ไดซ์แวร์

[thumb|
[ลูกเต๋า 5ลูกที่แสดงเลข 41,256 ซึ่งหมายถึงคำว่า "monogram" ในรายการคำของมูลนิธิพรมแดนอิเล็กทรอนิกส์ (EFF) ]]
**ไดซ์แวร์** () เป็นวิธีการสร้างพาสเฟรซ (วลีรหัสผ่าน) สร้าง 
หรือสร้างตัวแปรทางวิทยาการเข้ารหัสลับอื่นๆ โดยใช้ลูกเต๋าธรรมดาเป็นตัวสร้างเลขสุ่ม
สำหรับคำแต่ละคำใน ก็จะต้องทอดลูกเต๋ามี 6 ด้าน 5 รอบ
ตัวเลข 1-6 ที่ได้จากการทอดแต่ละครั้ง ก็จะนำมารวมกันเป็นเลข 5ตัว เช่น *43146*
แล้วใช้เลขนั้นมาดูคำจากรายการ 
สำหรับรายการไดซ์แวร์ดั้งเดิม เลขนี้จะหมายถึงคำว่า *munch*
เมื่อสร้างคำหลายคำเป็นลำดับ ก็จะได้พาสเฟรซยาวๆ ที่สร้างขึ้นโดยสุ่ม 

ไดซ์แวร์จะมีรายการคำ  คำที่ต่างๆ กัน โดยมักเลือกคำที่สะกดและจำได้ง่าย 
รายการคำไม่จำเป็นต้องปกปิดหรือป้องกันโดยประการทั้งปวง 
เพราะความมั่นคงของไดซ์แวร์จะขึ้นอยู่กับจำนวนคำที่สร้างและกับจำนวนคำในรายการ
ปัจจุบันมีรายการคำที่ได้ทำไว้ในภาษาต่างๆ รวมทั้ง
ภาษาบาสก์, บัลแกเรีย, กาตาลา, จีน, เช็ก, 
เดนมาร์ก, ดัตช์, อังกฤษ, เอสเปรันโต, เอสโตเนีย,
ฟินแลนด์, ฝรั่งเศส, เยอรมัน, กรีก, ฮีบรู, 
ฮังการี, อิตาลี, ญี่ปุ่น, ละติน, มาวรี, 
นอร์เวย์, โปแลนด์, โปรตุเกส, , รัสเซีย, 
สโลวัก, สโลวีเนีย, สเปน, สวีเดน และตุรกี

ความแข็งแกร่งของพาสเฟรซคำนวณได้ง่าย คำแต่ละคำจะเพิ่มเอนโทรปีให้แก่พาสเฟรซ 12.9 บิตหรือ \log_2(6^5) บิต
ดั้งเดิมในปี1995 ผู้ประดิษฐ์ไดซ์แวร์คือ อาร์โนลด์ เรนโฮลด์ พิจารณาว่าผู้ใช้ทั่วไปควรจะใช้วลีที่มีอย่างน้อย 5 คำ () เป็น
ต่อมาในปี2014 จึงเริ่มแนะนำให้ใช้ 6 คำ ()

ค่าคำนวณความแข็งแกร่งนี้ สมมุติว่าผู้โจมตีมีความรู้ 3อย่างคือ รู้ว่าใช้ไดซ์แวร์ รู้รายการคำที่ใช้ และรู้จำนวนคำในพาสเฟรซ
เพราะถ้าผู้โจมตีมีข้อมูลน้อยกว่านี้ 
เอนโทรปีอาจจะเกิน 

การคำนวณเอนโทรปีดังกล่าวสมมุติว่า ให้แยกคำแต่ละคำด้วยช่องว่างตามคำแนะนำของผู้ประดิษฐ์
แต่ถ้าจับคำมาติดกัน ค่าเอนโทรปีก็จะลดลงเล็กน้อย เพราะผลลัพธ์อาจจะซ้ำกัน 
เช่น ไดซ์แวร์ที่มีคำ 3 คำคือ "in put clammy" และ "input clam my" ก็จะเหมือนกันถ้าเอาช่องว่างออก 

## รายการมูลนิธิพรมแดนอิเล็กทรอนิกส์
มูลนิธิพรมแดนอิเล็กทรอนิกส์ (EFF) เผยแพร่รายการคำไดซ์แวร์ภาษาอังกฤษ 3รายการในปี2016 ซึ่งเน้นให้จำได้ง่ายและไม่ใช้คำที่ไม่ค่อยใช้ ที่เข้าใจยาก หรือที่มีปัญหาอย่างอื่นๆ 
ข้อเสียอย่างหนึ่งของรายการเหล่านี้ก็คือคำแต่ละคำจะมีตัวอักษรมากกว่า

## ตัวอย่างรายการคำ
ไฟล์ไดซ์แวร์ดั้งเดิมเป็นรายการคำ  คำ 
แต่ละคำจะมีค่าระบุตัวเลขของลูกเต๋าที่ทอด 5ครั้ง 
เช่น


```
...
43136	mulct
43141	mule
43142	mull
43143	multi
43144	mum
43145	mummy
43146	munch
43151	mung
...
```


## ตัวอย่างพาสเฟรซ
ตัวอย่างพาสเฟรซจากไดซ์แวร์ดั้งเดิมรวมทั้ง
* dobbs bella bump flash begin ansi
* easel venom aver flung jon call

ตัวอย่างพาสเฟรซจากไดซ์แวร์ที่ใช้รายการคำของมูลนิธิพรมแดนอิเล็กทรอนิกส์รวมทั้ง
* conjoined sterling securely chitchat spinout pelvis
* rice immorally worrisome shopping traverse recharger

แถบการ์ตูน XKCD #936 แสดงรหัสผ่านที่คล้ายกับที่สร้างด้วยไดซ์แวร์ แม้จะใช้รายการคำที่น้อยกว่า 
 คำที่ปกติใช้กับไดซ์แวร์

## ดูเพิ่ม
* ความแข็งแกร่งของรหัสผ่าน
* Random password generator
* Brute-force attack
* Key size discusses how many bits of key are considered "secure".
* Hashcat

## เชิงอรรถและอ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* English diceware page has the complete description and word lists in several languages.
* A client-side diceware multi-wordlist password generator with complete source code
* Web-based diceware app that uses the cryptographically secure getRandomValues () function
* English Diceware wordlist from the Electronic Frontier Foundation
* 

หมวดหมู่:ความมั่นคงของระบบคอมพิวเตอร์
หมวดหมู่:การบริหารระบบ
หมวดหมู่:การสุ่ม
หมวดหมู่:วิทยาการเข้ารหัสลับ
หมวดหมู่:การพิสูจน์ตัวจริงด้วยรหัสผ่าน