น้ำ

thumb|right|220px|รูปน้ำในสามสถานะ: ในรูปของเหลวเป็นน้ำทะเล ของแข็งเป็นภูเขาน้ำแข็ง สถานะก๊าซอยู่ในรูปแบบความชื้นและเมฆ

**น้ำ**เป็นสารประกอบอนินทรีย์ที่โปร่งใส ไม่มีรส ไม่มีกลิ่น และเกือบไม่มีสี เป็นสารเคมีที่เป็นองค์ประกอบหลักของลำธาร, แม่น้ำ, และมหาสมุทรในโลก เป็นต้น และยังเป็นของเหลวในสิ่งมีชีวิต มีสูตรเคมีของน้ำบริสุทธิ์คือ **H<sub>2</sub>O** โมเลกุลของน้ำประกอบด้วยออกซิเจน 1 อะตอมและไฮโดรเจน 2 อะตอมเชื่อมติดกันด้วยพันธะโควาเลนต์ น้ำเป็นของเหลวที่อุณหภูมิและความดันมาตรฐาน แต่พบบนโลกที่สถานะของแข็ง (น้ำแข็ง) และสถานะแก๊ส (ไอน้ำ) น้ำยังมีในสถานะของผลึกของเหลวที่บริเวณพื้นผิวที่ขอบน้ำ นอกจากนี้ยังสามารถเกิดขึ้นตามธรรมชาติ เช่น หิมะ, ธารน้ำแข็ง, และภูเขาน้ำแข็ง, ก้อนเมฆ, หมอก, น้ำค้าง, ชั้นหินอุ้มน้ำ และ ความชื้นในบรรยากาศ

น้ำปกคลุม 71% บนพื้นผิวโลก และเป็นปัจจัยสำคัญต่อชีวิต น้ำบนโลก 96.5% พบในมหาสมุทร 1.7% ในน้ำใต้ดิน 1.7% ในธารน้ำแข็งและชั้นน้ำแข็งของทวีปแอนตาร์กติกาและเกาะกรีนแลนด์ ซึ่งเป็นเศษส่วนเล็กน้อยบนผิวน้ำขนาดใหญ่ และ 0.001% พบในอากาศเป็นไอน้ำ ก้อนเมฆ (ก่อตัวขึ้นจากอนุภาคน้ำในสถานะของแข็งและของเหลวแขวนลอยอยู่บนอากาศ) และหยาดน้ำฟ้า น้ำบนโลกเพียง 2.5% เป็นน้ำจืด และ 98.8% ของน้ำจำนวนนั้นพบในน้ำแข็งและน้ำใต้ดิน น้ำจืดน้อยกว่า 0.3% พบในแม่น้ำ ทะเลสาบ และชั้นบรรยากาศ และน้ำจืดบนโลกในปริมาณที่เล็กลงไปอีก (0.003%) พบในร่างกายของสิ่งมีชีวิตและผลิตภัณฑ์

น้ำบนโลกเคลื่อนที่ต่อเนื่องตามวัฏจักรของการระเหยเป็นไอและการคายน้ำ (การคายระเหย) การควบแน่น การตกตะกอน และการไหลผ่าน โดยปกติจะไปถึงทะเล การระเหยและการคายน้ำนำมาซึ่งการตกตะกอนลงสู่พื้นดิน

น้ำดื่มสะอาดเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับมนุษย์และสิ่งมีชีวิตอื่นๆ แม้ว่าน้ำจะไม่มีแคลอรีหรือสารอาหารที่เป็นสารประกอบอินทรีย์ใดๆ การเข้าถึงน้ำดื่มสะอาดได้เปลี่ยนแปลงไปในช่วงหลายศตวรรษที่ผ่านมาในเกือบทุกส่วนของโลก แต่ประชากรประมาณ 1 พันล้านคนยังคงขาดแคลนน้ำดื่มสะอาดและกว่า 2.5 พันล้านคนขาดแคลนสุขอนามัยที่เพียงพอ มีความเกี่ยวพันกันเรื่องน้ำสะอาดและค่า GDP ต่อคน อย่างไรก็ดี นักสังเกตบางคนประมาณไว้ว่าภายในปี ค.ศ. 2025 ประชากรโลกมากกว่าครึ่งหนึ่งจะประสบปัญหาความเสี่ยงที่เกี่ยวกับน้ำ รายงานล่าสุดเมื่อเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2009 รายงานว่า ภายในปี ค.ศ. 2030 ในพื้นที่ประเทศที่กำลังพัฒนาจะมีความต้องการน้ำจะเพิ่มขึ้นเกิดปริมาณน้ำที่มีกว่า 50% น้ำมีบทบาทสำคัญในเศรษฐกิจโลก เนื่องจากน้ำเป็นตัวทำละลายของสารเคมีหลากหลายชนิดและอำนวยความสะดวกในเรื่องการให้ความเย็นในภาคอุตสาหกรรมและการคมนาคม น้ำจืดประมาณ 70% มนุษย์ใช้ไปกับเกษตรกรรม

## คุณสมบัติทางเคมีและฟิสิกส์
### สถานะ
[thumb|right|220px|''[เกล็ดหิมะ* โดย [[วิลสัน เบนต์ลีย์]] ในปี 1902]]
[[ไฟล์:Brindis_(24675281395).jpg|thumb|right|220px|การแสดงการหยดของน้ำที่มีฟองอากาศซึ่งเกิดจากการหยดของน้ำ]]

น้ำเป็นของเหลวที่อุณหภูมิและความดันที่มีเพียงพอต่อชีวิตมากที่สุด โดยเฉพาะที่ความดันบรรยากาศปกติที่ 1 บาร์ (0.98692 [[บรรยากาศ (หน่วยวัด)|บรรยากาศ]] 100 กิโล[[ปาสกาล (หน่วยวัด)|ปาสกาล]] 14.5 [[ปอนด์ต่อตารางนิ้ว|พีเอสไอ]]) และอุณหภูมิ 373.15 [[เคลวิน]] (100 [[องศาเซลเซียส]] 212 [[องศาฟาเรนไฮต์]]) การเพิ่มความดันบรรยากาศจะลด[[จุดหลอมเหลว]]ลงเล็กน้อย อยู่ที่ประมาณ −5 องศาเซลเซียส ที่ความดัน 600 บรรยากาศ −22 องศาเซลเซียส ที่ความดัน 2100 บรรยากาศ ผลลัพธ์นี้สัมพันธ์กับหลายสิ่ง ตัวอย่างเช่น สเกตน้ำแข็ง [[ทะเลสาบวอสตอก|ทะเลสาบแช่แข็งในทวีปแอนตาร์กติกา]] และการเคลื่อนที่ของ[[ธารน้ำแข็ง]] (ที่ความดันสูงกว่า 2100 บรรยากาศ จุดหลอมเหลวจะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วอีกครั้ง และน้ำแข็งจะมีรูปร่างแปลกที่จะไม่เกิดขึ้นที่ความดันต่ำ)

การเพิ่มความดันมีผลกระทบที่สำคัญต่อ[[จุดเดือด]] นั่นคือที่อุณหภูมิ 374 องศาเซลเซียส ที่ความดัน 220 บรรยากาศ มีผลสำคัญต่อ[[ปล่องแบบน้ำร้อน]]ใต้ทะเลลึกและ[[ไกเซอร์ (ธรณีวิทยา)|ไกเซอร์]] การทำอาหารแบบใช้ความดัน และการออกแบบ[[เครื่องจักรไอน้ำ]] บน[[ยอดเขาเอเวอเรสต์]] ที่ความดันประมาณ 0.34 บรรยากาศ น้ำเดือดที่อุณภูมิ 68 องศาเซลเซียส (154 องศาฟาเรนไฮต์)

ที่ความดันบรรยากาศต่ำ (ต่ำประมาณ 0.006 บรรยากาศ) น้ำไม่อาจอยู่ในสถานะของเหลวได้ และจะเปลี่ยนสถานะโดยตรงจากของเหลวเป็นแก๊สโดย[[การระเหิด]] ปรากฏการณ์ที่ถูกนำมาใช้ประโยชน์ในการทำอาหารแห้งเยือกแข็ง ที่ความดันบรรยากาศสูง (เหนือ 221 บรรยากาศ) สถานะของเหลวและแก๊สของน้ำไม่อาจแยกความแตกต่างได้ สถานะนี้เรียกว่า [[ของไหลเหนือวิกฤต|ไอน้ำเหนือวิกฤต]]

น้ำยังแตกต่างจากของเหลวส่วนใหญ่ เนื่องจากน้ำ[[ความหนาแน่น|หนาแน่น]]น้อยลงเมื่อน้ำแข็งตัว ความหนาแน่นสูงสุดของน้ำที่ 1,000 กก./ลบ.ม. (62.43 ปอนด์/ลบ.ฟุต) เกิดที่อุณหภูมิ 3.98 องศาเซลเซียส (39.16 องศาฟาเรนไฮต์) ขณะที่ความหนาแน่นของน้ำแข็งคือ 917 กก./ลบ.ม. (57.25 ปอนด์/ลบ.ฟุต) ดังนั้น ปริมาตรของน้ำขยายตัวร้อยละ 9 เมื่อแข็งตัว รองรับความจริงที่ว่า น้ำแข็งลอยได้ในน้ำที่เป็นของเหลว

ที่อุณหภูมิตั้งแต่ 30 องศาเซลเซียส ถึง 60 องศาเซลเซียส น้ำมีสถานะของเหลว 2 สถานะ

=== รสชาติและกลิ่น ===
ปกติน้ำบริสุทธิ์จะไม่มีรสชาติและไม่มีกลิ่น แม้ว่ามนุษย์จะมีประสาทสัมผัสเฉพาะที่สามารถรับรู้ว่ามีน้ำอยู่ในปากได้ และกบรับรู้กลิ่นของน้ำได้ อย่างไรก็ตาม น้ำจากแหล่งน้ำปกติ (รวมถึงขวดน้ำแร่) มักมีสารละลายจำนวนมากที่อาจให้รสชาติและกลิ่นต่าง ๆ มนุษย์และสัตว์ต่าง ๆ พัฒนาประสาทสัมผัสที่ทำให้ประเมิน[[น้ำดื่ม|สภาพดื่มได้]] โดยเลี่ยงน้ำที่เค็มเกินไปหรือ[[การเน่า|เหม็น]]เกินไป

== ความแพร่หลายในธรรมชาติ ==
=== ในเอกภพ ===
[[ไฟล์:Band 5 ALMA receiver.jpg|thumb|right|220px]]

น้ำส่วนมากในเอกภพเป็นผลพลอยได้จาก[[การก่อตัวของดาวฤกษ์]] เมื่อเกิดดาวฤกษ์ขึ้นมา การเกิดเหล่านั้นจะเกิดขึ้นพร้อมกับกระแสของแก๊สและฝุ่นนอกโลก เมื่อสสารเหล่านี้ไหลออกมากระทบกับแก๊สที่อยู่รอบ ๆ ในที่สุด คลื่นกระแทกที่เกิดขึ้นจะบีบและให้ความร้อนกับแก๊ส จะสังเกตเห็นน้ำเกิดขึ้นภายใต้แก๊สความหนาแน่นต่ำนี้

จากรายงาน ในวันที่ 22 กรกฎาคม ค.ศ. 2011 อธิบายถึงการค้นหากลุ่มก้อนของไอน้ำขนาดยักษ์ ประกอบไปด้วยน้ำมากกว่าน้ำในมหาสมุทรบนโลกรวมกันถึง 140 ล้านล้านเท่า กระจายอยู่รอบ ๆ เควซาร์ที่อยู่ห่างจากโลก 12 พันล้านปีแสง นักวิจัยกล่าวว่า "การค้นพบครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าน้ำนั้นมีแพร่หลายในเอกภพสำหรับการดำรง ชีวิตเกือบทั้งหมด" 

มีการตรวจพบน้ำใน[[กลุ่มเมฆระหว่างดาว]]ภายใน[[ดาราจักร]][[ทางช้างเผือก]]ของ เราด้วย และยังอาจมีน้ำมากมายในดาราจักรอื่น ๆ เพราะองค์ประกอบของน้ำคือ ไฮโดรเจนและออกซิเจน เป็นธาตุที่มีอยู่มากในเอกภพ กลุ่มเมฆระหว่างดาวในที่สุดก็รวมตัวกันเป็น[[กำเนิดและวิวัฒนาการของระบบสุริยะ|เนบิวลาสุริยะ]] และ[[ระบบสุริยะ]]

==== ปรากฏในรูปไอน้ำ ====
* [[ชั้นบรรยากาศของดาวพุธ]]: 3.4% และน้ำปริมาณมากบนชั้นเอกโซสเฟียร์ของดาวพุธ
* [[ชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์]]: 0.002%
*[[ชั้นบรรยากาศของโลก]]: ประมาณ 0.40% เหนือชั้นบรรยากาศ 1–4% บนพื้นผิว
*[[ชั้นบรรยากาศของดาวอังคาร]]: 0.03%
*[[ชั้นบรรยากาศของดาวพฤหัสบดี]]: 0.0004%
*[[ชั้นบรรยากาศของดาวเสาร์]]: – ในรูปของ[[สารโวลาไทล์|น้ำแข็ง]]เท่านั้น
* [[เอนเซลาดัส]] (ดาวบริวารของดาวเสาร์):  91%
* [[ดาวเคราะห์นอกระบบ]] ชื่อ  [[เอชดี 189733 บี]] และ  [[เอชดี 209458 บี]]

==== ปรากฏในรูปของเหลว ====
* โลก: 71% ของพื้นโลก
* [[ยูโรปา (ดาวบริวาร)|ยูโรปา]]: พื้นผิวลึกลงไปในมหาสมุทร 100 กิโลเมตร
* มีหลักฐานสำคัญชี้ให้เห็นว่าน้ำในรูปของเหลวปรากฏอยู่ใต้พื้นผิวของดวงจันทร์ของดาวเสาร์ชื่อ [[เอนเซลาดัส]]

==== ปรากฏในรูปของแข็ง ====
* [[โลก]] – ส่วนใหญ่ในรูปของ[[แผ่นน้ำแข็ง]]และธารน้ำแข็ง 
* น้ำแข็งขั้วโลกบน[[ดาวอังคาร]]
* [[ดวงจันทร์]]
* [[ไททัน (ดาวบริวาร)|ไททัน]]
* [[ยูโรปา (ดาวบริวาร)|ยูโรปา]]
* [[วงแหวนของดาวเสาร์]]
* [[เอนเซลาดัส]]
* [[ดาวพลูโต]] และ[[คารอน (ดาวบริวาร)|คารอน]]
* [[ดาวหาง]] และแหล่งประชากรของดาวหาง เช่น [[แถบไคเปอร์]] และ[[เมฆออร์ต]]
หลักฐานล่าสุดชี้ให้เห็นว่ามีน้ำแข็งอยู่ที่ขั้วโลกของดาวพุธ น้ำแข็งอาจปรากฏบนดาว[[เซเรส (ดาวเคราะห์แคระ)|เซเรส]] และ[[ทีทิส (ดาวบริวาร)|ดาวทีทิส]]ด้วย น้ำและ[[สารโวลาไทล์]]ได้ชนิดอื่นอาจประกอบด้วยองค์ประกอบมากมายที่อยู่ภายใน[[ดาวยูเรนัส]]และ[[ดาวเนปจูน]] และน้ำในชั้นล่างอาจจเป็นในรูปของ[[น้ำไอโอนิก]]ที่เกิดจากโมเลกุลที่แตกตัวเป็นกลุ่มหมอกของไอออนไฮโดรเจนและออกซิเจน และลึกลงไปอีกเป็น[[น้ำซูเปอร์ไอออนิก]]ที่เกิดจากออกซิเจนตกผลึกแต่ไอออนไฮโดรเจนลอยอย่างอิสระในโครงตาข่าย

แร่ ธาตุบางชนิดบนดวงจันทร์มีโมเลกุลของน้ำเป็นองค์ประกอบ ตัวอย่างในปี ค.ศ. 2008 เครื่องมือปฏิบัติการที่ดีดตัวและระบุอนุภาคพบอนุภาคจำนวนเล็กน้อยภายในหิน ภูเขาไฟที่ลูกเรือของยาน[[อพอลโล 15]] นำมาจากดวงจันทร์เมื่อปี ค.ศ. 1971  นาซารายงานการค้นพบโมเลกุลน้ำครั้งนี้โดยนักทำแผนที่แร่ธาตุวิทยาบนดวง จันทร์ของนาซาบนยานอวกาศขององค์กรงานวิจัยอวกาศสัญชาติอินเดียชื่อ Chandrayaan-1 ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2009

== ดูเพิ่ม ==
* [[น้ำ (โมเลกุล)|น้ำในด้านของโมเลกุล]]
* [[วารีบำบัด]]
* [[วัฏจักรน้ำ]]
* [[อุทกภาค]]

== อ้างอิง ==


=== ผลงานที่อ้างถึง ===

* 
* 


== อ่านเพิ่ม ==

* Debenedetti, PG., and HE Stanley, "Supercooled and Glassy Water", *Physics Today* *'56*' (6), pp.&nbsp;40–46 (2003). [http://polymer.bu.edu/hes/articles/ds03.pdf Downloadable PDF (1.9 MB)] 
* Gleick, PH., (editor), *The World's Water: The Biennial Report on Freshwater Resources*. Island Press, Washington, D.C. (published every two years, beginning in 1998.) [http://www.worldwater.org/ The World's Water, Island Press] 
* 
* [http://ucowr.org/journal-of-contemporary-water-research-and-education Journal of Contemporary Water Research & Education] 
* Postel, S., *Last Oasis: Facing Water Scarcity*. W.W. Norton and Company, New York. 1992
* Reisner, M., *Cadillac Desert: The American West and Its Disappearing Water*. Penguin Books, New York. 1986.
* [http://www.unesco.org/water/wwap/wwdr/ United Nations World Water Development Report] . Produced every three years.
* St. Fleur, Nicholas. [https://www.nytimes.com/2016/04/16/science/the-water-in-your-glass-might-be-older-than-the-sun.html The Water in Your Glass Might Be Older Than the Sun] . "The water you drink is older than the planet you're standing on." *The New York Times* (15 April 2016)


== แหล่งข้อมูลอื่น ==

* [http://stats.oecd.org/wbos/Index.aspx?DataSetCode=ENV_WAT OECD Water statistics] 
* [http://www.worldwater.org/ The World's Water Data Page]
* [http://www.fao.org/nr/water/aquastat/main/index.stm FAO Comprehensive Water Database, AQUASTAT]
* [http://worldwater.org/conflict.html The Water Conflict Chronology: Water Conflict Database] 
* [http://ga.water.usgs.gov/edu/ Water science school] (USGS)
* [http://water.worldbank.org/ Portal to The World Bank's strategy, work and associated publications on water resources]
* [http://www.awra.org/ America Water Resources Association] 
* [https://www.waterontheweb.org Water on the web]
* [http://www1.lsbu.ac.uk/water/ Water structure and science] 
* [https://www.youtube.com/watch?v=mPpKhxtFf1Q "Why water is one of the weirdest things in the universe"], *Ideas*, [[BBC]], Video, 3:16 minutes, 2019
* [https://www.nsf.gov/news/special_reports/water/ The chemistry of water]  (NSF special report)
* [http://www.iapws.org/index.html The International Association for the Properties of Water and Steam] 
* [https://www.pbs.org/wgbh/molecule-that-made-us *H2O: The Molecule That Made Us''], a 2020 PBS documentary

หมวดหมู่:สารประกอบออกซิเจน

หมวดหมู่:เครื่องดื่ม
หมวดหมู่:อุทกวิทยา
หมวดหมู่:วัสดุ
หมวดหมู่:ทรัพยากรธรรมชาติ
หมวดหมู่:โภชนาการ
หมวดหมู่:สารประกอบไฮโดรเจน
หมวดหมู่:ออกไซด์