โน้ตดนตรี

right|250px|thumb|โน้ต ''เอ'' หรือ ''ลา''
**โน้ต** ในทางดนตรี มีความหมายได้สองทาง หมายถึง สัญลักษณ์ต่าง ๆ ที่ใช้ในการนำเสนอระดับเสียง และความยาวของเสียง หรือหมายถึงตัวเสียงเองที่เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์เหล่านั้น โน้ตดนตรีแต่ละเสียงจะมีชื่อเรียกประจำของมันเองในแต่ละภาษา เช่น โด-เร-มี-ฟา-ซอล-ลา-ที บางครั้งอาจเขียนอักษรละติน A ถึง G แทนโน้ตดนตรี

## ชื่อโน้ตดนตรี

## ชื่อเรียกตัวโน้ตในบันไดเสียงไดอาโทนิก
* โน้ตตัวที่ 1   เรียกว่า  โทนิก (Tonic)
* โน้ตตัวที่ 2   เรียกว่า  ซุปเปอร์โทนิก (Supertonic)
* โน้ตตัวที่ 3   เรียกว่า  มีเดียน (Mediant)
* โน้ตตัวที่ 4   เรียกว่า  ซับโดมิแนนท์ (Subdominant)
* โน้ตตัวที่ 5   เรียกว่า  โดมิแนนท์ (Dominant)
* โน้ตตัวที่ 6   เรียกว่า  ซับมีเดียน (Submediant)
* โน้ตตัวที่ 7   เรียกว่า  ลีดดิงโน้ต หรือลีดดิงโทน (Leading note or Leading tone)

## ตัวโน้ตที่ใช้เขียน
ตัวโน้ตหนึ่งตัวที่ใช้สำหรับบันทึกบทเพลงจะมีค่าของโน้ตหนึ่งค่า นั่นคือระยะเวลาในการออกเสียงของตัวโน้ต เช่น ตัวดำ ตัวเขบ็ตหนึ่งชั้น เป็นต้น เมื่อตัวโน้ตต่าง ๆ ถูกเขียนลงบนบรรทัดห้าเส้น ตัวโน้ตแต่ละตัวจะถูกวางไว้บนตำแหน่งที่แน่นอนตามแนวตั้ง (คาบเส้นบรรทัดหรือระหว่างช่องบรรทัด) และกำหนดระดับเสียงที่แน่นอนด้วยกุญแจประจำหลัก เส้นแต่ละเส้นและช่องว่างแต่ละช่องถูกตั้งชื่อตามเสียงของโน้ต ซึ่งชื่อเหล่านี้เป็นที่จดจำโดยนักดนตรี ทำให้นักดนตรีทราบได้ว่าจุดใดควรจะเล่นเครื่องดนตรีด้วยระดับเสียงใด ตามตำแหน่งหัวของโน้ตบนบรรทัด ตัวอย่างเช่น

500px|center|บันไดเสียง C major

บรรทัดห้าเส้นด้านบนแสดงให้เห็นถึงเสียงโน้ต C4, D4, E4, F4, G4, A4, B4, C5 ตามตัวโน้ตที่วางอยู่บนตำแหน่งต่าง ๆ แล้วจากนั้นไล่ระดับเสียงลง โดยไม่มีเครื่องหมายตั้งบันไดเสียงหรือเครื่องหมายแปลงเสียง

*โน้ตตัวกลม (Whole Note) 1 ตัว = ตัวขาว 2 ตัว () หรือตัวดำ 4 ตัว ()
*โน้ตตัวขาว (Half Note) 1 ตัว = ตัวดำ 2 ตัว ( )
*โน้ตตัวดำ (Quarter Note) 1 ตัว = ตัวเขบ็ต 1 ชั้น 2 ตัว ( )
*โน้ตตัวเขบ็ต (Eighth Note) 1 ตัว = ตัวเขบ็ต 2 ชั้น 2 ตัว ( )

## ความถี่ของโน้ต
ในทางเทคนิค ดนตรีสามารถสร้างขึ้นได้จากโน้ตที่มีความถี่ของเสียงใด ๆ ก็ได้ เนื่องจากเสียงเกิดจากการสั่นสะเทือนของวัตถุและวัดได้ในหน่วยเฮิรตซ์ (Hz) ซึ่ง 1 เฮิรตซ์เท่ากับการสั่นครบหนึ่งรอบต่อวินาที ตั้งแต่สมัยก่อนมีเพียงโน้ตที่มีความถี่คงตัวแค่ 12 เสียงเท่านั้นโดยเฉพาะดนตรีตะวันตก ซึ่งความถี่เสียงคงตัวเหล่านี้มีความสัมพันธ์ทางคณิตศาสตร์ต่อกัน และถูกนิยามไว้ที่โน้ตตัวกลาง A4 (เสียงลา อ็อกเทฟที่สี่) ซึ่งเป็นสาเหตุที่เสียงลาเริ่มต้นเขียนแทนด้วยอักษร A ปัจจุบันโน้ต A4 มีความถี่อยู่ที่ 440 เฮิรตซ์ (ไม่มีเศษทศนิยม)

หลักการตั้งชื่อโน้ตจะระบุเป็นอักษรละติน เครื่องหมายแปลงเสียง (ชาร์ป/แฟลต) และหมายเลขอ็อกเทฟตามลำดับ โน้ตทุกตัวจะมีเสียงสูงหรือต่ำกว่า A4 เป็นจำนวนเต็ม *n* ครึ่งเสียง นั่นหมายความว่าโน้ตที่มีเสียงสูงกว่า *n* จะเป็นจำนวนบวก หากเสียงต่ำกว่า *n* จะเป็นจำนวนลบ ความถี่ *f* ของโน้ตตัวอื่นเมื่อเทียบกับโน้ต A4 จึงมีความสัมพันธ์ดังนี้
::f = 2^{(n/12)} \times 440 \mbox{ Hz}

ตัวอย่างเช่น เราสามารถคำนวณหาความถี่ของโน้ต C5 ซึ่งเป็นโน้ต C ตัวแรกที่อยู่สูงกว่า A4 และโน้ตดังกล่าวมีระดับเสียงที่สูงกว่า A4 เป็นจำนวน 3 ครึ่งเสียง (A4 → A4 → B4 → C5) จะได้ *n* = +3 ดังนั้นความถี่ของโน้ต C5 คือ
::f = 2^{(3/12)} \times 440 \mbox{ Hz} \approx 523.2511 \mbox{ Hz}

หรืออย่างโน้ตที่มีระดับเสียงต่ำกว่า A4 เช่น โน้ต F4 มีระดับเสียงต่ำกว่า A4 เป็นจำนวน 4 ครึ่งเสียง (A4 → A4 → G4 → G4 → F4) จะได้ *n* = −4 ดังนั้นความถี่เสียงของ F4 คือ
::f = 2^{(-4/12)} \times 440 \mbox{ Hz} \approx 349.2290 \mbox{ Hz}

และสุดท้าย สูตรดังกล่าวสามารถใช้เปรียบเทียบความถี่ของโน้ตชื่อเดียวกันแต่ต่างอ็อกเทฟได้ ซึ่ง *n* จะกลายเป็นพหุคูณของ 12 ถ้ากำหนดให้ *k* เป็นจำนวนอ็อกเทฟส่วนต่างที่มากกว่าหรือน้อยกว่า A4 เช่นโน้ต A5 จะได้ *k* = +1 หรือโน้ต A2 จะได้ *k* = −2 เป็นต้น สามารถลดรูปสูตรได้เหลือเพียง
::f = 2^{(12k/12)} \times 440 \mbox{ Hz} = 2^k \times 440 \mbox{ Hz}

ทำให้เกิดผลว่า สำหรับโน้ตที่ชื่อเดียวกันในหนึ่งช่วงอ็อกเทฟ โน้ตในระดับสูงกว่าจะมีความถี่เป็นสองเท่าของโน้ตในระดับต่ำกว่า หรือด้วยอัตราความถี่ 2:1 และหนึ่งช่วงอ็อกเทฟมี 12 ครึ่งเสียง

นอกจากนี้ความถี่ของเสียงมีการวัดโดยละเอียดเป็นหน่วยเซนต์ (cent) โดยหนึ่งครึ่งเสียงจะมีค่าเท่ากับ 100 เซนต์ นั่นหมายความว่า 1200 เซนต์จะเท่ากับ 1 อ็อกเทฟ และตัวคูณ 1 เซนต์บนความถี่เสียงจะมีค่าเท่ากับรากที่ 1200 ของ 2 หรือเท่ากับประมาณ 1.0005777895

สำหรับการใช้กับระบบ MIDI มาตรฐาน ความถี่เสียงของโน้ตจะจับคู่กับหมายเลข *p* ตามสูตรนี้
::p = 69 + 12 \times \log_2{ \left ( \frac{f}{440} \right ) }

ทำให้โน้ต A4 จับคู่อยู่กับโน้ตหมายเลข 69 ในระบบ MIDI และทำให้เติมเต็มช่วงความถี่อื่น ๆ ที่ไม่ตรงกับความถี่สากลมาเป็นหมายเลขของโน้ตได้อีกด้วย

## แหล่งข้อมูลอื่น
* คอร์ดกีตาร์

หมวดหมู่:สัญกรณ์ดนตรี
หมวดหมู่:เสียง