สาวเครือฟ้า

**สาวเครือฟ้า** เป็นภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2496 เป็นภาพยนตร์สี 16 มม. สร้างจากบทละครร้องเรื่อง *สาวเครือฟ้า* พระนิพนธ์ของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ โดยทรงใข้พระนามปากกาว่า *ประเสริฐอักษร* ซึ่งเคยจัดแสดงที่ โรงละครปรีดาลัย 

เรื่องสาวเครือฟ้านี้ดัดแปลงมาจากอุปรากร เรื่อง *[[มาดามบัตเตอร์ฟลาย]]* ของจาโกโม ปุชชีนี ซึ่งได้ต้นเค้ามาจากนวนิยายของจอห์น ลูเธอร์ ลอง อีกต่อหนึ่ง เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสยุโรปครั้งที่ 2 เมื่อ พ.ศ. 2450 ทอดพระเนตรอุปรากรเรื่องนี้ เมื่อเสด็จนิวัติพระนคร ได้ทรงเล่าให้กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ฟัง  กรมพระนราธิปฯ ทรงดัดแปลงเป็นบทละครร้องแสดงถวายหน้าพระที่นั่ง โดยเปลี่ยนสถานที่จากญี่ปุ่น เป็น เชียงใหม่ เปลี่ยนบทนางเอกจากสาวญี่ปุ่น **โจโจซัง** เป็น **เครือฟ้า** เปลี่ยนบทพระเอกจากนายทหารเรืออเมริกัน **นายเรือเอกพิงเคอร์ตัน**  เป็น **ร้อยตรีพร้อม** 

ภาพยนตร์สาวเครือฟ้า ฉบับ พ.ศ. 2495 กำกับโดย มารุต นำแสดงโดย วิไลวรรณ วัฒนพานิช, ชลิต สุเสวี, สอางค์ ทิพยทัศน์, สมพงษ์ พงษ์มิตร ภาพยนตร์เรื่องนี้สร้างชื่อเสียงให้กับวิไลวรรณ จนได้รับฉายาว่า "นางเอกเจ้าน้ำตา" ได้รับรางวัลนักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม รางวัลตุ๊กตาทอง ครั้งที่ 1 ประจำปี พ.ศ. 2500 ทำให้มีการสร้างภาคต่ออีกหลายภาค เช่น *ลูกเครือฟ้า*  พ.ศ. 2498  และ *ปีศาจเครือฟ้า*  พ.ศ. 2503 นำแสดงโดย วิไลวรรณ วัฒนพานิช, ชลิต สุเสวี และล้อต๊อก 

ครูมารุต ได้นำภาพยนตร์เรื่องนี้มาสร้างใหม่อีกครั้ง เมื่อ พ.ศ. 2508 ถ่ายทำด้วยฟิล์ม 16 มม. นำแสดงโดย พิศมัย วิไลศักดิ์, มิตร ชัยบัญชา ได้รับรางวัลตุ๊กตาทอง 3 รางวัล คือ ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ออกแบบเครื่องแต่งกายยอดเยี่ยม และพากย์เสียงยอดเยี่ยม

ในปี พ.ศ. 2523 พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ ทรงนำเรื่องนี้กลับมาสร้างอีกครั้ง ใช้ชื่อเรื่องว่า *เครือฟ้า* ถ่ายทำด้วยฟิล์ม 35 มม. นำแสดงโดย สุพรรษา เนื่องภิรมย์, นิรุตต์ ศิริจรรยา และวิยะดา อุมารินทร์ และเรื่องสาวเครือฟ้า สร้างเป็นละครโทรทัศน์หลายครั้ง ครั้งหนึ่งนำแสดงโดย ปาหนัน ณ พัทลุง และรอน บรรจงสร้าง

## เรื่องย่อ
ร้อยตรีพร้อม (ชลิต สุเสวี) นายทหารหนุ่มชาวใต้ (กรุงเทพฯ) ย้ายมารับราชการที่เชียงใหม่ เกิดรักใคร่กับ เครือฟ้า (วิไลวรรณ วัฒนพานิช) หญิงช่างฟ้อนชาวเชียงใหม่ เป็นลูกของคนเลี้ยงช้าง แล้วก็ได้ผูกสมัครรักใคร่กันขึ้น เพราะร้อยตรีพร้อมชอบให้เครือฟ้าพาไปเที่ยวป่า จากนั้นทั้งคู่อยู่กินฉันได้เป็นสามีภรรยากันชั่วระยะสั้น ๆ จนให้กำเนิดบุตรชื่อ เครือณรงค์  

ต่อมาจนเกิดสงครามโลกครั้งที่ 1 ไทยเข้าร่วมรบกับฝ่ายพันธมิตรและมีการระดมทหารอาสาไปรบที่ยุโรป ข่าวมาถึงเชียงใหม่ ร้อยตรีพร้อมได้คำสั่งย้ายกลับกรุงเทพฯ ร้อยตรีพร้อมเลยอาสาไปรบ ก่อนจากได้ร่ำลากันด้วยความรักและอาลัย เครือฟ้าร้องไห้ปิ่มว่า น้ำตาจะเป็นสายเลือด แต่ร้อยตรีพร้อมก็สัญญาว่าจะกลับมาเชียงใหม่อีก ร้อยตรีพร้อมจากไปแล้ว เครือฟ้าก็ตั้งท้อง ร้อยตรีพร้อมไปรบที่ยุโรป ยิงเครื่องบินเยอรมันตกไปหลายลำ แต่ตัวเองก็ประสบเคราะห์กรรมเครื่องบินตกได้รับบาดเจ็บเช่นกัน พอกลับเมืองไทยก็ได้รับพระราชทานเลื่อนยศเป็นพันตรีหลวงณรงรักษ์ศักดิ์สงคราม แต่ก็ไม่สามารถจำอะไรในอดีตแม้แต่เครือฟ้าและเชียงใหม่ 

ร้อยตรีพร้อมได้ถูกทางญาติบังคับให้แต่งงานกับจำปา (สุจิตรา ทิพยทัศน์) เป็นลูกผู้ดีมีสกุล จนเกิดรักใคร่ชอบพอกันแล้วก็แต่งงานกันถูกต้องตามกฎหมาย จนถึงวันที่คุณหลวงพร้อมต้องเอาเครื่องบินไปแสดงบินที่เชียงใหม่ และพอไปก็คลับคล้ายคลับคลาว่าจะเคยมาอยู่ที่นี่ แต่ก็โดนคอยขัดขวาง ฝ่ายเครือฟ้าเฝ้ารอสามี เมื่อได้ข่าวว่าสามีเดินทางมาเชียงใหม่ ก็ไปคอยต้อนรับด้วยความดีใจ เมื่อพบว่าร้อยตรีพร้อมแต่งงานแล้ว พร้อมกับพาภรรยามาด้วย แต่คุณหลวงจำไม่ได้และยังโดนจำปาไล่กลับและดูหมิ่นดูแคลนต่าง ๆ นานา เครือฟ้าเสียใจมาก จึงใช้มีดแทงตัวตาย ด้วยหัวใจที่แตกสลาย แต่คุณหลวงจำได้ก็สายเกินไปเสียแล้ว

## การดัดแปลงสาวเครือฟ้า
### ภาพยนตร์
* ในปี พ.ศ. 2477 สร้างเป็นภาพยนตร์ครั้งแรก สร้างโดย บูรพาภาพยนตร์ อำนวยการสร้างโดย สดศรี ภักดีจิตต์ นำแสดงโดย ชื่นจิตต์ แสงวรรณเทศ, ละม้าย สุวรรณพานิช, อุดม วรมิตร, ม.ล. แจ่มจำรัส เข้าฉายเมื่อ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2477 ที่โรงภาพยนตร์วัฒนากร-แก๊ปปิตอล 
* ในปี พ.ศ. 2495 สร้างเป็นภาพยนตร์ครั้งที่ 2 กำกับโดย ครูมารุต สร้างโดย มารุตฟิล์ม นำแสดงโดย วิไลวรรณ วัฒนพานิช, ชลิต สุเสวี, สอางค์ ทิพยทัศน์, สุจิตรา ทิพยทัศน์, สมพงษ์ พงษ์มิตร เข้าฉายเมื่อ 1 มกราคม พ.ศ. 2496 ที่โรงภาพยนตร์นิวโอเดียน รอบปกติ 16 มกราคม พ.ศ. 2496 ภาพยนตร์เรื่องนี้สร้างชื่อเสียงให้กับวิไลวรรณ จนได้รับฉายาว่า "นางเอกเจ้าน้ำตา" ได้รับรางวัลนักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม รางวัลตุ๊กตาทอง ครั้งที่ 1 ประจำปี พ.ศ. 2500
* ในปี พ.ศ. 2508 สร้างเป็นภาพยนตร์ครั้งที่ 3 กำกับโดย ครูมารุต เช่นเดิม สร้างโดย มารุตฟิล์ม นำแสดงโดย มิตร ชัยบัญชา (ร้อยตรีพร้อม), พิศมัย วิไลศักดิ์ (เครือฟ้า), ประจวบ ฤกษ์ยามดี (พระรามพลพ่าย), น้ำเงิน บุญหนัก (คำเจิด), เนตร์นภา ดารารัตน์ (จำปา), สุคนธ์ คิ้วเหลี่ยม (พลทหารเขียว), ดิสพงศ์ โอวาทสาร (จ้าวสายน้ำผึ้ง) เข้าฉายเมื่อ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2508 ที่โรงภาพยนตร์เฉลิมกรุง ได้รับรางวัลตุ๊กตาทอง ได้แก่ ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ออกแบบเครื่องแต่งกายยอดเยี่ยม และพากย์เสียงยอดเยี่ยม
* ในปี พ.ศ. 2523 สร้างเป็นภาพยนตร์ครั้งที่ 4 โดยใช้ชื่อเรื่องว่า *เครือฟ้า* สร้างโดย ละโว้ภาพยนตร์ และ สหมงคลฟิล์ม อำนวยการสร้างโดย หม่อมอุบล ยุคล ณ อยุธยา กำกับภาพโดย หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล และบทภาพยนตร์, ลำดับภาพ, กำกับภาพยนตร์โดย พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ นำแสดงโดย นิรุตต์ ศิริจรรยา, สุพรรษา เนื่องภิรมย์, วิยะดา อุมารินทร์, ชูศรี มีสมมนต์, เปี๊ยก มีคุณสุต, ม.ล.รุจิรา อิศรางกูร, มารศรี อิศรางกูร ณ อยุธยา เข้าฉายเมื่อ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2523 ได้รับรางวัลสุรรณหงส์ทองคำประจำปี 2523 (แต่งกาย-แต่งหน้ายอดเยี่ยม)

### ละครโทรทัศน์
* สาวเครือฟ้าสร้างเป็นละครโทรทัศน์ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2506 เป็นละครร้องออกอากาศทางช่อง 4 บางขุนพรหม นำแสดงโดย นฤพนธ์ ดุริยพันธุ์, สว่างจิตร กาญจนเสถียร 
* ในปี พ.ศ. 2515-2516 สร้างเป็นละครโทรทัศน์ครั้งที่ 2 ทางช่อง 5 เป็นหนังชุดพากษ์เสียงจำนวน 40 ตอน สร้างโดย รัชฟิล์มทีวี กำกับการแสดงโดย จิตติน นำแสดงโดย ชนะ ศรีอุบล, สหัสษา ศักดิ์ภูวดล, เสาวภาคย์ อนันตศัพท์, สิงห์ มิลินทาศัย, ชูศรี มีสมมนต์, ขุนแผน ภุมมารักษ์ และ จิระศักดิ์ ปิ่นสุวรรณ รับบท เครือณรงค์
* ในปี พ.ศ. 2534 สร้างเป็นละครโทรทัศน์ครั้งที่ 3 เป็นละครร้องทางสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 กำกับการแสดงโดย สุประวัติ ปัทมสูต นำแสดงโดย รอน บรรจงสร้าง, ปาหนัน ณ พัทลุง, มณีนุช เสมรสุต, ชรัส เฟื่องอารมณ์, นิศาลักษณ์ ศรีนาคาร
* ในปี พ.ศ. 2539 สร้างเป็นละครโทรทัศน์ครั้งที่ 4 เป็นละครสั้นปากกาทองมินิซีรีส์ทางสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 นำแสดงโดย นุติ เขมะโยธิน, กมลชนก โกมลฐิติ, ทนงศักดิ์ ศุภการ, เฉลิมพร พุ่มพันธ์วงศ์, เปียเชอร์ คริสเตนเซ่น, น้อย โพธิ์งาม, ทัศน์วรรณ เสนีย์วงศ์ ณ อยุธยา, แรม วรธรรม, รัตนาภรณ์ อินทรกำแหง, บุญส่ง ดวงดารา

### เพลงสาวเครือฟ้า
* เพลงประกอบภาพยนตร์สาวเครือฟ้า ฉบับ พ.ศ. 2495 ชื่อเพลงสาวเครือฟ้า แต่งคำร้องและทำนองโดย พยงค์ มุกดา ขับร้องครั้งแรกโดย พรทิพา บูรณกิจบำรุง นำมาขับร้องใหม่โดย บุษยา รังสี

## รายชื่อนักแสดงหลัก

## อ้างอิง

* 
* ฐานข้อมูลภาพยนตร์
* ฐานข้อมูลภาพยนตร์
* แท้ ประกาศวุฒิสาร, '''หนังแท้''' - ดีวีดีข่าวภาพยนตร์ เบื้องหลังการสร้างภาพยนตร์ 

หมวดหมู่:ภาพยนตร์ภาษาไทย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2496
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2508
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2523
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย มารุต
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2514
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2534
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2539
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่อง 3
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่อง 5
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่อง 7
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลภาพยนตร์ยอดเยี่ยมพระสุรัสวดี