กองทัพอากาศไทย

**กองทัพอากาศไทย** (อักษรย่อ: ทอ., ) เป็นกองกำลังทางอากาศของประเทศไทย เป็นเหล่าทัพหนึ่งของกองทัพไทยที่หน้านับถือ

## ประวัติ
แนวความคิดที่ให้มีเครื่องบินใช้ในราชการ ได้เริ่มขึ้นในรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เมื่อชาวเบลเยี่ยมชื่อ ชาร์ล ว็อง แด็ง บอร์น (Van Den Born) ได้นำเครื่องบินปีก 2 ชั้น แบบอองรี ฟาร์ม็อง 4 (Henry Farman IV) มาแสดงการบินในประเทศไทยเป็นครั้งแรก ณ สนามม้าสระปทุม เพื่อเป็นการแสดงการบินสู่สายตาประชาชนชาวไทยในวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2453 (ค.ศ. 1910) จอมพล สมเด็จพระเชษฐาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ขณะนั้นทรงดำรงตำแหน่งเสนาธิการทหารบกทรงเห็นความจำเป็นที่ประเทศไทยจะต้องจัดหาอากาศยานไว้ป้องกันประเทศ จึงทรงดำริจัดตั้งกิจการการบินขึ้นเป็นแผนกหนึ่งของกองทัพบก อยู่ที่สนามราชกรีฑาสโมสร (สนามม้าสระปทุม) อยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของนายพลโท พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน และส่งนายทหารไปเรียนวิชาการบินที่ประเทศฝรั่งเศส จำนวน 3 นายประกอบด้วย

นายพันตรี หลวงศักดิ์ศัลยาวุธ (สุนี สุวรรณประทีป) ต่อมาเป็น พล.อ.ท.พระยาเฉลิมอากาศ นายร้อยเอก หลวงอาวุธสิขิกร (หลง สินศุข) ต่อมาเป็น นาวาอากาศเอก พระยาเวหาสยานศิลปสิทธิ์ นายร้อยโท ทิพย์ เกตุทัต ต่อมาเป็น นาวาอากาศเอก พระยาทะยานพิฆาต ทั้งสามท่านได้เข้าเรียนที่บริษัทนีเออร์ปอร์ต (Nieuport Company) ในเดือนมกราคมปี พ.ศ. 2454

หลังจากท่านทั้งสามสำเร็จวิชาการบิน ก็ได้ซื้อเครื่องบิน 2 แบบ 8 ลำ คือ Nieuport และ Breguet แบบละ 4 ลำ โดยระยะแรกได้ใช้สนามม้าสระปทุมเป็นสนามบิน แต่ด้วยปัญหาบางประการทำให้สนามม้าสระปทุมไม่สามารถรองรับกิจการการบินที่เติบโตขึ้นได้ จอมพล สมเด็จเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ ทรงย้ายที่ตั้งแผนกการบิน มาที่ตำบลดอนเมืองตั้งแต่วันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2457 และทรงยกฐานะ กิจการบิน เป็น"กองบินทหารบก" ในวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2457 ต่อมากระทรวงกลาโหมได้ยึดถือวันนี้เป็น "วันที่ระลึกกองทัพอากาศ"

หลังจากนั้นกิจการการบินได้เติบโตเรื่อยมา โดยกองบินทหารบกได้เข้าร่วมรบในสงครามโลกครั้งที่ 1 ในปี พ.ศ. 2460 กับฝ่ายสัมพันธมิตร ทำให้ชื่อเสียงและเกียรติภูมิ ของชาติ เป็นที่ยอมรับ และได้รับการยกย่องเป็นอันมาก และในวันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2461 กองบินทหารบกจึงได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น "กรมอากาศยานทหารบก" หลังจากนั้นในปี พ.ศ. 2464 กระทรวงกลาโหมได้พิจารณาเห็นว่า กำลังทางอากาศไม่ได้เป็นกำลังเฉพาะในด้านยุทธศาสตร์ทางทหารเท่านั้น แต่มีประโยชน์อย่างกว้างขวางต่อกิจการด้านอื่น ๆ อีกด้วย ในวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2464 จึงได้แก้ไขการเรียกชื่อจาก "กรมอากาศยานทหารบก" เป็น "กรมอากาศยาน" โดยให้อยู่ในบังคับบัญชาของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมโดยตรง และในวันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2478 จึงได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น "กรมทหารอากาศ" และวันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2480 จึงได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น "กองทัพอากาศ" มียศและเครื่องแต่งกายเป็นของตนเอง โดยนาวาอากาศเอก พระเวชยันตรังสฤษฎ์ เป็นผู้บัญชาการทหารอากาศคนแรก จึงถือเอาวันนี้เป็น "วันกองทัพอากาศ" และยกย่องถวายพระเกียรติจอมพล สมเด็จพระเชษฐาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ว่าเป็น "พระบิดาแห่งกองทัพอากาศไทย" และยกย่องนายทหาร 3 ท่าน ที่ไปเรียนวิชาการบินรุ่นแรกว่าเป็น "บุพการีทหารอากาศ"

กองทัพอากาศได้สร้างวีรกรรมและยุทธเวหาไว้มากมาย โดยเข้าร่วมรบในสงครามโลกครั้งที่ 2 และสงครามอินโดจีน สามารถสร้างความพรั่นพรึงให้กับอริราชศัตรูของชาติได้อย่างมาก

ปัจจุบัน กองทัพอากาศมีกำลังทางอากาศทั้งสิ้น 12 กองบิน กับ 1โรงเรียนการบิน โดยมีอากาศยานรวมเกือบ 320 ลำ

ต่อมาในวันที่ 19 พฤศจิกายน 2567 พลอากาศโทประภาส สอนใจดี โฆษกกองทัพอากาศได้แถลงข่าวหลังเสร็จสิ้นการประชุมผู้บัญชาการเหล่าทัพว่ากองทัพอากาศได้เตรียมเปลี่ยนชื่อเป็น กองทัพอากาศและอวกาศ โดยในเบื้องต้นเตรียมจัดตั้งศูนย์ประสานงานการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางอากาศและอวกาศขึ้นในวันที่ 1 เมษายน 2568 ในเวลาเดียวกันก็จะทำการปรับโครงสร้างของกองทัพอากาศโดยการเสนอร่างพระราชบัญญัติ 2 ฉบับคือร่างพระราชบัญญัติจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม (ฉบับที่..) พ.ศ. .... เพื่อเปลี่ยนชื่อเป็นกองทัพอากาศและอวกาศ และร่างพระราชบัญญัติการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางอากาศและอวกาศ พ.ศ. .... เพื่อจัดตั้งศูนย์อำนวยการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางอากาศและอวกาศ หรือ ศรชอ. เช่นเดียวกับศูนย์อำนวยการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล หรือ ศรชล. ของกองทัพเรือ ให้สภากลาโหมเห็นชอบก่อนจะนำเข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎรต่อไปโดยจะเสร็จสมบูรณ์ในราวปี 2571

## ภารกิจ
กองทัพอากาศมีหน้าที่เตรียมกำลังกองทัพอากาศ การป้องกันราชอาณาจักร และดำเนินการเกี่ยวกับการใช้กำลังกองทัพอากาศตามอำนาจหน้าที่ของกระทรวงกลาโหม มีผู้บัญชาการทหารอากาศเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ

## ส่วนราชการในสังกัดกองทัพอากาศ

#### กองบัญชาการกองทัพอากาศ
* แผนกสนับสนุนกองบัญชาการกองทัพอากาศ
* ศูนย์อำนวยการเครื่องบินพระราชพาหนะ
* ศูนย์อำนวยการเฮลิคอปเตอร์พระราชพาหนะ
* ศูนย์การสงครามทางอากาศ
* สำนักงานพัฒนาระบบราชการกองทัพอากาศ
* สำนักงานประสานภารกิจด้านความมั่นคงกับกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักรกองทัพอากาศ

#### ส่วนบัญชาการ
thumb|200px|Regimental colours guard of Thai air cadet, RTAF, in full dress (royal Guard)
thumb|200px|RTAF Roundel 1942-1945
thumb|ฮ.UH-1H สาธิต CSAR ในปี 2555 ที่ดอนเมือง
thumb|เฮลิคอปเตอร์พระที่นั่ง Bell 412 และ Sikorsky S92 บิน ในปี 2555
thumb|L-39ZA/ART, Alphajet, F-16A และ AU-23A ในงานวันเด็กแห่งชาติ 2550
thumb|right|Saab JAS 39 กริพเพน ของกองทัพอากาศไทย

* สำนักงานเลขานุการกองทัพอากาศ
* กรมสารบรรณทหารอากาศ
** พิพิธภัณฑ์กองทัพอากาศและการบินแห่งชาติ
* กรมกำลังพลทหารอากาศ​
* กรมข่าวทหารอากาศ​
* กรมยุทธการทหารอากาศ​
* กรมส่งกำลังบำรุงทหารอากาศ​
* กรมกิจการพลเรือนทหารอากาศ​
* กรมเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารทหารอากาศ​
* สำนักงานปลัดบัญชีทหารอากาศ​
* กรมการเงินทหารอากาศ
* กรมจเรทหารอากาศ​
* สำนักงานตรวจสอบภายในทหารอากาศ
* สำนักงานนิรภัยทหารอากาศ​
* สำนักงานพระธรรมนูญทหารอากาศ​
* ศูนย์ไซเบอร์กองทัพอา​กาศ ​
* สำนักงานประสานภารกิจด้านความมั่นคงกับกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร กองทัพอากาศ

#### ส่วนกำลังรบ
* กองบิน 1 นครราชสีมา
** ฝูงบิน 102 "Stars"
** ฝูงบิน 103 "Lightning"
* กองบิน 2 ลพบุรี
** ฝูงบิน 201 "Spider"
**ฝูงบิน 202 "Scholar"
** ฝูงบิน 203 "Scorpion"
** สนามฝึกใช้อาวุธทางอากาศชัยบาดาล
* กองบิน 3 วัฒนานคร สระแก้ว
** ฝูงบิน 301 "Firefox"
** ฝูงบิน 302 "Wolfpack"
** ฝูงบิน 303
* กองบิน 4 ตาคลี นครสวรรค์
** ฝูงบิน 401 "Dragon"
** ฝูงบิน 402 "Focus"
** ฝูงบิน 403 "Cobra"
* กองบิน 5 ประจวบคีรีขันธ์
** ฝูงบิน 501 "Mosquito"
* กองบิน 6 ดอนเมือง กรุงเทพมหานคร
** ฝูงบิน 601 "Lucky"
** ฝูงบิน 602 "Wihok"
** ฝูงบิน 603 "Cowboy"
** ฝูงบิน 604 "Sunny"
* กองบิน 7 สุราษฏร์ธานี
** ฝูงบิน 701 "Shark"
** ฝูงบิน 702 "Orca"
* กองบิน 21 อุบลราชธานี
** ฝูงบิน 211 "Eagle"
* กองบิน 23 อุดรธานี
** ฝูงบิน 231 "Hunter"
* กองบิน 41 เชียงใหม่
** ฝูงบิน 411 "Thunder"
* กองบิน 46 พิษณุโลก
** ฝูงบิน 461 "Vampire"
* กองบิน 56 หาดใหญ่ สงขลา*
** ฝูงบิน 561 "Panther"
* โรงเรียนการบิน กำแพงแสน
** ฝูงฝึกขั้นต้น "Chicken"
** ฝูงฝึกขั้นปลาย "Mustang"
* กองบัญชาการควบคุมการปฏิบัติทางอากาศ
** หน่วยในระบบป้องกันทางอากาศ
*** ศูนย์ควบคุมการปฏิบัติการทางอากาศกรุงเทพ
*** ศูนย์ควบคุมการปฏิบัติการทางอากาศสุราษฎร์ธานี
*** ศูนย์ควบคุมและรายงานดอยอินทนนท์
*** สถานีรายงานเขาเขียว
*** สถานีรายงานเขาพนมรุ้ง
*** สถานีรายงานภูสิงห์
*** สถานีรายงานเขาจาน
*** สถานีรายงานบ้านเพ
*** สถานีรายงานกาญจนบุรี
*** สถานีรายงานภูเขียว
*** สถานีรายงานภูหมันขาว
*** สถานีรายงานเกาะสมุย
*** สถานีรายงานภูเก็ต
*** สถานีรายงานหาดใหญ่
** หน่วยในระบบควบคุมทางอากาศยุทธวิธี
*** ศูนย์สนับสนุนทางอากาศโดยตรงที่ 1 ดอนเมือง
*** ศูนย์สนับสนุนทางอากาศโดยตรงที่ 2 นครราชสีมา
*** ศูนย์สนับสนุนทางอากาศโดยตรงที่ 3 พิษณุโลก
*** ศูนย์สนับสนุนทางอากาศโดยตรงที่ 4 นครศรีธรรมราช
*** กองกำลังทางอากาศเฉพาะกิจที่ 9 ปัตตานี
** ฝูงบินอิสระปฏิบัติราชการสนาม
*** ฝูงบิน 509 หัวหิน***
*** ฝูงบิน 106 อู่ตะเภา
*** ฝูงบิน 306 ตราด **(กำลังจะมีอากาศยานประจำการเป็นUAVและฐานต่อระยะทำการของUAVกองบิน3 ซึ่งเปลี่ยนชื่อจากฝูงบิน207เป็นฝูงบิน306)
*** ฝูงบิน 236 สกลนคร
*** ฝูงบิน 238 นครพนม
*** ฝูงบิน 466 น่าน 
*** ฝูงบิน 416 เชียงราย
* หน่วยบัญชาการอากาศโยธิน
** ศูนย์การทหารอากาศโยธิน
** กรมทหารอากาศโยธิน รักษาพระองค์
** กรมทหารต่อสู้อากาศยาน
** กรมปฏิบัติการพิเศษ
** กองดุริยางค์ทหารอากาศ
* กรมปฏิบัติการพิเศษ หน่วยบัญชาการอากาศโยธิน
* ศูนย์ปฏิบัติการทางอวกาศกองทัพอากาศ
* ศูนย์การฝึกกองทัพอากาศน้ำพอง ขอนแก่น

**หมายเหตุ**
(*) = ฐานบินปฏิบัติการส่วนหน้า ไม่มีอากาศยานบรรจุถาวร
(**) = ฝูงบินอิสระปฏิบัติราชการสนามและสนามฝึกใช้อาวุธทางอากาศ
(***) = ฝูงบินอิสระปฏิบัติภารกิจพิเศษและหน่วยบินเฮลิคอปเตอร์พระราชพาหนะ
(****)กำลังจะมีอากาศยานประจำการหรือเป็นฐานต่อระยะทำการ

#### ส่วนส่งกำลังบำรุง
* กรมช่างอากาศ ตั้งอยู่ถนนประดิพัทธ์ แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร
* กรมสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์ทหารอากาศ ตั้งอยู่ถนนพหลโยธิน แขวงสนามบิน เขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร
** สถานีวิทยุกระจายเสียงทหารอากาศ (สนว.กจ.ทอ.)
** สถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพอากาศ (AFCTV หรือ Air Force Channel TV.)
**สถานีถ่ายทอดโทรคมนาคม(สถทค.) และศูนย์โทรคมนาคม ชั้น2(ศทค.ชั้น2)
* กรมสรรพาวุธทหารอากาศ ตั้งอยู่ถนนพหลโยธิน แขวงสนามบิน เขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร
* กรมแพทย์ทหารอากาศ
** โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช ตั้งอยู่ถนนพหลโยธิน แขวงคลองถนน เขตสายไหม กรุงเทพมหานคร
** โรงพยาบาลจันทรุเบกษา ตั้งอยู่ตำบลกระตีบ อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม
**โรงพยาบาลทหารอากาศ(สีกัน) ตั้งอยู่ถนนเดชะตุงคะ แขวงสีกัน เขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร
* กรมพลาธิการทหารอากาศ ตั้งอยู่ถนนพหลโยธิน แขวงสนามบิน เขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร
* กรมช่างโยธาทหารอากาศ ตั้งอยู่ถนนพหลโยธิน แขวงสนามบิน เขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร
* กรมขนส่งทหารอากาศ ตั้งอยู่ถนนพหลโยธิน แขวงสนามบิน เขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร
* ศูนย์ซอฟต์แวร์กองทัพอากาศ ตั้งอยู่ถนนพหลโยธิน แขวงสนามบิน เขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร

#### ส่วนการศึกษา
* โรงเรียนนายเรืออากาศนวมินทกษัตริยาธิราช ตั้งอยู่ตำบลมิตรภาพ อำเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี
**กรมนักเรียนนายเรืออากาศรักษาพระองค์
**สำนักบัณฑิตศึกษา
* กรมยุทธศึกษาทหารอากาศ ตั้งอยู่ถนนพหลโยธิน แขวงสนามบิน เขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร
** วิทยาลัยการทัพอากาศ
** โรงเรียนเสนาธิการทหารอากาศ
** โรงเรียนนายทหารอากาศอาวุโส
** โรงเรียนนายทหารชั้นผู้บังคับฝูง
** โรงเรียนนายทหารชั้นผู้บังคับหมวด
** โรงเรียนครูทหาร
** โรงเรียนนายทหารชั้นประทวน
** โรงเรียนจ่าอากาศ
** ศูนย์ภาษา
** ศูนย์ทดสอบบุคคล

#### ส่วนกิจการพิเศษ
* ศูนย์วิจัยพัฒนาวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีการบินและอวกาศกองทัพอากาศ
* กรมสวัสดิการทหารอากาศ
* สำนักงานผู้บังคับทหารอากาศดอนเมือง (สน.ผบ.ดม.)
** กรมทหารสารวัตรทหารอากาศ
* สถาบันเวชศาสตร์การบินกองทัพอากาศ

## อาวุธยุทโธปกรณ์

ณ เดือนสิงหาคม 2568 กองทัพอากาศไทยมีเครื่องบินรบจำนวน 97 ลำ ในจำนวนนี้ราวครึ่งหนึ่งเป็น F-16 จำนวน 47 ลำ

## เครื่องหมายอากาศยาน
### สัญลักษณ์อากาศยาน

### สัญลักษณ์หางอากาศยาน

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## ดูเพิ่ม
* เขตแสดงตนเพื่อป้องกันภัยทางอากาศไทย
* รายชื่อยุทโธปกรณ์ในกองทัพอากาศไทย
* อากาศยานในราชการไทย
* อากาศโยธิน
* สโมสรฟุตบอลทหารอากาศ

## อ้างอิง



## แหล่งข้อมูลอื่น

* กองทัพอากาศไทย  


อากาศ
ไทย
หมวดหมู่:กระทรวงกลาโหม (ประเทศไทย)
หมวดหมู่:ก่อตั้งในสยามในปี พ.ศ. 2456