รางวัลอิกโนเบล

[thumb|ใน ค.ศ. 2000 ได้มีการประกาศรางวัลอิกโนเบลสาขาฟิสิกส์ให้กับ [Andre Geim|อังเดร เกม จากมหาวิทยาลัยรัดเบาด์ไนเมเคิน และ ไมเคิล เบอร์รี จากมหาวิทยาลัยบริสตอล สหราชอาณาจักร สำหรับการทำให้กบที่ยังมีชีวิตอยู่ลอยด้วยพลังแม่เหล็ก]]
**อิก โนเบล** () ย่อมาจากรางวัลอิกโนเบล (Ignoble Nobel prizes) เป็นรางวัลที่มอบให้แก่ผลงานทางวิทยาศาสตร์หรืองานวิจัยที่ไม่น่าจะเป็นไปได้ เช่น ระหว่างน้ำเชื่อมกับน้ำธรรมดามนุษย์จะว่ายในน้ำไหนได้ไวกว่ากัน ก่อตั้งโดย มาร์ก อับราฮัมส์ ตั้งแต่ ค.ศ. 1991 มีการมอบรางวัลทุกปีโดยมอบปีละ 10 รางวัลในแต่ละสาขาที่ต่างกันไป อับราฮัมส์ตั้งรางวัลนี้ขึ้นมาเพื่อฉายแสงให้กับโครงการวิทยาศาสตร์แปลก ๆ ที่ไม่ได้รับความสนใจจากกองบรรณาธิการนิตยสารวิทยาศาสตร์ ซึ่งงานวิจัยแปลก ๆ เหล่านี้อาจสูญหายไปในอนาคต  

ผู้ชนะจะได้รับถ้วยรางวัลทำจากกระดาษ โดยต้องพิมพ์ออกมาประกอบเองจากไฟล์พีดีเอฟที่ส่งไปให้ รวมทั้งจะได้รับธนบัตรมูลค่า 10 ล้านล้านดอลลาร์ซิมบับเวอีกด้วย  

## ประวัติ
left|thumb|232x232px|มาร์ค อับราฮัมส์ ในปี 2008
รางวัล Ig Nobel ก่อตั้งขึ้นในปี 1991 โดย มาร์ค อับราฮัมส์ บรรณาธิการและผู้ร่วมก่อตั้ง Annals of Improbable Research อดีตบรรณาธิการบริหารของ Journal of Irreproducible Results ซึ่งเป็นพิธีกรในงานประกาศรางวัลทุกงาน รางวัลดังกล่าวจะมอบให้กับการค้นพบ "ที่ไม่สามารถหรือไม่ควรทำซ้ำ" รางวัลสิบรางวัลจะมอบให้ทุกปีในหมวดหมู่ต่างๆ รวมถึงหมวดหมู่รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ เคมี สรีรวิทยา/การแพทย์ วรรณกรรม เศรษฐศาสตร์ และสันติภาพ แต่ยังมีหมวดหมู่อื่นๆ เช่น สาธารณสุข วิศวกรรมศาสตร์ ชีววิทยา และการวิจัยสหวิทยาการ รางวัลอิกโนเบล มอบให้กับผู้ที่ประสบความสำเร็จอย่างแท้จริง ยกเว้นรางวัลสามรางวัลที่มอบให้ในปีแรกแก่ Josiah S. Carberry, Paul DeFanti,และ Thomas Kyle นักวิทยาศาสตร์สมมติ รางวัลเหล่านี้มักถูกวิพากษ์วิจารณ์ผ่านเสียดสี เช่น รางวัลสองรางวัลที่มอบให้แก่การวิจัยโฮมีโอพาธี รางวัลด้าน "การศึกษาวิทยาศาสตร์" มอบให้แก่กรมศึกษาธิการแห่งรัฐแคนซัสและคณะกรรมการศึกษาธิการแห่งรัฐโคโลราโดสำหรับจุดยืนของพวกเขาเกี่ยวกับการสอนวิวัฒนาการ และรางวัลที่มอบให้แก่ Social Text หลังจากเหตุการณ์ Sokal อย่างไรก็ตาม รางวัลเหล่านี้มักจะดึงดูดความสนใจไปที่บทความทางวิทยาศาสตร์ที่มีเนื้อหาตลกขบขันหรือคาดไม่ถึง ตัวอย่างเช่น การค้นพบว่าการมีอยู่ของมนุษย์มีแนวโน้มที่จะกระตุ้นอารมณ์ทางเพศของนกกระจอกเทศ ไปจนถึงคำกล่าวที่ว่าหลุมดำเป็นไปตามข้อกำหนดทางเทคนิคทั้งหมดสำหรับการเป็นที่ตั้งของนรก ไปจนถึงการวิจัยเกี่ยวกับ "กฎห้าวินาที" ซึ่งเป็นความเชื่อที่เสียดสีว่าอาหารที่ตกลงบนพื้นจะไม่ปนเปื้อนหากเก็บขึ้นมาภายในห้าวินาที

เซอร์ อังเดร ไกม์ ผู้ได้รับรางวัลอิกโนเบลในปี 2000 จากการทำให้กบลอยขึ้นด้วยพลังแม่เหล็ก ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ในปี 2010 จากผลงานของเขาเกี่ยวกับคุณสมบัติทางแม่เหล็กไฟฟ้าของกราฟีน เขาเป็นบุคคลเดียวเท่านั้น ณ ปี 2024 ที่ได้รับรางวัลทั้งโนเบลและอิกโนเบล

## การประกาศรางวัล
รางวัลส่วนใหญ่มอบให้โดยผู้ได้รับรางวัลโนเบล ซึ่งเดิมจัดขึ้นที่ห้องบรรยายของสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ แต่ในปี 1994 ได้ย้ายไปที่โรงละครแซนเดอร์สในมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดเป็นเวลาหลายปี และเนื่องจากการระบาดของโควิด-19 งานจึงจัดขึ้นทางออนไลน์ทั้งหมดในช่วงปี 2020 ถึง 2023 พิธีการกลับมาจัดขึ้นที่สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์อีกครั้งในเดือนกันยายน 2024 พิธีนี้ได้รับการสนับสนุนร่วมกันโดย สมาคมคอมพิวเตอร์ฮาร์วาร์ด, สมาคมนิยายวิทยาศาสตร์ฮาร์วาร์ด–แรดคลิฟฟ์ และ สมาคมนักศึกษาฟิสิกส์ฮาร์วาร์ด–แรดคลิฟฟ์

งานนี้มีเรื่องตลกอยู่หลายเรื่อง เช่น Miss Sweetie Poo เด็กผู้หญิงที่ร้องซ้ำๆ ว่า "หยุดเถอะ ฉันเบื่อแล้ว (Please stop, I'm bored)" ด้วยเสียงแหลมสูงหากผู้พูดพูดนานเกินไป พิธีมอบรางวัลจะปิดท้ายด้วยคำพูดว่า "ถ้าคุณไม่ได้รับรางวัล—และโดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าคุณได้รับรางวัล—ขอให้โชคดีในปีหน้า!" 

การโยนเครื่องบินกระดาษขึ้นบนเวทีเป็นประเพณีที่สืบทอดกันมายาวนาน เป็นเวลาหลายปีที่ศาสตราจารย์รอย เจ. กลอเบอร์ (Roy J. Glauber) ทำหน้าที่กวาดเครื่องบินออกจากเวทีในฐานะ "ผู้ดูแลไม้กวาด" อย่างเป็นทางการ Glauber ไม่สามารถเข้าร่วมพิธีมอบรางวัลในปี 2005 ได้เนื่องจากเขากำลังเดินทางไปสตอกโฮล์มเพื่อรับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์

"ขบวนพาเหรดของผู้มีชื่อเสียง" ที่เข้ามาในห้องโถงมีกลุ่มสนับสนุนเข้าร่วมด้วย ในพิธีเมื่อปี 1997 ทีม "นักวิจัยเรื่องเซ็กส์แบบไครโอเจนิก" ได้แจกแผ่นพับที่มีชื่อว่า "เซ็กส์ปลอดภัยที่อุณหภูมิ 4 เคลวิน" ผู้แทนจากพิพิธภัณฑ์ศิลปะแย่ ๆ (Museum of Bad Art) มักจะมาแสดงผลงานบางชิ้นจากคอลเลกชันของตน

## การเผยแพร่
พิธีดังกล่าวได้รับการบันทึกและออกอากาศทางสถานีวิทยุสาธารณะแห่งชาติในสหรัฐอเมริกา และถ่ายทอดสดทางอินเทอร์เน็ต การบันทึกดังกล่าวจะออกอากาศทุกปีในวันศุกร์หลังวันขอบคุณพระเจ้าของสหรัฐอเมริกา ในรายการวิทยุสาธารณะ Science Friday เพื่อเป็นการยกย่องเหตุการณ์นี้ ผู้ชมจะตะโกนชื่อของไอรา แฟลโทว์ พิธีกรรายการวิทยุ

หนังสือ 2 เล่มได้รับการตีพิมพ์พร้อมคำอธิบายเกี่ยวกับผู้ได้รับรางวัล ได้แก่ รางวัลอิกโนเบลและรางวัลอิกโนเบล 2 ซึ่งภายหลังได้เปลี่ยนชื่อเป็น The Man Who Tried to Clone Himself

การทัวร์ Ig Nobel เป็นส่วนหนึ่งของสัปดาห์วิทยาศาสตร์แห่งชาติในสหราชอาณาจักรมาตั้งแต่ปี 2546ทัวร์นี้ยังได้เดินทางไปออสเตรเลียหลายครั้ง มหาวิทยาลัยอาร์ฮุสในเดนมาร์กในเดือนเมษายน 2009 อิตาลี และเนเธอร์แลนด์

## ผลสืบเนื่อง
บทความใน The National เมื่อเดือนกันยายน 2009 ชื่อว่า "A noble side to Ig Nobels" ระบุว่า แม้ว่ารางวัล Ig Nobel จะเป็นเพียงการวิพากษ์วิจารณ์งานวิจัยเล็ก ๆ น้อย ๆ แต่ประวัติศาสตร์ก็แสดงให้เห็นว่างานวิจัยเล็ก ๆ น้อย ๆ บางครั้งก็นำไปสู่ความก้าวหน้าที่สำคัญ ตัวอย่างเช่น 

ในปี 2006 การศึกษาวิจัยที่แสดงให้เห็นว่ายุงมาลาเรียชนิดหนึ่ง (Anopheles gambiae) ชอบกลิ่นของชีส Limburger และกลิ่นเท้ามนุษย์เท่า ๆ กัน ได้รับรางวัลอิกโนเบล ในสาขาชีววิทยา จากผลการวิจัยโดยตรงเหล่านี้ กับดักที่ใส่ชีสชนิดนี้จึงถูกวางไว้ในตำแหน่งที่สำคัญเพื่อต่อสู้กับการแพร่ระบาดของมาเลเรียในแอฟริกา 

และก่อนที่อังเดร ไกม์ (Andre Geim) จะได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ในปี 2010 จากผลงานวิจัยเกี่ยวกับแกรฟีน เขาก็ได้เคยได้รับรางวัลอิกโนเบล สาขาฟิสิกส์ร่วมกับไมเคิล เบอร์รี่ (Michael Berry) จากผลงานการลอยตัวของกบโดยใช้แม่เหล็กในปี 2000 ซึ่งต่อมาในปี 2022 ได้มีการรายงานว่าผลงานดังกล่าวเป็นแรงบันดาลใจให้กับศูนย์วิจัยแรงโน้มถ่วงบนดวงจันทร์ของจีน

## ชาวไทยได้ที่ได้รับรางวัลอิกโนเบล
ในปี 2013 คณะแพทย์ชาวไทยได้รับรางวัลในสาขาสาธารณสุข จากผลงานเรื่องการต่ออวัยวะเพศที่ถูกตัดขาด ในงานวิจัยเรื่อง "การจัดการทางศัลยกรรมในการระบาดของการตัดอวัยวะเพศในสยาม (Surgical management of an epidemic of penile amputations in siam)" ซึ่งเป็นเทคนิคที่พวกเขาแนะนำ ยกเว้นในกรณีที่อวัยวะเพศที่ถูกตัดถูกเป็ดกินบางส่วน

และในปี 2015 ในสาขาเศรษฐศาสตร์ สำหรับตำรวจนครบาลกรุงเทพ เสนอจ่ายเงินพิเศษให้เจ้าพนักงานตำรวจ หากไม่รับสินบน

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อผู้ได้รับรางวัลอิกโนเบล

## อ้างอิง

* สุดยอดไอเดียบรรเจิด (ที่ไม่น่าจะเกิดได้) ตบเท้าคว้า “อิกโนเบล 2005”  

หมวดหมู่:รางวัลด้านวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์
หมวดหมู่:อารมณ์ขันในวิทยาศาสตร์
หมวดหมู่:รางวัลอิกโนเบล