พระเมตตาวิหารีเถร (ปัด ธมฺมสโร)

**พระเมตตาวิหารีเถร (ปัด ธมฺมสโร)** นิยมเรียกว่า *“ท่านเจ้าคุณปัด”* หรือ *"หลวงพ่อปัด วัดคูหาสวรรค์"* เป็นพระสงฆ์ชาวไทย มีสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญยก ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ตำแหน่งทางพระสังฆาธิการเป็นอดีตเจ้าคณะตำบลคูหาสวรรค์ เขต 1 อดีตเจ้าอาวาสวัดคูหาสวรรค์วรวิหาร แขวงคูหาสวรรค์ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร

## ประวัติ

### ชาติภูมิ
ชื่อ **ปัด** นามสกุล **เกิดวัน** ต่อมาเปลี่ยนนามสกุลเป็น **รัตตาคม** ชาตะ วันพุธ ที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2426 (วันพระ ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ปีมะแม) ณ บ้านเตาอิฐ แขวงเมืองสุพรรณบุรี (ปัจจุบันอยู่ในเขตหมู่ที่ 5 ตำบลวังหว้า อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี)

เป็นบุตรคนที่ 1 ในจำนวน 2 คน ของนายคอยเกี้ยน (ชาวจีน) นามสกุล แซ่จู กับนางแดง (ชาวไทย) นามสกุล เกิดวัน ครอบครัวบิดาประกอบอาชีพค้าขาย ส่วนมารดาประกอบอาชีพเกษตรกร (ทำนา)

### วัยเด็ก
วัยเด็กได้รับการศึกษาหนังสือภาษาไทยที่วัดเกาะ ซึ่งอยู่ใกล้บ้าน ศึกษาคณิตศาสตร์ (ลูกคิด) และภาษาจีนเบื้องต้นจากบิดา มีหน้าที่ช่วยเลี้ยงดูน้องที่ยังเล็ก และช่วยมารดาประกอบอาชีพเกษตรกร (ทำนา) ส่วนบิดามีอาชีพค้าขายข้าว ต้องนำเรือบรรทุกข้าวขึ้นล่องระหว่างเมืองสุพรรณบุรี พระนครศรีอยุธยา ปทุมธานี และกรุงเทพมหานคร 

### วัยหนุ่ม
อายุประมาณ 14 - 15 ปี เริ่มช่วยบิดาทำการค้าขายข้าว กระทั่งบิดาเจ็บป่วยแล้วถึงแก่กรรมกระทันหัน ณ กรุงเทพมหานคร จึงหยุดค้าขายข้าว แล้วเดินทางกลับจังหวัดสุพรรณบุรี ช่วยมารดาประกอบอาชีพเช่นเดิม

### อุปสมบท
อายุ 20 ปี วันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2447 (วันเสาร์ ขึ้น 11 ค่ำ เดือน 8 หลัง ปีมะโรง) บรรพชาและอุปสมบท ณ พัทธสีมาวัดพร้าว อำเภอเมือง เมืองสุพรรณบุรี โดย

* พระครูปลื้ม (หลวงพ่อปลื้มเล็ก) เจ้าคณะแขวงอำเภอศรีประจันต์ เจ้าอาวาสวัดพร้าว เป็นพระอุปัชฌาย์
* พระปลื้ม (หลวงพ่อปลื้มใหญ่) วัดพร้าว เป็นพระกรรมวาจาจารย์
* พระพริ้ง วชิรสุวณฺโณ (หลวงพ่อพริ้ง) เจ้าอาวาสวัดจันทร์ (วัดวรจันทร์) เป็นพระอนุสาวนาจารย์

ได้รับฉายาทางพระพุทธศาสนาว่า **ธมฺมสโร** [ทำ-มะ-สะ-โร] อุปสมบทแล้วศึกษาพระธรรมวินัย วิปัสสนากรรมฐาน ในสำนักพระอุปัชฌาย์รวมเป็นระยะเวลา 3 พรรษา (พ.ศ. 2447 - 2449) โดยจำพรรษาอยู่ที่วัดพร้าว อำเภอเมือง เมืองสุพรรณบุรี สมัยพระครูปลื้มเป็นเจ้าอาวาส

พ.ศ. 2450 ย้ายมาศึกษาพระปริยัติธรรมและจำพรรษาอยู่ที่วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร ในสมัยพระธรรมเจดีย์ (แก้ว) และสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เข้ม ธมฺมสโร) เป็นเจ้าอาวาสตามลำดับ โดยอยู่ในการดูแลของพระมหาเผื่อน ติสฺสทตฺโต (ภายหลังได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่ สมเด็จพระวันรัต) ระหว่างจำพรรษาอยู่ที่วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม พระภิกษุสด จนฺทสโร (ภายหลังได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่ พระมงคลเทพมุนี วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ) เป็นเพื่อนพระภิกษุชาวเมืองสุพรรณบุรี ได้ชักชวนศึกษาสมถกรรมฐาน และวิปัสสนากรรมฐาน จากพระอาจารย์ต่าง ๆ 

เคยออกธุดงค์ไปถึงเมืองย่างกุ้ง ประเทศพม่า และจำพรรษาอยู่ที่นั่นเป็นระยะเวลา 1 พรรษา เคยเจ็บป่วยเป็นไข้ป่าแทบเอาชีวิตไม่รอด เมื่ออาการไข้ทุเลา จึงกลับมารักษาตัว พักฟื้น และจำพรรษาอยู่ที่วัดเกาะ อำเภอศรีประจันต์ เมืองสุพรรณบุรี

พ.ศ. 2460 หลังหายเจ็บป่วยแล้ว จึงชักชวนสามเณรกิมสูน (มหาสุนทร ศรีโสภาค) เข้าไปกราบลาพระสากยบุตติยวงษ์ (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) เพื่อจะแจ้งและดำเนินเรื่องย้ายกลับมาอยู่วัดเกาะให้ถูกต้องตามระเบียบ แต่พระสากยบุตติยวงษ์ (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) มองเห็นความรุ่งเรืองก้าวหน้าและความสามารถ จึงทักท้วงเรื่องลากลับวัดเกาะ และส่งไปเป็นเจ้าอาวาสวัดชัยฉิมพลี เมื่อ พ.ศ. 2461

## ตำแหน่ง

### งานปกครอง

* พ.ศ. 2461 เป็นเจ้าอาวาสวัดชัยฉิมพลี
* พ.ศ. 2470 เป็นพระอุปัชฌาย์
* พ.ศ. 2472 เป็นเจ้าอาวาสวัดคูหาสวรรค์วรวิหาร
* พ.ศ. 2473 เป็นเจ้าคณะตำบลคูหาสวรรค์ เขต1

#### เจ้าอาวาสวัดชัยฉิมพลี
สมเด็จพระวันรัต (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เมื่อยังเป็นเจ้าคณะแขวงอำเภอภาษีเจริญ จังหวัดธนบุรี ส่งพระเถระซึ่งเป็นพระฐานานุกรมของท่านปกครองวัดต่าง ๆ ดังนี้

* พระครูปลัดป่วน เกสโร วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เป็นเจ้าอาวาสวัดนางชีโชติการาม อำเภอภาษีเจริญ จังหวัดธนบุรี
* พระครูสมุห์สด จนฺทสโร วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เป็นเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ อำเภอภาษีเจริญ จังหวัดธนบุรี
* พระครูใบฎีกาปัด ธมฺมสโร วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เป็นเจ้าอาวาสวัดชัยฉิมพลี อำเภอภาษีเจริญ จังหวัดธนบุรี

รวมเวลาที่ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดชัยฉิมพลี ตั้งแต่ พ.ศ. 2461 ถึง พ.ศ. 2472 เป็นระยะเวลา 11 ปี

#### เจ้าอาวาสวัดคูหาสวรรค์วรวิหาร
วันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ.2472 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จออก ณ พระที่นั่งอัมรินทรวินิจฉัย ในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานสัญญาบัตรสมณศักดิ์ ให้พระครูสมุห์ปัด วัดชัยฉิมพลี เป็นพระครูเมตตาวิหารี ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ย้ายมาเป็นเจ้าอาวาสวัดคูหาสวรรค์วรวิหาร พระอารามหลวง ตำบลคูหาสวรรค์ อำเภอภาษีเจริญ จังหวัดธนบุรี

รวมเวลาที่ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดคูหาสวรรค์วรวิหาร ตั้งแต่ พ.ศ. 2472 ถึง พ.ศ. 2507 เป็นระยะเวลา 35 ปี

## เกียรติคุณ
เป็นพระราชาคณะ ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ได้รับพระราชทานพัดงาสาน เป็นพัดซึ่งสร้างจากงาช้างทั้งเล่ม หน้านาง งาสาน ขอบงา คาบตับงา ด้ามงาต่อ ส้นและคอแกะเป็นบัวกลุ่ม ยอดเป็นเม็ดทรงมัณฑ์ ซึ่งพระราชทานเฉพาะพระราชาคณะผู้ทรงคุณในทางวิปัสสนาเท่านั้น 

## สมณศักดิ์

* พ.ศ. 2468 เป็นพระฐานานุกรมใน พระเทพมุนี (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) ที่ *พระครูใบฎีกาปัด ธมฺมสโร*
* พ.ศ. 2469 เป็นพระฐานานุกรมใน พระธรรมปิฎก (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) ที่ *พระครูสมุห์ปัด ธมฺมสโร*
* พ.ศ. 2472 เป็นพระครูสัญญาบัตร ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ในราชทินนามที่ *พระครูเมตตาวิหารี*
* พ.ศ. 2493 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญยก ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ที่ *พระเมตตาวิหารีเถร*

## มรณภาพ
พระเมตตตาวิหารีเถร (ปัด ธมฺมสโร) เริ่มอาพาธเมื่อ พ.ศ. 2501 จวบจนวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2507 เวลา 00.10 น. ถึงแก่มรณภาพด้วยโรคชรา ณ กุฏิเจ้าอาวาสวัดคูหาสวรรค์วรวิหาร สิริอายุ 81 ปี 4 เดือน 26 วัน อุปสมบทได้ 60 พรรษา

## อนุสรณ์ และสิ่งเกี่ยวเนื่อง
**รูปเหมือนพระเมตตาวิหารีเถร (ปัด ธมฺมสโร)** ปัจจุบันประดิษฐานภายในวิหารตรีมุข วัดคูหาสวรรค์วรวิหาร สามารถเข้าไปสักการะบูชาได้ทุกวัน

**สหธรรมิก**
* สมเด็จพระวันรัต (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร
* พระครูบริหารบรมธาตุ (ป่วน เกสโร) วัดนางชีโชติการาม กรุงเทพมหานคร
* พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร
* พระครูสังวรสมาธิวัตร (ชอุ่ม ผาสุโก) วัดคูหาสวรรค์วรวิหาร กรุงเทพมหานคร
* พระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ) วัดเกาะ จังหวัดสุพรรณบุรี
* สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (ปุ่น ปุณฺณสิริ) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร
* พระธรรมเสนานี (ฟุ้ง ปุณฺณโก) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร
**ศิษย์**
* พระครูสุวรรณปัญญารัต (เซ้ง, สกล ปญฺญาพโล) วัดเกาะ จังหวัดสุพรรณบุรี

## อ้างอิง


## สืบตำแหน่ง

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2426
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2507
หมวดหมู่:เจ้าอาวาส
หมวดหมู่:เจ้าคณะตำบล
หมวดหมู่:พระราชาคณะชั้นสามัญ
หมวดหมู่:เกจิอาจารย์
หมวดหมู่:พระสงฆ์ชาวไทย
หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอศรีประจันต์
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:พระเถราจารย์สายสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:ภิกษุจากวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร