เวียงจันทน์

**เวียงจันทน์** (, ) เป็นเมืองหลวงและเมืองใหญ่ที่สุดของประเทศลาว อยู่ในลุ่มแม่น้ำโขง แบ่งการปกครองออกเป็น 9 เมือง ปัจจุบันกลายเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจ เนื่องจากการเติบโตทางเศรษฐกิจ เวียงจันทน์ยังเป็นศูนย์รวมวัฒนธรรมที่สำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้าน พุทธศาสนาและศิลปะ สำมะโน พ.ศ. 2563 ระบุว่าเมืองนี้มีประชากร 948,477 คน

เวียงจันทน์เป็นที่รู้จักจากการเป็นที่ตั้งของพระธาตุหลวง อนุสรณ์สถานแห่งชาติลาวที่สำคัญที่สุด ซึ่งเป็นที่รู้จักในฐานะสัญลักษณ์ประจำชาติและศาสนาพุทธในประเทศลาว บริเวณนี้เป็นที่ตั้งของวัดสำคัญหลาย ๆ แห่ง เช่นหอพระแก้ว ซึ่งเคยเป็นที่ประดิษฐานของพระแก้วมรกต

เมืองนี้เป็นสถานที่จัดงานซีเกมส์ครั้งที่ 25 ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2009

## ศัพทมูลวิทยา
ในอดีต ชื่อเมืองเคยเขียนเป็น * แต่ปัจจุบันมักเขียนเป็น * คำว่า *เวียง* () ในภาษาลาว สื่อถึง 'เมืองกำแพง' ส่วน *จัน* ( อดีตสะกดเป็น ) มาจากศัพท์ภาษาบาลีสันสกฤตว่า *candana* () (, ) 'ไม้จันทน์' และสามารถแปลเป็น 'เมืองกำแพงไม้จันทน์' ชาวลาวบางส่วนเชื่อแบบผิด ๆ ว่ามันสื่อถึง 'เมืองกำแพงดวงจันทร์' เพราะคำว่า *จัน* ก็สามารถแปลว่า 'ดวงจันทร์' ได้ ถึงแม้ว่าคำนี้ในอดีตเคยเขียนเป็น * ก็ตาม

== ประวัติศาสตร์ ==
[[สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราช]]ทรงสถาปนาเวียงจันทน์ขึ้นเป็นราชธานีของ[[อาณาจักรล้านช้าง]] เมื่อ พ.ศ. 2103 ครั้นเมื่อล้านช้างเสื่อมอำนาจลง ใน พ.ศ. 2250 เวียงจันทน์กลายเป็นอาณาจักรอิสระ เรียกว่า[[อาณาจักรเวียงจันทน์|อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์]]จนกระทั่ง พ.ศ. 2321 เวียงจันทน์มีชื่อที่ตั้งในรัชสมัยพระเจ้าไชยเชษฐาธิราช ว่า *'กรุงศรีสตนาคนหุต วิสุทธิ์รัตนราชธานีบุรีรมย์*'

เมืองเวียงจันทน์หรือนครหลวงเวียงจันทน์ มีประวัติศาสตร์ความเป็นมายาวนาน ซึ่งนักค้นคว้าภายในและต่างประเทศได้ทำการศึกษาและค้นพบหลักฐานทางวัตถุโบราณอันเก่าแก่เป็นต้นคือ เครื่องมือทำมาหากินทั้งเป็นแบบโลหะและแบบหิน นี้เป็นสิ่งยืนยันว่า ในดินแดนแถบนี้เป็นที่ราบเวียงจันทน์ มีคนได้มาอยู่อาศัยมาแล้วประมาณกว่า 500,000 ปี โดยนักวิจัยสำรวจในปี 2010 เนื่องในโอกาสเฉลิมฉลองครบรอบ 450 ปี ทางโทรทัศน์แห่งชาติลาวก็ได้มีการเล่าหวนคืนประวัติศาสตร์นครเวียงจันทน์ และนักวิจัยได้ให้ข้อมูลว่า มนุษย์ได้เข้ามาอาศัยอยู่คงเขตนี้แต่แรก ๆ โดยต่อมาก็มีเผ่าลาว-มอญ ที่ได้นำเอาศาสนาพุทธเข้ามาเข้ามาเผยแพร่ในแผ่นดินลาว ซึ่งเมื่อก่อนล้วนแล้วศาสนาพราหมณ์ทั้งหมด

ตามหนังสืออุรังคธาตุได้เล่าสืบขานกันมาว่า เมืองเวียงจันทน์ก่อร้างสร้างมาจากบ้านเล็ก ๆ ที่มีชื่อว่า "บ้านหนองคันแท้ผีเสื้อน้ำ" (บ้านศรีสังวรในปัจจุบัน) โดย นาย (ลาว: ท้าว) บุรีจันทน์ หรืออ้วยล้วย เป็นเจ้าเมืองแห่งนี้ และได้ตั้งชื่อเมืองว่า เวียงจันทน์ ตามชื่อนามมยดของ บุรีจันทน์ ในช่วงเวลานั้นยังไม่มีการวิจัยหรือค้นคว้าทางวิทยาศาสตร์เล่มไหนยืนยันได้ว่า ข้อมูลในหนังสือเล่มนี้คือข้อเท็จจริง จนมาถึงสมัย[[อาณาจักรโคตรบูร|อาณาจักรศรีโคตรบูร]]ได้ถูกค้นพบหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญหลายอย่างเป็นต้นเช่น การถูกค้นพบพระพุทธรูปที่สร้างด้วยหินและศิลาฤกษ์อยู่สถานที่เดียวกันที่บ้านท่าลาด เมืองแก้วอุดม [[แขวงเวียงจันทน์]]ปัจจุบัน ซึ่งเมื่อก่อนก็เป็นอาณาจักรเขตนครเวียงจันทน์ในสมัยนั้น ที่ยังนับถือศาสนาพุทธของชาวนครเวียงจันทน์

== ภูมิศาสตร์ ==
เวียงจันทน์อยู่ในช่วงโค้งของ[[แม่น้ำโขง]] ทิศเหนือติดกับ[[แขวงเวียงจันทน์]] ทิศใต้ติดกับ[[แขวงบอลิคำไซ]] ทางทิศตะวันตกติดกับ[[จังหวัดหนองคาย]] ประเทศไทย เชื่อมต่อ[[สะพานมิตรภาพไทย–ลาว 1 (หนองคาย–เวียงจันทน์)]]

=== ภูมิอากาศ ===


== การคมนาคม ==

=== ภายในประเทศลาว ===
การเดินทางภายในประเทศลาว มีรถโดยสารประจำทางกระจายทั่วเมือง โดยเชื่อมระหว่าง[[สถานีรถโดยสารเวียงจันทน์]]ไปทั่วประเทศ

===จากประเทศไทย===
[[ไฟล์:Meter Taxi in Vientiane 01.jpg|thumb|แท็กซี่เก่าในเวียงจันทน์กำลังถูกแทนที่ด้วยรถที่ผลิตในประเทศจีน อย่างรถ[[Soueast|Soueast Lioncel]]คันนี้]]
 

[[สะพานมิตรภาพไทย–ลาว 1 (หนองคาย–เวียงจันทน์)|สะพานมิตรภาพไทย–ลาว]]ที่สร้างขึ้นในคริสต์ทศวรรษ 1990 ข้ามแม่น้ำ 18 กิโลเมตรไปที่เมือง[[หนองคาย]]ในประเทศไทย ต่อมามีการเปลี่ยนชื่อสะพานใน ค.ศ. 2007 โดยการเพิ่มคำว่า "แห่งที่ 1" หลังมีการสร้าง[[สะพานมิตรภาพไทย–ลาว 2 (มุกดาหาร–สะหวันนะเขต)|สะพานมิตรภาพไทย-ลาว 2]] ซึ่งเชื่อมระหว่าง[[จังหวัดมุกดาหาร]]ในประเทศไทยกับ[[แขวงสุวรรณเขต]]ในประเทศลาว และเปิดใช้งานในช่วงต้น ค.ศ. 2007

ต่อมามีการเปิดใช้งานราง[[มีเตอร์เกจ]]ที่เชื่อมเหนือสะพานในวันที่ 5 มีนาคม ค.ศ. 2009 โดยสิ้นสุดที่[[สถานีรถไฟท่านาแล้ง]]ในหมู่บ้านดงโพสี ([[แขวงเวียงจันทน์]]) ซึ่งอยู่ห่างจากเวียงจันทน์ไปทางตะวันออก 20 กิโลเมตร ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2010 เจ้าหน้าที่ลาวมีแผนที่จะแปลงสถานที่ไปเป็นสถานีขนส่งสินค้าทางรถไฟไว้สำหรับ[[การขนส่งสินค้าระบบราง]] ซึ่งจะทำให้สินค้าจากกรุงเทพฯ ไปที่ลาวมีราคาถูกมากกว่าการขนส่งทางถนน

===ไปประเทศไทย===
มีบริการรถบัสระหว่างเวียงจันทน์ถึงหนองคาย อุดรธานี และขอนแก่น

===จากประเทศจีน===
ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2010 มีการประกาศแผนสร้างรถไฟความเร็วสูงความยาว 530 กิโลเมตรเชื่อมระหว่างเวียงจันทน์กับ[[สิบสองปันนา]] [[มณฑลยูนนาน]] [[ประเทศจีน]] ซึ่งภายหลังมีการปรับเส้นทางไปเป็น[[บ่อเต็น]]ถึงเวียงจันทน์ รวมเส้นทางมีความยาว 421.243 กิโลเมตร ให้บริการ 21 สถานี รวม 5 สถานีหลัก ข้ามสะพาน 165 แห่ง และอุโมงค์ 69 แห่ง การก่อสร้าง[[ทางรถไฟสายเวียงจันทน์–บ่อเต็น|เส้นทางนี้]] ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ[[ทางรถไฟคุนหมิง–สิงคโปร์]] ได้เริ่มต้นขึ้นในวันที่ 25 เมษายน ค.ศ. 2011 และคาดว่าจะเปิดใช้งานในวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 2021

===ทางอากาศ===
เวียงจันทน์มีบริการ[[ท่าอากาศยานนานาชาติวัตไต]]ที่เชื่อมต่อกับประเทศอื่น ๆ ในเอเชีย โดย[[การบินลาว]]มีเที่ยวบินในประเทศ ในประเทศไทย [[ท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานี]] หนึ่งในจุดหมายหลักของวัตไต อยู่ห่างกันน้อยกว่า 90 กิโลเมตร

== การท่องเที่ยว ==
 
[[ไฟล์:Vat Phra Kèo.JPG|thumb|หอพระแก้ว]]
[[ไฟล์:Pha That Luang, Vientiane, Laos.jpg|thumb|พระธาตุหลวง]]
[[ไฟล์:Vientiane-Patu Xay-10-Allee-gje.jpg|thumb|ปะตูไซ]]
เวียงจันทน์มีชื่อเสียงเรื่องการท่องเที่ยว ที่มีนักท่องเที่ยวหลั่งไหลมามากมายในแต่ละปี เนื่องจากเวียงจันทน์เป็นเมืองที่มีวัฒนธรรมเก่าแก่ผสมความทันสมัยอย่างลงตัว

=== สถานที่สำคัญ ===
* [[ปะตูไซ]] สัญลักษณ์แห่งชัยชนะของปวงชนลาว พ้นจากการเป็นเมืองขึ้น โดยเลียนแบบประตูชัยในฝรั่งเศส แต่ใช้ศิลปะลาว
* [[หอพระแก้ว]] เดิมเป็นวัด เคยเป็นที่ประดิษฐาน[[พระแก้วมรกต]] ปัจจุบันเป็นพิพิธภัณฑ์และมีร้านขายของที่ระลึก
* [[พระธาตุหลวง]] สถูปขนาดใหญ่สีทองอร่าม บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ และเป็นเครื่องหมายในดวงตราสำคัญของประเทศ
* [[วัดสีสะเกด]] อีกวัดหนึ่งที่ไม่ได้ถูกทำลายในช่วงสงคราม มีพระพุทธรูปองค์ใหญ่ และองค์เล็กเรียงรายอยู่มากที่สุด

== การศึกษา ==
[[มหาวิทยาลัยแห่งชาติลาว]] หนึ่งในสามมหาวิทยาลัยในประเทศ ตั้งอยู่ในเวียงจันทน์

== เศรษฐกิจ ==
เวียงจันทน์เป็นแรงขับเคลื่อนในการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจในประเทศลาว เมืองนี้มีการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็วจากการลงทุนของต่างชาติ ใน ค.ศ. 2011 [[ตลาดหลักทรัพย์ลาว|ตลาดหลักทรัพย์]]เปิดหุ้นบริษัทจดทะเบียน 2 แห่งที่มีความร่วมมือของ[[เกาหลีใต้]]

== สาธารณสุข ==
[[โรงพยาบาลมโหสถ]] เป็นโรงพยาบาลศูนย์ประจำประเทศลาว 

[[โรงพยาบาลเชษฐาธิราช]] เป็นโรงพยาบาลศูนย์ประจำประเทศลาวอีกแห่งหนึ่ง ซึ่งได้รับงบประมาณสนับสนุนจากรัฐบาลจีน จะเป็นโรงพยาบาลที่ใหญ่ที่สุดในประเทศลาวและทันสมัยที่สุดจำนวน500เตียง

[[โรงพยาบาลทหาร103]]

== เมืองพี่น้อง ==
*  [[กรุงเทพมหานคร]], [[ไทย]]
*  [[หนองคาย]], [[ไทย]]
*  [[จิตตะกอง]], [[บังกลาเทศ]]
*  [[พนมเปญ]], [[กัมพูชา]]
*  [[นครโฮจิมินห์]], [[เวียดนาม]]
*  [[จีเรบน]], [[อินโดนีเซีย]]
*  [[เกียวโต]], [[ญี่ปุ่น]]



== อ้างอิง ==


== อ่านเพิ่ม ==
* Askew, Marc, William Stewart Logan, and Colin Long. *Vientiane: Transformations of a Lao Landscape*. London: Routledge, 2007. 
* Sharifi et al., *Can master planning control and regulate urban growth in Vientiane, Laos?*. Landscape and Urban Planning, 2014. [http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0169204614001777 DOI: 10.1016/j.landurbplan.2014.07.014]
* Flores, Penelope V. *Good-Bye, Vientiane: Untold Stories of Filipinos in Laos*. San Francisco, CA: Philippine American Writers and Artists, Inc, 2005. 
* Renaut, Thomas, and Arnaud Dubus. *Eternal Vientiane*. City heritage. Hong Kong: Published by Fortune Image Ltd. for Les Editions d'Indochine, 1995.
* Schrama, Ilse, and Birgit Schrama. *Buddhist Temple Life in Laos: Wat Sok Pa Luang*. Bangkok: Orchid Press, 2006. 
* Women's International Group Laos. *Vientiane Guide''. Vientiane: Women's International Group, 1993.

## แหล่งข้อมูลอื่น
*


หมวดหมู่:เมืองหลวงในทวีปเอเชีย
หมวดหมู่:เมืองในประเทศลาว
หมวดหมู่:เขตแดนไทย–ลาว