การรุกรานไซปรัสของตุรกี

**การรุกรานไซปรัสของตุรกี** (; ) ซึ่งประเทศตุรกีใช้รหัสนามว่า **ปฏิบัติการ[[อัตติลา]]** () เริ่มดำเนินการในวันที่ 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1974 ต่อเนื่องจากรัฐประหารในประเทศไซปรัสในวันที่ 15 กรกฎาคม ค.ศ. 1974

รัฐประหารครั้งนั้นสั่งการโดยรัฐบาลทหารกรีกและจัดฉากโดยกองกำลังพิทักษ์ชาติไซปรัส ร่วมกับเอโอกา-บี รัฐบาลทหารได้ขับประธานาธิบดีอัครมุขนายกมาการีโอสที่ 3 แห่งไซปรัส ออกจากอำนาจ แล้วแต่งตั้งนีโกส ซัมป์ซอน ให้ดำรงตำแหน่งแทน จุดประสงค์ของรัฐประหารคือการรวม (''enosis'') ไซปรัสเข้ากับประเทศกรีซ และการประกาศตั้งสาธารณรัฐเฮลเลนิกแห่งไซปรัส (Hellenic Republic of Cyprus)

ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1974 กองทัพตุรกีได้รุกรานและยึดพื้นที่ร้อยละ 3 ของเกาะก่อนจะมีการประกาศหยุดยิง คณะผู้ยึดอำนาจการปกครองกรีกล่มสลายและถูกแทนที่ด้วยรัฐบาลประชาธิปไตย ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1974 กองทัพตุรกีเข้ารุกรานอีกครั้งและยึดพื้นที่เกาะได้ประมาณร้อยละ 36 แนวเส้นหยุดยิงตั้งแต่เดือนสิงหาคม ค.ศ. 1974 เป็นต้นมา กลายเป็นเขตกันชนของสหประชาชาติในประเทศไซปรัส และเรียกกันโดยทั่วไปว่าเส้นสีเขียว

ประชาชนประมาณ 150,000 คน (มากกว่าหนึ่งส่วนสี่ของประชากรประเทศไซปรัส และหนึ่งส่วนสามของประชากรชาวไซปรัสเชื้อสายกรีก) ถูกขับออกจากตอนเหนือของเกาะที่ซึ่งมีประชากรชาวไซปรัสเชื้อสายกรีกคิดเป็นร้อยละ 80 ไม่กี่ปีต่อมาใน ค.ศ. 1975 ชาวไซปรัสเชื้อสายตุรกีเกือบ 60,000 คน คิดเป็นครึ่งหนึ่งของประชากรชาวไซปรัสเชื้อสายตุรกี ถูกขับจากตอนใต้ไปยังตอนเหนือ การรุกรานของตุรกีสิ้นสุดลงด้วยการแบ่งแยกเกาะไซปรัสออกด้วยเส้นสีเขียวที่สหประชาชาติเฝ้าสังเกต และก่อตั้งเขตปกครองตนเองของชาวไซปรัสเชื้อสายตุรกี*[[โดยพฤตินัย]]*ในตอนเหนือ ใน ค.ศ. 1983 สาธารณรัฐตุรกีแห่งนอร์เทิร์นไซปรัสประกาศเอกราช แม้ว่ามีเพียงประเทศตุรกีเพียงประเทศเดียวที่ให้การรับรองก็ตาม ประชาคมระหว่างประเทศถือว่าดินแดนนอร์เทิร์นไซปรัสคือดินแดนที่ตุรกียึดครองในสาธารณรัฐไซปรัส ประชาคมนานาชาติมองว่าการยึดครองดังกล่าวไม่ชอบด้วยกฎหมายระหว่างประเทศ โดยถือว่าเป็นการยึดครองดินแดนสหภาพยุโรปซึ่งไซปรัสเป็นสมาชิกอยู่

บรรดาผู้พูดภาษาตุรกีเรียกปฏิบัติการนี้ว่า "ปฏิบัติการสันติภาพไซปรัส" () "ปฏิบัติการสันติภาพ" () หรือ "ปฏิบัติการไซปรัส" () เพราะพวกเขาอ้างว่าการดำเนินการของทหารตุรกีเป็นปฏิบัติการรักษาสันติภาพ

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม

### สิ่งพิมพ์และข้อมูลทางการ
* The House of Commons Foreign Affairs Committee report on Cyprus.
* 1st Report of the European Commission of Human Rights; Turkey's invasion in Cyprus and aftermath (20 July 1974 – 18 May 1976)
* 2nd Report of the European Commission of Human Rights; Turkey's invasion in Cyprus and aftermath (19 May 1976 to 10 February 1983)
* European Court of Human Rights Case of Cyprus v. Turkey (Application no. 25781/94) 

### หนังสือและบทความ
* James H. Meyer, "Policy Watershed: Turkey's Cyprus Policy and the Interventions of 1974", Princeton University Press
* Brendan O'Malley and Ian Craig, "The Cyprus Conspiracy" (London: IB Tauris 1999)
* Christopher Hitchens, "Hostage to History: Cyprus from the Ottomans to Kissinger" (New York: Verso, 1997)
* Christopher Hitchens, "The Trial of Henry Kissinger" (Verso, 2001)
* Christopher Hitchens, "Cyprus" (Quartet, 1984)
* Christopher Brewin, "European Union and Cyprus" (Huntingdon: Eothen Press, 2000)
* Claude Nicolet, "United States Policy Towards Cyprus, 1954–1974" (Mannheim: Bibliopolis, 2001)
* Dudley Barker, "Grivas, Portrait of a Terrorist" (New York Harcourt: Brace and Company 2005)
* Farid Mirbagheri, "Cyprus and International Peacemaking" (London: Hurst, 1989)
* James Ker-Lindsay, "EU Accession and UN Peacemaking in Cyprus" (Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2005)
* Pierre Oberling, "The Road to Bellapais: the Turkish Cypriot exodus to northern Cyprus" (Social Science Monographs, 1982)
* Nancy Cranshaw, "The Cyprus Revolt: An Account of the Struggle for Union with Greece" (London: George Allen & Unwin, 1978)
* Oliver Richmond, "Mediating in Cyprus" (London: Frank Cass, 1998)
* Dr. Stavros Panteli, "The history of modern Cyprus", Topline Publishing, 
* Marios Adamides-The Tragic Duel and the Betrayal of Cyprus-2012

### ข้อมูลอื่น
* ITN documentary, *Cyprus, Britain's Grim Legacy*
* Channel 4 Television documentary, *Secret History – Dead or Alive?*
* Europe :: Cyprus — The World Factbook - Central Intelligence Agency  CIA World Factbook
* UN Chronicle

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Cyprus-conflict.net – a neutral educational website on the conflict


หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับไซปรัส
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับตุรกี
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ไซปรัส–ตุรกี
หมวดหมู่:ปฏิบัติการสะเทินน้ำสะเทินบก