โอ๊ก

**โอ๊ก** (oak) หรือ **ก่อ** เป็นไม้ยืนต้นหรือไม้พุ่มในสกุล ***Quercus*** (; ภาษาละติน "oak tree") มี 600 สปีชีส์ โอ๊กอาจจะหมายถึงพืชบางชนิดในสกุล *[[Lithocarpus]]*ด้วย พืชสกุลนี้เป็นพืชพื้นเมืองในซีกโลกเหนือ แพร่กระจายตั้งแต่เขตที่อากาศหนาวเย็นไปจนถึงเขตร้อนในเอเชียและอเมริกา

## การจักจำแนก
ต้นโอ๊กเป็นพืชมีดอก สกุลของโอ๊กแบ่งออกเป็น 2 สกุลย่อย และมีการแบ่งเป็นส่วน:

### สกุลย่อย ''Quercus''
thumb|250px|upright

สกุลย่อย*Quercus* แบ่งได้เป็น:
* ส่วน *Quercus* ( *Lepidobalanus* หรือ *Leucobalanus*), เป็นกลุ่มของโอ๊กขาวในยุโรป เอเชีย และอเมริกาเหนือ ผลแก่ภายใน 6 เดือน รสหวานหรือออกขมเล็กน้อย ด้านในของเปลือกผลไม่มีขน ใบไม่มี bristle ที่ส่วนโค้งด้านบน 
* ส่วน *Mesobalanus*, โอ๊กฮังการีและพืชใกล้เคียงในยุโรปและเอเชีย  ผลแก่ภายใน 6 เดือน รสขม  ด้านในของเปลือกผลไม่มีขน  ส่วน *Mesobalanus* ใกล้เคียงกับส่วน *Quercus* และบางครั้งรวมกันได้
* ส่วน *Cerris*, โอ๊กตุรกีและพืชใกล้เคียงในยุโรปและเอเชีย ผลแก่ภายใน 18 เดือน และรสขมมาก ด้านในของเปลือกผลไม่มีขน ปลายใบแหลมมี bristles ที่ส่วนโค้งด้านบน
* ส่วน *Protobalanus*,โอ๊กลีฟแคนยอนและพืชใกล้เคียงในสหรัฐและเม็กซิโก ผลแก่ภายใน 18 เดือน และรสขมมาก ด้านในของเปลือกผลมีขน ปลายใบแหลมมี bristles ที่ส่วนโค้งด้านบน
* ส่วน *Lobatae* (*Erythrobalanus*), โอ๊กแดงในอเมริกาเหนือ อเมริกากลางและอเมริกาใต้ ผลแก่ภายใน 18 เดือน และรสขมมาก ด้านในของเปลือกผลมีขน ผลที่เป็นนัทจริงๆมีเปลือกหุมที่บาง ใบมี spiny bristles ที่ปลาย

มีสปีชีส์ของต้นโอ๊กที่หายากและจัดจำแนกไม่ได้ เช่น : *Quercus coccinea* *Quercus muehlenbergii* และ *Quercus stellata*

### สกุลย่อย ''Cyclobalanopsis''
* โอ๊กที่พบในเอเชียตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้ ไม่ผลัดใบ สูง 10–40 m ต่างจากสกุลย่อย *Quercus* ที่เปลือกผลเป็นรูปถ้วย และอยู่เป็นกลุ่ม แม้จะไม่พบทุกสปีชีส์  ''Flora of China''  ได้แยก *Cyclobalanopsis* เป็นสกุลต่างหากแต่นักวิชาการกลุ่มอื่นจัดให้เป็นสกุลย่อยของ*Quercus* มี  150 สปีชีส์ ซึ่งพบในญี่ปุ่นตอนใต้ เกาหลีใต้ และไต้หวัน ไปจนถึงจีนตอนใต้ ทางเหนือของอินโดจีนไปจนถึงเทือกเขาหิมาลัยตะวันออก

## ความสำคัญทางวัฒนธรรม
[right|thumb|กิ่งโอ๊ก ใน [ตราแผ่นดินเอสโทเนีย]]

### สัญลักษณ์ประจำชาติ

โอ๊กเป็นไม้ประจำชาติของหลายประเทศ เป็นสัญลักษณ์ของเยอรมันโบราณ (Donar Oak) ตั้งแต่ศตวรรษที่ 19 ต่อมาเป็นต้นไม้ประจำชาติของเยอรมนี กิ่งโอ๊กยังพบในเหรียญของเงิน สกุล มาร์กเยอรมัน และ ยูโร ใน พ.ศ. 2547 Arbor Day Foundation ได้เสนอให้โอ๊กเป็นต้นไม้ประจำชาติของสหรัฐ และในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2547 สภาได้อนุมัติให้ต้นโอ๊กเป็นไม้ประจำชาติ

ประเทศอื่น ๆ ที่ได้กำหนดให้โอ๊กเป็นไม้ประจำชาติได้แก่ อังกฤษ, เอสโทเนีย, ฝรั่งเศส, เยอรมนี, มอลโดวา, โรมาเนีย, แลตเวีย, ลิทัวเนีย, โปแลนด์ สหรัฐอเมริกา, เวลส์, กาลิเซีย, บัลแกเรียและ เซอร์เบีย.

## การใช้ประโยชน์

[thumb|upright| ไม้โอ๊กใช้ในการก่อสร้างโบสถ์ใน[ฝรั่งเศส]]

ไม้โอ๊กมีความถ่วงจำเพาะประมาณ 0.75 g/cm3, ตรงและแข็ง ทนต่อแมลงและเชื้อราเนื่องจากมีแทนนินมาก จึงนิยมนำมาทำเครื่องเรือนและเฟอร์นิเจอร์ตั้งแต่ยุคกลาง ใช้ทำถังไม้โอ๊กสำหรับหมักไวน์

thumb|left|upright|ถังไม้โอ๊ก

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* ''Flora of China'' – ''Cyclobalanopsis''
* Flora Europaea: ''Quercus''
* Oaks from Bialowieza Forest 
* Common Oaks of Florida 
* Oaks of the world
* The Global Trees Campaign  The Red List of Oaks and Global Survey of Threatened Quercus
* Janka Hardness Scale   – The Janka Hardness Scale for many Exotic and Domestic species

หมวดหมู่:โอ๊ก