open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ภาษาเซบัวโน

**ภาษาเซบู** (; ; เซบู: ) เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียน มีผู้พูดในฟิลิปปินส์ 18 ล้านคน ชื่อในภาษาอังกฤษมาจากชื่อเกาะเซบู รวมกับปัจจัยจากภาษาสเปน -ano หมายถึง ที่เกี่ยวกับเชื้อชาติ

## การแพร่กระจายทางภูมิศาสตร์
มีผู้พูดเป็นภาษาแม่ในเกาะเซบู เกาะโบโฮล ทางตะวันออกของเกาะเนโกรส ทางตะวันตกของเกาะเลเตและบีลีรัน ทางใต้ของเกาะมัสบาเต และเกือบตลอดเกาะมินดาเนา มีผู้พูดเป็นบางเมืองในเกาะซามาร์ กระทั่ง พ.ศ. 2518 ภาษานี้เป็นรองภาษาตากาล็อกในด้านจำนวนผู้พูดทั้งหมด แต่ภาษาเซบูมีผู้พูดเป็นภาษาแม่มากกว่า การอพยพจากเซบู โบโฮล และเนโกรสเข้าสู่มินดาเนา ทำให้มีประชากรที่พูดภาษาเซบูมากขึ้น บางสำเนียงของภาษาเซบูเรียกชื่อเป็นภาษาใหม่ ผู้อยู่ในโบโฮลมักเรียกภาษาเซบูว่า โบล-อาโนน ในขณะที่ผู้พูดภาษาเซบูในเลเตเรียกภาษาของตนเองว่ากานา

นอกจากนั้น ภาษานี้ยังใช้โดยชาววาไรในซามาร์และเลเต ชาวโปโรฮาโนนในโปโร ชาวอีลองกอสในเนโกรสโอรีเยนตัล ชาวเอสกายาในโบโฮล และโดยชนกลุ่มน้อยทั้งที่เป็นชนพื้นเมืองและผู้อพยพในมินดาเนา ภาษาเซบูเรียงประโยคแบบกริยา-ประธาน-กรรม ส่วนแรกของประโยคเป็นส่วนที่เน้น คำนามและคำคุณศัพท์เชื่อมเข้าด้วยกันด้วยคำเชื่อม nga

## เสียง
ภาษาเซบูมีพยัญชนะ 17 เสียง p, t, k, ʔ, b, d, g, m, n, ng, s, h, w, l, r, y, และ j มีสระ 4 เสียง คือ : i, e, a, และ u/o u และ o แทนเสียงเดียวกันโดย u มักใช้ต้นพยางค์ ส่วน o ใช้ตอนท้ายของพยางค์ แต่ก็มีข้อยกเว้น เช่น kamatuoran (ความจริง) hangtúd (จนกระทั่ง) e พบในคำบางคำเช่น  babaye (เด็กหญิง/ผู้หญิง) parayeg (ความรัก) pangadye (สวดมนต์) ในพยางค์ท้าย e มักเป็น I คำที่มี e มักเป็นคำยืมจากภาษาสเปน

## คำศัพท์และคำยืม
ภาษาเซบูมีคำยืมจากภาษาสเปนมาก เช่น krus มาจาก cruz หมายถึง ตัด ข้าม merkado มาจาก mercado หมายถึงตลาด และมีคำยืมจากภาษาอังกฤษที่เปลี่ยนเสียงไปบ้าง เช่น hayskul มาจาก high school syapin มาจาก shopping และ drayber มาจาก driver ส่วนคำยืมจากภาษาอื่น ๆ ได้แก่ ภาษาอาหรับที่เข้ามาพร้อมศาสนาอิสลาม เช่น imam, sharif, jihad และภาษาสันสกฤต เช่น mahárlika karma เป็นต้น

## ไวยากรณ์
### สรรพนาม
คำนามในภาษาเซบูผันตามบุคคล จำนวนและการก บุรุษที่หนึ่เอกพจน์ไม่มีการแยกเพศ แต่มีการแยกสรรพนามรวมและไม่รวมผู้ฟังสำหรับบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ มีสี่การกคือสมบูรณ์ ความเป็นเจ้าของ (กำหนดก่อนหรือหลัง) และกรรม

### การใช้ asa และ hain
ทั้งสองคำหมายถึง ที่ไหน แต่ใช้ต่างกันในการเขียนที่เป็นทางการ
* Asa ใช้ถามเกี่ยวกับสถานที่ เช่น Asa ka padulong? คุณจะไปไหน  Asa ta molarga? เราจะไปเที่ยวที่ไหน
* Hain ใช้ถามเกี่ยวกับคนหรือสิ่งของ เช่น Hain na ang gunting? กรรไกรอยู่ที่ไหน Hain na si Arsenia? อาร์เซเนียอยู่ที่ไหน
ภาษาเซบูที่ใช้ในการพูดปัจจุบัน มักใช้ asa แทนที่ hain จะพบการใช้ hain น้อยมาก และมักเป็นการใช้ของผู้พูดภาษาเซบูเป็นภาษาแม่ที่อายุมาก

## การสนับสนุน
การใช้ภาษาตากาล็อกเป็นพื้นฐานของภาษาฟิลิปปินส์สร้างปัญหาให้กับผู้พูดภาษาอื่น ๆ ในฟิลิปปินส์ มีบางกลุ่มออกมาต่อต้าน บางกลุ่มใช้ภาษาเซบูแทนภาษาฟิลิปปินส์เช่นบนเกาะเซบู กลุ่มที่สนับสนุนภาษาเซบูมีเหตุผลดังนี้
* ตามประวัติศาสตร์ เซบูเป็นเมืองแห่งแรกสุดและเก่าสุดของฟิลิปปินส์ เก่ากว่ามะนิลาและเคยเป็นเมืองสำคัญทางการค้ามาก่อน
* ตามหลักของภาษา ภาษาเซบูเป็นภาษาที่มีผู้ใช้มากเป็นอันดับสองและเป็นภาษาแม่ของประชาชนบนเกาะเซบู และยังใช้พูดในมินดาเนา ตะวันออกของเนโกรส และโบโฮล
* บริเวณที่ใช้ภาษาเซบูเป็นภาษาแม่กว้างกว่าของภาษาตากาล็อก

หมวดหมู่:ภาษาในประเทศฟิลิปปินส์
เซบัวโน
ภาษาเลปชา

**ภาษาเลปชา**(อักษรเลปชา: ไฟล์:ᰛᰩᰵ་ᰛᰧᰶᰵ.SVG; *Róng ríng*)เป็นภาษาที่พูดโดยชาวเลปชา ในรัฐสิกขิม อินเดีย รวมทั้งบางส่วนของเนปาลและภูฏาน เขียนด้วยอักษรเลปชา ต้นกำเนิดของอักษรนี้ยังคลุมเครือ เริ่มแรกเขียนในแนวตั้งแบบเดียวกับอักษรจีน จัดเป็นภาษาท้องถิ่นในบริเวณที่ใช้พูด มีผู้พูดราว 50,000 คน
## ประชากร
ภาษาเลปชาใช้พูดโดยชนกลุ่มน้อยในรัฐสิกขิม และรัฐเบงกอลตะวันตกรวมทั้งในเนปาลและภูฏาน ภาษานี้จัดเป็นภาษาดั้งเดิมก่อนการมาถึงของภาษาทิเบตและภาษาเนปาลี ผู้พูดภาษาเลปชามีหลายกลุ่ม โดยกลุ่มที่อยู่ในอินเดียมีมากกว่าเนปาลและภูฏาน โดยประมาณ คาดว่าผู้พูดภาษาเลปชามีประมาณ 53,000 คน โดยมีผู้พูดเป็นภาษาแม่ราว 30,000 คน
## การจัดจำแนก
ภาษาเลปชาเป็นภาษาที่จัดจำแนกได้ยาก Van Driem (2001) เสนอว่าเป็นภาษาใกล้เคียงกับกลุ่มภาษามหากิรันตี ซึ่งเป็นกลุ่มย่อยของกลุ่มภาษาหิมาลัย ในอีกด้านหนึ่ง SILได้จัดให้ภาษาเลปชาอยู่ในกลุ่มภาษาหิมาลัย ซึ่งจัดเป็นกลุ่มพี่น้องกับภาษาทิเบต-กานุยรีภาษาเลปชาเป็นภาษาที่หลากหลาย มีรากศัพท์ที่ได้รับอิทธิพลจากภาษาอื่นๆหลายกลุ่ม  โดยเฉพาะภาษาเนปาลและภาษาสิกขิม
## ลักษณะ
ภาษาเลปชาเป็นภาษาในกลุ่มภาษาทิเบต-พม่าที่ไม่มีวรรณยุกต์ แม้จะมีเครื่องหมายกำกับเสียงในอักษรเลปชา รากศัพท์เป็นคำพยางค์เดียว
## อักษรและการถอดเป็นอักษรโรมัน
อักษรเลปชาเป็นการเขียนแบบพยางค์ ที่มีเครื่องหมายและการเชื่อมต่อ ในช่วงแรก อักษรเลปชาเขียนในแนวตั้ง ซึ่งแสดงอิทธิพลจากภาษาจีน  ก่อนที่จะมีอักษรเลปชา เคยเขียนด้วยอักษรทิเบต  มีการนำอักษรโรมันมาใช้กับภาษานี้ซึ่งมีหลายระบบ ทั้งระบบที่อิงตามภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส หรือภาษาเยอรมัน ซึ่งใช้โดยนักวิชาการชาวตะวันตก
## ไวยากรณ์
การเรียงคำเป็นแบบประธาน-กรรม-กริยา ลักษณะของภาษาเป็นแบบรูปคำติดต่อทำให้คำในภาษาเลปชามี 1-2 พยางค์ นอกจากนั้นยังมีลักษณะของการกเกี่ยวพันในการบรรยายเหตุการณ์  ภาษาเลปชามีการกสำหรับนาม 2 การก มีคำนำหน้านามชี้เฉพาะ –re และการกกรรม –m เครื่องหมายอื่นๆแสดงด้วยปรบท

## อ้างอิง
* Coulmas, Florian. The Blackwell Encyclopedia of Writing Systems. Blackwell, 1996

ลเปชา
ลเปชา
ลเปชา
โบอิง วาย1

**โบอิง วาย1** เป็นโครงการของฝ่ายผลิตเครื่องบินพาณิชย์โบอิง เพื่อทดแทนเครื่องบินรุ่น 737-700, 737-800, 737-900 และ757-200 นอกจากนี้ยังอาจจะทดแทนเครื่องบินรุ่น 717 และ737-600 ด้วยเช่นกัน

## การพัฒนา
โบอิง วาย1 หรืออาจจะรู้จักกันในอีกชื่อว่า 737RS (737 Replacement Study) เป็นหนึ่งในโครงการเยลโลสโตน ที่พัฒนาเครื่องบินรุ่นใหม่ขึ้นมาทดแทนเครื่องรุ่นเก่า เช่น การนำเอาวัสดุคอมโพสิตเป็นวัตถุดิบทำลำตัวเครื่องบิน หรือการพัฒนาเครื่องยนต์โทรโบแฟนที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งมี 787 เป็นเครื่องแบบแรกจากโครงการที่เริ่มผลิตออกจำหน่ายในเชิงพาณิชย์

ในด้านของแอร์บัส ก็กำลังพัฒนาเครื่องรุ่นใหม่ แอร์บัส เอ็นเอสอาร์ เพื่อแข่งขันกับ วาย1 เช่นกัน

## เครื่องบินที่ใกล้เคียงกัน
### รุ่นที่ใกล้เคียงกัน
* โบอิง 787
* โบอิง 777

### เครื่องบินที่คล้ายกัน
* แอร์บัส เอ็นเอสอาร์

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Not if... but when จาก Fight International, วันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2548 
* http://www.flightglobal.com/Articles/2006/02/07/Navigation/177/204506/THE+737+STORY+Smoke+and+mirrors+obscure+737+and+Airbus+A320+replacement.html  จาก Fight International, วันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2549 
* โบอิงยืนยันการศึกษาเครื่องบินทดแทน 737 จาก Fight International, วันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2549 
* Boeing dream of futristic jets จาก ซีแอตเทิลไทม์, วันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2549 
* โบอิงกำลังศึกษาเครื่องบิน 2 แบบ ที่จะทดแทน 737  จาก รอยเตอร์ ในยูเอสทูเดย์, วันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2549 

วาย1
พระมหาธรรมราชา

**พระมหาธรรมราชา** เป็นตำแหน่งผู้ครองแคว้นสุโขทัยสามารถหมายถึง
* พระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไท) -- พระมหากษัตริย์กรุงสุโขทัย
* พระมหาธรรมราชาที่ 2 (ลือไท) -- พระมหากษัตริย์กรุงสุโขทัย
* พระมหาธรรมราชาที่ 3 (ไสลือไท) -- พระมหากษัตริย์กรุงสุโขทัย
* พระมหาธรรมราชาที่ 4 (บรมปาล) -- พระมหากษัตริย์กรุงสุโขทัย
* สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช สมเด็จพระสรรเพชญที่ 1 -- พระมหากษัตริย์กรุงศรีอยุธยา

ม
หมวดหมู่:ฐานันดรศักดิ์ไทย
ศาสนาพุทธในประเทศนิการากัว

**พุทธศาสนาในประเทศนิการากัว** เริ่มต้นขึ้นในศตวรรษที่ 19 มีการอพยพของชาวจีนโพ้นทะเลมาตั้งถิ่นฐานในประเทศนิการากัว ในปัจจุบันในประเทศนิการากัวมีชาวพุทธประมาณ 0.1% ซึ่งมีจำนวนน้อยมาก  และบางส่วนก็ได้หันไปนับถือศาสนาคริสต์ 

## ประวัติ
ชาวพุทธกลุ่มแรกเริ่มเข้าสู่ประเทศนิการากัวในศตวรรษที่ 19 โดยชาวจีนโพ้นทะเล เริ่มต้นอพยพมา และส่วนมากชาวจีนโพ้นทะเลกลุ่มนี้อพยพมาจากกวางตุ้ง (广东) 

## ดูเพิ่ม
*ชาวนิการากัวเชื้อสายจีน

## อ้างอิง


## แหล่งข้อมูลอื่น
*El Nuevo Diario  Budismo en Nicaragua 
*Centros de Budismo en Nicaragua  

หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:ประเทศนิการากัว
ภาพลวงตา

**ภาพลวงตา** () หมายถึง ภาพที่หลอกตาให้มองเห็นและรับรู้ผิดพลาดไปจากความเป็นจริง ส่วนใหญ่สายตาจะรับรู้ผิดพลาดเกี่ยวกับรูปทรง ขนาด และสี

ในบางครั้งตาของคนเราก็ไม่ได้เห็นสิ่งที่เป็นอยู่จริงเสมอไปและสามารถถูกหลอกได้ง่าย ตาและสมองของคนเราจะทำงานประสานกันอย่างใกล้ชิดมาก โดยตาทำหน้าที่รับภาพเข้ามา ส่วนสมองทำหน้าที่ประมวลผลและวิเคราะห์ว่าภาพที่รับเข้ามาเป็นภาพอะไร มีสีอะไร เป็นภาพเคลื่อนไหวหรือภาพนิ่ง เมื่อแสงจากวัตถุกระทบกับเลนส์ตาจะเกิดการหักเหและเกิดเป็นภาพจริงบริเวณจอตา (retina) และจอตาก็จะดูดซับและแปลงภาพให้เป็นสัญญาณไฟฟ้าส่งต่อไปยังสมอง

## สาเหตุของการเกิดภาพลวงตา
สาเหตุที่คนเราเห็นภาพลวงตานั้นมาจากวิวัฒนาการของสมองด้านการประมวลผลภาพ หากสมองใช้เวลานานมากเกินไปในการประมวลผลภาพอาจจะทำให้เกิดผลเสียขึ้นได้ เช่น ถ้าเราขับรถอยู่และสมองต้องประมวลผลทุกสิ่งทุกอย่างที่เห็นทุก ๆ ครั้ง กว่าจะรับรู้ว่ามันคืออะไรและควรทำอย่างไร ก็คงจะขับรถชนมันไปก่อนแล้ว สมองจึงต้องใช้วิธีลัดทุกวิธีที่จะได้ผลลัพธ์ออกมาให้เร็วที่สุด มันจึงเชื่อมโยงสิ่งที่เห็นเข้ากับสมมติฐานจากประสบการณ์ประกอบเป็นสิ่งที่เรารับรู้

250px|thumb|right|ภาพลวงตาเกี่ยวกับสี ช่อง A มีสีเดียวกันกับช่อง B

สาเหตุของการเกิดภาพลวงตาสามารถแบ่งออกได้ดังนี้

# เกิดจากความสามารถในการกวาดสายตาในแนวดิ่งและแนวราบไม่เท่ากัน
# เกิดจากตา 2 ข้าง ส่งข้อมูลที่แตกต่างกันไปยังสมอง
# เกิดจากการเติมสิ่งหนึ่งสิ่งใด (Embeddedness)
# เกิดจากการเกิดมุมหรือ การตัดกันของเส้น (Angle of Intersection Lines)
# เกิดจากการเปรียบเทียบ หรือขนาดสัมพัทธ์ (Relative Size)
# เกิดจากสิ่งแวดล้อม
# เกิดจากการมองภาพด้วยนัยน์ตาทั้งสองข้าง
# เกิดจากเซลล์ประสาทตามีขีดจำกัดในการรับรู้
# เกิดจากสมบัติของแสง เช่น ภาพลวงตาที่เกิดจากการสะท้อนของแสง ทำให้ภาพมีขนาดใหญ่กว่าวัตถุของจริง

## ภาพแบบลวงตา
* ภาพลวงตาตาราง
* ห้องเอมส์
* หน้าต่างสี่เหลี่ยมคางหมูเอมส์
* ลูกบาศก์เนกเกอร์
* ภาพลวงตาสีเดียวกัน
* ภาพลวงตาปอนโซ
* แจกันรูบิน
* ภาพลวงตาแซนเดอร์
* ภาพลวงตาผนังร้านกาแฟ
* ภาพลวงตาแจสตรอล
* ภาพลวงตาวุนต์

## อ้างอิง
* http://www.neutron.rmutphysics.com/teaching-glossary/index.php?option=com_content&task=view&id=3874&Itemid=8&limit=1&limitstart=0 
* http://www.indepencil.com/%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B9%87%E0%B8%99%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%A5%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%95/ 

หมวดหมู่:ปรากฏการณ์ทางแสง

หมวดหมู่:การมองเห็น
ศูนย์ส่งดาวเทียมจิ่วเฉฺวียน

thumb|250px|ศูนย์ส่งดาวเทียมจิ่วเฉฺวียน
**ศูนย์ส่งดาวเทียมจิ่วเฉฺวียน** (; ) เป็นสถานีปล่อยจรวดขนส่งดาวเทียมของประเทศจีน อยู่ในมณฑลกานซู่ ทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือของจีน ห่างจากกรุงปักกิ่งประมาณ 1,600 กิโลเมตร

## อ้างอิง
*จีนประสบผลสำเร็จในการส่ง"ดาวเทียมสำรวจระยะไกลหมายเลข 2"ขึ้นสู่อวกาศ 

หมวดหมู่:ท่าอวกาศยาน
หมวดหมู่:องค์การอวกาศแห่งชาติจีน
หมวดหมู่:โครงการอวกาศจีน
หมวดหมู่:ดาวเทียม
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในมณฑลกานซู่
ทะเลอาหรับ

**ทะเลอาหรับ** (; ) เป็นบริเวณทางเหนือของมหาสมุทรอินเดีย โดยทิศเหนือติดกับประเทศปากีสถาน, อิหร่าน และอ่าวโอมาน ทิศตะวันตกติดกับอ่าวเอเดน, ช่องการ์ดาฟูล และคาบสมุทรอาหรับ ทิศตะวันออกเฉียงใต้ติดกับทะเลแลกคาดิฟ ทิศตะวันตกเฉียงใต้ติดกับประเทศโซมาเลีย และทิศตะวันออกติดกับประเทศอินเดีย รวมมีพื้นที่ 3,862,000 ตารางกิโลเมตร (1,491,000 ตารางไมล์) และส่วนที่ลึกที่สุดลึก 4,652 เมตร (15,262 ฟุต) 

## ประเทศที่ติดทะเลนี้

ประเทศที่ติดทะเลนี้ มีดังนี้:
# - ชายฝั่ง 2,500 กิโลเมตร
# - ชายฝั่ง 1,050 กิโลเมตร
# 
# 
# 
# 
#

## อ้างอิง

## ข้อมูล

*Documents on the Persian Gulf's name https://simple.wikipedia.org/wiki/Documents_on_the_Persian_Gulf%27s_name 
*A book and Atlas https://japan.mfa.gov.ir/en/newsview/536034

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Arabian Sea (World Wildlife Fund)

อาหรับ
หมวดหมู่:คาบสมุทรอาหรับ
รายชื่อประธานาธิบดีอินโดนีเซีย

รายชื่อผู้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีของประเทศอินโดนีเซีย ตำแหน่งประธานาธิบดีนี้ได้รับการสถาปนาขึ้นในช่วงของการก่อตั้งประเทศอันเป็นผลมาจากรัฐธรรมนูญฉบับคณะกรรมการสืบสวนเพื่องานเตรียมความพร้อมสำหรับเอกราช (เบเปอูเปกา) ซึ่งเป็นธรรมนูญฉบับร่างเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการประกาศเอกราชของอินโดนีเซีย เคยใช้ในปี 2488 จากนั้นในวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2488 รัฐธรรมนูญฉบับคณะกรรมการเตรียมความพร้อมสำหรับเอกราชอินโดนีเซีย (เปเปกาอี) อันเป็นฉบับที่ถูกร่างขึ้นในวันที่ 7 สิงหาคม พ.ศ. 2488 ก็ได้ถูกนำมาใช้อย่างถาวรแทนที่ฉบับเดิม โดยในรัฐธรรมนูญฉบับดังกล่าวได้เลือกซูการ์โนขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีเป็นคนแรกของประเทศ

## พรรคการเมือง

## รายชื่อ

## ดูเพิ่ม
* รายนามรองประธานาธิบดีอินโดนีเซีย

## เชิงอรรถ

อ

หมวดหมู่:การเมืองอินโดนีเซีย
ประตูหัตถ์พระเจ้า

thumb|right|300px|ผังการเคลื่อนที่ของมาราโดนาในการทำประตู

**ประตูหัตถ์พระเจ้า** ( ) เป็นการยิงประตูของดิเอโก มาราโดนา นักฟุตบอลชาวอาร์เจนตินา ในการแข่งขันฟุตบอลโลก 1986 รอบแปดทีมสุดท้ายระหว่างอาร์เจนตินากับอังกฤษ เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน ค.ศ. 1986 ที่เมืองเม็กซิโกซิตี ประเทศเม็กซิโก

การทำประตูเกิดขึ้นเมื่อเริ่มครึ่งหลังไปได้ 6 นาที ประตูรวมอยู่ที่ 0-0 ดิเอโก มาราโดนาเข้าถึงบอลก่อนปีเตอร์ ชิลตัน ผู้รักษาประตูของอังกฤษ และได้ใช้มือซ้ายปัดลูกฟุตบอลเข้าประตูไป ซึ่ง อาลี บิน นัสเซอร์ กรรมการชาวตูนิเซียที่มองไม่เห็นการใช้มือได้ตัดสินให้ลูกนี้เป็นประตู

ผู้ชมและผู้เล่นคนอื่นๆ มองไม่เห็นการทำแฮนด์บอลของมาราโดนา ในภายหลังมาราโดนาได้กล่าวถึงประตูนี้ว่า "un poco con la cabeza de Maradona y otro poco con la mano de Dios" (ส่วนหนึ่งของการทำประตูมาจากหัวของมาราโดนาเอง อีกส่วนหนึ่งเป็นผลมาจาก**หัตถ์พระเจ้า**) ประตูนี้จึงถูกเรียกว่า "หัตถ์พระเจ้า" นับแต่นั้นเป็นต้นมาและเป็นตำนานให้ผู้ที่ได้ดูในสมัยนั้นนำมาเล่าสู่รุ่นลูกรุ่นหลาน

ในเกมนั้นดิเอโก มาราโดนายังได้ยิงประตูที่ถูกยกย่องให้เป็น ประตูแห่งศตวรรษ ในประวัติศาสตร์ฟุตบอลโลก จบเกมอาร์เจนตินาชนะ 2-1 

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ฟุตบอลโลก 1986
หมวดหมู่:ดิเอโก มาราโดนา
ชิต สิงหเสนี

**ชิต สิงหเสนี** (5 กรกฎาคม พ.ศ. 2447 – 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2498) เป็นมหาดเล็กชาวไทย เริ่มเข้ารับราชการในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อมาได้ถูกกล่าวหาว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล ทำให้ศาลฎีกาพิพากษาตัดสินโทษประหารชีวิต พร้อมกับจำเลยร่วม ได้แก่ บุศย์ ปัทมศริน และเฉลียว ปทุมรส ที่เรือนจำกลางบางขวาง

## ประวัติ
ชิต สิงหเสนี เกิดเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2447 เป็นบุตรของพระตำรวจเอก นายพลตรี พระยาอนุชิตชาญไชย (สาย สิงหเสนี) กับนางน้อม (สกุลเดิม สุวรรณทัต) มีพี่น้องร่วมบิดามารดากัน 4 คน ได้แก่
# นายชิต สิงหเสนี 
# คุณหญิงอนงค์ สิริราชไมตรี (ภริยาหลวงสิริราชไมตรี (จรูญ สิงหเสนี))
# นายสนาน สิงหเสนี 
# นางเสนาะ กุญชร ณ อยุธยา

นายชิตได้เป็นนักเรียนมหาดเล็กหลวงในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว แล้วเริ่มเข้ารับราชการในตำแหน่งมหาดเล็กในตอนต้นรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ดำรงตำแหน่งสุดท้ายคือมหาดเล็กห้องพระบรรทมของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล 

นายชิตถูกกล่าวหาว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดลในวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2489 ศาลฎีกาได้พิพากษาให้นายชิตได้รับโทษประหารชีวิต และถูกนำตัวไปประหารชีวิตพร้อมกับนายบุศย์ ปัทมศริน และนายเฉลียว ปทุมรส ซึ่งตกเป็นจำเลยร่วมในคดีเดียวกันที่เรือนจำบางขวาง เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2498 สิริอายุได้ 

ในเวลาต่อมาได้มีการวิเคราะห์และศึกษาเกี่ยวกับกรณีสวรรคต โดยพิจารณาจากพยานหลักฐานที่ปรากฏในภายหลังคดีได้รับการพิพากษา ทำให้เกิดข้อสันนิษฐานในหมู่ผู้ศึกษาเรื่องดังกล่าวว่า นายชิต สิงหเสนี พร้อมทั้งจำเลยร่วมอีก 2 คนที่ถูกประหารชีวิตพร้อมกัน อาจเป็นผู้บริสุทธิ์ในคดีนี้

## ครอบครัว
นายชิต สมรสกับนางชูเชื้อ (นามเดิม **วลี กฤษณามระ**) มีบุตรด้วยกัน 7 คน ดังนี้
# สมปอง สิงหเสนี
# ผ่องพรรณ สิงหเสนี
# พวงศรี สิงหเสนี
# วิลาสี สิงหเสนี
# ชวพร สิงหเสนี
# ชวันดา สิงหเสนี
# ลักษณา สิงหเสนี

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

### ไทย

### ต่างประเทศ

*  :
** พ.ศ. 2486 – 80x80px เหรียญที่ระลึกครบรอบ 100 ปี วันพระราชสมภพของพระเจ้าเฟรเดอริกที่ 8

## ลำดับสาแหรก



## ดูเพิ่ม
* รายชื่อบุคคลที่ถูกประหารชีวิตด้วยการยิงเป้าในประเทศไทยตั้งแต่ พ.ศ. 2478-2530
## อ้างอิง

หมวดหมู่:ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
หมวดหมู่:สกุลสิงหเสนี
หมวดหมู่:สกุลสุวรรณทัต
หมวดหมู่:ชาวไทยที่ถูกประหารชีวิต
หมวดหมู่:ผู้ถูกประหารชีวิตในประเทศไทย
หมวดหมู่:ผู้ถูกประหารชีวิตด้วยอาวุธปืน
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ อ.ป.ร.5
เครื่องมือการเรียนรู้สมัยใหม่

**เครื่องมือการเรียนรู้สมัยใหม่** เกิดขึ้นในยุคที่เทคโนโลยีพัฒนาก้าวหน้าขึ้นอย่างรวดเร็ว เทคโนโลยีสารสนเทศ ได้เข้ามามีบทบาทในการเรียนรู้ของมนุษย์สูงมาก  สื่ออิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ เช่น โทรทัศน์  วีดิทัศน์  คอมพิวเตอร์ สามารถช่วยให้ผู้เรียนจำนวนมากที่กระจายกันอยู่ในพื้นที่ต่าง ๆ ของประเทศ ได้รับรู้และเรียนรู้ข่าวสารข้อมูลต่าง ๆ ได้อย่างกว้างขวางและทั่วถึง

## เครื่องมือ
# เครื่องเล่นMP3
# IPTV
# E-Journal
# Tablet
# WBI/WBT(Web-Based Instruction/Web-Based Training)
# Virtual Learning
# Wiki

หมวดหมู่:เทคโนโลยี
เอมิเรตส์สกายคาร์โก

**เอมิเรตส์สกายคาร์โก** (; ) เป็นสายการบินขนส่งสินค้า ซึ่งเป็นบริษัทลูกของเอมิเรตส์ สายการบินแห่งชาติของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ให้บริการเที่ยวบินขนส่งสินค้าไปยัง 84 จุดหมายปลายทาง ใน 46 ประเทศ และยังมีบริการการขนส่งไปกับเครื่องบินโดยสารเที่ยวบินปกติด้วยของเอมิเรตส์

## ฝูงบิน
[thumb|[โบอิง 777เอฟของเอมิเรตส์สกายคาร์โก]]
### ฝูงบินปัจจุบัน
ณ เดือนตุลาคม ค.ศ. 2025 เอมิเรตส์สกายคาร์โกมีเครื่องบินประจำการในฝูงบินดังนี้:

เอมิเรตส์สกายคาร์โกมีอายุฝูงบินเฉลี่ย 5 ปี

## อุบัติเหตุและอุบัติการณ์สำคัญ
*เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม ค.ศ. 2025 โบอิง 747-481บีดีเอสเอฟ ซึ่งดำเนินการโดยแอร์เอซีทีในนามเอมิเรตส์สกายคาร์โก เที่ยวบินที่ 9788 ได้ไถลออกนอกทางวิ่ง 07L และพุ่งยานพาหนะภาคพื้นที่กำลังวิ่งอยู่บนถนนนอกรั้วทางวิ่ง และตกลงไปในน้ำพร้อมกัน ลูกเรือทั้ง 4 คนบนเครื่องบินรอดชีวิตทั้งหมด อย่างไรก็ตาม ผู้โดยสารทั้งสองคนในยานพาหนะที่ถูกเครื่องบินพุ่งชนนั้นเสียชีวิตทั้งหมด

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* Official website
* The Emirates Group
* Emirates Media Centre
หมวดหมู่:เอมิเรตส์แอร์ไลน์
หมวดหมู่:สายการบินขนส่งสินค้า
หมวดหมู่:สายการบินสัญชาติสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
เหงียน มิญ เจี๊ยต

**เหงียน มิญ เจี๊ยต** () เป็นอดีตประธานาธิบดีเวียดนาม เกิดเมื่อ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2485 และอดีตผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนาม ได้รับการเลือกตั้งจากรัฐสภาเวียดนาม ให้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีเวียดนามเมื่อ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2549

## ความสัมพันธ์กับสหรัฐ
เหงียน มิญ เจี๊ยต เป็นประมุขแห่งรัฐคนแรกจากเวียดนามที่ไปเยือนสหรัฐ นับตั้งแต่สงครามเวียดนามได้สิ้นสุดลงเมื่อ 32 ปีก่อน ได้รับความสนใจจากสื่อและประชาคมธุรกิจในสหรัฐอย่างมาก

## อ้างอิง

 
หมวดหมู่:ประธานาธิบดีเวียดนาม 
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดบิ่ญเซือง
อาทิพุทธะ

[thumb|right|250px|[พระวัชรธารพุทธะ]]
**พระอาทิพุทธะ** เป็นพระพุทธเจ้าที่พบในคติความเชื่อของพุทธศาสนามหายานบางกลุ่ม ไม่พบในฝ่ายเถรวาท โดยเชื่อว่าอาทิพุทธะเป็นพระพุทธเจ้าพระองค์แรก กำเนิดขึ้นพร้อมกับโลก อยู่ในโลกชั่วนิรันดร์ เป็นพระผู้สร้างสรรพสิ่งในโลก และเป็นแหล่งกำเนิดของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ประทับบนพรหมโลกชั้นอกนิฏฐ์ มีสถานะเสมอปรมาตมันในศาสนาฮินดู

## พุทธลักษณะ
อาทิพุทธะในนิกายญิงมาของทิเบต หมายถึงพระสมันตภัทรพุทธะ มีพระวรกายสีน้ำเงิน ปางสมาธิ ส่วนใหญ่ไม่ทรงศิราภรณ์ ประทับคู่กับศักดิชื่ออาทิธรรมา ในนิกายใหม่ คือ นิกายกาจู สักยะ และเกลุก หมายถึงพระวัชรธารพุทธะ ซึ่งมีพระวรกายสีน้ำเงิน ทรงศิริภรณ์ ถือวัชระในหัตถ์ซ้ายขวาไขว้เหนือพระอุระ

## ประวัติการนับถือ
ความเชื่อเรื่องพระอาทิพุทธะเกิดขึ้นครั้งแรกราวพุทธศตวรรษที่ 15 โดยคณาจารย์บางกลุ่มในมหาวิทยาลัยนาลันทาสร้างแนวคิดนี้ขึ้น เพื่อเทียบกับแนวคิดปรมาตมันในศาสนาฮินดูที่กำลังรุ่งเรืองในสมัยนั้น

การนับถืออาทิพุทธะแพร่ไปในประเทศเนปาล โดยพุทธศาสนานิกายไอศวาริก ซึ่งเชื่อว่าอาทิพุทธะเกิดขึ้นพร้อมกับการเกิดของโลก คือเมื่อโลกเกิดเป็นรูปร่าง อาทิพุทธะก็ปรากฏพระกายในแสงสว่าง ไม่อาจบอกเบื้องต้น และจุดสิ้นสุดของพระองค์ได้ ประทับอยู่บนพรหมโลกชั้นที่ 13 เรียกอกนิษฐภูวนะหรืออกนิษฐพรหม อาทิพุทธะมีพระนามต่าง ๆ มากมาย ขึ้นกับแต่ละนิกาย นิกายไอศวาริกเรียกว่าอิศวร นิกายสวาภาวิกเรียกว่า สวภาวะ ในเนปาลและทิเบต บางครั้งเรียกพระองค์ว่า "โยคัมพร" สร้างรูปเป็นปางบำเพ็ญทุกรกิริยา มีศักติคือ ฌาเนศวร

ในญี่ปุ่นและจีน ไม่นิยมนับถืออาทิพุทธะ แต่นับถือพระธยานิพุทธะ 2 องค์คือพระอมิตาภพุทธะกับพระไวโรจนพุทธะว่าเป็นพระพุทธเจ้าสูงสุด และไม่ถือว่าพระพุทธเจ้าเหล่านี้มีศักติเช่นในเนปาลหรือทิเบต

## อ้างอิง

* ประสงค์ แสนบุราณ. พระพุทธศาสนามหายาน. กทม.โอเดียนสโตร์. 2548
* https://palungjit.org/threads/พระอาทิพุทธเจ้า-สมเด็จองค์ปฐมปางธิเบต.41346/ (พระอาทิพุทธเจ้า(สมเด็จองค์ปฐมปางธิเบต))

หมวดหมู่:พระพุทธเจ้าตามคติมหายาน
เอกัพยาวหาริกะ

**นิกายเอกัพยาวหาริกะ** หรือ **นิกายเอกวยหาริกวาท** เป็นนิกายที่แยกมาจากนิกายมหาสางฆิกะ หลักธรรมโดยทั่วไปใกล้เคียงกับนิกายมหาสางฆิกะ ที่ต่างไปคือถือว่าไม่มีสภาวธรรมที่แท้จริง ทั้งทางโลกียะและโลกุตระ เป็นแต่บัญญัติโวหารเท่านั้น

## อ้างอิง

* 

หมวดหมู่:นิกายในศาสนาพุทธ
โลโกตตรวาท

**โลโกตตรวาท** หรือ **โลโกตตระ** เป็นหนึ่งใน 20 นิกายในศาสนาพุทธยุคแรก เป็นนิกายฝ่ายอาจริยวาทที่แตกแขนงมาจากสำนักมหาสังฆิกะ นิกายโลโกตตรวาทเป็นนิกายที่มีกล่าวถึงเฉพาะหลักฐานทางฝ่ายภาษาสันสกฤตเท่านั้น ไม่มีกล่าวถึงในหลักฐานของฝ่ายบาลี เคยเจริญรุ่งเรืองอยู่ในมัธยมประเทศของประเทศอินเดีย

นิกายโลโกตตรวาทเน้นหลักธรรมที่ว่า โลกียธรรมเท่านั้นที่ไร้แก่นสาร ส่วนโลกุตรธรรมเป็นของจริง  กล่าวคือ ไม่มีสิ่งใดแท้จริงในโลกนี้ เว้นแต่ **ความว่าง** (สุญญตา) สองอย่าง คือ ศูนฺยตาของบุคคล และศูนฺยตาของสรรพสิ่ง พระพุทธเจ้าคือผู้อยู่เหนือโลก (โลโกตตร : โลก + อุตฺตร) ชีวิตในชาติต่าง ๆ ของพระองค์ รวมทั้งการปรากฏให้เห็นทางกายภาพเป็นเพียงภาพเท่านั้น พระองค์มิใช่มนุษย์ธรรมดา ผู้ถือนิกายโลโกตตระ เรียกว่า **โลโกตตรวาทิน**

คัมภีร์สำคัญที่หลงเหลืออยู่อย่างสมบูรณ์ของนิกายโลโกตตรวาท คือ คัมภีร์มหาวัสตุอวทาน ที่แต่งขึ้นด้วยภาษาสันสกฤตผสม

## อ้างอิง

* อภิชัย โพธิ์ประสิทธิ์ศาสตร์. **พระพุทธศาสนามหายาน**. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2539.

หมวดหมู่:นิกายในศาสนาพุทธ
ปริซึมสามเหลี่ยมไบออกเมนต์

thumb|ปริซึมสามเหลี่ยมไบออกเมนต์

**ปริซึมสามเหลี่ยมไบออกเมนต์** (อังกฤษ: biaugmented triangular prism) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำปริซึมสามเหลี่ยม (triangular prism) มาประกอบกับพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1) สองอันบนหน้าด้านข้างของปริซึม รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 10 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 1 หน้า รวม 11 หน้า มี 8 จุดยอด 17 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 50 (Johnson solid: J50)

## ดูเพิ่ม
* ลำดับทรงตันจอห์นสัน
** ปริซึมสามเหลี่ยมออกเมนต์ (augmented triangular prism: J49)
** ปริซึมสามเหลี่ยมไทรออกเมนต์ (triaugmented triangular prism: J51)

## อ้างอิง
* 
* 

หมวดหมู่:ทรงหลายหน้า
หมวดหมู่:ทรงตันจอห์นสัน
ปริซึมสามเหลี่ยมออกเมนต์

thumb|ปริซึมสามเหลี่ยมออกเมนต์
**ปริซึมสามเหลี่ยมออกเมนต์** () เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำปริซึมสามเหลี่ยม (triangular prism) มาประกอบกับพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1) หนึ่งอันบนหน้าด้านข้างของปริซึม รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 6 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 2 หน้า รวม 8 หน้า มี 7 จุดยอด 13 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 49 (Johnson solid: J49)

## ดูเพิ่ม
* ไบโรทันดาห้าเหลี่ยมไจโรอีลองเกต (gyroelongated pentagonal birotunda: J48)
* ปริซึมสามเหลี่ยมไบออกเมนต์ (biaugmented triangular prism: J50)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 

หมวดหมู่:ทรงหลายหน้า
หมวดหมู่:ทรงตันจอห์นสัน
ปริซึมสามเหลี่ยมไทรออกเมนต์

thumb|ปริซึมสามเหลี่ยมไทรออกเมนต์
**ปริซึมสามเหลี่ยมไทรออกเมนต์** () เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำปริซึมสามเหลี่ยม (triangular prism) มาประกอบกับพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1) สามอันบนหน้าด้านข้างของปริซึม รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่าทั้ง 14 หน้า มี 9 จุดยอด 21 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 51 (Johnson solid: J51)

## ดูเพิ่ม
* ปริซึมสามเหลี่ยมไบออกเมนต์ (augmented triangular prism: J50)
* ปริซึมห้าเหลี่ยมออกเมนต์ (augmented pentagonal prism: J52)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 

หมวดหมู่:ทรงหลายหน้า
หมวดหมู่:ทรงตันจอห์นสัน
หมวดหมู่:เดลตาฮีดรอน
ปริซึมห้าเหลี่ยมออกเมนต์

thumb|ปริซึมห้าเหลี่ยมออกเมนต์
**ปริซึมห้าเหลี่ยมออกเมนต์** () เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำปริซึมห้าเหลี่ยม (pentagonal prism) มาประกอบกับพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1) หนึ่งอันบนหน้าด้านข้างของปริซึม รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 4 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 4 หน้า และหน้ารูปห้าเหลี่ยมปรกติ 2 หน้า รวม 10 หน้า มี 11 จุดยอด 19 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 52 (Johnson solid: J52)

## ดูเพิ่ม
* ปริซึมสามเหลี่ยมไทรออกเมนต์ (triaugmented triangular prism: J51)
* ปริซึมห้าเหลี่ยมไบออกเมนต์ (biaugmented pentagonal prism: J53):)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 

หมวดหมู่:ทรงหลายหน้า
หมวดหมู่:ทรงตันจอห์นสัน
ปริซึมห้าเหลี่ยมไบออกเมนต์

thumb|ปริซึมห้าเหลี่ยมไบออกเมนต์
**ปริซึมห้าเหลี่ยมไบออกเมนต์** () เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำปริซึมห้าเหลี่ยม (pentagonal prism) มาประกอบกับพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1) สองอันบนหน้าด้านข้างของปริซึม ซึ่งเป็นหน้าที่ไม่อยู่ติดกัน รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 8 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 3 หน้า และหน้ารูปห้าเหลี่ยมปรกติ 2 หน้า รวม 13 หน้า มี 12 จุดยอด 23 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 53 (Johnson solid: J53) (หากพีระมิดอยู่บนหน้าที่ติดกันจะไม่ใช่ทรงนูน และไม่สามารถจัดเป็นทรงตันจอห์นสันด้วย)

## ดูเพิ่ม
* ปริซึมห้าเหลี่ยมออกเมนต์ (augmented pentagonal prism: J52)
* ปริซึมหกเหลี่ยมออกเมนต์ (augmented hexagonal prism: J54)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 

หมวดหมู่:ทรงหลายหน้า
หมวดหมู่:ทรงตันจอห์นสัน
ปริซึมหกเหลี่ยมออกเมนต์

thumb|ปริซึมหกเหลี่ยมออกเมนต์
**ปริซึมหกเหลี่ยมออกเมนต์** () เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำปริซึมหกเหลี่ยม (hexagonal prism) มาประกอบกับพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1) หนึ่งอันบนหน้าด้านข้างของปริซึม รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 4 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 5 หน้า และหน้ารูปหกเหลี่ยมปกติ 2 หน้า รวม 11 หน้า มี 13 จุดยอด 22 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 54 (Johnson solid: J54)

## ดูเพิ่ม
* ปริซึมห้าเหลี่ยมไบออกเมนต์ (biaugmented pentagonal prism: J53)
* ปริซึมหกเหลี่ยมพาราไบออกเมนต์ (parabiaugmented hexagonal prism: J55)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 

หมวดหมู่:ทรงหลายหน้า
หมวดหมู่:ทรงตันจอห์นสัน
ปริซึมหกเหลี่ยมพาราไบออกเมนต์

thumb|ปริซึมหกเหลี่ยมพาราไบออกเมนต์
**ปริซึมหกเหลี่ยมพาราไบออกเมนต์** () เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำปริซึมหกเหลี่ยม (hexagonal prism) มาประกอบกับพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1) สองอันบนหน้าด้านข้างของปริซึม ซึ่งเป็นหน้าที่อยู่ตรงข้ามกัน รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 8 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 4 หน้า และหน้ารูปหกเหลี่ยมปรกติ 2 หน้า รวม 14 หน้า มี 14 จุดยอด 26 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 55 (Johnson solid: J55)

## ดูเพิ่ม
* ลำดับทรงตันจอห์นสัน
** ปริซึมหกเหลี่ยมออกเมนต์ (augmented hexagonal prism: J54)
** ปริซึมหกเหลี่ยมเมทาไบออกเมนต์ (metabiaugmented hexagonal prism: J56)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 

หมวดหมู่:ทรงหลายหน้า
หมวดหมู่:ทรงตันจอห์นสัน
ปริซึมหกเหลี่ยมเมทาไบออกเมนต์

thumb|ปริซึมหกเหลี่ยมเมทาไบออกเมนต์
**ปริซึมหกเหลี่ยมเมทาไบออกเมนต์** () เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำปริซึมหกเหลี่ยม (hexagonal prism) มาประกอบกับพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1) สองอันบนหน้าด้านข้างของปริซึม ซึ่งเป็นหน้าที่ไม่อยู่ติดกันหรือตรงข้ามกัน รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 8 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 4 หน้า และหน้ารูปหกเหลี่ยมปรกติ 2 หน้า รวม 14 หน้า มี 14 จุดยอด 26 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 56 (Johnson solid: J56) (หากพีระมิดอยู่บนหน้าที่ติดกันจะไม่ใช่ทรงนูน และไม่สามารถจัดเป็นทรงตันจอห์นสันด้วย)

## ดูเพิ่ม
* ปริซึมหกเหลี่ยมพาราไบออกเมนต์ (parabiaugmented hexagonal prism: J55)
* ปริซึมหกเหลี่ยมไทรออกเมนต์ (triaugmented hexagonal prism: J57)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 

หมวดหมู่:ทรงหลายหน้า
หมวดหมู่:ทรงตันจอห์นสัน
ปริซึมหกเหลี่ยมไทรออกเมนต์

thumb|ปริซึมหกเหลี่ยมไทรออกเมนต์
**ปริซึมหกเหลี่ยมไทรออกเมนต์** () เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำปริซึมหกเหลี่ยม (hexagonal prism) มาประกอบกับพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1) สามอันบนหน้าด้านข้างของปริซึม ซึ่งเป็นหน้าที่ไม่อยู่ติดกัน รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 12 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 3 หน้า และหน้ารูปหกเหลี่ยมปรกติ 2 หน้า รวม 17 หน้า มี 15 จุดยอด 30 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 57 (Johnson solid: J57) (หากพีระมิดอยู่บนหน้าที่ติดกันจะไม่ใช่ทรงนูน และไม่สามารถจัดเป็นทรงตันจอห์นสันด้วย)

## ดูเพิ่ม
* ปริซึมหกเหลี่ยมเมทาไบออกเมนต์ (metabiaugmented hexagonal prism: J56)
* ทรงสิบสองหน้าออกเมนต์ (augmented dodecahedron: J58)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 

หมวดหมู่:ทรงหลายหน้า
หมวดหมู่:ทรงตันจอห์นสัน
ภาพลวงตาตาราง

thumb|ภาพลวงตาตาราง
**ภาพลวงตาตาราง** (Grid illusion) เป็นภาพลวงตาชนิดหนึ่ง คิดค้นโดย ลูดิมาร์ เฮอร์มันน์ ในปี พ.ศ. 2413 มีลักษณะเป็นตารางที่มีพื้นสีดำและเส้นขอบสีขาว เมื่อมองภาพนี้จะเห็นจุดสีเทาบริเวณจุดตัดของเส้นขอบ แต่จุดดังกล่าวจะหายไปเมื่อมองไปที่จุดนั้น

ปรากฏการณ์นี้เกิดจากการทำงานของระบบการมองเห็น โดยเฉพาะกระบวนการรับรู้ความเปรียบต่างของแสงและเงา เซลล์ประสาทในจอตา (retinal ganglion cells) จะตอบสนองต่อความสว่างแตกต่างกันในพื้นที่ใกล้เคียง เมื่อจุดตัดของเส้นสีขาวล้อมรอบด้วยพื้นที่สว่างมากกว่า เซลล์ประสาทจะรับรู้ว่าบริเวณนั้นมืดลงจึงทำให้เกิดการมองเห็นจุดสีเทาชั่วคราว แต่เมื่อสายตามองตรงไปยังจุดใดจุดหนึ่ง เซลล์ประสาทจะโฟกัสและรับภาพได้ชัดเจน จุดสีเทาจึงหายไปจากการรับรู้

ภาพลวงตาตารางเป็นตัวอย่างสำคัญที่ใช้ศึกษากลไกการรับรู้ภาพของมนุษย์ โดยเฉพาะเรื่องของ **การยับยั้งแบบด้านข้าง (lateral inhibition)** ซึ่งอธิบายว่าเซลล์ประสาทหนึ่งเซลล์สามารถลดการตอบสนองของเซลล์รอบข้างได้ ทำให้เกิดภาพลวงตาของความเข้มแสงที่เปลี่ยนไปจากความเป็นจริง

นอกจากนี้ ยังมีภาพลวงตาที่คล้ายกัน เช่น **ภาพลวงตาเฮริง (Hering illusion)** และ **ภาพลวงตาด้านความสว่างแบบแมค (Mach bands)** ที่ช่วยให้นักประสาทวิทยาศาสตร์เข้าใจการทำงานของสายตาได้มากขึ้น
หมวดหมู่:ภาพลวงตา
ภาพลวงตาสีเดียวกัน

**ภาพลวงตาสีเดียวกัน** (Same color illusion) เป็นภาพลวงตาชนิดหนึ่ง คิดค้นโดย เอ็ดเวิร์ด เอช อเดลสัน ในปี พ.ศ. 2538 มีลักษณะเป็นตารางหมากรุก ช่อง A จะดูเหมือนว่ามีสีเข้มกว่าช่อง B แต่ในความเป็นจริงแล้ว ช่อง A และช่อง B มีสีเดียวกัน





หมวดหมู่:ภาพลวงตา
ปลากระเบนกิตติพงษ์

**ปลากระเบนกิตติพงษ์** หรือ **ปลากระเบนแม่กลอง** (; ) ปลากระเบนน้ำจืดชนิดใหม่ของโลก อยู่ในวงศ์ปลากระเบนธง (Dasyatidae) มีรูปร่างเหมือนปลากระเบนในวงศ์นี้ทั่วไป ต่างกันที่ด้านหลังจะมีสีน้ำตาลเข้มอมเหลือง รอบวงของลำตัว หาง ช่องหายใจ ช่องเหงือกและขอบด้านล่างของตัวเป็นสีคล้ำ และจำนวนของฟันซึ่งมีลักษณะเป็นซี่เล็ก ๆ บริเวณขากรรไกรล่างมีจำนวนมากถึง 14-15 แถว ส่วนลำตัวมีขนาดใหญ่สุดประมาณ 60 เซนติเมตร ส่วนหางยาว 50-80 เซนติเมตร น้ำหนักประมาณ 3 กิโลกรัม 

ปลากระเบนกิตติพงษ์ ได้ถูกจำแนกออกจากปลากระเบนขาว (*H. signifer*) ซึ่งเป็นปลากระเบนลักษณะคล้ายคลึงกัน จากการสังเกตของเจ้าของร้านขายปลาสวยงามแห่งหนึ่งในตลาดกลางปลาสวยงาม อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี จากนั้น กิตติพงษ์ จารุธาณินทร์ นักสำรวจปลาน้ำจืดชาวไทยที่มีชื่อเสียงได้ส่งตัวอย่างต้นแบบแรกให้แก่ ดร.ชวลิต วิทยานนท์ นักมีนวิทยาชาวไทย และ ดร.ไทสัน อาร์. โรเบิร์ตส์ แห่งสถาบันสมิธโซเนียน ได้ร่วมกันอนุกรมวิธาน และได้ให้ชื่อวิทยาศาสตร์เพื่อเป็นเกียรติแก่กิตติพงษ์ 

แหล่งอาศัยของปลากระเบนกิตติพงษ์  พบได้บ่อยในแม่น้ำแม่กลองในบริเวณที่เป็นน้ำจืด ตั้งแต่จังหวัดราชบุรีถึงกาญจนบุรี บริเวณหลังเขื่อนแม่กลองพบได้น้อยมาก เนื่องจากการปิดเขื่อนที่ต่อเนื่องยาวนานนับสิบปี นอกจากนี้แล้วยังพบได้บ้างในแถบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา แต่ก็พบได้น้อยมาก และยังพบได้ที่รัฐปะหังและซาราวัก ในประเทศมาเลเซียอีกด้วย โดยชาวบ้านในจังหวัดกาญจนบุรีเรียกว่า "ปลากระเบนเหลือง" หรือ "ปลากระเบนทราย"

ปัจจุบัน ปลากระเบนกิตติพงษ์สามารถขยายพันธุ์ในที่เลี้ยงได้แล้วโดยกรมประมง

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*รูปและข้อมูลปลากระเบนกิตติพงษ์ 
* ข่าวค้นพบปลากระเบนชนิดใหม่ในไทย 

หมวดหมู่:สกุลไฮแมนทูรา

กระเบนแม่กลอง
กระเบนแม่กลอง
กระเบนแม่กลอง
กระเบนแม่กลอง
กระเบนแม่กลอง
พื้นที่สงวนชีวมณฑลโลกในประเทศไทย

**[[พื้นที่สงวนชีวมณฑลโลก]]**ภายใต้โครงการมนุษย์และชีวมณฑล (Man and the Biosphere (MAB) Programme) ขององค์การยูเนสโก ในประเทศไทยมีทั้งสิ้น 5 แห่ง

## รายชื่อพื้นที่สงวนชีวมณฑลโลกในประเทศไทย

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*พื้นที่สงวนชีวมณฑล
*สถานีวิจัยสิ่งแวดล้อมสะแกราช
*สถานีวิจัยสิ่งแวดล้อมสะแกราช
*พื้นที่สงวนชีวมณฑลแม่สา-คอกม้า 
*พื้นที่สงวนชีวมณฑลระนอง
*Country Report : Kingdom of Thailand - UNESCO
ขนสัตว์

[thumb|[สุนัขมีขนชั้นบนยาวกว่าและปกปิดขนชั้นล่างเอาไว้]]
[thumb|ขนสัตว์บนหัว[ลูกแมวอายุห้าเดือน]]
**ขนสัตว์** หมายถึง ขนที่ปกคลุมร่างกายของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่ไม่ใช่มนุษย์ แต่ก็ไม่ใช่ทุกชนิดที่จะมีขนสัตว์ ซึ่งจะใช้คำว่า *เปลือย* หรือ *ไร้ขน* ประกอบ เช่น สุนัขไร้ขน เป็นต้น ขนสัตว์ประกอบด้วยขนชั้นล่าง (ground/down hair) ขนชั้นบน (guard hair) และบางชนิดก็มีขนชั้นกลาง (awn hair) ขนชั้นล่างจะเป็นขนเส็นสั้นๆ เป็นฝอย แบน หยักศก และหนาแน่นกว่าชั้นบน เพื่อเก็บกักอากาศ ส่วนขนชั้นบนจะเป็นเส้นยาวและตรง ขนชั้นนี้จะเป็นชั้นที่มองเห็นได้ปกติทั่วไป และอาจมีสีและลวดลายอยู่ด้วย

หมวดหมู่:ขนของสัตว์
เอกสาร

**เอกสาร** คือ กระดาษ หรือวัตถุใด ๆ ที่ได้ถูกบันทึก หรือทำให้ปรากฏด้วยการเขียน พิมพ์ ถ่ายรูป บันทึก หรือวิธีอื่นใด ให้ปรากฏเป็นข้อมูล ข่าวสาร ตัวเลข แบบ แผนผัง หรือสัญลักษณ์ อย่างใดอย่างหนึ่ง ซึ่งทำให้เกิดความหมายเพื่อการสื่อสารเกิดความเข้าใจได้

ในสมัยโบราณ เอกสารจะปรากฏเป็นข้อความที่บันทึกลงในแผ่นหนัง ผ้า ใบลานหรือวัสดุที่คาดว่าจะมีความคงทน และหาได้ในขณะนั้น ต่อมาเมื่อมีกระดาษ ข้อมูล ข่าวสารต่าง ๆ จึงถูกบันทึกในกระดาษ เกิดเป็นคัมภีร์ หนังสือ และเอกสารต่าง ๆ 

ในยุคปัจจุบัน จะมีการบันทึกข้อมูล ข่าวสาร ด้วยระบบทางอิเล็กทรอนิกส์ ลงในฮาร์ดดิสก์ หรือ จานบันทึกแบบแข็ง ฟลอปปี้ดิสก์ (จานบันทึกแบบอ่อน) คอมแพคดิสค์ (Compact Disc) หรือซีดี หรือแผ่นดีวีดีเกิดเป็นเอกสารที่เรียกว่า เอกสารอิเล็กทรอนิกส์

## ประเภทของเอกสาร
การแบ่งประเภทของเอกสารสามารถแบ่งได้หลายแบบ ตัวอย่างเช่น
* เอกสารส่วนตัว/เอกสารทั่วไป
* เอกสารทั่วไป/เอกสารลับ
* เอกสารฉบับร่าง/เอกสารฉบับสมบูรณ์
* เอกสารต้นฉบับ/เอกสารสำเนา
* ในระบบคุณภาพ จะแบ่งเป็น เอกสารควบคุม/เอกสารไม่ควบคุม
* ฯลฯ

อย่างไรก็ตาม เอกสารสามารถจำแนกเป็นประเภทใหญ่ ๆ ได้ ดังนี้
* เอกสารทางด้านการศึกษา เช่น วิทยานิพนธ์ งานวิจัย ฯลฯ
* เอกสารทางธุรกิจและบัญชี เช่น สัญญา ข้อเสนอ งบการเงิน เอกสารประกวดราคา ฯลฯ
* เอกสารทางกฎหมายและการเมือง
* เอกสารทางราชการ
* เอกสารสื่อสิ่งพิมพ์ต่าง ๆ เช่น หนังสือพิมพ์ หนังสือ แผ่นพับ แผ่นปลิวต่าง ๆ
* ฯลฯ

## ดูเพิ่ม
* การค้นคว้าเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง  
* การตรวจพิสูจน์เอกสาร
* เอกสารประกอบการสอน 

หมวดหมู่:เอกสาร
หมวดหมู่:วิทยาการสารสนเทศ
ยุคโชวะ

**ยุคโชวะ** () คือการนับช่วงยุคหนึ่งในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นในรัชกาลของจักรพรรดิโชวะ รัชกาลเดียว เริ่มต้นขึ้นใน ค.ศ. 1926 และสิ้นสุดใน ค.ศ. 1989 รวมระยะเวลาทั้งสิ้น 62 ปี 14 วัน ซึ่งนับได้ว่าเป็นช่วงรัชกาลที่ยาวที่สุดในประวัติศาสตร์ของประเทศญี่ปุ่น อนึ่งในประวัติศาสตร์ของยุคโชวะจะถูกแบ่งเป็นช่วงก่อนปี 1945 ซึ่งเป็นช่วงแห่งการแผ่ขยายแสนยานุภาพทางทหาร และช่วงหลังปี 1945 ซึ่งเป็นช่วงฟื้นฟูประเทศหลังแพ้สงครามจนกระทั่งได้ก้าวขึ้นมาเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจ อุตสาหกรรม และเทคโนโลยี

## การเปลี่ยนรัชศก
* **25 ธันวาคม ค.ศ. 1926** (ปี ไทโช ที่ 15) : ได้มีการประกาศใช้รัชศกโชวะอย่างเป็นทางการหลังการเสด็จสวรรคตของ จักรพรรดิไทโช พร้อมกับการขึ้นสืบราชบัลลังก์ของ เจ้าชายฮิโระฮิโตะ ที่มกุฎราชกุมารและผู้สำเร็จราชการ
* **7 มกราคม ค.ศ. 1989** (ปี โชวะ ที่ 64): รัชศกโชวะสิ้นสุดลงเมื่อจักรพรรดิโชวะเสด็จสวรรคตพร้อมกับการขึ้นสืบราชบัลลังก์ของ เจ้าชายอากิฮิโตะ พระราชโอรสองค์ใหญ่ที่มกุฎราชกุมาร

## เหตุการณ์ในปีโชวะ
* **10 พฤศจิกายน ค.ศ. 1928** (ปีโชวะที่ 3): สมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะได้ประกอบพระราชพิธีราชาภิเษก ณ พระราชวังหลวงเกียวโต
***18 กันยายน ค.ศ. 1931** (ปีโชวะที่ 6): เกิดอุบัติการณ์มุกเดนขึ้นในดินแดนแมนจูเรีย อันเป็นจุดเริ่มต้นที่นำไปสู่สงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่สอง
* **23 ธันวาคม ค.ศ. 1933** (ปีโชวะที่ 8): สมเด็จพระจักรพรรดินีนางาโกะได้มีพระประสูติกาลพระราชโอรสองค์ใหญ่คือ เจ้าชายอากิฮิโตะ
* **7 ธันวาคม ค.ศ. 1941** (ปีโชวะที่ 16): กองทัพญี่ปุ่นบุกโจมตีอ่าว เพิร์ลฮาร์เบอร์ เป็นการประกาศสงครามอย่างเป็นทางการกับสหรัฐอเมริกา
***6 สิงหาคม ค.ศ. 1945** (ปีโชวะที่ 20): สหรัฐอเมริกา ได้ส่งเครื่องบินทิ้งระเบิดหนัก B-29 ไปทิ้งระเบิดปรมาณูลิตเติ้ลบอยเหนือเมือง ฮิโรชิม่า
***9 สิงหาคม ค.ศ. 1945** (ปีโชวะที่ 20): สหรัฐอเมริกา ได้ส่งเครื่องบินทิ้งระเบิดหนัก B-29 ไปทิ้งระเบิดปรมาณูแฟตแมนเหนือเมือง นางาซากิ
***18 ธันวาคม ค.ศ. 1956** (ปีโชวะที่ 31): ญี่ปุ่นเข้าร่วมเป็นสมาชิกในองค์การสหประชาชาติ
***ตุลาคม-พฤศจิกายน ค.ศ. 1964** (ปีโชวะที่ 39): ญี่ปุ่นเป็นเจ้าภาพกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน และพาราลิมปิกฤดูร้อน
***ค.ศ. 1972** (ปีโชวะที่ 47): สหรัฐอเมริกาส่งมอบเกาะโอกินาวะคืนแก่ญี่ปุ่น
* **7 มกราคม ค.ศ. 1989** (ปีโชซะที่ 64): จักรพรรดิฮิโรฮิโตะเสด็จสวรรคต

## ตารางเทียบศักราช


ช
หมวดหมู่:จักรวรรดิญี่ปุ่น
หมวดหมู่:จักรพรรดิโชวะ
ภาษาซาซัก

**ภาษาซาซัก** เป็นภาษาที่พูดโดยชาวซาซักซึ่งอยู่ในเกาะลมบก ประเทศอินโดนีเซีย มีความใกล้เคียงกับภาษาบาหลีและภาษากัมเบอราในเกาะซุมบาวา แบ่งเป็น 5 สำเนียง
* ซาซักเหนือ (กูโต-กูเต)
* ซาซักตะวันออกเฉียงเหนือ (เงโต-เงเต)
* ซาซักกลาง (เมโน-เมเน)
* ซาซักตะวันออก-กลาง ซาซักตะวันตก-กลาง (เงโน-เงเน)
* ซาซักใต้-กลาง (มรียัก-มรีกู)

## ผู้พูด

ผู้พูดภาษาซาซักคือชาวซาซักที่อาศัยอยู่บนเกาะลมบกที่อยู่ระหว่างเกาะบาหลี (ตะวันตก) กับเกาะซุมบาวา (ตะวันออก) ในจังหวัดนูซาเติงการาตะวันตก ประเทศอินโดนีเซีย โดยมีจำนวนผู้พูดประมาณ 2.7 ล้านคนใน ค.ศ. 2010 เกือบร้อยละ 85 ของประชากรบนเกาะลมบก มีการใช้งานภาษาซาซักในระดับครอบครัวและหมู่บ้าน แต่ไม่ได้มีสถานะทางการ เนื่องด้วยภาษาอินโดนีเซีย ภาษาประจำชาติ เป็นภาษาสำหรับการศึกษา การปกครอง กาารรู้หนังสือ และการสื่อสารระหว่างเชื้อชาติ ชาวซาซักไม่ได้เป็นเพียงกลุ่มชาติพันธุ์เดียวที่อาศัยอยู่บนเกาะลมบกเท่านั้น มีชาวบาหลีประมาณ 300,000 คนอาศัยอยู่ในบริเวณฝั่งตะวันตกของเกาะ และใกล้กับมาตารัม เมืองหลักของจังหวัด ในเขตเมืองที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์มากกว่า เกิดการเปลี่ยนแปลงภาษาไปเป็นภาษาอินโดนีเซียบ้าง ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในรูปแบบการสลับและปนรหัสมากกว่าละทิ้งภาษาซาซัก

## การจำแนกและภาษาที่เกี่ยวข้อง

K. Alexander Adelaar นักภาษาศาสตร์สาขาออสโตรนีเซียน จัดให้ภาษาซาซักเป็นหนึ่งในกลุ่มภาษามลายู-ซุมบาวา (กลุ่มที่เขาระบุได้ตอนแรก) ของกลุ่มภาษามลายู-พอลินีเชียตะวันตกในเอกสารเมื่อ ค.ศ. 2005 ภาษาพี่น้องที่ใกล้ชิดกับภาษาซาซักที่สุดคือภาษาซุมบาวาและภาษาบาหลี ทั้งสามภาษารวมกันเป็นกลุ่มย่อยบาหลี-ซาซัก-ซุมบาวา ทั้งกลุ่มย่อยบาหลี-ซาซัก-ซุมบาวา, มาเลย์อิก (รวมภาษามลายู, อินโดนีเซีย และมีนังกาเบา) และจาม (รวมภาษาอาเจะฮ์) ถูกรวมเข้าในสาขาของกลุ่มภาษามลายู-ซุมบาวา ส่วนอีกสองสาขาคือซุนดาและมาดูรา การจำแนกนี้จัดให้ภาษาชวาที่เคยถือว่าอยู่ในกลุ่มเดียวกัน อยู่ข้างนอกกลุ่มภาษามลายู-ซุมบาวา และตั้งอยู่ในอีกสาขาของกลุ่มภาษามลายู-พอลินีเชียตะวันตก

อย่างไรก็ตาม บลัสต์ (2010) และ สมิธ (2017) ปฏิเสธข้อเสนอมลายู-ซุมบาวา โดยทั้งสองคนรวมกลุ่มภาษาบาหลี-ซาซัก-ซุมบาวาเข้าในกลุ่มย่อยสมมติ "อินโดนีเซียตะวันตก" ร่วมกับภาษาชวา มาดูรา ซุนดา ลัมปุง เกรตเตอร์บารีโต และเกรตเตอร์บอร์เนียวเหนือ

ภาษากวิ ภาษาวรรณกรรมที่อิงจากภาษาชวาเก่า มีอิทธิพลต่อภาษาซาซักอย่างมาก โดยมีการใช้ภาษานี้ในโรงละครหุ่นกระบอก กวี และเอกสารตัวเขียนซาซัก บางครั้งก็ใช้งานผสมกับภาษาซาซัก

## อ้างอิง

### บรรณานุกรม
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Online Dictionary Sasak language - English
* David Goldsworthy's collection of Music of Indonesia and Malaysia archived with Paradisec includes open access recordings in Sasak.

ซาซัก
หมวดหมู่:กลุ่มภาษาบาหลี–ซาซัก–ซุมบาวา
หมวดหมู่:เกาะลมบก
ภาษาโคมี

**ภาษาโคมี** (, ) เป็นภาษาของชาวโคมีทางตะวันตะวันออกเฉียงเหนือของทวีปยุโรปในสหพันธรัฐรัสเซีย จัดอยู่ในตระกูลฟินโน-ยูกริก สาขาฟินโน-เปอร์มิก ภาษาโคมีมีสำเนียงต่างๆมากมาย ที่เป็นที่รู้จักกันดีมีสองสำเนียงคือ สำเนียงโคมี-ไซเรียน ซึ่งเป็นกลุ่มใหญ่ที่สุด ใช้เป็นภาษาเขียนในสาธารณรัฐโคมี และสำเนียงโคมี-ยัซวา ซึ่งมีผู้พูดน้อยกว่า อยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของเขตเปิร์มและทางใต้ของสาธารณรัฐโคมี สำเนียง เปอร์มืกหรือโคมี-เปอร์มืก ใช้พูดในเขตโคมี-เปอร์มืกซึ่งใช้เป็นภาษาเขียนด้วย

## ระบบการเขียน
ระบบการเขียนของภาษาโคมีต่างจากภาษากลุ่มฟินโน-ยูกริกอื่นๆ ในยุคแรกเขียนด้วยอักษรเปอร์มิกโบราณที่ประดิษฐ์ขึ้นเมื่อราว พ.ศ. 1900 โดยมิชชันนารีสเตปัน ครัป ที่ต่อมากลายเป็นนักบุญในโคมี อักษรนี้มีลักษณะผสมระหว่างอักษรกรีกกับอักษรซีริลลิก เปลี่ยนมาใช้อักษรซีริลลิกแบบภาษารัสเซียเมื่อราว พ.ศ. 2100 ในพ.ศ. 2463 เขียนด้วยอักษรโมล็อดซอฟ ที่พัฒนามาจากอักษรซีริลลิก พ.ศ. 2473 เปลี่ยนมาใช้อักษรละติน และกลับมาใช้อักษรซีริลลิกอีกใน พ.ศ. 2483 โดยเพิ่มอักษรพิเศษบางตัว

## โคมี-ไซเรียน
สำเนียงโคมีไซเรียนหรือภาษาไซเรียนเป็นภาษาที่ใช้พูดโดยชาวโคมี-ไซเรียนในสาธารณรัฐโคมีและบางส่วนของรัสเซียมีข้อโต้แย้งว่าภาษาไซเรียนควรเป็นภาษาเอกเทศหรือเป็นสำเนียงของภาษาโคมี ในปี พ.ศ. 2537 มีผู้พูดราว 285,000 คน

ภาษาโคมี-ไซเรียนเขียนด้วยอักษรเปอร์มิกโบราณตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่ 19 และเปลี่ยนมาใช้อักษรซีริลลิกเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 22 ภาษานี้มีสำเนียงต่างๆกัน 10 สำเนียง สำเนียงปรีซืกตืฟคาร์สกี ที่ใช้พูดในบริเวณ ซืกตืฟคาร์เป็นสำเนียงมาตรฐาน

## ตัวอย่าง

ข้อความข้างล่างแสดงในอันบูร์ และซีริลลิก (สมัยใหม่) จากเพลงพื้นเมืองโคมี-Zyryan  "" ( หมายถึง ดอกเดซี)

ท่อนแรกและบทซ้ำของเพลงเขียนในอักษรอันบูร์:
:**

ท่อนที่สองและบทซ้ำของเพลงเขียนในอักษรซีริลลิก Zyryan:
:

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* 
*R. M. Batalova. 1993. Komi(-Zyryanskij) Jazyk. In V. N. Jartseva (ed.), Jazyki Mira: Ural'skie Jazyki, 214–229. Moskva: Nauka.
* Feďuňova, G.V. *Önija komi kyv* ('The Modern Komi Language'). Morfologija/Daśtöma filologijasa kandidat G.V.Feďuňova kipod ulyn. Syktyvkar: Komi ňebög ledźanin, 2000. 544 pp.&nbsp;.
*

## แหล่งข้อมูลอื่น
*

* Books in Komi-Zyrian from Finno-Ugric Electronic Library (by the Finno-Ugric Information Center in Syktyvkar, Komi Republic (interface in Russian and English, texts in Mari, Komi, Udmurt, Erzya and Moksha languages))
* Komi–Russian & Russian–Komi Online Dictionaries
* Tarabukin I.I. Komi–Russian Phraseological Dictionary. 
* Komi Grammar. (in Russian)
* Komi-language courses
* Books in Komi-Zyrian language (by the Finno-Ugric Information Center in Syktyvkar, Komi Republic (interface in Komi-Zyrian))
* Books in Komi-Permyak language (by the Finno-Ugric Information Center in Syktyvkar, Komi Republic (interface in Komi-Permyak))
* Komi media collection (by the Finno-Ugric Information Center in Syktyvkar, Komi Republic (interface in English))

หมวดหมู่:ตระกูลภาษายูรัล
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศรัสเซีย
ภาษากัมเบอรา

**ภาษากัมเบอรา**หรือ**ภาษาซุมบา** **ภาษาซุมบาตะวันออก** ภาษาฮุมบา ภาษาฮีลู ฮุมบา เป็นภาษากลุ่มมาลาโย-โพลีเนเซีย ใช้พูดในหมู่เกาะซุนดาน้อย ประเทศอินโดนีเซีย
## สัทวิทยา
### สระ

### พยัญชนะ

## อ้างอิง
* Klamer, Marian (2005). "Kambera", in Adelaar, Karl Alexander and Himmelmann, Nikolaus: The Austronesian Languages of Asia and Madagascar. London: Curzon Press. 

กัมเบอรา
ชุดตัวอักษรลิเชีย

**ชุดตัวอักษรลิเชีย** () พัฒนามาจากชุดตัวอักษรกรีกรูปโค้ง มีอักษรที่ประดิษฐ์เองเพียงไม่กี่ตัวหรืออาจยืมมาจากอักษรอื่น พบจารึกอักษรนี้ราว 180 ชิ้นเมื่อราว พ.ศ. 43–143 เขียนเป็นภาษาลิเชีย ความรู้เกี่ยวกับภาษานี้ในด้านไวยากรณ์ยังน้อย จารึกส่วนใหญ่จึงยังอ่านไม่ได้โดยสมบูรณ์ เขียนจากซ้ายไปขวา แนวนอน มีพยัญชนะ 23 ตัว สระ 6 ตัว แยกคำด้วยเรื่องหมายคล้าย :

## ใช้เขียน
* ภาษาลิเชียที่เคยใช้พูดในอานาโตเลียในตุรกีปัจจุบันจนถึงราว พ.ศ. 243 ซึ่งเป็นช่วงที่ชาวลิเชียหันไปพูดภาษากรีก เชื่อกันว่าภาษานี้พัฒนามาจากภาษาลูเวียที่ใช้พูดในเอเชียไมเนอร์ก่อนการเข้ามาของชาวฮิตไตน์ และใกล้เคียงกับภาษาไลเดีย

## ยูนิโคด

## อ้างอิง

* อักษรลิเชีย

ลิเชีย
.vg

**.vg** เป็นโดเมนอินเทอร์เน็ตระดับบนสุดตามรหัสประเทศ (ccTLD) สำหรับหมู่เกาะบริติชเวอร์จิน

## ดูเพิ่ม
* Domain Name System
* โดเมนระดับบนสุดตามรหัสประเทศ

vg
อาร์เคดไฟร์

**อาร์เคดไฟร์** () เป็นวงดนตรีอินดี้ร็อก มาจากเมืองเล็ก ๆ นอกเมืองมอนทรีออล ประเทศแคนาดา มีสมาชิกทั้งหมด 6 คน ก่อตั้งโดย พี่น้อง Win กับ William Butler และ ภรรยาของ Win คือ Regine Charssagne รวมถึงสมาชิกปัจจุบันอีกคือ Richard Reed Parry, Tim Kingsbury และ Jeremy Gara
รวมตัวกันเมื่อปี 2003 มีอัลบั้มชุดแรกชื่อ *[[Funeral]]* ซึ่งได้แรงบันดาลใจในการแต่งเพลงจากงานศพและดนตรีในโบสถ์ และมีอัลบั้มชุดที่ 2 คือ *[[Neon Bible]]*

ดนตรีของพวกเขามีทั้งเครื่องเป่า เครื่องสาย ไซเคเดลิกร็อกและแจ๊สผสมผสานกัน เสียงร้องที่ทุกข์ระทม เนื้อหาที่โอดครวญถึงชีวิตที่อยู่กับความเงียบเหงาเดียวดายในเมืองเล็ก ๆ สมาชิกวงนี้แทบทั้งหมดสามารถเล่นเครื่องดนตรีได้หลายชิ้น จึงไม่เจาะจงว่าใครเล่นอะไรเป็นพิเศษ นอกจากเครื่องดนตรีพื้นฐานอย่าง กีต้าร์, เบส, กลอง แล้ว ยังมีเครื่องดนตรีอื่น ๆ อีกมากมายหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็น เปียโน , ไวโอลิน , เชลโล , ดับเบิ้ลเบส , คีย์บอร์ด, เฟรนช์ฮอร์น, หีบเพลงชัก, พิณ ฯลฯ มาเป็นส่วนช่วยเสริม โดยในอัลบั้ม *[[Neon Bible]]* ยังได้เพิ่ม Pipe Organ (ที่ใช้กันในโบสถ์คริสต์) , เฮิร์ดดี้-เกอร์ดี้, การร้องประสานเสียง และวงออร์เคสตร้าของฮังการี เข้าไปอีกด้วย

## ผลงาน
### อัลบั้ม
* *[[Funeral (album)|Funeral]]* (2004)
* *[[Neon Bible]]* (2007)
* *[[The Suburbs]]* (2010)
* *[[Reflektor]]* (2013)
* *[[Everything Now]]* (2017)
* *We* (2022)
* *Pink Elephant* (2025)

### อีพี
* *[[อาร์เคดไฟร์ (อีพี)|Arcade Fire]]* (2003)
* *[[Live EP (Live at Fashion Rocks)|Live EP]]* (2005, ร่วมกับ เดวิด โบอี)
* *The Reflektor Tapes* (2015)

## แหล่งข้อมูลอื่น

* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
* เว็บไซต์แฟนเพลงอย่างเป็นทางการ 

หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีสัญชาติแคนาดา
หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2546
การเลิกทาส

thumb|200px|right|เหรียญประดับ ''"Am I Not A Man And A Brother?"'' (ฉันไม่ใช่เพื่อนมนุษย์หรือ?) ซึ่งสร้างขึ้นเป็นส่วนหนึ่งของการรณรงค์เลิกทาสโดย Josiah Wedgwood, ค.ศ. 1787

**การเลิกทาส** เป็นขบวนการในยุโรปตะวันตกและในทวีปอเมริกาเพื่อหยุดการซื้อขายทาสและปลดปล่อยทาสให้เป็นอิสระ ระบบทาสพบกับการประท้วงไม่มากนักจนกระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 18 เมื่อนักคิดสกุลเหตุผลนิยมในยุคเรืองปัญญาวิพากษ์มันในฐานะที่ละเมิดสิทธิความเป็นมนุษย์ และกลุ่มศาสนา Quaker และโปรแตสแตนท์ตัดสินว่ามันเป็นการกระทำที่ไม่ใช่คริสเตียน

## ดูเพิ่ม
* การเลิกทาสในประเทศไทย

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Comité de Liaison et d'Application des Sources Historiques (archives & history of slavery, slave trade and their abolition in Saint-Barthélemy) 
* Largest Surviving Anti Slave Trade Petition from Manchester, UK 1806
* Original Document Proposing Abolition of Slavery 13th Amendment
* "John Brown's body and blood"  by Ari Kelman: a review in the TLS , 14 February 2007.
* ''Scotland and the Abolition of the Slave Trade - schools resource'' 
* Report of the Brown University Steering Committee on Slavery and Justice
* Twentieth Century Solutions of the Abolition of Slavery 
* *[http://www.altonweb.com/history/lovejoy/ Elijah Parish Lovejoy: A Martyr on the Altar of American Liberty]*
* Brycchan Carey's pages listing British abolitionists
* Teaching resources about Slavery and Abolition on blackhistory4schools.com
* The National Archives (UK): The Abolition of the Slave Trade
* Towards Liberty: Slavery, the Slave Trade, Abolition and Emancipation  Produced by Sheffield City Council's Libraries and Archives (UK)]
* The slavery debate 
* The slave trade: myths and preconceptions 
* John Brown Museum 
* American Abolitionism 
* History of the British abolitionist movement by Right Honourable Lord Archer of Sandwell
* "Slavery - The emancipation movement in Britain" , lecture by James Walvin at Gresham College, 5 March 2007 (available for video and audio download)
* Underground Railroad: Escape from Slavery | Scholatic.com
* Canada and the Journey to Freedom" 
* 1807 Commemorated 
* The Action Group 
* US Department of State Trafficking in Persons Report 2008
* National Underground Railroad Freedom Center in Cincinnati, Ohio
* The Liberator Files, Horace Seldon's collection and summary of research of William Lloyd Garrison's *[[The Liberator]]* original copies at the Boston Public Library, Boston, Massachusetts.
* University of Detroit Mercy Black Abolitionist Archive, a collection of over 800 speeches by antebellum blacks and approximately 1,000 editorials from the period.


หมวดหมู่:ทาส
หมวดหมู่:ขบวนการทางการเมือง
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์แอฟริกันอเมริกัน
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์บริเตนผิวดำ
กุ๊กไก่หัวใจพิทักษ์โลก

**กุ๊กไก่หัวใจพิทักษ์โลก** () เป็นภาพยนตร์การ์ตูนคอมพิวเตอร์แอร์นิเมชัน ออกฉายเมื่อ ค.ศ. 2005 กำกับโดย Mark Dindal

*กุ๊กไก่หัวใจพิทักษ์โลก* เป็นภาพยนตร์นิยายที่สองของดิสนีย์ที่ดัดแปลงเนื้อหาจากการ์ตูนโฆษณาชวนเชื่อที่สร้างขึ้นในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองภาพยนตร์นี้ยังเป็นภาพยนตร์แอนิเมชันสุดท้ายที่ผลิตภายใต้ชื่อ Walt Disney Feature Animation ก่อนที่สตูดิโอจะเปลี่ยนชื่อเป็น Walt Disney Animation Studios *กุ๊กไก่หัวใจพิทักษ์โลก* ได้รับเสียงวิจารณ์ผสม และมีรายได้ทั่วโลกถึง 314 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ทำให้ป็นภาพยนตร์แอนิเมชันที่มีรายได้สูงสุดเป็นอันดับ 2 ประจำ ค.ศ. 2005 (รองจาก*[[มาดากัสการ์ (ภาพยนตร์)|มาดากัสการ์]]*)

## ผู้พากย์เสียง
* Zach Braff พากย์เป็น Ace "Chicken Little" Cluck
* Joan Cusack พากย์เป็น Abigail "Abby" Mallard (รู้จักกันในชื่อ Ugly Duckling)
* Dan Molina พากย์เป็น Fish Out of Water
* Steve Zahn พากย์เป็น Runt of the Litter
* Garry Marshall พากย์เป็น Buck "Ace" Cluck
** ภายหลัง Mark Mitchell พากย์เสียงนี้ในฉบับของประเทศออมเตรเลีย
* Amy Sedaris พากย์เป็น Foxy Loxy
* Mark Walton พากย์เป็น Goosey Loosey
* Don Knotts พากย์เป็น Turkey Lurkey
* Sean Elmore, Matthew Josten และ Evan Dunn พากย์เป็น Kirby 
* Fred Willard พากย์เป็น Melvin 
* Catherine O'Hara พากย์เป็น Tina 
* Mark Dindal พากย์เป็น Morkubine Porcupine and the Coach 
* Patrick Stewart พากย์เป็น Mr. Woolensworth 
* Wallace Shawn พากย์เป็น Principal Fetchit 
* Patrick Warburton พากย์เป็น Alien Cop 
* Adam West พากย์เป็น Ace - Hollywood Chicken Little 
* Harry Shearer พากย์เป็น Don Bowowser

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* ''กุ๊กไก่หัวใจพิทักษ์โลก'' ที่ oldthaitv 

หมวดหมู่:ภาพยนตร์แอนิเมชัน
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ภาพยนตร์เรื่องราวแนวก้าวผ่านวัยอเมริกัน
หมวดหมู่:ภาพยนตร์แอนิเมชันเกี่ยวกับมิตรภาพ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์แอนิเมชัน 3 มิติ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์แอนิเมชันโดยวอลต์ดิสนีย์พิกเชอส์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โดยวอลต์ดิสนีย์แอนิเมชันสตูดิโอส์
ตูโปเลฟ

**ตูโปเลฟ** () เป็นบริษัทผลิตอากาศยานและยุทโธปกรณ์ของรัสเซีย เดิมคือสำนักงานออกแบบตูโปเลฟ โอเคบี (โอเคบี-156) ควบคุมโดย อันเดรย์ ตูโปเลฟ วิศวกรอากาศยานชาวรัสเซีย มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่กรุงมอสโก ทั้งนี้รัฐบาลรัสเซียกำลังจำควบรวมกิจการของตูโปเลฟ เข้ากับ มิโกยัน, อิลยูชิน, อิรคุต, ซุคฮอย และยาคาฟเลฟ เป็นรัฐวิสาหกิจเดียวกันที่ชื่อว่า โอเอเค () ก่อนที่แปรรูปเป็นบริษัทมหาชน

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์ตูโปเลฟ 

หมวดหมู่:ตูโปเลฟ
หมวดหมู่:ผู้ผลิตเครื่องบิน
หมวดหมู่:บริษัทของรัสเซีย
หมวดหมู่:บริษัทที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2465