open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
รายพระนามคู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์ปัจจุบัน

## รายพระนามคู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์ปัจจุบัน

**หมายเหตุ**


## พระมหากษัตริย์ที่ไม่ได้อภิเษกสมรส
* พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนี พระมหากษัตริย์กัมพูชา
* สมเด็จพระสันตะปาปาเลโอที่ 14 พระสันตะปาปาผู้ครองวาติกัน เป็นนักบวชของคริสจักรคาทอลิก โดยสาบานว่าจะครองพระองค์เป็นโสด
* ฌูแซ็ป-ลูยส์ เซอร์ราโน เพนตินัต ผู้ปกครองร่วมแห่งอันดอร์รา เป็นนักบวชของคริสจักรคาทอลิก โดยสาบานว่าจะครองตนเป็นโสด

## พระมหากษัตริย์ที่ทรงเป็นม่าย
* สมเด็จพระราชาธิบดีมุฮัมมัดที่ 6 พระมหากษัตริย์โมร็อกโก ราชาภิเษกสมรสกับ เจ้าหญิงลัลลา ซัลมา (มีพระราชบุตรด้วยกัน 2 พระองค์) ซึ่งทรงหย่าเมื่อวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2561
* เจ้าชายฮันส์-อาดัมที่ 2 เจ้าผู้ครองลีชเทินชไตน์ อภิเษกสมรสกับ เจ้าหญิงมารี (มีพระราชบุตรด้วยกัน 4 พระองค์) ซึ่งสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2564

## อ้างอิง

*
จักรวรรดิรัสเซียในโอลิมปิกฤดูร้อน 1908

**จักรวรรดิรัสเซีย** เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน ครั้งที่ 4 ค.ศ. 1908 (พ.ศ. 2451) ที่กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร ระหว่างวันที่ 27 เมษายน - 31 ตุลาคม พ.ศ. 2451 คณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติจักรวรรดิรัสเซียเป็นผู้ทำหน้าที่ในการส่งนักกีฬาเข้าร่วมแข่งขันจำนวน 6 คน ใน 3 ชนิดกีฬา ผลการแข่งขันครั้งนี้ประเทศจักรวรรดิรัสเซียได้รับเหรียญรางวัลแบ่งเป็น 1 เหรียญทอง 2 เหรียญเงิน และ 0 เหรียญทองแดง รวมทั้งหมด 3 เหรียญ

## นักกีฬาที่ได้รับเหรียญรางวัล

## นักกีฬาที่เข้าร่วม

## กรีฑา

ผลการแข่งขันดังนี้ :

## ดูเพิ่ม
* จักรวรรดิรัสเซียในโอลิมปิก
* รายชื่อผู้เชิญธงชาติจักรวรรดิรัสเซียในโอลิมปิก
* รายชื่อนักกีฬาจักรวรรดิรัสเซียที่ได้รับเหรียญรางวัลโอลิมปิก

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์ทางการ


จักรวรรดิรัสเซีย
เตร์เนอเซิน

**เตร์เนอเซิน** () เป็นเมืองและเทศบาลทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศเนเธอร์แลนด์ มีประชากรราว 55,000 คน ถือเป็นเมืองใหญ่ที่สุดของจังหวัดเซลันด์

## อ้างอิง
การหมอบกราบ

[thumb|400px|การหมอบกราบระดับต่าง ๆ (รวมทั้งการโค้งคำนับ) จากการใช้ในศาสนา[อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์]]

**การหมอบกราบ** () เป็นการวางกายในท่าคว่ำเพื่อเป็นการแสดงออกซึ่งความบูชาหรือยอมจำนน ทั้งนี้การหมอบกราบแยกได้จากการโค้งคำนับหรือการคุกเข่าตรงที่มีส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายเหนือเข่าแตะพื้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งมือ

ศาสนาใหญ่ของโลกใช้ท่าหมอบกราบเพื่อแสดงความยอมจำนนหรือเทิดทูนบูชาแก่พระเป็นเจ้าหรือเทวดาที่บูชา แต่เดิมถือเป็นส่วนสำคัญของพิธีกรรมและงานพิธีทางศาสนา งานพลเมืองและประเพณี และยังมีใช้อยู่ในหลายวัฒนธรรม

## ตัวอย่าง

### เบญจางคประดิษฐ์
**เบญจางคประดิษฐ์** แปลว่า *ตั้งไว้เฉพาะซึ่งองค์ห้า* คือการกราบโดยให้อวัยวะ 5 ส่วนจดลงให้ติดกับพื้น คือเข่าทั้งสอง ฝ่ามือทั้งสอง และหน้าผาก เป็นการกราบที่แสดงความเคารพอย่างสูงสุดต่อบุคคลที่ควรเคารพนับถือสูงสุด การกราบที่ใช้สำหรับกราบพระ เรียกว่า **กราบแบบเบญจางคประดิษฐ์**

การกราบแบบนี้ผู้ชายให้นั่งคุกเข่า เรียกว่านั่งท่าพรหมหรือท่าเทพบุตร ผู้หญิงให้นั่งคุกเข่าราบ คือนั่งทับฝ่าเท้าทั้งสอง เรียกว่านั่งท่าเทพธิดา ประนมมือไหว้ที่หน้าอกแล้วยกมือขึ้นไหว้โดยให้หัวแม่มืออยู่ระดับหว่างคิ้ว ปลายนิ้วชี้อยู่ระดับตีนผม แล้วหมอบลง ทอดฝ่ามือไว้บนพื้น ให้ฝ่ามือทั้งสองห่างกันเล็กน้อย วางหน้าผากลงจดพื้นระหว่างฝ่ามือ เมื่อหน้าผากถึงพื้นแล้วเงยหน้า ตั้งตัวตรงแล้วเริ่มกราบใหม่ครั้งที่สอง ครั้งที่สามก็เหมือนกัน

หมวดหมู่:การอธิษฐาน
หมวดหมู่:การแสดงความเคารพ
หมวดหมู่:ท่าของมนุษย์
อาแลกส์ แตลิส

**อาแลกส์ นีโกเลา แตลิส** (; เกิดวันที่ 15 ธันวาคม ค.ศ. 1992) เป็นนักฟุตบอลชาวบราซิล ปัจจุบันลงเล่นในตำแหน่งแบ็กซ้ายให้แก่โบตาโฟโก และทีมชาติบราซิล

## สโมสรอาชีพ
### แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด
วันที่ 5 ตุลาคม ค.ศ. 2020 แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ดบรรลุข้อตกลงในการเซ็นสัญญาอาแลกส์ แตลิส ด้วยค่าตัวประมาณ 15.4 ล้านปอนด์จากโปร์ตู การย้ายตัวเสร็จสมบูรณ์และแตลิสประกาศว่าเขาเป็นผู้เล่นของยูไนเต็ดในวันนั้น

## สถิติอาชีพ
### สโมสร

### ทีมชาติ

## เกียรติประวัติ
### สโมสร
**ฌูเว็งตูจี**
* กอปา แอฟีเฌแอฟี: 2011, 2012

**กาลาทาซาไร**
* ซือเปร์ลีก: 2014–15
* เตอร์กิชคัพ: 2013–14, 2014–15
* เตอร์กิชซูเปอร์คัพ: 2015

**โปร์ตู**
* ปรีไมราลีกา: 2017–18, 2019–20
* ตาซาดึปูร์ตูกัล: 2019–20
* ซูแปร์ตาซากังดีดูดึออลีไวรา: 2018

**แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด**
*ยูฟ่ายูโรปาลีก รองชนะเลิศ: 2020–21

**เซบิยา **
*ยูฟ่ายูโรปาลีก: 2022–23

**โบตาโฟโก**
*Série A: 2024
*โกปาลิเบร์ตาโดเรส: 2024

### รางวัลส่วนตัว
* ทีมยอดเยี่ยมแห่งปี บราซีเลย์รูแซรียีอา – แบ็กซ้ายยอดเยี่ยม: 2013
* บอลาจีปราตา – แบ็กซ้ายยอดเยี่ยม: 2013
* ทีมยอดเยี่ยมแห่งปีของปรีไมราลีกา: 2016, 2017
* กองหลังยอดเยี่ยมประจำเดือนของปรีไมราลีกา: สิงหาคม 2017, มกราคม 2018, กุมภาพันธ์ 2018, เมษายน 2018, สิงหาคม 2019, ธันวาคม 2019, กุมภาพันธ์ 2020
* ผู้เล่นยอดเยี่ยมประจำเดือนของปรีไมราลีกา: กุมภาพันธ์ 2020
* ทีมยอดเยี่ยมของปรีไมราลีกา: 2017–18, 2018–19, 2019–20
* ประตูยอดเยี่ยมประจำเดือนของปรีไมราลีกา: ตุลาคม/พฤศจิกายน 2019
* ผู้เล่นยอดเยี่ยมแห่งปีของสโมสรฟุตบอลโปร์ตู – รางวัลดราเกาดึโอรู: 2018

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 
* 
*Grêmio profile
* Alex Telles featured in Brazil: the Talent Factory 2013

หมวดหมู่:ชาวบราซิลเชื้อสายอิตาลี
หมวดหมู่:นักฟุตบอลชาวบราซิล
หมวดหมู่:กองหลังฟุตบอล
หมวดหมู่:นักฟุตบอลกาลาทาซาไรสปอร์คูลือบือ
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลอินแตร์นาซีโอนาเลมีลาโน
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลโปร์ตู
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลเซบิยา
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลอันนัศร์
หมวดหมู่:ผู้เล่นในซือเปร์ลีก
หมวดหมู่:ผู้เล่นในเซเรียอา
หมวดหมู่:ผู้เล่นในปรีไมราลีกา
หมวดหมู่:ผู้เล่นในพรีเมียร์ลีก
หมวดหมู่:ผู้เล่นในลาลิกา
หมวดหมู่:ผู้เล่นในซาอุดีโปรเฟสชันนัลลีก
หมวดหมู่:นักฟุตบอลทีมชาติบราซิล
หมวดหมู่:ผู้เล่นในฟุตบอลโลก 2022
หมวดหมู่:ผู้เล่นในกังเปโอนาตูบราซีเลย์รูแซรียีอา
หมวดหมู่:บุคคลจากรัฐฮิวกรังจีดูซูว
ตับอักเสบซี

**โรคตับอักเสบซี** () เป็นโรคติดต่อที่ก่อโดยไวรัสตับอักเสบซี (HCV) ซึ่งหลัก ๆ แล้วส่งผลต่อตับ; เป็นหนึ่งในชนิดของตับอักเสบจากไวรัส ในการติดต่อระยะแรกผู้ป่วยจะไม่มีอาการหรือมีอาการที่เบามาก อาจมีบ้างที่พบไข้, ปัสสาวะสีเข้ม, ปวดท้อง หรือดีซ่าน ไวรัสจะคงอยู่ในตับราว 75% ถึง 85% จากที่ติดเชื้อแรกเริ่มผู้ที่ติดเชื้อ อย่างไรก็ตามในกรณีที่ผ่านไปเป็นปี มันมักนำไปสู่โรคตับ และบางครั้ง ตับแข็ง ที่ซึ่งในบางกรณีตับแข็งนี้อาจนำไปสู่ตับวาย, มะเร็งตับ หรือ วาริกซ์ในหลอดอาหาร และ กระเพาะ

HCV ติดต่อหลัก ๆ ผ่านทางการติดต่อจากเลือดสู่เลือด (blood-to-blood contact) อันเกี่ยวเนื่องจากการฉีดยา, อุปกรณ์การแพทย์ที่ไม่ได้ทำความสะอาดให้ดี, การบาดเจ็บจากเข็มฉีดยาในเจ้าหน้าที่การแพทย์ และจาก การถ่ายเลือด เมื่อมีการตรวจสกรีนเลือดแล้ว ความเสี่ยงที่จะเกิดในการถ่ายเลือดนั้นต่ำลงกว่าหนึ่งในสองล้าน และอาจติดต่อจากมารดาสู่ทารกขณะคลอดได้ และไม่ได้ติดต่อผ่านทางผิวเผิน ไวรัสตับอีกเสบซีเป็นหนึ่งในห้าตับอักเสบจากไวรัสที่เป็นที่รู้จัก: เอ, บี, ซี, ดี และ อี 

ในปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนที่ใช้รักษาตับอักเสบซี

ในวันที่ 5 ตุลาคม 2020 ฮาร์วีย์ เจ. ออลเทอร์ (Harvey J. Alter), ไมเคิล ฮอว์ทัน (Michael Houghton) และ ชาลส์ เอ็ม. ไรซ์ (Charles M. Rice) ได้รับรางวัลโนเบิลสาขาการแพทย์และสรีรวิทยาสำหรับการค้นพบไวรัสตับอักเสบซีซึ่งก่อโรคนี้

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*
* 
* 

หมวดหมู่:ตับอักเสบ
หมวดหมู่:โรคติดเชื้อในโรงพยาบาล
หมวดหมู่:สาเหตุของมะเร็งที่มาจากการติดเชื้อ
หมวดหมู่:โรคติดเชื้อไวรัส
ภาษาโปนเปย์

**ภาษาโปนเปย์** เป็นหนึ่งในกลุ่มภาษาไมโครนีเซีย ใช้กันมากบนเกาะโปนเปย์ในหมู่เกาะแคโรไลน์ ผู้พูดภาษาโปนเปย์เป็นภาษาแม่ประมาณ 30,000 คนอาศัยอยู่ในโปนเปย์และอะทอลล์รอบนอก และอีกประมาณ 10,000–15,000 คนในพื้นที่สหรัฐแผ่นดินใหญ่ ฮาวาย และกวม ภาษาโปนเปย์เป็นภาษาที่มีผู้พูดเป็นภาษาแม่มากที่สุดเป็นอันดับสองของสหพันธรัฐไมโครนีเซีย ส่วนอันดับหนึ่งคือภาษาชูกีซ

ภาษาโปนเปย์มีความเป็น "ภาษาสูง" ที่ได้รับการเรียกขานเป็น  หรือ  กล่าวคือมีการใช้คำศัพท์เฉพาะสำหรับการพูดกับบุคคลที่มีศักดิ์สูง

## การจัดอันดับ
ภาษาโปนเปย์มีความใกล้ชิดกับกลุ่มภาษาชูกิกในชูก (เดิมชื่อ ทรุก) มากที่สุด งาตีกีซ, ปีเงลาปีซ และโมกีลีซ ในกลุ่มภาษาโปนเปย์ เป็นภาษาที่มีความใกล้ชิดกับภาษาโปนเปย์มาก ภาษาโปนเปย์มีความคล้ายคลึงกันของคำศัพท์กับภาษาปีเงลาปีซที่ร้อยละ 81, ภาษาโมกีลีซที่ร้อยละ 75 และภาษาชูกีซร้อยละ 36

ภาษาโปนเปย์มีคำยืมจากภาษาเจ้าอาณานิคมจำนวนมาก เช่น อังกฤษ, ญี่ปุ่น, สเปน และเยอรมัน แต่ว่าคำยืมเหล่านี้ไม่ได้สะกดหริอออกเสียงเหมือนกับภาษาต้นฉบับ ตัวอย่างคำยืมมีดังนี้:

* , หมายถึง "กบ" ยืมจากภาษาญี่ปุ่นว่า , 
* , หมายถึง "เบสบอล" ยืมจากภาษาญี่ปุ่นว่า , 
* , หมายถึง "ชนะ" ยืมจากภาษาสเปนว่า 
* , หมายถึง "เรือ" ยืมจากภาษาอังกฤษว่า 
* , หมายถึง "วาดหรือระบายสีภาพ" ยืมจากภาษาเยอรมันว่า 

## อ้างอิง

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

*  (1950) in Kaipuleohone
*  (1967) and 
*  (1969)
*  
* Written and audio materials for Pohnpeian in Kaipuleohone, some materials are archived under Ponapean
* Pohnpeian-English Online Dictionary

หมวดหมู่:โปนเปย์
หมวดหมู่:ภาษาในเขตโอเชียเนีย
ฮาร์วีย์ เจ. ออลเทอร์

**ฮาร์วี เจมส์ ออลเทอร์** (Harvey James Alter; เกิดเมื่อ 12 กันยายน 1935) เป็นนักวิจัยทางการแพทย์, นักวิทยาไวรัส, แพทย์ และผู้รับรางวัลโนเบลชาวอเมริกัน เขาเป็นที่รู้จักดีที่สุดจากงานของเขาที่นำไปสู่การค้นพบไวรัสตับอักเสบซี ออลเทอร์เป็นอดีตหัวหน้าแผนกโรคติดต่อ และผู้ช่วยกำกับดูแลด้านการวิจัย แผนกวิทยาการถ่ายเลือด (Department of Transfusion Medicine) ศูนย์วิทยาการคลินิกวอร์เรน แกรนท์ แม็กนิวนัส ในสถาบันสุขภาพแห่งชาติ (NIH) ที่ เบเธสดา รัฐแมรีแลนด์ ในช่วงกลางทศวรรษ 1970s ออลเทอร์และทีมวิจัยของเขาได้แสดงให้เห็นว่ากรณีตับอักเสบภายหลังการถ่ายเลือดนั้นส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากไวรัสตับอักเสบเอหรือบี จากนั้นออลเทอร์และเอ็ดเวิร์ด เทเบอร์ (Edward Tabor) นักวิทยาศาสตร์ที่สำนักควบคุมอาหารและยา ได้ทำงานแยกกันและแสดงให้เห็นว่าจากการศึกษาการถ่ายเลือดในชิมแพนซีว่าตับอักเสบชนิดใหม่ ที่แรกเริ่มเรียกว่าเป็น "ตับอักเสบชนิดไม่ใช่เอและไม่ใช่บี (non-A, non-B hepatitis)" ทำให้เกิดการติดเชื้อ และเป็นไปได้ว่าก่อโรคโดยไวรัส งานชิ้นนี้ได้ท้ายที่สุดนำไปสู่การค้นพบ ไวรัสตับอักเสบซี ในปี 1988 ที่ซึ่งเขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาการแพทย์จากงานของเขาในปี 2020 ร่วมกัยไมเคิล ฮูกทัน และ ชาลส์ เอ็ม. ไรซ์
## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม
*2000 Awards Presentation of Clinical Award by Leon Rosenberg The Lasker Foundation Award Winners, Clinical Medical Research

หมวดหมู่:แพทย์ชาวอเมริกัน
หมวดหมู่:นักวิทยาไวรัส
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันเชื้อสายยิว
หมวดหมู่:นักวิจัยชาวอเมริกัน
หมวดหมู่:นักวิจัยทางการแพทย์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันผู้ได้รับรางวัลโนเบล
หมวดหมู่:บุคคลจากนครนิวยอร์ก
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยรอเชสเตอร์
หมวดหมู่:บุคคลจากสถาบันสุขภาพแห่งชาติ (สหรัฐ)
มัสยิดโตเกียว

**มัสยิดโตเกียว** () หรืออีกชื่อหนึ่งว่า **โตเกียวจามี** เป็นมัสยิดที่ตั้งอยู่ในย่านโอยามะโจ เขตชิบูยะ โตเกียว ประเทศญี่ปุ่น โดยเป็นมัสยิดที่ใหญ่ที่สุดในประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเคยสร้างติดกับโรงเรียนในวันที่ 12 พฤษภาคม ค.ศ. 1938 โดยผู้อพยพชาวบัชกีร์และตาตาร์จากรัสเซียหลังการปฏิวัติเดือนตุลาคม มันถูกสร้างภายใต้การควบคุมของอับดุรเรชิด อิบราฮิม อิหม่ามคนแรกของมัสยิด กับอับดืลเฮย์ กูรบัน อาลี

ใน ค.ศ. 1986 ได้รื้อมัสยิดลง เพราะโครงสร้างเสียหาย แล้วสร้างอาคารหลังใหม่ใน ค.ศ. 1998 ภายใต้การควบคุมของฮิลมี เชนัลป์ และสนับสนุนโดยผู้อำนวยการด้านศาสนาของประเทศตุรกี ลวดลายตกแต่งต่าง ๆ นำมาจากสถาปัตยกรรมออตโตมัน โดยใช้ช่างฝีมือชาวตุรกีประมาณ 70 คนในการตกแต่งลวดลาย และนำหินอ่อนมาจากประเทศตุรกี จึงแล้วเสร็จใน ค.ศ. 2000 ด้วยงบประมาณ 1.5 พันล้านเยน และเปิดพิธีในวันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ. 2000

thumb|ข้างในโตเกียวจามี
มัสยิดโตเกียวมีพื้นที่ 734 ตารางเมตร มีชั้นใต้ดินหนึ่งชั้นและตัวอาคารสามชั้น รวมพื้นที่ไป 1,477 ตารางเมตร มีเสาหกอันคุ้นยันโดมหลักที่สูง 23.25 เมตร ในขณะที่มินาเรตสูง 41.48 เมตร

## ดูเพิ่ม
*มัสยิดฟูกูโอกะ
*มัสยิดโคเบะ
*ศาสนาอิสลาม
*ศาสนาอิสลามในประเทศญี่ปุ่น
*รายชื่อมัสยิดในทวีปเอเชีย
*ศาสนาในประเทศญี่ปุ่น

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*Official Website - English, Japanese and Turkish.
*Information about the building - Japanese

หมวดหมู่:มัสยิดในโตเกียว
หมวดหมู่:มัสยิดที่สร้างเสร็จใน ค.ศ. 1938
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ญี่ปุ่น–ตุรกี
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในเขตชิบูยะ
ชาลส์ เอ็ม. ไรซ์

**ชาลส์ โมน ไรซ์** (Charles Moen Rice; เกิดเมื่อ 25 สิงหาคม 1952) เป็นนักไวรัสวิทยาชาวอเมริกัน ผู้ได้รับรางวัลโนเบล เขาเป็นนักวิจัยที่ทำงานอยู่ในประเด็นของไวรัสตับอักเสบซีเป็นหลัก ปัจจุบันเขาเป็นศาสตราจารย์ด้านไวรัสวิทยาที่มหาวิทยาลัยร็อกเกอะเฟลเลอร์ นิวยอร์กซิตี

ไรซ์เป็นเฟลโลว์ (Fellow) ของสมาคมการพัฒนาวิทยาศาสตร์อเมริกัน, สมาชิกของสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ และเคยเป็นประธานสมาคมไวรัสวิทยาอเมริกัน ในปี 2002 ถึง 2003 เมื่อปี 2016 เขาได้รับรางวัลรางวัลวิจัยการแพทย์ทางคลินิก เลสเคอร์-เดอบาเคย์ร่วมกับราล์ฟ เอ็ฟ. ดับเบิลยู. บาร์เทนชเลเกอร์ และ ไมเคิล เจ. ซอเฟีย ในปี 2020 เขาร่วมกับไมเคิล ฮอกทัน และ ฮาร์วีย์ เจ. แอลเทอร์ได้รับรางวัลโนเบิลสาขาการแพทย์และสรีรวิทยา "สำหรับการค้นพบไวรัสตับอักเสบซี"

## อ้างอิง

หมวดหมู่:นักวิทยาไวรัส
หมวดหมู่:ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันผู้ได้รับรางวัลโนเบล
หมวดหมู่:บุคคลจากแซคราเมนโต
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เดวิส
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากสถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนีย
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยร็อกเกอะเฟลเลอร์
ไมเคิล ฮอว์ทัน (นักวิทยาไวรัส)

**ไมเคิล ฮอว์ทัน** (Michael Houghton; เกิดปี 1949) เป็นนักวิทยาศาสตร์ชาวบริเตนและผู้รับรางวัลโนเบล ฮอว์ทันร่วมกับกูยลิม ชู, จอร์จ คูโอ และ เดเนียล ดับเบิลยู. แบรดลีย์ ได้ร่วมกันค้นพบตับอักเสบซี ในปี 1989 เขายังมีส่วนร่วมในการร่วมค้นพบจีโนมของตับอักเสบดีในปี 1986 การค้นพบของไวรัสตับอักเสบซี (HCV) ได้นำไปสู่การพัฒนาอย่างรวดเร็วในการสร้างรีเอเจนต์เชิงตรวจโรคเพื่อตรวจจับ HCV ในธนาคารเลือด ซึ่งได้นำไปสู่การลดความเสี่ยงของการติด HCV ผ่านการถ่ายเลือดลงจากหนึ่งในสามไปต่ำกว่าหนึ่งในสองล้าน มีการประมาณการว่าการตรวจด้วยแอนติบอดีนี้ช่วยป้องกันการติดเชื้อใหม่ 40,000 รายต่อปีในสหรัฐอเมริกา และอีกมากมายทั่วโลก

## อ้างอิง

หมวดหมู่:นักจุลชีววิทยา
หมวดหมู่:นักวิทยาไวรัส
หมวดหมู่:นักวิทยาศาสตร์ชาวสหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากคิงส์คอลเลจลอนดอน
หมวดหมู่:ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์
หมวดหมู่:ชาวสหราชอาณาจักรผู้ได้รับรางวัลโนเบล
หมวดหมู่:เซอร์
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยอีสต์แองเกลีย
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยแอลเบอร์ตา
วชิรวิชญ์ เรืองวิวรรธน์

**วชิรวิชญ์ เรืองวิวรรธน์** (เกิด 15 มกราคม พ.ศ. 2543)  เป็นนักแสดงชายชาวไทย ปัจจุบันเป็นนักแสดงในสังกัด จีเอ็มเอ็มทีวี  

## ประวัติ
**วชิรวิชญ์ เรืองวิวรรธน์** ชื่อเล่น **ชิม่อน** เกิดวันที่ 15 มกราคม พ.ศ.2543 ที่โรงพยาบาลศิริราช เป็นบุตรคนโตของครอบครัว มีพี่น้อง 2 คน มีน้องสาว 1 คน จบการศึกษาระดับประถมและมัธยมจากโรงเรียนอัสสัมชัญ ชิม่อนเป็นหนึ่งนักกีฬาโรงเรียน จบการศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาเอกภาพยนตร์ คณะดิจิทัลมีเดียและศิลปะภาพยนตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ

## ผลงาน
ล่าสุด  ชิม่อน ประกาศป่วยซึมเศร้า ขอถอนตัวจากคอนเสิร์ตใหญ่เพื่อไปรักษาตัวให้อาการดีขึ้น แล้วจะกลับมาทำงานต่อ

### ภาพยนตร์

### ซีรีส์/ละคร

### มิวสิกวิดีโอ

### พิธีกร/รายการ

## รางวัล

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 

หมวดหมู่:นักแสดงสังกัดจีเอ็มเอ็มทีวี
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยกรุงเทพ
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนอัสสัมชัญ
หมวดหมู่:นักแสดงชายชาวไทย
แอปเปิลอาเขต

**แอปเปิลอาเขต** () เป็นบริการสมัครสมาชิกวิดีโอเกมโดย แอปเปิล สำหรับอุปกรณ์ ไอโอเอส, ไอแพดโอเอส, ทีวีโอเอส และ แมคโอเอสเท็น เปิดตัวในวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2562

## คุณสมบัติ

## เกม

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 

หมวดหมู่:บริการสมัครสมาชิกวิดีโอเกม
เอดัวร์ แมนดี

**เอดัวร์ ออซอกี แมนดี** (; เกิดวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 1992) เป็นนักฟุตบอลที่เล่นในตำแหน่งผู้รักษาประตูให้กับอัลอะฮ์ลี ในซาอุดิ โปรเฟสชั่นแนล ลีกและทีมชาติเซเนกัล เขาเกิดที่ฝรั่งเศสแต่เลือกเล่นให้กับทีมชาติเซเนกัล

## สโมสรอาชีพ
### เชลซี
วันที่ 24 กันยายน ค.ศ. 2020 เชลซีประกาศว่าพวกเขาได้เซ็นสัญญาแมนดีเป็นระยะเวลาห้าปีด้วยค่าตัว 22 ล้านปอนด์ หัวหน้าผู้ฝึกสอนของสโมสรอย่างแฟรงก์ แลมพาร์ดเปิดเผยว่าปีเตอร์ เช็ก อดีตผู้รักษาประตูของเชลซีและที่ปรึกษาทางเทคนิคในปัจจุบัน (ผู้บังเอิญย้ายจากแรนส์ไปเชลซีเช่นกัน) มีบทบาทสำคัญในการเซ็นสัญญาแมนดี ต่อมาในวันที่ 29 กันยายน ค.ศ. 2020 แมนดีลงเล่นนัดแรกให้กับสโมสรในนัดที่พบกับทอตนัมฮอตสเปอร์ในอีเอฟแอลคัพรอบที่สี่ ซึ่งเชลซีแพ้การยิงลูกโทษ 5–4 หลังจากที่เสมอกันในเวลา 1–1 ต่อมาในวันที่ 3 ตุลาคม ค.ศ. 2020 แมนดีลงเล่นในพรีเมียร์ลีกเป็นครั้งแรก เขาเก็บคลีนชีตส์ช่วยให้เชลซีเอาชนะคริสตัลพาเลซ 4–0

## เกียรติประวัติ
**แร็งส์**
* ลีกเดอ: 2017–18

**เชลซี**
* ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก: 2020–21
* ยูฟ่าซูเปอร์คัพ: 2021
* ฟุตบอลชิงแชมป์สโมสรโลก: 2021

**อัลอะฮ์ลี**
*เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีกอีลิท: 2024–25

**เซเนกัล**
* แอฟริกาคัพออฟเนชันส์ ชนะเลิศ: 2021

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*Profile at the Chelsea F.C. website
*

หมวดหมู่:นักฟุตบอลชาวเซเนกัล
หมวดหมู่:นักฟุตบอลทีมชาติเซเนกัล
หมวดหมู่:ผู้รักษาประตูฟุตบอล
หมวดหมู่:นักฟุตบอลชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:ผู้เล่นในลีกเดอ
หมวดหมู่:ผู้เล่นในลีกเอิง
หมวดหมู่:ผู้เล่นในซาอุดีโปรเฟสชันนัลลีก
หมวดหมู่:ผู้เล่นออแล็งปิกเดอมาร์แซย์
หมวดหมู่:ผู้เล่นสตาดเดอแร็งส์
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลสตาดแรแน
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลเชลซี
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลอัลอะฮ์ลีอัสซะอูดี
หมวดหมู่:ผู้เล่นในแอฟริกาคัพออฟเนชันส์ 2019
หมวดหมู่:ผู้เล่นในฟุตบอลโลก 2022
หมวดหมู่:ผู้เล่นในพรีเมียร์ลีก
หมวดหมู่:ผู้เล่นในชุดชนะเลิศยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดแซน-มารีตีม
SERPINB9

**เซอร์ปิน บี9** ( หรือ SERPINB9) เป็นโปรตีนในมนุษย์ที่ถูกถอดรหัสโดยยีน *SERPINB9* บนโครโมโซมคู่ที่ 6
เป็นโปรตีนสมาชิกของมหาวงศ์เซอร์ปิน (serine proteinase inhibitors;serpins) ที่ทำหน้าที่เข้าจับและยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ซีรีนโปรตีเอส (serine proteinase) ซึ่งส่งผลต่อกระบวนการต่างๆภายในเซลล์หลายอย่าง อาทิ การจับลิ่มของเลือด, ปฏิกิริยาการตรึงคอมพลีเมนต์, การสร้างเมทริกซ์, การเกิดอะพอพโทซิสของเซลล์

## ดูเพิ่ม
* เซอร์ปิน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

* ฐานข้อมูลออนไลน์ MEROPS สำหรับเปปทิเดส และสารยับยั้งเปปทิเดส: I04.014
* 

หมวดหมู่:เซอร์ปิน
คณะแทรปพิสต์

**คณะแทรปพิสต์** () มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า **คณะซิสเตอร์เชียนผู้ปฏิบัติตามวินัยอย่างเคร่งครัด** () เป็นคณะนักบวชอารามิกสาขาหนึ่งของคณะซิสเตอร์เชียน แต่รักษาวินัยของนักบุญเบเนดิกต์อย่างเคร่งครัดกว่า จนแยกตัวจากคณะซิสเตอร์เชียนดั้งเดิมตั้งแต่ ค.ศ. 1664 เพราะคณะดั้งเดิมผ่อนปรนการรักษาวินัย ส่วนชื่อ *แทรปพิสต์* ตั้งตามชื่ออารามลาทรัป ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของคณะนี้ สมาชิกมีทั้งนักพรตชายและนักพรตหญิง

## อ้างอิง

ทรปพิสต์
SERPINB8

**เซอร์ปิน บี8** ( หรือ SERPINB8) เป็นโปรตีนของมนุษย์ และเป็นโปรตีนสมาชิกลำดับที่ 8 ในเคลดบีของมหาวงศ์เซอร์ปิน (Serpin family B member 8) ถูกถอดรหัสได้โดยยีน *SERPINB8* บนโครโมโซมคู่ที่ 18

## ดูเพิ่ม
* เซอร์ปิน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*
*
*
*
*
*
*
*
*

* ฐานข้อมูลออนไลน์ MEROPS สำหรับเปปทิเดส และสารยับยั้งเปปทิเดส: I04.013
* 

หมวดหมู่:เซอร์ปิน
หมวดหมู่:บทความวิกิพีเดียที่รวบรวมข้อมูลจากหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติอเมริกัน
SERPINB13

**เซอร์ปิน บี13** ( หรือ SERPINB13) เป็นโปรตีนของมนุษย์ และเป็นโปรตีนสมาชิกลำดับที่ 13 ในเคลดบีของมหาวงศ์เซอร์ปิน (Serpin family B member 13) ถูกถอดรหัสได้โดยยีน *SERPINB13* บนโครโมโซมคู่ที่ 18

## ดูเพิ่ม
* เซอร์ปิน

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 

หมวดหมู่:เซอร์ปิน
เฮพารินโคแฟกเตอร์ II

**เฮพารินโคแฟกเตอร์ II** ( หรือ **HCII**) เป็นโปรตีนที่พบในมนุษย์ ถูกถอดรหัสได้จากยีน **SERPIND1** บนโครโมโซมคู่ที่ 22 ถูกจัดอยู่มหาวงศ์เซอร์ปิน เคลดดี ลำดับที่ 1 มีฤทธิ์เป็นสารยับยั้งซีรีนโปรตีเอส (serine proteinase inhibitor) ทั้งนี้ HCII เป็นสารตัวกลางที่มีความจำเป็นต่อกระบวนการการจับลิ่มของเลือด โดยจะออกฤทธิ์ยับยั้งแฟกเตอร์ IIa และเป็นโคแฟกเตอร์ต่อเฮพารินและเดอมาแตนซัลเฟต นอกจากนี้ยังสามารถต้านทรอมบินได้เล็กน้อย โดย HCII จะสามารถออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของทรอมบินได้อย่างรวดเร็วเมื่อมีการแตกออกของเฮพารินจากแมสต์เซลล์หรือมีการฉีกขาดของเดอมาแตนซัลเฟตที่ผนังหลอดเลือด

ยีน SERPIND1 ที่ควบคุมการถอดรหัส  HCII นั้น มีส่วนประกอบที่สำคัญเป็น 4 เอ็กซอน และ 5 อินตรอน การวิเคราะห์หลักฐานกายวิภาคเปรียบเทียบพบว่า HCII มีการพัฒนาโครงสร้างมาจากจุดกำเนิดเดียวกันกับแอนติทรอมบินและโปรตีนสมาชิกอื่นในกลุ่มแอลฟา-1 แอนติทริปซิน แต่ทำหน้าที่ต่างกัน (homology) โดยการกลายพันธุ์ของยีนนี้มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะพร่องเฮพารินโคแฟกเตอร์ II (heparin cofactor II deficiency) ซึ่งจะทำให้มีการสร้างทรอมบินที่มากเกินและเกิดภาวะเลือดแข็งตัวเร็วกว่าปกติได้ (Hypercoagulable state)

## ดูเพิ่ม
* โคแฟกเตอร์
* เซอร์ปิน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* 

* ฐานข้อมูลออนไลน์ MEROPS สำหรับเปปทิเดส และสารยับยั้งเปปทิเดส: I04.019 
* 

หมวดหมู่:ยีนบนโครโมโซมคู่ที่ 22
หมวดหมู่:บทความวิกิพีเดียที่รวบรวมข้อมูลจากหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติอเมริกัน
SERPINB4

**เซอร์ปิน บี4** ( หรือ SERPINB4,  Squamous cell carcinoma antigen-2; SCCA2) เป็นโปรตีนของมนุษย์ และเป็นโปรตีนสมาชิกลำดับที่ 4 ในเคลดบีของมหาวงศ์เซอร์ปิน (Serpin family B member 4) ถูกถอดรหัสได้จากยีน *SERPINB4* บนโครโมโซมคู่ที่ 18 

## ดูเพิ่ม
* เซอร์ปิน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

* ฐานข้อมูลออนไลน์ MEROPS สำหรับเปปทิเดส และสารยับยั้งเปปทิเดส: I04.009
*
นิวโรเซอร์ปิน

**นิวโรเซอร์ปิน**  หรือ **เซอร์ปิน ไอ1** (: SERPINI1 หรือ Serpin I1) เป็นโปรตีนของมนุษย์ และเป็นโปรตีนสมาชิกลำดับที่ 1 ในเคลดไอของมหาวงศ์เซอร์ปิน (Serpin family I member 1) ถูกถอดรหัสได้จากยีน *SERPINI1* บนโครโมโซมคู่ที่ 3 ออกฤทธิ์ต้านการทำงานของเอนไซม์ซีรีนโปรตีเอส ซึ่งเกี่ยวเนื่องกับกระบวนการของเซลล์หลายอย่าง นิวโรเซอร์ปินถูกค้นพบครั้งแรกในปี ค.ศ. 1989 จากกลุ่มสารที่ถูกหลั่งออกมาจากแอกซอนของปมประสาทรากหลัง โดยโปรตีนชนิดนี้จะแสดงออกในขั้นท้ายของการกำเนิดประสาท (neurogenesis) ระหว่างกระบวนการสร้างจุดประสานประสาท (Synaptogenesis)

การกลายพันธุ์ของยีน SERPINI1 ที่ทำหน้าที่ควบคุมการแสดงออกของนิวโรเซอร์ปิน มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคสมองฝ่อสาเหตุกรรมพันธุ์จากการสะสมของนิวโรเซอร์ปิน (Familial encephalopathy with neuroserpin inclusion bodies; FENIB) ซึ่งจะทำให้เกิดความบกพร่องทางสติปัญญาและอาการชักได้

## อันตรกิริยา
การทดสอบในหลอดทดลองพยว่านิวโรเซอร์ปินสามารถเกิดอันตรกิริยากับตัวกระตุ้นพลาสมิโนเจนจากเนื้อเยื่อ (Tissue plasminogen activator; tPA หรือ PLAT) ได้ดี ซึ่งแตกต่างสารยับยั้งตัวกระตุ้นพลาสมิโนเจนชนิดอื่นๆ ที่มักมีประสิทธิภาพในการยับยั้งตัวกระตุ้นพลาสมิโนเจนชนิดยูโรไคเนส (Urokinase หรือ urokinase-type plasminogen activator; uPA) มากกว่า

## ดูเพิ่ม
* เซอร์ปิน
## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

* ฐานข้อมูลออนไลน์ MEROPS สำหรับเปปทิเดส และสารยับยั้งเปปทิเดส: I04.025

หมวดหมู่:เซอร์ปิน
หมวดหมู่:บทความวิกิพีเดียที่รวบรวมข้อมูลจากหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติอเมริกัน
หมวดหมู่:ยีนบนโครโมโซมคู่ที่ 3
โกณารักสูรยมนเทียร

**โกณารักสุรยมนเทียร** (; Konark Surya Mandir) หรือ **เทวสถานพระอาทิตย์โกณารัก** (Konark Sun Temple) เป็นมนเทียรบูชาพระสูรยะ สร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 13 ตั้งอยู่ที่เมืองโกณารัก ราว  ทางนะวันออกเฉียงเหนือของปุรี บนชายฝั่งของรัฐโอฑิศา ประเทศอินเดีย ผู้มีดำรัสสร้างคือพระเจ้านรสิงหเทวะที่หนึ่งแห่งจักรวรรดิคงคาตะวันออก ในราวปี 1250

หนึ่งลงในสิ่งก่อสร้างที่ยังคงเหลือในหมู่อาคารคือสูรยรถ (ราชรถพระสูรยะ) ความสูง  ที่ซึ่งมีล้อและม้าสลักจากหินขนาดใหญ่ ที่ซึ่งในอดีตเคยมีความสูงถึง  ปัจจุบันส่วนใหญ่ของหมู่อาคารเหลือเพียงซากปรักหักพัง โดยเฉพาะศิขรเหนือมนเทียรหลัก ที่ซึ่งในอดีตเคยสูงกว่ามณฑปที่เหลืออยู่ สิ่งก่อสร้างและองค์ประกอบที่เหลืออยู่แสดงให้เห็นถึงงานศิลปะ ประติมานวิทยา และการแกะสลักที่วิจิตรตระการตา เช่นฉากที่แสดง กามะ และ มิถุน ในรูปอีโรติก อีกชื่อหนึ่งของมนเทียรนี้คือ *สูรยเทวาลัย* สถาปัตยกรรมของสูรยเทวาลัยนี้เป็นรูปแบบหนึ่งของแบบโอฑิศา ที่เรียกว่าสถาปัตยกรรมกลึงคะ

สิ่งที่ทำให้สูรยเทวาลัยถูกทำลายจนเหลือเพียงทุกวันนี้ยังไม่เป็นที่ประจักษ์และยังคงเป็นที่ถกเถียง มีผู้เสนอแนวคิดตั้งแต่ผลจากภัยพิบัติทางธรรมชาติไปจนถึงการทำลายของกองทัพมุสลิมในศตวรรษที่ 15 ถึง 17 นักเดินทางชาวยุโรปได้เรียกเทวาลัยนี้ว่า "เจดีย์ดำ" (Black Pagoda) มีหลักฐานเก่าแก่ถึงปี 1676 ด้วยหอหลักเป็นสีดำ ควบคู่ไปกับชคันนาถเทวาลัยที่ปุรีซึ่งถูกเรียกว่า "เจดีย์ขาว" (White Pagoda) เจดีย์ทั้งสองนี้เป็นจุดสังเกตสำคัญของผู้ล่องเรือมาตามอ่าวเบงกอล

หมู่เทวาลัยที่เห็นอยู่ในปัจจุบันนั้นได้รับการบูรณะบางส่วนโดยนักโบราณคดีชาวบริเตนในยุคอาณานิคม ในปี 1984 สูรยเทวาลัยโกณารักได้รับการยกย่องเป็นแหล่งมรดกโลกของยูเนสโก ในปัจจุบันที่นี่ยังคงเป็นแหล่งจาริกแสวงบุญสำคัญของชาวฮินดูและเป็นหนึ่งในจุดหมายของเส้นทางจาริกที่มีขึ้นทุก ๆ ปีที่เรียกว่า จันทรภาคเมลา ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์

## ศัพทมูล
คำว่า *โกณารัก* (Konark) มาจากการรวมคำภาษาสันสกฤตสองคำคือ *โกณ* (Kona; มุม/เทวดา) และ *อารก* (Arka; พระอาทิตย์) ความหมายของ *โกณ* ในที่นี้นั้นยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่อาจสื่อถึงตำแหน่งที่เป็นตะวันออกเฉียงใต้ของมนเทียรหรืออาจของสูรยมนเทียรอื่น ๆ ในอนุทวีป ส่วนคำว่า *อรกะ* หมายถึงเทพเจ้าแห่งพระอาทิตย์ของฮินดู พระสูรยะ

## อ้างอิง

### บรรณานุกรม
*
*
*
*
*
* 
*
*Dehejia, V. (1997). *Indian Art*. Phaidon: London. .
*
*
*
*Harle, J.C., *The Art and Architecture of the Indian Subcontinent*, 2nd edn. 1994, Yale University Press Pelican History of Art, 
*
*
*
*
*
*
* 
*
*
*
*
*
*

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Konark Sun Temple (Official Website), Tourism Department, Government of Odisha
* Konark Sun Temple, World Heritage Site, UNESCO
* Konark Sun Temple, Archaeological Survey of India
* Konark Dance Festival, Government of Odisha
*Iconography at Konark Temple , Rusav Kumar Sahu (2011)

หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในประเทศอินเดีย
หมวดหมู่:โบสถ์พราหมณ์ในรัฐโอฑิศา
หัมปี

**หัมปี** (Hampi) หรือ **หัมเป** (Hampe) หรือเรียกว่า **กลุ่มอนุสรณ์สถานที่หัมปี** (Group of Monuments at Hampi) เป็นแหล่งมรดกโลกของยูเนสโก ตั้งอยู่ทางตะวันออกตอนกลางของรัฐกรณาฏกะ ประเทศอินเดีย

ในอดีต หัมปีเคยเป็นเมืองหลวงของจักรวรรดิวิชัยนคร ในศตววรณที่ 14 บันทึกเหตุการณ์ของนักเดินทางชาวเปอร์เซียและยุโรปโดยเฉพาะชาวโปรตุเกส ระบุว่าหัมปีเป็นเมืองที่เจริญรุ่งเรือง, มั่งคั่ง และยิ่งใหญ่ ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำตุงคภัทร ในเมืองเต็มไปด้วยวิหาร บ้านเรือน และตลาด ในช่วงปี 1500 หัมปีวิชัยคร เป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลกเป็นอันดับสองในบรรดาเมืองยุคกลาง เป็นรองเพียงปักกิ่ง และเป็นไปได้ว่าเป็นเมืองที่ร่ำรวยที่สุดในอินเดียในยุคนั้น มีทั้งผู้ค้าจากเปอร์เซียและโปรตุเกสจักรวรรดิวิชัยนครสิ้นสุดลงหลังพ่ายแพ้ภายหลังการปะทะกับรัฐสุลต่านมุสลิม เมืองหลวงหัมปีถูกยึดครอง ทุบทำลายและลักเอาของมีค่าไปโดยกองทัพของสุลต่านในปี 1565 หลังจากนั้นหัมปีก็อยู่ในสภาพเป็นซากปรักหักพังมาโดยตลอด

ปัจจุบันหัมปีตั้งอยู่ในรัฐกรณาฏกะ ใกล้กับเมืองโหสปีตี ซากปรักหักพังของหัมปีกินพื้นที่มากกว่า  และยูเนสโกได้ยกย่องให้หัมปีเป็น "แหล่งที่ขึงขังและยิ่งใหญ่ (austere, grandiose site)" ที่มี 1,600 อาคารที่ยังหลงเหลือมาถึงในปัจจุบัน ของอาณาจักรฮินดูอันยิ่งใหญ่อาณาจักรสุดท้ายของอินเดียใต้ ประกอบไปด้วยทั้ง "ป้อมปราการ, พื้นที่ริมแม่น้ำ, หมู่อาคารหลวงและศาสนสถาน, เทวาลัย, ศาล, หอที่มีเสา, มณฑป, อนุสาวรีย์, สิ่งก่อสร้างเพื่อขนส่งน้ำและอื่น ๆ" 

หัมปีมีอายุเก่าแก่กว่าอาณาจักรวิชัยนคร มีหลักฐานแสดงในจารึกยุคพระเจ้าอโศกมหาราชและมีปรากฏใน *[[รามายณะ]]* และบรรดาปุราณะในศาสนาฮินดูด้วยชื่อปัมปา (ปารวตี) เทวีตีรถะเกษตร ในปัจจุบัน หัมปียังคงมีความสำคัญในทางศาสนา เช่นวิรูปักษะมนเทียร ซึ่งเป็นเทวาลัยของอาทิศังการะ และยังคงมีผู้เข้ามาสักการะรวมถึงมีพิธีกรรมอยู่ตลอด

คำว่าหัมปีมาจากภาษากันนาดาเก่า *ปัมปา* (Pampaa) อันแปลว่าใหญ่หรือยิ่งใหญ่

## อ้างอิง

### บรรณานุกรม
* S.Srinivasachar, T.S.Satyan, *Hampi : The fabled capital of the Vijayanagara Empire*, (Directorate of Archaeology and Museums), Govt. of Karnataka, 1995
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* A.N. Longhurst, *Hampi Ruins Described and Illustrated*, (Laurier Books Ltd., 1998) 
* 
* 
* 
* *The Ruins of Hampi:Travel Guide* 
* Karnataka State Gazetteer 1983.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Hampi Museum, Archaeological Survey of India
* Group of Monuments at Hampi, UNESCO World Heritage List
* Vijayanagara Research Project , Penn Museum
* Fields of Victory: Vijayanagara , Kathleen Morrison, UC Berkeley
* Hampi  - Exploring The Lost Empire
* Hampi - Travel Guide


หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในประเทศอินเดีย
หมวดหมู่:จักรวรรดิวิชัยนคร
หมวดหมู่:อดีตเมืองหลวง
หมวดหมู่:ป้อมในประเทศอินเดีย
หมวดหมู่:โบสถ์พราหมณ์ในรัฐกรณาฏกะ
หมวดหมู่:เมืองหลวงเก่า
เพลงชาติโบลิเวีย

**[[เพลงชาติ]][[ประเทศโบลิเวีย|โบลิเวีย]]** (  ) หรือที่เรียกว่า **Bolivianos, el Hado Propicio** ('โบลิเวีย โชคชะตาอันเป็นมงคล') ถูกนำมาใช้ในปี พ.ศ. 2394 โฆเซ อิกนาซิโอ เดอ ซานฆีเนส (José Ignacio de Sanjinés) เป็นผู้ลงนามในคำประกาศอิสรภาพของโบลิเวีย และรัฐธรรมนูญฉบับแรกของโบลิเวียเขียนเนื้อเพลง เพลงนี้ประพันธ์โดย เลโอโปลโด เบเนเดทโต วินเซนตี (Leopoldo Benedetto Vincenti) นักแต่งเพลงชาวอิตาลี

## เนื้อเพลง

### บทร้องภาษาพื้นเมือง
}).}} jap'inanchik
Sutinrayku tatalitananchik
Kamachi kanata wañuna.
Kamachi kanata wañuna.
Kamachi kanata wañuna.}}
|
|}

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูล

* Bolivia: ''Himno Nacional de Bolivia'' - Audio of the national anthem of Bolivia, with information and lyrics

*

*
หมวดหมู่:เพลงชาติ
หมวดหมู่:เพลงภาษาสเปน
ไทใต้คง

**ไทใต้คง** อาจหมายถึง
* ชาวไทใต้คง
* ภาษาไทใต้คง
* อักษรไทใต้คง
วัดบางไกรใน

**วัดบางไกรใน** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่บริเวณสามแยกคลองขวางบางขุนกองตัดกับคลองวัดบางไกรใน ในหมู่ที่ 4 บ้านบางนายไกร ตำบลบางขุนกอง อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี เจ้าอาวาสองค์ปัจจุบันคือ พระครูสถิตวิสุทธิวงศ์ (ศักดา ฐิตวํโส)

## ประวัติ
วัดบางไกรในตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2310 เดิมชื่อ **วัดนายไกร** สร้างขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์แก่นายไกรทอง ผู้ปราบชาละวัน อีกแหล่งข้อมูลระบุเดิมชื่อ **วัดบางนายไกร** ซึ่งที่ตั้งวัดบางนี้ชื่อ *บางนายไกร* มีเรื่องเล่าว่านายไกรทองเป็นชาวสวน เรียนวิชาอาคมต่างที่วัดลิงขบ นายไกรทองนำผลไม้ลงในเรือ ล่องเรือไปตามหัวเมืองต่าง ๆ ทั้งทางเหนือและทางใต้ จนไปถึงเมืองพิจิตร ได้พบประกาศการปราบจระเข้ ผู้ใดปราบได้จะได้รางวัลเป็นที่นา ได้ผู้หญิง ได้ทรัพย์สมบัติ เมื่อนายไกรทองปราบจระเข้ได้จึงตั้งหลักปักฐานอยู่ที่พิจิตรจนสิ้นบุญ ชาวนนทบุรีได้ทราบเรื่องราวว่าเป็นลูกหลานของนายไกรทองจึงได้ประกาศตามหาลูกหลานที่เมืองพิจิตรด้วยแต่ไม่พบ ลูกหลานที่นนทบุรีจึงได้สร้างวัดเพื่อเป็นอนุสรณ์ เดิมโครงสร้างวัดสร้างด้วยไม้สักทอง แกะสลักลายไม้สักทองเขียนด้วยจิตรกรรมสีลายต่าง ๆ วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2526 ปัจจุบันใช้ชื่อว่า "วัดบางไกรใน" เพื่อไม่ให้สับสนกับ "วัดบางไกรนอก" ที่ตั้งอยู่ต้นคลองบางนายไกร

## อาคารเสนาสนะ
อุโบสถหลังเก่ามีมุขพาไลโครงสร้างไม้ทั้งหน้าและหลัง หน้าบันเป็นไม้สักฉลุลวดลาย บานประตูด้านหน้ามีภาพเขียนสีรูปทวารบาลถืออาวุธด้ามยาว ภายในโบสถ์มีภาพฉากหลังเขียนภาพสีรูปทวารบาลถืออาวุธด้ามยาว ฉากหลังเขียนภาพช่อดอกพุดตานใบเทศ นอกจากนี้ยังเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธไกรรัตนนายก (หลวงพ่อโต) เป็นพระพุทธรูปปูนปั้นปางสมาธิ มีพระอัครสาวกซ้ายขวาและพระพุทธรูปปางมารวิชัยข้างละองค์ กรมศิลปากรได้เข้ามาบูรณะวัดและขึ้นทะเบียนอุโบสถหลังนี้เป็นโบราณสถานเมื่อวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2544

ข้างอุโบสถหลังเก่ามีศาลนายไกรทองและวิหารหลังเขียวซึ่งเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปหลวงพ่ออู่ทอง หลวงพ่อทอง หรือหลวงพ่อแหน ได้รับการอัญเชิญมาจากอุโบสถวัดตะระเก (ในขณะนั้นเป็นวัดร้าง) มีเรื่องเล่าว่าพระพุทธรูปองค์นี้สร้างขึ้นเมื่อครั้งที่พระเจ้าอู่ทองมาตั้งทัพไปรบเมืองราชบุรี เหตุที่มีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "หลวงพ่อแหน" เนื่องมาจากระหว่างที่อัญเชิญมาได้ตกลงไปในคลอง เมื่อนำขึ้นมาแหนก็ติดอยู่ตามองค์พระ

## อ้างอิง

บางไกรใน
หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดนนทบุรี
วัดเอนกดิษฐาราม

**วัดเอนกดิษฐาราม** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 3 บ้านเจ้า ตำบลบางใหญ่ อำเภอบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี วัดมีเนื้อที่ 4 ไร่ 1 งาน

วัดเอนกดิษฐารามสร้างขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ. 2240 ไม่ปรากฏนามผู้สร้าง เดิมชื่อ **วัดบ้านใหม่** ต่อมาเกิดเพลิงไหม้อุโบสถและวิหาร ได้พระรูปหนึ่งที่มาจากสุพรรณบุรีมาบูรณะซ่อมแซมใหม่ วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2415 ในปี พ.ศ. 2450 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จมาทรงพักแรมที่วัดนี้ และได้พระราชทานนามวัดให้ใหม่ว่า "วัดเอนกดิษฐาราม" 

พระอุโบสถกว้าง 8.67 เมตร ยาว 20.67 เมตร มีมุขพาไลทางด้านหน้าอุโบสถ ตัวอาคารเป็นฐานปัทม์ ฐานเฉลียงเป็นฐานเขียง หลังคาทรงจั่วแบบมีไขรา มีชั้นซ้อน 2 ชั้น และมุขลดด้านหน้า หลังคาซ้อน 2 ตับ หน้าบันประดับลวดลายซึ่งสันนิษฐานว่าบูรณะใหม่ ภายในไม่มีภาพจิตรกรรมฝาผนัง

## อ้างอิง

หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดนนทบุรี
เอนกดิษฐาราม
วัดละมุดใน

**วัดละมุดใน** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 1 บ้านบางคูเวียง ตำบลบางคูเวียง อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี

สันนิษฐานว่าวัดนี้สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2329 (สมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช) แต่ไม่ปรากฏหลักฐานที่ระบุชื่อและประวัติผู้สร้าง วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2345

อาคารเสนาสนะที่โดดเด่นของวัดละมุดใน คือ หอไตรกลางน้ำ มีลักษณะเป็นเรือนไม้กลางสระน้ำขนาดสองห้อง สัดส่วนสวยงาม บานประตูลงรักปิดทองลายพรรณพฤกษา หน้าบันจำหลักไม้ปิดทอง ประดับกระจกลายดอกพุดตาน เครื่องลำยองเป็นไม้จำหลักงดงาม ได้รับการบูรณะเมื่อปี พ.ศ. 2483 โดยเปลี่ยนเสาไม้ช่วงล่างเป็นเสาคอนกรีต อาคารเสนาสนะอื่น ได้แก่ เจดีย์รอบพระอุโบสถ ศาลาริมน้ำศิลปกรรมอยุธยา เป็นศาลาสองห้อง ระเบียงสองข้าง ลวยลายเครื่องประดับเป็นไม้จำหลักปิดทอง ประดับกระจกอย่างประณีต ศาลพ่อปู่มุจรินทร์ นาคราชมหาบารมี และศาลหลวงปู่วิง กรมศิลปากรได้เข้ามาบูรณะวัดและขึ้นทะเบียนหอไตร พระอุโบสถ เจดีย์ ศาลาริมน้ำ และศาลาการเปรียญเป็นโบราณสถานเมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2540

## อ้างอิง

หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดนนทบุรี
ละมุดใน
กองรบพิเศษที่ 5 (สหรัฐ)

**กองรบพิเศษที่ 5 (ส่งทางอากาศ)** (; อักษรย่อ: 5th SFG(A)) เป็นหนึ่งในกลุ่มกองกำลังพิเศษกองบกทัพสหรัฐที่ปฏิบัติหน้าที่ประจำการที่ได้รับการประดับเครื่องอิสรยาภรณ์มากที่สุดในกองทัพสหรัฐ กองรบพิเศษที่ 5 ได้ปฏิบัติการรบอย่างกว้างขวางในสงครามเวียดนาม และมีบทบาทสำคัญในช่วงเดือนแรก ๆ ของปฏิบัติการเสรีภาพยั่งยืน กองที่ 5—ตามที่เรียกกันในบางครั้ง—ได้รับการออกแบบมาเพื่อกรีธาพลและปฏิบัติภารกิจทั้งเก้า ได้แก่ การสงครามนอกแบบ, การป้องกันภายในให้กับมิตรประเทศ, การปฏิบัติภารกิจโดยตรง, การปราบปรามการก่อกบฏ, การลาดตระเวนพิเศษ, การต่อต้านการก่อการร้าย, ยุทธการทางข้อมูลข่าวสาร, การต่อต้านการแพร่ขยายอาวุธอานุภาพทำลายล้างสูง และการสนับสนุนกองกำลังรักษาความมั่นคง

ใน ค.ศ. 2016 กองที่ 5 มีหน้าที่หลักในการปฏิบัติงานในพื้นที่รับผิดชอบของเซนต์คอมโดยเป็นส่วนหนึ่งของกองปฏิบัติการพิเศษกองบัญชาการกลาง (ซอกเซนต์) กองนี้เชี่ยวชาญในการปฏิบัติการในตะวันออกกลาง, อ่าวเปอร์เซีย, เอเชียกลาง และจะงอยแอฟริกา (HOA) ซึ่งกองที่ 5 และสองกองพันของหน่วยใช้เวลาประมาณหกเดือนจากทุก ๆ สิบสองเดือนที่กรีธาพลสู่ประเทศอิรักในฐานะหน่วยเฉพาะกิจปฏิบัติการพิเศษร่วม – คาบสมุทรอาหรับ

## ประวัติ

### พื้นเพหน่วย
กองรบพิเศษที่ 5 (ส่งทางอากาศ) มีเค้าเดิมมาจากกองพันที่ 1 กรมที่ 3 กองกำลังปฏิบัติการพิเศษที่ 1 อันเป็นการจัดตั้งระหว่างแคนาดา-อเมริกัน โดยก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม ค.ศ. 1942 และได้เคลื่อนพลสี่วันต่อมาในวันที่ 9 กรกฎาคม ณ ค่ายวิลเลียม เฮนรี แฮร์ริสัน รัฐมอนแทนา ซึ่งระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง กองกำลังปฏิบัติการพิเศษที่ 1 ถูกยุบเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม ค.ศ. 1944 ในวิลเนิฟ-ลูเบต์ ประเทศฝรั่งเศส

กองที่ 5 ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 15 เมษายน ค.ศ. 1960 โดยควบรวมเข้ากับกองบัญชาการและกองบัญชาการกองร้อย กองพันทหารราบเรนเจอร์ที่ 5 ในเวลาเดียวกัน (เคลื่อนพลเมื่อวันที่ 1 กันยายน ค.ศ. 1943) หน่วยที่ควบรวมกันดังกล่าวได้รับการกำหนดใหม่เป็นกองบัญชาการและกองบัญชาการกองร้อย กองรบพิเศษที่ 5 หน่วยรบพิเศษที่ 1 ส่วนหน่วยขึ้นตรงได้รับการก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 8 กันยายน ค.ศ. 1961 และกองที่ 5 ได้เคลื่อนพลอีกครั้งเมื่อวันที่ 21 กันยายน ค.ศ. 1961 ที่ค่ายแบรกก์ รัฐนอร์ทแคโรไลนา

กระทั่งเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 2005 หน่วยนี้ได้รับการกำหนดใหม่เป็น**กองรบพิเศษที่ 5 กรมรบพิเศษที่ 1**

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม
* Gresham, John D. 7 July 2012. USASOC Year in Review: 2011–2012 (accessed 23 June 2013).
* Maj. Olson, April N. 17 August 2009. 5th Special Forces Group welcomes new commander (accessed 23 June 2013).
* Snow, David B. 17 August 2011. Mitchell relinquishes command to Brower (accessed 23 June 2013).
* Stanton, Doug. *Horse Soldiers: The Extraordinary Story of a Band of US Soldiers Who Rode to Victory in Afghanistan*. New York: Scribner Publishing, 2010. 
* The History Channel. 5th Special Forces Group is activated at Ft. Bragg (accessed 23 August 2013).
* TIOH. 1st Special Forces: Coat of Arms (accessed 14 July 2014).
* United States Army Special Operations Command. Special Forces Crest (accessed 14 July 2014).
* US Army. 14 August 2012. 5th Special Forces Group (Airborne) (accessed 23 June 2013).

## แหล่งข้อมูลอื่น

January and February 1966 – 1st Infantry Division, 101st Airborne Brigade, 1st Air Cavalry Division, and establishment of new Special Forces "A" Camp at Xom Cat, South Vietnam:
* 
* 
* 

หมวดหมู่:กองทัพบกสหรัฐ
หมวดหมู่:กองรบพิเศษของกองทัพบกสหรัฐ
วัดจตุรมิตรประดิษฐาราม

**วัดจตุรมิตรประดิษฐาราม** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในแขวงบางยี่ขัน เขตบางพลัด กรุงเทพมหานคร วัดมีมีเนื้อที่ 9 ไร่

วัดสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2365 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เดิมชื่อ **วัดสี่จีน** เพราะผู้สร้างวัดเป็นชาวจีน 4 คนพี่น้อง แต่ในเอกสารบางฉบับเรียก **วัดสามจีน** วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2370 ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2482 ได้เปลี่ยนชื่อใหม่เป็น "วัดจตุรมิตรประดิษฐาราม" 

อุโบสถกว้าง 6.88 เมตร ยาว 33 เมตร ลักษณะเป็นทรงจีน เป็นโบสถ์มหาอุด คือ มีแต่ประตูหน้า ไม่มีประตูหลัง มีหน้าบันปั้นเป็นรูปค้างคาวซึ่งคนจีนถือว่าเป็นสัตว์มงคล แสดงถึงความสุข สีมาอยู่ติดผนังอุโบสถ บานประตูหน้าต่างสลักลวดลายมังกรล่อแก้วทุกบาน ทาสีแดงและปิดทอง ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย ขนาดหน้าตักกว้าง 40 นิ้ว สูง 58 นิ้ว เป็นพระประธาน ศาลาการเปรียญกว้าง 9 เมตร ยาว 22.50 เมตร มีพระพุทธรูปปางมารวิชัย ขนาดหน้าตัก กว้าง 30 นิ้ว สูง 56 นิ้ว เป็นพระประธาน หอสวดมนต์กว้าง 15 เมตร ยาว 30 เมตร กุฏิสงฆ์สร้างแบบเรือนไทย

## อ้างอิง

หมวดหมู่:โบราณสถานในเขตบางพลัด
จตุรมิตรประดิษฐาราม
วัดโชติการาม (จังหวัดนนทบุรี)

**วัดโชติการาม** [โช-ติ-กา-ราม] เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 3 บ้านบางไผ่ใหญ่ ตำบลบางไผ่ อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี

วัดโชติการามเดิมมีชื่อว่า **วัดสามจีน** สร้างเมื่อประมาณ พ.ศ. 2350 สันนิษฐานว่าอาจเป็นพี่น้องชาวจีน 3 คน เป็นผู้สร้าง ต่อมาเจ้าพระยาโชฎึกราชเศรษฐี (ไม่ปรากฏหลักฐานว่าเป็นเจ้าพระยาโชฎึกฯ คนใด) เป็นผู้ดำเนินการบูรณะและก่อสร้างเพิ่มเติม วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2460 ต่อมาใน พ.ศ. 2483 ได้เปลี่ยนนามวัดใหม่เป็น "วัดโชติการาม" ตามราชทินนามของเจ้าพระยาโชฎึกฯ ในด้านการศึกษา วัดได้จัดให้มีการสอนพระปริยัติธรรมตั้งแต่ปี พ.ศ. 2480 นอกจากนั้นยังให้ราชการเปิดโรงเรียนและสถานีอนามัยในวัด

พระอุโบสถของวัดมีฐานอ่อนโค้งทรงสำเภา ไม่มีช่อฟ้าใบระกา ด้านหน้ามีพาไล หน้าบันปั้นเป็นรูปภูริทัตชาดกท่ามกลางลายปูนปั้น ไม้ดอกไม้ประดับ เครื่องถ้วยชาม ซุ้มจระนำประดับถ้วยชามด้วยเช่นกัน วิหารทรงโรงก่ออิฐถือปูน 3 ห้อง ภายในมีพระประธานปางมารวิชัยประดิษฐานอยู่บนฐานชุกชี นามว่า หลวงพ่อสุโขทัย มีภาพจิตรกรรมฝาผนังเป็นภาพพุทธประวัติตอนต่าง ๆ ประตูด้านหน้าวิหารสลักเป็นภาพทวารบาลอย่างจีน วัดยังมีธรรมาสน์ คาดว่าน่าจะอยู่ในช่วงอยุธยาตอนต้น สันนิษฐานว่าเก่าแก่ที่สุดในย่านนี้ นอกวิหารมีกำแพงแก้วโดยปรางค์ขนาดเล็กประดับกระเบื้องเหลืองอยู่ที่มุมกำแพงทั้งสี่ มีเจดีย์ย่อมุมไม้ยี่สิบอยู่ระหว่างโบสถ์กับวิหาร กรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนพระอุโบสถ วิหาร เจดีย์ และศาลาการเปรียญหลังเก่าของวัดเป็นโบราณสถานเมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2540

## อ้างอิง

โชติการาม
หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดนนทบุรี
เซาท์ซูดานโอยี!

" **South Sudan Oyee!** " เป็นเพลงชาติของ ซูดานใต้ ได้รับเลือกจากคณะกรรมการเพลงชาติซูดานใต้ ของ ขบวนการปลดปล่อยประชาชนซูดาน หลังจากการเปิดตัวการประกวดเพื่อค้นหาเพลงชาติในเดือนสิงหาคม 2553 ก่อนหน้าการ ลงประชามติเอกราช ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2554 ซึ่งทำให้ซูดานใต้กลายเป็นรัฐอธิปไตย ในวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2554  “ Oyee!” เทียบเท่ากับ "Hurray!" 

## เนื้อเพลง

اللهم نحمدك ونمجدك على نعمتك على جنوب السودان ، أرض الوفرة العظيمة ، اتحدنا بسلام ووئام ، يا وطن نرفع الراية مع النجم الهادي ، ونغني أغاني الحرية بفرح ، من أجل العدل والحرية والازدهار ، سيحكم إلى الأبد. يا أيها الوطنيون العظماء ، فلنقف في صمت واحترام ، ونحيي شهدائنا الذين رسخت دماؤهم مؤسستنا الوطنية ، ونتعهد بحماية أمتنا ، اللهم بارك في جنوب السودان.

## เพิ่มเติม

* ธงชาติซูดานใต้
* ตราแผ่นดินของซูดานใต้

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูล

*  on live TV
*  on live TV
* South Sudan's national anthem (MP3 audio file) played by the United States Navy Band

หมวดหมู่:เพลงชาติ
คริสทีอัน ก็อทฟรีท เอเรินแบร์ค

**คริสทีอัน ก็อทฟรีท เอเรินแบร์ค** () เป็นนักธรรมชาติวิทยา, นักสัตววิทยา, นักธรณีวิทยา, นักกายวิภาคศาสตร์ และนักจุลทรรศน์วิทยาชาวเยอรมัน และเป็นหนึ่งในนักวิทยาศาสตร์แถวหน้าของโลกในยุคของเขา 

เอเรินแบร์คเป็นอาจารย์ในมหาวิทยาลัยฟรีดรีช-วิลเฮ็ล์มแห่งเบอร์ลิน เขาเป็นผู้ก่อตั้งวิชาจุลบรรพชีวินวิทยาและวิชาจุลชีววิทยา เขาเป็นคนแรกที่เริ่มใช้คำว่าแบคทีเรียในปี 1838 และได้จำแนกแบคทีเรียเป็นหมวดๆอย่างน้อย 16 สปีชีส์ใน 4 สกุล ตลอดชีวิตของเขาได้สะสมจุลินทรีย์หลายหมื่นสปีชีส์ งานของเขาจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยากรุงเบอร์ลิน

เอเรินแบร์คเกิดที่เมืองเดลิทช์ ใกล้กับนครไลพ์ซิช ตอนแรกเขาเรียนวิชาเทววิทยาที่มหาวิทยาลัยไลพ์ซิช จากนั้นจึงย้ายมาเรียนแพทยศาสตร์และธรรมชาติวิทยาในเบอร์ลิน และได้กลายเป็นเพื่อนกับนักผจญภัยชื่อดังอย่างอเล็คซันเดอร์ ฟ็อน ฮุมบ็อลท์ เอเรินแบร์คในวัยหนุ่มเดินทางไปยังตะวันออกกลางระหว่างปี 1820–1825 และสามารถเก็บตัวอย่างพืชและสัตว์ได้หลายพันตัวอย่าง

## อ้างอิง

หมวดหมู่:นักธรรมชาติวิทยา
หมวดหมู่:นักสัตววิทยา
หมวดหมู่:นักธรณีวิทยาชาวเยอรมัน
หมวดหมู่:นักกายวิภาคศาสตร์ชาวเยอรมัน
หมวดหมู่:บุคคลจากรัฐซัคเซิน
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยไลพ์ซิช
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยฮุมบ็อลท์แห่งเบอร์ลิน
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยฮุมบ็อลท์แห่งเบอร์ลิน
เวาบูลัน

[256px|thumb|right|เวาบูลันในพิพิธภัณฑ์ว่าวปาซีร์กูดัง [รัฐยะโฮร์]]
**เวาบูลัน**, **ว่าวบุหลัน**, **วาบูแล** หรือ **ว่าววงเดือน** () เป็นว่าวรูปพระจันทร์เสี้ยวแบบมาเลเซีย (มักมีลายดอก) ที่เป็นหนึ่งในสัญลักษณ์แห่งชาติมาเลเซีย (สัญลักษณ์อีกอย่างคือชบา) ข้างหลังเหรียญ 50 เซนต์มาเลเซีย (รุ่น ค.ศ. 1989) แสดงภาพเวาบูลันที่มีฮัมมิงเบิร์ดอยู่ข้างบน ตราสัญลักษณ์ของมาเลเซียแอร์ไลน์มาจากเวากูจิง (ว่าวแมว)

## รูปลักษณ์
เวาบูลันได้ชื่อมาจากส่วนล่างของตัวว่าวที่มีรูปร่างคล้ายพระจันทร์เสี้ยว (*บูลัน* ในภาษามลายูแปลว่า "พระจันทร์") ถ้าใส่สีถูก เวาบูลันจะดูเหมือนพระจันทร์เสี้ยวขณะลอยอยู่บนฟ้า ขนาดของเวาบูลันใหญ่กว่าว่าวมาเลเซียชนิดอื่น ๆ โดยมีความกว้าง 2.5 เมตร และมีความยาว 3.5 เมตร

## อ้างอิง


หมวดหมู่:วัฒนธรรมมาเลเซีย
หมวดหมู่:ว่าว
หมวดหมู่:สัญลักษณ์ของประเทศมาเลเซีย
เศรษฐศาสตร์ครอบครัว

**เศรษฐศาสตร์ครอบครัว** () ใช้แนวคิดทางเศรษฐกิจ เช่น การผลิต, การแบ่งแยกแรงงาน, การกระจาย และการตัดสินใจในการศึกษาของครอบครัว โดยพยายามอธิบายผลลัพธ์ที่มีลักษณะเฉพาะของครอบครัว เช่น การแต่งงาน, การตัดสินใจมีบุตร, ภาวะเจริญพันธุ์, การมีคู่ครองหลายคน, เวลาที่ทุ่มเทให้กับการผลิตในประเทศ และการจ่ายสินสอดโดยใช้การวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์

ครอบครัว แม้ว่าแม้ว่าจะได้รับการยอมรับว่าเป็นพื้นฐานจากอดัม สมิธ เป็นต้นไป แต่ก็ได้รับการปฏิบัติอย่างเป็นระบบเพียงเล็กน้อยในทางเศรษฐศาสตร์ก่อนคริสต์ทศวรรษ 1960 ข้อยกเว้นที่สำคัญคือแบบจำลองการเติบโตของประชากรของทอมัส โรเบิร์ต มาลธัส และงานบุกเบิกโครงสร้างของครอบครัวของฟรีดริช เอ็งเงิลส์ ซึ่งมักได้รับการกล่าวถึงในเศรษฐศาสตร์แนวมาร์กซ์และแนวสตรีศึกษา ตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1960 เป็นต้นมา เศรษฐศาสตร์ครอบครัวได้พัฒนาขึ้นในเศรษฐศาสตร์กระแสหลัก โดยได้รับแรงหนุนจากคหเศรษฐศาสตร์แบบใหม่ที่เริ่มโดยแกรี เบกเกอร์, เจคอบ มินเซอร์ และนักเรียนของพวกเขา สาระสำคัญมาตรฐาน ได้แก่:

* ปรัตถนิยมในครอบครัว รวมทั้งทฤษฎีเด็กมีปัญหา

* สุขภาพเด็กและอัตราการตาย

* องค์กรครอบครัว, ภูมิหลัง และโอกาสสำหรับเด็ก

* ภาวะเจริญพันธุ์ รวมถึงความต้องการเด็กในประเทศที่พัฒนาแล้วและกำลังพัฒนา

* ทุนมนุษย์, การประกันสังคม รวมถึงการเพิ่มขึ้นและการลดลงของครอบครัว

* การเลื่อนชั้นทางสังคมระหว่างรุ่นวัย และความไม่เท่าเทียมกัน รวมทั้งการออมเพื่อเป็นมรดกแก่บุตรหลาน

* ความสัมพันธ์และการต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่งของ 'ปริมาณ' และ 'คุณภาพ' ของเด็กผ่านการลงทุนเวลาและทรัพยากรอื่น ๆ ของผู้ปกครอง

* เศรษฐศาสตร์มหภาคของครอบครัว

* การเลือกคู่ครอง, ค่าใช้จ่ายในการค้นหา, การแต่งงาน, การหย่า และข้อมูลที่ไม่สมบูรณ์

* การแบ่งงานทางเพศ, การเจรจาต่อรองภายในครัวเรือน และฟังก์ชันการผลิตในครัวเรือน

ซึ่งมีการสำรวจศาสตรนิพนธ์ และหนังสือคู่มือหลายเล่มในหัวข้อนี้

## การสอนในประเทศไทย
วิชาเศรษฐศาสตร์ครอบครัวเป็นวิชาที่ไม่มีสอนในมหาวิทยาลัยของรัฐและเอกชนในประเทศไทยต่อมา คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้ทำการเปิดสอนวิชานี้ในปี พ.ศ. 2522 เป็นที่แรก ต่อมาในปี พ.ศ. 2562 ผศ.ดร.อรรถสุดา เลิศกุลวัฒน์ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้ผลิตตำรามาตรฐานสำหรับวิชาเศรษฐศาสตร์ครอบครัว ในโอกาสครบรอบ 40 ปีของการสอนวิชานี้ โดยใช้ตำราของ รศ.จีรพรรณ ชีรานนท์ ผู้สอนตั้งแต่ปี พ.ศ. 2522 ประกอบ 
ปัจจุบันมีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และที่อื่นๆ ได้ทำการเปิดสอน

## หมายเหตุ

## อ้างอิง
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Family Facts Database 
* Family Platform
* Social Policy and Development Policy
* Family Research Laboratory 
* OECD Family Database
* Journal of Family and Economic Issues
* Women and The Economy


หมวดหมู่:ครอบครัว
ทอมัส พาร์ทีย์

**โธมัส เทเย ปาร์เตย์** (เกิดวันที่ 13 มิถุนายน ค.ศ. 1993) เป็นนักฟุตบอลชาวกานาที่เล่นในตำแหน่งกองกลางตัวรับให้กับบิยาร์เรอัล สโมสรฟุตบอลในลาลิกาและทีมชาติกานา

โธมัสเริ่มต้นอาชีพกับอัตเลติโกมาดริดในสเปนใน ค.ศ. 2013 และถูกปล่อยยืมตัวให้กับมายอร์กาและอัลเมริอา ก่อนที่จะกลับสู่ต้นสังกัดอย่างอัตเลติโกใน ค.ศ. 2015 เขาพาทีมชนะเลิศยูฟ่ายูโรปาลีกและยูฟ่าซูเปอร์คัพใน ค.ศ. 2018 ต่อมาใน ค.ศ. 2020 เขาย้ายร่วมอาร์เซนอลด้วยค่าตัว 45 ล้านปอนด์ (50 ล้านยูโร) กลายเป็นผู้เล่นชาวกานาที่มีค่าตัวแพงที่สุดตลอดกาล

โธมัสเล่นให้กับทีมชาติกานาในแอฟริกาคัพออฟเนชันส์สองครั้ง เขามีชื่อติดทีมยอดเยี่ยมของซีเอเอฟประจำปี 2018 และได้รับรางวัลผู้เล่นกานาประจำปี 2018 และ 2019

## เกียรติประวัติ
**อัตเลติโกมาดริด**
* ยูฟ่ายูโรปาลีก: 2017–18
* ยูฟ่าซูเปอร์คัพ: 2018
* ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก รองชนะเลิศ: 2015–16

**รางวัลส่วนตัว**
* ทีมยอดเยี่ยมแห่งปีของซีเอเอฟ: 2018
* ผู้เล่นกานายอดเยี่ยมแห่งปี: 2018, 2019

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 

หมวดหมู่:นักฟุตบอลชาวกานา
หมวดหมู่:กองกลางฟุตบอล
หมวดหมู่:ผู้เล่นเอร์เรเซเด มายอร์กา
หมวดหมู่:ผู้เล่นอูเด อัลเมริอา
หมวดหมู่:ผู้เล่นอัตเลติโกเดมาดริด
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลอาร์เซนอล
หมวดหมู่:ผู้เล่นในเซกุนดาดิบิซิออน
หมวดหมู่:ผู้เล่นในลาลิกา
หมวดหมู่:ผู้เล่นในพรีเมียร์ลีก
หมวดหมู่:นักฟุตบอลทีมชาติกานา
หมวดหมู่:ผู้เล่นในแอฟริกาคัพออฟเนชันส์ 2017
หมวดหมู่:ผู้เล่นในแอฟริกาคัพออฟเนชันส์ 2019
หมวดหมู่:ผู้เล่นในฟุตบอลโลก 2022
การเรียนรู้เชิงรับ

thumb|การบรรยายในมหาวิทยาลัย
**การเรียนรู้เชิงรับ** () เป็นวิธีการจัดการเรียนรู้ที่ผู้เรียนได้รับข้อมูลจากผู้สอน โดยป็นวิธีที่ผู้เรียนไม่ได้รับการตอบกลับจากผู้สอน ศัพท์คำนี้มักใช้ร่วมกับคำว่าการสอนทางตรงและการบรรยาย ซึ่งการเรียนรู้เชิงรับเป็นผลที่ได้จากกระบวนการสอนในลักษณะนั้น ลักษณะของการเรียนรู้นี้เน้นไปที่ครูเป็นศูนย์กลางและตรงกันข้ามกับการเรียนรู้เชิงรุก ซึ่งเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง ที่ผู้เรียนมีบทบาทเชิงรุกหรือมีส่วนร่วมในกระบวนการจัดการเรียนการสอน รวมถึงต่างจากวิธีการโสกราตีสที่ผู้เรียนและผู้สอนมีส่วนร่วมในบทสนทนาเชิงโต้แย้งแบบร่วมมือกัน การเรียนรู้เชิงรับเป็นวิธีการแบบดั้งเดิมที่ใช้ในโรงเรียนแบบโรงงานและโรงเรียนสมัยใหม่ รวมทั้งการให้บริการทางศาสนาทั้งในอดีตและร่วมสมัย

การเรียนรู้เชิงรับไม่ได้เป็นผลลัพธ์ของรูปแบบการศึกษาเพียงเท่านั้น ผู้เรียนเชิงรับอาจซึมซับข้อมูลและความรู้โดยไม่ต้องมีส่วนร่วมกับการได้รับข้อมูลหรือประสบการณ์การเรียนรู้ พวกเขาอาจไม่ต้องมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น แบ่งปันความรู้หรือมีส่วนร่วมในการสนทนา คาดว่าประชากรประมาณร้อยละ 60 เป็นผู้เรียนเชิงรับ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:หลักสูตร
หมวดหมู่:ปรัชญาการศึกษา
หมวดหมู่:จิตวิทยาการศึกษา
ยุทธศิลป์

ในวิชาทฤษฎีทหาร **ยุทธศิลป์** () คือกระบวนการการประยุกต์การใช้ความคิดของ ผู้บัญชาการรบและฝ่ายเสนาธิการในการวางแผนจากประสบการณ์ ความรู้ และทักษะ เป็นตัวเชื่อมสำคัญระหว่างกลยุทธ์ (strategy) กับยุทธวิธี (tactics) โดยทั่วไปแล้วเป็นการใช้วิจารณญาณของผู้บัญชาการรบ โดยอาศัยประสบการณ์ การศึกษาข้อมูล การตกลงตัดสินใจ คณะฝ่ายเสนาธิการ และผู้มีความรู้เกี่ยวกับการยุทธ์ที่จะเกิดขึ้น ยุทธศิลป์ประกอบด้วยปัจจัยทางยุทธการสี่ประการ ได้แก่ เวลา พื้นที่ กำลัง และจุดประสงค์ 

ในหลักนิยมทางทหารของกองทัพสหรัฐ ได้ระบุว่า "ยุทธศิลป์เปรียบเสมือนการใช้กำลังทหารเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ทางยุทธศาสตร์หรือทางยุทธการด้วยการวางแผนแบบ การจัดองค์กร การประสานเชื่อมต่อ และการดำเนินการทางยุทธศาสตร์ ด้วยการทำสงคราม ด้วยปฏิบัติการทางทหารขนาดใหญ่ และด้วยการยุทธย่อยประกอบกัน ยุทธศิลป์เป็นสิ่งที่แปลความหมายยุทธศาสตร์ของ ผบ.กำลังรบร่วมฯ ออกมาในรูปแบบการวางแผนแบบระดับยุทธการ"  และมีอีกคำนิยามคือ "ยุทธศิลป์เป็นส่วนประกอบที่เกี่ยวข้องกับการวางแผน การเตรียมการ การอำนวยการ และการดำรงสภาพกำลังทหารฝ่ายตนและฝ่ายเดียวกัน เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ทางยุทธการหรือทางยุทธศาสตร์ในเขตสงครามที่กำหนดให้ โดยการใช้ปฏิบัติการทางทหารขนาดใหญ่จนถึงการทำสงคราม"

องค์ประกอบของยุทธศิลป์มีขอบเขตกว้างมากและยังไม่มีการกำหนดตายตัว แต่เป็นที่ยอมรับว่ายุทธศิลป์มีความเกี่ยวพันกับทุกเรื่องที่เอื้ออำนวยให้สัมฤทธิ์เป้าหมายทางยุทธการทั้งทางตรงและทางอ้อม ซึ่งประกอบด้วยปัจจัยทางยุทธการ หน้าที่ทางยุทธการ, หลักการสงคราม องค์ประกอบของสงครามระดับยุทธการ วิธีใช้กำลังรบ การวางแผนและฝึกทางยุทธการ และภาวะผู้นำ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:วิทยาศาสตร์การทหาร
หมวดหมู่:ยุทธศาสตร์การทหาร
หมวดหมู่:ทฤษฎีการทหาร
ฮามิดา บานุ บีกัม

**ฮามิดา บานุ บีกัม** ( 1527&nbsp;– 29 สิงหาคม 1604, ) เป็นพระมเหสีองค์ที่สองของ จักรพรรดิหุมายูง และพระมารดาของ อักบัรมหาราช ซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อ **มาร์ยัม มาคานี** เมื่อครั้งที่ประสูติพระเจ้าอักบัร ผู้เป็นพระราชโอรส

ฮามิดา บานุ บีกัม ประสูติในประมาณปี ค.ศ. 1527 เป็นพระราชธิดาของชีค อลี อักบัร จามิ มุสลิมชีอะฮ์ชาวเปอร์เซีย พระพี่เลี้ยงของเจ้าชาย ฮินดัล เมอร์ซา พระราชโอรสพระองค์เล็กของ จักรพรรดิบาบูร์ พระมารดาคือ มาห์ อาฟรอส บีกัม ทรงเข้าพิธีวิวาห์ที่เมืองปาต แคว้นสินธ์ ตามคำแนะนำของตระกูลของเธอ ฮามิดาเป็นมุสลิม

## ในวัฒนธรรมสมัยนิยม
* ในภาพยนตร์เรื่อง *[[Jodhaa Akbar]]* นักแสดงที่รับบทเป็นพระองค์คือ Poonam Sinha
* ในละครโทรทัศน์เรื่อง *[[Jodha Akbar]]* นักแสดงที่รับบทเป็นพระองค์คือ Chhaya Phadkar

## อ้างอิง

### บรรณานุกรม

* *Humayun-Nama : The History of Humayun* by Gulbadan Begum, Tr. by Annette S. Beveridge (1902). New Delhi, Goodword, 2001. .E-book at Packard Institute Excerpts at Columbia Univ.
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* ''Humayun nama'', Chapter 9:..marriage of Hamida-banu Begam and Humayun

หมวดหมู่:จักรพรรดิอักบัร