คณะกรรมาธิการการทหารกลาง (จีน)

**คณะกรรมาธิการการทหารกลาง** (; : CMC) องค์กรผู้นำทางทหารสูงสุดของพรรคคอมมิวนิสต์จีนและสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งเป็นผู้นำของกองทัพปลดปล่อยประชาชน ตำรวจติดอาวุธประชาชน และกองกำลังอาสาสมัครของจีน

ในทางเทคนิคแล้วมีคณะกรรมาธิการสองชุดที่แยกจากกัน ได้แก่ คณะกรรมาธิการการทหารกลางของพรรคคอมมิวนิสต์จีน และคณะกรรมาธิการการทหารกลางของสาธารณรัฐประชาชนจีน ภายใต้การจัดระบบ "หนึ่งสถาบัน สองชื่อ" คณะกรรมาธิการทั้งสองมีบุคลากร องค์กรและหน้าที่เหมือนกัน และดำเนินงานภายใต้ทั้งระบบพรรคและระบบรัฐ ลำดับชั้นคู่ขนานของคณะกรรมาธิการฯ ทำให้พรรคคอมมิวนิสต์จีนสามารถกำกับดูแลกิจกรรมทางการเมืองและการทหารของกองทัพปลดปล่อยประชาชน รวมถึงการออกคำสั่งเกี่ยวกับการแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ระดับสูง การเคลื่อนกำลังพลและการใช้จ่ายด้านอาวุธ

คณะกรรมาธิการฯ มีสี จิ้นผิง เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนและผู้นำสูงสุดของประเทศเป็นประธาน สมาชิกเกือบทั้งหมดเป็นนายพลอาวุโส แต่ตำแหน่งสำคัญที่สุดมักถูกครอบครองโดยผู้นำอาวุโสที่สุดของพรรค (ซึ่งเป็นพลเรือนภายใต้หลักการพรรคเป็นผู้สั่งปืน) เพื่อรับประกันความภักดีของกองทัพ คณะกรรมาธิการฯ ตั้งอยู่ในบริเวณกระทรวงกลาโหม ("อาคาร 1 สิงหาคม" หรือ "ปาอี") ทางตะวันตกของปักกิ่ง

## ประวัติศาสตร์

คณะกรรมาธิการทหารของพรรคมีประวัติย้อนหลังไปถึงเดือนตุลาคม ค.ศ. 1925 และแม้จะมีอำนาจหน้าที่เปลี่ยนแปลงไปบ้าง แต่ก็ยังคงใช้ชื่อว่าคณะกรรมาธิการการทหารกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนมาโดยตลอด ในบรรดานักวิจารณ์ชาวตะวันตก คำว่า "กิจการ" มักถูกละเว้นออกจากชื่อ ในฐานะคณะกรรมาธิการ มันมีลำดับชั้นในพรรคสูงกว่าหน่วยงานต่าง ๆ เช่น กรมองค์การหรือกรมแนวร่วม ใน ค.ศ. 1937 คณะกรรมาธิการทหารปฏิวัติกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน (CCP Central Revolutionary Military Commission) ถูกก่อตั้งขึ้นหลังกองทัพแดงจีนของสาธารณรัฐโซเวียตจีนถูกรวมกับกองทัพก๊กมินตั๋งเพื่อสงครามต่อต้านญี่ปุ่น และต่อมาพัฒนาเป็นคณะกรรมาธิการการทหารกลางหลังการประชุมสภาแห่งชาติครั้งที่ 7 ของพรรคคอมมิวนิสต์จีนใน ค.ศ. 1945 ในช่วงเวลานี้ เหมา เจ๋อตงเป็นประธานของคณะกรรมาธิการเสมอ

ในการปรับโครงสร้างองค์กรในเดือนกันยายน ค.ศ. 1949 อำนาจบังคับบัญชากองทัพถูกโอนไปยังคณะกรรมาธิการทหารปฏิวัติประชาชน (People's Revolutionary Military Commission) หน่วยงานของรัฐบาลประชาชนกลาง การดำรงอยู่ร่วมกันครั้งสุดท้ายของคณะกรรมาธิการทหารสองชุดถูกกำหนดขึ้นใน ค.ศ. 1954 เมื่อคณะกรรมาธิการการทหารกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนได้รับการจัดตั้งขึ้นใหม่ ส่วนอำนาจทางทหารของรัฐอยู่ในสภากลาโหมสาธารณรัฐประชาชนจีน มีประธานาธิบดีเป็นประธานตามรัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1954

เนื่องจากเหมา เจ๋อตงดำรงตำแหน่งประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีนและเป็นผู้นำกิจการทหารโดยรวม งานประจำวันของคณะกรรมาธิการฯ และสภากลาโหมจึงดำเนินการโดยรองประธานคนที่หนึ่ง ตำแหน่งนี้ดำรงโดยหลิน เปียวกระทั่งเสียชีวิตใน ค.ศ. 1971 จากนั้นจึงเป็นเย่ เจี้ยนอิง อันเป็นผลสืบเนื่องมาจากการปฏิวัติวัฒนธรรม คณะกรรมาธิการการทหารกลางพรรค (Party CMC) กลายเป็นหน่วยงานกำกับดูแลกองทัพเพียงหน่วยงานเดียว และสภากลาโหมถูกยุบใน ค.ศ. 1975

ความพยายามของเติ้ง เสี่ยวผิงในการแยกพรรตออกจากรัฐในเชิงสถาบันนำไปสู่การตั้งคณะกรรมาธิการการทหารกลางแห่งรัฐ (State CMC) ในปัจจุบัน ซึ่งถูกจัดตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1982 โดยรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีนเพื่อทำให้บทบาทของกองทัพในโครงสร้างรัฐบาลเป็นทางการ ทั้งคณะกรรมาธิการกลาโหมและคณะกรรมาธิการการทหารกลางแห่งรัฐได้รับการอธิบายว่าเป็นหน่วยงาน "ที่ปรึกษา" อย่างไรก็ตาม ตรงกันข้ามกับสภากลาโหม คณะกรรมาธิการการทหารกลางของพรรคและรัฐนั้นแทบจะเหมือนกันในด้านผู้นำ องค์ประกอบ และอำนาจ

หลังสหรัฐทิ้งระเบิดสถานทูตจีนในเบลเกรดระหว่างการทิ้งระเบิดยูโกสลาเวียของเนโท เจียง เจ๋อหมินสั่งให้คณะกรรมาธิการฯ เสริมความแข็งแกร่งของกองทัพปลดปล่อยประชาชน คณะกรรมาธิการฯ เริ่มความพยายามอย่างกว้างขวางในการปฏิรูปหลักนิยม การปฏิบัติการ และยุทโธปกรณ์ของตนเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับสิ่งที่ผู้นำจีนคาดการณ์ว่าจะเป็นสหรัฐที่แสดงความเป็นศัตรูมากขึ้นเรื่อย ๆ

คณะกรรมาธิการมีตำแหน่งเลขาธิการอยู่ด้วยจนกระทั่งถึง ค.ศ. 1992 ตำแหน่งนี้ดำรงโดยหยาง ช่างคุน (1945–1954), หฺวาง เค่อเฉิง (1954–1959), หลัว รุ่ยชิง (1959–1966), เย่ เจี้ยนอิง (1966–1977), หลัว รุ่ยชิง (1977–1979), เกิ่ง เปียว (1979–1981), หยาง ช่างคุน (1981–1989) และหยาง ไป๋ปิง (1989–1992)

ใน ค.ศ. 2016 สี่กรมใหญ่เดิมกรมถูกยุบโดยคำสั่งของประธานสี จิ้นผิง และแทนที่ด้วย 15 กรมใหม่ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการปรับปรุงกองทัพปลดปล่อยประชาชนให้ทันสมัย

## การทำงาน
ตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันประเทศของสาธารณรัฐประชาชนจีน คณะกรรมาธิการฯ มีอำนาจควบคุมดูแลการป้องกันชายแดน การป้องกันทางทะเล การป้องกันทางอากาศ และการป้องกันความมั่นคงที่สำคัญอื่น ๆ คณะกรรมาธิการฯ มีอำนาจบัญชาการสูงสุดเหนือกองทัพสาธารณรัฐประชาชนจีน รวมถึงกองทัพปลดปล่อยประชาชน (PLA) ตำรวจติดอาวุธประชาชน (PAP) และกองกำลังอาสาสมัคร (Militia)

ในระบบการเมืองไตรภาคีของจีนซึ่งประกอบด้วยรัฐ พรรค และกองทัพ คณะกรรมาธิการฯ เป็นองค์กรตัดสินใจที่มีกิจการประจำวันไม่โปร่งใสเท่าคณะกรรมการกลางหรือคณะมนตรีรัฐกิจ ในฐานะที่เป็นหนึ่งในสามองค์กรที่มีอำนาจตัดสินใจหลักของจีน อิทธิพลของคณะกรรมาธิการฯ สามารถเปลี่ยนแปลงได้ขึ้นอยู่กับช่วงเวลาและผู้นำ ต่างจากประเทศส่วนใหญ่ คณะกรรมาธิการการทหารกลางไม่ใช่หน่วยงานที่มีฐานะเทียบเท่ากับกระทรวงอื่น ๆ ของรัฐบาล แม้จีนจะมีกระทรวงกลาโหม แต่กระทรวงนี้มีไว้เฉพาะเพื่อประสานงานกับกองทัพต่างชาติและไม่มีอำนาจสั่งการ

## โครงสร้าง
มีคณะกรรมาธิการแยกกันสองชุด ได้แก่ คณะกรรมาธิการการทหารกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน และคณะกรรมาธิการการทหารกลางสาธารณรัฐประชาชนจีน อย่างไรก็ตาม ภายใต้การจัดระบบ "หนึ่งสถาบัน สองชื่อ" คณะกรรมาธิการทั้งสองมีบุคลากร องค์กร และหน้าที่เหมือนกันทุกประการ โครงสร้างลำดับชั้นคู่ขนานของคณะกรรมาธิการทำให้พรรคคอมมิวนิสต์จีนสามารถกำกับดูแลกิจกรรมทางการเมืองและการทหารของกองทัพปลดปล่อยประชาชน รวมถึงการออกคำสั่งเกี่ยวกับการแต่งตั้งระดับสูง การเคลื่อนกำลังพลและการใช้จ่ายด้านอาวุธ คณะกรรมาธิการฯ มีความคลุมเครืออย่างมาก และการประชุมของคณะกรรมาธิการฯ แทบจะไม่ได้รับการเผยแพร่เลย

คณะกรรมาธิการฯ ประกอบด้วยประธาน รองประธาน และสมาชิกอื่น ๆ ประธานคณะกรรมาธิการฯ มักดำรงตำแหน่งเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนไปพร้อมกัน สายบังคับบัญชาที่สำคัญที่สุดเริ่มจากคณะกรรมาธิการฯ ไปยัง 15 หน่วยงานใหญ่ และตามลำดับไปยังแต่ละเหล่าทัพ (กองทัพบก กองทัพเรือ และกองทัพอากาศ) นอกจากนี้ คณะกรรมาธิการฯ ยังมีอำนาจควบคุมโดยตรงเหนือกองทัพจรวด ทั้งสามเหล่าทัพที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของกองกำลังสนับสนุนทางยุทธศาสตร์เดิม (กองทัพอวกาศ กองกำลังสนับสนุนสารสนเทศ และกองกำลังปริภูมิไซเบอร์) มหาวิทยาลัยป้องกันประเทศ และสถาบันวิทยาศาสตร์การทหาร

### หน่วยงาน
ก่อน ค.ศ. 2016 กองทัพปลดปล่อยประชาชนถูกควบคุมโดยสี่กรมใหญ่ หน่วยเหล่านี้ถูกยกเลิกหลังการปฏิรูปกองทัพใน ค.ศ. 2016 ตามคำสั่งของประธานสี จิ้นผิง และถูกแทนที่ด้วย 15 หน่วยงานที่รายงานตรงต่อคณะกรรมาธิการฯ 15 หน่วยงานใหม่ ได้แก่:
# สำนักงานทั่วไป (ระดับรองกองบัญชาการภาคพื้น)
# กรมเสนาธิการร่วม (ระดับสมาชิกคณะกรรมาธิการฯ)
# กรมงานการเมือง (ระดับสมาชิกคณะกรรมาธิการฯ)
# คณะกรรมการตรวจสอบวินัย (ระดับสมาชิกคณะกรรมาธิการฯ)
# คณะกรรมการกิจการการเมืองและกฎหมาย (ระดับกองบัญชาการภาคพื้น)
# กรมสนับสนุนการส่งกำลังบำรุง (ระดับรองกองบัญชาการภาคพื้น)
# กรมพัฒนายุทโธปกรณ์ (ระดับรองกองบัญชาการภาคพื้น)
# กรมบริหารการฝึกอบรม (ระดับรองกองบัญชาการภาคพื้น)
# กรมสรรพกำลังกลาโหม (ระดับรองกองบัญชาการภาคพื้น)
# คณะกรรมการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ระดับรองกองบัญชาการภาคพื้น)
# สำนักงานวางแผนยุทธศาสตร์ (ระดับกองทัพน้อย)
# สำนักงานปฏิรูปและโครงสร้างองค์กร (ระดับกองทัพน้อย)
# สำนักงานความร่วมมือทางทหารระหว่างประเทศ (ระดับกองทัพน้อย)
# สำนักงานการตรวจสอบบัญชี (ระดับกองทัพน้อย)
# สำนักงานการบริหารสำนักงาน (ระดับกองทัพน้อย)

กรมเสนาธิการร่วมเป็นศูนย์กลางประสาทของระบบบัญชาการและควบคุมทางทหารทั้งหมดของจีน รับผิดชอบหน้าที่บริหารงานประจำวันของคณะคณะกรรมาธิการฯ สำนักงานทั่วไปดำเนินการประมวลผลการสื่อสารและเอกสารทั้งหมดของคณะกรรมาธิการฯ ประสานงานการประชุม และส่งต่อคำสั่งและคำสั่งการไปยังหน่วยงานรองอื่น ๆ

### หน่วยงานควบคุมร่วม
ศูนย์บัญชาการปฏิบัติการร่วม คณะกรรมาธิการการทหารกลาง (Central Military Commission Joint Operations Command Center) ถูกแยกออกจากกรมเสนาธิการร่วมในการปฏิรูป ค.ศ. 2015 และถูกสั่งการโดยตรงจากคณะกรรมาธิการฯ นอกจากการทำหน้าที่เป็นศูนย์บัญชาการสำหรับการปฏิบัติการร่วมทั้งหมดของกองทัพปลดปล่อยประชาชน ยังกำกับดูแลหน่วยบัญชาการปฏิบัติการร่วมของแต่ละกองบัญชาการภาคพื้นทั้งห้าด้วย

## สมาชิก
ตามระเบียบการ ประธานคณะกรรมาธิการฯ จะไม่ได้รับยศทางทหาร ขณะที่รองประธานและสมาชิกคณะกรรมาธิการฯ จะได้รับยศพลเอกโดยตำแหน่ง

องค์ประกอบของคณะกรรมาธิการฯ ชุดปัจจุบันของพรรคคอมมิวนิสต์จีนถูกกำหนดขึ้นในการประชุมพรรคครั้งที่ 20 เมื่อเดือนตุลาคม ค.ศ. 2022 คณะกรรมาธิการของรัฐได้รับการยืนยันในการประชุมครั้งที่ 1 ของสภาประชาชนแห่งชาติชุดที่ 14

; ประธานคณะกรรมาธิการ:
:  สี จิ้นผิง เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนและประธานาธิบดีจีน

; รองประธานคณะกรรมาธิการ (2)
#  พลเอก จาว โย่วเสีย สมาชิกกรมการเมืองชุดที่ 19 และ 20
#  พลเอก เหอ เว่ย์ตง สมาชิกกรมการเมืองชุดที่ 20

; สมาชิกคณะกรรมาธิการ (3)
#  พลเอก หลิว เจิ้นลี่ เสนาธิการกรมเสนาธิการร่วม
#  พลเรือเอก เหมียว หฺวา ผู้อำนวยการกรมงานการเมือง
#  พลเอก จาง เชิงหมิน เลขาธิการคณะกรรมการตรวจสอบวินัย

## การบังคับบัญชาระดับสูง
 กระทรวงกลาโหมของจีนระบุรายชื่อกองบัญชาการระดับสูงไว้ดังนี้:

### การเลือกตั้ง
ตามธรรมนูญพรรคคอมมิวนิสต์จีน สมาชิกของคณะกรรมาธิการฯ ได้รับการเลือกตั้งโดยคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน ในทางปฏิบัติ การเป็นสมาชิกพรรคถูกควบคุมอย่างเข้มงวดโดยคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมืองของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ในทำนองเดียวกัน คณะกรรมาธิการฯ แห่งรัฐได้รับการเลือกตั้งตามรัฐธรรมนูญโดยสภาประชาชนแห่งชาติ (NPC) และตามทฤษฎีแล้วรายงานต่อสภาประชาชนแห่งชาติและคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภา แต่ในทางปฏิบัติแล้วไม่สามารถแยกออกจากคณะกรรมาธิการฯ ของพรรคได้ ความแตกต่างในผลการเลือกตั้งนี้ส่งผลให้เกิดความแตกต่างเพียงอย่างเดียวในสมาชิกภาพระหว่างสองคณะกรรมาธิการ เนื่องจากองค์กรของพรรค เช่น สภาแห่งชาติพรรคและคณะกรรมการกลางจะประชุมกันในเวลาที่ต่างจากสภาประชาชนแห่งชาติ ตัวอย่างเช่น บางคนได้รับการเลือกตั้งเข้าสู่คณะกรรมาธิการฯ ของพรรคในการประชุมพรรคครั้งที่ 16 ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2002 แต่พวกเขาเข้าร่วมคณะกรรมาธิการฯ แห่งรัฐในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2003 เมื่อการประชุมครั้งที่ 1 ของสภาประชาชนแห่งชาติชุดที่ 10 จัดขึ้น

## อ้างอิง

หมวดหมู่:การเมืองจีน
หมวดหมู่:ประเทศจีน