open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
จี่หนาน

**จี่หนาน** (; อักษรโรมันอีกแบบเขียนเป็น **Tsinan**) เป็นเมืองหลวงของมณฑลชานตงในจีนตะวันออก ด้วยจำนวนประชากร 9.2 ล้านคน ทำให้เป็นหนึ่งในเมืองใหญ่สุดในมณฑลชานตงในแง่ประชากร พื้นที่ของจี่หนานในปัจจุบันมีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์ของภูมิภาคนี้จากจุดเริ่มต้นของอารยธรรมที่เก่าแก่ที่สุด และได้พัฒนามาเป็นศูนย์กลางการปกครองเศรษฐกิจและการคมนาคมที่สำคัญของประเทศ นครนี้มีสถานะกิ่งมณฑลตั้งแต่ ค.ศ. 1994 จี่หนานมักถูกเรียกว่า "เมืองแห่งบ่อน้ำพุ" เนื่องจากมีบ่อน้ำพุบาดาลที่มีชื่อเสียง 72 แห่ง

## ชื่อ
ชื่อ *จี่หนาน* ในสมัยใหม่มีความหมายตรงตัวว่า "ทางใต้ของจี่" และสื่อถึงแม่น้ำจี้เก่า (濟水) ที่ไหลไปทางเหนือของนครจนกระทั่งกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19 ชื่อที่คล้ายกันยังพบได้ในจี้-ยฺเหวียน (แปลตรงตัว "ต้นตอของแม่น้ำจี้") และจี่หยาง (แปลตรงตัว "ฝั่ง''หยาง'' (เหนือ) ของแม่น้ำจี่") แม่น้ำจี้หายไปใน ค.ศ. 1852 เมื่อแม่น้ำเหลืองเปลี่ยนเส้นทาง และเข้ากินพื้นที่ก้นแม่น้ำ รูปสะกดปัจจุบันของอักษร "Ji" ในวรรณยุกต์ที่สาม (จี่ - *jǐ*) ระบุขึ้นในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1970 ก่อนหน้านี้ออกเสียงด้วยวรรณยุกต์ที่ 4 (จี้ - *jì*) ตำราตะวันตกฉบับเก่ากว่าสะกดชื่อเป็น "Tsinan" (อักษรโรมันแบบไปรษณีย์) หรือ "Chi-nan" (อักษรโรมันแบบเวด-ไจลส์)

ในสมัยดบราณ จี่หนานยังได้รับการเรียกขานเป็น "ลั่วอี้" (濼邑) โดยลั่วสื่อถึงบ่อน้ำพุเป้าทู ยุทธการที่อานซึ่งสู้รบกับในพื้นที่ช่วงยุควสันตสารท (589 ปีก่อน ค.ศ.) ระหว่างรัฐฉีกับรัฐจิ้น ตั้งชื่อตามเมืองโบราณอาน () ซึ่งตั้งอยู่ที่เขตนครจี่หนานในปัจจุบัน มาร์โค โปโลให้คำจำกัดความสั้น ๆ เกี่ยวกับจี่หนานภายใต้ชื่อ "Chingli" หรือ "Chinangli" และในตำราในศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20 มักใช้ชื่อเมืองนี้ว่า "Tsinan Fu" โดยที่ *ฝู่ - Fu* () ซึ่งมาจากศัพท์ที่ใช้สำหรับเมืองหลวงของมณฑล (จีน: 省府)

จี่หนานยังเรียกตามชื่อเล่นว่า "เมืองแห่งบ่อน้ำพุ" () เนื่องจากมีบ่อน้ำพุหลายแห่งในใจกลางเมืองและบริเวณโดยรอบ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Jinan Government website
* 
* 

หมวดหมู่:นครในมณฑลชานตง
หมวดหมู่:เมืองหลวงของมณฑลในประเทศจีน
สองแคว

**สองแคว** (–แคฺว) อาจหมายถึง 
* เมืองสองแคว ชื่อเดิมของเมืองพิษณุโลก
** วิทยาลัยเทคนิคสองแคว
* อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน
** โรงพยาบาลสองแคว
* ตำบลสองแคว อำเภอดอยหล่อ จังหวัดเชียงใหม่
งูงวงช้าง

**งูงวงช้าง** (; ) เป็นงูน้ำขนาดใหญ่ชนิดหนึ่ง ไม่มีพิษ  อยู่ในวงศ์ Acrochordidae  จัดอยู่ในวงศ์เดียวและสกุลเดียวกับงูผ้าขี้ริ้ว (*A. granulatus*) ซึ่งในประเทศไทยพบเพียง 2 ชนิดนี้เท่านั้น 

งูงวงช้างมีผิวหนังย่นและสากแบบเปลือกขนุน หัวแบนเล็ก เกล็ดบนลำตัวมีลักษณะเป็นตุ่ม รวมถึงเกล็ดบริเวณด้านท้องซึ่งแตกต่างจากงูชนิดอื่น ท้องสีขาว ไม่มีลวดลาย ลำตัวป้อมอ้วนสั้น ฟันแหลมคม ถ้าอยู่พ้นน้ำจะมีสีเหลืองนวล แต่ถ้าอยู่ในน้ำจะมีสีน้ำตาลดำ  มีความยาวประมาณ 1 เมตร

เป็นงูที่อาศัยอยู่ในน้ำตลอดเวลา อาหารหลักคือ ปลา สามารถพบได้ตามแหล่งน้ำทุกภาคของประเทศไทย ในต่างประเทศพบได้ที่อินโดนีเซีย, มาเลเซีย, กัมพูชา, พม่า, ลาว โดยจะขุดรูอยู่ตามริมตลิ่ง อุปนิสัยไม่ดุ ปกติมักอยู่นิ่ง ๆ ไม่ขยับเขยื้อน แต่ถ้าถูกรบกวนมักจะใช้ลำตัวรัดพัน ดังนั้นเมื่อมีคนลงไปว่ายน้ำในถิ่นที่งูงวงช้างอาศัยอยู่  มักจะถูกงูรัด ทำให้เข้าใจผิดคิดว่าเป็นผีพรายมาฉุด  ออกลูกเป็นตัว ครั้งละ 25–30 ตัว ลูกที่เกิดใหม่มีความยาวประมาณ 29 เซนติเมตร ซึ่งสามารถกินอาหารได้เลย 

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
 

วงศ์งูงวงช้าง
ภาษาญัฮกุร

**ภาษาญัฮกุร** (ญัฮกุร: ) เป็นภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติก กลุ่มมอญ-เขมร กลุ่มย่อยมอญ ถือว่าใกล้เคียงกับภาษามอญโบราณในสมัยทวารวดี มีผู้พูดคือชาวญัฮกุรในจังหวัดนครราชสีมา เพชรบูรณ์ และชัยภูมิ บางส่วนเริ่มเปลี่ยนมาพูดภาษาไทย

ภาษาญัฮกุรเดิมเป็นเพียงภาษาพูดไม่มีตัวเขียน ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2548 ได้มีการสร้างระบบตัวเขียนขึ้นใหม่โดยใช้อักษรไทย และเพิ่มสัทอักษรสากล ʔ และรวบรวมคำศัพท์เอาไว้เป็นลายลักษณ์อักษรเพื่อไม่ให้สูญหาย มีพยัญชนะ 26 เสียง เป็นตัวสะกดได้ 15 เสียง มีสระ 21 เสียง เป็นสระเดี่ยว 18 เสียง สระประสม 3 เสียง ไม่มีเสียงวรรณยุกต์ ใช้ระบบน้ำเสียงแทน มีระบบการเติมหน่วยคำเติมแต่ปัจจุบันเหลือใช้ไม่มากนัก เรียงประโยคแบบประธาน–กริยา–กรรม

## สัทวิทยา
### พยัญชนะ




* หน่วยเสียงที่เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้นและพยัญชนะท้ายมี 14 หน่วยเสียง ได้แก่ , , , , , , , , , , , ,  และ 
* หน่วยเสียงพยัญชนะควบมี 16 หน่วยเสียง ได้แก่ , , , , , , , , , , , , , ,  และ  เกิดในตำแหน่งต้นพยางค์เท่านั้น นอกเหนือจากนี้จะกลายเป็น 2 พยางค์โดยมี  คั่นกลาง
* พยางค์นาสิกจะตามด้วยพยัญชนะในฐานเดียวกัน เช่น ,  ฯลฯ (ดูหมายเหตุท้ายตารางด้านล่าง)
* ผู้พูดรุ่นใหม่อาจออกเสียง  เป็น 
* หน่วยเสียง  และ  พบในคำยืมจากภาษาไทย โดยผู้พูดรุ่นเก่าจะออกเสียง  เป็น  เช่น  >  'ไฟฟ้า, ไฟฉาย'
* หน่วยเสียง  เกิดในตำแหน่งท้ายพยางค์เท่านั้น

### สระ
#### สระเดี่ยว




#### สระประสม
หน่วยเสียงสระประสมภาษาญัฮกุรถิ่นบ้านไร่มี 3 หน่วยเสียง ได้แก่ ,  และ 

### ลักษณะน้ำเสียง
ภาษาญัฮกุรถิ่นบ้านไร่มีลักษณะน้ำเสียงที่ทำให้ความหมายของคำต่างกัน 2 ลักษณะ ได้แก่ ลักษณะน้ำเสียงที่ 1 ซึ่งเป็นลักษณะน้ำเสียงปกติโดยมักออกเป็นเสียงสูง และลักษณะน้ำเสียงที่ 2 ซึ่งมักออกเป็นเสียงต่ำ ในการถอดเสียงเป็นสัทอักษรใช้เครื่องหมาย  หรือ 

## ระบบการเขียน
ตัวเขียนภาษาญัฮกุรอักษรไทยตามที่คณะกรรมการจัดทำระบบเขียนภาษาท้องถิ่นของกลุ่มชาติพันธุ์ด้วยอักษรไทย สำนักงานราชบัณฑิตยสภา ได้กำหนดไว้ มีดังนี้

## อ้างอิง

* อภิญญา บัวสรวง และสุวิไล เปรมศรีรัตน์. (2541). *สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย : ญัฮกุ้ร.* กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล.

ญัฮกุร
หมวดหมู่:กลุ่มภาษามอญ
ญัฮกุร
ภาษาเกรียง

**ภาษาเกรียง** หรือภาษาแวะ ภาษาเงก  ภาษาเงะห์ ภาษาแง อยู่ในภาษากลุ่มกะตู มีผู้พูด มีผู้พูด 12,189 คน (พ.ศ. 2538) ในเวียดนาม และลาวภาคใต้ ในแขวงเซกอง จำปาศักดิ์และสาละวัน ลักษณะน้ำเสียง โดยเสียงก้องธรรมดากับเสียงก้องต่ำทุ้มมีความแตกต่างทางภาษาศาสตร์ พยัญชนะต้นมี 19 เสียง เสียงควบกล้ำมีน้อยกว่าภาษาตะโอย ตัวสะกดมี 14 เสียง สระมี 25 เสียงใกล้เคียงกับภาษาอาลัก

## อ้างอิง
* ธีระพันธ์ ล.ทองคำ. ภาษาของนานาชนเผ่าในแขวงเซกอง  ลาวใต้: ความรู้พื้นฐานเพื่อการวิจัยและและพัฒนา. กทม. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2544.
* Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com/.

กรเยง
กรเยง
ภาษากันตู

**ภาษากันตู** อยู่ในภาษากลุ่มกะตู มีผู้พูดในแขวงเซกอง ประเทศลาว ไม่มีลักษณะน้ำเสียง ภาษากันตูที่ใช้พูดที่บ้านอะฮัง แขวงเซกอง ถือเป็นสำเนียงที่ใกล้เคียงกับภาษากะตูโบราณมากที่สุด
## อ้างอิง
* ธีระพันธ์ ล.ทองคำ. ภาษาของนานาชนเผ่าในแขวงเซกอง  ลาวใต้: ความรู้พื้นฐานเพื่อการวิจัยและและพัฒนา. กทม. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2544.

กันตู
หมวดหมู่:ภาษาในทวีปเอเชีย
แสบสนิท ศิษย์ส่ายหน้า

**แสบสนิท ศิษย์ส่ายหน้า ** คือ
ภาพยนตร์ไทย ที่ออกฉายเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549 กำกับโดย ฤกษ์ชัย พวงเพ็ชร์ นำแสดงโดย วรเวช ดานุวงศ์, ณัฐฐาวีรนุช ทองมี, จาตุรงค์ มกจ๊ก, จิ้ม ชวนชื่น, โก๊ะตี๋ อารามบอย, ค่อม ชวนชื่น, เอกรัตน์ ขลิบเงิน, มนัสนันท์ ปานดี

## นักแสดง
* วรเวช ดานุวงศ์ รับบทเป็น สนิท
* จิ้ม ชวนชื่น รับบทเป็น เสนาะ
* ณัฐฐาวีรนุช ทองมี รับบทเป็น สวย
* เอกรัตน์ ขลิบเงิน รับบทเป็น สิงห์
* ค่อม ชวนชื่น รับบทเป็น สิทธิ์
* จาตุรงค์ มกจ๊ก รับบทเป็น แสบ
* โก๊ะตี๋ อารามบอย รับบทเป็น สอง
* องอาจ เจียมเจริญพรกุล รับบทเป็น ปัญญา (พ่อของสวย)
* แอนนา ชวนชื่น รับบทเป็น โปรโมเตอร์มวย
* มนัสนันท์ ปานดี รับบทเป็น อู๊ด (ลูกสาวเจ้าของร้านสัก)

## การถ่ายทำ
การถ่ายทำภาพยนตร์เรื่อง แสบสนิท ศิษย์ส่ายหน้าส่วนใหญ่ถ่ายทำภายในพื้นที่ของอำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา โดยเฉพาะส่วนของตลาดเก่าบ้านใหม่ร้อยปีที่เป็นโลเคชั่นหลัก ซึ่งเป็นที่ถูกใจผู้กำกับเป็นอย่างมากที่ต้องการฉากในการถ่ายทำที่เป็นบ้านไทยย้อนยุค และบรรยากาศของตลาดเก่า

## รางวัล

## อ้างอิง


## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* แสบสนิท ศิษย์ส่ายหน้า เว็บไซต์ pantip.com

ส
หมวดหมู่:ภาพยนตร์มวยไทย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่ถ่ายทำในจังหวัดฉะเชิงเทรา
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โดยอาร์เอสฟิล์ม
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย ฤกษ์ชัย พวงเพ็ชร์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยในคริสต์ทศวรรษ 2000
ฤกษ์ชัย พวงเพ็ชร์

**ฤกษ์ชัย พวงเพ็ชร์ ** (ยอร์ช) เป็นผู้กำกับภาพยนตร์ชาวไทย

## ประวัติ
ฤกษ์ชัย พวงเพ็ชร์ จบการศึกษาระดับปริญญาตรี จาก คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สาขาทัศนศิลป์ เคยฝึกงานเป็นฝ่ายศิลป์ อยู่ที่โรงพิมพ์หนังสือ “ตลาดตลก” ในเครือ ศรีสยามการพิมพ์ อยู่หลายปี นอกจากจัดอาร์ต ยังมีหน้าที่เขียนเรื่องสั้นอีกด้วย

นอกจากนี้ ยอร์ช เคยทำเบื้องหลังรายการตลกทางทีวี นานร่วม 14 ปี ทั้งงานโปรดิวเซอร์, งานกำกับรายการโทรทัศน์ ชื่อดังมากมาย เช่น “555”, “ 3 ช่าคาเฟ่”, “ 5-4-3-2 โชว์” ฯลฯ

ปัจจุบัน ดูแลการผลิตรายการทีวี ภาพยนตร์ หนังโฆษณา ภายใต้ชื่อ บริษัท รฤก โปรดั๊กชั่น จำกัด

## ผลงานการกำกับ/เขียนบท/ผลิตภาพยนตร์
* พ.ศ. 2548 :** [[พยัคฆ์ร้ายส่ายหน้า]]** (อาวอง, อาร์เอส)
* พ.ศ. 2549 : **[[แสบสนิท ศิษย์ส่ายหน้า]]** (อาวอง, อาร์เอส)
* พ.ศ. 2550 : **[[โปงลางสะดิ้ง ลำซิ่งส่ายหน้า]]** (อาวอง, อาร์เอส)
* พ.ศ. 2552 : **[[โหดหน้าเหี่ยว 966]]** (อาวอง, อาร์เอส)
* พ.ศ. 2552 : **[[32 ธันวา]]** (เอ็ม เทอร์ตี้ไนน์)
* พ.ศ. 2553 : **[[สุดเขตเสลดเป็ด]]** (เอ็ม เทอร์ตี้ไนน์)
* พ.ศ. 2554 : **[[ส.ค.ส. สวีทตี้]]** (เอ็ม เทอร์ตี้ไนน์)
* พ.ศ. 2555 : **[[วาเลนไทน์ สวีทตี้]]** (เอ็ม เทอร์ตี้ไนน์)
* พ.ศ. 2555 : **[[คุณนายโฮ]]** (เอ็ม เทอร์ตี้ไนน์)
* พ.ศ. 2556 : **[[ฟัดจังโตะ]]** (เอ็ม เทอร์ตี้ไนน์)
* พ.ศ. 2558 : **[[ป้าแฮปปี้ she ท่าเยอะ]]** (เอ็ม เทอร์ตี้ไนน์)
* พ.ศ. 2559 : **[[จำเนียรวิเวียนโตมร]]** (เอ็ม เทอร์ตี้ไนน์)
*พ.ศ. 2561 : ไบค์แมน ศักรินทร์ตูดหมึก (เอ็มเทอร์ตี้ไนท์, เวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์, เอ็มพิคเจอร์ส)

## ผลงานการผลิตละคร
ละครโทรทัศน์
* พ.ศ. 2556 : ละครโทรทัศน์ **[[อันโกะ กลรักสตรอว์เบอร์รี่]]** (ช่อง 3)
* พ.ศ. 2560 : ละครโทรทัศน์ **[[ชะนีผีผลัก]]** (ช่องเวิร์คพอยท์)
* พ.ศ. 2561 : ละครโทรทัศน์ **[[สาวน้อยร้อยหม้อ]]** (ช่องเวิร์คพอยท์)

ละครซิตคอม
* พ.ศ. 2553 : ละครซิตคอม **[[รักล้นล้น 9 คน 4 คู่]]**  (โมเดิร์นไนน์ทีวี) 
* พ.ศ. 2556 : ละครซิตคอม **[[เณรจ๋า]]**  (ช่อง 7 สี)
* พ.ศ. 2557 : ละครซิตคอม **[[จูบ kiss me]]**  (ช่องเวิร์คพอยท์)
* พ.ศ. 2558 : ละครซิตคอม **[[แม่จ๋าอย่าหักโหม]]** (ช่องเวิร์คพอยท์)
*พ.ศ. 2561 : ละครซิตคอม **[[จ่าเริงเซิ้งยับ]]** (ช่องเวิร์คพอยท์)

## อ้างอิง
* ประวัติ ฤกษ์ชัย พวงเพ็ชร์ จาก nangdee.com
 

หมวดหมู่:ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2513
หมวดหมู่:ผู้ให้ความบันเทิงจากจังหวัดนครสวรรค์
ซี้ดเอฟเอ็ม

**ซี้ด เอฟเอ็ม (SEED FM) ** เป็นชื่อรายการวิทยุส่วนกลางในอดีต ในเครือสถานีวิทยุ อสมท ของบริษัท อสมท จำกัด (มหาชน) บริหารงานโดยบริษัท ซี้ด เอ็มคอต จำกัด ออกอากาศในระบบเอฟเอ็ม ความถี่ 97.5 เมกะเฮิร์ตซ์ มีพื้นที่ออกอากาศ ครอบคลุมเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ตลอด 24 ชั่วโมง และผ่านเครือข่ายดาวเทียม ไปยังสถานีวิทยุ อสมท ส่วนภูมิภาคทั้ง 53 แห่งทั่วประเทศ โดยมีธีรภัทร์ สัจจกุล เป็นกรรมการผู้จัดการ

ซี้ดเอฟเอ็มเริ่มดำเนินการเมื่อวันที่ 1 มกราคม 2548 จนเมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559 ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยได้เผยแพร่ข่าวเรื่อง แจ้งการเลิกกิจการ บริษัท ซี้ด เอ็มคอท จำกัด และปรับรูปแบบการบริหารจัดการคลื่นวิทยุ FM 97.5 MHz ซึ่งได้เปิดตัวใหม่เป็น เมลโล 97.5 เอฟเอ็ม ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 จนกระทั่งยุติการออกอากาศในระบบเอฟเอ็ม ความถี่ 97.5 เมกะเฮิร์ตซ์ และออกอากาศผ่านช่องทางออนไลน์เท่านั้นในชื่อ เมลโล ป็อป ตั้งแต่เดือนเมษายน พ.ศ. 2565

## รูปแบบการออกอากาศ
ซี้ดเอฟเอ็ม จัดรายการตลอด 24 ชั่วโมงด้วยระบบอัตโนมัติ โดยมีดีเจพูดคุยกับผู้ฟัง สลับกับการเล่นเพลงไทยสากลสมัยใหม่เป็นหลัก และมีเพลงสากลกับเพลงเอเชีย (เพลงเกาหลี เพลงญี่ปุ่น และเพลงจีน) เล่นเป็นลำดับรองลงไป พร้อมทั้งถ่ายทอดข่าว จากสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย ในเวลา 07:00-07:30 น. และ 19:00-19:30 น., ถ่ายทอดข่าวต้นชั่วโมง และข่าวภาคเที่ยง ในเวลา 12:00-12:30 น. จากสำนักข่าวไทย โดยรับสัญญาณจากแม่ข่ายสถานีวิทยุ อสมท โมเดิร์นเรดิโอ ส่วนกลาง ความถี่ เอฟเอ็ม 100.5 เมกะเฮิร์ตซ์ "คลื่นข่าว นิวส์เน็ตเวิร์ก" นอกจากนี้ ยังจัดรายการเพื่อกระจายเสียง ไปยังเครือข่ายทั่วประเทศไทย ในช่วง “ซี้ด เนชั่นไวด์” ทุกวัน ระหว่างเวลา 20:00-24:00 น.

## ดูเพิ่ม
* อสมท

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์ซี้ด เอฟเอ็ม 
* เว็บไซต์สถานีวิทยุ อสมท โมเดิร์น เรดิโอ
http://www.seedmcot.com/seed-djs  

หมวดหมู่:สถานีวิทยุ อสมท โมเดิร์น เรดิโอ
หมวดหมู่:รายการวิทยุไทย
โขนนั่งราว

right|250px
right|250px
right|250px ‎
**โขนนั่งราว** เป็นโขนโรงนอกเป็นโขนที่จัดแสดงบนโรง ไม่มีเตียงสำหรับตัวนายโรงนั่ง มีราวไม้กระบอกพาดตามส่วนยาวของโรง ตรงหน้าฉากออกมามีช่องทางให้ผู้แสดงเดินได้รอบราว ตัวโรงมีหลังคา เมื่อตัวโขนแสดงบทของตนแล้วก็ไปประจำบนราวไม้กระบอก สมมติเป็นเตียงหรือที่นั่งประจำตำแหน่ง ลักษณะการนั่งจะนั่งตะแคงข้างมาหน้าเวที พับขาข้างหนึ่งไว้บนราว อีกข้างหนึ่งเหยียบบนพื้น 

ผู้แสดงจะครอบหน้าหมดทั้งฝ่ายพลับพลา ( ฝ่ายพระราม ) และฝ่ายลงกา ( ฝ่ายทศกัณฐ์ )การแสดงโขนนั่งราวไม่มีบทขับร้อง มีแต่บทพากย์และบทเจรจา ปี่พาทย์ก็บรรเลงแต่เพลงหน้าพาทย์ เพราะต้องบรรเลงเพลงหน้าพาทย์มากจึงใช้วงปี่พาทย์ 2 วง วงหนึ่งตั้งหัวโรง วงหนึ่งตั้งท้ายโรง หรือตั้งทางซ้ายและทางขวาของโรงจึงเรียกวงปี่พาทย์ 2 วงนี้ว่า วงหัว วงท้าย หรือวงซ้าย  วงขวา 

จากจดหมายเหตุลาลูแบร์ กล่าวถึงการละเล่นบนเวทีในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช มีอยู่ 3 อย่าง คือ โขน ละคร และระบำ ทำให้สันนิษฐานได้ว่าโขนในสมัยนั้นดีมีการปลูกโรงให้เล่นแล้ว และน่าจะเป็นลักษณะของโขนโรงนอกหรือโขนนั่งราวนี้เอง

## โขนนอนโรง
ในเวลาบ่ายก่อนถึงวันแสดงหนึ่งวัน ปี่พาทย์ทั้งสองวงจะบรรเลงเพลงโหมโรง พวกแสดงจะออกมากระทุ้งเส้าตามจังหวะเพลงที่กลางโรง 

จบการโหมโรงแล้วก็จะแสดงตอนพระพิราพออกเที่ยวป่าจับสัตว์กินเป็นอาหาร พระรามหลงเจ้าสวนพวาทองของพระพิราพ เสร็จการแสดงตอนนี้แล้วก็หยุดพัก นอนเฝ้าโรงอยู่คืนหนึ่ง ในตอนนี้เองคือที่มาของคำว่า "โขนนอนโรง" รุ่งขึ้นจึงแสดงตามเรื่องที่จัดไว้ต่อไป

สำหรับการแสดงในวันนอนโรงนี้ ในสมัยโบราณจะเคยแสดงตอนอื่นหรือไม่นั้นยังไม่พบหลักฐาน แต่เท่าที่ปรากฏมีเพียงแต่ตอนพิราพพบพระรามเท่านั้น

## จารีตในการแสดงโขน
ฝ่ายพลับพลาหรือฝ่ายพระรามจะออกทางประตูด้านขวาของเวที พระรามจะนั่งบนราวริมสุดด้านขวา พระลักษณ์และไพร่พลจะนั่งหันหน้าไปทางขวา ฝ่ายลงกาหรือฝ่ายยักษ์ จะออกทางประตูด้านซ้ายของเวที ทศกัณฐ์จะนั่งบนราวริมสุดด้านซ้าย ยักษ์ตัวอื่น ๆ จะหันหน้าไปทางซ้าย 

จารีตเรื่องซ้ายขวานี้ใช้กับการแสดงโขนทุกชนิด ตำแหน่งของผู้แสดง ทางด้านขวามือบนเวที เป็นตำแหน่งของฝ่ายธรรมะหรือฝ่ายชนะ ส่วนตำแหน่งทางด้านซ้ายมือบนเวที เป็นตำแหน่งของฝ่ายอธรรม หรือฝ่ายแพ้ 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* หัวโขน-สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ www.culture.go.th 
* สีที่ใช้กับหัวโขน  
* จารีตนาฏศิลป์ไทย โดย นาย ประเมษฐ์ บุณยะชัย 

หมวดหมู่:โขน
หมวดหมู่:ศิลปะการแสดง
หมวดหมู่:ตัวละครในรามเกียรติ์
พระทรงเมือง

**พระทรงเมือง** ถือพระขรรค์ด้วยพระหัตถ์ซ้าย เป็นเทพารักษ์รักษาการปกครอง ดูแลทุกข์สุขของอาณาประชาราษฎร์ ให้อยู่ร่มเย็นเป็นสุข มีหน้าที่รักษาการปกครองและกระทรวง ทบวง กรมต่าง ๆ ดูแลทุกข์สุขของประชาชนให้ร่มเย็นเป็นสุข เป็นเทพารักษ์หล่อสำริด ปิดทอง สูง 88 ซม.

หมวดหมู่:เทวดาตามความเชื่อของไทย
พระเสื้อเมือง

**พระเสื้อเมือง** บ้างเรียก **ผีเสื้อเมือง** หรือ **ผีเสื้อ** เป็นเทพารักษ์ประจำเมือง และเป็นอมนุษย์จำพวกหนึ่ง ทำหน้าที่คุ้มครองและป้องกันภัยทางบกและทางน้ำ ดูแลไพร่พล รักษาบ้านเมืองเมืองให้เป็นสุข ปราศจากอริราชศัตรูเข้ามารุกราน

## ประวัติ
คติพระเสื้อเมืองถูกพัฒนามาจากคติความเชื่อเรื่อง "ผีเสื้อ" ในศาสนาผี ซึ่งเป็นศาสนาพื้นเมืองดั้งเดิมของกลุ่มชาติพันธุ์ที่ใช้ภาษากลุ่มไท ทั้งไทยสยาม ลาว ไทลื้อ ไทใหญ่ ไทคำตี้ และไทเขิน 

ผีเสื้อในที่นี้คือคำเดียวกับคำว่า "ผีเชื้อ" แปลว่า "ผีรักษาท้องถิ่น" หรือ "ผีเจ้าที่" จัดเป็นผีบรรพบุรุษอย่างหนึ่ง เพราะเป็นบรรพบุรุษที่อพยพเข้ามาตั้งแต่ยุคสร้างบ้านแปงเมือง ลูกหลานจึงสร้างศาลไว้บูชาประดุจศาลประจำตระกูล ตามชนบทจะมี "ผีเสื้อบ้าน" คือผีรักษาหมู่บ้าน และ "ผีเสื้อเมือง" หรือ "ผีหลวง" คือผีรักษาเมืองเป็นต้น ส่วนผีเสื้อที่อยู่ในเมืองหลวงจะถูกเรียกว่า "พระเสื้อเมือง" เพื่อลดกลิ่นอายของความเป็นผีลง ในอดีตศาลของผีเสื้อในชาวไททุกกลุ่มจะไม่มีการประดิษฐานรูปเคารพใด ๆ ไว้ในศาลเลย มีแต่ศาลเปล่าโล่ง ๆ เท่านั้น ในวัฒนธรรมของชาวไทดำจะเรียกว่า *ผีเมือง* คือผีของอดีตเจ้าเมืองที่คอยปกปักรักษาเมืองให้สงบสุขและอุดมสมบูรณ์ สิงสถิตอยู่ตามเนินเขา ต้นไม้ใหญ่ หลักเมือง หรือศาล ชาวไทดำจะประกอบพิธีเสนเมืองหรือเลี้ยงผีเมืองอย่างใหญ่โต บรรดาหัวเมืองบริวารจะต้องส่งวัวและควายเพื่อเซ่นสังเวย การสังเวยวัวควายจะจำนวนมากน้อย ขึ้นอยู่กับขนาดของเมือง หากเป็นเมืองใหญ่ก็จะสังเวยวัวควายจำนวนมาก หากเป็นเมืองเล็กก็จะสังเวยวัวควายน้อยลง

พระเสื้อเมืองที่ประดิษฐานในศาลหลักเมือง กรุงเทพมหานคร หล่อด้วยสัมฤทธิ์ปิดทอง สูง 93 เซนติเมตร ยืนบนฐานสิงห์ พระหัตถ์ซ้ายถือคทา พระหัตถ์ขวาชูขึ้นพร้อมกับถือจักร

## อ้างอิง
 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* The Grand Palace 

หมวดหมู่:เทวดาตามความเชื่อของไทย
ไบคิวโพลา

**ไบคิวโพลา** หรือ **คิวโพลาคู่** (, พหูพจน์: bicupolae) หมายถึงทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่สร้างจากการประกบฐานของคิวโพลา (cupola) สองอันเข้าด้วยกัน ไบคิวโพลามี 2 รูปแบบเนื่องจากหน้าด้านข้างของคิวโพลาเป็นรูปสามเหลี่ยมด้านเท่าสลับกับรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส หากหน้าชนิดเดียวกันสัมผัสกันจะเรียกว่า *ออร์โทไบคิวโพลา (orthobicupola) * และหากหน้าสามเหลี่ยมสัมผัสกับหน้าสี่เหลี่ยมจะเรียกว่า *ไจโรไบคิวโพลา (gyrobicupola) *

## ประเภท
### ออร์โทไบคิวโพลา

### ไจโรไบคิวโพลา
[thumb|[ไจโรไบแฟสติเจียม (gyrobifastigium) (J26) สามารถจัดได้เป็น ไจโรไบคิวโพลาสองเหลี่ยม (digonal gyrobicupola)]]

หมวดหมู่:ทรงหลายหน้า
จิตรคุปต์

[250px|left|thumb|จิตรคุปต์และอัปสรสองนาง ณ [จิตรคุปตมนเทียร (Chitragupta Temple) ประเทศอินเดีย]]
**จิตรคุปต์** () บ้างเรียก **เจตคุปต์** หรือ **เจ็ตคุก** ก็ว่า เป็นเทวดาในศาสนาฮินดู มีหน้าที่รักษาทะเบียนคนตายของพระยม เชื่อว่าเป็นเทพที่มีน้ำใจดุร้ายทารุณ

หลังจากพระพรหมสร้างวรรณะทั้งสี่ คือ พราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ ศูทร แล้ว ได้มีบัญชาให้พระยมรักษาทะเบียนการกระทำของสรรพชีวิตที่เกิดขึ้นและจะได้เกิดทั้งบนโลกเบื้องสูง (คือสวรรค์) และโลกเบื้องต่ำ (คือมนุษยโลก) พระยมตัดพ้อต่อพระพรหมว่า "ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ไฉนเลยข้าจะรักษาทะเบียนกรรมของสิ่งมีชีวิตซึ่งเกิดในลักขโยนีทั้งแปดสิบสี่ตลอดทั้งตรีโลกได้เล่า" ("O Lord, how can I alone keep record of the deeds of the beings born into 84 lakh yonis in the three worlds?")

พระพรหมทำสมาธิใคร่ครวญเป็นเวลาหนึ่งหมื่นหนึ่งพันปี แล้วลืมพระเนตรขึ้น ปรากฏเป็นบุรุษนายหนึ่งถือปากกาและขวดหมึกไว้พร้อมสะพายดาบไว้กับสะเอวอยู่เฉพาะพักตร์พระพรหม ครั้นแล้ว พระพรหมตรัสต่อเขาว่า "เจ้าเกิดขึ้นแต่กายข้า ฉะนั้น ลูกหลานของเจ้าจงได้ชื่อว่า กายาสทาส ส่วนเจ้านั้นเกิดขึ้นในห้วงคำนึงแห่งข้าและในความลับดำมืด เจ้าจงมีนามว่า จิตรคุปต์ เถิด" ("Thou hast been created from my body, therefore shall thy progeny be known as the Kayasthas. Thou hast been conceived in my mind and in secrecy, thy name shall also be Chitragupta.") จากนั้น พระพรหมทรงมอบหมายให้จิตรคุปต์ทำหน้าที่รักษาทะเบียนของพระยม

คัมภีร์ครุฑปุราณะ (Garud Puran) ว่า จิตรคุปต์เป็นผู้ประดิษฐ์อักษร โดยมีบทสรรเสริญจิตรคุปต์ว่า "อภิวาทจิตรคุปต์ ผู้ประสาทอักษร" (Chitragupta namastubhyam vedaksaradatre, "Obeisance to Chitragupta, the giver of letters")

วันเกิดของจิตรคุปต์เรียกว่า "ยมทวิติยะ" (Yama Dwitiya) บรรดาผู้เลื่อมใสจะจัดการรื่นเริงต่าง ๆ โดยมีพิธีหลักเรียก "จิตรคุปตชยันตีบูชา" (Chitraguptajayanti Puja)

## อ้างอิง

หมวดหมู่:เทวดาในศาสนาฮินดู
หมวดหมู่:เทพแห่งความยุติธรรม
หมวดหมู่:เทวดาตามความเชื่อของไทย
พระอีสาน

**พระอีสาน** () เป็นเทวดาในศาสนาฮินดู โดยทั่วไปถือกันว่าเป็นอวตารของพระศิวะ และเป็นหนึ่งในคณะเทพเอกาทศรุทรในศาสนาพราหมณ์ และเป็นทิกบาลประจำทิศตะวันออกเฉียงเหนือ

## ศาสนาพุทธ
ในธชัคคปริตร ระบุว่าพระอีสานเป็นเทวราชองค์หนึ่งร่วมกับพระประชาบดีและพระพิรุณ โดยมีท้าวสักกะเป็นจอมเทพ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น


หมวดหมู่:เทวราช
หมวดหมู่:ทิกบาล
เฉลียว ปทุมรส

**เฉลียว ปทุมรส** เป็นอดีตสมาชิกคณะราษฎรสายพลเรือน อดีตราชเลขานุการในพระองค์สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล

## ประวัติ
เฉลียว ปทุมรส เกิดที่เกาะลอย ต.หัวรอ อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา ได้เข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนตัวอย่างประจำจังหวัดพระนครศรีอยุธยา (ปัจจุบันคือ โรงเรียนอยุธยาวิทยาลัย)

อดีตสมาชิกพฤฒสภาสังกัดพรรคแนวรัฐธรรมนูญ ตกเป็นผู้ต้องหาว่ามีส่วนเกี่ยวพันกับการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล ในที่สุดศาลฎีกาได้พิพากษาให้ได้รับโทษประหารชีวิต  จึงถูกนำตัวไปประหารชีวิตที่เรือนจำบางขวางในเช้ามืดวันที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2498 พร้อมด้วยจำเลยอีก 2 คนในคดีนี้ คือ ชิต สิงหเสนี และบุศย์ ปัทมศริน

หลังจากเสียชีวิต ได้มีการมอบแพปทุมรสให้วัดมณฑป โดยเจ้าอาวาสได้ทำการยกแพปทุมรสขึ้นต่อเป็นชั้น 2 ของอาคารกุฏิพระ ภายในมีสธูปที่ใช้เก็บอัฐิคนในตระกูลปทุมรส และยังมีซุ้มเรือนแก้วปทุมรสอยู่ภายในบริเวณวัดอีกด้วย

ปัจจุบัน ได้มีความพยายามในการยื่นเรื่องต่อศาล ขอรื้อฟื้นคดีสวรรคตรัชกาลที่ 8 จากพยานหลักฐานที่อ้างว่าเป็น "พยานหลักฐานใหม่" ที่ชี้ถึงความเป็นไปได้ของ “การกระทำด้วยพระองค์เอง” 

## ครอบครัว
เฉลียว ปทุมรส สมรสกับนางฉลวย ปทุมรส มีบุตรสี่คน โดยเกิดจากนางฮุ้น ปทุมรส 2 คน คือ เครือพันธ์ (ปทุมรส) บำรุงพงศ์ และสมวงศ์ ปทุมรส และเกิดจากนางศิริ ปทุมรส 2 คน คือ ฉายศรี (ปทุมรส) โสภณศิริ  และ  เพิ่มศักดิ์ ปทุมรส ตามลำดับ

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อบุคคลที่ถูกประหารชีวิตด้วยการยิงเป้าในประเทศไทยตั้งแต่ พ.ศ. 2478-2530

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

หมวดหมู่:สมาชิกคณะราษฎร
หมวดหมู่:ชาวไทยที่ถูกประหารชีวิต
หมวดหมู่:ผู้ถูกประหารชีวิตในประเทศไทย
หมวดหมู่:ผู้ถูกประหารชีวิตด้วยอาวุธปืน
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอพระนครศรีอยุธยา
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนอยุธยาวิทยาลัย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ อ.ป.ร.4‎
พญาญี่บา

**พญาญี่บา** พระมหากษัตริย์พระองค์สุดท้ายแห่งอาณาจักรหริภุญชัย ปกครองในช่วงปี พ.ศ. 1814 – พ.ศ. 1836 รวมระยะเวลาการครองราชย์ 22 ปี 

## ประวัติ
**พญาญี่บา**  ได้ปกครองอาณาจักรหริภุญชัยต่อจากพระยาโยทะ ซึ่งพระยาโยทะได้ครองอาณาจักรนี้นานถึง 74 ปี เมื่อพระยาโยทะสิ้นพระชนม์ พญาญี่บาจึงได้ปกครองอาณาจักรแห่งนี้ต่อ ก่อนที่จะถูกทำลายโดยพญามังรายแห่งอาณาจักรล้านนา โดยพญาญี่บาเป็นกษัตริย์องค์สุดท้ายในอาณาจักรหริภุญชัย และเป็นการปิดฉากราชวงศ์หริภุญชัยที่ปกครองมาตั้งแต่สมัยพระนางจามเทวีเป็นพระปฐมกษัตรีย์พระองค์แรก

ในพงศาวดารโยนกของพระยาประชากิจกรจักรระบุว่าพญาโยทราชครอง 10 ปี ราชบุตรของพญาโยทราชครองสืบต่อมาอีก 2 ชั่ววงศ์ (แต่ไม่ระบุพระนาม) แล้วค่อยถึงพญายีบา

## การขยายอำนาจของล้านนา

ในปี พ.ศ. 1805 (จ.ศ. 624) พญามังรายได้สร้างเมืองเชียงรายขึ้น และทรงเห็นว่าล้านนาแยกกันเป็นหลายวงศ์ ควรรวมกันเป็นแผ่นดินเดียวกันเสีย ดำริแล้วจึงยกทัพไปตีเมืองมอบไร เชียงคำ เชียงร้าง ฝาง เชียงของ และเชิง ต่อมาจะตีเมืองลำพูน (หริภุญชัย) เพราะเป็นเมืองที่มั่งคั่ง แต่ขุนนางชื่อขุนฟ้าค้านว่าเป็นการยากเพราะกำลังข้าศึกมีมากนัก ควรใช้อุบายยุยงให้แตกแยกกันเสียก่อน ครั้นแล้วพญามังรายจึงทำอุบายเนรเทศขุนฟ้าออกจากเมืองฐานกบฏ ขุนฟ้าจึงได้ไปรับราชการอยู่กับพญาญี่บาเจ้าเมืองลำพูนนานถึง 7 ปี และได้ทำอุบายต่าง ๆ ให้พญาญี่บากดขี่ราษฎร จนชาวเมืองเกลียดชังพญาญี่บา

## สิ้นสุดอาณาจักรหริภุญชัย

ด้วยอุบายของขุนฟ้าที่ประจบสอพลอพญาญี่บาทำให้ประชาชนเกลียดชัง พญามังรายได้ยกทัพไปตีเมืองลำพูนได้อย่างง่ายดายในปี พ.ศ. 1824 (จ.ศ. 643) พญาญี่บาเสด็จหนีออกเมืองไปถึงดอยกลางป่าก็คิดนึกได้ที่เสียรู้ขุนฟ้าเป็นไส้ศึกให้พญามังราย ก็เสียใจหลั่งน้ำตาร้องไห้ สถานที่น้ำตาตกนี้จึงมีชื่อว่า “ดอยบาไห้” มาจนทุกวันนี้ ต่อมาพญาญี่บาจึงหนีมาอยู่กับพระยาเบิกเจ้าเมืองลำปาง (เขลางค์) ผู้เป็นโอรสและทรงสร้างเมืองเพื่อทำการตั้งรับทัพของพญามังราย ณ ตำบลเวียงตาล อำเภอห้างฉัตร เวลาล่วงไป 14 ปี พระยาเบิกทรงช้างชื่อ ปานแสนพล ยกทัพไปหมายจะตีเมืองลำพูนคืนให้พระราชบิดา พญามังรายให้เจ้าขุนสงครามทรงช้างชื่อแก้วไชยมงคลออกรับศึก ทั้งสองได้ทำยุทธหัตถีกันที่บ้านขัวมุงขุนช้าง ใกล้เวียงกุมกาม พระยาเบิกถูกหอกแทงบาดเจ็บ และตีฝ่าวงล้อมออกมาได้ จึงมาตั้งรับอยู่ที่ตำบลแม่ตาล เขตเมืองลำปาง ได้สู้รบกันเป็นสามารถผล ที่สุดทัพลำปางแพ้ยับเยิน เจ้าขุนสงครามจับกุมตัวพระยาเบิกแม่ทัพได้ และปลงพระชนม์เสียที่นี่ ดวงวิญญาณอันกล้าหาญเปี่ยมไปด้วยกตัญญูเวทิคุณนี้ จึงได้รับพระราชทานนามว่า "เจ้าพ่อขุนตาน" 

ศาลเจ้าพ่อขุนตานสร้างขึ้นเป็นที่สักการะแด่ดวงวิญญาณการสร้างวีรกรรม และความกตัญญูกตเวทิตาของพระยาเบิก โอรสของพญาญี่บา แต่เดิมสร้างเป็นศาลเล็ก ๆ ต่อมามีการสร้างรูปหล่อเจ้าพ่อขุนตานและศาลขึ้นควบคู่กับศาลเดิม เพื่อให้ประชากรสักการบูชา กราบไหว้

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ชาวมอญ
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์หริภุญชัย
หมวดหมู่:ราชวงศ์หริภุญชัย
เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน

**เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน** () เป็นหนึ่งในเนื้อเยื่อสัตว์พื้นฐานสี่อย่าง (อันได้แก่ เนื้อเยื่อบุผิว เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ และเนื้อเยื่อประสาท) เนื้อเยื่อนี้มีลักษณะสำคัญร่วมกันคือ
* มีหน้าที่เกี่ยวกับการค้ำจุนและรักษาโครงสร้าง
* มักจะพัฒนามาจากเมโซเดิร์ม
* แบ่งประเภทตามลักษณะของเนื้อเยื่อที่ไม่มีชีวิต

เลือด กระดูกอ่อน และกระดูก จัดเป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน แต่เนื่องจากเนื้อเยื่อเหล่านี้มีลักษณะแตกต่างไปจากเนื้อเยื่อเกี่ยวพันอื่น ๆ ใน เราจึงเรียกเนื้อเยื่อเกี่ยวพันอื่น ๆ ที่ไม่ใช่เนื้อเยื่อสามประเภทนี้ว่า "เนื้อเยื่อเกี่ยวพันทั่วไป (connective tissue proper) " ในบางครั้งเราอาจแยกเนื้อเยื่อเกี่ยวพันตัวอ่อน (embryonic connective tissue) ออกเป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันประเภทที่สาม

## การแบ่งประเภทของเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน

### เนื้อเยื่อเกี่ยวพันทั่วไป (Connective tissue proper)
thumb|400px|เนื้อเยื่อเกี่ยวพันทั่วไป (Connective tissue proper)
* เนื้อเยื่อร่างแห (Areolar (or loose) connective tissue) ช่วยค้ำจุนอวัยวะและเนื้อเยื่อบุผิวให้อยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม ประกอบด้วยเส้นใยโปรตีนหลายชนิด เช่น เส้นใยคอลลาเจน และ เส้นใยอีลาสติน นอกจากนั้นเนื้อเยื่อนี้ยังมีบทบาทในการอักเสบ
* เนื้อเยื่อเกี่ยวพันหนาแน่น (Dense connective tissue) หรือเรียกโดยทั่วไปว่า เนื้อเยื่อเส้นใย (fibrous connective tissue) รวมตัวกันเป็นเอ็น (ligament) และเอ็นกล้ามเนื้อ (tendon) เส้นใยคอลลาเจนจะเรียงตัวกันหนาแน่นทำให้สามารถทนแรงตึงได้ดี
* เนื้อเยื่อเกี่ยวพันตาข่าย (Reticular connective tissue) เป็นโครงข่ายของเส้นใยเรติคูลาร์ (reticular fibre) (เส้นใยคอลลาเจน ชนิด III) รวมตัวกันเพื่อเป็นโครงให้อวัยวะน้ำเหลือง (lymphoid organ) ยึดเกาะ (เช่น ต่อมน้ำเหลือง (lymph node) , ไขกระดูก (bone marrow) , และม้าม (spleen))
* เนื้อเยื่อไขมัน (Adipose tissue) ประกอบด้วยเซลล์ไขมัน (adipocyte) ทำหน้าที่ป้องกันแรงกระทบกระเทือน เป็นฉนวนกันการสูญเสียความร้อน และช่วยหล่อลื่น (โดยเฉพาะในเยื่อหุ้มหัวใจ (pericardium) และเก็บสะสมพลังงานในรูปไขมัน

### เนื้อเยื่อเกี่ยวพันพิเศษ (Specialized connective tissues)
thumb|400px|เนื้อเยื่อเกี่ยวพันพิเศษ (Specialized connective tissues)
* เลือด ทำหน้าที่ในการขนส่งสารต่าง ๆ ในร่างกาย สารองค์ประกอบนอกเซลล์ (extracellular matrix) คือ พลาสมา หรือ น้ำเลือด (blood plasma) ที่ซึ่งทำละลายและลำเลียงสารอาหาร, ฮอร์โมน และ คาร์บอนไดออกไซด์ในรูปของไบคาร์บอเนต เซลล์ที่เป็นองค์ประกอบส่วนใหญ่ คือ เม็ดเลือดแดง
* กระดูก ประกอบกันขึ้นเป็นโครงร่างกายในสัตว์มีกระดูกสันหลังที่โตเต็มที่
* กระดูกอ่อน เป็นโครงร่างกายในสัตว์จำพวกปลากระดูกอ่อน (chondrichthyes) ในสัตว์มีกระดูกสันหลังอื่น ๆ มักพบกระดูกอ่อนตามข้อต่อเพื่อช่วยในการป้องกันการกระทบเสียดสี สารองค์ประกอบนอกเซลล์ของกระดูกอ่อนส่วนใหญ่คือคอลลาเจน

### เนื้อเยื่อเกี่ยวพันตัวอ่อน (Embryonic connective tissues)
* มีเซนไคม์ (Mesenchyme or Mesenchymal connective tissue)
* เนื้อเยื่อเกี่ยวพันมิวคัส (Mucous connective tissue)

## ชนิดของเส้นใย
ในเนื้อเยื่อเกี่ยวพันพบเส้นใยต่างๆ ดังนี้
* เส้นใยคอลลาเจน (collagenous fibers)
* เส้นใยอีลาสติก (elastic fibers)
* เส้นใยร่างแห (reticular fibers)

## ดูเพิ่ม
* กายวิภาคศาสตร์

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 
* เนื้อหาโดยย่อจากเว็บไซต์ kumc.edu  
*  
* ภาพเนื้อเยื่อเกี่ยวพันจากเว็บไซต์ uiowa.edu  

## อ้างอิง
* วินิดา บัณฑิต. *วิทยาฮิสโต 1: เซลล์และเนื้อเยื่อพื้นฐาน.* กรุงเทพ: ภาควิชากายวิภาคศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545.

กเยวพัน
หมวดหมู่:เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน
โชติ สุวัตถิ

thumb|200px|right|ศาสตราจารย์โชติ สุวัตถิ
ศาสตราจารย์ **โชติ สุวัตถิ** นับเป็นนักวิชาการผู้เชี่ยวชาญในด้านสัตว์น้ำและพรรณพืชคนหนึ่งของประเทศไทย มีผลงานศึกษา วิจัย และอนุกรมวิธานสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ เป็นจำนวนมาก เช่น ปลาปักเป้าควาย (*Tetraodon suvatti*) ก็ได้รับการตั้งชื่อสายพันธุ์ (Species) เพื่อเป็นเกียรติแก่ท่าน อีกทั้งยังเป็นผู้ชำนาญการวาดภาพประกอบทางวิทยาศาสตร์อีกด้วย (Scientific drawing) มีผลงานหนังสือที่ยังใช้อ้างอิงมาจนถึงปัจจุบัน เช่น *Fishes of Thailand*, *Flora of Thailand—old and new, and night and day: Flora of Thailand* และ *[[กล้วยไม้]]เมืองไทย โชติ สุวัตถิ รวบรวม* เป็นต้น

## ประวัติ
ศาสตราจารย์โชติ เกิดเมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2447 ที่ตำบลวัดใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี เป็นบุตรชายของไซ้ และนางเซ็ง สุวัตถิ  จบการศึกษาระดับมัธยมจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ในปี พ.ศ. 2464 ได้รับพระราชทุนการศึกษาจากทุนพระบรมราชชนก (ปัจจุบันคือทุนอานันทมหิดล) ศึกษาต่อด้านเกษตรศาสตร์ จาก มหาวิทยาลัยคอร์แนล ประเทศสหรัฐอเมริกา ในด้านวิชาการ ดำรงตำแหน่งคณบดีคณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ระหว่างปี พ.ศ. 2505 - พ.ศ. 2509 คนที่สอง ต่อจากศาสตราจารย์บุญ อินทรัมพรรย์ ผู้ก่อตั้ง  และได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาเกษตรศาสตร์ ในปี พ.ศ. 2508

## ผลงาน
ศาสตราจารย์โชติได้รับการแต่งตั้งให้ทำหน้าที่กรรมการปรับปรุงพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2493 เมื่อปี พ.ศ. 2520 ด้วย เพื่อให้ทำการชำระนิยามศัพท์ทางด้านชีววิทยาด้วย ซึ่งปัจจุบันทางคณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้ยกย่องเกียรติคุณของศาสตราจารย์โชติด้วยการตั้งชื่ออาคารหลังที่ 2 ของคณะว่า "อาคารโชติ สุวัตถิ"

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

* ประว้ติ ศาสตราจารย์โชติ สุวัตถิ 

หมวดหมู่:ศาสตราจารย์
หมวดหมู่:อาจารย์คณะเกษตรศาสตร์
หมวดหมู่:ราชบัณฑิต
หมวดหมู่:นักชีววิทยาชาวไทย
หมวดหมู่:นักพฤกษศาสตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:นักมีนวิทยาชาวไทย
หมวดหมู่:นักวิชาการจากจังหวัดจันทบุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเมืองจันทบุรี
หมวดหมู่:ชาวไทยเชื้อสายจีน
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ช.
พระเจ้าลังทาร์มา

**พระเจ้าลังทาร์มา** () เป็นพระโอรสของพระเจ้าชีเตซงแจ็นและเป็นอนุชาของพระเจ้ารัลปาแจ็น ทรงไม่เห็นด้วยกับการปกครองของพระเจ้ารัลปาแจ็น ที่สนับสนุนพุทธศาสนามากเกินไป เมื่อขึ้นครองราชย์ พระองค์หันไปสนับสนุนศาสนาบอน สั่งทำลายวัดในพระพุทธศาสนา บังคับให้พระภิกษุสึก ในที่สุดพระองค์ถูกพระภิกษุชื่อ เปยี ดอร์เจ ลอบสังหารด้วยธนูจนสิ้นพระชนม์ 

ในการลอบปลงพระชนม์พระเจ้าลังทาร์มา เปยี ดอร์เจแต่งตัวด้วยชุดดำ ทาสีม้าให้เป็นสีดำ จึงเป็นที่มาของการร่ายรำชุดหมวกดำของพระชาวทิเบต ซึ่งเป็นการระลึกถึงการสิ้นสุดของการทำลายล้างพุทธศาสนา

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

* 

หมวดหมู่:จักรพรรดิทิเบต
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ทิเบต
ไบฟรัสตัม

**ไบฟรัสตัม** หรือ **ฟรัสตัมคู่** () หมายถึงทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่สร้างจากการประกบฐานของฟรัสตัม (frustum) สองอันซึ่งมีหน้ารูปหลายเหลี่ยม (polygon) ที่เข้ากันได้หรือเหมือนกัน รูปทรงนี้อาจเรียกได้ว่าเป็นพีระมิดคู่ (bipyramid) ที่ตัดขั้วบนและล่างออกให้ขนานกับฐาน

## รูปแบบต่าง ๆ
100px
100px
100px
100px

* ไบฟรัสตัมสามเหลี่ยม (triangular bifrustum) - รูปสี่เหลี่ยมคางหมู 6 หน้า, รูปสามเหลี่ยม 2 หน้า
* ไบฟรัสตัมสี่เหลี่ยม (square bifrustum) - รูปสี่เหลี่ยมคางหมู 8, รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 2 หน้า
* ไบฟรัสตัมห้าเหลี่ยม (pentagonal bifrustum) - รูปสี่เหลี่ยมคางหมู 10 หน้า, รูปห้าเหลี่ยม 2 หน้า
* ไบฟรัสตัมหกเหลี่ยม (hexagonal bifrustum) - รูปสี่เหลี่ยมคางหมู 12 หน้า, รูปหกเหลี่ยม 2 หน้า
* ...
* ไบฟรัสตัม n เหลี่ยม (n-agonal bifrustum) - รูปสี่เหลี่ยมคางหมู 2n หน้า, รูป n เหลี่ยม 2 หน้า

หมวดหมู่:ทรงหลายหน้า
ทรงสิบหน้า

**ทรงสิบหน้า** (, พหูพจน์: -dra) เป็นคำทั่วไปที่ใช้เรียกทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่มี 10 หน้า ทรงสิบหน้าอาจเป็นรูปทรงที่สมมาตรหรือไม่สมมาตรก็ได้ ตัวอย่างทรงสิบหน้าที่มีทุกหน้าเป็นรูปหลายเหลี่ยมปรกติ (regular polygon) เช่น

* พีระมิดคู่ห้าเหลี่ยม (pentagonal dipyramid)
* ปริซึมแปดเหลี่ยม (octagonal prism)
* แอนติปริซึมสี่เหลี่ยม (square antiprism)
* คิวโพลาสี่เหลี่ยม (square cupola)
* เทรปโซฮีดรอนห้าเหลี่ยม (pentagonal trapezohedron)

หมวดหมู่:ทรงหลายหน้า
ทรงเจ็ดหน้า

**ทรงเจ็ดหน้า** (, พหูพจน์: -dra) เป็นคำทั่วไปที่ใช้เรียกทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่มี 7 หน้า ทรงเจ็ดหน้าอาจเป็นรูปทรงที่สมมาตรหรือไม่สมมาตรก็ได้ ตัวอย่างทรงเจ็ดหน้าที่สามารถเป็นไปได้ เช่น

* พีระมิดหกเหลี่ยม (hexagonal pyramid)
* ปริซึมห้าเหลี่ยม (pentagonal prism)
* พีระมิดสามเหลี่ยมอีลองเกต (elongated triangular pyramid)
* เททราเฮมิเฮกซาฮีดรอน (tetrahemihexahedron)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Polyhedra with 4-7 Faces  by Steven Dutch

หมวดหมู่:ทรงหลายหน้า
ทรงห้าหน้า

**ทรงห้าหน้า** (, พหูพจน์: -dra) เป็นคำทั่วไปที่ใช้เรียกทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่มี 5 หน้า ทรงห้าหน้าอาจเป็นรูปทรงที่สมมาตรหรือไม่สมมาตรก็ได้ ตัวอย่างทรงห้าหน้าที่สามารถเป็นไปได้ เช่น

* พีระมิดสี่เหลี่ยม (square pyramid)
* ปริซึมสามเหลี่ยม (triangular prism)
* ฟรัสตัมสามเหลี่ยม (triangular frustum)

หมวดหมู่:ทรงหลายหน้า
เพปซิน

**เพปซิน** () เป็นเอนไซม์ที่ช่วยย่อยสารอาหารประเภทโปรตีน (จากอาหารจำพวกเนื้อสัตว์) ในกระเพาะอาหาร ให้เป็นเพปไทด์ (โปรตีนที่มีโมเลกุลเล็กลง) ซึ่งเพปซินสร้างจากลำใส้ใหญ่ต่อไปลำไส้เล็ก  โดยจะมีเอนไซม์เพปไทด์เดส ทริปซิน ที่จะย่อยเพปไทด์เป็นโมเลกุลที่เล็กลงคือ กรดอะมิโนแล้วดูดซึมผ่านเส้นเลือด
หมวดหมู่:เอนไซม์
แกรนด์สแลม (เทนนิส)

**เทนนิสแกรนด์สแลม** หรือ **แกรนด์สแลม** () เป็นชื่อเรียกการแข่งขันเทนนิสรายการใหญ่ที่สุด 4 รายการของโลก บนพื้นผิวคอร์ทและภูมิอากาศที่แตกต่างกัน คำว่า "แกรนด์สแลม" ถูกใช้ในวงการเทนนิสเป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1933 โดยจอห์น คีราน คอลัมนิสต์ของหนังสือพิมพ์นิวยอร์กไทม์ ในปัจจุบันทั้งสี่รายการใช้เวลาแข่งขันสองสัปดาห์ ในการแข่งขันประเภทเดี่ยวจะมีนักเทนนิสเข้าร่วมแข่งขันในรอบเมนดรอว์ 128 คน นั่นคือผู้ชนะเลิศต้องชนะติดต่อกัน 7 ครั้งติดต่อกันจึงจะได้ครองตำแหน่ง

นอกจากจะเป็นชื่อเรียกรายการแข่งขันแล้ว แกรนด์สแลมยังถูกนำมาใช้เรียกแสดงความประสบความสำเร็จของนักเทนนิสที่ชนะเลิศครบทั้งสี่รายการ ความแตกต่างกันของพื้นผิวสนามและสภาพอากาศ (ออสเตรเลียนโอเพนอากาศร้อน วิมเบิลดันมักมีฝนตก ยูเอสโอเพนอากาศเย็น) ทำให้เป็นการยากที่นักเทนนิสคนใดจะได้แกรนด์สแลม และยากยิ่งขึ้นถ้าจะชนะทั้งสี่รายการในปีเดียวกัน ในประวัติศาสตร์มีนักเทนนิสประเภทเดี่ยวเพียงห้าคนที่ชนะเลิศแกรนด์สแลมทุกรายการในปีเดียวกัน คือ ดอน บัดจ์ และ รอด เลเวอร์ ในประเภทชายเดี่ยว มัวรีน คอนนอลลี, มาร์กาเรต สมิธ คอร์ท และ สเตฟี กราฟ ในประเภทหญิงเดี่ยว

## รายการแข่งขัน

แกรนด์สแลมของเทนนิสประกอบด้วยรายการหลัก 4 รายการนี้

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Official website of the Australian Open
* Official website of the French Open
* Official website of Wimbledon
* Official website of the US Open
* All-time Grand Slam tournament winners – Reference book

หมวดหมู่:เทนนิส
เซอร์ไวเวอร์ บอร์เนียว

**เซอร์ไวเวอร์ บอร์เนียว** () เป็นฤดูกาลแรกของเซอร์ไวเวอร์ถ่ายทำที่เกาะห่างไกลในทะเลจีนใต้ ปาลัว ติก้า ในอาณาเขตประเทศมาเลเซีย เซอร์ไวเวอร์ภาคนี้ถือเป็นต้นตำรับของเซอร์ไวเวอร์ เพราะเป็นภาคแรกซึ่งได้ความนิยมอย่างมากและเป็นที่ฮือฮากันมากโดยมีผู้ชมถึง 51.69 ล้านคนในตอนสุดท้ายและช่วง 20 นาทีสุดท้ายก่อนที่จะได้ผู้ชนะมีผู้ชมมากถึง 125 ล้านคน จึงมีฤดูกาลถัดมาอีกหลายฤดูกาล เซอร์ไวเวอร์ฤดูกาลนี้เนื่องจากเป็นฤดูกาลแรกจึงถูกเปลี่ยนชื่ออย่างเป็นทางการหลายครั้งมากโดยชื่อที่รู้จักกันคือ **เซอร์ไวเวอร์** หรือ **เซอร์ไวเวอร์ 1** หรือ **เซอร์ไวเวอร์ ปาลัว ติก้า** และสุดท้ายทางเว็บไซด์ของซีบีเอสได้ประกาศชื่อฤดูกาลนี้อย่างเป็นทางการหลังจากฉายจบไม่นานโดยใช้ชื่อว่า **เซอร์ไวเวอร์ บอร์เนียว** โดยในฤดูกาลนี้ True Visions ไม่ได้ทำการซื้อลิขสิทธิ์มาฉายแต่ได้รับสัญญาณการฉายผ่านทางช่อง AXN โดยได้รับชมช้ากว่าทางสหรัฐอเมริกาประมาณ 3-4 เดือนในทุกๆ วันศุกร์เวลา 21:00 น.

## รายละเอียดของฤดูกาล

* **เผ่า** :
: ปากอง สีประจำเผ่า สีเหลือง 
: ทากิ สีประจำเผ่า สีส้ม
: รัตตะนา สีประจำเผ่า สีเขียว เป็นชื่อต้นไม้ในเกาะบอร์เนียว
* **ตุ๊กตาสิทธิคุ้มกัน** : ไม้แกะสลักรูปคนพื้นเมือง
* **สร้อยสิทธิคุ้มกัน** : สร้อยประดับทำจากหินและเปลือกหอยร้อยเป็นสร้อย
* **คบเพลิง** : ทำจากกะลามะพร้าวพร้อมป้ายชื่อผู้เข้าแข่งขันเป็นกระดาษ
* **อุปกรณ์ดับไฟ** : เป็นกะลามะพร้าวขนาดใหญ่คว่ำลงพร้อมด้ามจับทำจากไม้
* **สถาเผ่า** : จัดกลางป่ารกทึบ

## ผู้เข้าแข่งขัน

## การแข่งขัน

* ฤดูกาลนี้เป็นฤดูกาลเดียวที่ "The Reunion" ถูกจัดทำภายหลัง โดยไม่ได้ถ่ายทอดสดต่อจากรอบ Final เหมือนฤดูกาลอื่นๆ

## การโหวต



 ผลโหวตในรอบแรกเสมอกันที่ 2-2 ระหว่างซูกับริชาร์ด ทำให้มีการโหวตใหม่โดยที่ซูกับริชาร์ดจะไม่ได้ทำการโหวตและคนที่เหลือจะต้องโหวตแต่ซูหรือริชาร์ดเท่านั้น ท้ายที่สุดมีการเปลี่ยนโหวตทำให้ซูต้องเป็นผู้จากไป 


## เรทติ้ง
* เรทติ้งในขณะฉายที่สหรัฐอเมริกา ฤดูกาลนี้เป็นฤดูกาลแรกและเป็นฤดูกาลที่มีจำนวนผู้ชมสูงที่สุดเป็นประวัติการณ์ โดยในปัจจุบันนี้ยังไม่มีฤดูกาลใดๆ และตอนใดเลยที่ทำลายสถิติของตอนสุดท้ายในฤดูกาลแรกนี้ลงได้

## ดูเพิ่ม

เซอร์ไวเวอร์
เซอร์ไวเวอร์
เซอร์ไวเวอร์ แอฟริกา

**เซอร์ไวเวอร์แอฟฟริกา** () เป็นฤดูกาลที่ 3 ของรายการเซอร์ไวเวอร์ถ่ายทำที่อุทยานแห่งชาติชาบาในประเทศเคนยา แอฟฟริกาฤดูกาลนี้เป็นฤดูกาลแรกที่ถ่ายทำกลางทุ่งหญ้าและมีสัตว์ป่าหลายชนิดซึ่งที่พักจะจัดกลางทุ่งการแข่งขันส่วนใหญ่จะเป็นวิถีการเป็นอยู่ของเผ่นในเคนย่า เช่น การล่าสัตว์ด้วยธนู ฤดูกาลนี้เป็นฤดูกาลแรกที่ไปถ่ายทำในสถานที่อันกว้างมาก รวมถึงสถานที่พักของผู้เข้าแข่งขันยังถูกแวดล้อมไปด้วยสัตว์นานาชนิด เช่น สิงโต ช้าง ฯลฯ ที่สามารถเข้ามาได้ในระยะที่ใกล้มาก ทำให้ต้องมีการเฝ้าเวรยามกันตลอดเวลา รวมถึงเป็นฤดูกาลแรกที่ได้นำวัฒนธรรมของการใช้ชีวิตของคนในพื้นที่ มาประยุกต์เข้ากับเกม เช่น การดื่มเลือดสดๆ จากวัวหรือนมที่ผสมเลือดวัว เป็นต้น และสิ่งที่ทำให้ฤดูกาลนี้ลำบากเป็นอย่างมากก็คือ ฤดูกาลนี้นอกจากจะแห้งแล้งมากแล้ว ในฤดูกาลนี้ทีมงานยังไม่ทำการหาแหล่งน้ำจืดให้อีกด้วย ในฤดูกาลนี้ True Visions ไม่ได้ทำการซื้อลิขสิทธิ์มาฉายแต่ได้รับสัญญาณการฉายผ่านทางช่อง AXN โดยได้รับชมช้ากว่าทางสหรัฐอเมริกาประมาณ 3-4 เดือนในทุกๆ วันศุกร์เวลา 21:00 น.

## รายละเอียดของฤดูกาล

* **เผ่า** :
: แซมบูรู สีประจำเผ่า สีแดง  เป็นชื่อชนเผ่าพื้นเมืองในประเทศเคนย่า
: โบรอน สีประจำเผ่า สีทอง เป็นชื่อชนเผ่าพื้นเมืองในประเทศเคนย่า
: โมโต มาจิ สีประจำเผ่า สีเขียวฟ้า แปลว่า น้ำและไฟในภาษาเคนย่า
***ตุ๊กตาสิทธิคุ้มกัน** : ไม้แกะสลักรูปคนพื้นเมืองมีรอยสักแบบชนเผ่า
***สร้อยสิทธิคุ้มกัน** : สร้อยประดับทำจากฟางและมีลูกปัดร้อยสีเขียวฟ้า สีแดง สีเหลือง
***คบเพลิง** : คบเพลิงกิ่งไม้ประดับด้วยฟางพร้อมป้ายชื่อเปลือกไม้ไผ่ของผู้เข้าแข่ง
***อุปกรณ์ดับไฟ** : ทำจากหม้อดินเผาคว่ำลงและด้ามจับเป็นไม้
***สภาเผ่า** : จัดกลางป่าพื้นที่โล่งในอุทยาน

## ผู้เข้าแข่งขัน

## การแข่งขัน

## การโหวต

## ดูเพิ่ม


เซเอร์วไวเอร์
วัวแดง

**วัวแดง** เป็นวัวป่าชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Bos javanicus* รูปร่างคล้ายวัวบ้าน (*B. taurus*) ทั่วไป แต่มีลักษณะสำคัญที่ต่างไปจากวัวบ้านและกระทิง (*B.  gaurus*) คือ มีวงก้นขาวทั้งในตัวผู้และตัวเมีย มีเส้นขาวรอบจมูก ขาทั้ง 4 ข้างมีสีขาวตั้งแต่หัวเข่าจนถึงกีบเท้า ระหว่างโคนขาของตัวผู้ไม่มีขน แต่เป็นหนังตกกระแข็ง ๆ เรียกว่า "กระบังหน้า" ความยาวลำตัวและหัวประมาณ 190–255 เซนติเมตร หางยาว 65–70 เซนติเมตร สูงประมาณ 155–165 เซนติเมตร และมีน้ำหนักราว 600–800 กิโลกรัม 

พบในพม่า, ไทย, อินโดจีน, ชวา, บอร์เนียว, เกาะบาหลี, ซาราวัก, เซเลบีส สำหรับประเทศไทยเคยพบได้ทุกภาค 
วัวแดงกินหญ้าอ่อน ๆ ใบไผ่อ่อน หน่อไม้อ่อน ลูกไม้ป่าบางชนิด ใบไม้ ยอดอ่อนของพืช และดอกไม้ป่าบางชนิด  ซึ่งสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ชนิดย่อย  ได้ดังนี้  

* *B. j. birmanicus* พบในไทย, พม่า, กัมพูชา, เวียดนาม ตัวผู้และตัวเมียมีสีเดียวกัน และในมาเลเซียส่วนใหญ่จะมีสีดำ
* *B. j. javanicus* พบในชวา ตัวผู้สีดำ ตัวเมียสีเหลืองอ่อน 
* *B. j. lowi* พบในเกาะบอร์เนียว มีขนาดเล็กกว่าชนิดแรก เขามีความโค้งสูง ลำตัวสีน้ำตาลแดง

วัวแดงชอบหากินอยู่เป็นฝูง ไม่ใหญ่นัก ราว 10–15 ตัว ปกติจะเริ่มออกหากินตั้งแต่ตอนพลบค่ำไปจนถึงเช้าตรู่ บางครั้งอาจเข้าไปรวมฝูงกับกระทิงและกูปรี (*B. sauveli*) กลางวันนอนหลบตามพุ่มไม้ทึบ ชอบอยู่ตามป่าโปร่งหรือป่าทุ่ง ชอบกินดินโป่งไม่ชอบนอนแช่ปลัก รักสงบ ปกติไม่ดุร้ายเหมือนกระทิง หากินโดยมีตัวเมียเป็นจ่าฝูง เริ่มผสมพันธุ์ได้เมื่อมีอายุ 2 ปีเศษ ระยะตั้งท้องนาน 8–10 เดือน ปกติออกลูกครั้งละ 1 ตัว ลูกหย่านมเมื่อมีอายุราว 9 เดือน หลังคลอดลูกราว 6–9 เดือน แม่วัวแดงจะเป็นสัดและรับการผสมพันธุ์อีก มีอายุยืนประมาณ 30 ปี  วัวแดงยังมีชื่อเรียกอื่น ๆ อีก เช่น "วัวเพลาะ"  ขณะที่ตัวผู้เมื่อโตเต็มที่จะมีสีคล้ำคล้ายกับสีตาลโตนด คือสีน้ำตาลเข้ม บางตัวมีสีเข้มทำให้แลดูคล้ายกระทิงมาก ลักษณะเช่นนี้เรียก "วัวบา"

เป็นสัตว์ที่มีรายชื่อในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535 ในวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2557 ได้มีการปล่อยวัวแดงคืนสู่ธรรมชาติเป็นครั้งแรกของโลก เป็นตัวผู้ 2 ตัว อายุ 5 ปี และ 4 ปี และเป็นตัวเมีย 2 ตัว อายุระหว่าง 3 ถึง 4 ปี ที่บริเวณเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสลักพระ จังหวัดกาญจนบุรี

ที่ติมอร์-เลสเต ชาวบ้านนิยมใช้วัวแดงในการไถนา ซึ่งกระทำได้ยากกว่าการใช้วัวบ้านมาก

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Banteng ''bos javanicus'' d'Alton from wildcattleconservation.org
* images and movies of the banteng ''(Bos javanicus)'' at ARKive
* Banteng thrive on Cobourg Peninsula from CDU Homepage
* Catalyst Article on banteng
* U.S. Fish & Wildlife Service Species Profile

หมวดหมู่:สัตว์ป่าคุ้มครอง
หมวดหมู่:วงศ์ย่อยวัวและควาย
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบบนเกาะบอร์เนียว
หมวดหมู่:มหสัตว์ของทวีปยูเรเซีย
เจลดูดน้ำ

**เจลดูดน้ำ** เป็นวัสดุคล้ายของแข็ง เกิดจากสารละลายคอลลอยด์ (colloidal solution) สามารถดูดน้ำ หรือ อุ้มน้ำได้ เพราะมีโครงสร้างร่างแห

ไฟล์:crosslink.jpg

## พอลิเมอร์ที่นำมาใช้
เจลดูดน้ำ โดยมากเป็นพอลิเมอร์ที่มีสมบัติชอบน้ำ โครงสร้างของพอลิเมอร์ที่ชอบน้ำมักจะมีขั้ว  เช่น 

### ตัวอย่างที่ 1: polyvinyl alcohol (PVA)
ไฟล์:pva.jpg 

### ตัวอย่างที่ 2: sodium polyacrylate
ไฟล์:acrylate.jpg

### ตัวอย่างที่ 3: polyacrylamide  (PAM)
ไฟล์:pam.jpg 

## สมบัติการดูดน้ำ หรือ อุ้มน้ำ

การที่พอลิเมอร์ที่ชอบน้ำมักจะมีขั้ว  จึงทำให้พอลิเมอร์ชนิดดังกล่าวสามารถละลายน้ำได้

จึงต้องมีการเชื่อมโยงข้ามด้วย ตัวเชื่อมโยงพอลิเมอร์ เพื่อให้เกิดเป็นโครงสร้างแบบร่างแห จึงจะไม่ละลายน้ำและสามารถอุ้มน้ำได้

## การใช้งาน
* ผ้าอ้อมเด็ก/ผู้ใหญ่
* ดินอุ้มน้ำ

## แหล่งข้อมูลอื่น
* http://brahms.scs.uiuc.edu/lssrl/chbe424/Software_Homework_Problems/SAP_V14_rev3.swf 

## ดูเพิ่ม
* ตัวเชื่อมโยงพอลิเมอร์
* polyvinyl alcohol, PVA
* polyacrylamide, PAM
* sodium polyacrylate
* สถานะ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:วัฏภาคของสสาร
ปีจูเลียน

**ปีจูเลียน** (Julian year) เป็นหน่วยวัดเวลาที่ใช้ในทางดาราศาสตร์เป็นหลัก มีค่าเท่ากับ 1 ปีในปฏิทินจูเลียน ซึ่งก็คือเท่ากับ  =  โดยหน่วยวันในที่นี้หมายถึงเวลาที่เท่ากับ พอดี ไม่ได้หมายถึงวันสุริยคติหรือวันตามในปฏิทิน

ให้ระวังว่าปีจูเลียนเป็นแนวคิดคนละอย่างกันกับวันจูเลียน ที่ใช้ชื่อว่า "ปีจูเลียน" ก็เพราะเป็นปีปฏิทินเฉลี่ยในปฏิทินจูเลียน ซึ่งก็คือ 365.25 วันตามปฏิทิน 

หากเทียบค่ากับปีสุริยคติเฉลี่ย (ประมาณ  =  (ณ กลางปี 2013)) หรือปีปฏิทินเฉลี่ยในปฏิทินกริกอเรียน ( = ) หนึ่งปีจูเลียนจะมีค่าประมาณ  และเท่ากับประมาณ 

## การใช้งาน
ปีจูเลียนใช้ในสาขาดาราศาสตร์เป็นหลัก สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล (IAU) กำหนดปีเป็นปีจูเลียน สัญลักษณ์หน่วยคือ a ย่อมาจาก ภาษาละติน 

เมื่อแสดงระยะเวลาการโคจรของวัตถุท้องฟ้าเป็นปี มักใช้ปีจูเลียน นอกจากนี้ 1 ปีแสง คือระยะทางที่แสงเดินทางในสุญญากาศใน 1 ปีจูเลียน ซึ่งเท่ากับ คือ 

## ศตวรรษจูเลียน

ระยะเวลา 100 ปีจูเลียน () เรียกว่าศตวรรษจูเลียน (Julian century) 1 ศตวรรษจูเลียนเท่ากับ 

ค่าศตวรรษจูเลียนมักใช้เป็นค่าบอกจุดของเวลา โดยคำนวณโดยนับ 0 ที่ต้นยุคอ้างอิง J2000.0 มักแทนด้วยอักษร T ในสมการ

ค่าศตวรรษจูเลียนในวันหนึ่ง ๆ คำนวณโดย

* ศตวรรษจูเลียน (T) = (วันจูเลียนของวันนั้น - ) / 

ศตวรรษจูเลียนถูกใช้เป็นตัวแปรอ้างอิงสำหรับการขยายเวลาในทฤษฎีทางดาราศาสตร์ต่าง ๆ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:เวลาทางดาราศาสตร์
หมวดหมู่:หน่วยวัดในดาราศาสตร์
หมวดหมู่:หน่วยเวลา
เบียคโกะ ยูนะ

**เบียคโกะ ยูนะ** เป็นตัวละครการ์ตูนจากเรื่องคอนแทร็คเตอร์ เอ็มแอนด์วาย ปรากฏขึ้นเป็นคนที่ 3 เธอคือคอนแทรคเตอร์ธาตุลม เป็นลูกสาวคนที่ 3 ของตระกูลเบียคโกะ ปัจจุบันเป็นผู้รับใช้ของมิโกโตะ เธอเป็นสาวมีนิสัยน่ารัก ชอบแต่งตัวเลียนแบบคอสเพลย์ ปลอมตัวเป็นคุณครูใน ร.ร.ของโคตะ 

## ชุดที่ยูนะแต่งเลียนแบบ
# ชุดแรกคือชุดว่ายน้ำทูพีซ โคตะได้เห็นถึงกับอึ้งทีเดียว
# เป็นชุดของอาจารย์สีขาวๆ ปนดำ  
# เป็นชุดกระโปงบานสีขาวปนดำคล้ายกับชุดแรกแต่ว่ายูนะใส่หมวกด้วย
# ชุดที่ 4 คือชุดซานตาครอส ยูนะจะเลียนแบบเหมือนกับซานตาครอสทุกประการ (แต่ไม่ใส่หนวด)
# ชุดที่ 5 ชุดนี้คือตำรวจ ยูนะจะเหน็บปืนไว้ด้วย
# ชุดที่ 6 คือชุดตำรวจอวกาศที่ยูนะดัดแปลงเอา
# ชุดที่ 7 เป็นชุดคุ้มครองไฟป่ายูนะเอาไว้เดินป่า
# ชุดที่ 8 กิโมโนสีขาว เป็นชุดที่ยูนะเตรียมมาไว้แก้หนาว

## ท่าต่อสู้ของยูนะ
* **อาวุธทำสัญญา** - กังหันพายุ  กังหันนี้จะเป็นอาวุธที่จำเป็นของคอนแทร็คเตอร์หลาย ๆ คน เพราะสามารถจับสัญญาณของไซไกส์ได้ ที่ปลายกังหันก็มีพู่กันที่จะทำให้เขยนข้อความทำสัญญาได้
* **เชือกลม** - เชือกลมสามารถดึงหรือสร้างโล่ห์ขึ้นได้
* **พายุพัดผัน** - ปล่อยพลังลมแรงๆอัดศัตรูให้กระเด็น
* **สลาตันหน้าร้อน** - เนื่อจากบุรุษแผ่นดินไหวทำให้อากาศร้อนแบบทะเลทราย ยูนะจึงปล่อยพายุลมเข้าโจมตีพร้อมกับความร้อน
* **พายุหมุน-สลาตันใบไม้ผลิ** - จะสร้างพายุขึ้นรอบตัวยูนะปัดเป่าศัตรูให้กระเด็น

หมวดหมู่:ตัวละครการ์ตูนญี่ปุ่น
ตัวเชื่อมโยงพอลิเมอร์

**ตัวเชื่อมโยงพอลิเมอร์** (อังกฤษ:crosslinker)

เป็นตัวเชื่อมสายโซ่พอลิเมอร์ ด้วยพันธะโคเวเลนต์ที่เชื่อมระหว่าง 2 สายพอลิเมอร์ ทำให้พอลิเมอร์มีสมบัติเป็นเทอร์มอเซต พอลิเมอร์ (thermosetting polymer)

ในทางชีววิทยา มีการประยุกต์การเชื่อมโยงข้ามของพอลิอะคริลาไมด์ (polyacrylamide) ในกระบวนการ gel electrophoresis และ โปรตีน ตัวเชื่อมโยงข้ามขัดขวางการจับตัวกันอย่างหนาแน่นของสายโซ่พอลิเมอร์ และป้องกันการเกิดบริเวณที่จัดเรียงตัวกันอย่างเป็นระเบียบ

การเชื่อมโยงข้าม (cross-link) เกิดจากการทำปฏิกิริยาระหว่างพอลิเมอร์กับตัวเชื่อมโยงข้าม เช่น ในกระบวนการวัลคะไนส์ (vulcanization) ตัวเชื่อมโยงคือซัลเฟอร์ (sulfur) ทำปฏิกิยากับพอลิไอโซพรีน (polyisoprene) ทำให้คุณสมบัติของยางแข็งขึ้น และมีความทนทาน ยางนี้ไปใช้ได้ดีกับรถยนต์และรถจักรยาน

ไฟล์:crosslink.jpg

## ดูเพิ่ม
* สถานะ
* เจลดูดน้ำ

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Wikipedia Gel (English)
* Superabsorbent Polymer

หมวดหมู่:เคมี
ซาสึเกะ

**ซาสึเกะ** (; ) เป็นรายการเกมโชว์ของประเทศญี่ปุ่นโดยเกมการแข่งขันนั้นจะเน้นไปในทางทักษะทางร่างกายของผู้เข้าแข่งขัน ซึ่งเอกลักษณ์หลักของรายการนี้นั่นก็คือความยากของด่านที่ผู้เข้าแข่งขันต้องผ่านไปด้วยตนเอง โดยชื่อของรายการนั้นได้แรงบัลดาลใจมาจากนินจาที่ชื่อซารูโทบิ ซาสึเกะ

ซาสึเกะ ออกอากาศครั้งแรกทางสถานีโทรทัศน์ทีบีเอสเมื่อวันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2540 ซึ่งก็ได้รับความนิยมอย่างมากจนทำให้มีการสร้างเป็นวิดีโอเกมในช่วงพ.ศ. 2543และหลังจากนั้นไม่นานในต่างประเทศก็ได้ซื้อลิขสิทธิ์รายการนี้โดยเปลี่ยนชื่อเป็น *Ninja Warrior* (ไทย:นินจาวอริเออร์ (*นักรบนินจา*)) ซึ่งปัจจุบันนี้ได้มีการแข่งขันทั้งหมด 43 ครั้ง และมีการเปลี่ยนแปลงด่านภายในเกมทุกครั้งที่จัดการแข่งขัน โดยที่มีคนสามารถพิชิตเกมได้เพียง 4 คน 5 ครั้ง เท่านั้น และในปัจจุบันซาสึเกะได้มีการเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น *SASUKE Ninja Warrior* โดยมีผู้เข้าแข่งขันจากหลายประเทศเข้าร่วมการแข่งขัน

ในส่วนของประเทศไทยได้มีการซื้อลิขสิทธิ์รายการนี้โดย บริษัท เจเอสแอล จำกัด โดยใช้ชื่อรายการในภาษาไทยว่า *เกมหิน พลังนินจา* โดยเริ่มออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 ตั้งแต่วันที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2552 ถึง วันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2552 เวลา 22.20 น. โดยได้ทำการออกอากาศการแข่งขันที่เกิดขึ้นจริงทั้งสิ้น 8 ครั้ง คือ ตั้งแต่ครั้งที่ 8 ถึง ครั้งที่ 15 และได้ออกอากาศในไทยอีกครั้งโดยเป็นรายการแชมป์เฉือนแชมป์โดยใช้ชื่อว่า ซาซูเกะ คนกล้าท้าเกมโหด ออกอากาศทางช่องโมเดิร์นไนน์ทีวี ประมาณปี พ.ศ. 2554-2556 โดยออกอากาศตามไปด้วยซาซูเกะเวอร์ชั่นดั้งเดิมเป็นหลัก พร้อมด้วย คูโนอิจิ (ซาสึเกะฉบับผู้หญิงแข่ง แต่บรรยายในชื่อว่าหญิงสตรีเหล็ก) และต่อมาคือ American Ninja Warrior (ซาสึเกะฉบับอเมริกา หรือซาสึเกะฉบับต่างประเทศ ซึ่งรายการซาสึเกะเป็นที่นิยมทั่วโลกและได้ซื้อลิขสิทธิ์อีกด้วย) ต่อมาภายหลัง บริษัท เฮลิโคเนีย เอช กรุ๊ป จำกัด ได้ซื้อลิขสิทธิ์รายการซาสึเกะทำแบบเวอร์ชั่นประเทศไทย ในชื่อว่า *Ninja Warrior Thailand* ออกอากาศทางช่อง 7HD ซึ่งจะมีกำหนดออกอากาศภายในเร็วๆนี้

## การจัดการแข่งขัน และรูปแบบการแข่งขัน
การจัดการแข่งขันนั้นจะจัดขึ้นปีละสองครั้ง คือ ช่วงเดือนมีนาคม และเดือนกันยายนของทุกปี ยกเว้นในการแข่งขันสี่ครั้งแรกที่จะจัดขึ้นทุกๆเดือนกันยายนของทุกปี 

สำหรับรูปการแข่งขันของเกมนี้จะเป็นลักษณะของการใช้ทักษะทางร่างกายทั้งหมดในการผ่านด่านทั้งสี่ ซึ่งใช้วิธีการผลัดกันเล่นทีละคน 

## รายชื่อผู้แข่งขันที่มีชื่อเสียง
ชื่อตัวหนาคือมีผู้พิชิตแชมป์ในการแข่งขันทุกด่าน ส่วนชื่อตัวหนาพร้อมเอียงมีผู้พิชิตแชมป์ได้สองครั้ง

### Sasuke All-Stars

* ชิงโงะ ยามาโมโตะ
* คัตสึมิ ยามาดะ
* **คาซูฮิโกะ อากิยามะ** (ครั้งที่ 4)
* โทชิฮิโร่ ทาเคดะ
* **มาโคโตะ นางาโนะ** (ครั้งที่ 17)
* บุนเป ชิราโทริ

### Sasuke New Stars (''Shin Sedai'')

* ชุนสึเกะ นางาซากิ
* ***ยูจิ อุรุชิฮาระ*** (ครั้งที่ 24, 27)
* ฮิโตชิ คันโนะ
* โคจิ ฮาชิโมโตะ
* จุน ซาโต้
* เรียว มาตาชิ
* คาซึมะ อาสะ
* ***ยูซูเกะ โมริโมโตะ*** (ครั้งที่ 31, 38)
* โทโมฮิโร่ คาวากูจิ
* ชินยะ คิชิโมโตะ
* มาซาชิ ฮิโอกิ
* ยูซุเกะ สึซึกิ

### Morimoto Stars (''Morimoto Sedai'')

* ***ยูซูเกะ โมริโมโตะ*** (ครั้งที่ 31, 38)
* ทัตสึยะ ทาดะ
* เคย์ทาโร่ ยามาโมโตะ
* นาโอยูกิ อารากิ

## ดูเพิ่ม
* คินนิคุบังสึเคะ
*คุโนะอิชิ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:เกมโชว์ญี่ปุ่น
หมวดหมู่:แฟรนไชส์โทรทัศน์
หมวดหมู่:รายการโทรทัศน์ญี่ปุ่นที่เริ่มออกอากาศตั้งแต่ พ.ศ. 2540
เคียรา ไนต์ลีย์

**เคียรา คริสตินา ไนต์ลีย์** (; เกิดเมื่อวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2528) นักแสดงชาวอังกฤษ ผู้เคยได้รับการเสนอเข้าชิงรางวัลออสการ์ ไนต์ลีย์เป็นนักแสดงภาพยนตร์ฉายทางโทรทัศน์ตั้งแต่เด็ก และมีผลงานเป็นตัวประกอบในภาพยนตร์หลายเรื่อง รวมทั้ง บทตัวปลอมของแพดเม่ อมิดาล่า ใน *[[สตาร์ วอร์ส เอพพิโซด 1 ภัยซ่อนเร้น]]* เริ่มมีชื่อเสียงจากบทเด็กสาวนักฟุตบอลใน *Bend It Like Beckham* พ.ศ. 2545 และได้รับบทเด่นในภาพยนตร์ไตรภาค *Pirates of the Caribbean* จนได้รับการเสนอเข้าชิงรางวัลออสการ์จากบทนำใน *Pride & Prejudice* ใน พ.ศ. 2548 และใน พ.ศ. 2555 เธอได้รับบทเกรตาในภาพยนตร์ *[[เพราะรัก คือเพลงรัก]]* โดยหนังได้ฉายในรอบปฐมทัศน์โลกที่เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติโทรอนโต (Toronto International Film Festival) ประจำ พ.ศ. 2556 และออกฉายในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2557

## แหล่งข้อมูลอื่น
* http://www.screenonline.org.uk/people/id/1179589/

หมวดหมู่:นักแสดงอังกฤษ
หมวดหมู่:บุคคลจากลอนดอนโบโรริชมอนด์อะพอนเทมส์
หมวดหมู่:ชาวอังกฤษเชื้อสายเวลส์
หมวดหมู่:ชาวอังกฤษเชื้อสายสกอตแลนด์
สปิริต (ยาน)

***สปิริต*** เป็นโรเวอร์สำรวจดาวอังคาร ออกแบบมาให้เหมือนกับยานออปเพอร์จูนิที มีลักษณะคล้ายรถขนาดเล็ก 6 ล้อ สามารถถ่ายภาพพื้นผิวดาวอังคารส่งมายังโลกได้

## ภารกิจ
ยานสปิริตมีกำหนดการสำรวจดาวอังคารเป็นเวลา 90 วันของดาวอังคาร (ประมาณ 92 วันบนโลก) ตั้งแต่ลงจอดในวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2547 ในบริเวณที่เรียกว่าแอ่งกูเซฟ ซึ่งนักวิทยาศาสตร์สันนิษฐานว่าน่าจะเคยเป็นทะเลสาบมาก่อน
หลังจากครบกำหนดการแรกแล้วจึงมีการขยายช่วงเวลาภารกิจออกไปเรื่อย ๆ จนถึงปัจจุบันรวมเป็นเวลากว่า 7 ปีแล้ว

## การเปลี่ยนภารกิจ

วันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 2009 ล้อของยานสปิริตเกิดการติดในพื้นทรายของดาวอังคาร ทำให้ไม่สามารถเคลื่อนที่ได้ นาซาประกาศให้มีภารกิจช่วยเหลือยานออกจากพื้นทราย โดยพยายามที่จะใช้ยานจำลอง
จำลองสถานการณ์ล้อที่ติดอยู่เพื่อช่วยยานให้หลุดออกจากพื้น แต่ไม่สำเร็จอยู่หลายครั้ง จนในวันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2553 นาซาจึงประกาศยกเลิกภารกิจช่วยเหลือ
แล้วกำหนดหน้าที่ใหม่ให้ยานสปิริตจากยานสำรวจแบบเคลื่อนที่เป็นสถานีวิจัยคงที่แทน

## การสูญเสียการติดต่อ

เนื่องจากไม่สามารถปรับตำแหน่งยาน เมื่อถึงฤดูหนาวของดาวอังคาร ยานสปิริตจะไม่อยู่ในมุมที่รับแสงอาทิตย์มากพอให้เกิดพลังงานสำหรับปฏิบัติการได้ ในวันที่ 22 มีนาคม ค.ศ. 2010 ส่งสัญญาณสุดท้ายกลับมายังโลก ก่อนจะขาดหายไป
ทีมงานภาคพื้นเชื่อว่ายานอยู่ในสถานะ "หลับลึก" ซึ่งยานจะหยุดการทำงานทั้งหมด และรอให้พลังงานกลับมาจึงเปิดการทำงานอีกครั้ง หรือว่าได้รับคำสั่งปลุกที่ส่งมาจากโลก

หลังจากพ้นฤดูหนาวแล้ว ทีมงานยังไม่สามารถติดต่อกับยานได้ โดยมีความพยายามส่งคำสั่งเพื่อปลุกยานอยู่หลายครั้ง แต่ยังไม่สำเร็จ มีรายงานว่ามีความเป็นไปได้สูงที่อากาศหนาวในฤดูหนาวของดาวอังคารจะทำให้อุปกรณ์ยานเสียหายได้
เนื่องจากระบบทำความร้อนถูกปิดทำงานระหว่างที่อยู่ในสถานะหลับลึก

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ยานอวกาศ
หมวดหมู่:ภารกิจสู่ดาวอังคาร
หมวดหมู่:ภารกิจอวกาศในปี พ.ศ. 2546