อำเภอนครชัยศรี

**นครชัยศรี** เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดนครปฐม มีสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์มากมายและอยู่ไม่ไกลจากกรุงเทพมหานคร
[thumb|275x275px|[สถานีรถไฟนครชัยศรี เป็นอาคารไม้ 2 ชั้น ได้ดำเนินการก่อสร้างและเปิดให้บริการประชาชนที่ใช้บริการของการรถไฟแห่งประเทศไทย มานานกว่า 100 ปี ปัจจุบันมีการอนุรักษ์อาคารอยู่ในสภาพที่ดีมาก]]
[thumb|367x367px|[วัดกลางบางแก้ว เดิมชื่อว่าวัดคงคาราม คนทั่วไปแถบบริเวณนครชัยศรีนี้ มักเรียกว่า วัดกลาง เป็นวัดโบราณเก่าแก่สร้างมาแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาหรือตอนปลายของยุคอู่ทอง]]

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอนครชัยศรีมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอต่าง ๆ เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอดอนตูมและอำเภอบางเลน มีแม่น้ำท่าจีนและคลองชัยขันธ์เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอพุทธมณฑลและอำเภอสามพราน  มีแม่น้ำท่าจีน คลองบางอ้อค้อน ถนนพุทธมณฑลสาย 8 และคลองชัยขันธ์ เป็นเส้นแบ่งเขต 
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอสามพราน มีถนนพุทธมณฑลสาย 8 และคลองบางอ้อค้อน เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอเมืองนครปฐม  มีคลองท้องไทรและคลองบางแก้ว เป็นเส้นแบ่งเขต
[thumb|275x275px|[วัดบางพระ (จังหวัดนครปฐม)|วัดบางพระ สร้างราวปี พ.ศ. 2220 ในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย กรมศิลปากรพิจารณาดินเผาของพระอุโบสถ อยู่ในสมัยอยุธยาตอนกลาง ส่วนพระประธานที่เป็นพระปฏิมากรหินทรายแดงจัดให้อยู่ในสมัยอโยธยาสุพรรณภูมิ (อู่ทอง)]]

## ประวัติ
ในสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี พื้นที่อำเภอนครชัยศรีเคยเป็นที่ตั้งเมืองนครชัยศรี ในรัชสมัยสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ (พ.ศ. 2091-2111) โปรดให้สร้างเมืองใหม่ แขวงเมืองราชบุรีจึงถูกแบ่งพื้นที่บางส่วนรวมกับพื้นที่บางส่วนของแขวงเมืองสุพรรณบุรี ตั้งเป็นเมืองนครชัยศรี เพื่อรองรับพลเมืองไทยที่หนีสงครามระหว่างไทยกับพม่าที่เริ่มมาตั้งแต่รัชสมัยสมเด็จพระไชยราชาธิราช (พ.ศ. 2077-2089) ไปอยู่ตามป่าเขา ให้กลับเข้ามาเป็นกำลังของพระนครยามมีศึก มีตัวเมืองอยู่ใต้ปากคลองบางแก้ว (ห่างจากตัวอำเภอปัจจุบันประมาณ 2 กิโลเมตร) เดิมนั้นสังกัดกรมมหาดไทย ภายหลังได้โอนไปสังกัดกรมท่า

เมืองนครชัยศรีมีความสำคัญมากในยุคนั้น ดังจะเห็นได้จากมีการขุดคลองมหาสวัสดิ์ทะลุจากแม่น้ำเจ้าพระยามายังแม่น้ำนครชัยศรี และขุดคลองเจดีย์บูชา เพื่อให้สามารถเดินทางจากกรุงเทพฯไปนมัสการพระปฐมเจดีย์ที่เมืองนครปฐมเมื่อครั้งยังเป็นมณฑลนครชัยศรี นอกจากนี้ยังมีการก่อสร้างทางรถไฟสายใต้ไปถึงจังหวัดเพชรบุรี ซึ่งแล้วเสร็จในสมัยรัชการที่ 6 โดยในเขตอำเภอนครชัยศรี มีสถานีรถไฟถึง 3 สถานี คือ สถานีรถไฟวัดงิ้วราย สถานีรถไฟนครชัยศรี (บ้านเขมร) และสถานีรถไฟท่าแฉลบ ไม่นับรวมสถานีรถไฟคลองมหาสวัสดิ์ สถานีรถไฟวัดสุวรรณ และสถานีรถไฟศาลายา ในเขตอำเภอพุทธมณฑล ซึ่งแยกออกไปจากอำเภอนครชัยศรี เมื่อปี พ.ศ. 2534

ครั้นเมื่อมีการปรับปรุงการปกครองใหม่ เมื่อ พ.ศ. 2437 ในรัชกาลที่ 5 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีการจัดตั้งกระทรวงมหาดไทยขึ้น และจัดรูปการปกครองเป็นมณฑลเทศาภิบาล เมืองนครชัยศรีได้โอนไปสังกัดกระทรวงมหาดไทย และตั้งมณฑลขึ้นโดยรวมเมืองนครชัยศรี เมืองสมุทรสาคร และเมืองสุพรรณบุรีไว้ในมณฑลเดียวกัน เรียกว่า มณฑลนครชัยศรี (เดิมเขียนเป็น มณฑลนครไชยศรี) มีที่ตั้งอยู่ ณ เมืองนครชัยศรี ครั้นในสมัยรัชกาลที่ 6 ได้ยุบมณฑลนครชัยศรีลง เมืองนครชัยศรีเดิมถูกเปลี่ยนเป็นอำเภอนครชัยศรี ขึ้นอยู่กับจังหวัดนครปฐม
* วันที่ 18 กรกฏาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลนครชัยศรี ในพื้นที่บางส่วนของตำบลวัดแค ตำบลนครชัยศรี ตำบลบางกะเบา และ ตำบลท่าตำหนัก 
* วันที่ 14 กันยายน 2522 จัดตั้งสุขาภิบาลห้วยพลู ในพื้นที่บางส่วนตำบลห้วยพลู 
* วันที่ 1 มกราคม 2527 ได้โอนพื้นที่หมู่ 3 และ หมู่ 6 (ที่มีพื้นที่อยู่ในพุทธมณฑล) ของตำบลบางกระทึก อำเภอสามพราน มาขึ้นกับ ตำบลศาลายา อำเภอนครชัยศรี (ในขณะนั้น) 
* วันที่ 1 เมษายน 2534 จัดตั้ง **กิ่งอำเภอพุทธมณฑล** โดยแยกพื้นที่ตำบลศาลายา ตำบลคลองโยง และ ตำบลมหาสวัสดิ์ โดยให้ขึ้นกับอำเภอนครชัยศรี  
* วันที่ 5 ธันวาคม 2539 ยกฐานะเป็น **อำเภอพุทธมณฑล** 
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542   ยกฐานะจากสุขาภิบาลนครชัยศรี และ สุขาภิบาลห้วยพลู   เป็น  เทศบาลตำบลนครชัยศรี และ เทศบาลตำบลห้วยพลู
thumb|275x275px|แม่น้ำนครชัยศรี มุมมองจากฝั่งตำบลนครชัยศรี
[thumb|275x275px|"ส้มโอหวาน" ท่อนแรกของคำขวัญจังหวัดนครปฐม หรือ[ส้มโอ|ส้มโอพันธุ์ขาวน้ำผึ้งของนครชัยศรี เป็นผลไม้เลื่องชื่อที่จำหน่ายอยู่ตามริมถนนสายปิ่นเกล้า-นครชัยศรี ริมถนนเพชรเกษม รวมทั้งตลาดในอำเภอนครชัยศรี]]
thumb|275x275px|พิพิธภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้งไทย เป็นพิพิธภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้งที่อยู่คู่ประเทศไทยมามากกว่า 20 ปี เป็นอาคารสองชั้นจัดแสดงหุ่นขี้ผึ้งไฟเบอร์กลาสที่มีความสวยงามและสมจริง ให้ความรู้สึกนุ่มนวล ตั้งอยู่ที่ตำบลขุนแก้ว
thumb|275x275px|พิพิธภัณฑ์จัดแสดงหุ่นขี้ผึ้งไฟเบอร์กลาส ภายในอาคารมีการจัดแสดง ด้วยกันสองชั้นคือ ชั้นล่าง จัดแสดงหุ่นชุดต่างๆ เช่น ชุดพระบรมรูปอดีตพระมหากษัตริย์ราชวงค์จักรี เป็นต้น

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอนครชัยศรีแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 24 ตำบล 108 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอนครชัยศรีประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 25 แห่ง ได้แก่
***[[เทศบาลตำบลนครชัยศรี]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลนครชัยศรี ตำบลบางกระเบา ตำบลวัดแค ตำบลท่าตำหนัก และตำบลบางแก้ว
* **[[เทศบาลตำบลห้วยพลู]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลห้วยพลู
* **เทศบาลตำบลขุนแก้ว** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลขุนแก้วทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลศีรษะทอง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศีรษะทองทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลงิ้วราย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลงิ้วรายทั้งตำบล
* **[[องค์การบริหารส่วนตำบลนครชัยศรี]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนครชัยศรี (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลนครชัยศรี)
* **[[องค์การบริหารส่วนตำบลวัดแค]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวัดแค (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลนครชัยศรี)
* **[[องค์การบริหารส่วนตำบลท่าตำหนัก]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางกระเบาและตำบลท่าตำหนัก (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลนครชัยศรี)
*'''องค์การบริหารส่วนตำบลบางแก้ว''' ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางแก้ว (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลนครชัยศรี)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่ากระชับ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่ากระชับทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าพระยา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าพระยาทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลพะเนียด** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพะเนียดทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบางระกำ** ครอบคลุมพึ้นที่ตำบลบางระกำทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลโคกพระเจดีย์** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกพระเจดีย์ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลแหลมบัว** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแหลมบัวทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลศรีมหาโพธิ์** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีมหาโพธิ์ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสัมปทวน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสัมปทวนทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลวัดสำโรง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวัดสำโรงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลดอนแฝก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนแฝกทั้งตำบล
* **[[องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยพลู]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยพลู (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลห้วยพลู)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลวัดละมุด** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวัดละมุดทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบางพระ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางพระทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบางแก้วฟ้า** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางแก้วฟ้าทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลลานตากฟ้า** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลานตากฟ้าทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลไทยาวาส** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไทยาวาสทั้งตำบล

## การคมนาคม
### ถนน
* ถนนเพชรเกษม
* ถนนบรมราชชนนี
* ถนนพุทธมณฑลสาย 7
* ถนนพุทธมณฑลสาย 8
* ทางหลวงชนบท นฐ.4006
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3094
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3233

### การขนส่ง
#### หมวด 1 กทม.
* สาย 556 (4-64) แยกต่างระดับนครชัยศรี - อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย (ขสมก.) (รถธรรมดา)

#### หมวด 2
* สาย 80 กรุงเทพ - นครปฐม - บางลี่ (รถร่วม บขส.)
* สาย 88 กรุงเทพ - นครปฐม - สุพรรณบุรี (รถร่วม บขส.)
* สาย 997 กรุงเทพ (ปิ่นเกล้า) - นครปฐม (รถร่วม บขส.)

#### หมวด 3
* สาย 402 นครปฐม - สมุทรสาคร (รถร่วม บขส.)

#### ทางราง
* สถานีรถไฟนครชัยศรี

## อ้างอิง

หมวดหมู่:อำเภอนครชัยศรี
นครชัยศรี