ภาษาบาหลี

thumb|250px|ผู้พูดภาษาบาหลี

**ภาษาบาหลี** (Basä Bali) เป็นภาษากลุ่มมาลาโย-โพลีเนเซียที่มีผู้พูด 3.3 ล้านคน (ข้อมูลเมื่อ ค.ศ. 2000) ในเกาะบาหลี รวมทั้งในภาคเหนือของนูซาเปอนีดา ภาคตะวันตกของเกาะลมบก ภาคตะวันออกของเกาะชวา ภาคใต้ของเกาะสุมาตรา และเกาะซูลาเวซี ประเทศอินโดนีเซีย ผู้พูดชาวบาหลีส่วนใหญ่รู้ภาษาอินโดนีเซียด้วย ใน ค.ศ. 2011 สำนักงานวัฒนธรรมบาหลีประมาณจำนวนผู้ที่ยังพูดภาษาบาหลีในชีวิตประจำวันในเกาะบาหลีว่ามีน้อยกว่า 1 ล้านคน *[[กล็อตโตล็อก]]* จัดให้ภาษานี้มีสถานะ "ไม่อยู่ในภาวะใกล้สูญ"

## การจำแนก
ภาษาบาหลีจัดอยู่ในกลุ่มภาษามาลาโย-โพลีเนเซียของตระกูลภาษาออสโตรนีเซียน ภายในกลุ่มมาลาโย-โพลีเนเซีย ภาษานี้เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มย่อยภาษาบาหลี–ซาซัก–ซุมบาวา ภาษาบาหลีมีวิธภาษาเด่น ๆ 3 วิธภาษา ได้แก่ บาหลีที่สูง บาหลีที่ลุ่ม และนูซาเปอนีดา

## ประชากร
จากสำมะโนประชากร ค.ศ. 2000 มีผู้พูดภาษาบาหลีในประเทศอินโดนีเซีย 3.3 ล้านคน ส่วนใหญ่อยู่ในเกาะบาหลีและบริเวณโดยรอบ

ใน ค.ศ. 2011 สำนักงานวัฒนธรรมบาหลีประมาณว่ายังมีผู้คนที่พูดภาษาบาหลีในชีวิตประจำวันในเกาะบาหลีไม่เกิน 1 ล้านคน เพราะในเขตเมือง พ่อแม่ใช้เพียงภาษาอินโดนีเซียหรือแม้แต่ภาษาอังกฤษเป็นภาษาต่างชาติ ในขณะที่บทสนทนาในชีวิตประจำวันหายไปจากสถาบันและสื่อมวลชนแล้ว มีผู้ไม่คุ้นชินกับภาษาเขียนของภาษาบาหลีมากขึ้น และชาวบาหลีส่วนใหญ่ใช้ภาษาบาหลีเฉพาะการสื่อสารด้วยวาจาโดยมีคำจากภาษาอินโดนีเซียปะปนอยู่บ่อยครั้ง แต่ในพื้นที่ที่มีการอพยพข้ามถิ่นนอกเกาะบาหลี กลับมีการใช้ภาษาบาหลีอย่างมากและเชื่อว่ามีบทบาทสำคัญต่อความอยู่รอดของภาษา

## สัทวิทยา
### สระ




การสะกดอย่างเป็นทางการใช้รูป *a* แทนทั้งหน่วยเสียง  และ  อย่างไรก็ตาม *a* มักออกเสียงเป็น  เมื่ออยู่ท้ายคำ และ  ยังปรากฏในหน่วยคำเติมหน้า *ma-*, *pa-* และ *da-*

### พยัญชนะ




### การเน้นหนัก
คำในภาษาบาหลีจะเน้นเสียงหนักที่พยางค์สุดท้าย

## ระบบการเขียน
ภาษาบาหลีมีระบบการเขียน 2 ระบบ คือ อักษรบาหลี และอักษรละตินในปัจจุบัน

### อักษรบาหลี
thumb|400px|รูปพยัญชนะบาหลี<br><small>หมายเหตุ: อักษรชุดนี้เรียงตามลำดับพยัญชนะชวา</small>

อักษรบาหลี (, ) ซึ่งเรียงลำดับแบบฮานาจารากา () เป็นอักษรสระประกอบที่พัฒนามาจากอักษรพราหมีในอินเดีย จารึกแรกที่สุดเท่าที่รู้จักสืบได้ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 9 ปัจจุบัน มีผู้รู้จักคุ้นเคยกับอักษรบาหลีดั้งเดิมน้อยมาก 

### อักษรละติน
ในปัจจุบัน โรงเรียนในเกาะบาหลีสอนภาษาบาหลีโดยใช้อักษรละติน (โรมัน) ซึ่งมีชื่อว่า *ตูลีซันบาลี* ()

## ภาพ

ไฟล์:COLLECTIE TROPENMUSEUM Geschrift op lontarblad TMnr 1534-8b.jpg|ตัวเขียนใบลานภาษาบาหลี
ไฟล์:Pura Puseh 05153.jpg|ป้ายที่วิหารปูราปูเซะฮ์ บาตูวัน บาหลี
ไฟล์:Bible printed with Balinese script.jpg|คัมภีร์ไบเบิลที่เขียนด้วยอักษรบาหลี
ไฟล์:JL DIPONEGORO 200507.jpg|ป้ายชื่อถนนที่ซีงาราจา เขียนด้วยอักษรละตินและอักษรบาหลี
ไฟล์:Sign of Klungkung Regent's Office.JPG|ป้ายที่ว่าการอำเภอกลุงกุง


## หมายเหตุ

 ในอักษรบาหลี คำยืมจากภาษาสันสกฤตและภาษากาวีมีอักขรวิธีที่แตกต่างจากคำบาหลีดั้งเดิม อักษรบาหลีชุดแรกเริ่มได้รับอิทธิพลจากอักขรวิธีภาษาสันสกฤตและภาษากาวี ดังเช่นคำว่า *[[บาฮาซา|บาซา]]* แผลงมาจากคำภาษาสันสกฤตว่า  (*ภาษา*) ในขณะเดียวกัน ไม่มีการใช้เครื่องหมายเสริมสัทอักษรในภาษาบาหลีที่เขียนด้วยอักษรละติน ดังนั้น ทั้ง  และ  ต่างก็เป็นรูปสะกดมาตรฐาน


## ดูเพิ่ม

* บาหลี (บล็อกยูนิโคด)

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Balinese man speaking Balinese language in different Balinese dialects
* 
* The Balinese Digital Library.
* Widiadana R. A. & Erviani N. K. (29 January 2011). Ancient ‘lontar’ manuscripts go digital . *[[The Jakarta Post]]*.
* Erviani N. K. (14 January 2011). US scholar brings ancient Balinese scripts to digital age. *[[The Jakarta Post]]*.
* Unicode website
* Paradisec open access recording of Balinese song.
* Kaipuleohone's Blust collection includes materials on Balinese, including RB2-006,RB2-009.


บาหลี
บาหลี
หมวดหมู่:วัฒนธรรมบาหลี
บาหลี
บาหลี