ประเทศกายอานา

**กายอานา** () มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า **สาธารณรัฐสหกรณ์กายอานา** () เป็นประเทศที่ตั้งอยู่แถบชายฝั่งทางตอนเหนือของทวีปอเมริกาใต้ ประกอบไปด้วยภาคตะวันตกซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของภูมิภาคกีอานา พรมแดนด้านตะวันออกจรดประเทศซูรินาม พรมแดนด้านใต้ติดกับประเทศบราซิล พรมแดนด้านตะวันตกติดกับประเทศเวเนซุเอลา และด้านเหนือติดกับมหาสมุทรแอตแลนติก มีปัญหาพิพาทเรื่องพรมแดนกับเวเนซุเอลา เช่นเดียวกันกับพรมแดนด้านใต้ส่วนใหญ่ที่ติดกับซูรินาม (ตลอดแนวชายฝั่งตอนบนของแม่น้ำโกรันไตน์)

## ศัพทมูลวิทยา
ศัพท์ *Guyana* มาจากคำว่า *Guiana* ซึ่งเป็นชื่อดั้งเดิมของภูมิภาคที่เคยรวมกายอานา (บริติชกีอานา), ซูรินาม (ดัตช์กีอานา), เฟรนช์เกียนา และบางส่วนของโคลอมเบีย, เวเนซุเอลา และบราซิล ตาม *[[พจนานุกรมภาษาอังกฤษ ฉบับออกซฟอร์ด]]* คำว่า *Guyana* มาจากภาษาอเมรินเดียนพื้นเมืองภาษาหนึ่งและแปลว่า "ดินแดนที่มีน้ำมาก" ส่วนวลี *สาธารณรัฐสหกรณ์* ในชื่อทางการของประเทศสื่อถึงลัทธิสังคมนิยมแบบสหกรณ์

## ภูมิศาสตร์
ประเทศกายอานาตั้งอยู่ระหว่างละติจูดที่ 1 องศาถึง9 องศาเหนือและลองจิจูดที่56 องศาถึง62 องศาตะวันตก

ประเทศกายอานาสามารถแบ่งภูมิภาคตามธรรมชาติได้ถึง 5 ภูมิภาค; ประชากรส่วนมากอาศัยตามที่ราบสูงลูกฟูกและที่ราบต่ำชายทะเลที่อุดมสมบูรณ์ตามแนวชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก ไวท์เบลทฺที่อยู่ในประเทศเป็นแหล่งสะสมแร่ของกายอานา ป่าฝนหนาทึบบริเวณทางใต้ของประเทศ ทุ่งหญ้าแบบสะวันนาทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ และที่ราบภายในทุ่งหญ้าสะวันนาที่ประกอบด้วยภูเขาที่ค่อย ๆ สูงขึ้นไปทางชายแดนของประเทศบราซิล

ภูเขาที่สูงที่สุดมีชื่อว่าภูเขาอายันกันนามีความสูง 2,042 เมตร เขาโรไรมาส่วนหนึ่งของเทือกเขาพากาไรมาเป็นเส้นแบ่งเขตแดนระหว่าง 3 ประเทศระหว่างบราซิล กายอานา และเวเนซุเอลา นอกจากนี้กายอานายังมีภูเขาไฟและน้ำตกหลายแห่งเช่นน้ำตกไกย์เอตูร์ซึ่งเชื่อว่าเป็นน้ำตกที่ใหญ่ที่สุดในโลก

## การเมือง
### ฝ่ายบริหาร
ประธานาธิบดีดำรงตำแหน่งประมุขของรัฐ นายกรัฐมนตรีดำรงตำแหน่งเป็นหัวหน้าคณะรัฐบาล ประธานาธิบดีเป็นผู้แต่งตั้งนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรี ประธานาธิบดีมาจากการเลือกตั้งในระบบคะแนนนิยม จากตำแหน่งหัวหน้าพรรคการเมืองระบบบัญชีรายชื่อในการเลือกตั้งขั้นต้น ซึ่งจะมีขึ้นทุก ๆ 5 ปี (ไม่จำกัดวาระ)

### ฝ่ายนิติบัญญัติ
ระบบสภาเดียว (Unicameral National Assembly) สมาชิกจำนวน 65 ที่นั่ง มาจากการเลือกตั้งในระบบคะแนนนิยม วาระการดำรงตำแหน่ง 5 ปี นอกจากนี้ ประธานาธิบดียังเป็นผู้แต่งตั้งรัฐมนตรีที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งได้ไม่เกิน 4 คน เลขาธิการรัฐสภาที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งอีก 2 คน

### ฝ่ายตุลาการ
ศาลสูงสุด (Supreme Court of Judicature) ประกอบด้วย High Court (ศาลสูง) และ Court of Appeal (ศาลอุทธรณ์) โดยให้สิทธิ์ในการอุทธรณ์ครั้งสุดท้ายไปยัง Caribbean Court of Justice (CCJ)

### ระบบกฎหมาย
ระบบกฎหมายจารีตประเพณี มีรากฐานมาจากกฎหมายของอังกฤษ โดยได้รับอิทธิพลจากระบบประมวลกฎหมายโรมัน-ดัตช์ (Roman-Dutch Civil Law)

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม
 
* 
* 
* Donald Haack, *Bush Pilot in Diamond Country*
* Hamish MacInnes, *Climb to the Lost World* (1974)
* Andrew Salkey, *Georgetown Journal* (1970)
* Marion Morrison, *Guyana* (Enchantment of the World Series)
* Bob Temple, *Guyana*
* Noel C. Bacchus, *Guyana Farewell: A Recollection of Childhood in a Faraway Place*
* Marcus Colchester, *Guyana: Fragile Frontier*
* Matthew French Young, *Guyana: My Fifty Years in the Guyanese Wilds*
* Margaret Bacon, *Journey to Guyana*
* Father Andrew Morrison SJ, *Justice: The Struggle For Democracy in Guyana 1952–1992*
* 
* D. Graham Burnett, *Masters of All They Surveyed: Exploration, Geography and a British El Dorado*
* Ovid Abrams, *Metegee: The History and Culture of Guyana*
* 
* Gerald Durrell, *Three Singles To Adventure*
* Cheddi Jagan. *The West on Trial: My Fight for Guyana's Freedom*
* Cheddi Jagan. *My Fight For Guyana's Freedom: With Reflections on My Father by Nadira Jagan-Brancier*.
* Colin Henfrey, *Through Indian Eyes: A Journey Among the Indian Tribes of Guiana*.
* Stephen G. Rabe, *US Intervention in British Guiana: A Cold War Story*.
* Charles Waterton, *Wanderings in South America*.
* David Attenborough, *Zoo Quest to Guiana* (Lutterworth Press, London: 1956).
* John Gimlette, *Wild Coast: Travels on South America's Untamed Edge*, 2011.
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* สำนักงานประธานาธิบดีกายอานา (เว็บไซต์ทางการ)
* รัฐสภากายอานา (เว็บไซต์ทางการ)
* 
* 
* Guyana. *[[The World Factbook]]*. Central Intelligence Agency.
* Country Profile from the BBC News.
* Guyana from the *[[Encyclopædia Britannica]]*.
* Guyana at *UCB Libraries GovPubs*.
* 
* The State of the World's Midwifery, Guyana Country Profile .
* Key Development Forecasts for Guyana from International Futures.


ก
หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2509
หมวดหมู่:อดีตอาณานิคมของอังกฤษ
หมวดหมู่:ประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาทางการ