การเซ็นเซอร์

[upright=1.2|thumb|[รูปหล่อพลาสเตอร์*[[ดาวิด (มีเกลันเจโล)|ดาวิด]]*ที่พิพิธภัณฑ์วิกตอเรียแอนด์อัลเบิร์ต มีใบมะเดื่อพลาสเตอร์ที่ถอดได้ ตำนานอ้างว่าใบมะเดื่อนั้นทำขึ้นหลังสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงตกพระทัยหลังทอดพระเนตรรูปปั้นเปลือยครั้งแรก และถูกแขวนก่อนที่เชื้อพระวงศ์จะมาด้วยตะขอสองอัน]]

**การเซ็นเซอร์** () เป็นมาตรการปกปิดหรือทำลายข้อมูลภาพ ข้อมูลเสียง ข้อมูลอักษร หรือข้อมูลใดก็ตามซึ่งพิจารณาแล้วเห็นว่าน่ารังเกียจ, สุ่มเสี่ยง, อ่อนไหว หรือไม่เหมาะสมที่จะเผยแพร่หรือปล่อยให้มีการเข้าถึง การเซ็นเซอร์มักถูกดำเนินการโดยภาครัฐ และมีในภาคเอกชนเช่นเดียวกัน

รัฐบาล และองค์กรเอกชนอาจมีส่วนในการเซ็นเซอร์ ในขณะที่กลุ่มและสถาบันอื่น ๆ อาจเสนอและยืนคำร้องเพื่อการเซ็นเซอร์ เมื่อปัจเจกบุคคลเช่นนักแต่งหรือผู้สร้างอื่น ๆ มีส่วนร่วมในการเซ็นเซอร์ผลงานตนเอง สิ่งนี้จึงมีชื่อเรียกว่า *[[การเซ็นเซอร์ตนเอง]]* การเซ็นเซอร์โดยทั่วไปมักเกิดขึ้นกับสื่อหลายแบบ เช่นคำพูด, หนังสือ, ดนตรี, ภาพยนตร์ และศิลปะอื่น ๆ, หนังสือพิมพ์, วิทยุ, โทรทัศน์ และอินเทอร์เน็ต ด้วยข้ออ้างหลายประการ เช่นความมั่นคงแห่งชาติ, เพื่อควบคุมสื่อลามกอนาจาร, สื่อลามกเด็ก และประทุษวาจา, เพื่อป้องกันเด็กหรือกลุ่มเสี่ยงอื่น ๆ, เพื่อสนับสนุนและกีดกันมุมมองทางการเมืองหรือศาสนา และเพื่อหยุดยั้งการหมิ่นประมาทและการใส่ร้าย

การเซ็นเซอร์โดยตรงอาจถูกหรือไม่ถูกกฎหมาย ขึ้นอยู่กัยประเภท สถานที่ และเนื้อหา หลายประเทศมีกฎหมายป้องกันการเซ็นเซอร์ที่แข็งแกร่ง แต่ไม่มีอันไหนที่ป้องกันได้ทุกอย่าง และกฎนี้มักใช้เป็นข้ออ้างในการสร้างความสมดุลว่าสิ่งใดควรและไม่ควรถูกเซ็นเซอร์ และที่สำคัญ ยังไม่มีกฎหมายต่อต้านการเซ็นเซอร์ตนเอง

## ประวัติ
[thumb|upright|กองทัพจีนทำลายรูปปั้น''[เทพีประชาธิปไตย*ที่[[การประท้วงที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน พ.ศ. 2532|จัตุรัสเทียนอันเหมิน พ.ศ. 2532]] และยังคงเซ็นเซอร์ข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์นี้ รูปปั้นนี้มีชื่อว่า*Victims of Communism Memorial* สร้างขึ้นใหม่โดย[[Thomas Marsh (sculptor)|โทมัส มาร์ช]]ใน[[วอชิงตันดีซี]]]]
[[ไฟล์:Chile quema libros 1973.JPG|thumb|upright|[[การเผาหนังสือในประเทศชิลี]]หลัง[[รัฐประหารในประเทศชิลี พ.ศ. 2516|รัฐประหารใน พ.ศ. 2516]] ที่แต่งตั้ง[[รัฐบาลทหารชิลี (ค.ศ. 1973–1990)|รัฐบาลปิโนเชต์]]]]
ใน 399 ปีก่อนคริสต์ศักราช [[โสกราตีส]] นักปรัชญากรีก ขณะท้าทายความพยายามของรัฐกรีกที่จะเซ็นเซอร์คำสอนเชิงปรัชญาของเขา ถูกกล่าวหาด้วยข้อหาเพิ่มเติมที่เชื่อมถึงความชั่วร้ายของหนุ่มสาวชาวเอเธนส์ และถูกตัดสินประหารชีวิตด้วยการดื่มยาพิษ[[เฮมล็อก]]

รายละเอียดคำพิพากษาลงโทษของโสกราตีสมีดังนี้ ใน 399 ปีก่อนคริสต์ศักราช โสกราตีสถูก[[Trial of Socrates|นำไปไต่สวน]] และพบว่ามีความผิดฐานทำลายจิตใจของหนุ่มสาวชาวเอเธนส์และ[[ความอกตัญญู]] (*asebeia* "ไม่เชื่อในพระเจ้าประจำรัฐ") และถูกตัดสินประหารชีวิตผ่านการดื่มเฮมล็อก

มีการกล่าวว่า[[เพลโต]] ลูกศิษย์ของโสกราตีส สนับสนุนการเซ็นเซอร์ในเรียงความเกี่ยวกับ*อุตมรัฐ* ซึ่งต่อต้านการมีอยู่ของประชาธิปไตย ในทางตรงกันข้าม [[ยูริพิดีส]] (480–406 ปีก่อนคริสต์ศักราช) นักประพันธ์บทละครชาวกรีก ป้องกันเสรีภาพที่แท้จริงของมนุษย์ที่เป็นอิสระ ซึ่งรวมถึงสิทธิในการพูดอย่างเสรี ใน ค.ศ. 1766 สวีเดนเป็นประเทศแรกที่ยกเลิกการเซ็นเซอร์ตามกฎหมาย

== เหตุผล ==
เหตุผลของการเซ็นเซอร์นั้นต่างกันออกไปตามลักษณะข้อมูลที่จะได้รับการเซ็นเซอร์
* การเซ็นเซอร์ทางศีลธรรม: การขจัดไปให้พ้นซึ่งวัตถุอันขัดต่อศีลธรรมอันดีหรืออันเป็นปัญหาอื่น ๆ ทางศีลธรรม เช่น สื่อลามกอนาจารมักได้รับการเซ็นเซอร์อยู่เนือง ๆ ในโลกนี้
* การเซ็นเซอร์ทางการยุทธ์: การรักษาข่าวกรองและกลวิธีทางการยุทธ์ให้เป็นความลับและห่างไกลจากศัตรู เพื่อต่อต้านการจารกรรมอันเป็นกระบวนการหนึ่งสำหรับรวบรวมข้อมูลทางการยุทธ์ และบ่อยครั้งที่ฝ่ายยุทธนาการพยายามจะระงับข้อมูลที่ไม่เหมาะสมทางการเมือง แม้ข้อมูลเช่นว่าจะไม่มีคุณค่าที่แท้จริงในเชิงข่าวกรองก็ตาม
* การเซ็นเซอร์ทางการเมือง: การที่รัฐบาลปกปิดข้อมูลข่าวสารบางประกับกับสาธารณชน เพื่อควบคุมพลเมืองและเสรีภาพในการแสดงออก มิให้นำไปสู่การก่อจลาจลหรือการชุมนุมประท้วงที่ผิดกฎหมาย
* การเซ็นเซอร์ทางศาสนา: การขจัดออกซึ่งวัตถุใด ๆ อันไม่พึงประสงค์ต่อลัทธิความเชื่อหนึ่ง ๆ รวมถึงการใช้อิทธิพลของศาสนาหนึ่งครอบงำอีกศาสนาหนึ่งให้ด้อยลง และบางทีศาสนาหนึ่งอาจไม่ร่วมวงศ์ไพบูลย์กับอีกศาสนาเมื่อเห็นว่าลัทธิความเชื่อของทั้งสองขัดกัน
* การเซ็นเซอร์ทางองค์กร: การแทรกแซงของบรรณาธิการในองค์การสื่อสารใด ๆ เพื่อไม่ระงับการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารทางลบเกี่ยวกับองค์กรหรือภาคีของตนหรือแทรกแซงเพื่อไม่ให้ข้อมูลไปถึงการเปิดเผยต่อสาธารณชน

== ประเภท ==
=== การเมือง ===
การเซ็นเซอร์ที่เข้มงวดมีให้เห็นตั้งแต่กลุ่มคนในสมัยประเทศ[[คอมมิวนิสต์]] รัฐมนตรีต่าง ๆ เป็นผู้ควบคุมเหล่านักเขียน ผลผลิตทางวัฒนธรรมเหล่านั้นแสดงให้เห็นถึงการเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ความต้องการของรัฐ ในสมัยนั้นพรรคการเมืองเป็นผู้ตรวจเช็คและควบคุมก่อนที่จะเผยแพร่ ในสมัยของ[[โจเซฟ สตาลิน]] (Stalinist period) แม้กระทั่งการพยากรณ์อากาศยังสามารถเปลี่ยนแปลงได้ถ้าหากรัฐบาลต้องการบอกว่าพระอาทิตย์จะไม่ส่องสว่างในวันที่ [[1 พฤษภาคม]] ภายใต้การปกครองของ [[นีกอลาเอ ชาวูเชสกู|ประธานาธิบดีนีกอลาเอ ชาวูเชสกู]]แห่ง[[โรมาเนีย]] การรายงานสภาพอากาศก็ถูกควบคุมอุณหภูมิจะได้ไม่ดูว่าขึ้นลงหรือเปลี่ยนแปลงมากจนถึงจุดที่ต้องออกคำสั่งหยุดงาน ใน[[สหภาพโซเวียต]]เราไม่สามารถพบนักข่าวอิสระได้จนกระทั่ง[[มิฮาอิล กอร์บาชอฟ]]ได้ก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำแห่งสหภาพโซเวียต การรายงานข่าวทุกชิ้น[[การเซ็นเซอร์ในสหภาพโซเวียต|จะต้องถูกควบคุม]]โดยพรรคคอมมิวนิสต์หรือองค์การที่เกี่ยวข้อง ปราฟดาคือหนังสือพิมพ์มีที่เอกสิทธิ์ผูกขาดและมีบทบาทมากในสหภาพโซเวียต หนังสือพิมพ์ต่างชาตินั้นมีให้เห็นแต่จะต้องเป็นฝ่ายเดียวกับพรรคคอมมิวนิสต์เท่านั้น

การครอบครองและการใช้เครื่องทำสำเนาล้วนถูกควบคุมเพื่อยับยั้งการผลิตและการเผยแพร่ของ[[หนังสือต้องห้าม]]ในโซเวียต (samizdat) หนังสือและนิตยสารที่ตีพิมพ์เองจะผิดกฎหมาย การครอบครองแม้กระทั่งหนังสือเพียงเล่มเดียวของ [[อันเดร ซินยาฟสกี]] ถือเป็นอาชญากรรมอันร้ายแรงและอาจมีการตรวจค้นจาก[[หน่วยตำรวจลับของสหภาพโซเวียต|หน่วยตำรวจลับแห่งสหภาพโซเวียต]]หรือเคจีบี ผลงานอื่น ๆ ที่ไม่ได้สนับสนุนรัฐบาลต่างถูกตีพิมพ์ในต่างประเทศ [[สาธารณรัฐประชาชนจีน]]ซึ่งยังใช้กฎหมายทางการเมืองแบบคอมมิวนิสต์ว่าจ้างตำรวจ[[อินเทอร์เน็ต]]กว่าสามหมื่นคน เพื่อตรวจสอบการใช้อินเทอร์เน็ตและเว็บไซต์เสิร์ชเอนจินที่เป็นที่นิยม เช่น [[กูเกิล]] และ [[ยาฮู!]] และในประเทศ[[อิรัก]]ภายใต้การปกครองของ[[ซัดดัม ฮุสเซน]] มีการเซ็นเซอร์ข่าวสารเช่นเดียวกับในประเทศโรมาเนียภายใต้[[นีกอลาเอ ชาวูเชสกู|ประธานาธิบดีนีกอลาเอ ชาวูเชสกู]]แต่มีความรุนแรงทางการเมืองมากกว่า ส่วนสื่อในประเทศ[[คิวบา]]ดำเนินการภายใต้การตรวจการของพรรคคอมมิวนิสต์ หน่วยงานการกำหนดทิศทางของการปฏิวัติ (Department of Revolutionary Orientation) ซึ่งทำหน้าที่พัฒนาและประสานงานกลยุทธ์ในการเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ ซึ่งการเชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ตถือเป็นสิ่งผิดกฎหมาย

=== ความลับของรัฐและการเบี่ยงเบนความสนใจ ===
ในช่วงภาวะสงครามมีการเซ็นเซอร์อย่างเปิดเผย ทั้งนี้เพื่อป้องกันการปล่อยข้อมูลบางอย่างที่อาจะป็นประโยชน์แก่ศัตรู โดยทั่วไปเป็นการเก็บข้อมูลเรื่องเวลาและสถานที่ หรือถ่วงเวลาการปล่อยข้อมูลจนกระทั่งแน่ใจว่าไม่มีประโยชน์ต่อกองทัพฝ่ายตรงข้าม เช่น จุดประสงค์การปฏิบัติการ ในทางศีลธรรมอาจะเห็นไปในทางต่างกัน ผู้ที่สนับสนุนการกระทำนี้เห็นว่าการปล่อยข้อมูลด้านยุทธวธีก่อให้เกิดความเสี่ยงอย่างมากมายต่อความตายของผู้คนและมีโอกาสเสี่ยงต่อการแพ้สงครามของทั้งหมด ในช่วง[[สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง]] จดหมายซึ่งเขียนโดยทหาร[[อังกฤษ]]จะถูกส่งผ่านกระบวนกองตรวจพิจารณา ซึ่งประกอบไปด้วยเจ้าหน้าที่ที่ทำหน้าที่คอยอ่านจดหมายและใช้ปากกามาร์คเกอร์สีดำขีดข้อความที่ไม่เหมาะสมทิ้งก่อนจะส่งจดหมายออกไป ซึ่งมีวลีหนึ่งที่เป็นที่นิยมในสมัย[[สงครามโลกครั้งที่สอง]] “หลุดปาก เรือจม” (Loose lips sink ships) เป็นการกระตุ้นให้แต่ละคนมีความระมัดระวังเมื่อต้องพูดเกี่ยวกับข้อมูลอันเปราะบางทางการเมือง ตัวอย่างของ[[นโยบายเก็บกวาด]]ของสหภาพโซเวียตภายใต้การนำของ[[โจเซฟ สตาลิน]] ซึ่งมีปรากฏไว้บนภาพถ่ายและเผยแพร่เป็นการประณามการประหารชีวิตของนโยบายของสตาลิน แม้ภาพถ่ายเก่า ๆ จะถูกเก็บไว้แล้วแต่ภาพเหล่านั้นยังอยู่ในความทรงจำของสาธารณะ และเป็นสัญลักษณ์ของระบบสตาลินและระบอบการปกครองแบบ[[เผด็จการเบ็ดเสร็จ]] ซึ่งการเซ็นเซอร์ส่วนใหญ่มีจุดประสงค์เพื่อปกป้องผู้มีอำนาจหรือบุคคลบางคนหรือการสนใจของสื่อมวลชนต่อเหยื่อการลักพาตัวเด็กถือเป็นเรื่องที่ช่วยไม่ได้

=== สื่อเพื่อการศึกษา ===
เนื้อหาสาระของหนังสือเรียนในโรงเรียนส่วนมากเป็นการอภิปรายและต่อต้านเพราะกลุ่มเป้าหมายนั้นคือเยาวชน การปกปิดความผิดหรือ[[การเคลือบสีขาว]] (white washing) เป็นหนึ่งในวิธีการเลือกสรรหรือทำลายหลักฐานที่ต้องการหรือไม่ต้องการปกปิด รายงานของทหารใน[[ประวัติศาสตร์]]นั้นมีข้อโต้แย้งมาก เช่นในกรณี[[การทิ้งระเบิดเดรสเดนในสงครามโลกครั้งที่สอง]] หรือ[[การสังหารหมู่นานกิง]] ซึ่งสามารถพบในหนังสือเรียนของญี่ปุ่น การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ของชาวอเมริกัน และ[[การชุมนุมประท้วงที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน พ.ศ. 2532|การชุมนุมประท้วงที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน]] ในบริบทของโรงเรียนมัธยมศึกษา วิธีการที่ความจริงและประวัติศาสตร์ถูกนำเสนอนั้นมีอิทธิพลอย่างมากต่อการตีความและความคิดร่วมสมัย ความเห็นหรือการเข้าสังคม การคัดสรรข้อมูลนั้นเลือกจากการตีความว่าสิ่งใดเหมาะสมหรือไม่เหมาะสมสำหรับเยาวชน การตีความว่าเหมาะสมหรือไม่เหมาะสมนั้นเป็นสิ่งที่ต้องโต้เถียงกันและสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา

=== ดนตรีและ[[วัฒนธรรมสมัยนิยม]] ===
การเซ็นเซอร์ดนตรีนั้นมีรูปแบบต่างกันออกไปตามแต่ละประเทศ, ศาสนา, ระบบการศึกษา, ครอบครัวและกฎหมาย ซึ่งในกรณีส่วนใหญ่จะละเมิดสนธิ[[สัญญาสิทธิมนุษยชนนานาชาติ]] นอกจากการเซ็นเซอร์สื่อลามก ภาษา และความรุนแรง [[ภาพยนตร์]]บางเรื่องถูกตรวจพิจารณาเพราะมีเนื้อหาในเชิงเปลี่ยนแปลงทัศนคติและความถูกต้องทางการเมือง เพื่อหลีกเลี่ยงการขัดต่อจริยธรรมของคนส่วนใหญ่ในสังคมหรือหลีกเลี่ยงการต่อต้านคุณค่าในเชิงศิลปะและประวัติศาสตร์ ตัวอย่างหนึ่งเช่นภาพยนตร์การ์ตูนชุด [[:w:en:Censored Eleven|Censored Eleven]] ซึ่งแม้ว่าเป็นการ์ตูนแอนิเมชั่นแต่ถูกตรวจพิจารณาเพราะเห็นว่าไม่ถูกต้อง

=== ให้ความเห็นชอบในการทำซ้ำ ในภาพ หรือในงานเขียน ===
การให้ความเห็นชอบในการแก้ไขบทความคือสิทธิในการอ่านและแก้ไขบทความก่อนการส่งตีพิมพ์ซึ่งส่วนมากมักเป็นบทสัมภาษณ์ หลายสำนักพิมพ์ปฏิเสธที่จะให้สิทธิ์ในการแก้ไขบทความแต่ปัจจุบันได้กลายเป็นข้อปฏิบัติธรรมดาเมื่อบุคคลมีชื่อเสียงเกิดความกังวลใจอย่างมาก การให้ความเห็นชอบในการแก้ไขรูปภาพคือสิทธิ์ที่จะให้บุคคลนั้น ๆ เลือกรูปภาพที่จะถูกนำไปตีพิมพ์หรือไม่ควรถูกตีพิมพ์ด้วยตนเอง [[โรเบิร์ต เรดฟอร์ด]] เป็นผู้หนึ่งที่เรียกร้องถึงสิทธิ์ในการเลือกรูปภาพ นักหนังสือพิมพ์ของ[[ฮอลลีวูด]] แพท คิงส์ลี เป็นที่รู้จักการดีว่าเป็นผู้ต่อต้านนักเขียนที่เขียนข่าวแย่ ๆ ต่อลูกค้าของเธอจากการสัมภาษณ์

=== แผนที่ ===
การเซ็นเซอร์แผนที่ถูกใช้ทั่วไปใน[[เยอรมนีตะวันออก]]โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ที่ติดกับชายแดนของ[[เยอรมนีตะวันตก]] เพื่อให้การหลบหนีออกนอกประเทศเป็นไปได้ยากขึ้น การเซ็นเซอร์แผนที่นั้นยังถูกนำไปประยุกต์ใช้โดยกูเกิลแมปเมื่อพื้นที่นั้น ๆ ตั้งใจถูกทิ้งไว้ล้าสมัย

=== เซ็นเซอร์ภายหลัง ===
การเซ็นเซอร์ภายหลัง คือ การเซ็นเซอร์ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับการมีอยู่และมูลเหตุทางกฎหมายของการเซ็นเซอร์ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดไว้เป็นขั้นเป็นตอน

=== เซ็นเซอร์ที่สร้างสรรค์ ===
เป็นการเซ็นเซอร์โดยการเขียนข้อความใหม่ แล้วส่งข้อความลับเหล่านี้ไปให้นักเขียนร่วมอีกหนึ่งคน รูปแบบนี้ใช้ในบทประพันธ์เรื่อง[[Nineteen Eighty-Four|ไนน์ทีนเอทตี้โฟร์]] ของ [[George Orwell|จอร์จ ออร์เวล]]

== อ้างอิง ==


=== ผลงานที่อ้างอิง ===
* 
* 

== ดูเพิ่ม ==

* Abbott, Randy. "[https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED308864.pdf A Critical Analysis of the Library-Related Literature Concerning Censorship in Public Libraries and Public School Libraries in the United States During the 1980s]." Project for degree of Education Specialist, [[University of South Florida]], December 1987.
* Birmingham, Kevin, *The Most Dangerous Book: The Battle for James Joyce's Ulysses*, London (Head of Zeus Ltd), 2014, 
* Burress, Lee. *Battle of the Books*. Metuchen, NJ: The Scarecrow Press, 1989.
* [[Judith Butler|Butler, Judith]], "Excitable Speech: A Politics of the Performative"(1997).
* [[Darnton, Robert]], 
* Demm, Eberhard. *Censorship and Propaganda in World War I: A Comprehensive History* (Bloomsbury Academic, 2019) [http://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=56607 online review]
* [[Michel Foucault|Foucault, Michel]], edited by Lawrence D. Kritzman. *Philosophy, Culture: Interviews and Other Writings 1977–1984* (New York/London: 1988, Routledge, ) (The text *Sexual Morality and the Law* is Chapter 16 of the book).
* Gilbert, Nora. [https://books.google.com/books?id=TuZe1EIcQ5AC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false *Better Left Unsaid: Victorian Novels, Hays Code Films, and the Benefits of Censorship*]. Stanford, CA: Stanford University Press, 2013.
* Wittern-Keller, Laura. [https://books.google.com/books?id=dvzHIRpfY1UC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false *Freedom of the Screen: Legal Challenges to State Film Censorship, 1915–1981*]. University Press of Kentucky 2008
* Hoffman, Frank. [https://archive.org/details/intellectualfree00hoff *Intellectual Freedom and Censorship*]. Metuchen, NJ: The Scarecrow Press, 1989.
* Mathiesen, Kay [http://ssrn.com/abstract=1264451 *Censorship and Access to Information] Handbook of Information and Computer Ethics*, Kenneth E. Himma, Herman T. Tavani, eds., John Wiley and Sons, New York, 2008
* National Coalition against Censorship (NCAC). "Books on Trial: A Survey of Recent Cases." January 1985.
* Parker, Alison M. (1997). [https://books.google.com/books?id=p4LihwMas0cC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false *Purifying America: Women, Cultural Reform, and Pro-Censorship Activism, 1873–1933*], University of Illinois Press.
* Biltereyst, Daniel, ed. [https://books.google.com/books?id=xe4pAAAAQBAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false *Silencing Cinema*]. Palgrave/Macmillan, 2013.
* Ringmar, Erik [https://archive.org/download/ABloggersManifestoFreeSpeechAndCensorshipInTheAgeOfTheInternet/ErikRingmarABloggersManifesto.pdf *A Blogger's Manifesto: Free Speech and Censorship in the Age of the Internet*] (London: Anthem Press, 2007)
* Terry, John David II. "Censorship: Post Pico." In *School Law Update, 1986*, edited by Thomas N. Jones and Darel P. Semler.
* Silber, Radomír. *Partisan Media and Modern Censorship: Media Influence On Czech Political Partisanship and the Media's Creation of Limits to Public Opposition and Control of Exercising Power in the Czech Republic in the 1990s*. First edition. Brno: Tribun EU, 2017. 86 stran. Librix.eu. .
* Silber, Radomír. (2018) On Modern Censorship in Public Service Broadcasting. *Cultural and Religious Studies, Volume 3'', 2018, .


หมวดหมู่:การลบประวัติศาสตร์
หมวดหมู่:เทคนิคการโฆษณาชวนเชื่อ