ธนาคารทางตรง

**ธนาคารทางตรง** (; บางครั้งเรียกว่า **ธนาคารไร้สาขา** () หรือ **ธนาคารเสมือน** ()) เป็นธนาคารที่ให้บริการผ่านทางอินเทอร์เน็ต โปรแกรมประยุกต์สำหรับอุปกรณ์เคลื่อนที่ อีเมล และ/หรือ วิธีการอื่น ๆ ที่ผ่านอิเล็กทรอนิกส์เท่านั้น ซึ่งมักรวมถึงโทรศัพท์ แชตออนไลน์ และการรับฝากเช็คบนอุปกรณ์เคลื่อนที่ ธนาคารทางตรงจะไม่มีเครือข่ายสาขา อาจมีการเสนอการเข้าถึงเครือข่ายตัวแทนธนาคารอิสระ และอาจเปิดให้บริการผ่านเครื่องรับจ่ายเงินอัตโนมัติ (โดยมักผ่านทางพันธมิตรเครือข่ายระหว่างธนาคาร) และธนาคารทางไปรษณีย์ ธนาคารทางตรงช่วยลดต้นทุนในการบำรุงรักษาเครือข่ายสาขาพร้อมทั้งมอบความสะดวกให้แก่ลูกค้าที่ชอบเทคโนโลยีดิจิทัล ธนาคารทางตรงให้บริการบางส่วนแต่ไม่ใช่ทั้งหมดที่ธนาคารทางกายภาพให้บริการ

ธุรกรรมของธนาคารทางตรงจะดำเนินการทางออนไลน์ทั้งหมด ธนาคารทางตรงไม่เหมือนกับ "การธนาคารอิเล็กทรอนิกส์" ที่เป็นตัวเลือกบนอินเทอร์เน็ตของการให้บริการโดยธนาคารทั่วไป

ในสหรัฐอเมริกา ธนาคารทางตรงถูกกำหนดให้เป็นสถาบันแบบออนไลน์/ไร้สาขา ที่ได้รับกฎบัตรการธนาคารจากรัฐบาลกลาง โดยมีคณะกรรมการธนาคารกลางสหรัฐ สำนักงานควบคุมสกุลเงิน หรือ บรรษัทประกันเงินฝากของรัฐบาลกลาง (FDIC) เป็นหน่วยงานกำกับดูแลหลัก ธนาคารทางตรงหลายแห่งได้รับการประกันโดย FDIC และเสนอระดับการคุ้มครองเงินทุนของลูกค้าในระดับเดียวกับธนาคารปกติ ถึงแม้ว่าการตรวจสอบว่าความจริงของแต่ละธุรกรรมนั้นเป็นสิ่งสำคัญ  ลูกค้าธนาคารในสหรัฐอเมริกาจำนวน 27% ใช้บริการธนาคารทางตรง (คือออนไลน์เท่านั้น)

ในสหรัฐอเมริกา ธนาคารทางตรงมีความแตกต่างอย่างชัดเจนจากนีโอแบงก์ ซึ่งเป็นผู้ให้บริการธนาคารเฉพาะทางออนไลน์ที่ไม่มีกฎบัตรธนาคารของรัฐบาลกลาง โดยให้บริการเพียงเว็บไซต์และอาศัยธนาคารพันธมิตรในการเก็บเงิน บ่อยครั้งที่ธนาคารพันธมิตรจะได้รับการยกเว้นเดอร์บิน ลูกค้าของนีโอแบงก์มักเป็นคนรุ่นใหม่ซึ่งไวต่อราคาค่าธรรมเนียมของธนาคารมากกว่า

## ประเทศไทย
การดำเนินการเกี่ยวกับธนาคารทางตรงของไทย เริ่มขึ้นในปี พ.ศ. 2566 เมื่อธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดรับฟังความเห็นต่อแนวทางการอนุญาตให้จัดตั้งธนาคารพาณิชย์ไร้สาขา ซึ่งในเวลานั้นมีธนาคารไทยหลายแห่งสนใจในธุรกิจดังกล่าว หลังจากนั้นในวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2567 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอใบอนุญาตและการออกใบอนุญาตประกอบธุรกิจนี้ โดย ธปท. เปิดรับคำขออนุญาตจัดตั้งธนาคารดังกล่าว ตั้งแต่วันที่ 20 มีนาคม ถึง 19 กันยายน พ.ศ. 2567 โดยมีกลุ่มทุนยื่นขออนุญาตประกอบธุรกิจธนาคารพาณิชย์ไร้สาขา จำนวน 5 กลุ่ม ได้แก่ 
# บมจ.เอสซีบี เอกซ์ ร่วมกับกาเกาแบงก์ และวีแบงก์
# กัลฟ์ เอ็นเนอร์จี ดีเวลลอปเมนท์, แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส, ธนาคารกรุงไทย และ ปตท. น้ำมันและการค้าปลีก
# วีจีไอ (ในเครือบีทีเอส กรุ๊ป โฮลดิ้งส์), ธนาคารกรุงเทพ, ซีกรุ๊ป, เครือสหพัฒน์ และไปรษณีย์ไทย
# แอสเซนต์ มันนี และแอนท์ ไฟแนนเชียล เซอร์วิสเซส กรุ๊ป ในนามบริษัท เอซีเอ็ม โฮลดิ้ง จำกัด
# ชัชวาลย์ เจียรวนนท์, ไลต์เน็ตกรุ๊ป และวีแล็ป

ต่อมาเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2568 ธปท. ได้ประกาศว่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังโดยคำแนะนำของ ธปท. ได้อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 9 แห่งพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 ประกอบกับข้อ 9 ของประกาศกระทรวงการคลังข้างต้น ให้กลุ่มที่ 1, 2 และ 4 ได้รับความเห็นชอบให้จัดตั้งธนาคารพาณิชย์ไร้สาขา โดยผู้ที่ได้รับความเห็นชอบดังกล่าวจะต้องดำเนินการจัดตั้งบริษัทมหาชนจำกัด พร้อมปฏิบัติตามเงื่อนไขที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังกำหนด รวมถึงผ่านการประเมินความพร้อมจาก ธปท. ก่อนยื่นขอรับใบอนุญาตประกอบธุรกิจธนาคารพาณิชย์ไร้สาขา และต้องเปิดดำเนินการภายใน 1 ปีนับแต่วันที่ได้รับความเห็นชอบ หรือเปิดดำเนินการภายในวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2569

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ธนาคารออนไลน์
หมวดหมู่:การธนาคาร