นักผจญเพลิง

**นักผจญเพลิง** หรือ **พนักงานดับเพลิง** เป็นผู้ปฏิบัติการฉุกเฉินเบื้องต้นและผู้ช่วยชีวิตที่ได้รับการฝึกอย่างครอบคลุมในการดับเพลิง โดยหลักแล้วเพื่อดับไฟที่เป็นอันตรายที่คุกคามชีวิต, ทรัพย์สิน และสิ่งแวดล้อมตลอดจนการช่วยชีวิตผู้คน และในบางเคสหรือเขตอำนาจศาล รวมถึงสัตว์จากสถานการณ์อันตราย ซึ่งนักผจญเพลิงชายบางครั้งเรียกว่า**พนักงานดับเพลิง** (และนักผจญเพลิงหญิงเรียกว่า**พนักงานดับเพลิงหญิง**)

บริการดับเพลิง หรือที่รู้จักในบางประเทศว่ากองดับเพลิงหรือหน่วยดับเพลิง เป็นหนึ่งในสามหน่วยบริการยามฉุกเฉินหลัก ตั้งแต่พื้นที่เมืองไปจนถึงเรือกำปั่น นักผจญเพลิงจึงอยู่ไปทั่วทุก ๆ แห่งทั่วโลก

โดยมีทักษะที่จำเป็นสำหรับการปฏิบัติงานอย่างปลอดภัยซึ่งได้รับการฝึกอย่างสม่ำเสมอในระหว่างการประเมินการฝึกตลอดอาชีพนักผจญเพลิง ซึ่งโดยปกติ ทักษะการดับเพลิงเบื้องต้นจะได้รับการสอนผ่านสถาบันหรือหลักสูตรฝึกอบรมด้านอัคคีภัยที่ได้รับการรับรองในระดับท้องถิ่น, ระดับภูมิภาค หรือระดับรัฐ โดยขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของแผนก, ทักษะและใบรับรองเพิ่มเติม เช่น การช่วยเหลือทางเทคนิคและเวชศาสตร์ก่อนเข้าโรงพยาบาลอาจได้รับในเวลานี้

ทั้งนี้ นักผจญเพลิงทำงานอย่างใกล้ชิดกับหน่วยงานรับมือเหตุฉุกเฉินอื่น ๆ เช่น ตำรวจ และบริการการแพทย์ฉุกเฉิน ซึ่งบทบาทของนักผจญเพลิงอาจทับซ้อนกับทั้งสองอย่าง โดยผู้สอบสวนอัคคีภัยหรือผู้บัญชาการดับเพลิงตรวจสอบสาเหตุของเพลิงไหม้ หากเพลิงไหม้เกิดจากการลอบวางเพลิงหรือความประมาทเลินเล่อ งานของพวกเขาจะทับซ้อนกับการบังคับใช้กฎหมาย นักผจญเพลิงมักให้บริการการแพทย์ฉุกเฉินในระดับหนึ่ง ซึ่งรวมถึงการรับรองและทำงานเป็นเจ้าหน้าที่กู้ชีพฉุกเฉินประจำจากหมู่รถดับเพลิง, รถบรรทุกน้ำดับเพลิง และหน่วยกู้ภัยในบางระบบเพื่อเริ่มต้นการช่วยชีวิตขั้นสูงจนกว่ารถพยาบาลจะมาถึง

## หน้าที่

### ดับเพลิง
thumb|บรรดานักผจญเพลิงได้มุ่งความพยายามไปที่การกอบกู้โบสถ์ที่อยู่ติดกัน แทนอาคารที่ถูกไฟไหม้ ซึ่งเป็นคอนแวนต์ที่ถูกทิ้งร้างในเมืองแมสซูวิล รัฐควิเบก ประเทศแคนาดา
thumb|upright=0.6|นักผจญเพลิงกำลังดําเนินการบันไดสไลด์

ไฟลุกไหม้เนื่องจากมีองค์ประกอบสามประการ ได้แก่: เชื้อเพลิง, ออกซิเจน และความร้อน ซึ่งมักเรียกกันว่า*[[องค์ประกอบของไฟ]]* และบางครั้งเรียกว่า*[[จัตุรมุขแห่งไฟ]]*หากเพิ่มองค์ประกอบที่สี่เข้าไป ซึ่งก็คือปฏิกิริยาลูกโซ่ทางเคมีที่สามารถช่วยรักษาไฟบางประเภทได้ ส่วนจุดมุ่งหมายของการดับเพลิงคือการกีดกันไฟจากองค์ประกอบเหล่านั้นอย่างน้อยหนึ่งองค์ประกอบ ที่โดยทั่วไปจะทำโดยการดับไฟด้วยน้ำ แม้ว่าไฟบางประเภทจะต้องใช้วิธีอื่น เช่น โฟมหรือสารแห้งก็ตาม บรรดานักผจญเพลิงได้รับการติดตั้งอุปกรณ์หลากหลายเพื่อจุดประสงค์นี้ ซึ่งรวมถึงรถบันได, รถปั๊ม, รถบรรทุกของเหลว, สายส่งน้ำดับเพลิง และถังดับเพลิง

#### การดับเพลิงสิ่งก่อสร้าง
:*ดูเพิ่มเติมที่[[:หมวดหมู่:ดับเพลิง|ดับเพลิง]]สำหรับเทคนิคอื่น ๆ*

แม้ว่าบางครั้งเพลิงไหม้อาจเกิดขึ้นได้เฉพาะในพื้นที่เล็ก ๆ ของสิ่งก่อสร้าง แต่ความเสียหายที่เกิดกับหลักประกันในวงกว้างจากควัน, น้ำ และถ่านที่คุอยู่ลุกไหม้ถือเป็นเรื่องทั่วไป ส่วนการปิดสิ่งสาธารณูปโภค (เช่น แก๊สและไฟฟ้า) มักเป็นเรื่องสำคัญอันดับแรกสำหรับทีมดับเพลิงที่มาถึง นอกจากนี้ อาจจำเป็นต้องบังคับเข้าเพื่อเข้าถึงสิ่งก่อสร้างดังกล่าว ส่วนขั้นตอนเฉพาะ (NFPA 704) และอุปกรณ์เป็นสิ่งจำเป็นในสถานที่ซึ่งมีการใช้หรือจัดเก็บวัสดุเสี่ยงอันตราย นอกจากนี้ การดับเพลิงในโครงสร้างบางแห่งอาจต้องมีการฝึกอบรมเพิ่มเติมและใช้วิธีการดับเพลิงที่เฉพาะเจาะจงสำหรับโครงสร้างนั้น ๆ ตัวอย่างเช่น ไฟไหม้บ้านแถวเป็นไฟไหม้โครงสร้างประเภทหนึ่งที่ต้องใช้วิธีการเฉพาะเพื่อลดความเสี่ยง

เพลิงไหม้โครงสร้างอาคารอาจถูกเล่นงานด้วยแหล่งที่มา "ภายใน" หรือ "ภายนอก" หรือทั้งสองอย่าง เจ้าหน้าที่ภายในอาคารใช้กฎ "ในสอง นอกสอง", ขยายสายส่งน้ำดับเพลิงภายในอาคาร, ค้นหาตำแหน่งที่เกิดเพลิงไหม้ และฉีดน้ำให้เย็นลง เจ้าหน้าที่ภายนอกอาจฉีดน้ำเข้าไปในหน้าต่างและช่องเปิดอื่น ๆ หรือฉีดไปที่เชื้อเพลิงบริเวณใกล้เคียงที่ได้เผยไฟในตอนแรก ส่วนการฉีดน้ำจากสายส่งน้ำเข้าไปในภายในผ่านช่องเปิดที่ผนังด้านนอกอาจขัดแย้งกันและเป็นอันตรายต่อเจ้าหน้าที่ดับเพลิงภายใน

อาคารที่สร้างด้วยวัสดุไวไฟ เช่น ไม้ จะแตกต่างจากวัสดุก่อสร้าง เช่น คอนกรีต ซึ่งโดยทั่วไปอาคาร "ทนไฟ" ได้รับการออกแบบมาเพื่อจำกัดการเกิดเพลิงไหม้ให้เหลือเพียงพื้นที่หรือชั้นเล็ก ๆ เท่านั้น ส่วนชั้นอื่น ๆ ก็สามารถป้องกันได้ด้วยการป้องกันการสูดดมควันและความเสียหาย โดยอาคารทั้งหมดที่ต้องสงสัยหรืออยู่ในเหตุเพลิงไหม้จะต้องได้รับการอพยพออกไป ไม่ว่าจะมีระดับความทนไฟเท่าใดก็ตาม

เมื่อหน่วยดับเพลิงตอบสนองต่อเหตุเพลิงไหม้โครงสร้างอาคาร สิ่งสำคัญที่สุดคือความปลอดภัยของชีวิต, การปรับเสถียรของเหตุการณ์ และการป้องกันความสูญเสียทรัพย์สิน ส่วนกลยุทธ์บางประการที่ใช้เพื่อให้ได้ผลลัพธ์เชิงบวกในการเกิดเพลิงไหม้โครงสร้างอาคาร ได้แก่ การประเมินสถานที่เกิดเหตุ, การควบคุมประตู, การระบายอากาศที่ประสานกัน และการบุกจากภายนอกก่อนเข้าไป

เมื่อหน่วยดับเพลิงชุดแรกมาถึงที่เกิดเหตุเพลิงไหม้โครงสร้างอาคาร จะต้องมีการประเมินสถานที่เกิดเหตุเพื่อให้รายละเอียดกลยุทธ์ (รุกหรือรับ) และยุทธวิธีที่เหมาะสม เมื่อประเมินที่เกิดเหตุแล้ว จะต้องมีการประเมินความเสี่ยงเพื่อพิจารณาความเสี่ยงในการเกิดเพลิงไหม้ภายในอาคารเช่นกัน เมื่อปัจจัยสำคัญของเหตุการณ์และแผนการจัดการความเสี่ยงบ่งชี้ถึงกลยุทธ์เชิงรุก ผู้บัญชาการเหตุการณ์จะกำหนดวัตถุประสงค์เชิงยุทธวิธีในการเข้าสู่โครงสร้างอาคารดังกล่าว ทั้งนี้ แผนเผชิญเหตุ (ยุทธวิธี) จะขึ้นอยู่กับลำดับความสำคัญเชิงยุทธวิธีเชิงรุกมาตรฐานและเกณฑ์มาตรฐานการเสร็จสิ้นที่สอดคล้องกัน

##### ลำดับความสำคัญและยุทธวิธีในการดับเพลิง
thumb|ทีมนักผจญเพลิงอาสาสมัครขณะฝึกทักษะเกี่ยวกับการเผาที่ควบคุมได้

ผู้บัญชาการเหตุการณ์ควรพิจารณาลำดับความสำคัญและกลยุทธ์ดับเพลิงต่อไปนี้เมื่อเกิดเพลิงไหม้โครงสร้างอาคาร:
* การรักษาชีวิต – หลักและรอง "ปลอดภัยแล้ว" (A/C)
* การรักษาทรัพย์สิน – "หยุดการสูญเสีย" (L/S)
* การกำจัดสารปนเปื้อนของนักผจญเพลิงหลังการควบคุมเพลิงไหม้ (Decon)
* การรักษาเสถียรภาพของผู้ว่าจ้าง – ระยะสั้น

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Fact Sheet for Firefighters and EMS providers regarding risks for exposure to COVID-19, Centers for Disease Control and Prevention.


หมวดหมู่:อาชีวอนามัยและความปลอดภัย
หมวดหมู่:อาชีพบริการคุ้มครอง