งีสง

**งีสง** (เกิด ค.ศ. 215) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **ยฺหวี ซง** () ชื่อรอง **ชูเม่า** () เป็นขุนนางของรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊กของจีน 

## ประวัติ
งีสงเป็นชาวเมืองตันลิว (陳留 *เฉินหลิว*) ซึ่งอยู่บริเวณนครไคเฟิง มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน บางแหล่งข้อมูลว่างีสงเป็นชาวเมืองห้อยเข (會稽 *ไค่วจี*) ซึ่งอยู่บริเวณนครอี้อู มณฑลเจ้อเจียงในปัจจุบัน งีสงเป็นหลานตาของเปียนเหยียง (邊讓 *เปียน ร่าง*) เจ้าเมือง (太守 *ไท่โฉ่ว*) ของเมืองกิวกั๋ง (九江 *จิ่วเจียง*) ในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก งีสงมีชื่อในฐานะผู้มีความสามารถตั้งแต่เริ่มเข้าวัยผู้ใหญ่ 

ในปี ค.ศ. 238 ในรัชสมัยจักรพรรดิโจยอย งีสงได้ติดตามสุมาอี้ผู้เป็นเสนาบดีกลาโหม (太尉 *ไท่เว่ย์*) ในการยกทัพบุกเลียวตั๋ง (遼東 *เหลียวตง*) สุมาอี้มอบหมายให้งีสงเขียนหนังสือประกาศศึก หลังจากที่สุมาอี้ปราบกองซุนเอี๋ยนที่ตั้งตนเป็นอิสระในเลียวตั๋งได้สำเร็จ สุมาอี้ก็มอบหมายให้งีสงเขียนหนังสือรายงานชัยชนะถึงราชสำนัก หลังจากงีสงติดตามมาในทัพของสุมาอี้ที่ยกทัพกลับ สุมาอี้ตั้งให้งีสงเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ช่วย (掾 *เยฺวี่ยน*) ในช่วงศักราชเจิ้งฉื่อ (正始; ค.ศ. 240-249) ในรัชสมัยจักรพรรดิโจฮอง งีสงได้เลื่อนขึ้นเป็นเจ้าหน้าที่สำนักราชเลขาธิการราชวัง (中書郎 *จงชูหลาง*)

ในปี ค.ศ. 251 สุมาสูบุตรชายของสุมาอี้ได้เลื่อนขึ้นเป็นมหาขุนพล (大將軍 *ต้าเจียงจฺวิน*) สุมาสูมอบหมายให้งีสงเป็นผู้ช่วยในการวางแผน 

ในปี ค.ศ. 253 เดือน 5 ของศักราชเจียผิง (嘉平; ค.ศ. 249-254) ปีที่ 5 จูกัดเก๊กผู้สำเร็จราชการแห่งง่อก๊กที่เป็นรัฐอริของวุยก๊กนำทัพเข้าปิดล้อมซินเสีย (新城 *ซินเฉิง*;  "เมือง/ป้อมปราการแห่งใหม่") ซึ่งเป็นป้อมปราการที่หับป๋า (合肥 *เหอเฝย์*) เกียงอุยขุนพลของจ๊กก๊กที่เป็นอีกหนึ่งรัฐอริของวุยก๊กนำทัพเข้าล้อมเต๊กโตเสีย (狄道 *ตี๋เต้า*; อยู่บริเวณอำเภอหลินเถา มณฑลกานซู่ในปัจจุบัน) สุมาสูถามงีสงว่า "บัดนี้ทั้งตะวันตกและตะวันออกล้วนเกิดศึก ล้วนอยู่ในสถานการณ์คับขัน ขุนพลหลายนายขวัญกำลังใจตกต่ำ ควรจะทำเช่นไรดี" งีสงยกตัวอย่างเรื่องที่โจว หย่าฟู (周亞夫) ขุนพลในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันตกซ่อนเสบียงอาหารในชางอี้ (昌邑) ให้พ้นจากข้าศึกและเรื่องความล้มเหลวของกบฏเจ็ดรัฐในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันตก แล้วจึงชี้ให้เห็นว่าจูกัดเก๊กส่งทหารชั้นยอดทั้งหมดออกไปเพียงเพื่อโจมตีซินเสียแห่งเดียวเพราะต้องการได้รับชัยชนะอย่างเด็ดขาด หากไม่สามารถตีซินเสียได้ก็จะไม่ได้รับชัยชนะอย่างเด็ดขาด วันเวลาเนิ่นช้าไปก็จำต้องล่าถอย ด้านเกียงอุยคุมทัพใหญ่แต่ก็เพียงสนองตอบคำขอของจูกัดเก๊กก็ไม่สามารถรุดหน้ามาได้ไกล เกียงอุยเชื่อว่าทัพวุยมุ่งแต่ทำศึกที่แนวรบด้านตะวันออก แนวรบด้านตะวันตกก็จะว่างเปล่า จึงนำทัพมุ่งมา หากเราส่งทหารทั้งหมดในกวนต๋ง (關中 *กวานจง*) เร่งบุกเข้าอย่างฉับไวทำให้ข้าศึกไม่ทันตั้งตัว เกียงอุยก็จะล่าถอยไปด้วยเช่นกัน สุมาสูเห็นว่างีสงกล่าวได้ถูกต้อง จึงส่งกุยห้วยแม่ทัพผู้บัญชาการทหารในมณฑลยงจิ๋วและเลียงจิ๋ว และต้านท่ายข้าหลวงมณฑลยงจิ๋วให้นำทหารในภูมิภาคกวนต๋งไปสลายวงล้อมที่เต๊กโตเสีย และสั่งให้บู๊ขิวเขียมแม่ทัพผู้บัญชาการทหารในมณฑลยังจิ๋วและคนอื่น ๆ ให้รักษาตำแหน่งของตนไว้โดยไม่ต้องไปช่วยซินเสีย ท้ายที่สุดเกียงอุยก็ขาดแคลนเสบียงอาหารจึงล่าถอยไป ส่วนจูกัดเก๊กตีซินเสียไม่สำเร็จ ทหารง่อก๊กก็อ่อนล้าและล้มป่วย จูกัดเก๊กไม่มีทางเลือกอื่นจำต้องล่าถอยเช่นกัน ทุกอย่างเป็นไปตามที่งีสงคาดการณ์ไว้ 

ในปี ค.ศ. 256 เดือน 2 ของศักราชกำลอ (甘露 *กานลู่*; ค.ศ. 256-260) ปีที่ 1 โจมอจักรพรรดิแห่งวุยก๊กทรงจัดงานเลี้ยงให้เหล่าขุนนางในโถงตะวันออกของตำหนักไท่จี๋ (太極) พระองค์ตรัสสนทนาเรื่องพิธีกรรมกับสฺวิน อี่ (荀顗), ชุย จ้าน (崔贊), ยฺเหวียน เลี่ยง (袁亮), จง ยฺวี่ (钟毓) และงีสงซึ่งเวลาเวลานั้นดำรงตำแหน่งเป็นขุนนางกรมวัง (給事中 *จี่ชื่อจง*) และเจ้าหน้าที่สำนักราชเลขาธิการกลาง (中書郎 *จงชูหลาง*) แล้วตรัสต่อไปถึงเรื่องข้อดีข้อเสียของจักรพรรดิ อ้างถึงพระเจ้าเซียวคังเต้ (少康 *เฉ่าคาง*) และพระเจ้าฮั่นโกโจ (漢高祖 *ฮั่นเกาจู่*) วันถัดมาหลังจากงานเลี้ยง สฺวิน อี่, ยฺเหวียน เลี่ยง และคนอื่น ๆ เห็นพระเจ้าเซียงคังเต้ทรงพระปรีชามากกว่า ส่วนชุย จ้าน, จง ยฺวี่, งีสง และคนอื่น ๆ ที่เหลือเห็นว่า "เซียวคังทรงคุณธรรมล้ำเลิศ ฮั่นโกโจก็ทรงสำเร็จอย่างมาก เมื่อเทียบภูมิหลังครอบครัวแล้ว เซียวคังทรงประสบความสำเร็จอย่างง่ายดายมากกว่า เมื่อเทียบสถานการณ์ทางการเมืองในเวลานั้นแล้วฮั่นโกโจทรงสำเร็จด้วยความยากลำบากมากกว่า" จักรพรรดิโจมอทรงชี้ให้เห็นว่าในยุคโบราณสามารถบรรลุการต่าง ๆ ได้อย่างง่ายดายโดยอาศัยคุณธรรม ในยุคราชวงศ์จิ๋นและฮั่นสามารถบรรลุการต่าง ๆ ได้อย่างง่ายดายโดยอาศัยกำลังทหาร เซียวคังสร้างคุณธรรม ฮั่นโกโจสร้างผลงานทางการรบ เซียวคังจึงเหนือกว่าฮั่นโกโจ เซียงคังสามารถกำจัดทรราช (หมายถึงฮันฉก (寒浞 *หาน จั๋ว*) ผู้ทรงอิทธิพล) ดังนั้นเรื่องการทหารก็อาจไม่ด้อยกว่าฮั่นโกโจ ความสำเร็จของเซียวคังไม่แน่ชัดเพราะบันทึกทางประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องไม่รอบด้าน มีเพียงหงอหวัน (伍員 *อู่ ยฺหวิน*) ที่กล่าวถึงอย่างกว้าง ๆ แต่ก็สามารถอนุมานได้ว่าเซียวคังเป็นผู้ทรงมากความสามารถ หากบันทึกทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับพระดำรัสและราชกิจของพระองค์ครบถ้วนสมบูรณ์ก็จะไม่มีข้อโต้แย้งเลย เหล่าขุนนางต่างถวายบังคมต่อจักรพรรดิโจมอด้วยความยินดี งีสงทูลยกย่องพระดำรัสอภิปรายของโจมอ และทูลเสนอให้บันทึกพระดำรัสไว้ส่งต่อให้คนรุ่นหลัง โจมอทรงเห็นว่าตัวพระองค์เองยังมีความรู้ไม่เพียงพอ ไม่ควรทำให้คนรุ่นหลังหัวเราะเยาะ จึงไม่ทรงเห็นด้วยกับข้อเสนอของงีสง แต่เมื่อจงโฮย (鍾會 *จง ฮุ่ย*) น้องชายของจง ยฺวี่ออกมาจากการเข้าเฝ้า ก็ได้บันทึกพระดำรัสของโจมอไว้

เจิ้ง มั่ว (鄭默) ผู้เป็นเจ้าหน้าที่ห้องสมุดหลวง (秘書郎 *มี่ชูหลาง*) ทำการตรวจสอบงานเขียนเก่า คัดเอาเนื้อหาไม่เหมาะสมที่เป็นส่วนเกินออก รวมงานเขียนเป็นตำราขื่อ*เว่ย์จงจิงปู้* (魏中經簿) งีสงกล่าวว่า "นับแต่นี้ไปสีแดงและสีม่วง (คำอุปมาถึงความดีและความชั่ว) จะแบ่งแยกชัดเจนแล้ว"

ต่อมางีสงได้รับตำแหน่งเป็นเจ้าเมือง (太守 *ไท่โฉ่ว*) และเสนาบดีการเกษตร (大司農 *ต้าซือหนง*) บุตรชายของงีสงชื่อยฺหวี จฺวิ้น (虞濬) ชื่อรอง เสี่ยนหง (顯弘) รับราชการเป็นเสนาบดีตุลาการ (廷尉 *ถิงเว่ย์*) ในยุคราชวงศ์จิ้นตะวันตก

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). *[[จดหมายเหตุสามก๊ก]]* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *[[อรรถาธิบายจดหมายเหตุสามก๊ก]]* (*ซานกั๋วจื้อจู้*).
* ซือหม่า กวาง (1084). *[[จือจื้อทงเจี้ยน]]*.

หมวดหมู่:ขุนนางของวุยก๊ก