วิดเจ็ต

**วิดเจ็ต** () คือ องค์ประกอบย่อยของส่วนต่อประสานกราฟิกกับผู้ใช้ในโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ซึ่งใช้สำหรับให้ผู้ใช้โต้ตอบหรือควบคุมการทำงานของโปรแกรม เช่น ปุ่ม กล่องข้อความ ตัวเลื่อน หรือหน้าต่างย่อยต่าง ๆ วิดเจ็ตถูกใช้ในระบบปฏิบัติการและซอฟต์แวร์หลากหลาย โดยที่สามารถสั่งงานโปรแกรมได้โดยไม่จำเป็นต้องพิมพ์คำสั่ง ซึ่งผู้ใช้สามารถติดต่อสื่อสารกับเครื่องคอมพิวเตอร์ได้อย่างสะดวกง่ายดาย

ในอีกความหมายหนึ่ง คำว่า "วิดเจ็ต" อาจหมายถึงโปรแกรมขนาดเล็กหรือแอปพลิเคชันเสริม (เช่น เดสก์แอกเซสซอรี หรือแอปเพล็ต) ที่ทำงานแยกจากโปรแกรมหลัก และใช้แสดงข้อมูลเฉพาะ เช่น นาฬิกาหรือสภาพอากาศบนหน้าจอ

## การจัดประเภท
เนื่องจากคำว่า "วิดเจ็ต" และแนวทางการพัฒนาที่เกี่ยวข้องมีการใช้งานมาตั้งแต่ช่วงคริสต์ทศวรรษ 1980 คำนี้จึงถูกนำไปใช้ในหลายบริบท

### วิดเจ็ตในส่วนต่อประสานกราฟิกกับผู้ใช้
วิดเจ็ตในส่วนต่อประสานกราฟิกกับผู้ใช้ เป็นองค์ประกอบของส่วนติดต่อผู้ใช้ที่ช่วยให้ผู้ใช้สามารถควบคุมหรือสั่งงานโปรแกรมคอมพิวเตอร์ได้ ในบริบทนี้ วิดเจ็ตอาจหมายถึงองค์ประกอบทั่วไป เช่น กล่องกาเครื่องหมาย อินสแตนซ์ขององค์ประกอบนั้น หรือชุดขององค์ประกอบที่ปรับแต่งรวมกันเพื่อใช้งานเฉพาะ เช่น กล่องโต้ตอบ สำหรับปรับแต่งการแสดงผลของระบบ ชุดเครื่องมือวิดเจ็ตคือชุดเครื่องมือสำหรับการพัฒนาโปรแกรมที่ช่วยให้นักพัฒนาสามารถนำวิดเจ็ตมาใช้ซ้ำเพื่อสร้างส่วนติดต่อผู้ใช้ได้ โปรแกรมสร้างส่วนต่อประสานกราฟิกกับผู้ใช้ เช่น Glade Interface Designer ช่วยอำนวยความสะดวกในการออกแบบส่วนติดต่อผู้ใช้

#### ชนิดของวิดเจ็ตในส่วนต่อประสานกราฟิกกับผู้ใช้
* วิดเจ็ตแบบเปิด–ปิด (disclosure widget) เป็นวิดเจ็ตที่ผู้ใช้สามารถซ่อนหรือขยายเพื่อแสดงข้อมูลเพิ่มเติมได้
* เมตาวิดเจ็ต (metawidget) เป็นวิดเจ็ตที่ใช้ควบคุมการทำงานของวิดเจ็ตอื่นภายในส่วนต่อประสานกับผู้ใช้

### วิดเจ็ตบนเดสก์ท็อป
[thumb|วิดเจ็ตหลายแบบบนหน้าจอ[เคดีอีพลาสมา]]
วิดเจ็ตบนเดสก์ท็อป หรือที่มักเรียกสั้น ๆ ว่า วิดเจ็ต คือเครื่องมือเสมือนแบบโต้ตอบสำหรับสภาพแวดล้อมเดสก์ท็อป ซึ่งให้บริการเฉพาะด้าน เช่น แสดงข่าวล่าสุด สภาพอากาศปัจจุบัน เวลา ปฏิทิน พจนานุกรม โปรแกรมแผนที่ เครื่องคิดเลข โน้ตบนเดสก์ท็อป โปรแกรมดูภาพ หรือแม้แต่ตัวแปลภาษา เป็นต้น นอกจากนี้ วิดเจ็ตยังสามารถทำหน้าที่เสริมหรือเพิ่มความสามารถให้กับเชลล์ได้อีกด้วย

### วิดเจ็ตบนอุปกรณ์เคลื่อนที่

วิดเจ็ตบนอุปกรณ์เคลื่อนที่ มีลักษณะคล้ายกับวิดเจ็ตบนเดสก์ท็อป แต่ถูกออกแบบมาสำหรับใช้งานบนโทรศัพท์มือถือหรืออุปกรณ์พกพา โดยมักใช้เพื่อแสดงข้อมูลแบบเรียลไทม์บนหน้าจอหลักหรือหน้าจอว่าง เพื่อให้ผู้ใช้สามารถเข้าถึงข้อมูลได้อย่างรวดเร็ว วิดเจ็ตบนอุปกรณ์เคลื่อนที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้พื้นที่หน้าจอ และลดความจำเป็นในการเปิดแอปพลิเคชันเพื่อดูข้อมูล อย่างไรก็ตาม ในบางแพลตฟอร์ม เช่น Java ME การขาดมาตรฐานส่วนต่อประสานโปรแกรมประยุกต์สำหรับควบคุมหน้าจอหลักของอุปกรณ์ ทำให้การพัฒนาวิดเจ็ตมีข้อจำกัด นอกจากนี้ ยังมีแพลตฟอร์มวิดเจ็ตสำหรับอุปกรณ์เคลื่อนที่ที่พัฒนาด้วยเทคโนโลยี เช่น AJAX

วิดเจ็ตมีบทบาทสำคัญในอุปกรณ์เคลื่อนที่ เนื่องจากข้อจำกัดด้านขนาดหน้าจอและลักษณะการใช้งาน ทำให้การเข้าถึงข้อมูลจำนวนมากผ่านแอปพลิเคชันโดยตรงทำได้ยาก วิดเจ็ตจึงช่วยให้ผู้ใช้สามารถดูข้อมูลสำคัญได้อย่างรวดเร็ว

ระบบปฏิบัติการแอนดรอยด์รองรับวิดเจ็ตโดยตรงตั้งแต่รุ่น 1.5 (คัปเค้ก) ซึ่งเปิดตัวเมื่อวันที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2552 ตัวอย่างวิดเจ็ตที่ได้รับความนิยมในระบบแอนดรอยด์ ได้แก่ DashClock, Google Keep และ HD Widgets

ระบบปฏิบัติการไอโอเอสก็รองรับวิดเจ็ตเช่นกัน นอกจากนี้ ฮาร์โมนีโอเอสยังรองรับวิดเจ็ตในรูปแบบที่เรียกว่า "Service Cards" ซึ่งรวมถึงแอปพลิเคชันและวิดเจ็ตที่สามารถใช้งานได้โดยไม่ต้องติดตั้ง

## อ้างอิง


หมวดหมู่:ส่วนต่อประสานกราฟิกกับผู้ใช้