เชื้อสายพระวอพระตา

**เชื้อสายพระวอพระตา** เป็นกลุ่มผู้ปกครองในระบบอาญาสี่ของหัวเมืองลาวอีสานในช่วงพุทธศตวรรษที่ 24–25 ที่สืบเชื้อสายมาจากพระวอและพระตา หลังจากการยกเลิกระบบอาญาสี่ ทายาทบางส่วนเข้ารับราชการต่อไปในระบบมณฑลเทศาภิบาล

## ข้อสันนิษฐานเกี่ยวกับบรรพบุรุษ
ความสัมพันธ์ระหว่างพระวอและพระตาได้รับการสันนิษฐานใน 3 รูปแบบ ได้แก่ พระวอและพระตาเป็นบุคคลคนเดียวกัน, พระวอเป็นบุตรชายของพระตา และพระวอเป็นน้องชายของพระตา

พระตาได้รับการเสนอว่าเป็นบุตรของเจ้าปางคำ แต่ได้รับการโต้แย้งว่าทั้งสองปรากฏอยู่ในช่วงเวลาที่ห่างกันมาก จึงเป็นการยากที่จะเป็นพ่อลูกกันได้ พระตาอาจเป็นผู้สืบเชื้อสายมาจากเจ้าปางคำ นอกจากนี้ เจ้าปางคำได้รับการเสนอว่าเป็นบุคคลเดียวกับเจ้าต่อนคำ หรือเชื้อพระวงศ์จากเชียงรุ่ง

นอกจากนี้ พระตาได้รับการเสนอว่าเป็นเชื้อสายเจ้านายองค์ใดองค์หนึ่ง เนื่องจากพระเจ้าสิริบุญสารทรงเลือกที่จะลี้ภัยไปอยู่กับพระวอพระตาเมื่อเกิดความวุ่นวายในอาณาจักรเวียงจันทน์ และพงศาวดารเมืองยโสธรระบุว่าเชื้อสายพระวอพระตาที่ตั้งเมืองยโสธรเป็นราชสกุล ตำนานเมืองจำปาศักดิ์ ฉะบับเจ้าพรหมเทวานุเคราะห์และเจ้าราชวงศ์เมืองนครจำปาศักดิ์ระบุว่า พระวิไชยราชสุริยวงษขัติยราชเป็นเชื้อสายเจ้าอุปราชเวียงจันทน์ ดังระบุในข้อความ *"ครั้งนั้นเจ้าหน้าอยู่บ้านสินท่า เป็นเชื้อสายสืบวงศ์วานมาแต่เจ้าอุปราชเวียงจันทน์คนเก่า"* อย่างไรก็ตาม พงษาวดารหัวเมืองมณฑลอิสาณระบุว่า พระวอและพระตามิได้เป็นเชื้อเจ้า ดังระบุในข้อความ *"แล้วนายวอ นายตา จะขอเปนที่มหาอุปราชฝ่ายน่า ราชกุมารทั้งสองเห็นว่า นายวอ นายตา มิได้เปนเชื้อเจ้า จึ่งตั้งให้นายวอ นายตา เปนแต่ตำแหน่งพระเสนาบดีณกรุงศรีสัตนาคนหุต"* 

## การปกครองบ้านเมือง
เชื้อสายพระวอพระตาก่อตั้งและปกครองเมืองต่าง ๆ ดังนี้

## ลำดับสายสกุลวงศ์

### พงศาวลีโดยสังเขป




### ลำดับอย่างละเอียด

## สายสกุลของทายาท

* ณ อุบล (พระราชทาน) - สกุลนี้สืบเชื้อสายพระประทุมวรราชสุริยวงศ์ และเจ้าอุปราชธรรมเทโวแห่งนครจำปาศักดิ์ ทางฝ่ายพระมารดา สายอุปฮาด (สุดตา) และอุปฮาด (โท) ผู้ขอรับพระราชทานนามสกุลสายนี้คือ พระอุบลเดชประชารักษ์ (เสือ ณ อุบล) กรมการเมืองพิเศษเมืองอุบลราชธานีในสมัยรัชกาลที่ 5
* ณ หนองคาย (พระราชทาน) - คือ พระปทุมเทวาภิบาล (บุญมา ณ หนองคาย)  มีพระยาวุฒาธิคุณ(แพ) รับพระราชทานนามสกุล จาก ร.6
* จิตตะยโศธร (พระราชทาน)
* สุวรรณกูฏ (พระราชทาน) - สกุลนี้สืบเชื้อสายผ่านทางพระพรหมราชวงศา (กุทอง สุวรรณกูฏ) เจ้าเมืองอุบลราชธานีลำดับที่3 บุตรของพระประทุมฯ ,พระบริคุฏคามเขต (โหง่นคำ สุวรรณกูฏ) เป็นผู้ขอรับพระราชทานนามสกุล
* พรหมวงศานนท์ (พระราชทาน)
* โทนุบล (พระราชทาน) - สกุลนี้สืบเชื้อสายผ่านทางเจ้าเมืองมหาชนะชัย (คำพูน สุวรรณกูฏ) ผู้ซึ่งเป็นบุตรของพระพรหมราชวงศา (กุทอง สุวรรณกูฏ) เจ้าเมืองอุบลราชธานีคนที่ 3 โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานนามท้าวคำพูนว่า "พระเรืองไชยชำนะ" เมืองมหาชนะชัยขึ้นตรงต่อเมืองอุบลราชธานี โดยต่อมาภายหลังเมืองมหาชนะชัยได้ถูกลดฐานะเป็นอำเภอภายใต้เมืองอุบลราชธานี โดยหลวงวัฒนวงศ์ โทนุบล (โทน สุวรรณกูฏ) ผู้เป็นหลานของพระเรืองชัยชนะ เป็นนายอำเภอคนแรก
* บุตโรบล (พระราชทาน) - สายนี้สืบมาจากราชบุตร (สุ่ย) และราชบุตร (คำ) บุตรของเจ้าสีหาราช (พลสุข) และท้าวโครต ทั้งสองท่านเป็นบุตรของพระตา และเป็นอนุชาของพระปทุมฯ ผู้รับพระราชทานสกุลคือ พระอุบลกิจประชากร (บุญเพ็ง บุตโรบล) สายสกุลนี้เป็นสายสกุลของอัญญานางเจียงคำ บุตโรบล (หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา) ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอฯ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์
* วิพาคย์พจนกิจ (พระราชทาน)
* รักขพันธ์ ณ หนองคาย (พระราชทาน) - คือ ลูกหลานพระยาวุฒาธิคุณ (แพ) ซึ่งจัดตั้งนามสกุลนี้ขึ้นมาใหม่
* วุฒาธิวงศ์ ณ หนองคาย (พระราชทาน) - คือ บุตรชายของพระยาวุฒาธิคุณ(แพ) ได้จัดตั้งใหม่ โดยนำนามของบิดาคือ พระยาวุฒาธิคุณ(แพ)มาบวกกับคำว่า อนุวงศ์
* กุประดิษฐ์ ณ หนองคาย (พระราชทาน)
* โพธิเสน ณ หนองคาย (พระราชทาน) - คือ ลูกหลานพระยาวุฒาธิคุณ (แพ) ซึ่งจัดตั้งนามสกุลนี้ขึ้นมาใหม่ 
*  จารุเกษม (พระราชทาน) - สกุลนี้สืบเชื้อสายผ่านทางอุปฮาดหมาคำ เป็นบุตรลำดับที่ 5 ในพระปทุมวรราชสุริยวงศ์(เจ้าคำผง) ผู้ขอเข้ารับพระราชทานนามสกุลคือรองอำมาตย์โทพระเกษมสำราญรัฐ (แสง จารุเกษม) เจ้าเมืองเขมราฐคนสุดท้ายและเป็นนายอำเภอคนแรกของเขมราฐหลังถูกลดฐานะจากเมืองเขมราฐธานี เป็นอำเภอเขมราฐ
* วงศ์ปัดสา - สายสกุล วงศ์ปัดสา สืบสายสกุลมาจากเจ้าเมืองขมราฐ คือพระเทพวงศา (พ่วย) ต้นปฐมสายนี้คือพระเทพวงศา (ก่ำ) ผู้เป็นบุตรพระวอ
* หมายมั่น
* เสนจันทร์ฒิไชย
* ประทุมทิพย์
* อุปยโสธร
* ปทุมชาติ
* อมรสิงห์
* อมรสิน
* ทองพิทักษ์ - สกุลนี้สืบเชื้อสายผ่านทางอุปฮาด (สุดตา) พี่ชายของพระพรหมราชวงศา (กุทอง สุวรรณกูฏ) บุตรของพระประทุมฯ ท้าวไกรยราช (พู) บุตรของอุปฮาด (สุดตา) เป็นผู้ขอรับพระราชทานนามสกุล
* อมรดลใจ - สกุลนี้สืบเชื้อสายผ่านทางพระอมรดลใจ (ท้าวสุริยวงศ์ อ้ม) เจ้าเมืองตระการพืชผลคนแรก ท่านนี้เป็นบุตรพระพรหมราชวงศา (กุทอง สุวรรณกูฏ) เจ้าเมืองอุบลราชธานีคนที่ 3 และเป็นเขยเจ้าครองนครจำปาศักดิ์
* แสงสิงห์แก้ว
* สิงหัษฐิต - สายนี้สืบเชื้อสายมาจากพระเกษโกมลสิงห์ขัตติยะ หลานของพระพรหมราชวงศา (กุทอง สุวรรณกูฏ) เจ้าเมืองอุบลราชธานีคนที่ 3 ผู้ขอรับพระราชทานนามสกุล คือ พระวิภาคย์พจนกิจ (หนูเล็ก สิงหัษฐิต - บิดาของเติม วิภาคย์พจนกิจ ผู้เขียนหนังสือ ประวัติศาสตร์อีสาน)
* โพธิ์ศรี
* ไนยกุล

## หมายเหตุ


## อ้างอิง


## แหล่งข้อมูลอื่น

* บำเพ็ญ ณ อุบล และคณะ. **อุบลราชธานี 200 ปี.** กรุงเทพฯ : ชวนพิมพ์, 2535.
* คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี. **เรื่องทรงตั้งเจ้าประเทศราชกรุงรัตนโกสินทร์รัชกาลที่ 1.** กรุงเทพฯ : สำนักธรรมเนียบนายกรัฐมนตรี, 2514.
* ราชวงศ์สุวรรณปางคำ
* ราชวงศ์สุวรรณปางคำ
* ราชวงศ์สุวรรณปางคำ