ไฟนอลแฟนตาซี แทกติกส์: เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์

***ไฟนอลแฟนตาซี แทกติกส์: เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์*** (; ) เป็นวิดีโอเกมเล่นตามบทบาทเชิงยุทธวิธีที่พัฒนาและเผยแพร่โดยสแควร์เอนิกซ์สำหรับเพลย์สเตชัน พอร์เทเบิล (PSP) เกมนี้เป็นเวอร์ชันที่ได้รับการปรับปรุงของ*[[ไฟนอลแฟนตาซี แทกติกส์]]* ที่ทำขึ้นสำหรับเพลย์สเตชัน ซึ่งเปิดตัวใน ค.ศ. 1997

ภาค*เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์*เป็นเกมที่สองที่ได้รับการประกาศในซีรีส์วิดีโอเกม "อิวาลิซอัลไลแอนซ์" ของสแควร์เอนิกซ์ ซึ่งมีฉากอยู่ในโลกสมมุติของอิวาลิซ โดยมีเกมแรกคือ*[[ไฟนอลแฟนตาซี XII: เรเวแนนต์วิงส์]]* (ภาคต่อของ*[[ไฟนอลแฟนตาซี XII]]*) และเกมที่สามคือ*[[ไฟนอลแฟนตาซี แทกติกส์ เอ2: กรีมัวร์ออฟเดอะริฟต์]]* (ซึ่งทั้งสองเกมนี้วางจำหน่ายในระบบนินเท็นโด ดีเอส) โดยอิวาลิซ (ในช่วงพื้นฉากของเกม) มีเทคโนโลยีที่สอดคล้องกับยุคกลางตอนปลายของประวัติศาสตร์มนุษย์พร้อมกับเวทมนตร์ทั่วไป และความสามารถเหนือธรรมชาติที่พบในเกม*ไฟนอลแฟนตาซี*ส่วนใหญ่ ผู้เล่นควบคุมทหารรับจ้างชื่อแรมซาที่พบว่าตัวเองเข้าไปพัวพันกับสงครามกลางเมืองและปีศาจร้ายยุคโบราณที่เริ่มยึดครองโลก จากผู้สูงศักดิ์โดยกำเนิด เขาได้ถูกบังคับให้ประเมินความคิดเห็นของสามัญชนอีกครั้งเมื่อเพื่อนสนิทที่ต่ำต้อยของเขาเริ่มปฏิวัติต่อต้านอำนาจปกครองของอิวาลิซ

เกมดังกล่าวได้รับการปรับปรุงใหม่ในระหว่างการพัฒนาเพื่อใช้ประโยชน์จากอัตราส่วนหน้าจอ และความสามารถทางเทคนิคของเพลย์สเตชัน พอร์เทเบิล ซึ่งส่งผลให้มีคัตซีนใหม่, ความจุสำหรับผู้เล่นหลายคน รวมถึงคุณสมบัติอื่น ๆ ภาค*วอร์ออฟเดอะไลออนส์*ยังมีตัวละครใหม่ที่สามารถเล่นได้จากเกม*ไฟนอลแฟนตาซี*อื่น ๆ เช่น บัลเธียร์จาก*[[ไฟนอลแฟนตาซี XII]]* และลูโซ เคลเมนส์ จาก*[[ไฟนอลแฟนตาซี แทกติกส์ เอ2: กรีมัวร์ออฟเดอะริฟต์]]* รวมถึงการกลับมาของตัวละครโปรดอย่างคลาวด์ สไตรฟ์ จาก*[[ไฟนอลแฟนตาซี VII]]* ที่สามารถเล่นได้ในเกมต้นฉบับ โดยภาค*เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์*ได้รับการวิจารณ์ที่หนักแน่นเมื่อมีการเปิดตัว ตลอดจนได้รับการปรับให้เหมาะกับโทรศัพท์มือถือและแท็บเล็ต

## เนื้อหาและรูปแบบการเล่น

*ไฟนอลแฟนตาซี แทกติกส์: เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์* เป็นเกมเล่นตามบทบาทเชิงกลยุทธ์ผลัดกันเล่น ที่มีฉากอยู่ในโลกสมมุติของอิวาลิซ โดยเกมเป็นสงครามระหว่างราชอาณาจักรอิวาลิซและออร์ดาเลียซึ่งเป็นราชอาณาจักรที่อยู่ใกล้กัน โดยได้รับการบอกเล่าในฐานะเอกสารทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับการกระทำของตัวละครจำนวนมากซึ่งมาจากความขัดแย้งทั้งสองฝ่าย ในขณะที่ยังคงการเล่าเรื่องหลักของ*ไฟนอลแฟนตาซี แทกติกส์* ด้วยการปรับเทศวิวัฒน์ ภาค*วอร์ออฟเดอะไลออนส์*ยังมีการอ้างอิงที่เชื่อมโยงกับเกมอื่น ๆ ที่อยู่ในอิวาลิซ รวมถึงบัลเธียร์จาก*[[ไฟนอลแฟนตาซี XII]]* และลูโซ เคลเมนส์ จาก*[[ไฟนอลแฟนตาซี แทกติกส์ เอ2: กรีมัวร์ออฟเดอะริฟต์]]*

การยุทธ์ของภาค*วอร์ออฟเดอะไลออนส์*สามารถเปรียบเทียบได้กับเกมกระดานเช่นหมากรุก โดยแต่ละตัวหมากจะสอดคล้องกับสมาชิกคณะในบัญชีรายชื่อนักรบปัจจุบันของแรมซา นักสู้แต่ละคนอาจเคลื่อนที่ไปบนกระดานคล้ายกริดตามการจัดสรรการเคลื่อนที่ของพวกเขา เช่นเดียวกับการโจมตีนักรบของศัตรู หรือเปิดใช้ความสามารถที่ซับซ้อนมากขึ้น ส่วนภูมิประเทศของแต่ละแผนที่จะกำหนดขอบเขตและความคล่องตัวของนักรบ ทหารของแรมซาแต่ละคนสามารถสวมใส่จ็อบตามแบบแผนของ*[[ไฟนอลแฟนตาซี]]* ตั้งแต่นักดาบและนักธนูมาตรฐาน ไปจนถึงผู้เชี่ยวชาญด้านเวทมนตร์ และไปจนถึงตำแหน่งที่แปลกใหม่ยิ่งขึ้น เช่น อัศวินมังกรและนักเต้น เมื่อการกระทำบรรลุเป้าหมายในระหว่างการยุทธ์จะมอบค่าประสบการณ์และคะแนนจ็อบให้แก่ตัวละครแต่ละตัว ซึ่งสามารถใช้เพื่อจัดซื้อความสามารถใหม่ได้ ซึ่งในภาค*เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์*มีทั้งหมด 22 จ็อบ เมื่อตัวละครได้เรียนรู้ทักษะจากจ็อบแล้ว พวกเขาจะสามารถเข้าถึงมันได้อย่างถาวร แม้ว่าจะมีกลุ่มทักษะหลักเพียงกลุ่มเดียวในแต่ละครั้งและขึ้นอยู่กับจ็อบ ความสามารถหลายอย่าง เช่น ความสามารถที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนที่หรือการถูกศัตรูโจมตียังคงสามารถติดตั้งได้หากตัวละครเปลี่ยนจ็อบในภายหลัง เกมนี้ยังมีคุณสมบัติระบบการสิ้นชีพถาวร — โดยหากตัวละครไร้ความสามารถจากความเสียหายที่มากเกินไปและไม่ได้รับการเยียวยาภายในหลาย ๆ เทิร์น พวกเขาจะตายอย่างถาวร และไม่สามารถใช้งานได้อีกในการต่อสู้

นอกการต่อสู้ ผู้เล่นสามารถเคลื่อนที่ไปรอบ ๆ บนแผนที่เหนือโลก (overworld map) ได้ ซึ่งนี่ไม่ใช่การเคลื่อนไหวที่อิสระเหมือนเกม*ไฟนอลแฟนตาซี*อื่น ๆ โดยแรมซาสามารถไปจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งบนแผนที่เท่านั้น การข้ามสถานที่รกร้างว่างเปล่าอาจนำไปสู่การต่อสู้แบบสุ่ม ในนครและเมือง ผู้เล่นสามารถซื้ออุปกรณ์ใหม่, รับสมัครทหารใหม่ และส่งสมาชิกคณะออกไปทำภารกิจอัตโนมัติเพื่อรับเงินสดและรางวัลอื่น ๆ ในช่วงหลังของเกม ผู้เล่นจะได้รับรางวัลเพิ่มเติมจากการรุกล้ำเหล่าสัตว์ประหลาดระหว่างการยุทธ์

การเพิ่มเติมเข้ามาในเกมอีกอย่างหนึ่งคือโหมดหลายผู้เล่นแบบไร้สาย ทั้งสำหรับการเล่นแบบร่วมมือและการแข่งขัน โดยในการเล่นแบบแข่งขัน ทีมตรงข้ามอาจวางกับดักไว้ในสนามรบและกับดักเหล่านี้จะถูกซ่อนจากคู่ต่อสู้ ทีมจะถูกกำหนดสีเพื่อให้ง่ายต่อการระบุ การต่อสู้สิ้นสุดลงหลังจากครบตามจำนวนรอบที่กำหนด และทีมที่มีพลังชีวิตเหลือมากที่สุดจะได้รับการประกาศให้เป็นผู้ชนะ จากนั้นผู้ชนะอาจได้รับไอเทมที่สร้างขึ้นแบบสุ่มจากหีบสมบัติ อย่างไรก็ตาม โหมดหลายผู้เล่นไม่ได้รวมอยู่ในเวอร์ชันไอโอเอส

## การพัฒนา
*ไฟนอลแฟนตาซี แทกติกส์: เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์* ได้รับการเปิดเผยเมื่อวันที่ 13 ธันวาคม ค.ศ. 2006 ในนิตยสาร*[[โชเน็งจัมป์รายสัปดาห์]]*ในฐานะพอร์ตเพลย์สเตชัน พอร์เทเบิลของ*[[ไฟนอลแฟนตาซี แทกติกส์]]* นิตยสารดังกล่าวระบุว่ามีการเพิ่มฟูลโมชันวิดีโอเฉดเซล และจ็อบคลาสพิเศษท่ามกลางคุณสมบัติใหม่อื่น ๆ เดิมชื่อนี้สร้างขึ้นสำหรับคอนโซลเพลย์สเตชัน ค.ศ. 1997 ทากามาสะ ชิบะ ซึ่งเป็นผู้อำนวยการผลิตของเกมรีเมคกล่าวว่าสแควร์เอนิกซ์ตัดสินใจที่จะ "จินตนาการเกมอีกครั้งในทศวรรษต่อมา" เนื่องจากรูปแบบการเล่นที่ยาวนานและโครงเรื่องที่ลึกซึ้ง เครื่องเพลย์สเตชันจึง "บังคับให้ผู้เล่นใช้เวลาเล่นหลายชั่วโมง" ชิบะได้อ้างถึงสิ่งนี้ รวมถึงความสามารถในการพกพาของระบบ ว่าเป็นเหตุผลหลักที่บริษัทสแควร์เลือกที่จะพัฒนาสำหรับเพลย์สเตชัน พอร์เทเบิล ส่วนชื่อภาค*เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์*ได้รับเลือกตามที่อธิบายถึง "ฉากหลังเรื่องราวของตัวละครหลักทั้งสองอย่างแรมซาและเดลิตา" รวมทั้งแสดงให้เห็นถึงรูปแบบการเล่นแบบหลายผู้เล่น

ตามกระแสของวิดีโอเกม*[[ไฟนอลแฟนตาซี]]*ในระบบเพลย์สเตชัน ภาค*เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์*ได้นำเสนอฟูลโมชันวิดีโอในบางฉาก วิดีโอเหล่านี้ได้แสดงผลโดยใช้เฉดเซล ซึ่งเป็นเทคนิคที่ให้ภาพเคลื่อนไหวที่วาดด้วยมือเป็นมายา คัตซีนเหล่านี้เป็นภาพเคลื่อนไหวที่ร่วมมือกันโดยสตูดิโอแอนิเมชันของญี่ปุ่นอย่างคามิกาเซะโดงะ และสตูดิโอแอนิมะ เนื่องจากขนาดหน้าจอของเพลย์สเตชัน พอร์เทเบิล เกมนี้จึงมีอัตราส่วนลักษณะเป็น 16:9 เมื่อเทียบกับ 4:3 ก่อนหน้านี้ ผู้พัฒนาได้เพิ่มลำดับเหตุการณ์ด้วยทัศนศิลป์ที่วาดโดยอากิฮิโกะ โยชิดะ และเกมดังกล่าวมาพร้อมกับตอนใหม่และคัตซีนที่ไม่ได้อยู่ในภาคต้นฉบับ โดยที่ผู้พัฒนาต้องการให้เกมนี้เหมาะกับทั้งผู้เล่นใหม่และผู้เล่นที่มีประสบการณ์ในเกมต้นฉบับ นอกจากนี้ ยังมีการเพิ่มคัตซีนเพื่อช่วยให้ผู้เล่นได้ดื่มด่ำกับวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของอิวาลิซและภาค "วอร์ออฟเดอะไลออนส์" รวมถึงระบบการต่สู้โซดิแอคได้รับการนำมาใช้ใน*[[ไฟนอลแฟนตาซี XII]]* เวอร์ชันระดับนานาชาติเนื่องจากทั้งสองเกมเกิดขึ้นในโลกของอิวาลิซ และผู้กำกับการต่อสู้ของภาค "วอร์ออฟเดอะไลออนส์" ยังเป็นผู้อำนวยการของ*ไฟนอลแฟนตาซี XII* ที่เผยแพร่ในระดับนานาชาติ และชอบระบบการต่อสู้ดังกล่าว ส่วนลูโซจาก*[[ไฟนอลแฟนตาซี แทกติกส์ เอ2: กรีมัวร์ออฟเดอะริฟต์]]* ได้รับการเพิ่มเข้ามาเพื่อเชื่อมต่อเกมดังกล่าวกับซีรีส์เกมอิวาลิซอัลไลแอนซ์

คลาสตัวละครใหม่ได้รับการคัดเลือกในช่วงเริ่มต้นของการพัฒนา โดยมีเจ้าหน้าที่ที่ชื่นชอบเกมแทกติกส์ดั้งเดิมที่ได้รับมอบหมายเพื่อสร้างสมดุลให้กับงานใหม่ภายในเกม คลาสใหม่ ได้แก่ อัศวินหัวหอม ซึ่งนำมาจาก*[[ไฟนอลแฟนตาซี III]]* และอัศวินดำ ซึ่งก่อนหน้านี้มีให้เล่นตัวละครเดียวคือกาฟแกเรียน โดยอัศวินดำในฉบับรีเมคได้มีความสามารถเพิ่มเติม ดังนั้นคลาสอัศวินดำดั้งเดิมจึงถูกเปลี่ยนชื่อเป็น "เฟลไนต์" ซึ่งคลาสเฟลไนต์ยังคงเป็นเอกลักษณ์ของกาฟแกเรียน

thumb|right|upright|หนึ่งในฉากคัตซีนใหม่ของภาค''เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์'' โดยนักพัฒนาเลือกใช้แอนิเมชันเฉดเซล ซึ่งให้ความรู้สึกเหมือนภาพที่วาดด้วยดินสอ|alt=ในแอนิเมชัน แรมซา เบโอลูฟ ซึ่งเป็นตัวเอกหลักจะแสดงอยู่เบื้องหน้า โดยมีน้องสาวของเขาคืออัลมา และผู้หญิงอีกคนอยู่เบื้องหลัง ส่วนคำบรรยายอ่านว่า "ตอนนี้คุณจะพาเธอไปที่ไหน"

การแปลในอเมริกาเหนือของภาค*เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์*มีเสียงพากย์เต็มรูปแบบสำหรับวิดีโอลำดับเหตุการณ์ในเกม การชะลอและการลดระดับเสียง แม้ว่าจะได้รับการยอมรับจากผู้แปล แต่ก็ไม่ใช่สิ่งสำคัญสำหรับพวกเขาในการแก้ไข โดยได้แถลงว่า "พวกเขาไม่สามารถควบคุมได้" นักวิจารณ์หลายคนมีความคิดเห็นที่แตกต่างกันเกี่ยวกับวิธีการแก้ไขปัญหาการชะลอ หนึ่งในตัวอย่างของเวอร์ชันอเมริกาเหนืออ้างว่าการชะลอได้ลดลง โดยกล่าวว่า "ตอนนี้ปัญหาทางเทคนิคใกล้เคียงกับการชะลอเล็กน้อยที่แสดงในรุ่นเพลย์สเตชัน 1 และไม่กวนใจอีกต่อไป" ในขณะที่คนอื่น ๆ กล่าวว่าการชะลอยังคง "เกิดขึ้นเมื่อทำการโจมตีหรือร่ายคาถาในการต่อสู้"

เนื่องจากเสียงวิจารณ์การแปลภาษาอังกฤษของภาคต้นฉบับ จึงได้มอบหมายให้มีการแปลใหม่ทั้งหมดสำหรับภาครีเมค ทั้งนี้ อากิโตชิ คาวาซุ ซึ่งเป็นผู้อำนวยการสร้างของเวอร์ชันเพลย์สเตชัน พอร์เทเบิล ได้อธิบายว่าเกมนี้มี "ข้อความจำนวนมากอย่างไม่น่าเชื่อ" เมื่อเทียบกับวิดีโอเกมเล่นตามบทบาททั่วไป ส่วนการแปลสคริปต์ของเกมได้มอบหมายให้แก่โจ รีเดอร์ ซึ่งดึงเพื่อนนักแปลอย่างทอม สแลตเทอรี เข้ามาหลังจากประทับใจกับงานภายในของเขาที่สแควร์เอนิกซ์ ทั้งคู่ได้ทำงานเกี่ยวกับเกม โดยสลับกันแปลเรื่องราวจนรีเดอร์ต้องออกจากโครงการไปทำงานสำหรับ*[[ไฟนอลแฟนตาซี XII: เรเวแนนต์วิงส์]]* และสแลตเทอรีได้กลายเป็นหัวหน้านักแปล ซึ่งงานแปลใช้เวลาหกถึงเจ็ดวันต่อสัปดาห์ โดยยืดเวลาเป็นสิบสองถึงสิบสามชั่วโมง และเพื่อรวมเกมให้ลึกลงไปในโลกของอิวาลิซ การแปลภาษาอังกฤษแบบใหม่ได้เปลี่ยนคำให้เป็นคำศัพท์และการสะกดคำมาตรฐานของ*ไฟนอลแฟนตาซี* เช่น "เมจิก", "ดรากูน" และ "มิสติก" นอกจากนี้ เพื่อช่วยแก้ปัญหาความขัดแย้งใด ๆ ที่โครงเรื่องของเกมเป็นการวิพากษ์วิจารณ์ศาสนาคริสต์ สแลตเทอรียังคงรักษาผู้สวดมนต์ช่วงเปิดเกมที่มุ่งเน้นไปยัง "เหล่าเทพ" โดยแยกฝ่ายศาสนจักรแห่งกัลบาโดสออกจากความเชื่อของคริสต์ศาสนิกชนแบบเอกเทวนิยม

### แพลตฟอร์มอื่น
เวอร์ชันเพลย์สเตชัน เน็ตเวิร์ก ได้รับการวางจำหน่ายเมื่อวันที่ 9 มีนาคม ค.ศ. 2011 ในประเทศญี่ปุ่น และในทวีปอเมริกาเหนือเมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม ค.ศ. 2011 เพื่อตอบสนองต่อคำร้องขอของผู้เล่นที่บริษัทสแควร์เอนิกซ์เปิดตัวแค็ตตาล็อกของพวกเขาในโทรศัพท์เคลื่อนที่มากขึ้น จึงได้เริ่มมีโครงการพอร์ต "วอร์ออฟเดอะไลออนส์" การสร้างเกมขึ้นมาใหม่สำหรับอินเทอร์เฟซแบบสัมผัสและไม่มีปุ่มไหล่ของเพลย์สเตชัน พอร์เทเบิล นั้นใช้เวลาและ "ลองผิดลองถูก" อย่างมาก โดยอาศัยงานที่ทำเพื่อดัดแปลงเกม*ไฟนอลแฟนตาซี*ก่อนหน้า ส่วนฟีเจอร์บางอย่างของไอโอเอสไม่ได้รับการสนับสนุนรวมถึงเกมเซ็นเตอร์ เนื่องจากเกมดังกล่าวไม่ได้ "แข่งกันโดยเนื้อแท้"

ภาค*เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์*สำหรับไอโอเอส ได้รับการประกาศในงานอิเล็กทรอนิกเอ็นเตอร์เทนเมนต์เอ็กซ์โป 2010 และเปิดตัวใน ค.ศ. 2011 โดยเวอร์ชันไอโฟนที่วางจำหน่ายในวันที่ 4 สิงหาคม ค.ศ. 2011 ส่วนเวอร์ชันไอแพดได้รับการเปิดตัวเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2012 ส่วนพอร์ตแอนดรอยด์ได้เปิดตัวผ่านตลาดสแควร์เอนิกซ์เมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2013 ในประเทศญี่ปุ่น ซึ่งมีกราฟิกที่ได้รับการปรับปรุง, ความเร็วในการวาดที่สูงขึ้น และการควบคุมที่ปรับให้เหมาะสมสำหรับจอสัมผัส นอกจากนั้น ได้มีสัญญาการอัปเดตไอโอเอส และเมื่อเปิดตัวยังรองรับสล็อตบันทึกไอคลาวด์หลายช่อง ทั้งนี้ เวอร์ชันแอนดรอยด์ได้รับการเปิดตัวในกูเกิล เพลย์ เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน ค.ศ. 2015 โดยไม่มีการบันทึกบนคลาวด์

## การตอบรับ

ภาค*เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์*ขึ้นสู่อันดับสูงสุดของชาร์ตเกมประเทศญี่ปุ่น และขายได้ 100,000 ชุดในเดือนแรกที่วางจำหน่ายในสหรัฐ เกมดังกล่าวเป็นเกมขายดีอันดับที่ 53 เมื่อ ค.ศ. 2007 ในประเทศญี่ปุ่นที่ 301,796 ชุดโดยอ้างอิงจากนิตยสาร*[[แฟมิซือ]]* ส่วนฉบับอัลทิเมตฮิตส์ขายได้เพิ่มอีก 19,488 ชุดในประเทศญี่ปุ่น

เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม ค.ศ. 2007 ภาค*เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์*สำหรับระบบเพลย์สเตชัน พอร์เทเบิล มีคะแนน 88 เต็ม 100 ที่เว็บไซต์รวมบทวิจารณ์เมทาคริติกโดอยอิงจาก 41 บทวิจารณ์ และ 88 เปอร์เซ็นต์ที่เว็บไซต์เกมแรงกิงส์โดยอิงจาก 47 บทวิจารณ์ ซึ่งในการเปรียบเทียบ *ไฟนอลแฟนตาซี แทกติกส์* ดั้งเดิมได้ 83 คะแนนจาก 12 บทวิจารณ์ที่เมทาคริติก นักวิจารณ์โดยทั่วไปพอใจที่เกมนี้ได้รับการปรับปรุงใหม่ เนื่องจากถือว่าเป็นความคลั่งที่ได้รับความนิยมในการปรากฏอยู่ในร่างใหม่จากต้นฉบับ แต่สำเนากลับหาได้ยาก รูปแบบการเล่นทางยุทธวิธีของภาค*เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์*ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าลึกล้ำและต้องตาต้องใจ เนื่องจากการยุทธ์สามารถดำเนินต่อไปได้หลายแนว โดยขึ้นอยู่กับองค์ประกอบของคณะและกลยุทธ์ของผู้เล่น เหล่านักวิจารณ์ชื่นชอบการให้ความสำคัญกับตัวเลือกของผู้เล่นในสนามรบ เช่น การเข้าใกล้การต่อสู้โดยคำนึงถึงการป้องกัน หรืออีกทางเลือกหนึ่ง คือการโจมตีศัตรูอย่างหนัก และรวดเร็วแบบสงครามสายฟ้าแลบ ส่วนระบบจ็อบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งความซับซ้อน, การปรับแต่ง และความสามารถในการมีอิทธิพลต่อการต่อสู้ได้รับการยกย่อง และเว็บไซต์เกมเทรเลอส์ได้เขียนว่า: "จนถึงตอนนี้โครงสร้างการแบ่งประเภทจ็อบของ*ไฟนอลแฟนตาซี แทกติกส์* ยังคงเป็นหนึ่งในประเภทที่ดีที่สุดเท่าที่เคยเห็นมา โดยระบบที่มีคุณสมบัติหลากหลายและยืดหยุ่น ซึ่งจับคู่กับกลไกยุทธการที่ซับซ้อนพอ ๆ กันเท่านั้น" นอกจากนี้ จ็อบใหม่ก็ได้รับการชื่นชมเช่นกัน

คำแปลใหม่ของภาค*เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์*ได้รับการแสดงความคิดเห็นบ่อยครั้ง นักวิจารณ์รู้สึกว่าในขณะที่การเล่าเรื่องของมันดูน่ากลัว แม้แต่ผู้ศึกษาผลงานของเชกสเปียร์ แต่ก็มีการปรับปรุงให้ดีขึ้นกว่าภาคต้นฉบับ ซึ่งถูกอธิบายว่าสับสนและซับซ้อน ส่วนเรื่องราวยังได้รับการยกย่องในด้านความลึกซึ้งและความสมบูรณ์ แม้ว่านักวิจารณ์จะสังเกตว่าตัวละครจำนวนมากในบางครั้งก็ยากที่จะติดตาม คัดซีนเฉดเซลแบบใหม่ได้รับความนิยมอย่างมากและได้รับการกล่าวขานว่า "มีมนต์ขลัง", "สวยงาม" และ "โดดเด่น" มีบางความคิดเห็นว่าสไปรต์, พื้นผิว และภาพสิ่งแวดล้อมโดยทั่วไปไม่ได้รับการปรับปรุง ยกเว้นภาพเคลื่อนไหวของการร่ายคาถาใหม่ ส่วนด้านเสียงได้รับทั้งการชื่นชมและการติเตียน ด้วยข้อสังเกตเกี่ยวกับดนตรีที่ไพเราะ แต่เอฟเฟกต์เสียงของกล้องน่าขัดเคือง

ความคิดเห็นเชิงลบเกี่ยวกับภาค*เดอะวอร์ออฟเดอะไลออนส์*มุ่งเน้นไปที่การชะลอของเกมในระหว่างยุทธการและความยากของเกม การกระทำของคณะบางอย่างทำให้อัตราเฟรมของเกมช้าลงและลดคุณภาพเสียง ซึ่งจะเห็นได้ชัดที่สุดเมื่อร่ายคาถาหรือใช้ความสามารถพิเศษที่ต้องใช้เอฟเฟกต์แสงที่แตกต่างกัน แม้จะเปลี่ยนจากแผ่นดิสก์เท่านั้นสู่ตัวเลือกในการเล่นผ่านการดาวน์โหลดเพลย์สเตชัน เน็ตเวิร์ก แต่การชะลอก็ยังเหลืออยู่ ตามที่ได้รับการยืนยันจากบทวิจารณ์ของเพลย์สเตชัน ไลฟ์สไตล์ ส่วนความยากได้รับการพิจารณาอย่างกว้างขวางว่าเป็นการทารุณ และอาจทำให้ผู้เล่นใหม่ท้อใจ ร็อบ ฟาเฮย์ ของ*[[ยูโรเกมเมอร์]]*กล่าวว่า: "เส้นโค้งความยาก [ของเกม] นั้นค่อนข้างแปลก - ที่จะทำให้มันมีเสน่ห์...แน่นอนว่าเราพบการต่อสู้บางอย่างที่ง่ายอย่างน่าหัวเราะ และสองสามครั้ง (โดยเฉพาะในช่วงแรก ๆ) นั้นยากมาก จนเราต้องจัดเตรียมใหม่ และต่อสู้แบบสุ่มสองสามครั้ง ก่อนที่จะลองอีกครั้ง"

เวอร์ชันไอโอเอสได้รับการตอบรับน้อยกว่ารุ่นเพลย์สเตชัน พอร์เทเบิล ในขณะที่นักวิจารณ์แสดงความคิดเห็นเชิงบวกเกี่ยวกับโครงเรื่องและรูปแบบการเล่น แต่พวกเขาไม่พอใจกับการลบโหมดหลายผู้เล่น, ปัญหากราฟิกที่ยังไม่ได้รับการแก้ไข และที่สำคัญที่สุดคือระดับราคาในการเปิดตัวครั้งแรก ซึ่งในเวลานั้น มันเป็นเกมที่แพงที่สุดเท่าที่เคยมีมาในระบบปฏิบัติการ ในทางกลับกัน เว็บไซต์*[[ยูเอสเกมเมอร์]]*ได้ระบุว่าการรีเมคเป็นหนึ่งในสิ่งที่ดีที่สุดเท่าที่เคยมีมา

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ''Final Fantasy Tactics'' Official Square-Enix page 

หมวดหมู่:วิดีโอเกมเล่นตามบทบาท
หมวดหมู่:เกมสำหรับแอนดรอยด์
หมวดหมู่:วิดีโอเกมแบบร่วมมือกัน
วอร์ออฟเดอะไลออนส์
หมวดหมู่:เกมสำหรับไอโอเอส
หมวดหมู่:เกมสำหรับเพลย์สเตชันแบบพกพา
หมวดหมู่:วิดีโอเกมที่พัฒนาขึ้นในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:วิดีโอเกมที่ออกวางจำหน่ายในปี พ.ศ. 2550