตได้ทำข้อตกลงกับรัฐบาลของเยอรมนีในการเริ่มทำกิจกรรมเหมืองแร่ฟอสเฟตในนาอูรู โดยเริ่มมีการส่งออกแร่ฟอสเฟตไปขายให้กับต่างประเทศในปี 1907

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 ในปี 1914 กองทัพออสเตรเลียได้ส่งกองกำลังเข้ายึดครองนาอูรู จนกระทั่งในปี 1919 ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ และสหราชอาณาจักรได้ลงนามในข้อตกลงนาอูรู ซึ่งมีผลให้เกิดการสถาปนาคณะกรรมาธิการฟอสเฟตของอังกฤษ โดยคณะกรรมาธิการชุดนี้มีสิทธิ์ในการประกอบกิจการเหมืองฟอสเฟตในนาอูรู

ในปี 1920 เกิดการระบาดของไวรัสไข้หวัดใหญ่ ส่งผลให้ชาวนาอูรูร้อยละ 18 เสียชีวิตจากการระบาดในครั้งนี้ หลังจากการระบาดของไข้หวัดใหญ่ 3 ปี สันนิบาตชาติได้ให้อำนาจออสเตรเลีย สหราชอาณาจักร และนิวซีแลนด์เป็นผู้ดูแลนาอูรูในฐานะดินแดนในอาณัติ ต่อมาในวันที่ 6 และ 7 ธันวาคม ค.ศ. 1940 เรือของเยอรมนีสองลำได้ทำการจมเรือของฝ่ายสัมพันธมิตร 5 ลำบริเวณใกล้ ๆ กับนาอูรู นอกจากการจมเรือแล้ว เรือของเยอรมนีทั้งสองลำได้สร้างความเสียหายให้กับบริเวณเหมืองแร่และสายพานลำเลียงฟอสเฟตอีกด้วย

thumb|การยอมแพ้ของจักรวรรดิญี่ปุ่นบนเรือรบเดียมันตินา
จักรวรรดิญี่ปุ่นได้ส่งกองกำลังเข้ายึดครองนาอูรู ในวันที่ 25 สิงหาคม ค.ศ. 1942 หลังจากนั้นได้เกณฑ์แรงงานชาวญี่ปุ่น ชาวเกาหลี ชาวนาอูรู และชาวกิลเบิร์ตให้สร้างสนามบิน โดยในระยะเวลาต่อมา กองทัพอากาศของสหรัฐอเมริกาได้ทิ้งระเบิดใส่สนามบินนี้ครั้งแรกในวันที่ 25 มีนาคม ค.ศ. 1943 เพื่อตัดการสนับสนุนเสบียงอาหารที่จะส่งไปยังนาอูรู จากการที่เสบียงอาหารที่มีน้อยลงเป็นผลให้กองทัพญี่ปุ่นต้องนำชาวนาอูรูราว ๆ 1,200 คนออกจากเกาะโดยส่งไปอยู่ที่เกาะชุกในหมู่เกาะแคโรไลน์ การที่นาอูรูโดนกองกำลังอเมริกาปิดล้อมมาอย่างยาวนาน นำไปสู่การยอมจำนนต่อกองทัพออสเตรเลียของฮิซะฮะชิ โซะเอะดะผู้นำกองกำลังญี่ปุ่นบนเกาะนาอูรู ในวันที่ 13 กันยายน ค.ศ. 1945 การยอมจำนนของญี่ปุ่นในครั้งนี้ได้รับการยอมรับโดยพลจัตวาสตีเวนสัน ซึ่งเป็นผู้แทนของพลโทเวอร์นอน สตูร์ดี ผู้บัญชาการกองทัพออสเตรเลียที่ 1 บนเรือรบเดียมันตินา หลังจากการยอมแพ้ของกองกำลังญี่ปุ่น ได้มีการส่งชาวนาอูรู 737 คนที่รอดชีวิตจากเกาะชุกกลับไปยังนาอูรู โดยเรือของคณะกรรมาธิการฟอสเฟตของอังกฤษที่ชื่อว่า *Trienza* ในเดือนมกราคม ค.ศ. 1946 ซึ่งในปีต่อมา สหประชาชาติได้มอบหมายให้สหราชอาณาจักร ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์เป็นผู้ดูแลเกาะนาอูรูในฐานะดินแดนในภาวะทรัสตี

ในปี 1964 มีการเสนอให้โยกย้ายประชากรบนเกาะนาอูรูไปยังเกาะเคอร์ติสนอกชายฝั่งรัฐควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย หลังจากนั้นบริษัทของออสเตรเลีย อังกฤษ และนิวซีแลนด์ได้ทำการขุดแร่ฟอสเฟตในนาอูรูกันอย่างกว้างขวาง ซึ่งสร้างความเสียหายให้กับภูมิทัศน์ จนถูกมองว่าเกาะแห่งนี้แทบจะไม่สามารถอยู่อาศัยได้ภายในทศวรรษ 1990 และการฟื้นฟูเกาะถูกมองว่าเป็นไปไม่ได้ทางการเงิน ในปี 1962 นายกรัฐมนตรีออสเตรเลีย โรเบิร์ต เมนซีส์ กล่าวว่าทั้งสามประเทศที่เกี่ยวข้องกับการขุดมีหน้าที่ต้องจัดหาวิธีแก้ปัญหาให้กับชาวนาอูรูและเสนอให้หาเกาะใหม่ให้กับพวกเขา ในปี 1963 รัฐบาลออสเตรเลียเสนอให้ซื้อที่ดินทั้งหมดบนเกาะเคอร์ติส (ซึ่งมีขนาดใหญ่กว่านาอูรู) จากนั้นจึงเสนอให้มีการมอบกรรมสิทธิ์เหนือเกาะแก่ชาวนาอูรูและให้ชาวนาอูรูกลายเป็นพลเมืองของออสเตรเลีย โดยในปี 2018 ค่าใช้จ่ายในการตั้งถิ่นฐานใหม่ของชาวนาอูรูบนเกาะเคอร์ติสถูกประเมินไว้ที่ 288 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย ซึ่งรวมไปถึงการก่อสร้างที่อยู่อาศัย โครงสร้างพื้นฐาน อุตสาหกรรม อภิบาล เกษตรกรรม และการประมง อย่างไรก็ตามชาวนาอูรูไม่ปรารถนาที่จะเป็นพลเมืองของออสเตรเลียและต้องการได้รับอำนาจอธิปไตยเหนือเกาะเคอร์ติสเพื่อสถาปนาตนเองเป็นรัฐเอกราช ซึ่งออสเตรเลียไม่เห็นด้วย ทำให้ชาวนาอูรูปฏิเสธข้อเสนอที่จะย้ายไปเกาะเคอร์ติสและเลือกที่จะเป็นรัฐเอกราชที่ดำเนินกิจการเหมืองบนเกาะนาอูรูแทน

นาอูรูได้สิทธิ์ในการปกครองตนเองในเดือนมกราคม ค.ศ. 1966 และได้มีการประชุมร่างรัฐธรรมนูญขึ้น หลังจากนั้นผ่านไป 2 ปี นาอูรูจึงได้ประกาศเอกราชในปี 1968 โดยมีประธานาธิบดีแฮมเมอร์ ดีโรเบิร์ตเป็นประธานาธิบดีคนแรกของประเทศ

ในปี 1967 ประชาชนชาวนาอูรูได้ร่วมกันซื้อทรัพย์สินของคณะกรรมาธิการฟอสเฟตของอังกฤษ ซึ่งนาอูรูได้สิทธิ์ในการบริหารจัดการกิจการเหมืองแร่ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1970 ภายใต้การบริหารของบริษัทนาอูรูฟอสเฟต รายได้ของนาอูรูที่ได้จากการทำเหมืองแร่ส่งผลให้ประชาชนชาวนาอูรูมีมาตรฐานการครองชีพสูงที่สุดในกลุ่มประเทศแถบแปซิฟิก

ในปี 1989 นาอูรูได้ฟ้องออสเตรเลียต่อศาลยุติธรรมระหว่างประเทศจากความล้มเหลวของออสเตรเลียในการฟื้นฟูความเสียหายด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากการทำเหมืองแร่ฟอสเฟตเมื่อครั้งที่ออสเตรเลียมีอำนาจบริหารกิจการต่าง ๆ ในนาอูรู

เพื่อตอบสนองต่อการระบาดคครั้งใหญ่ของโควิด-19 ได้มีการประกาศภาวะฉุกเฉินในประเทศนาอูรูเมื่อวันที่ 17 มีนาคม ค.ศ. 2020 ประธานาธิบดี Lionel Aingimea ลงนามในคำประกาศเพื่อลดการระบาดให้น้อยที่สุดในช่วงระยะเวลา 30 วัน

## การเมือง
thumb|right|รัฐสภานาอูรู

นาอูรูเป็นสาธารณรัฐ มีประธานาธิบดีเป็นประมุขแห่งรัฐและหัวหน้ารัฐบาล รัฐสภานาอูรูเป็นระบบสภาเดียวประกอบด้วยสมาชิก 19 คน มาจากการเลือกตั้งทุก 3 ปี รัฐสภาจะเลือกประธานาธิบดีจากสมาชิกรัฐสภา และประธานาธิบดีจะเป็นผู้แต่งตั้งคณะรัฐมนตรีซึ่งมีสมาชิก 5 ถึง 6 คน นาอูรูไม่มีโครงสร้างพรรคการเมืองอย่างเข้มแข็งเท่าใดนัก โดยตัวแทนส่วนใหญ่เป็นผู้สมัครอิสระ ซึ่งเห็นได้จากสมาชิกรัฐสภาในสมัยปัจจุบันมีสมาชิกที่มาจากผู้แทนอิสระถึง 15 คนจากสมาชิกรัฐสภาทั้งหมด 19 คน สำหรับพรรคการเมืองที่มีการเคลื่อนไหวอยู่ในปัจจุบันมี 4 พรรค ได้แก่ พรรคนาอูรู พรรคประชาธิปไตยแห่งนาอูรู พรรคนาอูรูเฟิร์ส และพรรคกลาง แม้จะมีพรรคการเมือง แต่การร่วมรัฐบาลในนาอูรูนั้นมักขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์ทางครอบครัวมากกว่าพรรคการเมืองที่สังกัด

ในช่วงระหว่างปี 1992 ถึง 1999 ได้มีการนำระบบการปกครองส่วนท้องถิ่นที่เรียกว่า *สภาเกาะนาอูรู* (Nauru Island Council - NIC) เข้ามาใช้ โดยสภานี้จะมีสมาชิกสภาทั้งสิ้น 9 คน มีหน้าที่ให้บริการในท้องถิ่น อย่างไรก็ตามในปี 1999 รัฐบาลตัดสินใจยกเลิกสภาเกาะนาอูรูและให้ทรัพย์สินและหนี้สินของสภาทั้งหมดอยู่ในความรับผิดชอบของรัฐบาลแห่งชาติ การครอบครองที่ดินในประเทศนาอูรูเป็นสิ่งที่แปลก เนื่องจากประชาชนชาวนาอูรูทุกคนมีสิทธิบางประการเหนือที่ดินทั้งหมดของเกาะ ซึ่งที่ดินเหล่านั้นมีเจ้าของเป็นบุคคลหรือกลุ่มครอบครัว รัฐบาลหรือองค์กรต่าง ๆ ไม่มีที่ดินเป็นของตนเอง หากมีความประสงค์จะใช้ที่ดินจะต้องทำสัญญากับเจ้าของที่ดินในบริเวณนั้นก่อน สำหรับประชาชนที่ไม่ใช่ชาวนาอูรูไม่มีสิทธิ์ครอบครองที่ดินบนเกาะ

ศาลฎีกานาอูรูซึ่งนำโดยหัวหน้าผู้พิพากษา มีความสำคัญยิ่งในประเด็นทางรัฐธรรมนูญ คดีอื่น ๆ สามารถอุทธรณ์ต่อศาลอุทธรณ์ผู้พิพากษาสองคนได้  รัฐสภาไม่สามารถพลิกคำตัดสินของศาลได้ ในอดีตคำตัดสินของศาลอุทธรณ์สามารถยื่นอุทธรณ์ต่อศาลสูงแห่งออสเตรเลียได้ แม้ว่าสิ่งนี้จะเกิดขึ้นไม่บ่อยนัก เขตอำนาจศาลอุทธรณ์ของศาลออสเตรเลียสิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 12 มีนาคม ค.ศ. 2018 หลังจากที่รัฐบาลนาอูรูยุติข้อตกลง ศาลชั้นต้นประกอบด้วยศาลเขตและศาลครอบครัว ทั้งสองศาลมีผู้พิพากษาประจำถิ่นเป็นหัวหน้า ซึ่งเป็นนายทะเบียนของศาลฎีกาด้วย มีศาลกึ่งอีกสองศาล คือ คณะกรรมการอุทธรณ์บริการสาธารณะและคณะกรรมการอุทธรณ์ของตำรวจ ซึ่งทั้งสองมีหัวหน้าผู้พิพากษาเป็นประธาน

### การแบ่งเขตการปกครอง
thumb|upright=1.3|แผนที่นาอูรูแสดงเขต

นาอูรูแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 14 เขต ซึ่งแบ่งออกเป็นเขตเลือกตั้ง 8 เขต และแบ่งออกเป็นหมู่บ้านเขตที่มีประชากรมากที่สุดคือเขตเดนีโกโมดู ซึ่งมีประชากร 1,804 คน โดย 1,497 คนอาศัยอยู่ในนิคมของ Nauru Phosphate Corporation ตารางต่อไปนี้แสดงรายชื่อเขต และจำนวนประชากรตามการสำรวจสำมะโนประชากร ค.ศ. 2011

## ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
นาอูรูได้เข้าร่วมเครือจักรภพแห่งชาติหลังจากที่ได้เอกราชในปี ค.ศ. 1968 ในฐานะสมาชิกพิเศษ และได้รับสถานะสมาชิกภาพโดยสมบูรณ์เมื่อปี ค.ศ. 2000 นาอูรูได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกของธนาคารพัฒนาเอเชียในปี ค.ศ. 1999 และเข้าร่วมเป็นสมาชิกของสหประชาชาติในปี ค.ศ. 1999 นอกจากนี้แล้วในระดับภูมิภาคนาอูรูเป็นสมาชิกของ Pacific Islands Forum และองค์กรในระดับภูมิภาคอื่น ๆ นาอูรูได้อนุญาตให้ Atmospheric Radiation Measurement Program ของสหรัฐอเมริกาเข้ามาใช้ระบบการตรวจสอบอากาศบนเกาะได้ 

นาอูรูไม่มีกองทหารเป็นของตนเอง การป้องกันประเทศเป็นหน้าที่ของรัฐบาลออสเตรเลียภายใต้ข้อตกลงอย่างไม่เป็นทางการของทั้งสองประเทศ ส่วนการรักษาความสงบเรียบร้อยจะใช้กองกำลังตำรวจขนาดเล็กซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมของฝ่ายพลเรือนเป็นผู้ดูแล นอกจากการป้องกันประเทศแล้ว นาอูรูและออสเตรเลียได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจเดือนกันยายน ค.ศ. 2005 โดยในบันทึกความเข้าใจนี้ออสเตรเลียจะให้เงินช่วยเหลือแก่นาอูรู รวมไปถึงการส่งผู้เชี่ยวชาญทางด้านการเงิน การสาธารณสุขและการศึกษาเพื่อเป็นที่ปรึกษาให้แก่รัฐบาลนาอูรู ทั้งนี้ผลประโยชน์ที่นาอูรูได้รับจะต้องแลกเปลี่ยนกับการที่นาอูรูจะให้ที่อยู่อาศัยกับกลุ่มผู้ขอลี้ภัยเข้าออสเตรเลียในระหว่างที่กระบวนการพิจารณากำลังดำเนินการอยู่ ในปัจจุบันประเทศนาอูรูใช้สกุลเงินดอลลาร์ออสเตรเลีย

## ภูมิศาสตร์
thumb|เกาะนาอูรู

ประเทศนาอูรูมีพื้นที่  โดยเป็นเกาะรูปรีตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของมหาสมุทรแปซิฟิก เกาะนาอูรูอยู่ห่างจากเส้นศูนย์สูตร  ไปทางทิศใต้ มีแนวปะการังล้อมรอบซึ่งแนวปะการังเหล่านี้จะปรากฏยอดแหลมให้เห็นเมื่อเวลาน้ำลง การเข้าถึงเกาะนาอูรูทางน้ำเป็นไปด้วยความยากลำบาก เนื่องจากการมีแนวปะการังที่ล้อมรอบเกาะมีผลทำให้ไม่สามารถสร้างท่าเรือได้ อย่างไรก็ตามมีการขุดคลองตามแนวปะการังเพื่อช่วยให้เรือเล็กสามารถเข้าถึงเกาะได้ 

แนวหน้าผาปะการังล้อมรอบที่ราบสูงตอนกลางของเกาะ จุดที่อยู่สูงสุดในบริเวณที่ราบสูงเรียกว่าคอมมานด์ริดจ์ ซึ่งมีความสูง 71 เมตรเหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง บริเวณที่มีความอุดมสมบุรณ์เพียงแห่งเดียวของประเทศนาอูรูอยู่ในบริเวณพื้นที่แคบ ๆ ของแถบชายฝั่งทะเล ซึ่งต้นมะพร้าวเจริญเติบโตได้ดี นอกจากนี้ดินบริเวณโดยรอบของลากูนบูอาดาสามารถปลูกกล้วย สับปะรด ผักชนิดต่าง ๆ เตยทะเล และพืชไม้เนื้อแข็งท้องถิ่นคือต้นกระทิง

นาอูรูเป็นหนึ่งในสามเกาะหินฟอสเฟตใหญ่ในมหาสมุทรแปซิฟิก โดยอีกสองแห่งคือเกาะบานาบาของประเทศคิริบาส และมากาเทียของเฟรนช์โปลินีเซีย อย่างไรก็ตามฟอสเฟตของประเทศนั้นถูกนำมาใช้เกือบหมดแล้ว การทำเหมืองฟอสเฟตในที่ราบสูงตอนกลาง ทำให้พื้นที่กลายเป็นที่ไร้พืช เต็มไปด้วยหินปูนขรุขระที่มียอดสูงสุด 15 เมตร การทำเหมืองแร่เป็นเวลาหนึ่งศตวรรษ ได้สร้างความเสียหายให้กับพื้นที่ถึงสี่ในห้า นอกจากนี้ยังสร้างความเสียหายพื้นที่เขตเศรษฐกิจจำเพาะโดยรอบ โดยประมาณการว่า 40% ของสัตว์น้ำตายจากของเหลวที่ปล่อยออกมา ซึ่งเต็มไปด้วยฟอสเฟต

ปริมาณน้ำจืดในนาอูรูมีอยู่อย่างจำกัด โดยชาวนาอูรูจะใช้ถังเพื่อกักเก็บน้ำฝน อย่างไรก็ตามชาวนาอูรูโดยส่วนมากจะพึ่งพาน้ำจืดจากโรงงานผลิตน้ำจืดจากทะเลทั้งสิ้น 3 แห่ง ซึ่งตั้งอยู่ที่สำนักงานสาธารณูปโภคนาอูรู (Nauru's Utilities Agency) ลักษณะภูมิอากาศของนาอูรูเป็นเขตร้อนชื้น เนื่องจากการตั้งอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตรและมหาสมุทร นาอูรูได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมในช่วงระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงเดือนกุมภาพันธ์ แต่มักไม่พบพายุหมุนเขตร้อนเท่าไหร่นัก ปริมาณหยาดน้ำฟ้าของนาอูรูมีความผันแปรสูงมากและมักได้รับอิทธิพลจากเอลนิลโญ ด้วยเหตุนี้ส่งผลให้บางครั้งนาอูรูประสบกับภาวะความแห้งแล้ง ในส่วนของอุณหภูมิในนาอูรูนั้น ช่วงเวลากลางวันอุณหภูมิจะอยู่ระหว่าง  ถึง  ส่วนตอนกลางคืนจะมีอุณหภูมิระหว่าง  ถึง 

ในปัจจุบัน นาอูรูประสบปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น นาอูรูได้รับการจัดให้เป็นหนึ่งในเจ็ดเกาะที่ประสบปัญหาภาวะโลกร้อนซึ่งอาจก่อให้เกิดน้ำท่วมเกาะได้ ถึงแม้ว่าร้อยละ 80 ของพื้นที่ในนาอูรูจะเป็นที่สูง แต่พื้นที่เหล่านั้นไม่สามารถอาศัยอยู่ได้ จนกว่าโครงการการฟื้นฟูแหล่งแร่ฟอสเฟตจะเริ่มดำเนินการ

## เศรษฐกิจ
นาอูรูมีแร่ฟอสเฟตอยู่มาก และรายได้แทบทั้งหมดของประเทศมาจากอุตสาหกรรมการขุดและส่งออกแร่ฟอสเฟต ซึ่งมีรายได้ดีจนทำให้ชาวนาอูรู มีรายได้เฉลี่ยต่อหัวสูงเป็นอันดับต้นในหมู่ประเทศหมู่เกาะแปซิฟิกด้วยกัน

## ประชากร
right|thumb|มิชชันนารีที่เข้ามาเผยแผ่ศาสนาคริสต์แก่ชาวนาอูรูจนกลายป็นศาสนาที่มีผู้นับถือมากที่สุดในประเทศ
ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2011 นาอูรูมีประชากร 9,378 คน ซึ่งแต่เดิมมีประชากรมากกว่านี้ โดยในปี ค.ศ. 2006 ชาวนาอูรูราว 1,500 คน ออกจากเกาะไปพร้อมกับแรงงานอพยพชาวคิริบาสและตูวาลูที่ถูกส่งกลับ ภาษาราชการของที่นี่คือ ภาษานาอูรู ร้อยละ 96 ของประชากรเชื้อสายนาอูรูนิยมใช้สนทนากันในบ้าน ส่วนภาษาอังกฤษถูกใช้สื่อสารกันอย่างแพร่หลายทั้งในรัฐบาลและการพาณิชย์ แม้ว่าชาวนาอูรูจะไม่ค่อยออกไปนอกประเทศก็ตาม

ประชากรส่วนใหญ่ของนาอูรูมีเชื้อสายนาอูรู ร้อยละ 58, บุคคลที่มาจากหมู่เกาะแปซิฟิกอื่น ๆ ร้อยละ 26, ชาวยุโรป ร้อยละ 8 และชาวจีนอีกร้อยละ 8 จากการสำรวจในปี ค.ศ. 2010 ประชากรนาอูรูส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์นิกายโปรเตสแตนต์ราวสองในสาม ส่วนที่เหลือนับถือนิกายโรมันคาทอลิก รวมทั้งหมดร้อยละ 75, ศาสนาของชาวจีนและศาสนาพุทธ ร้อยละ 11.9, ศาสนาบาไฮ ร้อยละ 9.6 และอไญยนิยม ร้อยละ 3.5 อย่างไรก็ตามรัฐบาลได้จำกัดสิทธิของกลุ่มมอรมอนและพยานพระยะโฮวาที่เป็นลูกจ้างต่างด้าวที่เข้ามาทำงานในบริษัทฟอสเฟตซึ่งรัฐเป็นเจ้าของกิจการ

อัตราการรู้หนังสือของชาวนาอูรูอยู่ที่ร้อยละ 96 มีการศึกษาภาคบังคับสำหรับเด็กอายุตั้งแต่ 6-16 ปี และไม่บังคับอีกสองปี ที่นาอูรูนี้มีวิทยาเขตของมหาวิทยาลัยเซาท์แปซิฟิกเปิดให้บริการ ก่อนการก่อตั้งวิทยาเขตดังกล่าวในปี ค.ศ. 1987 ผู้ศึกษาต่อจะต้องออกไปศึกษาต่อยังต่างประเทศ

ชาวนาอูรูมีปัญหาเกี่ยวกับโรคอ้วนหรือมีน้ำหนักเกินเกณฑ์มาตรฐาน มีสัดส่วนเป็นเพศชายร้อยละ 97 และเพศหญิงร้อยละ 93 ส่งผลให้ประเทศนาอูรูอยู่ในอันดับสูงสุดของโลกที่ประชากรมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวานชนิดที่สอง มีประชากรมากกว่าร้อยละ 40 ได้รับผลกระทบจากโรคดังกล่าวด้วย ส่วนปัญหาอื่น ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับการบริโภคของชาวนาอูรูคือ โรคไตและโรคหัวใจ อายุขัยโดยเฉลี่ยของชาวนาอูรูคือ 60.6 ปี สำหรับเพศชาย และ 68.0 ปี สำหรับเพศหญิง

## วัฒนธรรม

## สัตว์ป่าและพันธุ์พืช

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

### ข้อมูล

* 
* 

## ดูเพิ่ม
* Storr, C. (2020).  Cambridge: Cambridge University Press.
*
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* รัฐบาลนาอูรู
* Government of Nauru (archived site)
* Nauru. *[[The World Factbook]]*. Central Intelligence Agency.
* 
* 
* Nauru จาก *UCB Libraries GovPubs*
* Nauru profile จาก *[[BBC News Online]]*
* 


น
นาอูรู
นาอูรู
หมวดหมู่:ประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาทางการ
หมวดหมู่:เกาะในเขตโอเชียเนีย
หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2511
หมวดหมู่:อดีตอาณานิคมและรัฐในอารักขาของอังกฤษในเขตโอเชียเนีย