สวนพฤกษศาสตร์

**สวนพฤกษศาสตร์** เป็นสถาบันทางวิชาการที่เป็นแหล่งรวบรวมพรรณพืชต่าง ๆ เอาไว้เพื่อทำการอนุรักษ์ ศึกษา วิจัยทางวิทยาศาสตร์โดยเฉพาะทางด้านพฤกษศาสตร์หรือวิทยาศาสตร์ว่าด้วยพืช โดยมักจะมีการปลูกรวบรวมไว้เป็นหมวดหมู่ ตามแต่ละนโยบาย ลักษณะพื้นที่ และงบประมาณของสวนพฤกษศาสตร์นั้น ๆ เช่น สวนกล้วยไม้ สวนสมุนไพร สวนพืชให้สี สวนพืชมีพิษ หรือ ตามการจัดจำแนกพืชเป็นวงศ์ต่าง ๆ เช่น วงศ์ปาล์ม วงศ์ขิงข่า เป็นต้น โดยสวนพฤกษศาสตร์ที่มีมาตรฐานจะมีองค์ประกอบที่สำคัญ เช่น แปลงรวบรวมพรรณพืช ห้องสมุด หอพรรณไม้ ห้องปฏิบัติการ นอกจากงานด้านอนุรักษ์พืชแล้ว ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านพืชสำหรับการศึกษาของนักวิจัย นักเรียนนักศึกษา หรือตอบสนองต่อการเป็นแหล่งท่องเที่ยวและสถานพักผ่อนหย่อนใจ ซึ่งแนวโน้มในปัจจุบันสวนพฤกษศาสตร์จะต้องตอบสนองต่อความเป็นอยู่ของมนุษย์ เช่น การเป็นแหล่งพันธุกรรมให้แก่ชุมชนในท้องถิ่น
## สวนพฤกษศาสตร์ และสวนรุกขชาติในประเทศไทย

### สวนพฤกษศาสตร์
* สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ จังหวัดเชียงใหม่ (องค์การสวนพฤกษศาสตร์)
* สวนพฤกษศาสตร์ 100 ปี กรมป่าไม้  จังหวัดสระแก้ว
* สวนพฤกษศาสตร์ภาคตะวันออก (เขาหินซ้อน) จังหวัดฉะเชิงเทรา
* สวนพฤกษศาสตร์ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (ดงฟ้าห่วน) จังหวัดอุบลราชธานี
* สวนพฤกษศาสตร์ภาคกลาง (พุแค) จังหวัดสระบุรี
* สวนพฤกษศาสตร์ภาคใต้ (เขาช่อง) จังหวัดตรัง
* สวนพฤกษศาสตร์สากลภาคใต้ (ทุ่งค่าย) จังหวัดตรัง
* สวนพฤกษศาสตร์พัทลุง จังหวัดพัทลุง
* สวนพฤกษศาสตร์ชายแดนภาคใต้ จังหวัดนราธิวาส

### สวนพฤกษศาสตร์วรรณคดี 4 แห่ง
* สวนพฤกษศาสตร์วรรณคดีภาคกลาง จังหวัดราชบุรี   
* สวนพฤกษศาสตร์วรรณคดีภาคเหนือ  จังหวัดเชียงใหม่  
* สวนพฤกษศาสตร์วรรณคดีภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จังหวัดร้อยเอ็ด  
* สวนพฤกษศาสตร์วรรณคดีภาคใต้ จังหวัดสงขลา 

### สวนรวมพรรณไม้ป่า 60 พรรษามหาราชินี  4 แห่ง
* สวนรวมพรรณไม้ป่า 60 พรรษามหาราชินี ภาคกลาง  จังหวัดราชบุรี 
* สวนรวมพรรณไม้ป่า 60 พรรษามหาราชินี ภาคเหนือ จังหวัดเชียงใหม่
* สวนรวมพรรณไม้ป่า 60 พรรษามหาราชินี ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ  จังหวัดอุดรธานี
* สวนรวมพรรณไม้ป่า 60 พรรษามหาราชีนี ภาคใต้  จังหวัดนราธิวาส

### สวนรุกขชาติ 55 แห่ง

**ภาคเหนือ **
* สวนรุกขชาติสกุโณทยาน  จังหวัดพิษณุโลก
* สวนรุกขชาติบ้านแพะ  จังหวัดอุตรดิตถ์ 
* สวนรุกขชาติซับชมภู  จังหวัดเพชรบูรณ์ 
* สวนรุกขชาติเมืองราด  จังหวัดเพชรบูรณ์
* สวนรุกขชาติผาเมือง  จังหวัดเพชรบูรณ์
* สวนรุกขชาติ 100 ปี กรมป่าไม้ (ซับสมบูรณ์)  จังหวัดนครสวรรค์
* สวนรุกขชาติกาญจนกุมาร  จังหวัดพิจิตร
* สวนรุกขชาติห้วยทรายขาว  จังหวัดแพร่
* สวนรุกขชาติห้วยโรง  จังหวัดแพร่
* สวนรุกขชาติช่อแฮ  จังหวัดแพร่ 
* สวนรุกขชาติห้วยทาก  จังหวัดลำปาง
* สวนรุกขชาติพระบาท  จังหวัดลำปาง
* สวนรุกขชาติห้างฉัตร  จังหวัดลำปาง 
* สวนรุกขชาติแช่แห้ง  จังหวัดน่าน
* สวนรุกขชาติห้วยน้ำอุ่น  จังหวัดน่าน
* สวนรุกขชาติเขาดินไพรวัน  จังหวัดสุโขทัย
* สวนรุกขชาติโป่งสลี  จังหวัดเชียงราย 
* สวนรุกขชาติไม้เมืองหนาว  จังหวัดเชียงใหม่
* สวนรุกขชาติห้วยแก้ว  จังหวัดเชียงใหม่
* สวนรุกขชาติแม่สุริน  จังหวัดแม่ฮ่องสอน 
* สวนรุกขชาติห้วยชมภู  จังหวัดแม่ฮ่องสอน
* สวนรุกขชาติ 100 ปี กรมป่าไม้ (ดอยหมากหินหอม) จังหวัดแม่ฮ่องสอน
* สวนรุกขชาติโป่งแข่  จังหวัดแม่ฮ่องสอน

**ภาคกลาง **
* สวนรุกขชาติมวกเหล็ก  จังหวัดสระบุรี 
* สวนรุกขชาติเขาฉกรรจ์  จังหวัดสระแก้ว  
* สวนรุกขชาติน้ำตกวังก้านเหลือง จังหวัดลพบุรี  
* สวนรุกขชาติค่ายบางระจัน  จังหวัดสิงห์บุรี  
* สวนรุกขชาติคูเมือง  จังหวัดสิงห์บุรี  
* สวนรุกขชาติถ้ำจอมพล  จังหวัดราชบุรี  
* สวนรุกขชาติดอนเจดีย์  จังหวัดสุพรรณบุรี  
* สวนรุกขชาติด่านช้าง  จังหวัดสุพรรณบุรี  
* สวนรุกขชาติกำแพงแสน  จังหวัดนครปฐม  
* สวนรุกขชาติ 100 ปี กรมป่าไม้ (ทุ่งขนาย) จังหวัดเพชรบุรี  

**ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ**
* สวนรุกขชาติน้ำผุดทัพลาว จังหวัดชัยภูมิ
* สวนรุกขชาติ 100 ปี กรมป่าไม้ (ภูกุ้มข้าว)  จังหวัดชัยภูมิ
* สวนรุกขชาติพุทธมณฑล  จังหวัดมหาสารคาม
* สวนรุกขชาติท่าสองคอน  จังหวัดมหาสารคาม 
* สวนรุกขชาติดงมะอี่  จังหวัดร้อยเอ็ด
* สวนรุกขชาติดอนหัวนาค  จังหวัดร้อยเอ็ด 
* สวนรุกขชาติโพนทราย  จังหวัดร้อยเอ็ด 
* สวนรุกขชาติ 100 ปี กรมป่าไม้ (ปากปวน)  จังหวัดเลย 
* สวนรุกขชาติภูข้าว  จังหวัดเลย 
* สวนรุกขชาติอุบลวนารมย์  จังหวัดอุบลราชธานี
* สวนรุกขชาติ 100 ปี กรมป่าไม้ (น้ำตกสำโรงเกียรติ)  จังหวัดศรีสะเกษ 
* สวนรุกขชาติดงบังอี่  จังหวัดมุกดาหาร
* สวนรุกขชาติน้ำตกธารทอง  จังหวัดหนองคาย
* สวนรุกขชาติวังปอพาน  จังหวัดนครพนม

**ภาคตะวันออกเฉียงใต้**
* สวนรุกขชาติหนองตาอยู่  จังหวัดชลบุรี
* สวนรุกขชาติเพ  จังหวัดระยอง  
* สวนรุกขชาติหนองสนม  จังหวัดระยอง 

**ภาคตะวันออก **
* สวนรุกขชาติสมเด็จพระปิ่นเกล้า  จังหวัดฉะเชิงเทรา  

**ภาคใต้**
* สวนรุกขชาติเขาพุทธทอง  จังหวัดสุราษฎร์ธานี  
* สวนรุกขชาติรักษะวาริน  จังหวัดระนอง 
* สวนรุกขชาติถ้ำเขานุ้ย  จังหวัดสงขลา 
* สวนรุกขชาติพฤกษามหาราชินี  จังหวัดปัตตานี 

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช


หมวดหมู่:สวนพฤกษชาติ