ประเทศไทยใน พ.ศ. 2436

[thumb|250px|[วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112]]
thumb|160px|ฝรั่งเศสยึดเมืองจันทบุรี
เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นใน พ.ศ. 2436 (ค.ศ. 1893) ในประเทศไทย เป็นปีที่ 112 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ และเป็นปีที่ 26 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และนับเป็นปี ร.ศ. 111 (1 มกราคม - 31 มีนาคม) และ 112 (1 เมษายน - 31 ธันวาคม) ในแบบปัจจุบัน

## ผู้นำ
* **พระมหากษัตริย์**: พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
* **สยามมกุฎราชกุมาร**: สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร
* **สมุหพระกลาโหม**: เจ้าพระยาพลเทพ

## เหตุการณ์

### มีนาคม

* 14 มีนาคม - ม. ปาวี เรียกร้องให้สยามถอนตัวออกจากฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง
* 31 มีนาคม - ทหารฝรั่งเศสรุกล้ำด่านสยามในดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงเป็นครั้งแรกทำให้มีกรณี ร.ศ. 112 ตามมา

### เมษายน
* 11 เมษายน - รัชกาลที่ 5 เสด็จเปิดทางรถไฟสายปากน้ำซึ่งป็นทางรถไฟสายแรกของสยาม
* 20 เมษายน - ส่งทหารไปเมืองลาวกาว (อุบลราชธานี) 34 นายเพราะฝรั่งเศสล้ำแดนด้านนั้นอยู่
* 26 เมษายน – พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดตั้ง *สภาอุณาโลมแดงแห่งชาติสยาม* ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นสภากาชาดไทย

### พฤษภาคม
* 22 พฤษภาคม - ทหารฝรั่งเศสยกพลขึ้นบกทางฝั่งขวาของแม่น้ำโขง ยึดแก่งหลี่ผีได้

### มิถุนายน
* 5 มิถุนายน - พระยอดเมืองขวาง เจ้าเมืองคำม่วนได้ต่อสู้รักษาเมืองฆ่าทหารญวนและฝรั่งเศสตาย 19 คนกลายเป็นจุดเริ่มต้นคดีพระยอดเมืองขวาง
* 19 มิถุนายน - ตั้งกองพระยาฤทธิรณวรเฉทที่ปราจีนบุรีเพื่อรักษาพระราชอาณาเขตด้านทิศตะวันออก
* 21 มิถุนายน - เรือรบฝรั่งเศสทุกลำเดินทางถึงไซ่ง่อนเตรียมพร้อมสำหรับกรณี ร.ศ. 112
* 23 มิถุนายน - สยามเรียกทหารอาสาสมัคร 1,000 คน
* 29 มิถุนายน - มีการประชุมในรัฐสภาอังกฤษเกี่ยวกับเรื่องฝรั่งเศส-สยาม

### กรกฎาคม
* 12 กรกฎาคม - รัฐบาลสยามห้ามไม่ให้เรือรบของต่างชาติล่องขึ้นมาตามแม่น้ำเจ้าพระยาโดยเด็ดขาด
* 13 กรกฎาคม –  วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 : เรือรบฝรั่งเศส 2 ลำ รุกเข้าแม่น้ำเจ้าพระยา เกิดการยิงต่อสู้กัน และนำไปสู่การสูญเสียดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง
* 14 กรกฎาคม - ฝรั่งเศสรุกเข้ายึดเกาะดงสมในแม่น้ำโขง
* 17 กรกฎาคม - วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 :กองกำลังสยามที่แม่น้ำโขงยอมยกธงขาวขอเจรจาตามคำสั่งจากกรุงเทพฯ
* 20 กรกฎาคม - วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 :ฝรั่งเศสยื่นคำขาดให้สยามชดใช้ค่าเสียหายภายใน 48 ชั่วโมง
* 29 กรกฎาคม - วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 :นายพลเรือฮือมานต์เข้ายึดเกาะสีชัง ปิดปากน้ำจันทบุรี

### สิงหาคม
* 3 สิงหาคม - วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 : นายพลเรือฮือมานต์ ยกเลิกการปิดปากอ่าวไทย
* 23 สิงหาคม -  วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 :สยามถอนกำลังออกจากเมืองสี่พันดอน

### กันยายน
* 15 กันยายน - ฝรั่งเศสเข้ายึดครองสี่พันดอน

### ตุลาคม
* 3 ตุลาคม -  วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 : ฝรั่งเศสบังคับให้สยามลงนามในสนธิสัญญาซึ่งทำให้เสียทั้งเงิน กำลังคน และดินแดน

### ธันวาคม
* 5 ธันวาคม - งานฉลองการครองราชย์ครบ 25 ปีของรัชกาลที่ 5
* 24 ธันวาคม - เริ่มพิจารณาคดีพระยอดเมืองขวาง

## ผู้เกิด
[thumb|right|100px|[มุนี มหาสันทนะ เวชยันตรังสฤษฏ์]]
[thumb|right|100px|[พระยาอนิรุทธเทวา (หม่อมหลวงฟื้น พึ่งบุญ)]]
[thumb|right|100px|[พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว]]
### มกราคม
* 9 มกราคม – พระพิจารณ์พลกิจ (ยู่เซ็ก ดุละลัมพะ) อธิบดีกรมตำรวจคนที่ 12 (อนิจกรรม พ.ศ. 2502)
* 12 มกราคม – พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเหมวดี พระบรมวงศ์ (สิ้นพระชนม์ พ.ศ. 2515)
* 28 มกราคม – พลตำรวจโท เพียร สฤษฎ์ยุทธศิลป์ พิริยะโยธิน *(หลวงสฤษฎ์ยุทธศิลป์)* อธิบดีกรมป่าไม้คนที่ 6 (อนิจกรรม พ.ศ. 2534)

### กุมภาพันธ์
* 13 กุมภาพันธ์ – พระครูอุดมวิชชากร (เหมือน อินฺทโชโต) เจ้าคณะตำบลบางปลาสร้อยเขต 2 (มรณภาพ พ.ศ. 2527)

### มีนาคม
* 5 มีนาคม – ยี่สุ่น สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ชนชั้นสูง (เสียชีวิต พ.ศ. 2529)
* 14 มีนาคม – พระยาลัดพลีธรรมประคัลภ์ (วงศ์ ลัดพลี) ประธานศาลฎีกาคนที่ 10 (อสัญกรรม พ.ศ. 2511)
* 19 มีนาคม – สุรชัย คัมภีรญาณนนท์ อดีตนายกเทศมนตรีเมืองชลบุรี (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2533)
* 29 มีนาคม – พลอากาศโท มุนี มหาสันทนะ เวชยันตรังสฤษฏ์ *(พระเวชยันตรังสฤษฏ์)* รองนายกรัฐมนตรีคนที่ 7 (อสัญกรรม พ.ศ. 2527)

### เมษายน
* 5 เมษายน – หม่อมเจ้านิตยากร วรวรรณ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพระนครศรีอยุธยา (สิ้นชีพิตักษัย พ.ศ. 2514)

### พฤษภาคม
* 23 พฤษภาคม – พระยาอนิรุทธเทวา (หม่อมหลวงฟื้น พึ่งบุญ) อดีตผู้บัญชาการกรมมหรสพ (อนิจกรรม พ.ศ. 2494)
* 30 พฤษภาคม – พระประยุทธชลธี (แป๊ะ วีราสา) ผู้ว่าราชการจังหวัดตราดคนที่ 9 (อนิจกรรม พ.ศ. 2524)

### สิงหาคม
* 3 สิงหาคม – หม่อมเจ้าปรีดิเทพย์พงษ์ เทวกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศคนที่ 14 (สิ้นชีพิตักษัย พ.ศ. 2513)

### ตุลาคม
* 15 ตุลาคม – พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอุรุพงษ์รัชสมโภช พระบรมวงศ์ (สิ้นพระชนม์ พ.ศ. 2452)
* 19 ตุลาคม – หลวงยุทธศาสตร์โกศล (ประยูร ยุทธศาสตร์โกศล) รองนายกรัฐมนตรีคนที่ 10 (อนิจกรรม พ.ศ. 2518)

### พฤศจิกายน
* 8 พฤศจิกายน – พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหากษัตริย์สยามพระองค์ที่ 7 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ (สวรรคต พ.ศ. 2484)
* 10 พฤศจิกายน – พลเอก เภา เพียรเลิศ บริภัณฑ์ยุทธกิจ *(พระบริภัณฑ์ยุทธกิจ)* รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังคนที่ 7 (อนิจกรรม พ.ศ. 2513)

## ผู้เสียชีวิต
[thumb|right|100px|[พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลวาดวรองค์]]
[thumb|right|100px|[เจ้าสุริยะจางวาง]]
### มีนาคม
* 10 มีนาคม – เจ้าพรหมาภิพงษธาดา, ไม่ทราบพระชันษา, เจ้าผู้ครองนครลำปางพระองค์ที่ 10 (ไม่ทราบปีประสูติ)

### มิถุนายน
* 17 มิถุนายน – แคโรไลน์ น็อกซ์ *(ดวงแข)*, 35 ปี, ภริยาชาวต่างชาติ (เกิด พ.ศ. 2400)
* 19 มิถุนายน – พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุธารส, 54 ปี, พระบรมวงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2383)

### กันยายน
* 29 กันยายน – พระยาราชวังสัน (บัว), 78 ปี, อดีตจางวางอาสาจาม (เกิด พ.ศ. 2358)

### ตุลาคม
* 28 ตุลาคม – พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชมชื่น, 59 ปี, พระอนุวงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2377)

### ธันวาคม
* 5 ธันวาคม – พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลวาดวรองค์, 1 ปี, พระบรมวงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2435)

### ไม่ทราบวัน
* เจ้าสุริยะจางวาง, ไม่ทราบพระชันษา, ผู้อ้างสิทธิเจ้าผู้ครองนครลำปาง (ไม่ทราบปีประสูติ)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ปฏิทินปี 1893 - ประเทศไทย