โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร

right|thumb|300px|ภาพถ่ายเก่าอาคารพระพุทธเจ้าหลวง ปัจจุบันได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน
**โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร** (อังกฤษ: Matthayom Wat Benchamabophit School; อักษรย่อ: บ.บ. / M.W.B.B.) เป็นโรงเรียนชายล้วน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 1 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ก่อตั้งขึ้นโดยพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  เพื่อสอนศิษย์ซึ่งเป็นคฤหัสถ์ ได้รับการสถาปนาขึ้นเมื่อวันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2443 ปัจจุบันตั้งอยู่เลขที่ 69 ถนนศรีอยุธยา แขวงดุสิต เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร 10300

ปัจจุบันโรงเรียนได้เปลี่ยนชื่อจาก **"โรงเรียนเบญจมบพิตร"** เป็น **"โรงเรียนมัธยมเบญจมบพิตร"** เป็น **"โรงเรียนวัดเบญจมบพิตร"** และสุดท้ายได้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนเป็น **"โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร"** เป็นโรงเรียนแห่งแรกของประเทศไทยที่มีชื่อขึ้นต้นว่า **"เบญจม"** และได้รับพระราชทานนามจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวว่า **"เบญจมบพิตร"** ซึ่งต่างจากโรงเรียนอื่น ๆ ที่ได้รับพระราชทานนามจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
โรงเรียนชายล้วน

## ประวัติ
thumb|หน้าบันอาคารพระพุทธเจ้าหลวง
เมื่อครั้งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงสถาปนาวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหารขึ้น ได้ทรงมีพระราชดำริว่าวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหารตั้งอยู่ห่างไกล บรรดาศิษย์วัดซึ่งต้องอุปัฏฐากรับใช้ภิกษุสามเณรไม่สะดวกที่จะเดินทางไปเล่าเรียนที่ห่างไกล จึงทรงมีพระราชประสงค์ให้สร้างโรงเรียนขึ้นเพื่อสอนศิษย์ซึ่งเป็นคฤหัสถ์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานกำเนิดเมื่อ พ.ศ. 2443 ในชั้นต้นที่อาคารชั่วคราวหลังมุงจากใช้เสื่อลำแพนกั้นเป็นประตูและหน้าต่างเพียงหลังเดียว ทรงกำหนดหลักสูตรแนวการสอนด้วยพระองค์เอง และเปิดสอนเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2444 มีนักเรียน 40 คน เป็นโรงเรียนในพระบรมราชูปถัมภ์โดยตรง ไม่ขึ้นตรงต่อกระทรวงธรรมการสมัยนั้น ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสมมตอมรพันธุ์ และเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล) เป็นกรรมการจัดทำหลักสูตรโรงเรียนตามพระราชประสงค์ ทรงพระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ในการก่อสร้างอาคารเรียนถาวร ได้ทรงพระราชทานพระราชกระแสให้ช่างเขียนอย่างวางแผน และวัดที่ปลูกต่อลง ณ ด้านใต้ของแนวกุฏิสงฆ์ ได้เริ่มจัดการก่อสร้างมาตั้งแต่รัตนโกสินทร์ศก 120 (พ.ศ. 2444) แต่การสร้างโรงเรียนซึ่งจะให้เป็นที่มั่นคงถาวรนั้น ต้องกระทำด้วยเวลาช้านานประการหนึ่งจึงทรงพระราชดำริว่า ควรจะสร้างโรงเรียนขึ้นด้วยไม้มุงจาก แต่พอให้พักจัดการเริ่มสอนนักเรียนไปก่อน จนกว่าโรงเรียนอันถาวรจะได้สร้างสำเร็จ ดังที่ทรงพระราชทานพระราชกระแสรับสั่งว่า

   **“ขอให้ตระเตรียมหาตัวครู แลเครื่องมือที่สำหรับจะสอน เมื่อโรงเรียนที่จะปลูกใช้ไปพลางแล้วเสร็จเมื่อใดก็ให้ได้จับสอนทีเดียว...การที่คิดนี้เปนคิดส่วนสอนศิษย์ซึ่งเปนฝ่ายคฤหัสถ์”** 

โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์เป็นผู้ออกแบบอาคารเรียน โดยในขณะที่พระองค์เสด็จประพาสยุโรปนั้น ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงควบคุมดำเนินการก่อสร้างแทนพระองค์ และพระราชทานนามโรงเรียนแห่งนี้ว่า **"โรงเรียนเบญจมบพิตร**" เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2445 อยู่ติดกับวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร

### หลักสูตรเบื้องแรก
โรงเรียนเบญจมบพิตรในยุคแรกได้จัดการเรียนการสอนเป็น 3 ชั้น โดยแบ่งเนื้อหาออกเป็น 3 ตอน ให้เหมาะสมกับความสามารถของนักเรียนในแต่ละชั้น เริ่มจากการสอนวิชาง่ายๆ ในชั้นที่ 1 และเพิ่มความซับซ้อนในชั้นที่ 2 และชั้นที่ 3 เมื่อจบการศึกษาชั้นที่ 3 นักเรียนจะได้รับความรู้ครบถ้วนตามหลักสูตร

ในส่วนของการเรียนวิชาหนังสือไทยนั้น หลักสูตรมุ่งเน้นให้นักเรียนมีความสามารถ 3 ด้าน ได้แก่ การอ่าน การเขียน และการเรียบเรียงคำ โดยฝึกให้อ่านหนังสือได้เข้าใจเนื้อหา ฝึกเขียนหนังสือให้ถูกต้อง สวยงาม และสะอาด รวมถึงการเขียนคำพูดลงเป็นลายลักษณ์อักษร และจัดเรียงถ้อยคำตามหลักภาษา วิชาทั้งหมดที่สอนในหลักสูตรนี้มี 11 วิชา แบ่งการสอนเป็นตอนๆ ตามลำดับชั้น เพื่อให้เหมาะสมกับระดับความรู้ของนักเรียน

## สัญลักษณ์
**สัญลักษณ์ของโรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร**
* **ตราประจำโรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร** ประกอบด้วยพระจุลมงกุฎเปล่งรัศมี ภายใต้มีเลข ๕ หมายถึงพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้พระราชทานกำเนิดโรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร มีอักษร “บ.บ.” หมายถึงอักษรย่อของโรงเรียนอยู่ภายใต้เลข ๕ ภายใต้มีแถบระบุข้อความ "อุฏฺฐาตา วินฺทเต ธนํ" ซึ่งสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (ปลด กิตฺติโสภโณ) ทรงประทานให้เป็นคำขวัญของโรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร มีแถบระบุชื่ออยู่ภายใต้
***สีประจำโรงเรียน** ชมพู - เหลือง
**  สีชมพู เป็นสีประจำวันอังคาร ซึ่งเป็นวันพระบรมราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้พระราชทานกำเนิดโรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร เป็นสัญลักษณ์เตือนใจครูและนักเรียน ให้น้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณ
**  สีเหลือง เป็นสีของพระพุทธศาสนา หมายถึงโรงเรียนตั้งอยู่ในวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม เป็นสัญลักษณ์เตือนใจครูและนักเรียน ให้กระทำในสิ่งที่ชอบ ไม่ประกอบในสิ่งที่ผิด ฝึกชำระจิตใจให้บริสุทธิ์สะอาด ใช้ความสามารถคุ้มครองตนและเป็นคนมีธรรมะ คุ้มครองทุกเมื่อ

**สิ่งเคารพสักการะ**
* พระพุทธชินราช (จำลอง) พระประธานประจำพระอุโบสถวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร
* พระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ ศาลาร้อยปี วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร
* พระรูปหล่อสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (ปลด กิตฺติโสภโณ) ณ พิพิธภัณฑ์พระอนุสรณ์ อ.ป.ก. วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร

**คณะสีของโรงเรียน**

โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร เป็นโรงเรียนเดียวของประเทศไทยที่ใช้ชื่อคณะสีจากหน้าบันพระอุโบสถวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร
* ██ **คณะนารายณ์ทรงครุฑ Naraisongkrut** (สีแสด) ก่อตั้งวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2521
* ██ **คณะจักรรถ Jakrot** (สีแดง) ก่อตั้งวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2521
* ██ **คณะมหาอุณาโลม Mahaunalom** (สีเขียว) ก่อตั้งวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2521
* ██ **คณะไอยราพต Iyarapot** (สีฟ้า) ก่อตั้งวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2521
* ██ **คณะจุลมงกุฎ Chula Mongkut** (สีเทา) ก่อตั้งวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2531 (ปัจจุบันไม่มีคณะสีนี้แล้ว)

## อาคารและสถานที่ภายในบริเวณโรงเรียน
thumb|มุมมองอาคารพระพุทธเจ้าหลวงจากอาคารพุทธิศึกษา
thumb|มุมมองอาคารพระพุทธเจ้าหลวงจากอาคารรัตนโกสินทร์ 200 ปี
* **อาคาร 1 (อาคารพระพุทธเจ้าหลวง)** สร้างเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2445 เป็นแบบพิเศษ 2 ชั้น 16 ห้องเรียนทรงยุโรป ราคาก่อสร้าง 50,000 บาท (ห้าหมื่นบาทถ้วน) สร้างด้วยพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวซึ่งเป็นสมบัติของพระราชโอรส พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอิศริยาภรณ์, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรณ์ศิริประสาธน์ และเจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์เกสร ในรัชกาลที่ 5 อาคารหลังนี้ได้รับการซ่อมแซมหลายครั้ง ครั้งหลังสุดกรมสามัญศึกษาได้ทำการซ่อมแซมเมื่อ พ.ศ. 2525 ใช้งบประมาณ 2.4 ล้านบาท อาคารเรียนหลังนี้ได้รับคัดเลือกให้เป็น อาคารสถานที่ราชการอนุรักษ์ดีเด่นของสถาปนิกสมาคม สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระราชทานโล่รางวัล และประกาศนียบัตรแก่โรงเรียนเมื่อ พ.ศ. 2528 ปัจจุบันอาคารเรียนหลังนี้ยังมั่นคง แข็งแรง และสง่างาม โรงเรียนใช้เป็นสำนักงานของฝ่ายบริหารโรงเรียน   
* **อาคารที่ 2 (อาคารเทพศึกษา)** สร้างเมื่อ พ.ศ. 2507 เป็นอาคารเรียน 3 ชั้น ขนาด 15 ห้องเรียน ราคาก่อสร้าง 1.5 ล้านบาท ใช้เป็นห้องคอมพิวเตอร์ 2 ห้อง ห้องกลุ่มบริหารกิจการนักเรียน 1 ห้อง ห้อง Resource Center 1 ห้อง ห้องสมุด 5 ห้อง ห้องเรียนวิชาภาษาไทย 4 ห้องและห้องพักครูกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย 1 ห้อง
* **อาคารที่ 3 (อาคารพุทธิศึกษา)** สร้างเมื่อ พ.ศ. 2517 เป็นอาคารเรียน 4 ชั้น ขนาด 20 ห้องเรียน ราคาก่อสร้าง 2.4 ล้านบาท ใช้เป็นห้องพักครูกลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา 1 ห้อง ห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ 1 ห้อง และห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 1 ห้อง ห้องเรียนเกษตร 1 ห้อง ห้องเรียน ICP 2 ห้อง ห้องร้านค้าสหกรณ์โรงเรียน 1 ห้อง ห้องพระพุทธศาสนา 1 ห้อง
* **อาคารที่ 4 (อาคารธรรมศึกษา)** สร้างเมื่อ พ.ศ. 2520 เป็นอาคารเรียน 4 ชั้น ขนาด 20 ห้องเรียน ราคาก่อสร้าง 3.9 ล้านบาท ใช้เป็นห้องพักครูกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิศาสตร์ 1 ห้อง ห้องเรียนศิลปะ 3 ห้อง ห้องเรียนคณิตศาสตร์ 4 ห้อง ชั้นล่างเป็นห้องประชุม และห้องพักครูกลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ 1 ห้อง
* **อาคารที่ 5 (อาคารรัตนโกสินทร 200 ปี)** สร้างเมื่อ พ.ศ. 2522 แบบพิเศษ 4 ชั้น ราคาก่อสร้าง 3.3 ล้านบาท ใช้เป็นโรงฝึกงาน โรงอาหาร และห้องปฏิบัติการทางภาษา 1 ห้อง และห้องเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ และเทคโนโลยี จำนวน 4 ห้อง
* **อาคารที่ 6 (อาคารพลเอก[[อาทิตย์ กำลังเอก]])** สร้างเมื่อ พ.ศ. 2528 แบบพิเศษ 3 ชั้น ขนาด 12 ห้องเรียน ราคาก่อสร้าง 5 ล้านบาท พลเอกอาทิตย์ กำลังเอก สร้างให้ด้วยทุนทรัพย์ส่วนตัว ใช้เป็นห้องเรียนวิทยาศาสตร์ 12 ห้อง และห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ 1 ห้อง
* **อาคารที่ 7 (เรือนพยาบาลพลเอก อาทิตย์ กำลังเอก)** เป็นอาคารทรงไทย ประกอบไปด้วยเวชภัณฑ์และคุรุภัณฑ์ สร้างด้วยทุนทรัพย์ส่วนตัวของพลเอกอาทิตย์ กำลังเอก ราคาก่อสร้าง 250,000 บาท

## องค์ผู้อุปการะโรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร
องค์ผู้อุปการะโรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร คือ เจ้าอาวาสวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามทุกรูปตั้งแต่เมื่อแรกสถาปนา

* สมเด็จพระวันรัต (จ่าย ปุณฺณทตฺโต)
* สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (ปลด กิตฺติโสภโณ)
* สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (สุวรรณ สุวณฺณโชโต)
* พระพรหมจริยาจารย์ (สมุท รชตวณฺโณ)
* พระพุทธวรญาณ (ทอง สุวณฺณสาโร)
* พระธรรมวชิราธิบดี (ฉ่ำ ปุญฺญชโย)

## ผู้อำนวยการ

## หลักสูตรที่เปิดสอน
### ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
* โครงการห้องเรียนพิเศษ
** โครงการความสามารถพิเศษด้านวิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ (เพชรเบญจมบพิตร) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)
* โครงการห้องเรียนปกติ
** ห้องเรียนปกติ ระดับชั้นละ 3 ห้อง (120 คน)

### ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย
* โครงการห้องเรียนปกติ
** ห้องเรียนปกติ ระดับชั้นละ 3 ห้อง (90 คน)
*** แผนการเรียนวิทยาศาสตร์ - คณิตศาสตร์
*** แผนการเรียนภาษาอังกฤษ - คณิตศาสตร์
*** แผนการเรียนภาษาอังกฤษ - ภาษาจีน (ภาษาจีนเพื่อธุรกิจ)
*** แผนการเรียนภาษาไทย - สังคมศึกษา
*** แผนการเรียนศิลป์ - ธุรกิจ (การจัดการธุรกิจการค้าสมัยใหม่)

## องค์กรที่ให้การสนับสนุนโรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร

* วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร
* มูลนิธิวัดเบญจมบพิตร (กองทุนสมโภชพระพุทธชินราช)
* คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานโรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร
* สมาคมผู้ปกครองและครูโรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร
* สมาคมนักเรียนเก่าเบญจมบพิตร ในพระบรมราชูปถัมภ์
* มูลนิธินักเรียนเก่าเบญจมบพิตร
* มูลนิธิเบญจมเมตตาธรรม
* คณะกรรมการเครือข่ายผู้ปกครองโรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร
* องค์กรภาครัฐ เอกชน องค์กรท้องถิ่น และชุมชน ฯลฯ

## สถานที่สำคัญที่อยู่ใกล้เคียง
* วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร
* พระราชวังดุสิต
* พระลานพระราชวังดุสิต
* สวนจิตรลดา
* สนามเสือป่า
* ทำเนียบรัฐบาล
* กระทรวงศึกษาธิการ
* อุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
* สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ปปช.)
* สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.)
* มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ

## ดูเพิ่ม
* วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร
* สมาคมนักเรียนเก่าเบญจมบพิตร ในพระบรมราชูปถัมภ์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร
* เว็บไซต์สมาคมนักเรียนเก่าเบญจมบพิตร ในพระบรมราชูปถัมภ์ 
* เว็บไซต์วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม 


หมวดหมู่:โรงเรียนในเขตดุสิต
หมวดหมู่:อาคารอนุรักษ์
หมวดหมู่:โรงเรียนชายในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1
หมวดหมู่:โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2443