โรงเรียนวัดเขมาภิรตาราม

**โรงเรียนวัดเขมาภิรตาราม** เป็นโรงเรียนรัฐบาลประเภทโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรี สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ตั้งอยู่ในตำบลสวนใหญ่ อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี เปิดการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1–6 โรงเรียนวัดเขมาภิรตารามเป็นหนึ่งในโรงเรียนมาตรฐานสากล (World-Class Standard School) ห้าร้อยโรงเรียน และเป็นโรงเรียนรางวัลพระราชทานประจำปี พ.ศ. 2536 และ 2553

## ประวัติ
โรงเรียนวัดเขมาภิรตารามกำเนิดมาจากการที่ผู้ปกครองได้มาฝากกุลบุตรให้เป็นศิษย์วัดเขมาภิรตาราม โดยกินอยู่หลับนอนที่วัดเพื่อการศึกษาเล่าเรียนกับพระ มีเจ้าอาวาสเป็นผู้ดูแลคล้ายกับครูใหญ่ พระลูกวัดเป็นครูน้อย อาศัยเรียนตามกุฏิ ศาลาการเปรียญ หน้าโบสถ์ วิชาที่สอนมีภาษาไทย ภาษาขอม การอ่าน การเขียน การคัดลายมือ วิชาศีลธรรม วิชาพุทธศาสตร์ ประวัติศาสตร์ และพงศาวดารไทยจากความรู้และประสบการณ์ของพระผู้สอน 

การเรียนการสอนดำเนินมาจนถึง พ.ศ. 2443 พระวินัยรักขิต (คง ปญฺญาทีโป) เจ้าอาวาสวัดเขมาภิรตาราม มีความประสงค์จะส่งเสริมการศึกษาของกุลบุตรให้เจริญยิ่งขึ้น ประกอบกับขณะนั้นอยู่ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ขยายการศึกษาออกไปยังหัวเมือง มีการตั้งโรงเรียนหลวงหรือโรงเรียนรัฐบาลในหัวเมืองหลายแห่ง โดยมีกรมศึกษาธิการในสมัยนั้นเป็นผู้ดำเนินการตามพระราชประสงค์ พระวินัยรักขิตเห็นว่ากุลบุตรที่นิยมศึกษาในโรงเรียนวัดเขมาภิรตารามมีมากขึ้นเรื่อย ๆ ควรจะดำเนินการขอจัดตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นจึงได้ติดต่อกรมศึกษาธิการให้ตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นที่วัดเขมาภิรตาราม ใน พ.ศ. 2450 กรมศึกษาธิการก็อนุญาตให้ตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นที่วัดเขมาภิรตาราม โดยให้ชื่อว่า **โรงเรียนวัดเขมาภิรตาราม** มีฆราวาสเข้ามาเป็นครูสอน เป็นโรงเรียนประเภทสหศึกษา (ในยุคเริ่มต้น) โดยมีพระวินัยรักขิตอุปการะโรงเรียน

ต่อมานักเรียนเพิ่มขึ้นทุกปีจนสถานที่เรียนไม่เพียงพอ พระวินัยรักขิตได้ขอพระบรมราชานุญาตขอใช้พระที่นั่งมูลมณเฑียร (เป็นพระที่นั่งที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้รื้อถอนจากในพระบรมมหาราชวังมาสร้างไว้ที่วัดเขมาภิรตาราม เดิมใช้เป็นที่รับรองและประทับแรมสำหรับพระเถระผู้ใหญ่ที่เป็นพระราชวงศ์เมื่อเสด็จมาตรวจการคณะสงฆ์และตรวจการศึกษา) เป็นสถานที่เรียนและได้รับพระราชทานให้ใช้เป็นโรงเรียนได้ นับได้ว่าพระที่นั่งมูลมณเฑียรเป็นอาคารเรียนหลังแรกของโรงเรียน ต่อมาใน พ.ศ. 2499 จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี ดำเนินการให้กระทรวงศึกษาธิการจัดซื้อที่ดินเพื่อก่อสร้างอาคารโรงเรียนหลังใหม่ให้กว้างขว้างกว่าเดิม กระทรวงศึกษาธิการได้ติดต่อซื้อที่ดินส่วนหนึ่งของชาวบ้านทางทิศเหนือของวัดเขมาภิรตารามอีก 13 ไร่ 86 วา และรวมกับที่ดินของวัดอีก 3 ไร่ 1 งาน 80 ตารางวา รวมเป็นเนื้อที่ 16 ไร่ 2 งาน 66 ตารางวา ปรับปรุงพื้นดินดำเนินการก่อสร้าง และวางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2496 โดยมีพลเอก มังกร พรหมโยธี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธาน สร้างอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก 2 ชั้นแบบไทยจำนวน 22 ห้องเรียน (ปัจจุบันคืออาคาร 1) เปิดใช้เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2497 จอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นประธานพิธีเปิดใช้เป็นอาคารเรียนของโรงเรียนวัดเขมาภิรตาราม 

พ.ศ. 2513 โรงเรียนได้รับการอนุมัติให้สร้างอาคารเรียน 3 ชั้น 18 ห้องเรียน อีก 1 หลัง ทางด้านทิศตะวันตก (ปัจจุบันคืออาคาร 2) ก่อ สวัสดิพาณิชย์ อธิบดีกรมสามัญศึกษา ได้มาเป็นประธานพิธีเปิดเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 ต่อมาใน พ.ศ. 2516 ได้งบประมาณก่อสร้างอาคารเรียน 4 ชั้น 12 ห้องเรียน เพิ่มขึ้นอีก 1 หลัง (ปัจจุบันคืออาคาร 4) และใน พ.ศ. 2523 โรงเรียนได้รับงบประมาณสร้างอาคารพิเศษ 1 หลัง (ปัจจุบันคืออาคาร 5)

## อาคารและสถานที่
* **อาคารเรียน 1** จำนวน 2 ชั้น
* **อาคารเรียน 2** จำนวน 3 ชั้น (ปัจจุบัน กำลังรื้อถอนเพื่อเปลี่ยนแปลงเป็นสนามอเนกประสงค์)
* **อาคารเรียน 3** จำนวน 4 ชั้น (ปัจจุบัน เป็นอาคารเรียนสำหรับนักเรียนที่ศึกษาในโครงการห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี (GIFTED))
* **อาคารเรียน 4** จำนวน 4 ชั้น (ปัจจุบัน เป็นอาคารเรียนสำหรับนักเรียนที่ศึกษาในโครงการห้องเรียนพิเศษ ENGLISH PROGRAM)
* **อาคารเรียน 5** จำนวน 4 ชั้น
* **อาคารเรียน 6** จำนวน 7 ชั้น
* **อาคารเรียน 7** จำนวน 8 ชั้น
* **อาคารพลศึกษา** จำนวน 2 ชั้น
* **โรงอาหารและหอประชุม** จำนวน 2 ชั้น 
* **ศาลาทรงไทย** จำนวน 7 หลัง

## กิจกรรมคณะสี
โรงเรียนวัดเขมาภิรตารามได้แบ่งคณะสีออกเป็น 5 คณะสี โดยใช้ชื่อตามสีของดอกไม้ ในการทำกิจกรรมกีฬาภายใน "เขมาเกมส์" เพื่อส่งเสริมความสามัคคีกลมเกลียว เป็นประจำทุกปี ซึ่งประกอบไปด้วย
* คณะแก้วเจ้าจอม
* คณะราชพฤกษ์
* คณะปาริชาต
* คณะหยกมณี
* คณะพวงคราม

## รายชื่ออาจารย์ใหญ่และผู้อำนวยการ

## ศิษย์เก่า
### นักการเมือง
* จอมพล แปลก พิบูลสงคราม อดีตนายกรัฐมนตรี
* พลเอก วิจิตร สุขมาก อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
* อุดมเดช รัตนเสถียร อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
* อภิรักษ์ โกษะโยธิน อดีตผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร
* ว่าที่ร้อยตรี สุเมธ ฤทธาคนี อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดปทุมธานี
* สุชาติ บรรดาศักดิ์ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนนทบุรี

### ทหาร
* พลเอก สมหมาย เกาฏีระ อดีตผู้บัญชาการทหารสูงสุด
* พลเอก สุพิทย์ วรอุทัย อดีตรองผู้บัญชาการทหารสูงสุด
* พลเอก พิรุณ แผ้วพลสง อดีตรองผู้บัญชาการทหารสูงสุด
* พลเอก เครือนาค เกิดขำ อดีตผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษกองทัพบก
* พลเรือเอก สุวิทย์ ธาระรูป อดีตผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารเรือ
* จอมพล แปลก ขีตตะสังคะ หรือ แปลก พิบูลสงคราม อดีตจอมพลทหารบก และ อดีตนายกรัฐมนตรี

### นักวิชาการ
* ศาสตราจารย์เกตุ กรุดพันธ์ อาจารย์ประจำภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
* ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ร้อยเอก เสนีย์ วิลาวรรณ อดีตคณบดีคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร

### ศิลปิน
* เจนภพ จบกระบวนวรรณ นักวิชาการเพลงลูกทุ่ง
* สุนทร สุจริตฉันท์ นักร้อง
* ปรีชา ชนะภัย นักร้อง, นักดนตรี
* ดนุพล แก้วกาญจน์ นักร้อง
* ธานินทร์ ทัพมงคล นักแสดง, นายแบบ, นักร้อง
* นนทรีย์ นิมิบุตร ผู้กำกับภาพยนตร์
* สุคนธวา เกิดนิมิตร นักแสดง
* ศิริลักษณ์ ผ่องโชค นักร้องและนักแสดง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* โรงเรียนวัดเขมาภิรตาราม
* สมาคมศิษย์เก่าโรงเรียนวัดเขมาภิรตาราม 
* 

หมวดหมู่:โรงเรียนในอำเภอเมืองนนทบุรี
หมวดหมู่:โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอัตราการแข่งขันสูง
เขมาภิรตาราม
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอายุเกิน 100 ปีในประเทศไทย
หมวดหมู่:โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรี
หมวดหมู่:โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2450