อำเภอบางปะอิน

**บางปะอิน** เป็นอำเภอหนึ่งใน 16 อำเภอของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เดิมชื่อ **อำเภอพระราชวัง** ต่อมาในปี พ.ศ. 2460 ได้เปลี่ยนชื่อมาเป็นชื่ออำเภอดังเช่นปัจจุบัน ซึ่งเป็นอำเภอที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 2 ของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

## ที่มาของชื่อ
สมัยสมเด็จพระเอกาทศรถ เรือของพระองค์ทรงเรือล่ม จึงขึ้นฝั่งที่บางปะอิน แล้วไปเจอผู้หญิงที่ชื่ออออิน แล้วมีพระโอรสด้วยกัน ต่อมาพระโอรสระหว่างสมเด็จพระเอกาทศรถกับอออิน คือ สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง

## ประวัติ

* วันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2450 แยกพื้นที่ตำบลบ้านสร้าง ตำบลบ่อตาโล่ บางส่วนของตำบลเชียงรากน้อย บางส่วนของตำบลลานเท ของอำเภอพระราชวัง บางส่วนของตำบลหนองน้ำส้ม ของอำเภออุไทยใหญ่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และตำบลหนองแขม ของอำเภอหนองแค จังหวัดสระบุรี มาตั้งเป็น **อำเภออุไทยน้อย** นำมาจัดตั้งเป็นตำบลใหม่รวมท้องที่ทั้งหมด 10 ตำบล คือ ตำบลบ่อตาโล่ ตำบลลำไทร ตำบลลำตาเสา ตำบลพะยอม ตำบลวังน้อย ตำบลหันตะเภา ตำบลชะแมบ ตำบลวังกุลา ตำบลสนับทึบ และตำบลข้าวงาม
* วันที่ 29 เมษายน 2460 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอพระราชวัง จังหวัดกรุงเก่า เป็น **อำเภอบางปะอิน**
* วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลในท้องที่อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ตั้งตำบลตลิ่งชัน แยกออกจากตำบลบ้านหว้า ตั้งตำบลสามเรือน แยกออกจากตำบลบ้านสร้าง ตั้งตำบลบ้านโพ แยกออกจากตำบลขนอนหลวง ตั้งตำบลบางประแดง แยกออกจากตำบลตลาดเกรียบ ตั้งตำบลบ้านแป้ง แยกออกจากตำบลวัดยม ตั้งตำบลบ้านพลับ แยกออกจากตำบลเกาะเกิด ตั้งตำบลคุ้งลาน แยกออกจากตำบลบ้านกรด
* วันที่ 18 พฤศจิกายน 2490 โอนพื้นที่หมู่ 1 (ในขณะนั้น) ของตำบลเกาะเกิด ไปตั้งเป็นหมู่ 5 ของตำบลบ้านพลับ
* วันที่ 30 พฤษภาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลบ้านเลน ในท้องที่บางส่วนของตำบลบ้านเลน
* วันที่ 13 พฤศจิกายน 2505 จัดตั้งสุขาภิบาลพระอินทราชา ในท้องที่บางส่วนของตำบลเชียงรากน้อย
* วันที่ 11 มิถุนายน 2530 จัดตั้งสุขาภิบาลบ้านสร้าง ในท้องที่บางส่วนของตำบลบ้านสร้าง
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะสุขาภิบาลบ้านเลน สุขาภิบาลพระอินทราชา และสุขาภิบาลบ้านสร้าง เป็น เทศบาลตำบลบ้านเลน เทศบาลตำบลพระอินทราชา และเทศบาลตำบลบ้านสร้าง ตามลำดับ
* วันที่ 1 มกราคม 2545 กำหนดเขตพื้นที่ตำบลในอำเภอบางปะอิน ให้มีความถูกต้องชัดเจนมากขึ้น โดยกำหนดให้ตำบลบ้านเลน ให้มีเขตการปกครองรวม 12 หมู่บ้าน ตำบลบางกระสั้น ให้มีเขตการปกครองรวม 17 หมู่บ้าน และตำบลคลองจิก ให้มีเขตการปกครองรวม 8 หมู่บ้าน
* วันที่ 1 กรกฎาคม 2547  ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลคุ้งลาน รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลตลิ่งชัน
* วันที่ 15 กันยายน 2547 ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลขนอนหลวง รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านโพ ยุบสภาตำบลบ้านสร้าง รวมกับเทศบาลตำบลบ้านสร้าง
* วันที่ 27 กรกฎาคม 2549 กำหนดเขตพื้นที่ตำบลในอำเภอบางปะอิน ให้มีความถูกต้องชัดเจนมากขึ้น โดยกำหนดให้ตำบลบ้านเลน ให้มีเขตการปกครองรวม 12 หมู่บ้าน ตำบลบางกระสั้น ให้มีเขตการปกครองรวม 17 หมู่บ้าน ตำบลคลองจิก ให้มีเขตการปกครองรวม 8 หมู่บ้าน ตำบลบ้านโพ ให้มีเขตการปกครองรวม 9 หมู่บ้าน และตำบลบ้านหว้า ให้มีเขตการปกครองรวม 7 หมู่บ้าน
* วันที่ 2 ธันวาคม 2554 เปลี่ยนแปลงชื่อเทศบาลตำบลบ้านเลน อำเภอบางปะอิน เป็น เทศบาลตำบลบางปะอิน
* วันที่ 9 มีนาคม 2563 เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลตำบลบ้านกรด เป็น เทศบาลเมืองบ้านกรด
* วันที่ 28 มีนาคม 2568 เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลตำบลบ้านสร้าง เป็น เทศบาลเมืองบ้านสร้าง 

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอบางปะอินตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอพระนครศรีอยุธยาและอำเภออุทัย
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอวังน้อย
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอคลองหลวงและอำเภอสามโคก (จังหวัดปทุมธานี) 
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอบางไทร

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอบางปะอินแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 18 ตำบล 149 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอบางปะอินประกอบด้วยองค์การบริหารส่วนท้องถิ่น 18 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลเมืองบ้านกรด]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านกรดทั้งตำบล
* **[[เทศบาลเมืองบ้านสร้าง]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านสร้างทั้งตำบล
* **[[เทศบาลตำบลบางปะอิน]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านเลน (เฉพาะหมู่ที่ 2-10, 12 และบางส่วนของหมู่ที่ 2, 3)
* **เทศบาลตำบลพระอินทราชา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเชียงรากน้อย (เฉพาะหมู่ที่ 6-7)
* **[[เทศบาลตำบลปราสาททอง]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านเลน (เฉพาะหมู่ที่ 1, 11 และบางส่วนของหมู่ที่ 2, 3)
* **เทศบาลตำบลคลองจิก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองจิกทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลเชียงรากน้อย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเชียงรากน้อย (เฉพาะหมู่ที่ 1-5, 8-12)
* **เทศบาลตำบลบางกระสั้น** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางกระสั้นทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลตลาดเกรียบ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตลาดเกรียบทั้งตำบล
* **[[องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านโพ|เทศบาลตำบลบ้านโพ]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านโพและตำบลขนอนหลวงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านหว้า** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านหว้าทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลวัดยม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวัดยมทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบางประแดง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางประแดงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสามเรือน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสามเรือนทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเกาะเกิด** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเกาะเกิดทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านพลับ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านพลับทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านแป้ง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านแป้งทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลตลิ่งชัน-คุ้งลาน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตลิ่งชันและตำบลคุ้งลานทั้งตำบล

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ข้อมูลตำบลในจังหวัดพระนครศรีอยุธยาจากเว็บไซต์ ThaiTambon.com 
* อยุธยา

บางปะอิน