เทาเจียด

**เทาเจียด** (เสียชีวิต ค.ศ. 181) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **เฉา เจี๋ย** () ชื่อรอง **ฮั่นเฟิง**  () เป็นขันทีราชสำนักและขุนนางชาวจีนในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 *ตงฮั่น*) เทาเจียดขึ้นมามีอำนาจในรัชสมัยของพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 *ฮั่นหลิงตี้*; ครองราชย์ ค.ศ.168–189) มีส่วนร่วมในการต่อสู้แย่งชิงอำนาจกับฝ่ายตรงข้ามที่นำโดยเตาบู (竇武 *โต้ว อู่*) และตันผวน (陳蕃 *เฉิน ฝาน*) ในรัชสมัยของพระเจ้าหวนเต้ (漢桓帝 *ฮันหฺวานตี้*; ครองราชย์ ค.ศ. 146–168) และต้นรัชสมัยของพระเจ้าเลนเต้ ต่อมาเฝิง ฝาง (馮芳) ลูกเขยของเทาเจียดกลายเป็นหนึ่งใน 8 นายกองพันของทัพอุทยานตะวันตก (西園軍 *ซี-ยฺเหวียนจฺวิน*)

## ประวัติ
เทาเจียดเป็นชาวอำเภอซินเอี๋ย (新野縣 *ซินเหย่เซี่ยน*) เมืองลำหยง (南陽郡 *หนานหยางจฺวิ้น*) ซึ่งปัจจุบันคืออำเภอซินเหย่ (新野縣 *ซินเหย่เซี่ยน*) มณฑลเหอหนาน (河南) ตระกูลของเทาเจียดมีพื้นเพดั้งเดิมจากเมืองเว่ย์จฺวิ้น (魏郡; อยู่บริเวณนครหานตาน มณฑลเหอเป่ย์ในปัจจุบัน) ดำรงตำแหน่งขุนนางศักดินา 2,000 ต้าน (石) มาหลายชั่วรุ่น

เทาเจียดเริ่มรับราชการในตำแหน่งขันทีสำนักประตูเหลือง (小黃門 *เสี่ยวหฺวางเหมิน*) เมื่อต้นรัชสมัยพระเจ้าซุนเต้ (漢順帝 *ฮั่นชุ่นตี้*; ครองราชย์ ค.ศ. 125–144) ต่อมาเลื่อนตำแหน่งขึ้นเป็นผู้ถวายงานกลาง (中常侍 *จงฉางชื่อ*) ในรัชสมัยพระเจ้าหวนเต้ (漢桓帝 *ฮันหฺวานตี้*; ครองราชย์ ค.ศ. 146–168) เทาเจียดยังได้รับการแต่งตั้งให้ตำแหน่งนายกองร้อยราชรถ (奉車都尉 *เฟิ่งเชอตูเว่ย์*)

เมื่อ ค.ศ. 168 เทาเจียดได้รับบรรดาศักดิ์เฮาระดับตำบลแห่งเตียงอั๋น (長安鄉侯 *ฉางอานเซียงโหว*) จากความชอบในการมีส่วนช่วยให้พระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 *ฮั่นหลิงตี้*) ได้ขึ้นครองราชย์ เนื่องจากเวลานั้นพระเจ้าเลนเต้ยังทรงพระเยาว์ จักรพรรดินีพันปีหลวงโต้ว เมี่ยว (竇妙; พระมเหสีม่ายของพระเจ้าหวนเต้), มหาขุนพลเตาบู (竇武 *โต้ว อู่*; บิดาของจักรพรรดินีพันปีหลวงโต้ว เมี่ยว) และ ราชครูตันผวน (陳蕃 *เฉิน ฝาน*) จึงเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน เตาบูและตันผวนเป็นผู้นำกลุ่มขุนนางในราชสำนักที่ขัดแย้งกับกลุ่มขันทีซึ่งนำโดยเทาเจียดและคนอื่น ๆ เมื่อเทาเจียดและกลุ่มขันทีได้ยินว่าฝ่ายเตาบูและตันผวนกำลังวางแผนกำจัดพวกตน เทาเจียดและกลุ่มขันทีจึงก่อรัฐประหารยึดอำนาจฝ่ายตรงข้ามด้วยความช่วยเหลือของหวาง ฝู่ (王甫) จู ยฺหวี่ (朱瑀) ก้ง ผู่ (共普), จาง เลี่ยง (張亮) และคนอื่น ๆ เตาบูและตันผวนถูกจับและถูกประหารชีวิต ในขณะที่จักรพรรดินีพันปีหลวงโต้ว เมี่ยวทรงถูกกักบริเวณ หลังการรัฐประหาร เทาเจียดได้เลื่อนตำแหน่งเป็น "เสนาบดีรักษาราชวังแห่งตำหนักฉางเล่อ" (長樂衛尉 *ฉางเล่อเว่ย์เว่ย์*) นอกจากนี้ยังได้บรรดาศักดิ์เป็น "เฮาแห่งยฺวี่หยาง" (育陽侯 *ยฺวี่หยางโหว*) พร้อมศักดินา 3,000 ครัวเรือน พันธมิตรที่ร่วมกับเทาเจียดในการก่อรัฐประหารก็ได้รับบรรดาศักดิ์เฮา (侯 *โหว*) และเกียรติยศอื่น ๆ จากพระเจ้าเลนเต้ 

เมื่อ ค.ศ. 169 เทาเจียดได้รับตำแหน่งเป็นผู้ถวายงานกลาง (中常侍 *จงฉางชื่อ*) อีกครั้ง ไม่นานหลังจากนั้น เทาเจียดได้รับการแต่งตั้งเป็นมหาดเล็กรับใช้จักรพรรดินี (大長秋 *ต้าฉางชิว*)  

เมื่อ ค.ศ. 172 เมื่อจักรพรรดินีพันปีหลวงโต้ว เมี่ยวสิ้นพระชนม์ระหว่างถูกกักบริเวณ เทาเจียดและหวาง ฝู่ทูลโน้มน้าวพระเจ้าเลนเต้ให้จัดพิธีพระศพของจักรพรรดินีพันปีหลวงโต้ว เมี่ยวด้วยพิธีแบบพระสนมทั่วไปแทนที่จะจัดพิธีพระศพให้เหมาะกับฐานะ รวมทั้งไม่ให้ฝังพระศพด้วยกันกับพระบรมศพของพระเจ้าหวนเต้ แต่ความพยายามทูลโน้มน้าวของทั้งคู่ไม่สำเร็จ เพราะขุนนางสองคนคือ เฉิน ฉิว (陳球) เสนาบดีตุลาการ (廷尉 *ถิงเว่ย์*) และหลี่ เสียน (李咸) เสนาบดีกลาโหม (太尉 *ไท่เว่ย์*) ทูลโน้มน้าวพระเจ้าเลนเต้ให้จัดพิธีพระศพของจักรพรรดินีพันปีหลวงโต้ว เมี่ยวให้สมพระเกียรติจักรพรรดินีพันปีหลวงและให้ฝังพระศพด้วยกันกับพระเจ้าหวนเต้ ในปีเดียวกันนั้น เทาเจียด, หวาง ฝู่ และคนอื่น ๆ ใส่ร้ายหลิว คุย (劉悝) ผู้เป็นอ๋องแห่งปุดไฮ (勃海王 *ปั๋วไห่หฺวัง*) และเป็นพระอนุชาของพระเจ้าหวนเต้ในข้อหากบฏ ต่อมาหลิว คุยทรงกระทำอัตวินิบาตกรรมในคุก พระเจ้าเลนเต้พระราชทานบำเหน็จรางวัลให้เทาเจียดและหวาง ฝู่ที่เปิดเผย "การเป็นกบฏ" ของหลิว คุย โดยให้เพิ่มจำนวนครัวเรือนในเขตศักดินา ญาติ ๆ ของทั้งคู่ก็ได้รับการแต่งตั้งเป็นขุนนางในราชสำนักฮั่น 

เมื่อ ค.ศ. 179 เทาเจียดได้เลื่อนตำแหน่งเป็นหัวหน้าสำนักราชเลขาธิการ (尚書令 *ช่างชูลิ่ง*)  ในปีเดียวกันนั้น เทาเจียดมีส่วนพัวพันในคดีที่ขุนนางหยาง ซิว (陽球) เป็นผู้ฟ้องร้อง ขันทีคนอื่น ๆ ที่มีส่วนเกี่ยวข้องได้แก่หวาง ฝู่และยฺเหวียน เช่อ (袁赦) เทาเจียดและยฺเหวียน เช่อพ้นคดีมาได้ ส่วนหวาง ฝู่เสียชีวิตในคุก 

เทาเจียดเสียชีวิตเมื่อ ค.ศ. 181 และได้รับการแต่งตั้งย้อนหลังให้เป็นขุนพลทหารม้าและรถรบ (車騎將軍 *เชอฉีเจียงจฺวิน*)

## ในนวนิยาย''สามก๊ก''
ในช่วงต้นของนวนิยายอิงประวัติศาสตร์เรื่อง *[[สามก๊ก]]* (三國演義 *ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*) ที่ประพันธ์ในคริสต์ศตวรรษที่ 14 ระบุว่าเทาเจียดเป็นขันทีคนหนึ่งในกลุ่มสิบเสียงสี (十常侍 *ฉือฉางชื่อ*) แม้ว่าตามประวัติศาสตร์จริงแล้วเทาเจียดไม่ได้อยู่ในกลุ่มสิบเสียงสี

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ซือหม่า กวาง. *[[จือจื้อทงเจี้ยน]]*.
* ฟ่าน เย่. *[[โฮ่วฮั่นชู]]*, เล่มที่ 78.
* ล่อกวนตง. *[[สามก๊ก]]* (*ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*).

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ศตวรรษที่ 2

หมวดหมู่:ขันทีในยุคราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:ข้าราชการของราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:บุคคลจากมณฑลเหอหนาน
หมวดหมู่:สิบเสียงสี