ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล

**ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล** ( คำย่อ **ศตก.**) เป็นส่วนปฏิบัติการ ขึ้นตรงต่อกองบัญชาการกองทัพไทย มีหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพไทยและสำนักงานตำรวจแห่งชาติขึ้นตรงการควบคุมด้านยุทธการ

ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของผู้บัญชาการทหารสูงสุด มีคำขวัญว่า *We are one we win*

วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2568 พลโท ธีรเดช กลัมพสุต เป็นผู้บัญชาการ พลตรี ธนพล สุขมาก เป็นรองผู้บัญชาการ

## ประวัติ
[thumb|[หน่วยรบพิเศษกองทัพบกสหรัฐพร้อมด้วยกองรบพิเศษที่ 1 (ส่งทางอากาศ) สหรัฐ ฝึกทักษะพลรบแม่นปืนร่วมกับสมาชิกของ ศตก.]]
ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2526 ตามมติคณะรัฐมนตรีในขณะนั้นที่สภาความมั่นคงแห่งชาติได้เสนอไป ขณะนั้นใช้ชื่อว่า **ศูนย์ปฏิบัติการข่าวการต่อต้านการก่อการร้ายสากล** อยู่ภายใต้สังกัดกองกำลังรักษาพระนคร มีภารกิจหลักในด้านข่าวกรองโดยการต่อต้านการก่อการร้ายสากลทั้งทางยุทธศาสตร์และทางยุทธวิธี โดยมีกองกำลังรักษาพระนครเป็นหน่วยประสานงานส่วนที่เกี่ยวข้อง
[thumb|[กองพันปฏิบัติการพิเศษรักษาพระองค์ กรมรบพิเศษที่ 3 รักษาพระองค์|หน่วยรบพิเศษกองทัพบกไทยในนาม ศตก. ฝึกร่วมกับทหารจากกองพันที่ 1 กองรบพิเศษที่ 1 สหรัฐ ในการฝึกร่วมผสมรหัส Balance Torch 17-7 ]]
ต่อมาเมื่อวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2540 ได้มีมติคณะรัฐมนตรีให้โอนศูนย์ปฏิบัติการข่าวการต่อต้านการก่อการร้ายสากลมาอยู่ในสังกัดของกองบัญชาการทหารสูงสุด (กองบัญชาการกองทัพไทยในปัจจุบัน) โดยจัดหน่วยรองรับชื่อว่า ศูนย์อำนวยการร่วม 106 (ศอร.106) ศูนย์อำนวยการร่วม กองบัญชาการกองทัพไทย เพื่อให้เกิดเอกภาพในการทำงานของศูนย์ พร้อมกันกับศูนย์อำนวยการร่วม 107 (ศอร.107) ดูแลการดำเนินการตามอนุสัญญาออตตาวาเกี่ยวกับการห้ามใช้ทุ่นระเบิดบุคคล ปัจจุบันคือศูนย์ปฏิบัติการทุ่นระเบิดแห่งชาติ และศูนย์อำนวยการร่วม 108 (ศอร.108) ดูแลด้านการบำบัดฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด และมีมติเห็นชอบอีกครั้งเมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2540 มอบหมายให้สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ เป็นผู้รับผิดชอบเกี่ยวกับงบประมาณประจำปีของศูนย์ ในปี พ.ศ. 2546 ศูนย์อำนวยการร่วม 106 ได้เปลี่ยนชื่อเป็นศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล

จากนั้นเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2549 หน่วยงานได้รับการอนุมัติให้จัดตั้งขึ้นจากศูนย์อำนวยการร่วมเป็นหน่วยปกติ ใช้ชื่อว่า **ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล** มีบทบาทและภารกิจในการประสานงาน อำนวยการ วางแผน และดำเนินการเกี่ยวกับการป้องกันปราบปราบการก่อการร้าย และมีหน้าที่ควบคุมทางยุทธการต่อหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพไทย สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และชุดปฏิบัติการพิเศษอื่น ๆ ที่มีการมอบหมาย

การทำงานของศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากลมีการพัฒนามาจากระบบบัญชาการเหตการณ์ (Incident command system) สำหรับการควบคุม อำนวยการ และสั่งการบุคลากรและชุดปฏิบัติการที่มาจากต่างหน่วยงานกันอย่างมีประสิทธิภาพ ตามพื้นฐานจากการฝึกทีมเผชิญสถานการณ์วิกฤต (Crisis response team) ซึ่งมาจากโครงการความช่วยเหลือหน่วยงานต่อต้านการก่อการร้ายของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ (Anti-Terrorism Assistance Program, Department of State) ในช่วงปี พ.ศ. 2540 จนประเทศไทยสามารถที่จะออกเอกสารชื่อว่า *คู่มือการปฏิบัติการร่วมในการต่อต้านการก่อการร้าย พ.ศ. 2547* ขึ้นมาเพื่อเป็นแนวปฏิบัติภายในประเทศไทย และได้นำแนวคิดเกี่ยวกับระบบบัญชาการเหตุการณ์มาใส่ไว้ใน แผนแม่บทการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2558 รวมถึงยังมีการประมวลองค์ความรู้ต่าง ๆ ออกมาเป็น คู่มือระบบบัญชาการเหตุการณ์ กับการจัดการในสภาวะฉุกเฉินของประเทศไทย พ.ศ. 2560 เพื่อเป็นแนวปฏิบัติของศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล

นอกเหนือจากการควบคุมทางยุทธการต่อหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพและสำนักงานตำรวจแห่งชาติแล้ว บุคลากรของศูนย์เองยังได้รับการฝึกให้สังกัดในหน่วยย่อยของศูนย์ในการปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้าย เช่น หน่วยปฏิบัติการพิเศษ, หน่วยปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์, หน่วยทำลายล้างวัตถุระเบิด, หน่วยแพทย์ และหน่วยอื่น ๆ ที่สนับสนุนภารกิจ

## บทบาทหน้าที่
[thumb|หน่วยรบพิเศษกองทัพบกไทย ประดับแถบป้ายชื่อ CTOC บริเวณต้นแขนระหว่างการฝึกร่วมผสมรหัส Balance Torch 17-7 กับ[กองรบพิเศษที่ 1 (สหรัฐ)|กองพันที่ 1 กองรบพิเศษที่ 1 สหรัฐ]]
ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล มีหน้าที่ในการควบคุมบังคับบัญชาและประสานการปฏิบัติกองกองทัพ ได้แก่ กองทัพบก กองทัพเรือ กองทัพอากาศ และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เพื่อปฏิบัติการในการปกป้องผลประโยชน์ของชาติ โดยใช้ศูนย์เป็นกลไกในการดำเนินการแก้ไขปัญหาจากการก่อการร้ายสากล ซึ่งมีคณะกรรมการในการรับผิดชอบ 2 ระดับ ได้แก่

* คณะกรรมการนโยบายและอำนวยการแก้ไขปัญหาการก่อการร้ายสากล (นอก.) มีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน
* คณะอนุกรรมการอำนวยการแก้ไขปัญหาการก่อการร้ายสากล (อกรส.) มีผู้บัญชาการทหารสูงสุดเป็นประธาน

ในระดับปฏิบัติการ มี*ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล (ศตก.) * รับหน้าที่ในการวางแผน อำนวยการ ประสานการปฏิบัติการและกำกับดูแลหน่วยปฏิบัติการพิเศษที่มีความพร้อมสูง รวมไปถึงส่วนราชการอื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อบรรลุภารกิจคือการต่อต้านการก่อการร้ายสากลทุกรูปแบบ

## โครงสร้าง

ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล ประกอบด้วยโครงสร้างหน่วยงาน ดังนี้
* **กองกลาง** (กกล.)
* **กองแผนและโครงการ** (กผค.)
* **กองข่าว** (กขว.)
* **กองการฝึก** (กกฝ.)
* **กองปฏิบัติการพิเศษ** (กปษ.)
** **แผนกปฏิบัติการพิเศษ**
** **แผนกสนับสนุนทางยุทธวิธี**
*** ชุดปฏิบัติการวิทยาศาสตร์
*** ชุดเก็บกู้ และทำลายล้างวัตถุระเบิดแสวงเครื่อง
*** ชุดเครื่องมือพิเศษ และหาข่าวทางยุทธวิธี
*** ชุดสื่อสารทางยุทธวิธี

### ด้านยุทธการ
หน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพ และสำนักงานตำรวจแห่งชาติที่ขึ้นตรงในด้านยุทธการต่อศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล**** มีดังนี้

#### กองทัพบก
* กองพันปฏิบัติการพิเศษรักษาพระองค์ กรมรบพิเศษที่ 3 รักษาพระองค์ (ฉก.90)

#### กองทัพเรือ
* หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ กองเรือยุทธการ

#### กองทัพอากาศ
* กรมปฏิบัติการพิเศษ หน่วยบัญชาการอากาศโยธิน

#### สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
* อรินทราช 26 กองกำกับการต่อต้านการก่อการร้าย กองบังคับการสายตรวจและปฏิบัติการพิเศษ กองบัญชาการตำรวจนครบาล
* นเรศวร 261 กองกำกับการ 3 กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ (ตำรวจพลร่ม) กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน

## การฝึก
[thumb|[กองพันปฏิบัติการพิเศษรักษาพระองค์ กรมรบพิเศษที่ 3 รักษาพระองค์|หน่วยรบพิเศษกองทัพบกในนาม ศตก. โรยตัวจากเฮลิคอปเตอร์แบล็กฮอว์กของสหรัฐในการฝึกร่วมผสมรหัส Balance Torch 17-7 กับทหารจากกองพันที่ 1 กองรบพิเศษที่ 1 สหรัฐ]]การฝึกของศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล เป็นการฝึกในรูปแบบของการฝึกร่วมผสมในการปฏิบัติการร่วมกันระหว่างหน่วยงานทั้งส่วนของหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพและสำนักงานตำรวจแห่งชาติเอง และการฝึกร่วมเผชิญเหตุกับหน่วยราชการและเอกชนที่เกี่ยวข้องกับภัยคุกคามที่อาจเกิดขึ้นได้จากภัยการก่อการร้ายสากล ในชื่อว่า *การฝึกการบริหารวิกฤตการณ์ระดับชาติ (National Crisis Management Exercise: C-MEX) * ซึ่งมีการจัดการฝึกเป็นประจำในทุก ๆ ปี แต่ละปีจะมีโจทย์การฝึกจากรูปแบบภัยคุกคามที่แตกต่างกันไปตามสถานการณ์โลกในขณะนั้น

นอกจากนี้ยังมีการฝึกร่วมผสมกับหน่วยรบพิเศษของชาติพันธมิตรทางการทหารกับประเทศไทย เช่น สหรัฐ มีการฝึกร่วมกันกับกองพันที่ 1 กองรบพิเศษที่ 1 สหรัฐ ในรหัสบาลานซ์ทัช (Balance Torch) และหน่วยรบพิเศษกองทัพบกสหรัฐ (กรีนเบอเรต์) การฝึกร่วมกันกับชาติสมาชิกสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในการการฝึกภาคสนามของคณะทำงานผู้เชี่ยวชาญด้านการต่อต้านการก่อการร้าย ภายใต้กรอบการประชุมรัฐมนตรีกลาโหมอาเซียนและรัฐมนตรีกลาโหมประเทศคู่เจรจา ณ ประเทศจีนโดยมีกำลังจาก 18 ประเทศในชาติอาเซียนและคู่เจรจารวมกว่า 855 นายเข้าร่วมการฝึก

## หมายเหตุ


## อ้างอิง

หมวดหมู่:หน่วยงานสังกัดกองบัญชาการกองทัพไทย
หมวดหมู่:การต่อต้านการก่อการร้าย
หมวดหมู่:หน่วยและรูปขบวนหน่วยรบพิเศษ