เทศบาลเมืองกลางดง

**เทศบาลเมืองกลางดง** เป็นเทศบาลเมืองแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย มีขอบเขตการบริหารครอบคลุมพื้นที่ตำบลกลางดงทั้งตำบล และมีอาณาเขตติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านแก่ง อำเภอศรีสัชนาลัย ทางทิศเหนือ; เขตองค์การบริหารส่วนตำบลไทยชนะศึก เขตองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งเสลี่ยม และเขตเทศบาลตำบลทุ่งเสลี่ยมทางทิศตะวันออก; เขตองค์การบริหารส่วนตำบลนาขุนไกร อำเภอศรีสำโรง ทางทิศใต้; และเขตเทศบาลตำบลตลิ่งชัน อำเภอบ้านด่านลานหอย และเขตเทศบาลตำบลเวียงมอก อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง ทางทิศตะวันตก เขตเทศบาลเมืองกลางดงมีประชากรประมาณ 12,000 คน (ธันวาคม พ.ศ. 2567) หรือเป็นอันดับที่ 4 ของเทศบาลเมืองทั้งหมดในจังหวัด

## ภูมิศาสตร์
### ที่ตั้งและอาณาเขต
เขตเทศบาลเมืองกลางดงมีที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย อยู่ห่างจากตัวเมืองสุโขทัยประมาณ 70 กิโลเมตร และห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 470 กิโลเมตร มีเนื้อที่ประมาณ 291.15 ตารางกิโลเมตร หรือ 181,970 ไร่ 1 งาน 85 ตารางวา มีอาณาเขตติดต่อกับเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นข้างเคียง ดังนี้

* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านแก่ง (อำเภอศรีสัชนาลัย)
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลไทยชนะศึก เขตองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งเสลี่ยม เขตเทศบาลตำบลทุ่งเสลี่ยม และเขตองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งเสลี่ยม
* **ทิศใต้** ติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลนาขุนไกร (อำเภอศรีสำโรง)
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลตลิ่งชัน (อำเภอบ้านด่านลานหอย) และเขตเทศบาลตำบลเวียงมอก (อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง)

### สภาพภูมิประเทศและภูมิอากาศ
พื้นที่ส่วนใหญ่ของตำบลกลางดงมีลักษณะเป็นภูเขา โดยมีภูเขาด้านตะวันตกที่ทอดยาวตั้งแต่อำเภอเถินถึงอำเภอศรีสัชนาลัย มีพื้นที่ป่าไม้ทั้งหมด 102,336 ไร่ หรือคิดเป็นร้อยละ 65 ของพื้นที่ ซึ่งประกอบด้วยพื้นที่ป่าแม่มอก ป่าแม่ลำพัน โดยผืนป่าเหล่านี้ยังเป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของตำบล เช่น ลำห้วยแม่มอก ลำห้วยแม่ถัน ห้วยบึงบอน และห้วยหัวแหวน ภูมิอากาศโดยทั่วไปของตำบลกลางดงเป็นอากาศร้อนชื้น ประกอบด้วย 3 ฤดู ดังนี้

* **ฤดูร้อน** เริ่มในช่วงเดือนกุมภาพันธ์จนถึงเดือนพฤษภาคม
* **ฤดูฝน** เริ่มในช่วงเดือนมิถุนายนจนถึงเดือนตุลาคม
* **ฤดูหนาว** เริ่มในช่วงเดือนพฤศจิกายนจนถึงเดือนกุมภาพันธ์

## ประวัติ
ตำบลกลางดงในอดีตเคยเป็นพื้นที่ป่าดิบชื้นที่มีความอุดมสมบูรณ์ เต็มไปด้วยพรรณไม้หลากหลาย เช่น ไม้สัก ไม้ประดู่ และไม้แดง เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่านานาชนิด และมีดินที่เหมาะสำหรับทำเกษตรกรรม ช่วงประมาณ พ.ศ. 2470 มีประชาชนจากอำเภอเถิน จังหวัดลำปาง ซึ่งทำงานเป็นลูกจ้างของบริษัทค้าไม้ของชาวอังกฤษ ได้อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในป่ากลางดง พวกเขาเริ่มปลูกบ้าน ทำการเกษตร และเมื่อพบว่าพื้นที่นี้มีความอุดมสมบูรณ์ในทุกด้าน จึงชักชวนญาติพี่น้องจากอำเภอเถินให้ย้ายตามมาถากถางป่าและทำมาหากินร่วมกัน จากนั้นจึงเกิดเป็นหมู่บ้านแรกขึ้นชื่อว่า "บ้านกลางดง" ซึ่งอยู่ในเขตรับผิดชอบของอำเภอสวรรคโลก และต่อมาได้มีการตั้งหมู่บ้านอื่น ๆ เพิ่มขึ้นอีก 4 แห่ง ได้แก่ บ้านหัวฝาย บ้านโป่งฝาง บ้านกลางดงใต้ และบ้านกลางดงเหนือ จึงได้มีการจัดตั้งเป็นตำบลกลางดงขึ้นในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2484 โดยแยกออกจากตำบลทุ่งเสลี่ยม

ใน พ.ศ. 2511 สภาตำบลกลางดงได้รับการจัดตั้งขึ้นในท้องที่ตำบลกลางดง ต่อมาเมื่อวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2539 สภาตำบลกลางดงได้รับการจัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลกลางดง จากนั้นจึงยกฐานะจากองค์การบริหารส่วนตำบลเป็นเทศบาลตำบลเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2555 และในวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2568 ได้ยกฐานะเป็นเทศบาลเมือง

## หมู่บ้านและประชากร
ท้องที่เทศบาลเมืองกลางดงมีประชากรทั้งหมด 11,585 คน แบ่งเป็นประชากรชายทั้งหมด 5,654 คน และประชากรหญิงทั้งหมด 5,931 คน (เดือนธันวาคม 2567) โดยประชากรส่วนทำอาชีพเกษตรกรรมและนับถือพระพุทธศาสนาเป็นส่วนใหญ่ เทศบาลเมืองกลางดงแบ่งการปกครองออกเป็น 15 หมู่บ้าน ดังนี้

## โครงสร้างพื้นฐาน
### การคมนาคม
*  **[[ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 106]]** เป็นทางหลวงแผ่นดินสายหลักที่เชื่อมระหว่างอำเภอสวรรคโลกไปยังจังหวัดลำพูนและเชียงใหม่
*  **[[ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1327]]** เป็นทางหลวงแผ่นดินที่เชื่อมระหว่างอำเภอทุ่งเสลี่ยมกับอำเภอบ้านด่านลานหอย
*  **[[ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1330]]** เป็นทางหลวงแผ่นดินที่เชื่อมระหว่างบ้านหัวฝายกับตำบลบ้านแก่ง อำเภอศรีสัชนาลัย ซึ่งสามารถใช้เป็นเส้นทางเพื่อไปยังอุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัยได้

### การศึกษา
ท้องที่เทศบาลเมืองกลางดงมีโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาจนถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 2 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนบ้านกลางดง และโรงเรียนบ้านบึงบอน และมีโรงเรียนระดับประถมศึกษาจำนวน 7 แห่ง ดังนี้
* โรงเรียนบ้านหัวฝาย
* โรงเรียนบ้านโป่งฝาง 
* โรงเรียนบ้านแม่บ่อทอง
* โรงเรียนเชิงผา
* โรงเรียนบ้านห้วยเจริญ
* โรงเรียนบ้านหนองผักบุ้ง
* โรงเรียนบ้านแม่ทุเลาใน

นอกจากนี้ เทศบาลเมืองกลางดงยังมีศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจำนวน 1 แห่ง และศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในความรับผิดชอบจำนวน 5 แห่ง ได้แก่
* ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กวัดชัยอุดม
* ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านกลางดง
* ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านหัวฝาย
* ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กวัดเชิงผา
* ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านบึงบอน

### สาธารณสุข
ท้องที่เขตเทศบาลเมืองกลางดงมีบริการสาธารณสุข ดังนี้
* โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองผักบุ้ง ตั้งอยู่หมู่ที่ 5
* โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพชุมชนตำบลกลางดง ตั้งอยู่หมู่ที่ 10
* โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านบึงบอน ตั้งอยู่หมู่ที่ 13
* ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชนประจำหมู่บ้าน จำนวน 15 แห่ง

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์เทศบาลเมืองกลางดง

กลางดง
หมวดหมู่:อำเภอทุ่งเสลี่ยม
กลางดง