สมเด็จพระราชาธิบดีตูโปอูที่ 6

**สมเด็จพระราชาธิบดีตูโปอูที่ 6** (; พระนามพระราชสมภพ: **อาโฮเออีตู อูนูอากีโอโตงา ตูกูอาโฮ** (); พระราชสมภพ 12 กรกฎาคม ค.ศ. 1959) เป็นพระมหากษัตริย์ตองงา พระองค์เคยดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีตองงาใน ค.ศ. 2000 ถึง 2006 ในรัชสมัยสมเด็จพระราชาธิบดีเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4 กษัตริย์พระราชบิดา

หลังพระเชษฐาขึ้นครองราชบัลลังก์เป็นสมเด็จพระราชาธิบดีจอร์จ ตูโปอูที่ 5 พระองค์จึงกลายเป็นรัชทายาทโดยสันนิษฐาน เนื่องจากพระเชษฐาไม่มีพระราชโอรสตามกฎหมาย ใน ค.ศ. 2008 พระองค์ได้รับการแต่งตั้งเป็นข้าหลวงใหญ่แห่งตองงาประจำออสเตรเลีย และประทับอยู่ที่แคนเบอร์รา จนกระทั่งพระเชษฐาสวรรคตในวันที่ 18 มีนาคม ค.ศ. 2012 หลังจากนั้น พระองค์จึงกลายเป็นพระมหากษัตริย์ตองงา พระองค์ได้สวมมงกุฎใน ค.ศ. 2015 จากสาธุคุณ D'Arcy Wood

เหตุการณ์หลักในรัชสมัยตูโปอูที่ 6 ได้แก่การปะทุของภูเขาไฟฮูงาโตงาและคลื่นสึนามิ ค.ศ. 2022 และวิกฤตการณ์รัฐธรรมนูญอันเป็นผลจากการทีพระองค์ปลดสมาชิกคณะรัฐมนตรีของนายกรัฐมนตรีซีอาโอซี โซวาเลนีออก

## พระชนม์ชีพช่วงต้นและการศึกษา
อาโฮเออีตูเสด็จพระราชสมภพที่นูกูอาโลฟา ประเทศตองงา ในวันที่ 12 กรกฎาคม ค.ศ. 1959 โดยเป็นพระราชโอรสองค์ที่สามและองค์สุดท้องของมกุฎราชกุมารตูโปอูโตอา ตูงี (ภายหลังเป็น สมเด็จพระราชาธิบดีเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4) และมกุฎราชกุมารี (ภายหลังเป็นสมเด็จพระราชินี) ฮาลาเอวาลู มาตาอาโฮ อาโฮเมเอ พระองค์เข้าเรียนที่โรงเรียนเดอะเลย์สที่เคมบริดจ์ใน ค.ศ. 1973 ถึง 1977 จากนั้นจึงสมัครเข้าเรียนที่มหาวิทยาลัยอีสต์แองเกลีย ซึ่งพระองค์ศึกษาในด้านพัฒนศึกษาใน ค.ศ. 1977 ถึง 1980

## อาชีพทหาร

## อาชีพรัฐบาล
ใน ค.ศ. 1989 อาโฮเออีตู (ขณะนั้นรู้จักกันในนาม เจ้าชายลาวากา อาตา) ได้รับตำแหน่งขุนนางอูลูกาลาลา ทำให้พระองค์ได้รับตำแหน่ง เจ้าชายอูลูกาลาลา ลาวากา อาตา

## นายกรัฐมนตรีตองงา
ลาวากา อาตาเข้าดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในวันที่ 3 มกราคม ค.ศ. 2000 หลังบารอนวาเออา พ่อตา ลาออก การแต่งตั้งของเขาถูกมองว่าคาดไม่ถึง เนื่องจากพระเชษฐาถูกคาดหวังว่าจะสืบทอดตำแหน่งนี้ ลาวากา อาตาได้รับการบรรยายเป็นคนอนุรักษ์นิยมที่ใกล้ชิดกับคริสตจักรฟรีเวสเลียนแห่งตองงา และต่อต้านขบวนการเรียกร้องประชาธิปไตยที่กำลังได้รับความนิยมในประเทศในขณะนั้น

ใน ค.ศ. 2004 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหลายคนเรียกร้องให้พระองค์ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี หลังจากที่พวกเขาตัดสินใจคว่ำบาตรพิธีเปิดการประชุมสภานิติบัญญัติตองงา ในบรรดาสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเหล่านั้นมีเฟเลติ เซเวเล ผู้อ้างถึงการปิดตัวของสายการบินรอยัลตองงันแอร์ไลน์เป็นหนึ่งในเหตุการณ์ที่ไม่ดีหลายอย่างที่เกี่ยวข้องกับวาระการดำรงตำแหน่งของนายกรัฐมนตรี เซเวเลตั้งคำถามถึงความสามารถของนายกรัฐมนตรีในการปกครองตองงา โดยยืนยันว่าการไม่สามารถจัดการสายการบินได้ทำให้เกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับความสามารถของพระองค์ในการปกครองประเทศอย่างมีประสิทธิภาพ

ลาวากา อาตาลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2006 การจากไปของพระองค์เกิดขึ้นพร้อมกับช่วงเวลาที่เกิดความไม่สงบในหมู่ประชาชนมากขึ้น เนื่องจากการประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยที่เรียกร้องให้ลดบทบาทของราชวงศ์ในรัฐบาลเริ่มได้รับความนิยมมากขึ้นตั้งแต่กลาง ค.ศ. 2005 เป็นต้นมา เหตุการณ์จลาจลที่นูกูอาโลฟาในช่วงปลายปีนั้นเน้นย้ำถึงความไม่พอใจที่เพิ่มขึ้นต่อโครงสร้างทางการเมืองที่มีอยู่ เรียกร้องให้มีการเป็นตัวแทนทางการเมืองมากขึ้น และกระจายอำนาจอย่างเท่าเทียมกันมากขึ้น

## มกุฎราชกุมารและอาชีพทางการทูต
หลังสมเด็จพระราชาธิบดีเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4 สวรรคตในช่วงต้นกันยายน ค.ศ. 2006 พระองค์ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการเป็นมกุฎราชกุมารตองงาในฐานะรัชทายาทโดยสันนิษฐานเมื่อวันที่ 27 กันยายน พระองค์ได้รับตำแหน่งขุนนางตูโปอูโตอา ซึ่งเป็นตำแหน่งสำหรับมกุฎราชกุมาร และภายหลังรู้จักกันในตำแหน่ง ตูโปอูโตอา ลาวากา ส่วนอูลูกาลาลาแห่งฟางาโตโง และอาตาแห่งฮีฮีโฟ ตำแหน่งขุนนางอื่น ๆ ของพระองค์ ภายหลังตกทอดไปยังพระราชโอรสสองพระองค์

## รัชสมัย

### ขึ้นครองราชย์และราชาภิเษก

ตูโปอูโตอา ลาวากาขึเนครองราชบัลลังก์หลังสมเด็จพระราชาธิบดีจอร์จ ตูโปอูที่ 5 พระเชษฐา สวรรคตในวันที่ 18 มีนาคม ค.ศ. 2012 โดยใช้ชื่อรัชกาลเป็น ตูโปอูที่ 6

## สมรสและพระราชโอรสธิดา
อาโฮเออีตูสมรสกับนานาซีเปาอู วาเออา พระธิดาในบารอนวาเออา เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม ค.ศ. 1982 โดยทำคำสาบานการแต่งงานในสองวันต่อมา มีพระราชโอรสธิดา 3 พระองค์:

* เจ้าหญิงลาตูฟูอิเปกา ตูกูอาโฮ (Angelika Lātūfuipeka Halaevalu Mataʻaho Napua-o-kalani Tukuʻaho; ประสูติ 17 พฤศจิกายน ค.ศ. 1983) เป็นข้าหลวงใหญ่ประจำออสเตรเลีตั้งแต่วันที่ 22 สิงหาคม ค.ศ. 2012
* มกุฎราชกุมาร ตูโปอูโตอา อูลูกาลาลา (Siaosi Manumataongo ʻAlaivahamamaʻo ʻAhoʻeitu Konstantin Tukuʻaho; ประสูติ 17 กันยายน 1985) พระองค์สมรสกับเจ้าหญิงซีไนตาการา ฟากาฟานูอาในวันที่ 12 กรกฎาคม ค.ศ. 2012 โดยมีพระราชโอรสธิดา 4 พระองค์
* เจ้าชายอาตา (Viliami ʻUnuaki-ʻo-Tonga Mumui Lalaka-Mo-e-ʻEiki Tukuʻaho; ประสูติ 27 เมษายน ค.ศ. 1988)

## พระราชพงศาวลี

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* Government Biography

อูลูกาลาลา ลาวากา อาตา
อูลูกาลาลา
อ
อูลูกาลาลา
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยอีสต์แองเกลีย