รายพระนามพระมหากษัตริย์ที่ได้รับสมัญญานามมหาราช

**มหาราช** () เป็นชื่อต่อท้ายพระนามของกษัตริย์หรือผู้ปกครองที่ได้ทำภารกิจอย่างมากมายช่วยเหลือผู้คนทั้งด้านการรบ การแก้ไขปัญหาภายในประเทศ การรักษาเอกราชของประเทศ คงไว้ด้วยความยุติธรรมอันเป็นแบบอย่างที่ดี ในกลุ่มคนที่พูดภาษานั้น ๆ จึงได้รับการยกย่องว่าเป็น "มหาราช" เขียนไว้ที่ท้ายพระนาม

## ประวัติ

สมัญญานาม "มหาราช" สันนิษฐานว่ามาจาก "มหาราชา" ของเปอร์เซีย โดยสมัญญานาม "มหาราช" นี้ถูกใช้ครั้งแรกโดยกษัตริย์ผู้พิชิต พระเจ้าไซรัสที่ 2 แห่งเปอร์เซีย

หลังจากนั้น สมัญญานามดังกล่าวถูกนำไปใช้โดย พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 3 แห่งมาซิดอน เมื่อกองทัพของพระองค์ยึดครองจักรวรรดิเปอร์เซีย และฉายานี้ก็ได้กลายเป็นตำแหน่งคู่กายของพระองค์ การอ้างอิงถึงในครั้งแรกในละครของพลอตัสได้สันนิษฐานว่าทุกคนรู้จัก "พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช" อย่างไรก็ตาม ไม่เคยปรากฏหลักฐานก่อนหน้านั้นว่าพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 3 แห่งมาซิดอนเคยได้รับฉายาว่า "มหาราช"

ต่อมา กษัตริย์ของจักรวรรดิซิลูซิดในช่วงต้น ซึ่งเป็นจักรวรรดิที่เกิดขึ้นภายหลังจักรวรรดิเปอร์เซีย ได้ใช้สมัญญานาม "มหาราช" ในพงศาวดารท้องถิ่น แต่กษัตริย์ที่มักจะเป็นที่รู้จักกัน คือ พระเจ้าแอนไทโอคัสมหาราช

ผู้นำและผู้บัญชาการทหารในเวลาต่อมาได้เริ่มใช้สมัญญานาม "มหาราช" ด้วยเช่นกัน อย่างเช่น แม่ทัพปอมปีย์มหาราชชาวโรมัน ซึ่งใช้เป็นชื่อส่วนตัว ส่วนอีกหลายคนหรือพระองค์ได้รับสมัญญานามนี้ในภายหลัง เมื่อสมัญญานามนั้นได้นำไปใช้ในปัจจุบัน และยังมีผู้ที่ได้รับฉายาที่ให้เกียรตินี้ ซึ่งเป็นผู้ที่ไม่มีอำนาจทางการเมือง อย่างเช่น นักปราชญ์ อัลเบอร์ตัส แม็กนัส เป็นต้น

## รายพระนาม
### ต่างประเทศ
* พระเจ้าไทกราเนสมหาราช อาร์มีเนีย
* ซาร์กอนมหาราช จักรวรรดิอัคคาเดียน
* ฮัมมูราบีมหาราช บาบิโลเนียเก่า
* อัสเชอร์บานิปาลมหาราช อัสซีเรีย
* เนบูคัสเนสซามหาราช บาบิโลเนียใหม่
* พระเจ้าไซรัสมหาราช เปอร์เซีย 
* พระเจ้าซาห์อับบาสที่ 1 เปอร์เซีย
* พระเจ้าดาไรอัสมหาราช เปอร์เซีย
* พระเจ้าเซอร์ซีสมหาราช เปอร์เซีย
* อเล็กซานเดอร์มหาราช มาซิโดเนีย, กรีซ, เปอร์เซีย, อียิปต์
* สุลัยมานมหาราช ออตโตมัน
* เลโอมหาราช สันตะสำนัก นครรัฐวาติกัน
* พระเจ้าซาปูร์มหาราช ซัดซานิด
* มิธริเดติสมหาราช ปาร์เทียน
* จักรพรรดิออกัสตัส โรมัน
* จักรพรรดิทราจัน โรมัน
* คอนสแตนตินมหาราช ไบแซนไทน์
* จัสตินเนี่ยนที่ 1 มหาราช ไบแซนไทน์
* เบซิลที่ 2 ไบแซนไทน์
* พระเจ้าอัลฟอนโซมหาราช สเปน
* พระเจ้าฌูเอาที่ 1 โปรตุเกส
* พระเจ้ากุสตาฟที่ 2 อดอล์ฟ สวีเดน
* วัลเดมาร์มหาราช เดนมาร์ก
* เบเรงเกลาแห่งกัสติยา กัสติยา
* พระเจ้าเฟร์นันโดมหาราช กัสติยา
* พระเจ้าคานูทมหาราช อังกฤษ, เดนมาร์ก, นอร์เวย์
* พระเจ้าอัลเฟรดมหาราช อังกฤษ
* อ็อทโทที่ 1 มหาราช เยอรมนี, โรมันอันศักดิ์สิทธิ์
* ฟรีดริชมหาราช ปรัสเซีย
* จักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 1 เยอรมนี
* ชาร์เลอมาญ ฝรั่งเศส, เยอรมนี, โรมันอันศักดิ์สิทธิ์
* พระเจ้าอ็องรีที่ 4 ฝรั่งเศส
* พระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ฝรั่งเศส
* จักรพรรดินโปเลียนที่ 1 ฝรั่งเศส
* ทามาร์มหาราชินี อัลจอร์เจีย
* เยกาเจรีนามหาราชินี รัสเซีย
* ปีเตอร์มหาราช รัสเซีย
* อีวานที่ 3 รัสเซีย
* พระเจ้าหลุยส์ที่ 1 แห่งฮังการี ฮังการี
* ซีแมออนมหาราช บัลแกเรีย
* พระเจ้าสแตฟัน อูรอชที่ 4 เซอร์เบีย
* พระเจ้าเปตาร์ เครซิเมียร์ที่ 4 โครเอเชีย
* ฟาโรห์รามเสสที่สอง อียิปต์ 
* ฟาโรห์แอเมนโฮเทปที่ 3 อียิปต์ 
* ฟาโรห์ทุตโมสที่ 3 อียิปต์ 
* ฟาโรห์ทอเลมีที่ 2 ฟิลาเดลฟัส อียิปต์ 
* พระเจ้าแอนทิโอคัสมหาราช เซลูซิด 
* พระเจ้าราดามาที่ 1 มาดากัสการ์
* พระเจ้าแทโจมหาราช เกาหลี
* พระเจ้าควังแกโทมหาราช เกาหลี
* พระเจ้าบอพึงมหาราช เกาหลี
* พระเจ้าจินฮึงมหาราช เกาหลี
* พระเจ้ามูยอลมหาราช เกาหลี
* พระเจ้าซองด๊อกมหาราช เกาหลี
* พระเจ้าเซจงมหาราช เกาหลี
* พระเจ้าช็องโจ เกาหลี
* พระเจ้าย็องโจแห่งโชซอน เกาหลี
* พระเจ้าอวี่ ราชวงศ์เซี่ย จีน
* จิ๋นซีฮ่องเต้ ราชวงศ์ฉิน จีน
* จักรพรรดิฮั่นอู่ตี้ ราชวงศ์ฮั่น จีน
* จักรพรรดิถังไท่จง ราชวงศ์ถัง จีน
* จักรพรรดิซ่งไท่จู่ ราชวงศ์ซ่งเหนือ จีน
* จักรพรรดิคังซี ราชวงศ์ชิง จีน
* จักรพรรดิเฉียนหลง ราชวงศ์ชิง จีน
* เจงกีส ข่าน จักรวรรดิมองโกล มองโกเลีย
* โอเกได ข่าน จักรวรรดิมองโกล มองโกเลีย
* กุบไล ข่าน จักรวรรดิมองโกล มองโกเลีย, ราชวงศ์หยวน จีน
* จักรพรรดิเมจิ จักรวรรดิญี่ปุ่น ญี่ปุ่น
* อัคบาร์มหาราช จักรวรรดิโมกุล อินเดีย
* พระเจ้าอโศกมหาราช อินเดีย
* กนิษกะมหาราช อินเดีย
* อาร์หมัดมหาราช อัฟกานิสถาน
* พาคัลมหาราช มายา
* ม็อคเตซูมามหาราช แอซเท็ค
* พาชาคูติมหาราช อินคา
* ชาห์เรซามหาราช อิหร่าน
* พระเจ้าคาเมฮาเมฮามหาราช ฮาวาย

### ประเทศไทย
* พ่อขุนรามคำแหงมหาราช
* สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
* สมเด็จพระนารายณ์มหาราช
* สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี (สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช)
* พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
* พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พระสยามเทวมหามกุฏวิทยมหาราช)
* พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พระปิยมหาราช)
* พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (พระภัทรมหาราช)

### ประเทศพม่า
* พระเจ้าอโนรธามังช่อ ราชวงศ์พุกาม
* พระเจ้าบุเรงนอง ราชวงศ์ตองอู
* พระเจ้าอลองพญา ราชวงศ์โก้นบอง

### ประเทศลาว
* พระเจ้าฟ้างุ้มมหาราช
* สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราชมหาราช
* พระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชมหาราช
* สมเด็จพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 5 มหาราช (เจ้าอนุวงศ์)

### ประเทศกัมพูชา
* พระเจ้าภววรมันที่ 1 ราชวงศ์วรมัน
* พระเจ้าภววรมันที่ 2 ราชวงศ์วรมัน
* พระเจ้าชัยวรมันที่ 2 ราชวงศ์วรมัน
* พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ราชวงศ์วรมัน
* พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ราชวงศ์วรมัน

### ประเทศเวียดนาม
* จักรพรรดิกวาง จุง ราชวงศ์เต็ยเซิน

### อดีตอาณาจักรเมืองมาวหลวง
* เจ้าเสือข่านฟ้ามหาราช

### อดีตอาณาจักรโยนกเชียงแสน
* พระเจ้าพรหมมหาราช

### อดีตอาณาจักรล้านนา
* พญามังรายมหาราช
* พระเจ้าติโลกราช

## อ้างอิง

หมวดหมู่:มหาราช