อำเภอเมืองแพร่

**เมืองแพร่** () เป็นศูนย์กลางการบริหารราชการ ศูนย์กลางธุรกิจ และวัฒนธรรมของจังหวัดแพร่

## ประวัติ
ที่ว่าการอำเภอเดิมตั้งอยู่บริเวณที่ดินข้างถนนไชยบูรณ์ ต่อมาได้ย้ายไปตั้งบริเวณที่ดินข้างสนามบิน ปัจจุบันเป็นอาคารไม้ 2 ชั้น ตั้งอยู่ติดถนนไชยบูรณ์ ตรงกันข้ามกับสำนักงานเทศบาลเมืองแพร่ ตำบลในเวียง

* วันที่ 1 กันยายน 2450 โอนพื้นที่กิ่งอำเภอร้องกวาง อำเภอเมืองสอง ไปขึ้นกับ อำเภอเมืองแพร่
* วันที่ 12 กันยายน 2452 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอร้องกวาง อำเภอเมืองแพร่ เป็น **อำเภอร้องกวาง**
* วันที่ 25 มีนาคม 2478 จัดตั้งเทศบาลเมืองแพร่ ในท้องที่ตำบลในเวียง
*วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลน้ำชำ แยกออกจากตำบลห้วยม้า ตั้งตำบลท่าข้าม แยกออกจากตำบลวังหงส์ และตำบลแม่หล่าย ตั้งตำบลวังธง แยกออกจากตำบลวังหงส์ ตำบลทุ่งโฮ้ง และตำบลป่าแมต ตั้งตำบลทุ่งกวาว แยกออกจากตำบลทุ่งโฮ้ง และตำบลเหมืองหม้อ
* วันที่ 25 ธันวาคม 2505 จัดตั้งสุขาภิบาลทุ่งโฮ้ง ในท้องที่บางส่วนของตำบลทุ่งโฮ้ง
* วันที่ 26 ธันวาคม 2510 จัดตั้งสุขาภิบาลช่อแฮ ในท้องที่บางส่วนของตำบลป่าแดง
* วันที่ 9 พฤศจิกายน 2532 ตั้งตำบลแม่ยม แยกออกจากตำบลท่าข้าม และตำบลวังธง
* วันที่ 23 พฤษภาคม 2534 ตั้งตำบลช่อแฮ แยกออกจากตำบลป่าแดง และตั้งตำบลร่องฟอง แยกออกจากตำบลทุ่งโฮ้ง
* วันที่ 22 เมษายน 2535 จัดตั้งสุขาภิบาลแม่หล่าย ในท้องที่บางส่วนของตำบลแม่หล่าย
* วันที่ 9 ตุลาคม 2535 ตั้งตำบลกาญจนา แยกออกจากตำบลนาจักร
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลทุ่งโฮ้ง สุขาภิบาลช่อแฮ และสุขาภิบาลแม่หล่าย เป็นเทศบาลตำบลทุ่งโฮ้ง เทศบาลตำบลช่อแฮ และเทศบาลตำบลแม่หล่าย ตามลำดับ
* วันที่ 15 กันยายน 2547 ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งโฮ้ง รวมกับเทศบาลตำบลทุ่งโฮ้ง ยุบสภาตำบลช่อแฮ รวมกับเทศบาลตำบลช่อแฮ ยุบสภาตำบลแม่หล่าย รวมกับเทศบาลตำบลแม่หล่าย ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลน้ำชำ รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลร่องฟอง
* วันที่ 4 ตุลาคม 2550 เปลี่ยนชื่อตำบลวังหงษ์ อำเภอเมืองแพร่ เป็นตำบลวังหงส์ เพื่อให้ตรงกับประวัติดั้งเดิมของหมู่บ้าน และสะกดถูกต้องตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอเมืองแพร่มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอหนองม่วงไข่
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอร้องกวาง และอำเภอนาหมื่น (จังหวัดน่าน)
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอท่าปลา (จังหวัดอุตรดิตถ์) และอำเภอสูงเม่น
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอสูงเม่นและอำเภอลอง

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอเมืองแพร่แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 20 ตำบล 166 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอเมืองแพร่ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 19 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลเมืองแพร่]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลในเวียงทั้งตำบล
* **[[เทศบาลตำบลช่อแฮ]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลช่อแฮทั้งตำบลและบางส่วนของตำบลป่าแดง
* **เทศบาลตำบลทุ่งโฮ้ง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งโฮ้งทั้งตำบล (สุขาภิบาลทุ่งโฮ้งเดิม)
* **เทศบาลตำบลแม่หล่าย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่หล่ายทั้งตำบล (สุขาภิบาลแม่หล่ายเดิม)
* **เทศบาลตำบลป่าแมต** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าแมตทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลแม่คำมี** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่คำมีทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลบ้านถิ่น** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านถิ่นทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลสวนเขื่อน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสวนเขื่อนทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลวังหงส์** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังหงส์ทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลทุ่งกวาว** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งกวาวทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลเหมืองหม้อ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเหมืองหม้อทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ยม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ยมทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลนาจักร** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาจักรทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลป่าแดง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าแดง (นอกเขตเทศบาลตำบลช่อแฮ)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลวังธง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังธงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยม้า** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยม้าทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าข้าม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าข้ามทั้งตำบล
* **[[องค์การบริหารส่วนตำบลร่องฟอง]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำชำและตำบลร่องฟองทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลกาญจนา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกาญจนาทั้งตำบล

## สถานที่สำคัญ
### สถานที่ท่องเที่ยว
* หลักเมืองแพร่
* คุ้มเจ้าหลวง
* คุ้มวงศ์บุรี
* คุ้มเจ้าหนานไชยวงศ์
* บ้านขัติยะวรา
* บ้านวงศ์พระถาง
* บ้านประทับใจ
* แพะเมืองผี
* อนุสาวรีย์พระยาไชยบูรณ์
* อ่างเก็บน้ำแม่มาน
* บ้านนาตอง

### วัด
#### พระอารามหลวงมหานิกาย
* วัดพระบาทมิ่งเมืองวรวิหาร (พระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร) ตำบลในเวียง อำเภอเมืองแพร่
* วัดพระธาตุช่อแฮ พระอารามหลวง (พระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ) ตำบลช่อแฮ อำเภอเมืองแพร่

#### วัดราษฏร์มหานิกาย
* วัดกาญจนาราม ตำบลกาญจนา
* วัดดอนแก้ว ตำบลกาญจนา
* วัดดอนดี ตำบลกาญจนา
* วัดหนองบ่อ ตำบลกาญจนา
* วัดหัวฝาย ตำบลกาญจนา
* วัดจอมเขา ตำบลช่อแฮ
* วัดต้นไคร้ ตำบลช่อแฮ
* วัดธรรมเมือง ตำบลช่อแฮ
* วัดนาตอง ตำบลช่อแฮ
* วัดบ้านใน ตำบลช่อแฮ
* วัดพระธาตุจอมแจ้ง ตำบลช่อแฮ
* วัดพันเชิง ตำบลช่อแฮ
* วัดสุวรรณาราม ตำบลช่อแฮ
* วัดท่าขวัญ ตำบลท่าข้าม
* วัดไผ่ล้อม ตำบลท่าข้าม
* วัดจอมสวรรค์ ตำบลทุ่งกวาว
* วัดทุ่งกวาว ตำบลทุ่งกวาว
* วัดนาแหลมเหนือ ตำบลทุ่งกวาว
* วัดโศภนาลัย ตำบลทุ่งกวาว
* วัดสวรรค์นิเวศ ตำบลทุ่งกวาว
* วัดทุ่งโฮ้งใต้ ตำบลทุ่งโฮ้ง
* วัดทุ่งโฮ้งเหนือ ตำบลทุ่งโฮ้ง
* วัดกวีรัตน์ ตำบลนาจักร
* วัดนาจักร ตำบลนาจักร
* วัดบ้านเหล่า ตำบลนาจักร
* วัดเสด็จ ตำบลนาจักร
* วัดน้ำชำ ตำบลน้ำชำ
* วัดชัยมงคล ตำบลในเวียง
* วัดเชตวัน ตำบลในเวียง
* วัดต้นธง ตำบลในเวียง
* วัดพงษ์สุนันท์ ตำบลในเวียง
* วัดพระนอน ตำบลในเวียง
* วัดพระร่วง ตำบลในเวียง
* วัดเมธังกราวาส ตำบลในเวียง
* วัดร่องซ้อ ตำบลในเวียง
* วัดศรีชุม ตำบลในเวียง
* วัดศรีบุญเรือง ตำบลในเวียง
* วัดสระบ่อแก้ว ตำบลในเวียง
* วัดหลวง ตำบลในเวียง
* วัดหัวข่วง ตำบลในเวียง
* วัดเหมืองแดง ตำบลในเวียง
* วัดถิ่นนอก ตำบลบ้านถิ่น
* วัดถิ่นใน ตำบลบ้านถิ่น
* วัดโปร่งศรี ตำบลบ้านถิ่น
* วัดป่าแดง ตำบลป่าแดง
* วัดหนองแขม ตำบลป่าแดง
* วัดต้นห้า ตำบลป่าแมต
* วัดน้ำโค้ง ตำบลป่าแมต
* วัดน้ำชำ ตำบลป่าแมต
* วัดมณีวรรณ ตำบลป่าแมต
* วัดมหาโพธิ์ ตำบลป่าแมต
* วัดสองแคว ตำบลป่าแมต
* วัดสุพรรณ ตำบลป่าแมต
* วัดหนองใหม่ ตำบลป่าแมต
* วัดต้นม่วง ตำบลแม่คำมี
* วัดวังช้าง ตำบลแม่คำมี
* วัดศรีภูมิ ตำบลแม่คำมี
* วัดสันป่าสัก ตำบลแม่คำมี
* วัดนันทาราม ตำบลแม่ยม
* วัดหนองกลาง ตำบลแม่ยม
* วัดกาซ้องเหนือ ตำบลแม่หล่าย
* วัดบุญเจริญ ตำบลแม่หล่าย
* วัดแม่หล่าย ตำบลแม่หล่าย
* วัดร่องฟอง ตำบลร่องฟอง
* วัดเวียงตั้ง ตำบลวังธง
* วัดวังหงษ์ใต้ ตำบลวังหงษ์
* วัดวังหงษ์เหนือ ตำบลวังหงษ์
* วัดดงใต้ ตำบลสวนเขื่อน
* วัดดงเหนือ ตำบลสวนเขื่อน
* วัดแม่แคม ตำบลสวนเขื่อน
* วัดสวนเขื่อน ตำบลสวนเขื่อน
* วัดทุ่งล้อม ตำบลห้วยม้า
* วัดพงชัย ตำบลห้วยม้า
* วัดพนมขวัญ ตำบลห้วยม้า
* วัดศรีสิทธิ์ ตำบลห้วยม้า
* วัดสุนทรนิวาส ตำบลห้วยม้า
* วัดกาซ้อง ตำบลเหมืองหม้อ
* วัดปทุม ตำบลเหมืองหม้อ
* วัดสำเภา ตำบลเหมืองหม้อ
* วัดเหมืองค่า ตำบลเหมืองหม้อ
* วัดเหมืองหม้อ ตำบลเหมืองหม้อ

### โรงเรียน
#### โรงเรียนมัธยมของรัฐในอำเภอเมืองแพร่
* โรงเรียนถิ่นโอภาสวิทยา 
* โรงเรียนท่าข้ามวิทยาคม 
* โรงเรียนนารีรัตน์จังหวัดแพร่ 
* โรงเรียนพิริยาลัยจังหวัดแพร่
* โรงเรียนเมืองแพร่
* โรงเรียนห้วยม้าวิทยาคม
* โรงเรียนสาธิตเทศบาลบ้านเชตวัน

#### โรงเรียนพระปริยัติธรรม
* โรงเรียนพุทธโกศัยวิทยา

#### โรงเรียนเอกชน
* โรงเรียนเทพพิทักษ์วิทยา 
* โรงเรียนแพร่ปัญญานุกูล 
* โรงเรียนบริหารธุรกิจพณิชยการแพร่ 
* โรงเรียนเจริญราษฎร์ ในเครือสภาคริสตจักรแห่งประเทศไทย 
* โรงเรียนเซนต์ฟรังซีสเซเวียร์ ในเครือของโรงเรียนเซนต์ฟรัง
* โรงเรียนเทพนารี
โรงเรียนพณิชยการลานนาและเทคโนโลยี

### โรงพยาบาล

#### โรงพยาบาลรัฐบาล
* โรงพยาบาลแพร่

#### โรงพยาบาลเอกชน
* โรงพยาบาลแพร่-ราม
* โรงพยาบาลแพร่คริสเตียน

### ท่าอากาศยาน
* ท่าอากาศยานแพร่ 

## อ้างอิง


เมืองแพร่