พาเรงคิมา

[thumb|พาเรงคิมาของปอดที่มีความเสียหายจาก[Focal lung pneumatosis|บูลลาขนาดใหญ่ใต้เยื่อหุ้มปอด]]

**พาเรงคิมา** (; ) หรือ **เนื้อแท้อวัยวะ** คือเนื้อเยื่อที่มีหน้าที่เฉพาะ ซึ่งเป็นส่วนหลักของอวัยวะในสัตว์ เช่น สมองหรือปอด หรือเป็นส่วนของโครงสร้าง เช่น เนื้องอก ในทางสัตววิทยา คำนี้หมายถึงเนื้อเยื่อที่เติมเต็มภายในของหนอนตัวแบน ส่วนในทางพฤกษศาสตร์ หมายถึงเนื้อเยื่อบางชั้นที่พบในภาพตัดขวางของใบไม้

## นิรุกติศาสตร์
คำว่า *parenchyma* เป็นภาษาละตินใหม่ (Neo-Latin) มาจากภาษากรีกโบราณ  () หมายถึง 'เนื้อของอวัยวะภายใน' และจากคำว่า  () ซึ่งแปลว่า 'เทเข้าไป' โดยประกอบจากคำว่า  ( แปลว่า 'ข้าง') +  ( แปลว่า 'ใน') +  ( แปลว่า 'เท')

ในระยะแรก แพทย์ในยุคโบราณอย่างเอราซิสตราตัส (Erasistratus) และนักกายวิภาคศาสตร์คนอื่น ๆ ใช้คำนี้กับเนื้อเยื่อมนุษย์บางชนิด ต่อมา นีเออไมอาห์ กรูว์ (Nehemiah Grew) ได้นำไปใช้กับเนื้อเยื่อของพืชด้วย

## โครงสร้าง
พาเรงคิมาคือเนื้อเยื่อที่*ทำหน้าที่เฉพาะ*ในอวัยวะ หรือโครงสร้าง เช่น เนื้องอก ซึ่งตรงข้ามกับสโตรมา (stroma) ซึ่งหมายถึงเนื้อเยื่อ*โครงสร้าง*ของอวัยวะหรือของโครงสร้างนั้น ๆ โดยเฉพาะเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน

### สมอง
พาเรงคิมาของสมอง หมายถึงเนื้อเยื่อที่ทำหน้าที่ของสมอง ซึ่งประกอบด้วยเซลล์สมองสองชนิด ได้แก่ เซลล์ประสาท และเซลล์เกลีย ทั้งนี้ยังพบว่ามีโปรตีนคอลลาเจนอยู่ด้วย การบาดเจ็บหรือการกระทบกระเทือนต่อพาเรงคิมาของสมอง มักนำไปสู่การสูญเสียความสามารถในการรับรู้หรือถึงขั้นเสียชีวิต การมีเลือดออกในพาเรงคิมานี้เรียกว่า ภาวะเลือดออกภายในเนื้อเยื่อสมอง (intraparenchymal hemorrhage)

### ปอด
พาเรงคิมาของปอด หมายถึงเนื้อเยื่อในปอดที่ทำหน้าที่แลกเปลี่ยนก๊าซ ซึ่งรวมถึงถุงลมปอด

### ตับ
พาเรงคิมาของตับ คือเนื้อเยื่อที่ทำหน้าที่ของตับ โดยมีปริมาตรราวร้อยละ 80 ของตับ ประกอบด้วย เซลล์ตับ (hepatocytes) ส่วนเซลล์อีกกลุ่มหนึ่งที่ไม่ใช่เซลล์ตับจะเป็นเซลล์ที่ไม่ใช่พาเรงคิมา (non-parenchymal cells) ซึ่งแม้จะคิดเป็นร้อยละ 40 ของจำนวนเซลล์ในตับทั้งหมด แต่มีปริมาตรเพียงร้อยละ 6.5 เท่านั้น

### ไต
พาเรงคิมาของไตแบ่งออกเป็นสองส่วนหลัก ได้แก่ ไตส่วนนอก (renal cortex) และไตส่วนใน (renal medulla) ในมหกายวิภาคศาสตร์ ไตมีลักษณะเป็นกลีบรูปกรวยจำนวน 7 ถึง 18 กลีบ โดยแต่ละกลีบประกอบด้วยไตส่วนนอกที่ล้อมรอบส่วนของไตส่วนใน ซึ่งเรียกว่า พีระมิดไต (renal pyramid)

### เนื้องอก
พาเรงคิมาของเนื้องอกชนิดก้อน (solid tumour) เป็นหนึ่งในสององค์ประกอบหลักของเนื้องอก โดยพาเรงคิมาประกอบด้วย เซลล์เนื้องอก (neoplastic cells) ส่วนองค์ประกอบอีกส่วนหนึ่งคือสโตรมา ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อโครงสร้างที่เซลล์เนื้องอกกระตุ้นให้เกิดขึ้น เพื่อใช้ในการลำเลียงสารอาหารและกำจัดของเสีย ในเนื้องอกหลายชนิด กลุ่มของเซลล์พาเรงคิมาจะถูกแบ่งแยกออกจากกันด้วย เบซัลลามินา (basal lamina) ซึ่งบางครั้งอาจไม่สมบูรณ์

## หนอนตัวแบน
พาเรงคิมาในหนอนตัวแบน หมายถึงเนื้อเยื่อที่ประกอบด้วยเซลล์และช่องว่างระหว่างเซลล์ซึ่งเติมเต็มภายในลำตัวของสัตว์กลุ่มนี้ ซึ่งเป็นสัตว์ที่ไม่มีช่องว่างในลำตัว (acoelomate) โดยเป็นเนื้อเยื่อเนื้อฟู (spongy tissue) หรือเรียกอีกชื่อว่า เนื้อเยื่อมีเซนไคม์ (mesenchymal tissue) ซึ่งมีเซลล์หลายชนิดฝังตัวอยู่ในเมทริกซ์นอกเซลล์ (extracellular matrix) เซลล์พาเรงคิมา ได้แก่ เซลล์กล้ามเนื้อ (myocytes) และเซลล์ที่ทำหน้าที่เฉพาะอีกหลายชนิด โดยเซลล์มักยึดติดกันเองและยึดติดกับเซลล์เยื่อบุผิวข้างเคียงผ่านทางแกปจังก์ชัน (gap junctions) และเฮมิเดสโมโซม (hemidesmosomes) ความหลากหลายของเซลล์ในพาเรงคิมาจะแตกต่างกันไปตามชนิดของสัตว์และตำแหน่งในร่างกาย หน้าที่ของพาเรงคิมาอาจได้แก่ การค้ำจุนโครงสร้าง การสะสมสารอาหาร การเคลื่อนไหว และหน้าที่อื่น ๆ อีกมากมาย

## อ้างอิง

หมวดหมู่:เนื้อเยื่อ