เขตดุสิต

**ดุสิต** เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร สภาพพื้นที่ประกอบไปด้วยแหล่งการค้า แหล่งที่อยู่อาศัยหนาแน่นมาก เขตทหาร แหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรม นอกจากนี้ยังเป็นสถานที่ตั้งของรัฐสภา กระทรวงต่าง ๆ และพระราชวัง จึงทำให้เขตนี้มีลักษณะราวกับว่าเป็นเขตการปกครองส่วนกลางของประเทศไทย อนึ่ง ที่ทำการสำนักงานส่วนภูมิภาคและสำนักงานประจำประเทศไทย ขององค์การสหประชาชาติ และขององค์การระหว่างประเทศหลายองค์การ ก็อยู่ในพื้นที่เขตนี้

## ที่ตั้งและอาณาเขต

เขตดุสิตตั้งอยู่ริมฝั่งซ้ายของแม่น้ำเจ้าพระยาหรือฝั่งพระนคร มีอาณาบริเวณติดต่อ ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับเขตบางซื่อ มีคลองบางซื่อเป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับเขตพญาไทและเขตราชเทวี มีทางรถไฟสายเหนือเป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศใต้** ติดต่อกับเขตปทุมวัน เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย และเขตพระนคร มีคลองมหานาคและคลองผดุงกรุงเกษมเป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับเขตบางพลัด มีแนวกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นเส้นแบ่งเขต

## ประวัติศาสตร์
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ปรับปรุงจัดรูปแบบการปกครองใหม่เพื่อให้มีความทันสมัย โดยจัดการปกครองส่วนกลางและส่วนภูมิภาค ซึ่งในมณฑลกรุงเทพมีกระทรวงนครบาลดูแล แบ่งเขตปกครองออกเป็นอำเภอและตำบลเช่นเดียวกับหัวเมืองอื่น ๆ โดย **อำเภอดุสิต** เป็น 1 ใน 8 อำเภอชั้นใน ตั้งที่ว่าการอำเภออยู่ริมคลองเปรมประชากร ถนนสุโขทัย 

ใน พ.ศ. 2481 อำเภอบางซื่อซึ่งเป็นอำเภอชั้นนอกทางทิศเหนือ ได้ถูกยุบลงเป็นตำบลมาขึ้นกับอำเภอดุสิต และเนื่องจากทางอำเภอมีจำนวนประชากรและพื้นที่กว้างขวางมาก กระทรวงมหาดไทยจึงได้แยกตำบลสามเสนใน ตำบลมักกะสัน ตำบลทุ่งพญาไท ตำบลถนนเพชรบุรี และตำบลถนนพญาไทของอำเภอดุสิต ไปรวมกับพื้นที่บางส่วนของอำเภอบางกะปิ เพื่อจัดตั้งเป็นอำเภอพญาไท ใน พ.ศ. 2509

ภายหลังได้มีการรวมจังหวัดธนบุรีและจังหวัดพระนคร เป็นนครหลวงกรุงเทพธนบุรี และเปลี่ยนเป็นกรุงเทพมหานครในเวลาต่อมา ซึ่งแบ่งพื้นที่ออกเป็นเขตและแขวงแทนอำเภอและตำบล อำเภอดุสิตจึงได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็น **เขตดุสิต** มีหน่วยการปกครองย่อย 6 แขวง

ต่อมา ในพื้นที่เขตดุสิตมีประชากรเพิ่มมากขึ้นและยังมีพื้นที่กว้างขวาง ดังนั้น เพื่อให้หน่วยงานราชการสามารถดูแลได้อย่างรวดเร็วและทั่วถึง กรุงเทพมหานครจึงได้จัดตั้งสำนักงานเขตดุสิต สาขา 1 รับผิดชอบแขวงบางซื่อ ซึ่งได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยตั้งเป็นเขตบางซื่อ ในวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532

## การแบ่งเขตการปกครอง
เขตดุสิตแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 5 แขวง ได้แก่

## ประชากร

## การคมนาคม
**ถนน**

* ถนนประชาราษฎร์ สาย 1
* ถนนทหาร
* ถนนประดิพัทธิ์
* ถนนสามเสน
* ถนนอำนวยสงคราม
* ถนนเศรษฐศิริ
* ถนนนครไชยศรี
* ถนนสุโขทัย
* ถนนราชวิถี
* ถนนศรีอยุธยา
* ถนนเพชรบุรี
* ถนนพิษณุโลก 
* ถนนนครสวรรค์
* ถนนอู่ทองนอก
* ถนนอู่ทองใน
* ถนนราชดำเนินนอก
* ถนนนครราชสีมา
* ถนนขาว
* ถนนสวรรคโลก
* ถนนเทอดดำริ
* ถนนพระรามที่ 5
* ถนนหลานหลวง
* ถนนลูกหลวง
* ถนนเตชะวณิช  
* ถนนเขียวไข่กา

สะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยามี 1 สะพาน คือ
* สะพานกรุงธนบุรี (ซังฮี้) เชื่อมระหว่างเขตดุสิตกับเขตบางพลัด
thumb|ที่หยุดรถไฟยมราช

**รถไฟ**
* ทางรถไฟสายเหนือ โดยถือเป็นแนวเส้นแบ่งเขตระหว่างเขตดุสิตกับเขตราชเทวีและเขตพญาไท มีสถานีรถไฟจิตรลดา หรือสถานีรถไฟหลวงจิตรลดา ตั้งอยู่ในพื้นที่แขวงสวนจิตรลดา เขตดุสิต แต่เป็นสถานีพิเศษที่ไม่ได้เปิดใช้เป็นการทั่วไป โดยจะใช้ที่หยุดรถโรงพยาบาลรามาธิบดีเป็นจุดโดยสารแทน และยังมีสถานีสามเสนตั้งอยู่ในแขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต นอกจากนั้นยังมีที่หยุดรถไฟยมราช ตั้งอยู่ในแขวงสวนจิตรลดา เขตดุสิต
* รถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม (เตาปูน–ราษฎร์บูรณะ–ครุใน) กำลังก่อสร้าง

**ทางน้ำ**
อาศัย แม่น้ำเจ้าพระยา ในการคมนาคมและสัญจร

## สถานที่สำคัญ
[right|thumb|300px|[พระที่นั่งวิมานเมฆ]]
[thumb|300px|[พระที่นั่งอนันตสมาคม|left]]

### วัง
* พระราชวังดุสิต ซึ่งมีพระบรมรูปทรงม้า อยู่ที่ พระลานพระราชวังดุสิต หรือที่เรียกกันว่า "ลานพระรูป" และมีพระที่นั่งและพระตำหนักหลายองค์ในบริเวณพระราชวังดุสิต ที่สำคัญ อาทิ พระที่นั่งอนันตสมาคม พระที่นั่งวิมานเมฆ พระที่นั่งอัมพรสถาน และ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน
ซึ่งพระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ปัจจุบันเป็นที่ประทับประจำของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี
* วังศุโขทัย ปัจจุบันเป็นที่ประทับของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา และเคยเป็นที่ประทับของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 ซึ่งสวรรคตเมื่อปี พ.ศ. 2527
* วังสวนกุหลาบ
*วังปารุสกวัน ปัจจุบันเป็นที่ทำการสำนักข่าวกรองแห่งชาติ
*วังจันทรเกษม ปัจจุบันเป็นที่ทำการกระทรวงศึกษาธิการ
*วังกรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ ปัจจุบันอยู่ในมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร
*วังกรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ปัจจุบันอยู่ในมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร วิทยาเขตเทเวศร์
*สวนสุนันทา ปัจจุบันเป็นมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
*วังกรมหมื่นมหิศรราชหฤทัย ปัจจุบันเป็นที่ตั้งคณะพยาบาลศาสตร์เกื้อการุณย์ มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
*วังกรมหมื่นทิวากรวงศ์ประวัติ ปัจจุบันเป็นมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช

### สถานที่ทำการรัฐบาล และหน่วยงานราชการ
* สำนักพระราชวัง
* ทำเนียบรัฐบาล
* สำนักนายกรัฐมนตรี (ประเทศไทย)
* สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี
* สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี
* สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี
* สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ
* สำนักข่าวกรองแห่งชาติ
* สัปปายะสภาสถาน
* รัฐสภาไทย
* สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร
* สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา
* สถานีวิทยุกระจายเสียงรัฐสภา
* สถานีวิทยุโทรทัศน์รัฐสภา
* บ้านพิษณุโลก
* บ้านมนังคศิลา
* หอสมุดแห่งชาติ
* กระทรวงศึกษาธิการ
* กองบัญชาการกองทัพภาคที่ 1 กองทัพบก
* กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ (พล. 1 รอ.) กองทัพภาคที่ 1 กองทัพบก
* สถานีวิทยุกระจายเสียงกองทัพบก กองพลที่ 1 รักษาพระองค์
* กรมการทหารสื่อสาร
* กรมการขนส่งทหารบก
* กองพลทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน
* กรมสรรพาวุธทหารบก
* กรมสวัสดิการทหารบก (สก.ทบ.)
* กรมสรรพสามิต
* กองบัญชาการตำรวจนครบาล (บช.น.)
* กองบังคับการตำรวจนครบาล 1 (บก.น.1)
* สถานีตำรวจนครบาลสามเสน
* สถานีตำรวจนครบาลดุสิต
* สถานีวิทยุกระจายเสียงกองทัพบก ศูนย์การทหารม้า ยานเกราะ 
* สถานีวิทยุกระจายเสียงกองทัพบก จเรทหารสื่อสาร (จส.) กรมการทหารสื่อสาร
* สถานีวิทยุกระจายเสียงกองทัพบก กรมการขนส่งทหารบก
* สถานีวิทยุกระจายเสียงกองทัพบก กองพลทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน
* สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
* สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา
* สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา
* กรมส่งเสริมการเรียนรู้
* สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา
* สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา
*สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน
* พรรคชาติไทยพัฒนา
* หน่วยราชการในพระองค์
* วังลดาวัลย์ (สำนักงานพระคลังข้างที่)
* มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
* กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น
* กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย

### ศาสนสถาน
[right|thumb|300px|[วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม]]

#### ศาสนสถานในศาสนาพุทธ
* วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม
* วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร
* วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร
* วัดราชผาติการามวรวิหาร

* วัดโบสถ์สามเสน 
* วัดแก้วฟ้าจุฬามณี 
* วัดจอมสุดาราม 
* วัดจันทรสโมสร 
* วัดธรรมาภิรตาราม 
* วัดน้อยนพคุณ 
* วัดประชาระบือธรรม 
* วัดสวัสดิ์วารีสีมาราม 
* วัดใหม่ทองเสน 
* วัดอัมพวัน 
* วัดประสาทบุญญาวาส 
* วัดสุคันธาราม 

* วัดสมณานัมบริหาร 

#### ศาสนสถานในศาสนาคริสต์
* วัดนักบุญฟรังซีสเซเวียร์
* โบสถ์คอนเซ็ปชัญ

### โรงเรียน
*
* โรงเรียนวัดน้อยนพคุณ
* โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร
* โรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย
* โรงเรียนจิตรลดา พระที่นั่งอุดรภาค
* โรงเรียนเซนต์คาเบรียล
* โรงเรียนเซนต์ฟรังซีสซาเวียร์คอนแวนต์
* โรงเรียนวัดราชาธิวาส
* โรงเรียนราชวินิต มัธยม
* โรงเรียนราชินีบน
* โรงเรียนราชวินิต
* โรงเรียนพันธะวัฒนา
* โรงเรียนพันธะศึกษาพิทยา
* โรงเรียนทีปังกรวิทยาพัฒน์ (วัดโบสถ์)
* โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา 
* โรงเรียนสาธิตละอออุทิศ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
* โรงเรียนกันตะบุตร
* โรงเรียนวัดราชผาติการราม

### มหาวิทยาลัย และวิทยาลัย
* มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
* มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
* มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
* วิทยาลัยทันตแพทย์นานาชาติ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
* มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร วิทยาเขตเทเวศร์
* มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร วิทยาเขตโชติเวช
* มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร วิทยาเขตพณิชยการพระนคร
* มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร วิทยาเขตชุมพรเขตอุดมศักดิ์
* วิทยาลัยเทคโนโลยีจิตรลดา
* วิทยาลัยอาชีวศึกษาอาชีวศิลป์
* วิทยาลัยเทคโนโลยีวิมลบริหารธุรกิจ
* วิทยาลัยเทคโนโลยีพณิชยการสามเสน

### สวนและพิพิธภัณฑ์
right|thumb|300px|อุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
*พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ช้างต้น 
*อุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์สำนักงานเขตดุสิต 
* แผนที่เขตดุสิต 
 

## อ้างอิง