กองบังคับการตำรวจน้ำ

**กองบังคับการตำรวจน้ำ** () เป็นหน่วยงานตำรวจน้ำในสังกัดของ กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง มีหน้าที่ในการปฏิบัติตามข้อกำหนดในพระราชบัญญัติตำรวจแห่งชาติ และมีหน้าที่เพิ่มเติมคือการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล ตามกฎหมายทางทะเลที่กำหนด

## ประวัติ
ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ประเทศไทยต้องพึ่งพาการขนส่งทางน้ำเพื่อนำเข้าและส่งออกเป็นหลัก ซึ่งในขณะนั้นทางการไทยขาดหน่วยงานที่เข้ามาดูแลด้านการรักษากฎหมายทางทะเล โดยในช่วงเดือน ธันวาคม พ.ศ. 2490 ได้มอบหมายให้กองทัพเรือเป็นผู้ควบคุมดูแลในการรักษากฎหมายทางทะเล แต่ด้วยภารกิจที่หลากหลาย ประกอบกับกองทัพเรือเองจำเป็นต้องเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของตนในทุก ๆ ด้าน ทำให้รัฐบาลมอบหมายให้หน่วยงานที่รับผิดชอบในการรักษากฎหมายในขณะนั้น คือกระทรวงกลาโหม ที่กำกับดูแลกองทัพเรือ และกระทรวงมหาดไทย ที่กำกับดูแลกรมตำรวจ พิจารณาร่วมกันเห็นชอบให้จัดตั้ง กองตำรวจน้ำ เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2495 

ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 พ.ศ. 2497 กองบังคับการตำรวจน้ำ เคยตั้งอยู่บริเวณศุลกสถาน หลังจากกรมศุลกากรย้ายไปทำการที่บริเวณท่าเรือคลองเตย และปี พ.ศ. 2502 ได้ย้ายไปยังที่ทำการปัจจุบัน ซึ่งบริเวณเดิมต่อจากนั้นได้เปลี่ยนเป็นที่ทำการของสถานีตำรวจดับเพลิงบางรัก 

ต่อมา เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2548 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น กองบังคับการตำรวจน้ำ ตามกฎกระทรวงที่ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา และแบ่งโครงสร้างหน่วยงานใหม่ให้กองบังคับการตำรวจน้ำ เป็นหน่วยงานส่วนหนึ่งของ กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง เมื่อวันที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2552

## เครื่องหมายประจำหน่วย

### เครื่องหมายราชการประจำหน่วยงาน
กองบังคับการตำรวจน้ำ ตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายราชการ พ.ศ. 2482 ประกอบไปด้วย

* **โล่เขน** หมายถึง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ โดยใช้รูปแบบตามสำนักงานตำรวจแห่งชาติ 
* **สมอ** หมายถึง กองบังคับการตำรวจน้ำ ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่ปฏิบัติการทั้งทางน้ำและทางทะเล โดยมีเรือตรวจการณ์เป็นอุปกรณ์หลักในการปฏิบัติหน้าที่ 
* **ลายพรรณพฤกษาลายใบเทศ** หมายถึง การเจริญเติบโตของหน่วยงาน

### ธงเจ้าพนักงานตำรวจน้ำ
thumb|ธงเจ้าพนักงานตำรวจน้ำ|175x175px|left
ธงเจ้าพนักงานตำรวจน้ำ ตามพระราชบัญญัติธง พ.ศ. 2522 มีลักษณะเป็นสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ฐานด้านติดกับคันธงกว้าง 1 ส่วน ผืนธงมีความยาว 3 ส่วน ช่วงต้นจากคันธง 1 ส่วน ลักษณธและสีเดียวกับธงชาติไทย ส่วนที่ 2 และ 3 ถึงปลายธงเป็นสีเลือดหมู ตรงกลางมีพระแสงดาบเขนและโล่สีเหลือง โดยจะชักธงเพื่อแสดงตนเวลาปฏิบัติหน้าที่
## หน่วยงานในสังกัด
[thumb|เจ้าหน้าที่ตำรวจน้ำไทยและ[หน่วยยามฝั่งฟิลิปปินส์ ระหว่างการฝึกผสม SEACAT 2018 ณ กองงบัญชาการหน่วยยามฝั่งฟิลิปปินส์ เมืองมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์]]
thumb|เจ้าหน้าที่หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือสหรัฐ (NSW) มองไปทางเรือของตำรวจน้ำขณะทำการฝึกในแม่น้ำเจ้าพระยาเมื่อวันที่ 1 กันยายน 2565
กองบังคับการตำรวจน้ำ แบ่งโครงสร้างการบริหารออกเป็น 3 ส่วน 12 กองกำกับการ ประกอบไปด้วย
* **ส่วนอำนวยการ**
** **ฝ่ายอำนวยการ กองบังคับการตำรวจน้ำ**

* **ส่วนยุทธการทางเรือ**
** **กองกำกับการ 1 กองบังคับการตำรวจน้ำ** ดูแลด้านการปฏิบัติงานด้านวิศวกรรม
** **กองกำกับการ 2** **กองบังคับการตำรวจน้ำ** ดูแลด้านการปฏิบัติการใต้น้ำ
** **กองกำกับการ 3** **กองบังคับการตำรวจน้ำ** ดูแลด้านการปฏิบัติการทางเรือ

* **ส่วนปฏิบัติการ** ดูแลรับผิดชอบในพื้นที่ท้องน้ำครอบคลุม แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำโขง อ่าวไทยตอนบน อ่าวไทยตอนล่าง และทะเลอันดามัน
** ส่วนกลาง
*** **กลุ่มงานเรือตรวจการณ์ขนาด 110 - 180 ฟุต กองบังคับการตำรวจน้ำ** ประกอบด้วยเรือตรวจการณ์ขนาดใหญ่ ระวางขนาด 110 - 180 ฟุต
** ส่วนภูมิภาค
*** thumb|สถานีตำรวจน้ำ 4 กองกำกับการ 4 กองบังคับการตำรวจน้ำ บริเวณแม่น้ำท่าจีน**กองกำกับการ 4 กองบังคับการตำรวจน้ำ  (กรุงเทพมหานคร)** พื้นที่รับผิดชอบ ลำน้ำเจ้าพระยา ในเขตจังหวัดชัยนาทลงมาถึงกรุงเทพมหานคร และชายฝั่งทะเลอ่าวไทยในพื้นที่จังหวัดกรุงเทพมหานคร สมุทรปราการ สมุทรสาคร สมุทรสงคราม เพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์
*** **กองกำกับการ 5 กองบังคับการตำรวจน้ำ (ชลบุรี)** พื้นที่รับผิดชอบ ชายฝั่งทะเลอ่าวไทยในเขตจังหวัดฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด
*** **กองกำกับการ 6 กองบังคับการตำรวจน้ำ (สุราษฎร์ธานี)** พื้นที่รับผิดชอบ ชายฝั่งทะเลอ่าวไทยในเขตจังหวัดชุมพร สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช
*** **กองกำกับการ 7 กองบังคับการตำรวจน้ำ (สงขลา)** พื้นที่รับผิดชอบ ชายฝั่งทะเลอ่าวไทยในเขตจังหวัดสงขลา ปัตตานี นราธิวาส และทะเลสาบสงขลา
*** **กองกำกับการ 8 กองบังคับการตำรวจน้ำ (ภูเก็ต)** พื้นที่รับผิดชอบ ชายฝั่งทะเลอันดามันในเขตจังหวัดระนอง ภูเก็ต พังงา
*** **กองกำกับการ 9 กองบังคับการตำรวจน้ำ (ตรัง)** พื้นที่รับผิดชอบ ชายฝั่งทะเลอันดามันในเขตจังหวัดกระบี่ ตรัง สตูล
*** **กองกำกับการ 10 กองบังคับการตำรวจน้ำ (มุกดาหาร)** พื้นที่รับผิดชอบ ลำน้ำโขงในเขตจังหวัดนครพนม มุกดาหาร อำนาจเจริญ อุบลราชธานี
*** **กองกำกับการ 11 กองบังคับการตำรวจน้ำ (หนองคาย)** พื้นที่รับผิดชอบ ลำน้ำโขงในเขตจังหวัดเลย หนองคาย บึงกาฬ
*** **กองกำกับการ 12 กองบังคับการตำรวจน้ำ (เชียงราย)** พื้นที่รับผิดชอบ ลำน้ำโขงในเขตจังหวัดเชียงราย

## เรือตรวจการณ์

### สถานะประจำการ

#### เรือตรวจการณ์ตั้งแต่ขนาด 60 ฟุตลงมา
[thumb|เรือตรวจการณ์ 516 เป็นเรือขนาด 50 ฟุตกำลังตรวจการณ์บริเวณ[แม่น้ำจันทบุรี|ปากน้ำแหลมสิงห์]]
จะไม่มีการตั้งชื่อประจำเรือ แต่จะใช้การเรียก ***เรือตำรวจน้ำ*** ซึ่งบางครั้งเขียนเป็นอักษรย่อภาษาไทยข้างลำเรือว่า ***รน.*** ตามด้วย ***หมายเลขประจำเรือ*** ตามขนาดเรือ และลำดับภายในชุด เช่น
[thumb|เรือตรวจการณ์ขนาด 30 ฟุต หมายเลข 317 บริเวณ[แม่น้ำโขง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย]]
* เรือตรวจการณ์ 516
* เรือตำรวจน้ำ 525
* เรือตำรวจน้ำ 625 - 629

#### เรือตรวจการณ์ลำน้ำ
ประกอบด้วยเรือหลากหลายขนาด ตามภารกิจในแต่ละพื้นที่
* เรือตรวจการณ์ 40 ฟุต
* เรือตรวจการณ์ 30 ฟุต
* เรือเพลายาว
* เรือยาง
* เรือท้องแบน

### สถานะปลดประจำการ

* thumb|เรือตรวจการณ์ 813 บุเรศผดุงกิจ ได้รับความเสียหายจากเหตุการณ์สึนามิเมื่อปี พ.ศ. 2547**เรือตรวจการณ์ 813** **บุเรศผดุงกิจ** ตั้งชื่อขึ้นตามพระยาบุเรศผดุงกิจ (รวย พรหโมบล) อธิบดีกรมตำรวจคนที่ 3 ของประเทศไทย ปลดประจำการเนื่องจากความเสียหายที่เกิดจากเหตุการณ์คลื่นยักษ์สึนามิเมื่อปี พ.ศ. 2547 โดยมีเจ้าหน้าที่ตำรวจประจำเรือเสียชีวิต 1 นายในเหตุการณ์ ปัจจุบันส่งมอบให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดพังงาเพื่อนำไปจัดแสดงในอนุสรณ์สถานเพื่อรำลึกถึงภัยพิบัติครั้งนั้น

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 

น้ำ
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2495
หมวดหมู่:สำนักงานตำรวจแห่งชาติ