พระยาชัยสุนทร (ทอง)

**[[พระยาชัยสุนทร (ทอง)]]** หรืออีกนามเรียกว่า “**ท้าวทอง**” เป็นเจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 5 (พ.ศ. 2389–2394) เป็นต้นเชื้อสายตระกูลเช่น วงศ์กาฬสินธุ์ ทองเยี่ยม เป็นต้นซึ่งผู้ใช้นามสกุลส่วนใหญ่ตั้งรกรากและอาศัยอยู่ในจังหวัดสกลนครกาฬสินธุ์และร้อยเอ็ดในปัจจุบัน

## ชาติกำเนิด
เกิดเมื่อราวปี พ.ศ.ใดไม่ปรากฏ บิดาคือพระยาไชยสุนทร(เจียม) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 3 กับญานางทองคำ มีพี่น้องร่วมสายโลหิต 7 คน ได้แก่ 1)นางพัน 2)ท้าวทอง 3)ท้าวด่าง 4)ท้าวสุริยะ 5)ท้าวบุญมา 6)นางดา 7)นางหลอด เป็นต้น

## การรับราชการ
• เมื่อเติบโตขึ้นได้เข้ารับราชการในกรมการเมืองกาฬสินธุ์และได้รับการแต่งตั้งเป็นที่ “พันทอง” ตำแหน่งนายหมวด ในสมัยพระยาไชยสุนทร (เจียม) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 3 ได้เป็นที่ราชวงศ์และอุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ ในสมัยพระยาไชยสุนทร(หล้า) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 4
ภายหลังพระยาไชยสุนทร(หล้า) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 4 ได้ถึงแก่อนิจกรรมด้วยโรคชรา ใน ปี พ.ศ. 2380 กรมการเมืองกาฬสินธุ์ได้มีใบบอกกราบบังคมทูลให้โปรดเกล้าฯ พระทานสัญญาบัตรตั้งท้าวทอง เป็นที่พระยาไชยสุนทร เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ และท้าวปัดสา(ละ)บุตรท้าวหมาป้องเป็นที่อุปฮาด ท้าวกิ่งบุตรอุปฮาดหมาสุยเป็นที่ราชวงศ์ และท้าวขัตตินะ(เกษ)บุตรราชวงศ์เซียงโคตรเป็นที่ราชบุตร

•โปรดเกล้าฯพระราชทานเครื่องยศแก่กรมการเมืองประกอบบรรดาศักดิ์ดังนี้

**เจ้าเมืองกาฬสินธุ์**
“พานเงินเครื่องในถมสำรับหนึ่ง คนโทเงินถมยาดำหนึ่ง ลูกประคำทองหนึ่ง กระบี่บั้งเงินหนึ่ง สัปทนปัศตูหนึ่ง เสื้อเข้มขาบริ้วดีตัวหนึ่ง แพรทับทิมติดขลิบผืนหนึ่ง ชวานปักทองผืนหนึ่ง แพรขาวผืนหนึ่ง ผ้าปูมผืนหนึ่ง”
- พร้อมตราประทับประจำตำแหน่งเจ้าเมืองกาฬสินธุ์คือ “เทวดานั่งแท่นถือพระขรรค์และดอกบัว”

**อุปฮาด**
“ถาดหมากเงินคนโทเงินสำรับหนึ่ง สัปทนแพรคันหนึ่ง เสื้อเข้มขาบริ้วดีตัวหนึ่ง ผ้าโพกขลิบผืนหนึ่ง ผ้าดำปักทองผืนหนึ่ง แพรขาวผืนหนึ่ง ผ้าปูมผืนหนึ่ง”

**ราชวงศ์**
“ถาดหมากเงินคนโทเงินสำรับหนึ่ง สัปทนแพรคันหนึ่ง เสื้อเข้มขาบลายก้านแย่งตัวหนึ่ง ผ้าโพกขลิบผืนหนึ่ง ผ้าดำปักทองผืนหนึ่ง แพรขาวผืนหนึ่ง ผ้าปูมผืนหนึ่ง”

**ราชบุตร** 
“เสื้ออัตลัตดอกถี่ตัวหนึ่ง ผ้าโพกขลิบผืนหนึ่ง ผ้าดำปักทองผืนหนึ่ง แพรขาวผืนหนึ่ง ผ้าปูมผืนหนึ่ง”

## เหตุการณ์สำคัญ
•ปี พ.ศ. 2391 พระยาไชยสุนทร(ทอง) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ มีใบบอกว่า พระศรีสุวรรณ(พระคำแดง) เจ้าเมืองแซงบาดาลป่วยถึงแก่กรรม จึงขอโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งอุปฮาด(จำปา) เป็นที่”พระศรีสุวรรณ” ว่าราชการเมืองแซงบาดาลต่อไป

•ปี พ.ศ. 2392 พระยาไชยสุนทร(ทอง) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์  สร้างวัดหัวเมือง(ปัจจุบันคือวัดหอไตรปิฎการาม)ซึ่งเกิดอัคคีภัยเหลือแต่หอไตรปิฎก 

•ปี พ.ศ. 2394 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 เสด็จสวรรคต พระยาไชยสุนทร(ทอง)และกรมการเมืองก็ลงไปกรุงเทพ ร่วมถวายเพลิงศพด้วยในครั้งนั้น พระยาไชยสุนทร(ทอง) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ได้ป่วยไข้ป่า ก็ถึงแก่อนิจกรรมที่กรุงเทพมหานคร

## ถึงแก่กรรม
พระยาไชยสุนทร(ทอง) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 5 แก่อนิจกรรมด้วยโรคไข้ป่า ราชการเป็นเจ้าเมืองสนองพระเดชพระคุณ 5 ปี ที่กรุงเทพมหานคร ลูกหลานได้ทำการประชุมเพลิงศพที่กรุงเทพฯแล้วจึงกราบทูลรัชกาลที่ 4 ว่าได้ถึงแก่อนิจกรรมแล้วและสิ้นประวัติพระยาไชยสุนทร (ทอง) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 5 เพียงเท่านี้

## ทายาท
**พระยาไชยสุนทร(ทอง)** สมรสกับ **อัญญานางคำ** มีบุตร 3 คน ได้แก่

1) **พระอินทิสาร(ขี่)** ราชบุตรเมืองสกลนคร(พ.ศ. 2389-2394)และราชวงศ์เมืองกาฬสินธุ์(พ.ศ. 2394-2412)สมรสกับใครสืบไม่ได้ มีบุตร 6 คน ได้แก่ 1)นางเกษี 2)นางแก้ว 3)นางเหนี่ยว 4)นางเจียง 5)นางกระแต 6)ท้าวอินที  เป็นต้น

2) **พระไชยสุนทร(เหม็น)** อุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ เมื่อปี พ.ศ. 2415-2419 สมรสกับใครสืบไมได้ มีบุตร 3 คน ได้แก่  1)ท้าวมหายศ 2)ท้าวจัน 3)ท้าวเชียงขะ เป็นต้น 

3) **พระไชยสุนทร(หนูหมี)** อุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ สมรสกับ นางขำ มีบุตร 4 คน ได้แก่
1)นางเสริม 2)นางบู่ทอง 3)ท้าวทับ 4)ท้าวตัน 5)นางเสริม 6)นางทิพคลี(ประคีย์) เป็นต้น 

## สายสกุลทายาทและเครือญาติ
* **วงศ์กาฬสินธุ์**และ**อาษาไชย**และ**ทองทวี** ต้นสกุลคือ
**พระอินทิสาร(ขี่)** ราชบุตรเมืองสกลนครและราชวงศ์เมืองกาฬสินธุ์และสมรสกับใครสืบไม่ได้ มีบุตรด้วยกัน 6 คน ได้แก่ 

**1)นางเกษี** สมรสกับใครสืบไม่ได้และมีบุตรกี่คนไม่ปรากฏ 

**2)นางแก้ว** สมรสกับใครสืบไมได้และมีบุตรกี่คนไม่ปรากฏ 

**3)นางเหนี่ยว** สมรสกับ นายธรรมโนเรศ กัลป์ปาเสนา มีบุตร 3 คน ได้แก่ 1)นายบัว 2)นางสีใคร 3)นายสงวน เป็นต้น

**4)นางเจียง**  สมรสกับ นายเพียร อุปพงศ์ มีบุตร 2 คือ 1)นางเวียง 2)นางถ่าย เป็นต้น

**5)นางกระแต** สมรสกับ ท้าวฮดทะเสน วงศ์กาฬสินธุ์ มีบุตร 6 คน ได้แก่ 1)นายบัว 2)นายต้น 3)นายเฮ้า 4)นางสุ 5)นางน้อย 6)นางกานี เป็นต้น

**6)ท้าวอินที วงศ์กาฬสินธุ์** สมรสกับ นางจันทร์ มีบุตร 4 คน ได้แก่ 1)นายพรม 2)นางเกียน 3)นางบัวเสี้ยน สมรสกับ นายเขียน อุปพงศ์ 4)นางคำเปลี่ยน เป็นต้น

**พระไชยสุนทร(เหม็น)** อุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ เมื่อปี พ.ศ. 2415-2419 สมรสกับใครสืบไมได้ มีบุตร 3 คน ได้แก่   

**1)ท้าวมหายศ** **วงศ์กาฬสินธุ์** สมรสกับใครสืบไม่ได้ มีบุตร 3 คน ได้แก่  1)นายทิตย์สั้น 2)นายทิตย์เภา 3)นายทิตย์พุฒ เป็นต้น 

**2)ท้าวจัน** **วงศ์กาฬสินธุ์** สมรสกับ นางทองแก้ว วงศ์กาฬสินธุ์ บุตรีคนที่ 5 ของพระอุปสิทธิ์(สีน) กรมการเมืองสกลนครกับนางเขียว มีบุตร 1 คน ได้แก่ 1)นางแป๊ะ สมรสกับ นายพิมพ์ อัศวาวุฒิ เป็นต้น 

**3)ท้าวเชียงขะ วงศ์กาฬสินธุ์** เป็นต้น  

ท่านเหล่านี้คือผู้ใช้นามสกุลรุ่นแรกโดยส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในตัวอำเภอเมืองของจังหวัดสกลนครและกาฬสินธุ์
* **ทองเยี่ยม** ต้นสกุลคือ**พระไชยสุนทร(หนูหมี)** อุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ เมื่อปี พ.ศ. 2426-2433 สมรสมกับนางขำ บุตรีคนที่ 4 ของพระยาไชยสุนทร(กิ่ง) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 4 มีบุตร 6 คน ได้แก่ 

**1)นางเสริม** 

**2)นางบู่ทอง** 

**3)ท้าวทับ** (ผู้ตั้งนามสกุลทองเยี่ยม)

**4)ท้าวตัน** 

**5)นางเสริม** 

**6)นางทิพคลี(ประคีย์)** สมรสกับ ขุนสรรบรรพกิจ(สายทอง ศรีกาฬสินธุ์) บุตรคนที่ 6 ของหลวงสุนทรวุฒิรักษ์(มี ศรีกาฬสินธุ์)มีบุตร 5 คน ได้แก่ 1)นางแสงเงิน 2)นายบันเทิง 3)นายบัณฑูร 4)นางแสงบุหงา 5)นางเกษรา เป็นต้น

โดยท่านเหล่านี้คือผู้ใช้นามสกุล**”ทองเยี่ยม”**รุ่นแรกโดยส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในตัวอำเภอเมืองของจังหวัดกาฬสินธุ์

## สายตระกูล



## อ้างอิง


หมวดหมู่:เจ้าเมืองกาฬสินธุ์
ชัยสุนทร (ทอง)
หมวดหมู่:ราชวงศ์ลาว
หมวดหมู่:เชื้อสายเจ้าโสมพะมิตร