พระสันตะปาปา

**สมเด็จพระสันตะปาปา** ( มาจากคำว่า , "บาทหลวง"; ) หมายถึง มุขนายกแห่งกรุงโรม (Bishop of the Church of Rome) และผู้นำพระศาสนจักรโรมันคาทอลิกทั่วโลก พระศาสนจักรถือว่าสมเด็จพระสันตะปาปาเป็นผู้สืบตำแหน่งจากนักบุญซีโมนเปโตรอัครทูตของพระเยซู สมเด็จพระสันตะปาปาเลโอที่ 14 เป็นพระสันตะปาปาพระองค์ล่าสุดตามการประชุมเลือกสันตะปาปาเมื่อวันที่ 7-8 พฤษภาคม ค.ศ. 2025

ตำแหน่งของพระสันตะปาปา ในภาษาอังกฤษเรียก **ปาปาซี** (Papacy) และสำนักงานเลขานุการในพระองค์สมเด็จพระสันตะปาปา เรียก "สันตะสำนัก" ตั้งอยู่ที่นครรัฐวาติกัน ใจกลางกรุงโรม โดยถือตามความเชื่อสืบมาว่า นักบุญเปโตรและนักบุญเปาโลอัครทูตได้พลีชีพเป็นมรณสักขีในศาสนาคริสต์ที่นี่ สมเด็จพระสันตะปาปายังทรงดำรงตำแหน่งประมุขแห่งนครรัฐวาติกันด้วย ซึ่งเป็นรัฐอธิปไตยที่ตั้งอยู่ภายในกรุงโรม

ตำแหน่งสมเด็จพระสันตะปาปาถือเป็นตำแหน่งที่เก่าแก่ที่สุดในโลกตำแหน่งหนึ่ง และมีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์โลก ในสมัยโบราณสมเด็จพระสันตะปาปามีหน้าที่หลักในการเผยแผ่ศาสนาคริสต์และตัดสินข้อขัดแย้งด้านความเชื่อภายในพระศาสนจักร ในสมัยกลางสมเด็จพระสันตะปาปาทรงมีบทบาทสำคัญมากในทางโลกในยุโรปตะวันตกด้วย เช่น ทรงเป็นผู้ตัดสินความขัดแย้งระหว่างประมุขของรัฐ รวมถึงสงครามหลายครั้ง ปัจจุบันนี้นอกจากจะทำหน้าที่ด้านเผยแผ่ศาสนาคริสต์แล้ว พระสันตะปาปายังปฏิบัติพระกรณียกิจด้านคริสต์ศาสนสัมพันธ์และศาสนสัมพันธ์ งานการกุศล และการปกป้องสิทธิมนุษยชนด้วย

ตั้งแต่สมัยใหม่เป็นต้นมา สมเด็จพระสันตะปาปาได้สูญเสียอำนาจทางฝ่ายโลก ปัจจุบันจึงเน้นแต่ด้านศาสนา ในปี ค.ศ. 1870 คริสตจักรโรมันคาทอลิกมีประกาศคำสอนต้องเชื่อว่าสมเด็จพระสันตะปาปาทรงไม่เคยผิดพลาดในการกำหนดหลักความเชื่อและศีลธรรม แต่ก็ไม่ค่อยประกาศใช้บ่อยครั้งนัก การประกาศครั้งแรกเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1950 เรื่องยืนยันว่าเรื่องแม่พระรับเกียรติยกขึ้นสวรรค์เป็นคำสอนต้องเชื่อ

## ประวัติ
คำว่า Papa ในภาษาละติน หรือ Pappas ในภาษากรีก แปลว่า **บิดา** ศาสนาคริสต์ตะวันออกได้ใช้คำนี้เพื่อหมายถึงมุขนายกและบาทหลวงระดับสูงในคริสตจักร ต่อมาคำนี้ถูกใช้เป็นคำนำหน้านามของอัครบิดรแห่งอะเล็กซานเดรียมาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 3 และต่อมาจึงใช้กับบรรดามุขนายกในศาสนาคริสต์ตะวันตกด้วย มาร์เซลลินุสเป็นมุขนายกองค์แรกของคริสตจักรกรุงโรมที่ใช้คำนำหน้านามว่าพระสันตะปาปา แต่ก็เป็นการใช้อย่างไม่เป็นทางการ จนกระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 6 เป็นต้นมา คริสตจักรโรมันคาทอลิกจึงใช้คำว่าพระสันตะปาปากับมุขนายกแห่งกรุงโรมโดยเฉพาะ และในคริสต์ศตวรรษที่ 11 สมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 7 ได้ประกาศให้คำว่า "สมเด็จพระสันตะปาปา" สงวนไว้ใช้กับมุขนายกแห่งกรุงโรมเท่านั้น

## พระอิสริยยศทางการ
รายชื่อพระอิสริยยศอย่างเป็นทางการของพระสันตะปาปาตามหนังสือ Annuario Pontificio (รายงานประจำปีของสันตะสำนัก) ได้แก่

ส่วนคำว่า "พระสันตะปาปา" (Papa) ไม่ปรากฏเป็นพระอิสริยยศทางการ แต่มักใช้เป็นชื่อเอกสาร และเขียนย่อเป็น PP. (มาจาก papa pontifex) กำกับลงท้ายในลายพระอภิไธย เช่น สมเด็จพระสันตะปาปาปอลที่ 6 ทรงลงพระนามว่า "Paulus PP. VI"

## รายพระนามสมเด็จพระสันตะปาปา

## ผู้อ้างตนเป็นพระสันตะปาปา

**[[ผู้อ้างตนเป็นพระสันตะปาปา]]** หรือ **พระสันตะปาปาซ้อน** (antipope) หมายถึง ผู้ที่เป็นพระสันตะปาปาโดยไม่ถูกต้อง ทั้งที่อ้างตัวเอง เกิดจากความสับสน หรือได้รับเลือกให้เป็นพระสันตะปาปาแล้ว แต่ไม่ได้รับการแต่งตั้งอย่างเป็นทางการ หรือได้รับตำแหน่งโดยถูกต้องแล้ว แต่ถือกันว่าเป็นพระสันตะปาปาอย่างไม่ถูกต้อง และเป็นปรปักษ์ต่อพระสันตะปาปาที่ได้รับเลือกมาอย่างถูกต้องตามกฎหมายศาสนจักร

พระสันตะปาปาซ้อนมักเกิดจากความขัดแย้งระหว่างผู้ปกครองฝ่ายอาณาจักรกับฝ่ายคริสตจักรในขณะนั้น โดยเฉพาะกับจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ทั้งนี้ผู้ปกครองในหลายสมัยพยายามจะเข้ามาแทรกแซงศาสนจักร ส่วนศาสนจักรเองนั้น ตามประวัติศาสตร์ก็ปรากฏว่ามีการพยายามแทรกแซงทางโลกเช่นเดียวกัน เช่นการสนับสนุน antiking ในประเทศเยอรมนีสมัยก่อน

นอกจากความขัดแย้งกับทางโลกแล้ว ความสับสนและไม่ลงรอยภายในศาสนจักรเอง ก็ทำให้มีผู้อ้างตนเป็นพระสันตะปาปาขึ้นในระหว่างการเลือกพระสันตะปาปาเช่นเดียวกัน กล่าวได้อีกอย่างก็คือ พระสันตะปาปาที่ถูกต้องนั้นก็มีโอกาสเป็นปรปักษ์พระสันตะปาปาได้เช่นเดียวกัน ถ้าการณ์กลับว่าพระสันตะปาปาเท็จได้รับเลือกเป็นพระสันตะปาปาที่ถูกต้อง

ความไม่ลงรอยกันในการเลือกพระสันตะปาปาในศาสนจักรโรมันคาทอลิกนั้น ภายหลังนำไปสู่การปฏิรูปศาสนาฝ่ายโปรเตสแตนต์ในที่สุด

รายนามพระสันตะปาปาซ้อนมาจากมุมมองของนิกายโรมันคาทอลิก ผู้อ้างตนเป็นพระสันตะปาปาบางพระองค์อาจจะถือเป็นพระสันตะปาปาที่ถูกต้องในมุมมองของนิกายอื่น

## พระสันตะปาปาพระองค์สุดท้าย
มีการพยากรณ์กันว่า สมเด็จพระสันตะปาปาองค์สุดท้ายจะใช้พระนามว่า "เปโตร" (สมเด็จพระสันตะปาปาเปโตรที่ 2) ทำให้สมเด็จพระสันตะปาปาหลายพระองค์ไม่ทรงเลือกใช้ หรือหลีกเลี่ยงพระนาม “เปโตร” ตามการพยากรณ์

## หมายเหตุ

 ฝ่ายคาทอลิกเรียก "พระสังฆราชแห่งพระศาสนจักรกรุงโรม"

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## อ่านเพิ่ม
* Brusher, Joseph H. *Popes Through The Ages*. Princeton: D. Van Nostland Company, Inc., 1959.
* Chamberlin, E.R. *The Bad Popes*. 1969. Reprint: Barnes and Noble, 1993. ISBN 978-0-88029-116-3.
* Dollison, John *Pope-pourri*. New York: Simon & Schuster, 1994. ISBN 978-0-671-88615-8.
* Kelly, J.N.D. *The Oxford Dictionary of Popes*. Oxford: University Press, 1986. ISBN 0-19-213964-9.
* Maxwell-Stuart, P.G. *Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present; with 308 Illustrations, 105 in Color*. London: Thames and Hudson, 1997. ISBN 0-500-01798-0.
* Norwich, John Julius. *The Popes: a History*. Chatto, 2011.

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Catholic Encyclopedia entry
* Pope Endurance League - Sortable list of Popes
* Data Base of more than 23,000 documents of the Popes in latin and modern languages
* The Holy See - The Holy Father—website for the past and present Holy Fathers (since Pope Leo XIII)
* "papacy." Encyclopædia Britannica. 2009. Encyclopædia Britannica Online
* Origins of Peter as Pope 
* The Authority of the Pope: Part I 
* The Authority of the Pope: Part II 


หมวดหมู่:ประมุขแห่งรัฐ