เจ้าพรหมาภิพงษธาดา

**เจ้าพรหมาภิพงษธาดา** () เจ้าผู้ครองนครลำปาง องค์ที่ 10 แห่งราชวงศ์ทิพย์จักร ดำรงตำแหน่งระหว่างปี พ.ศ. 2416 ถึงปี พ.ศ. 2436 (แต่ในบางตำราว่าถึงปี พ.ศ. 2429)

## พระประวัติ
**เจ้าพรหมาภิพงษธาดา** มีพระนามเดิมว่า **เจ้าพรหมวงศ์** เป็นราชโอรสในพระเจ้านครลำปางดวงทิพย์ เจ้าผู้ครองนครลำปาง องค์ที่ 5 แห่งราชวงศ์ทิพย์จักร กับแม่เจ้าบัวแก้ว (ราชธิดาในพระยามงคลวรยศ เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 56 และองค์ที่ 6 แห่งราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์ กับแม่เจ้าเมืองเทิงอัครเทวี) และเป็นอนุชาใน เจ้าอุปราช (มหาพรหม) เจ้าอุปราชนครลำปาง ได้เข้ารับราชการในตำแหน่ง **พระยาไชยสงครามนครลำปาง**  ในสมัยเจ้าอุปราชญาณรังษี ต่อมาในปี พ.ศ. 2399 ได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เลื่อนยศฐานันดรศักดิ์ขึ้นเป็น **เจ้าราชวงศ์นครลำปาง** ครั้นถึงปี พ.ศ. 2406 เจ้าอุปราช (มหาพรหม) เจ้าอุปราชนครลำปาง ถึงแก่พิราลัย ต่อมาในปี พ.ศ. 2412 เจ้าวรญาณรังษี เจ้าผู้ครองนครลำปาง องค์ที่ 9 แห่งราชวงศ์ทิพย์จักร ได้มอบให้เจ้าราชวงศ์ (พรหมวงศ์) เจ้าราชวงศ์นครลำปาง กับเจ้าราชบุตร (ไชยแก้ว) เจ้าราชบุตรนครลำปาง คุมเครื่องราชบรรณาการลงไปทูลเกล้าฯ ถวาย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในครั้งนั้นพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระกรุณาโปรดเกล้าฯ เลื่อนยศฐานันดรศักดิ์ เจ้าราชวงศ์ (พรหมวงศ์) เจ้าราชวงศ์นครลำปาง ขึ้นเป็น **เจ้าอุปราชนครลำปาง**

ต่อมาเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2416 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เลื่อนยศฐานันดรศักดิ์ **เจ้าอุปราช (พรหมวงศ์) เจ้าอุปราชนครลำปาง** ขึ้นเป็น **เจ้าผู้ครองนครลำปาง** ได้รับการเฉลิมพระนามว่า **“เจ้าพรหมาภิพงษ์ธาดา สามันตวิชิตประเทศราช บริสัษยนารถทิพจักราธิวงษ์ ดำรงโยนวิไสย อภัยรัษฎารักษ์ อุดมศักดิสุเสรนางค์ ลำปางคมหานคราธิปตัย เจ้านครลำปาง”**

เจ้าพรหมาภิพงษธาดา มีชายาคือ แม่เจ้าคำหยุย มีราชโอรสธิดาคือ

# เจ้าบุรีรัตน์ (โละ) เจ้าบุรีรัตน์นครลำปาง
# เจ้าหญิงอินท์ประสงค์ สมรสกับหม่องป๊อก มีธิดาคือ
#* เจ้าม้วน ณ ลำปาง สมรสกับนายบุญเย็น ณ ลำปาง เป็นมารดาของพลโทจิตรพล ณ ลำปาง
# เจ้าหญิงทิพยอด สมรสกับเจ้าราชวงศ์ (แก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง) เจ้าราชวงศ์นครลำปาง 
#เจ้าหญิงกาบคำ
## เจ้าหญิงอินท์ประสงค์ สมรสกับนายหม่องป๊อก มีธิดาคือ
##* เจ้าม้วน ณ ลำปาง สมรสกับนายบุญเย็น ณ ลำปาง เป็นมารดาของพลตรีจิตรพล ณ ลำปาง
## เจ้าหญิงทิพยอด สมรสกับเจ้าราชวงศ์ (แก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง) เจ้าราชวงศ์นครลำปาง มีโอรส-ธิดาคือ
##* พระเพชรคีรี (เจ้าแก้วเมืองไท ณ ลำปาง) อดีตเจ้าเมืองสงขลา สมรสกับเจ้าหญิงวรรณรา ณ ลำพูน พระธิดาในเจ้าจักรคำขจรศักดิ์ เจ้าผู้ครองนครลำพูน
##* เจ้ายอดแก้ว ณ ลำปาง
##* เจ้าบุตร ณ ลำปาง

## ระยะเวลาสิ้นสุดการครองนครลำปาง
ระยะเวลาสิ้นสุดการครองนครลำปางของเจ้าพรหมาภิพงษธาดา ถูกกล่าวถึงในพงศาวดาร และเอกสารทางประวัติศาสตร์ของสยาม และของท้องถิ่นแตกต่างกัน โดยแยกได้เป็น 2 ระยะเวลา คือ

### ประวัติศาสตร์ของสยาม
เอกสารทางประวัติศาสตร์ของสยาม กล่าวถึงเจ้าพรหมาภิพงษธาดาว่าเมื่อถึงปี พ.ศ. 2435 เจ้าพรหมาภิพงศ์ธาดาชราภาพลง จึงมอบตราตำแหน่งเจ้านครให้เจ้าราชวงษ์ (แก้วเมืองมา) รักษาและว่าราชการแทนโดยไม่ได้รับพระบรมราชานุญาต ทำให้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระดำริจะตั้งเจ้านครลำปางองค์ใหม่ ครั้นถึงวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2435 (นับแบบปัจจุบันเป็นปี พ.ศ. 2436) จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานสัญญาบัตร เลื่อนยศ **เจ้าพรหมาภิพงษธาดา เจ้านครลำปาง** ขึ้นเป็น **“เจ้าพรหมาภิพงษธาดา สามาสันวิชิตประเทศราช บริสัษยนารถโยนรัษฎารักษ์ มเหศักข์เสนานุกูล สมบูรณ์ไวยวุฒิคุณธรรม์ ลำปางคขัณฑสีมาธิบดี จางวางเมืองนครลำปาง** และโปรดเกล้าฯ พระราชทานสัญญาบัตรให้ เจ้าอุปราช (น้อยธนัญไชย) เจ้าอุปราชเมืองนครลำปาง ขึ้นเป็น **เจ้านรนันทไชยชวลิต เจ้าเมืองนครลำปาง** สืบแทน 

ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2436 (นับแบบปัจจุบันเป็นปี พ.ศ. 2437) เจ้าพรหมาภิพงษธาดาประชวรด้วยพระอาการไข้ และถึงแก่พิราลัยเมื่อวันที่ 10 มีนาคมของปีเดียวกัน

### เอกสารของท้องถิ่น
ตำนานเจ้าเจ็ดพระองค์ ใน ของเก่าเมืองละกอน กล่าวถึงเจ้าพรหมาภิพงษธาดาว่าเมื่อปี พ.ศ. 2429 เป็นปีที่เจ้าพรหมาภิพงษธาดา ถึงแก่พิราลัย ขณะอายุได้ 81 ปี

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์
 (ชื่อเดิม จุลวราภรณ์)

## ราชตระกูล



## อ้างอิง
* *ประชุมพงศาวดารภาคที่ 3* "เรื่อง พงศาวดารเมืองนครเชียงใหม่ เมืองนครลำปาง เมืองลำพูนไชย"

10
หมวดหมู่:ราชวงศ์ทิพย์จักร
หมวดหมู่:ราชโอรสและราชธิดาในเจ้าผู้ครองนครลำปาง องค์ที่ 5
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.ม.
หมวดหมู่:สกุล ณ ลำปาง
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์