อำเภอพิมาย

**พิมาย** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา

## ประวัติศาสตร์

เมืองพิมายมีความสำคัญมาตั้งแต่สมัยอาณาจักรโคตรบูรณ์ของขอม สมัยอยุธยาและสมัยรัตนโกสินทร์ 
เดิมผู้ปกครองมีกรมการเมือง ปลัดเมือง ซึ่งมีบรรดาศักดิ์ชั้นพระ หลวง ขุน มาเป็นผู้ปกครองอำเภอพิมาย
เดิมชื่อ "อำเภอเมืองพิมาย" มีฐานะเป็นอำเภอเมื่อ พ.ศ. 2443 โดยมีขุนขจิตสารกรรม ดำรงตำแหน่งนายอำเภอคนแรก เมื่อปี พ.ศ. 2454 
สมเด็จพระศรีพัชรินทร์พระบรมราชินีนาถในรัชการที่ 5 (สมเด็จพระพันปีหลวง) ได้เสด็จประพาสเมืองพิมายและได้เสด็จทรงพักผ่อนที่ไทรงามด้วย 
คณะกรมการเมืองได้จัดรับเสด็จ โดยจัดสถานที่ประทับข้างลำน้ำตลาด (บริเวณติดลำน้ำด้านทิศใต้ของโรงเรียนพิมายวิทยาในปัจจุบัน)
ซึ่งเรียกชื่อสถานที่ในขณะนั้นว่า "วังเก่า" ในปี พ.ศ. 2457 ได้สร้างที่ว่าการอำเภอขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของปราสาทหินพิมาย
(บริเวณที่จอดรถหน้าอุทยานประวัติศาสตร์พิมายในปัจจุบัน) ผู้ปกครองมีคณะกรรมการเมือง นายอำเภอ ซึ่งมีบรรดาศักดิ์ชั้น หลวง ขุน 
หม่อมเจ้า ดำรงตำแหน่ง และกำนันประจำตำบลจะมีบรรดาศักดิ์ชั้น ขุน หมื่น มาดำรงตำแหน่ง 
* พ.ศ. 2440  ตั้งอำเภอมีชื่อว่า เมืองพิมาย
* วันที่  15  พฤศจิกายน  2481  เปลี่ยนชื่ออำเภอจากอำเภอเมืองพิมาย  มาเป็น  อำเภอพิมาย 
* วันที่ 14  พฤษภาคม  2499  จัดตั้งสุขาภิบาลในเมือง  
* วันที่ 29  สิงหาคม  2500  ตั้งตำบลดอนมัน แยกออกจากตำบลชีวาน  และ ตั้งตำบลท่าลาด แยกออกจากตำบลโบสถ์  
* วันที่ 30  สิงหาคม  2500  แยกพื้นที่ตำบลประสุข  ตำบลกระเบื้องนอก ตำบลขุย ตำบลสาหร่าย ตำบลดอนมัน และตำบลท่าลาด  อำเภอพิมาย  ไปตั้งกิ่งอำเภอชุมพวง  ขึ้นกับอำเภอพิมาย 
* วันที่ 1 ธันวาคม  2501  ตั้งตำบลรังกาใหญ่  แยกออกจากตำบลในเมือง  ตั้งตำบลเมืองพลับพลา แยกออกจากตำบลงิ้ว และ ตั้งตำบลห้วยแถลง  แยกออกจากตำบลงิ้ว 
* วันที่ 11 ธันวาคม 2502  ยกฐานะจากกิ่งอำเภอชุมพวง อำเภอพิมาย เป็นอำเภอชุมพวง 
* วันที่ 1 มกราคม  2504  แยกพื้นที่ตำบลห้วยแถลง  ตำบลหินดาด  ตำบลงิ้ว  และตำบลเมืองพลับพลา   อำเภอพิมาย   มาตั้งเป็นกิ่งอำเภอห้วยแถลง  ขึ้นกับอำเภอพิมาย 
* วันที่ 17 กรกฎาคม 2506 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอห้วยแถลง อำเภอพิมาย เป็นอำเภอห้วยแถลง  
* วันที่ 1  กุมภาพันธ์ 2511  ตั้งตำบลนิคมสร้างตนเอง  แยกออกจากตำบลในเมือง  และตำบลหนองพลวง 
* วันที่ 1  เมษายน  2511  ยุบตำบลหนองพลวง    และวันเดียวกัน  ตั้งตำบลหนองพลวง อีกครั้งหนึ่ง  
* วันที่ 25 ธันวาคม 2511  โอนตำบลหนองพลวง  ไปขึ้นกับอำเภอจักราช  
* วันที่ 15 กันยายน 2514  โอนพื้นที่หมู่ 3 (ในตอนนั้น) จากตำบลหินดาด  อำเภอห้วยแถลง  มาขึ้นกับตำบลนิคมสร้างตนเอง  
* วันที่ 15 กันยายน 2523  ตั้งตำบลกระชอน  แยกออกจากตำบลชีวาน  
* วันที่ 15 สิงหาคม 2526  ตั้งตำบลดงใหญ่  แยกออกจากตำบลท่าหลวง 
* วันที่ 6  กันยายน 2528  ตั้งตำบลธารละหลอด  แยกออกจากตำบลสัมฤทธิ์  และ ตั้งตำบลหนองระเวียง  แยกออกจากตำบลนิคมสร้างตนเอง 
* วันที่ 19 พฤษภาคม 2542 เปลี่ยนชื่อสุขาภิบาลในเมือง  เป็น สุขาภิบาลพิมาย  
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542  ยกฐานะจากสุขาภิบาลพิมาย  เป็น เทศบาลตำบลพิมาย

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอพิมายตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอโนนแดงและอำเภอประทาย
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอชุมพวง
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอห้วยแถลงและอำเภอจักราช
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอโนนสูงและอำเภอคง

## เขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอพิมายแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 12 ตำบล 213 หมู่บ้าน

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอพิมายประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลตำบลพิมาย]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลในเมือง
* **[[เทศบาลตำบลรังกาใหญ่]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลรังกาใหญ่ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลในเมือง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลในเมือง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลพิมาย)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสัมฤทธิ์** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสัมฤทธิ์ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลโบสถ์** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโบสถ์ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลกระเบื้องใหญ่** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกระเบื้องใหญ่ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าหลวง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าหลวงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลชีวาน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชีวานทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลนิคมสร้างตนเอง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนิคมสร้างตนเองทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลกระชอน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกระชอนทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลดงใหญ่** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงใหญ่ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลธารละหลอด** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลธารละหลอดทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองระเวียง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองระเวียงทั้งตำบล

## ประชากร

## แหล่งท่องเที่ยว
เมืองพิมายมีลักษณะเป็นเมืองโบราณ สถานี่ท่องเที่ยวจึงเป็นลักษณะของเมืองประวัติศาสตร์ ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยว และการส่งเสริมวัฒนธรรมประเพณี ที่มีนักท่องเที่ยวมาเยี่ยมชมอย่างสม่ำเสมอ โดยสถิติการท่องเที่ยวข้อมูลปี พ.ศ. 2550 ประกอบด้วยนักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศ 9,260 คน / ปี นักท่องเที่ยวชาวไทย 166,500 คน /ปี รายได้เฉลี่ย / นักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศ 370,400 บาท /ปี รายได้เฉลี่ย / นักท่องเที่ยวชาวไทย  1,665,000 บาท /ปี 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย
* ชุมชนพิมาย 
* เทศบาลตำบลพิมาย 
* เว็บกลุ่ม"เรา" มหาวิทยาลัยรังสิต 

## อ้างอิง

พิมาย