พิพิธภัณฑ์ศิริราชพิมุขสถาน

**พิพิธภัณฑ์ศิริราชพิมุขสถาน** เป็นพิพิธภัณฑ์ส่วนหนึ่งของโรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ตั้งอยู่ในแขวงศิริราช เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร เดิมคือ **สถานีรถไฟธนบุรี** (หรือ **บางกอกน้อย**) ตั้งอยู่ในแขวงศิริราช เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร เคยเป็นสถานีต้นทางแห่งแรกของทางรถไฟสายใต้

## ประวัติ

### สถานีรถไฟ

#### บางกอกน้อย (หลังเก่า)

#### ธนบุรี (หลังใหม่)
สถานีรถไฟธนบุรีได้รับการออกแบบโดยหม่อมเจ้าโวฒยากร วรวรรณ ก่อสร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2493

เมื่อแรกนั้น ขบวนรถไฟสายใต้ทุกขบวน จะมีต้นทางปลายทางที่สถานีธนบุรีแห่งนี้ จนกระทั่งการก่อสร้างสะพานพระราม 6 ซึ่งถือเป็นสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาแห่งแรก  สำเร็จ เป็นการเชื่อมทางรถไฟสายเหนือ/สายอีสาน และสายใต้เข้าด้วยกัน  รถไฟสายใต้จึงได้มีการเปลี่ยนต้นทาง-ปลายทางไปยังสถานีกรุงเทพบ้าง  แต่กระนั้น ก็ยังมีขบวนรถไฟสายใต้อีกหลายขบวน ที่มีต้นทางและปลายทางที่สถานีธนบุรี  ซึ่งในปัจจุบัน ขบวนรถที่มีต้นทางและปลายทางที่สถานีธนบุรี ประกอบด้วยขบวนรถธรรมดา 8 ขบวน ขบวนรถชานเมือง 2 ขบวน และรถเร็ว 2 ขบวน 

เดิมทีอาคารสถานีบางกอกน้อย (ชื่อเมื่อแรกตั้ง) มิใช่ตัวอาคารที่เห็นในปัจจุบัน ซึ่งอาคารดั้งเดิมของสถานีบางกอกน้อยนั้นเป็นอาคารชั้นเดียวตั้งอยู่ริมทางรถไฟ (ทางประธาน) ด้านทิศใต้ ไม่ได้อยู่ปลายรางอย่างเมื่อมีการก่อสร้างขึ้นมาใหม่ เมื่อครั้งสงครามโลกครั้งที่ 2 กองทัพญี่ปุ่นได้ตั้งกองบัญชาการขึ้นที่สถานีรถไฟบางกอกน้อย จากนั้นไม่นาน ฝ่ายสัมพันธมิตรได้ส่งเครื่องบินเข้ามาทิ้งระเบิดสถานีรถไฟบางกอกน้อยอย่างหนัก ตัวอาคารสถานีรถไฟบางกอกน้อยได้รับความเสียหายบางส่วน แต่ที่ทำการรับส่งสินค้าที่ตั้งอยู่บริเวณริมแม่น้ำเจ้าพระยาและคลังเก็บสินค้าริมคลองบางกอกน้อยถูกทิ้งระเบิดเสียหายทั้งหมด ต่อมาได้มีการก่อสร้างสถานีรถไฟบางกอกน้อยขึ้นมาใหม่ โดยรื้ออาคารสถานีเดิมออกไปพร้อมกับปรับปรุงและขยายย่านสถานีเดิม ตัวอาคารสถานีเป็นลักษณะอาคารสถาปัตยกรรมแบบใหม่ ซึ่งมีความโดดเด่น และสวยงามอย่างยิ่ง ตัวอาคารก่อสร้างจากอิฐสีแดง มีหอนาฬิกาตั้งตระหง่าน เห็นได้ชัดเจน และตั้งชื่ออย่างเป็นทางการว่า สถานีธนบุรี

### พิพิธภัณฑ์
ปัจจุบัน การรถไฟแห่งประเทศไทยได้มอบที่ดินบริเวณสถานีธนบุรี ให้แก่คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล จำนวน 33 ไร่ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของโรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ทำให้ไม่มีการเดินรถไฟสายใต้จากสถานีธนบุรี ตั้งแต่วันที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2546 โดยมีการเปลี่ยนต้นทาง-ปลายทางไปยัง "สถานีบางกอกน้อย" เป็นสถานีแห่งใหม่ ถัดออกไปราว 800 เมตร ซึ่งการรถไฟแห่งประเทศไทย ได้เคยจัดตั้งขึ้นไว้ก่อนหน้านี้ ถือเป็นสถานีชั้น 4 ต่อมาเมื่อเดือนมกราคม 2547 การรถไฟแห่งประเทศไทย ได้มีการเปลี่ยนชื่อสถานี "บางกอกน้อย" เป็น "ธนบุรี" ส่งผลให้สถานีรถไฟธนบุรี (ริมแม่น้ำเจ้าพระยา) กับสถานีรถไฟบางกอกน้อย (บริเวณบ้านเนิน) กลายเป็น **สถานีรถไฟธนบุรี (เดิม)** (ริมแม่น้ำเจ้าพระยา) และ **สถานีรถไฟธนบุรี** (บริเวณบ้านเนิน) ตามลำดับ

## ในวัฒนธรรมประชานิยม
สถานีรถไฟธนบุรีเป็นสถานที่อ้างอิงถึงในวรรณกรรมเรื่อง *[[คู่กรรม]]* ประพันธ์โดยทมยันตี ด้วยเป็นฉากจบและสถานที่เสียชีวิตของโกโบริ พระเอกในเรื่อง

## ระเบียงภาพ

ไฟล์:SIRIRAJ BIMUKSTHAN MUSEUM - Bldg 1 - panoramio (2).jpg|ป้ายชื่อพิพิธภัณฑ์ศิริราชพิมุขสถานและหอนาฬิกา (ด้านขวามือในรูป)
ไฟล์:สถานีรถไฟธนบุรี (เดิม ) เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร (3).jpg|ตึกสูงทางด้านหลังเป็นที่ตั้งของโรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์
ไฟล์:Thonburi railway station.jpg|สถานีรถไฟธนบุรี เดิมใน พ.ศ. 2549


## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* พิพิธภัณฑ์ศิริราชพิมุขสถาน - Google Arts & Culture
* พิพิธภัณฑ์ศิริราชพิมุขสถาน - พิพิธภัณฑ์และหอจดหมายเหตุ ณ มหาวิทยาลัยมหิดล

ธนบุรี
ธนบุรี
ศิริราชพิมุขสถาน
หมวดหมู่:โบราณสถานในเขตบางกอกน้อย
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างริมแม่น้ำเจ้าพระยา
หมวดหมู่:คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
หมวดหมู่:สถานีขนส่งผู้โดยสารในเขตบางกอกน้อย
หมวดหมู่:สถานีรถไฟ สายใต้
หมวดหมู่:สถานที่ที่ตั้งชื่อตามพระนามของพระบรมวงศานุวงศ์ไทย