นักข่าวไร้พรมแดน

[thumb|ฐานดำเนินงาน[ปารีส]]

**นักข่าวไร้พรมแดน** (; ) เป็นองค์การไม่แสวงหาผลกำไรเอกชนนานาชาติซึ่งสนับสนุนและปกป้องเสรีภาพสื่อและเสรีภาพข้อมูลข่าวสาร องค์การมีฐานดำเนินงานอยู่ที่ปารีส และมีสถานะที่ปรึกษาในสหประชาชาติ ก่อตั้งโดยรอแบร์ เมนาร์

นักข่าวไร้พรมแดนมีกิจกรรมหลักสองกิจกรรม อย่างแรกคือการมุ่งด้านการตรวจพิจารณาอินเทอร์เน็ตและสื่อใหม่ และอีกอย่างคือการจัดหาเครื่องมือ งบประมาณ และความช่วยเหลือทางจิตใจแก่นักข่าวที่ถูกส่งไปในพื้นที่อันตราย โดยมีพันธกิจดังนี้:
* เฝ้าดูการโจมตีเสรีภาพข้อมูลข่าวสารทั่วโลกอย่างต่อเนื่อง
* ประณามการโจมตีเหล่านั้นผ่านสื่อ
* ดำเนินการโดยร่วมมือกับรัฐบาลเพื่อสู้กับการตรวจพิจารณาและกฎหมายที่จำกัดเสรีภาพข้อมูลข่าวสาร
* สนับสนุนนักข่าวที่ต้องโทษทั้งด้านการเงินและทางใจ รวมถึงครอบครัวของพวกเขา
* เสนอเครื่องมือช่วยเหลือผู้สื่อข่าวสงคราม (war correspondent) เพื่อเพิ่มความปลอดภัยของพวกเขา
นักข่าวไร้พรมแดนแถลงว่าได้รับแรงบันดาลใจมาจาก มาตรา 19 ของปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ใน พ.ศ. 2491 ซึ่งระบุว่าคนทุกคนมี "สิทธิในเสรีภาพแห่งความคิดเห็นและการแสดงออก" และสิทธิที่จะ "ค้นหา ได้รับ และ ติดต่อสื่อสาร" ข้อมูลและความคิด "โดยไม่คำนึงถึงพรมแดน"

ในทุกปีนักข่าวไร้พรมแดนจะจัดทำดัชนีเสรีภาพสื่อเพื่อเปรียบเทียบประเทศที่ถูกรัฐแทรกแซงข่าว ใน พ.ศ. 2551 ประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 124 ขึ้นจากอันดับ 135 ในปี พ.ศ. 2550 (ซึ่งมีรัฐบาลจากการรัฐประหาร) ปัจจุบัน (พ.ศ. 2560) ประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 142

## ประวัติ
นักข่าวไร้พรมแดนก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2528 โดยรอแบร์ เมนาร์ (Robert Ménard), เรมี ลูรี (Rémy Loury), ฌัก มอเลนา (Jacques Molénat) และเอมีเลียง ฌูว์บีโน (Émilien Jubineau) ในเมืองมงเปอลีเย ประเทศฝรั่งเศส สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่บนท้องถิ่นการปกครองที่ 2 ของกรุงปารีส RWB ยังมีสำนักกงานในเมืองเบอร์ลิน บรัสเซลล์ โรม สต็อกโฮล์ม ตูนิส เวียนนา และวอชิงตัน ดี.ซี. โดยสำนักงานแรกในเอเชียตั้งอยู่ที่เมืองไทเป ประเทศไต้หวัน เปิดอย่างเป็นทางการเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2560 RWB จัดอันดับประเทศไต้หวันว่ามีมีเสรีภาพสื่ออันดับต้น ๆ ติดต่อกันเป็นเวลาห้าปีตั้งแต่ พ.ศ. 2556 และอยู่ในอันดับที่ 45 ใน พ.ศ. 2560

แต่เดิมองค์การทำงานเพื่อสนับสนุนสื่อทางเลือก (alternative media) แต่เกิดการขัดแย้งระหว่างผู้ก่อตั้งจนสุดท้ายเหลือเพียงเมนาร์เท่านั้น เขาเปลี่ยนทิศทางขององค์การให้มุ่งสนับสนุนเสรีภาพสื่อ นักข่าวไร้พรมแดนกล่าวว่าได้รับแรงบันดาลใจจากมาตรา 19 ของปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน พ.ศ. 2491 (ค.ศ. 1948) ซึ่งกล่าวว่าทุกคนมี "สิทธิทางเสรีภาพในการออกความคิดเห็นและในการแสดงออก" และมีสิทธิ "ค้นหา ได้รับ และบอกเล่า" ข้อมูลและความคิด "ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหน"

เมนาร์เป็นเลขาธิการคนแรกของ RWB ต่อมา Jean-François Julliard รับหน้าที่นี้ใน พ.ศ. 2541 Christophe Deloire รับช่วงต่อ Julliard ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2555 เมื่อรับตำแหน่งผู้อำนวยการใหญ่

การกระทำโดยตรงของนักข่าวไร้พรมแดน ได้แก่ การอุทธรณ์ต่อเจ้าหน้าที่รัฐผ่านจดหมาย การร้องทุกข์ หรือการทำข่าว RWB รวบรวทข้อมูลและจัดการตรวจสอบเสรีภาพสื่อในแต่ละภูมิภาค (ยุโรป, เอเชียแปซิฟิก, ตะวันออกกลาง, แอฟริกาเหนือ และอเมริกา) หรือหัวข้อ ผ่านเครือข่ายประกอบด้วยกว่า 150 ตัวแทนทั่วโลก หากมีความจำเป็น องค์การจะส่งทีมเข้าประเมินสภาพแวดล้อมการทำงานสำหรับนักข่าวในประเทศเฉพาะ โดยเผยแพร่รายงานประจำปีและดัชนีด้านเสรีภาพของสื่อ (Press Freedom Index) ของแต่ละประเทศ องค์การยังริเริ่มการรณรงค์โฆษณาด้วยความช่วยเหลือจากบริษัทโฆษณาเพื่อเพิ่มความตระหนักเกี่ยวกับการคุกคามต่อเสรีภาพสื่อและเสรีภาพข้อมูลข่าวสาร เพื่อบ่อนทำลายภาพลักษณ์ของประเทศที่ถูกเรียกว่าเป็นศัตรูของเสรีภาพการแสดงออก และเพื่อขัดขวางการสนับสนุนทางการเมืองโดยนานาประเทศต่อรัฐบาลที่โจมตีแทนที่จะป้องกันเสรีภาพข้อมูลข่าวสาร

RWB ยังจัดหาการช่วยเหลือสำหรับนักข่าวและสื่อผู้ที่ตกอยู่ในอันตรายหรือประสบความยากลำบากในการยังชีพ โดยการให้เงินเพื่อสนับสนุนนักข่าวที่อยู่ระหว่างลี้ภัยหรือที่ถูกจำคุกและครอบครัวของพวกเขารวมถึงครอบครัวของนักข่าวที่เสียชีวิต เพื่อทำให้นักข่าวสามารถหนีออกจากประเทศของตนได้หากตกอยู่ในอันตราย เพื่อซ่อมแซมผลกระทบของการทำลายช่องทางสื่อ เพื่อครอบคลุมค่าธรรมเนียมทางกฎหมายของนักข่าวที่ถูกดำเนินคดีจากการเขียนหรือค่ารักษาพยาบาลสำหรับผู้ที่ถูกโจมตี และบางทีอาจจัดหาเสื้อเกราะกันกระสุนให้นักข่าวใช้

### พันธมิตร
นักข่าวไร้พรมแดนเป็นคณะกรรมการก่อตั้งของการแลกเปลี่ยนเสรีภาพการแสดงออกนานาชาติ (International Freedom of Expression Exchange, IFEX) ซึ่งเป็นเครือค่ายเสมือนขององค์การนอกภาครัฐที่เฝ้าดูการละเมิดสิทธิการแสดงออกอย่างเสรีทั่วโลกและปกป้องนักข่าว นักเขียน และผู้อื่นที่ถูกดำเนินคดีขณะใช้สิทธิเสรีภาพการแสดงออกของตน

RWB อยู่ในกว่า 150 ประเทศผ่านตัวแทนท้องถิ่นที่ทำหน้าที่ถ่ายทอดข้อมูลข่าวสารและผ่านการร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับคนท้องที่และกลุ่มเสรีภาพสื่อในภูมิภาค รวมถึง:

### รางวัลที่ได้รับ
RWB ได้รับรางวัลต่าง ๆ รวมถึง:
* พ.ศ. 2557 (ค.ศ. 2014): 2014 DemokratiePreis แห่งเมืองบอนน์
* พ.ศ. 2556 (ค.ศ. 2013): ได้รับรางวัล "Freedom of Speech Award" จาก International Association of Press Clubs ในวาร์ซอ
* พ.ศ. 2555 (ค.ศ. 2012): ได้รับรางวัล "Club Internacional de Prensa" ในมาดริด
* พ.ศ. 2552 (ค.ศ. 2009): ได้รับรางวัล "Roland Berger Human Dignity Award" ร่วมกับทนายความชาวอิหร่านเจ้าของรางวัลโนเบลสาขาเสรีภาพ Shirin Ebadi
* พ.ศ. 2552 (ค.ศ. 2009): ได้รับ "Médaille Charlemagne" สำหรับสื่อทวีปยุโรป
* พ.ศ. 2551 (ค.ศ. 2008): ได้รับรางวัล "Kahlil Gibran Award for Institutional Excellence" จาก Arab American Institute Foundation
* พ.ศ. 2550 (ค.ศ. 2007): ได้รับรางวัล "Asia Democracy and Human Rights Award" จาก Taiwan Foundation for Democracy และรางวัล "Dawit Isaak Prize" จาก Swedish Publicists' Association.
* พ.ศ. 2549 (ค.ศ. 2006): ได้รับรางวัล International Emmy Award จาก International Academy of Television Arts and Sciences
* พ.ศ. 2548 (ค.ศ. 2005): ได้รับรางวัล Sakharov Prize จากรัฐสภายุโรปสำหรับ "Freedom of Thought" ร่วมกับทนายความสิทธิมนุษย์ชนชาวไนจีเรีย Hauwa Ibrahim และการเคลื่อนไหว Ladies in White ในประเทศคิวบา
* พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997): ได้รับรางวัล "Journalism and Democracy Prize" จากสมัชชารัฐสภาของ Organization for Security and Co-operation in Europe (OSCE)
* พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992): ได้รับรางวัล "Lorenzo Natali Prize" จากคณะกรรมาธิการยุโรปสำหรับการปกป้องสิทธิมนุษย์ชนและประชาธิปไตย

## สิ่งพิมพ์
นักข่าวไร้พรมแดนแผยแพร่ข่าวแจก รายงานข้อเท็จจริง และวารสาร และยังเผยแพร่รายงานภารกิจในการพัฒนาประเทศใดประเทศ ภูมิภาค หรือหัวข้อใดหัวข้อหนึ่งเป็นช่วง ๆ ช่วงเดือนธันวาคมในแต่ละปี องค์การเผยแพร่ภาพรวมประจำปีของเหตุการณ์เกี่ยวกับเสรีภาพข้อมูลข่าวสารและความปลอดภัยของนักข่าว เว็บไซต์หลัก (www.rsf.org ) เข้าถึงได้ในหกภาษา (ภาษาฝรั่งเศส, ภาษาอังกฤษ, ภาษาสเปน, ภาษาอาหรับ, ภาษาจีน และภาษาเปอร์เซีย)

### ดัชนีด้านเสรีภาพของสื่อ
400px|thumb
|<center>'''ดัชนีด้านเสรีภาพของสื่อ พ.ศ. 2557'''







</center>
RWB รวบรวมและเผยแพร่อันดับประจำปีของแต่ละประเทศบนฐานของการประเมินโดยองค์การเกี่ยวกับบันทึกทางเสรีภาพสื่อ ประเทศเล็ก ๆ เช่น ประเทศอันดอร์ราไม่รวมอยู่ในรายงานนี้

รายงานตั้งอยู่บนฐานของแบบสอบถามที่ถูกส่งไปยังองค์การพันธมิตรของนักข่าวไร้พรมแดน (กลุ่มเสรีภาพการแสดงออกจำนวน 14 กลุ่มในห้าทวีป) และทั้ง 130 ตัวแทนทั่วโลก รวมถึงนักข่าว นักวิจัย นักกฎหมาย และนักเคลื่อนไหวทางสิทธิมนุษยชน

แบบสำรวจถามคำถามเกี่ยวกับการโจมตีโดยตรงต่อนักข่าวและสื่อรวมทั้งแหล่งความกดดันต่อเสรีภาพสื่อโดยอ้อม RWB ตั้งใจบันทึกว่าดัชนีนี้คำนึงถึงเสรีภาพทางสื่อเท่านั้น และไม่ได้วัดคุณภาพของข่าว เนื่องจากธรรมชาติของวิธีการสำรวมที่ตั้งบนฐานของแนวคิดของแต่ละคน อันดับของแต่ละประเทศอาจแตกต่างกันอย่างมากในแต่ละปี

### ผู้ล่าเสรีภาพสื่อ (Predators of Press Freedom)
ตั้งแต่ พ.ศ. 2544 นักข่าวไร้พรมแดนได้เผยแพร่รายชื่อ *ผู้ล่าเสรีภาพสื่อ (Predators of Press Freedom)* ในแต่ละปี โดยเน้นสิ่งที่องค์การคิดว่าเป็นการละเมิดเสรีภาพสื่ออย่างร้ายแรงที่สุด

ใน พ.ศ. 2559 RWB ระบุชื่อหัวหน้าหรือกลุ่มคนจำนวน 34 คน/กลุ่ม ว่าเป็นผู้ล่าเสรีภาพข้อมูลข่าวสาร

* อับเดล ฟัตตอห์ เอล-ซิซี (Abdel Fattah el-Sisi), ประธานาธิบดีประเทศอียิปต์
* อเล็กซานเดอร์ ลูคาเชนโค, ประธานาธิบดีเบลารุส
* อะลี คอเมเนอี, ผู้นำสูงสุดแห่งอิหร่าน
* อัล ชาบับ (Al-Shabaab), กลุ่มนักรบสุดโต่งอิสลาม ประเทศโซมาเลีย
* กลุ่มอันซารุลเลาะห์ บังกลา ทีม (Ansarullah Bangla Team), องค์การหัวรุนแรงอิสลาม
* บัชชาร อัลอะซัด, ประธานาธิบดีซีเรีย
* กูร์บังกูลี แบร์ดูมูฮาเมดอฟ (Gurbanguly Berdymukhamedov), ประธานาธิบดีเติร์กเมนิสถาน
* ฮะมัด บิน อีซา อัลเคาะลีฟะฮ์, พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรบาห์เรน
* ฮูษี, (เพิ่มมาในปี 2560), ขบวนการนำโดยชีอะฮ์ซัยดียะฮ์
* อิลฮัม อะลีเยฟ, ประธานาธิบดีอาเซอร์ไบจาน
* รัฐอิสลามอิรักและลิแวนต์, กลุ่มนักรบสุดโต่งวะฮาบีย์/ญิฮัดสะละฟีย์
* อีไซอัส อาฟเวอร์คี (Issaias Afeworki), ประธานาธิบดีเอริเทรีย
* โจเซฟ คาบีลา (Joseph Kabila), ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก
* คิม จ็อง-อึน, ผู้นำสูงสุด, ผู้นำสูงสุดแห่งคณะกรรมาธิการป้องกันประเทศ, เลขาธิการใหญ่พรรคแรงงานเกาหลีของประเทสเกาหลีเหนือ
* ลี เซียนลุง, นายกรัฐมนตรีสิงคโปร์
* ลอส เซตัส (Los Zetas), กลุ่มค้ายาเสพติดแม็กซิกัน
* Nguyen Phu Trong, เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์ ประเทศเวียดนาม
* นีโกลัส มาดูโร, ประธานาธิบดีเวเนซุเอลา (เพิ่มมาในปี 2560)
* นูร์ซุลตัน นาซาร์บายิฟ, ประธานาธิบดีคาซัคสถาน
* อุมัร อัลบะชีร, ประธานาธิบดีแห่งประเทศซูดาน
* สำนักข่าวกรองรัฐปากีสถาน (Pakistani government intelligence agencies)
* พอล คากาเม, ประธานาธิบดีแห่งรวันดา
* ปิแอร์ อึนคูรุนซิซา (Pierre Nkurunziza), ประธานาธิบดีแห่งบุรุนดี
* ประยุทธ์ จันทร์โอชา, นายกรัฐมนตรีไทย
* รามซาน คาดีรอฟ (Ramzan Kadyrov), ผู้นำเชเชน
* ราอุล กัสโตร, ประธานสภาแห่งรัฐคิวบา
* เรเจป ไตยิป แอร์โดอัน, ประธานาธิบดีตุรกี (เพิ่มมาในปี 2560)
* รอเบิร์ต มูกาบี, ประธานาธิบดีแห่งซิมบับเว
* ซัลมาน บิน อับดุลอะซีซ อาล ซะอูด, พระมหากษัตริย์ซาอุดีอาระเบีย (เพิ่มมาในปี 2560)
* ซัลวา คีร์ (Salva Kiir), ประธานาธิบดีเซาท์ซูดาน
* ตาลีบัน, กลุ่มก่อการร้ายอิสลาม
* เตโอโดโร โอเบียง อึงเกมา อึมบาโซโก, ประธานาธิบดีแห่งอิเควทอเรียลกินี
* วลาดีมีร์ ปูติน, ประธานาธิบดีรัสเซีย
* สี จิ้นผิง, ประธานาธิบดีและเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีน
* ยะห์ยา จัมเมห์ (Yahya Jammeh), ประธานาธิบดีแกมเบีย

หัวหน้า 7 คน และกลุ่ม 10 กลุ่มถูกนำออกจากรายชื่อผู้ล่าใน พ.ศ.​ 2559
* อับดุลลอห์ บิน อับดัลอะซิซ อาล สะอูด (Abdallah Ibn Al-Saud), พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรซาอุดิอาระเบีย
* Baloch armed groups, Pakistan
* "Black Eagles", Paramilitary group, Colombia
* โบโกฮะรอม, กลุ่มอิสลาม ประเทศไนจีเรีย
* จูมมะลี ไซยะสอน, ประธานประเทศลาว
* อิสลาม คารีมอฟ, ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐอุซเบกิสถาน
* กองกำลังป้องกันอิสราเอล (Israel Defense Forces), ประเทศอิสราเอล
* ขบวนการอาชญากรรมอิตาลี
* แนวร่วมอัลนุสเราะ (Jabhat Al-Nosra), กลุ่มญิฮาดซีเรีย
* มะห์มูด อะห์มะดีเนจาด, ประธานาธิบดีอิหร่าน
* กลุ่มอิสลามประเทศมัลดีฟส์
* Miguel Facussé Barjum, Businessman and landowner, Honduras
* อึมสวาตีที่ 3, พระมหากษัตริย์แห่งประเทศสวาซิแลนด์
* อิควานมุสลิมีน, ประเทศอียิปต์
* Philippine private militias
* Rajapaksa Brothers: Mahinda, President and Defence Minister and Gotabaya, Defence Secretary, Sri Lanka
* Vasif Talibov, Supreme Council President, Azerbaijan

### ตัวชี้วัดเสรีภาพสื่อ
RWB เผยแพร่ "ตัวชี้วัดเสรีภาพสื่อ" บนเว็บไซต์อย่างเป็นทางการ แสดงถึงจำนวนของนักข่าว ผู้ช่วยเกี่ยวกับสื่อ พลเมืองเน็ต และนักข่าวพลเมืองที่เสียชีวิตหรือถูกจำคุกในแต่ละปี

### คู่มือสำหรับนักข่าวและผู้เขียนบล็อก
RWB ได้ตีพิมพ์คู่มือเพื่อให้ความช่วยเหลือแก่นักข่าวและผู้เขียนบล็อก และเพื่อเพิ่มตวามตระหนัก ตัวอย่างเช่น:
* *คู่มือสำหรับนักข่าวที่ถูกบังคับให้หนีเพื่อลี้ภัย* (มิถุนายน 2555)
* *คู่มือสำหรับผู้เขียนบล็อกและผู้คัดค้านทางไซเบอร์*  (กันยายน พ.ศ. 2548, อัปเดตเมื่อมีนาคม 2551)
* *คู่มือสำหรับนักข่าว* (เมษายน 2550, อัปเดตเมื่อกุมภาพันธ์ 2556)
* *คู่มือสำหรับนักข่าวระหว่างการเลือกตั้ง* (กรกฎาคม 2555)
* *คู่มือความปลอดภัยสำหรับนักข่าว* (ธันวาคม 2558)

### รายชื่อศัตรูของอินเทอร์เน็ตและประเทศที่อยู่ภายใต้การสอดแนม
RWB อัปเดต*รายชื่อศัตรูของอินเทอร์เน็ตและประเทศที่อยู่ภายใต้การสอดแนม* ในวันต่อต้านการตรวจพิจารณาไซเบอร์โลก (World Day Against Cyber Censorship)

## ดูเพิ่ม
* การตรวจพิจารณาอินเทอร์เน็ต

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Reporters Without Borders web site

หมวดหมู่:องค์การสิทธิมนุษยชน
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2528
หมวดหมู่:องค์การวารสารศาสตร์