มารศรี อิศรางกูร ณ อยุธยา

**มารศรี อิศรางกูร ณ อยุธยา** (เกิด 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2463)  เป็นนักแสดงและนักพากย์ภาพยนตร์สตรีชาวไทย ที่มีอายุยืนยาวที่สุด ได้รับสมญานามเป็น **"ศิลปิน 5 แผ่นดิน"** มารศรีอยู่ในวงการบันเทิง ทั้งการพากย์และการแสดงตั้งแต่ปี พ.ศ. 2482 จนถึงกลางปี พ.ศ. 2555 ระยะเวลาในการทำงานในวงการทั้งสิ้น 73 ปี ได้รับคัดเลือกให้เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง ประจำปี พ.ศ. 2542 ในปัจจุบันเป็นศิลปินแห่งชาติที่อายุมากที่สุด

## ประวัติ
มารศรี เดิมมีชื่อว่า มารศรี หินลาด มีชื่อเล่นว่า "ศรี" เกิดเมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2463 (แต่ข้อมูลโดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ระบุเกิดเมื่อ 2 มกราคม พ.ศ. 2465 ซึ่งถ้านับแบบปัจจุบัน จะตรงกับวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2466) ที่มณฑลปราจีนบุรี (จังหวัดปราจีนบุรี) เป็นบุตรนายผัน กับนางลม่อม หินลาด 

มารศรี เข้าสู่วงการบันเทิงจากการเป็นนักแสดงตลกจำอวดขณะอายุได้ 19 ปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2482 ร่วมกับอบ บุญติด, ดอกดิน กัญญามาลย์, สุคนธ์ คิ้วเหลี่ยม และสมควร กระจ่างศาสตร์ ในยุคสมัยที่ละครเวทีเฟื่องฟูในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ทั้งยังได้แสดงร่วมกับนักแสดงรุ่นราวคราวเดียวกันที่มากฝีมือหลายท่าน เช่น สมชาย อาสนจินดา, สุพรรณ บูรณะพิมพ์, สุลาลีวัลย์ สุวรรณทัต, รัตนาภรณ์ อินทรกำแหง, ชาลี อินทรวิจิตร, มาลี เวชประเสริฐ, สุรสิทธิ์ สัตยวงษ์, กัณฑรีย์ นาคประภา, ล้อต๊อก, ชูศรี มีสมมนต์, จุรี โอศิริ เป็นต้น อันเป็นการแจ้งเกิดในวงการแสดงของตนเอง

ด้านครอบครัวสมรสกับหม่อมหลวงรุจิรา อิศรางกูร และได้ทำงานเป็นนักพากย์ภาพยนตร์ในชื่อ "รุจิรา - มารศรี" เป็นคู่นักพากย์ที่มีชื่อเสียงและเป็นที่นิยมของผู้ชมภาพยนตร์มายาวนานร่วมครึ่งศตวรรษ ก่อนจะมาผันตัวเป็นนักแสดงในภาพยนตร์และละครโทรทัศน์ในเวลาต่อมา  
 
ชีวิตครอบครัว มีบุตร-ธิดา 3 คน ได้แก่ 
* อรสา อิศรางกูร ณ อยุธยา (เกิด 18 มกราคม พ.ศ. 2485)
* จิรศักดิ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา (เกิด 26 มกราคม พ.ศ. 2491 เสียชีวิต 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2554)
* จิระวดี อิศรางกูร ณ อยุธยา (เกิด 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2500)

สำหรับละครเวทีที่สร้างชื่อให้กับ มารศรี มากที่สุดคือ ละครเวทีเรื่อง "วนิดา" (2486) จากบทประพันธ์ของ ‘วรรณสิริ’ โดยเป็นนักแสดงหญิงคนแรกที่รับบทเป็น "วนิดา วงศ์วิบูลย์" หญิงสาวที่ถูกบิดาสั่งจับแต่งงานกับ พันตรีประจักษ์ มหศักดิ์ นายทหารม้าที่ต้องมารับเคราะห์กรรมแทนน้องชาย ที่ติดหนี้กู้เงินจาก นายดาว บิดาของวนิดา จนต้องเกือบถูกฟ้องล้มละลาย

และแสดงละครเวทีอีกหลากหลายเรื่อง เช่น *วันทามารีอา, ลานอโศก, นางบุญใจบาป, คุณหญิงพวงแข* เป็นต้น

เมื่อละครเวทีได้รับความนิยมลดลง จึงได้ผันตัวจากนักแสดงละครเวทีเป็นนักแสดงในภาพยนตร์และละครโทรทัศน์ในเวลาต่อมา โดยเป็นทั้งนักแสดงนำ นางเอก นางร้าย และนักแสดงสมทบ

มารศรีได้รับรางวัลต่าง ๆ มากมาย เช่น

* รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ สาขานักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม จากภาพยนตร์เรื่อง โอวตี่ (พ.ศ. 2529)
* รางวัลศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง ภาพยนตร์และละคร นักแสดง-นักพากย์ (พ.ศ. 2542)
* รางวัลโทรทัศน์ทองคำ สาขารางวัลเกียรติยศคนทีวี (พ.ศ. 2548)

ก่อนที่จะหยุดพักการแสดงในช่วงกลางปี พ.ศ. 2555 เนื่องด้วยอายุที่มากขึ้นและสุขภาพ รวมระยะเวลาในการทำงานในวงการทั้งสิ้น 73 ปี ซึ่งถือได้ว่าเป็นนักแสดงหญิงที่ทำงานอยู่ในวงการแสดงมากที่สุดคนหนึ่งของไทย จนได้รับฉายาว่า "ศิลปิน 5 แผ่นดิน"

## ผลงานการแสดง
มารศรีมีผลงานการแสดงทั้งแนวชีวิตและแนวชวนหัว กับงานพากย์ภาพยนตร์ตั้งแต่ยุค 16 มม.จนถึงยุคหนังสโคป 35 มม. เช่น *บาปทรมาน, วนิดา, สายโลหิต, นันทาวดี, ไทรโศก, [[ผู้ชนะสิบทิศ]], [[เป็ดน้อย]] (ไม่ใส่เครดิตร่วมแสดง), [[เกาะสวาทหาดสวรรค์]], [[มันมากับความมืด]], [[เขาชื่อกานต์]], สันติ-วีณา, โอวตี่, เครือฟ้า* และอีกหลายเรื่องเป็นผู้พากย์เสียงลงฟิล์ม เช่น *[[ละครเร่]]* รวมทั้งงานแสดงละครโทรทัศน์ที่มีชื่อเสียง เช่น *[[คมพยาบาท]]* (ทางช่อง 4 บางขุนพรหม เมื่อพ.ศ. 2512) จนถึงปัจจุบัน  

สำหรับละครเวทีที่สร้างชื่อให้กับ มารศรี มากที่สุดคือ ละครเวทีเรื่อง "วนิดา" (2486) โดยเป็นนักแสดงหญิงคนแรกที่รับบทเป็น "วนิดา วงศ์วิบูลย์" และละครเวทีอีกหลากหลายเรื่อง เช่น *วันทามารีอา, ลานอโศก, นางบุญใจบาป, คุณหญิงพวงแข* เป็นต้น

ได้รับรางวัลนักแสดงหญิงยอดเยี่ยม รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ ครั้งที่ 6 ประจำปีพ.ศ. 2529 จากเรื่อง *โอวตี่* และการเชิดชูเกียรติในฐานะศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง ประจำปีพ.ศ. 2542 และรางวัลเกียรติยศคนทีวี จัดโดยรางวัลโทรทัศน์ทองคำ ประจำปีพ.ศ. 2548 ร่วมกับ พิชัย วาศนาส่ง และ สินีนาฏ โพธิเวส

### ละครเวที
*พ.ศ. 2485-2497: นักแสดงละครเวทีที่ได้รับความนิยมมาก
*พ.ศ. 2485 : วนิดา รับบท วนิดา
*พ.ศ. 2487 : วันทามารีอา
*พ.ศ. 2490 : ลานอโศก
*พ.ศ. 2490 : กรุงสะท้าน
*พ.ศ. 2492 : ขุนวรวงศา
*พ.ศ. 2494 : นางบุญใจบาป
*พ.ศ. 2495 : คุณหญิงพวงแข
*พ.ศ. 2496 : ล่องอเวจี(สาวเวียงฟ้า) รับบทเป็น ฟ้างาม/ฟองจันทร์

### แสดงภาพยนตร์
*พ.ศ. 2493 : บาปทรมาน
*พ.ศ. 2494 : พี่ชาย
*พ.ศ. 2496 : วนิดา
*พ.ศ. 2496 : ฟ้ามุ่ย
*พ.ศ. 2497 : หนูจ๋า
*พ.ศ. 2497 : คำสั่งสาป
*พ.ศ. 2498 : ขวัญใจคนจน
*พ.ศ. 2498 : เมียแก้ว
*พ.ศ. 2498 : ซนแต่สวย
*พ.ศ. 2498 : หญิงสามผัว
*พ.ศ. 2498 : ทาษเทวี
*พ.ศ. 2498 : ห้วงรักเหวลึก
*พ.ศ. 2499 : สุดสายใจ
*พ.ศ. 2500 : สายโลหิต
*พ.ศ. 2501 : เทวรูปหยก
*พ.ศ. 2505 : นันทาวดี
*พ.ศ. 2506 : นางกระต่ายป่า
*พ.ศ. 2508 : เงิน เงิน เงิน
*พ.ศ. 2509 : โสนน้อยเรือนงาม
*พ.ศ. 2509 : ผู้ชนะสิบทิศ ตอน ยอดขุนพล
*พ.ศ. 2510 : ไทรโศก
*พ.ศ. 2510 : ล่าพยาบาท
*พ.ศ. 2510 : ผู้ชนะสิบทิศ ตอน บุเรงนองถล่มหงสาวดี
*พ.ศ. 2510 : ผู้ชนะสิบทิศ ตอน บุเรงนองลั่นกลองรบ
*พ.ศ. 2510 : สิงห์สองแผ่นดิน
*พ.ศ. 2511 : เป็ดน้อย
*พ.ศ. 2511 : พระลอ
*พ.ศ. 2511 : เรือจ้าง
*พ.ศ. 2511 : สีดา
*พ.ศ. 2511 : ลาวแพน
*พ.ศ. 2512 : ไทยน้อย
*พ.ศ. 2512 : เจ้าหญิง
*พ.ศ. 2512 : เกาะสวาทหาดสวรรค์
*พ.ศ. 2512 : ดาวรุ่ง
*พ.ศ. 2512 : ขวัญหล้า
*พ.ศ. 2512 : แสงเดือน
*พ.ศ. 2513 : บ้านสาวโสด
*พ.ศ. 2513 : เรารักกันไม่ได้
*พ.ศ. 2513 : แม่นาคพระนคร
*พ.ศ. 2513 : จอมโจรมเหศวร
*พ.ศ. 2513 : อีสาวบ้านไร่
*พ.ศ. 2513 : รักนิรันดร์
*พ.ศ. 2513 : จุ๊บแจง
*พ.ศ. 2514 : คนึงหา
*พ.ศ. 2514 : แม่นม
*พ.ศ. 2514 : ยั่วรัก
*พ.ศ. 2514 : พิษผยอง
*พ.ศ. 2514 : ปานจันทร์
*พ.ศ. 2514 : โฉมตรูภูธร
*พ.ศ. 2514 : กว่าจะรักกันได้
*พ.ศ. 2514 : น้องนางบ้านนา
*พ.ศ. 2514 : มันมากับความมืด
*พ.ศ. 2514 : แก้วขนเหล็ก
*พ.ศ. 2514 : จอมเจ้าชู้
*พ.ศ. 2514 : ดวงใจสวรรค์
*พ.ศ. 2514 : ทะโมนไพร
*พ.ศ. 2514 : วิวาห์พาฝัน
*พ.ศ. 2514 : โกรธกันทำไม
*พ.ศ. 2515 : วิวาห์ลูกทุ่ง
*พ.ศ. 2515 : แควเสือ
*พ.ศ. 2515 : เจ้าลอย
*พ.ศ. 2515 : หยาดฝน
*พ.ศ. 2515 : ระเริงชล
*พ.ศ. 2515 : รักต้องห้าม
*พ.ศ. 2515 : มนต์รักดอกคำใต้
*พ.ศ. 2515 : ลูกสาวนายพล
*พ.ศ. 2515 : สุดสายป่าน
*พ.ศ. 2515 : แม่อายสะอื้น
*พ.ศ. 2515 : แม่เนื้อทอง
*พ.ศ. 2515 : ขวัญใจลูกทุ่ง
*พ.ศ. 2515 : กว๊านพะเยา
*พ.ศ. 2516 : สาวภูไท
*พ.ศ. 2516 : เด่นดวงเดือน
*พ.ศ. 2516 : แก้วตาขวัญใจ
*พ.ศ. 2516 : ภูกระดึง
*พ.ศ. 2516 : สักขีแม่ปิง
*พ.ศ. 2516 : ไม้ป่า
*พ.ศ. 2516 : สายชล
*พ.ศ. 2516 : มารรัก
*พ.ศ. 2516 : ซำเหมา
*พ.ศ. 2516 : เหลือแต่รัก
*พ.ศ. 2516 : เขาชื่อกานต์
*พ.ศ. 2516 : แหวนทองเหลือง
*พ.ศ. 2516 : เจ้าปลิวสิงห์สุพรรณ
*พ.ศ. 2516 : ผาเวียงทอง
*พ.ศ. 2516 : สุดหัวใจ
*พ.ศ. 2516 : พิษพยาบาท
*พ.ศ. 2517 : โสมสลัว
*พ.ศ. 2517 : นี่หรือผู้หญิง
*พ.ศ. 2517 : อาถรรพ์สวาท
*พ.ศ. 2517 : ด้วยปีกของรัก
*พ.ศ. 2517 : อย่ารักฉัน
*พ.ศ. 2517 : นางร้อยชื่อ
*พ.ศ. 2517 : เจ้าดวงดอกไม้
*พ.ศ. 2517 : ดอกคูนเสียงแคน
*พ.ศ. 2517 : มัจจุราชสีน้ำผึ้ง
*พ.ศ. 2517 : บุษบาขายรัก
*พ.ศ. 2517 : พ่อจอมโวย
*พ.ศ. 2517 : คุณครูที่รัก
*พ.ศ. 2517 : แม่
*พ.ศ. 2517 : ผัวเช่า
*พ.ศ. 2518 : เผ็ด
*พ.ศ. 2518 : หนี้รัก
*พ.ศ. 2518 : ลูกผู้ชาย
*พ.ศ. 2518 : ไฟรักสุมทรวง
*พ.ศ. 2518 : คำมั่นสัญญา
*พ.ศ. 2518 : มาหยารัศมี
*พ.ศ. 2518 : เพื่อเธอที่รัก
*พ.ศ. 2518 : หัวใจราชสีห์
*พ.ศ. 2519 : นางงูเห่า
*พ.ศ. 2519 : สันติ-วีณา
*พ.ศ. 2519 : เทวดาเดินดิน
*พ.ศ. 2519 : มือปืนขี้แย
*พ.ศ. 2519 : ลาวคำหอม
*พ.ศ. 2519 : กบฎหัวใจ
*พ.ศ. 2519 : บ้องไฟ
*พ.ศ. 2519 : เพลิงแพร
*พ.ศ. 2519 : ชาติอาชาไนย
*พ.ศ. 2519 : ความรักสีดำ
*พ.ศ. 2519 : ดับสุริยา
*พ.ศ. 2519 : วัยอลวน
*พ.ศ. 2519 : อสูรสวาท
*พ.ศ. 2519 : น้ำตาหยดสุดท้าย
*พ.ศ. 2519 : บ่อเพลิงที่โพทะเล
*พ.ศ. 2520 : ทองพูน โคกโพ ราษฎรเต็มขั้น
*พ.ศ. 2520 : อย่าลืมฉัน
*พ.ศ. 2520 : ไอ้ตีนโต
*พ.ศ. 2520 : ล่า
*พ.ศ. 2520 : 3 นัด
*พ.ศ. 2520 : ชื่นชีวานาวี
*พ.ศ. 2520 : แม่ดอกกัญชา
*พ.ศ. 2520 : ปล้นอเมริกา
*พ.ศ. 2521 : บุษบาก๋ากั่น
*พ.ศ. 2521 : เลือดในดิน
*พ.ศ. 2521 : ทีเด็ดคู่เขย
*พ.ศ. 2521 : หัวใจกุ๊กกิ๊ก
*พ.ศ. 2521 : วัยรัก
*พ.ศ. 2521 : แรกรัก
*พ.ศ. 2521 : ดวงเศรษฐี
*พ.ศ. 2521 : เหนือกว่ารัก
*พ.ศ. 2521 : นักล่าผาทอง
*พ.ศ. 2521 : พ่อเสือลูกสิงห์
*พ.ศ. 2521 : กาม
*พ.ศ. 2521 : รักระแวง
*พ.ศ. 2521 : กุญแจรัก
*พ.ศ. 2522 : สามคนผัวเมีย
*พ.ศ. 2522 : แม่เขียวหวาน
*พ.ศ. 2522 : สลักจิต
*พ.ศ. 2522 : หัวใจวิปริต
*พ.ศ. 2522 : แม่ค้าขายผัก
*พ.ศ. 2522 : เพียงคำเดียว
*พ.ศ. 2523 : ละอองดาว
*พ.ศ. 2523 : ซาตานที่รัก
*พ.ศ. 2523 : รุ้งเพชร
*พ.ศ. 2523 : เครือฟ้า
*พ.ศ. 2523 : สิงห์แม่น้ำแคว
*พ.ศ. 2523 : พจมาน สว่างวงศ์
*พ.ศ. 2523 : สู้อย่างสิงห์
*พ.ศ. 2523 : ผัวนอกคอก
*พ.ศ. 2523 : ช้ำเพราะรัก
*พ.ศ. 2523 : หนึ่งน้องนางเดียว
*พ.ศ. 2524 : กามนิต วาสิฎฐี
*พ.ศ. 2524 : ดิน น้ำ ลม ไฟ
*พ.ศ. 2524 : สุดทางรัก
*พ.ศ. 2524 : สุดปรารถนา
*พ.ศ. 2524 : ค่าของคน
*พ.ศ. 2524 : วันที่แม่รอ
*พ.ศ. 2524 : สวัสดีคนสวย
*พ.ศ. 2524 : รักโอ้รัก
*พ.ศ. 2524 : ใครกำหนด
*พ.ศ. 2524 : ดอกฟ้าและโดมผู้จองหอง
*พ.ศ. 2525 : ปริศนา
*พ.ศ. 2525 : เล็บครุฑ 78
*พ.ศ. 2525 : แม่หอยหลอด
*พ.ศ. 2525 : แววมยุรา
*พ.ศ. 2525 : แรงรัก 
*พ.ศ. 2525 : น้ำพริกก้นถ้วย
*พ.ศ. 2525 : นี่หรือมนุษย์
*พ.ศ. 2525 : นางแมวป่า
*พ.ศ. 2526 : ขุนโจร 5 นัด
*พ.ศ. 2526 : แม่กระชังก้นรั่ว
*พ.ศ. 2526 : หัวใจทมิฬ
*พ.ศ. 2526 : สาวแดดเดียว
*พ.ศ. 2526 : ไฟรักอสูร
*พ.ศ. 2527 : ครูเสือ
*พ.ศ. 2527 : เสือลากหาง
*พ.ศ. 2527 : ลูกทุ่งพเนจร
*พ.ศ. 2527 : ดาวประดับบ่า
*พ.ศ. 2527 : ฟ้าบันดาล
*พ.ศ. 2527 : รัศมีแข
*พ.ศ. 2527 : ลวดหนาม
*พ.ศ. 2527 : ช่างร้ายเหลือ
*พ.ศ. 2527 : วันนั้นคงมาถึง
*พ.ศ. 2528 : คุณหญิงตราตั้ง
*พ.ศ. 2528 : ปางรัก
*พ.ศ. 2528 : หัวใจเถื่อน
*พ.ศ. 2528 : ข้างหลังภาพ
*พ.ศ. 2529 : โอวตี่
*พ.ศ. 2529 : แสงสูรย์
*พ.ศ. 2529 : เกมมหาโชค
*พ.ศ. 2529 : เครื่องแบบสีขาว
*พ.ศ. 2530 : ปรารถนาแห่งหัวใจ
*พ.ศ. 2530 : ฆ่าปิดปาก
*พ.ศ. 2531 : หมอกสวาท
*พ.ศ. 2533 : เก่งจริงนะแม่คุณ
*พ.ศ. 2533 : โอวตี่ 2
*พ.ศ. 2533 : พรุ่งนี้ฉันจะรักคุณ
*พ.ศ. 2534 : เดี๋ยวเล็ก เดี๋ยวใหญ่
*พ.ศ. 2536 : สบายบรื๋อ 2 ตอน บรื๋อเบิกบาน
*พ.ศ. 2537 : แม่นาคพระโขนง
*พ.ศ. 2537 : กาเหว่าที่บางเพลง
*พ.ศ. 2539 : คู่กรรม 2
*พ.ศ. 2541 : กล่อง
*พ.ศ. 2544 : สุริโยไท
*พ.ศ. 2549 : นาค รักแท้ วิญญาณ ความตาย
*พ.ศ. 2549 : ข้าวเหนียวหมูปิ้ง

### ผลงานพากย์เสียง
*พ.ศ. 2495 : เจดีย์หัก(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2495 : ขุนศึก(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2495 : วิญญาณปาฏิหาริย์(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2495 : รามเกียรติ์ ตอน สิ้นแสงไอยสูรย์(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2496 : ตำรวจตระเวนชายแดน(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2496 : ฟ้ามุ่ย(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2496 : พรานนาวี(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2496 : วนิดา(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2497 : นางไพร(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2497 : ศรีราชา(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2497 : ล่องแพ(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2497 : เจ้าสาวชาวไร่(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2497 : หนูจ๋า(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2497 : แม่ศรีเรือน(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2497 : มารหัวใจ(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2497 : โอเคสังข์ทอง(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2497 : สามเสือสมุทร(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2497 : หัวใจมาร(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2497 : น้ำตาชาย(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2497 : กังวานไพร(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2497 : เสือน้อย(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2498 : คนจริง(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2498 : หญิงคนชั่ว(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2498 : แดนมิคสัญญี(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2498 : วารุณี(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2498 : สลัดดำ(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2498 : ทาษเทวี(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2498 : หญิงสามผัว(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2498 : เมียแก้ว(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2498 : ยอดรักคนยาก(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2498 : เกวียนหัก(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2498 : เกียรติศักดิ์ทหารไทย(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2498 : ขุนโจรสามร้อยยอด(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2498 : ทหารเสือพระเจ้าตาก(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2499 : สุดสายใจ(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2499 : สุดหล้าฟ้าเขียว(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2499 : ขุนศึกน่านเจ้า(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2499 : หนีเมีย(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2499 : สุดทางรัก(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2499 : ดอกฟ้าและโดมผู้จองหอง(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2499 : ปีศาจคะนองรัก(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2499 : 7 มุมเมือง(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2499 : กัปตันยุทธ(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2499 : ยิงทิ้ง(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2499 : ลูกแก้วเมียขวัญ(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2499 : เศรษฐีอนาถา(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2499 : นักสืบพรานตอนจำเลยไม่พูด(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2499 : นางใบ้(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2500 : ยอดพิศวาส(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2500 : แก้วกัลยา(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2500 : ขุนโจร5นัด(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2500 : ไพรกว้าง(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2500 : บัวขาว(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2500 : ไพรพเนจร(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2500 : ประกาศิตศาลเตี้ย(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2500 : รักจำแลง(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2500 : สายโลหิต(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2500 : สุภาพบุรุษสลึมสลือ(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2501 : อกสามศอก(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2501 : หนึ่งต่อเจ็ด(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2501 : ไกรทอง(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2501 : เทวรูปหยก(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2501 : ยอดชาย(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2501 : การะเกด(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2501 : อำนาจกับอำนาจ(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2502 : เชลยรัก(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2502 : เลือดทาแผ่นดิน(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2503 : ปู่โสมเฝ้าทรัพย์(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2503 : ยอดมนุษย์(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2503 : รอยไถ(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2504 : ม่านไข่มุก(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2505 : บันทึกรักของพิมพ์ฉวี(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2507 : ภูติพิศวาส(พากย์ร่วมกับม.ล.รุจิรา)
*พ.ศ. 2509 : หมอชนินทร์ผู้วิเศษ(ร่วมกับม.ล.รุจิรา)

### ละครโทรทัศน์
* พ.ศ. 2503 : เกียรติศักดิ์ทหารเสือ ช่อง 5
* พ.ศ. 2507 : แผลเก่า ช่อง 4
* พ.ศ. 2510 : พระเจ้าอชาตศัตรู ช่อง 4
* พ.ศ. 2512 : คมพยาบาท ช่อง 4
* พ.ศ. 2516 : ริษยา ช่อง 4
* พ.ศ. 2516 : กากี ช่อง 3
* พ.ศ. 2517 : นางสิบสอง ช่อง 7
* พ.ศ. 2518 : ตะวันขึ้นที่อ่าวพังงา ช่อง 5
* พ.ศ. 2518 : ต้อยติ่ง ช่อง 5
* พ.ศ. 2519 : ปมด้อย ช่อง 5
* พ.ศ. 2519 : ผู้ชนะสิบทิศ ช่อง 9
* พ.ศ. 2520 : รักในสายหมอก ช่อง 5
* พ.ศ. 2520 : เรือนรุ้งระลึกชาติ ช่อง 5
* พ.ศ. 2521 : ดวงตาสวรรค์ ช่อง 3
* พ.ศ. 2521 : เมียจำเป็น ช่อง 5
* พ.ศ. 2522 : มนต์ดำ ช่อง 3
* พ.ศ. 2522-2523 : ชุมทางชีวิต ตอน ชะตารัก ช่อง 5
* พ.ศ. 2523 : ชั่วลมหายใจสุดท้าย ช่อง 5
* พ.ศ. 2524 : จิตไม่ว่าง ช่อง 3
* พ.ศ. 2524 : ชลาลัย ช่อง 9
* พ.ศ. 2524 : สลักจิต ช่อง 3
* พ.ศ. 2524 : มายา ช่อง 9
* พ.ศ. 2524 : ความรักแสนกล ช่อง 5
* พ.ศ. 2524 : เพลงชีวิต ช่อง 9
* พ.ศ. 2525 : ริษยา ช่อง 5
* พ.ศ. 2525 : ผู้ชายในอดีต รับเชิญ ช่อง 9
* พ.ศ. 2525 : ไฟหนาว ช่อง 9
* พ.ศ. 2526 : คุณยายกายสิทธิ์ ช่อง 5
* พ.ศ. 2526 : คนเดินดิน ช่อง 9
* พ.ศ. 2526 : รักไม่มีช่องว่าง ช่อง 9
* พ.ศ. 2526 : อีแตน ช่อง 3
* พ.ศ. 2526 : จนกว่า...จะถึงวันนั้น ช่อง 5
* พ.ศ. 2526 : พิษอารมณ์ ช่อง 9
* พ.ศ. 2526 : ทุ่งทองกวาว ช่อง 3
* พ.ศ. 2527 : พนันรัก ช่อง 5
* พ.ศ. 2527 : นางแมวป่า ช่อง 7
* พ.ศ. 2527 : คอนโดมิเนียม ช่อง 7
* พ.ศ. 2527 : ลานภุมรา ช่อง 3
* พ.ศ. 2527 : แผลหัวใจ ช่อง 3
* พ.ศ. 2527 : ทายาทท่านผู้หญิง ช่อง 5
* พ.ศ. 2528 : ลูกผู้ชายไม้ตะพด ช่อง 7
* พ.ศ. 2528 : เบญจรงค์ห้าสี รับเชิญ ช่อง 3
* พ.ศ. 2528 : กตัญญูพิศวาส ช่อง 3
* พ.ศ. 2528 : ตี๋ใหญ่ ช่อง 3
* พ.ศ. 2528 : ค่าของคน ช่อง 3
* พ.ศ. 2529 : มาเฟียซาอุ ช่อง 5
* พ.ศ. 2529 : กุหลาบไร้หนาม ช่อง 3
* พ.ศ. 2529 : เปรต ช่อง 7
* พ.ศ. 2529 : โผน กิ่งเพชร ช่อง 5
* พ.ศ. 2529 : วังไวกูณฑ์ ช่อง 3
* พ.ศ. 2529 : วัยซน ช่อง 7
* พ.ศ. 2530 : ปริศนา รับเชิญ ช่อง 3
* พ.ศ. 2530 : ตะวันขึ้นที่อ่าวพังงา ช่อง 3
* พ.ศ. 2530 : ซูซี่ ซิงซิง ช่อง 5
* พ.ศ. 2530 : สกาวเดือน ช่อง 7
* พ.ศ. 2530 : บ่วงกรรม ช่อง 7
* พ.ศ. 2531 : สามีตีตรา ช่อง 3
* พ.ศ. 2531 : เวิ้งระกำ ช่อง 7
* พ.ศ. 2531 : คนเริงเมือง ช่อง 3
* พ.ศ. 2531 : เจ้าสาวของอานนท์ ช่อง 3
* พ.ศ. 2531 : มายา ช่อง 9
* พ.ศ. 2531 : บ้านของพรุ่งนี้ ช่อง 7
* พ.ศ. 2532 : เมียหลวง ช่อง 7
* พ.ศ. 2532 : สมการวัย ช่อง 7
* พ.ศ. 2533 : เพื่อนผมชื่อสมปอง ช่อง 5
* พ.ศ. 2533 : เลือดสุพรรณ ช่อง 5
* พ.ศ. 2533 : แม่มดแจ๋วแหวว ช่อง 3
* พ.ศ. 2533 : ข้าวนอกนา ช่อง 7
* พ.ศ. 2533 : วงศาคณาญาติ ช่อง 3
* พ.ศ. 2533 : ล่องเรือหารัก ช่อง 3
* พ.ศ. 2533 : บัวแล้งน้ำ ช่อง 7
* พ.ศ. 2533 : ขมิ้นกับปูน รับเชิญ ช่อง 7
* พ.ศ. 2534 : ละอองเทศ ช่อง 7
* พ.ศ. 2534 : ผู้การเรือเร่ ช่อง 5
* พ.ศ. 2535 : มะกอกเทวดา ช่อง 3
* พ.ศ. 2535 : บ่วง ช่อง 3
* พ.ศ. 2535 : ทางโค้ง ช่อง 3
* พ.ศ. 2535 : ลางรัก ช่อง 5
* พ.ศ. 2535 : ตราบดินสิ้นฟ้า ช่อง 3
* พ.ศ. 2535 : จะไม่มีช่องว่างระหว่างเรา ช่อง 5
* พ.ศ. 2535 : อรุณสวัสดิ์ ช่อง 7
* พ.ศ. 2535 : ไผ่ลอดกอ ช่อง 3
* พ.ศ. 2536 : ลิขิตชีวิต ช่อง 7
* พ.ศ. 2536 : ภูติสาวเจ้าเสน่ห์ ช่อง 3
* พ.ศ. 2536 : นักข่าวหัวเห็ด ช่อง 7
* พ.ศ. 2536 : เงารัก ช่อง 3
* พ.ศ. 2536 : เรือนแรม ช่อง 3
* พ.ศ. 2536 : ภูตพยาบาท ช่อง 3
* พ.ศ. 2536 : เทพบุตรสุดเวหา รับเชิญ ช่อง 5
* พ.ศ. 2536 : คนละโลก ช่อง 5
* พ.ศ. 2536 : วันนี้ที่รอคอย ช่อง 7
* พ.ศ. 2537 : ล่า รับเชิญ ช่อง 5
* พ.ศ. 2537 : เมียนอกหัวใจ ช่อง 3
* พ.ศ. 2537 : ความฝันที่ถูกทำลาย ช่อง 5
* พ.ศ. 2537 : แสงสูรย์ ช่อง 3
* พ.ศ. 2537 : เพลิงสีรุ้ง ช่อง 5
* พ.ศ. 2537 : คลื่นชีวิต รับเชิญ ช่อง 3
* พ.ศ. 2537 : เพลิงรัก เพลิงแค้น ช่อง 3
* พ.ศ. 2538 : ร่มฉัตร ช่อง 3
* พ.ศ. 2538 : เสราดารัล ช่อง 7
* พ.ศ. 2538 : เงาราหู ช่อง 3
* พ.ศ. 2538 : ปราสาทสีขาว ช่อง 7
* พ.ศ. 2538 : นางอาย ช่อง 3
* พ.ศ. 2538 : ผู้ใหญ่ลีกับนางมา รับเชิญ ช่อง 5
* พ.ศ. 2538 : มนต์รักลูกทุ่ง รับเชิญ ช่อง 7
* พ.ศ. 2539 : บ้านสอยดาว ช่อง 7
* พ.ศ. 2539 : ดารายัณ ช่อง 5
* พ.ศ. 2539 : ดั่งดวงหฤทัย ช่อง 7
* พ.ศ. 2539 : ชมรมขนหัวลุก ตอน เลือดบาป ช่อง 5
* พ.ศ. 2540 : เรือนมยุรา รับเชิญ ช่อง 3
* พ.ศ. 2540 : ทานตะวัน ช่อง 3
* พ.ศ. 2540 : บิ๊กเสี่ย ช่อง 7
* พ.ศ. 2540 : กระท่อมไม้ไผ่ ช่อง 7
* พ.ศ. 2540 : นางสาวไม่จำกัดนามสกุล ช่อง 5
* พ.ศ. 2540 : แก้วจอมแก่น ช่อง 5
* พ.ศ. 2541 : จากฝันสู่นิรันดร รับเชิญ ช่อง 3
* พ.ศ. 2541 : สุรพล(คนจริง) สมบัติเจริญ รับเชิญ ช่อง 3
* พ.ศ. 2542 : โดดเดี่ยวไม่เดียวดาย ช่อง 5
* พ.ศ. 2542 : อรุณสวัสดิ์ ช่อง 3
* พ.ศ. 2542 : เสน่ห์นางงิ้ว ช่อง 3
* พ.ศ. 2542 : โดมทอง ช่อง 7
* พ.ศ. 2542 : ดาวกลางดง รับเชิญ ช่อง 7
* พ.ศ. 2543 : ใต้ร่มไม้เลื้อย เรือนศิรา ช่อง 7
* พ.ศ. 2543 : มัสยา ช่อง 7
* พ.ศ. 2543 : มิติใหม่ หัวใจเดิม ช่อง 7
* พ.ศ. 2543 : พันท้ายนรสิงห์ ช่อง 7
* พ.ศ. 2543 : ดุจฟ้าไร้ดาว ช่อง 7
* พ.ศ. 2543 : แม่ย่านาง รับเชิญ ช่อง 3
* พ.ศ. 2543 : รักทะเล้น ช่อง 3
* พ.ศ. 2543 : หลวิชัยคาวี ช่อง 7
* พ.ศ. 2544 : กากเพชร ช่อง 3
* พ.ศ. 2544 : นายฮ้อยทมิฬ ช่อง 7
* พ.ศ. 2544 : พี่เลี้ยงกึ่งสำเร็จรูป ช่อง 3
* พ.ศ. 2544 : ต้นรัก ช่อง 7
* พ.ศ. 2544 : เรือนนพเก้า ช่อง 3
* พ.ศ. 2544 : ไฟกามเทพ ช่อง 3
* พ.ศ. 2544 : ซิงตึ๊ง ช่อง 3
* พ.ศ. 2545 : ผู้กองยอดรัก ช่อง 3
* พ.ศ. 2545 : ใครกำหนด ช่อง 7
* พ.ศ. 2545 : บ่วงบรรจถรณ์ ช่อง 3
* พ.ศ. 2545 : สู่ฝันตะบันแข้ง ช่อง 3
* พ.ศ. 2545 : วัยร้ายเฟรชชี่ ช่อง 3
* พ.ศ. 2545 : บังเอิญรวยช่วยไม่ได้ รับเชิญ ช่อง 5
* พ.ศ. 2546 : สิบตำรวจโทบุญถึง ช่อง 7
* พ.ศ. 2546 : พุทธานุภาพ รับเชิญ ช่อง 3
* พ.ศ. 2546 : วิมานดิน ช่อง 3
* พ.ศ. 2546 : ทีเด็ด ครูพันธุ์ใหม่จิตพิสัยเดือด ช่อง 3
* พ.ศ. 2548 : โสดสโมสร ตอน บ้านนี้ไม่มีแมลง ช่อง 3
* พ.ศ. 2548 : วีรบุรุษกองขยะ ช่อง 7
* พ.ศ. 2549 : อมฤตาลัย ช่อง 3
* พ.ศ. 2550 : ตุ๊กตาเริงระบำ ช่อง 7
* พ.ศ. 2553 : พยัคฆ์ยี่เก ช่อง 7
* พ.ศ. 2553 : เหนือเมฆ ช่อง 3
* พ.ศ. 2555 : รักออกอากาศ ช่อง 3

## รางวัล
* รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ จากภาพยนตร์เรื่อง โอวตี่ (พ.ศ. 2529)
* รางวัลศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง ภาพยนตร์และละคร นักแสดง-นักพากย์ (พ.ศ. 2542)
* รางวัลโทรทัศน์ทองคำ สาขารางวัลเกียรติยศคนทีวี (พ.ศ. 2548)
* รางวัลภาพยนตร์ไทย ชมรมวิจารณ์บันเทิง ครั้งที่ 24 สาขาเกียรติคุณแห่งความสำเร็จ (พ.ศ. 2559)
* รางวัลผู้มีอายุ 100 ปีขึ้นไป จากสมาคมสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 

หมวดหมู่:นักแสดงจากจังหวัดปราจีนบุรี
หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงอาวุโส
หมวดหมู่:นักแสดงละครโทรทัศน์หญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงภาพยนตร์หญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงละครเวทีหญิง
หมวดหมู่:นักพากย์หญิงชาวไทย
หมวดหมู่:ราชสกุลอิศรางกูร
หมวดหมู่:ณ อยุธยา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวไทยในศตวรรษที่ 20
หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวไทยในศตวรรษที่ 21
หมวดหมู่:ชาวไทยที่มีอายุเกิน 100 ปี
หมวดหมู่:ผู้ได้รับรางวัลโทรทัศน์ทองคำ รางวัลเกียรติยศคนทีวี
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลนักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยมสุพรรณหงส์
หมวดหมู่:ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง