ฎีกาออกศึก

***ฎีกาออกศึก*** หรือ ***ชูชือเปี่ยว*** () หมายถึงฎีกาสองฉบับที่เขียนโดยจูกัดเหลียง อัครมหาเสนาบดีแห่งรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน จูกัดเหลียงถวายฎีกาให้เล่าเสี้ยน จักรพรรดิองค์ที่สองของจ๊กก๊ก *ฎีกาออกศึก*ฉบับแรกถวายในปี ค.ศ. 227 ก่อนที่จูกัดเหลียงจะเริ่มดำเนินการการบุกขึ้นเหนือครั้งแรกกับรัฐวุยก๊กที่เป็นรัฐอริของจ๊กก๊ก *ฎีกาออกศึก*ฉบับหลัง คาดว่าน่าจะถวายในปี ค.ศ. 228 ก่อนที่จูกัดเหลียงจะยกทัพบุกเหนือครั้งที่สอง 

ใจความหลักที่กล่าวถึงใน*ฎีกาออกศึก*ได้แก่เหตุผลของการยกทัพบุกขึ้นเหนือ และคำแนะนำของจูกัดเหลียงที่ทูลถวายพระเจ้าเล่าเสี้ยนเกี่ยวกับวิธีการปกครองรัฐ

*ฎีกาออกศึก*ฉบับหลังเป็นที่ถกเถียงกันถึงเรื่องความน่าเชื่อถือ และนักวิชาการหลายคนเชื่อว่าจูกัดเหลียงไม่ได้เขียนขึ้น

## ''ฎีกาออกศึก''ฉบับแรก
*ฎีกาออกศึก*ฉบับแรกเขียนขึ้นในปี ค.ศ. 227 และบันทึกไว้ในชีวประวัติของจูกัดเหลียงใน*[[จดหมายเหตุสามก๊ก]]*

เวลานั้นนั้น จ๊กก๊กกำลังฟื้นตัวจากความพ่ายแพ้ครั้งก่อนในยุทธการที่อิเหลง ในปี ค.ศ. 222 และจากการการบุกลงใต้เพื่อต่อต้านกองกำลังฝ่ายตรงข้ามในภาคใต้ในปี ค.ศ. 225 จูกัดเหลียงเห็นว่าจ๊กก๊กอ่อนแอ จึงต้องดำเนินกลวิธีแข็งกร้าวต่อศัตรูเพื่อให้จ๊กก๊กคงอยู่ จูกัดเหลียงตัดสินใจเริ่มการบุกขึ้นเหนือต่อต้านรัฐวุยก๊กทางเหนืออันเป็นรัฐคู่อริของจ๊กก๊ก ก่อนออกเดินทัพ จูกัดเหลียงได้เขียน*ฎีกาออกศึก*ฉบับแรก ถึงเล่าเสี้ยนจักรพรรดิแห่งจ๊กก๊ก เพื่ออธิบายเหตุผลของยกทัพบุกเหนือและให้คำแนะนำแก่เล่าเสี้ยนในเรื่องการปกครอง

ซูชื่อ กวีในยุคราชวงศ์ซ่ง แสดงความคิดเห็นใน *เยฺว่เฉฺวียนเซียนเชิงเหวินจี๋ซฺวี่*  (樂全先生文集敘) ว่า *ฎีกาออกศึก (*ฉบับแรก) ของจูกัดเหลียงนั้น "เรียบง่ายและรัดกุม ตรงไปตรงมา แต่ไม่เป็นการดูหมิ่น"

### เนื้อหา
ต่อไปนี้เป็นคำแปลโดยคร่าว ๆ ของ*ฎีกาออกศึก*ฉบับแรก ดูส่วนหมายเหตุสำหรับคำอธิบายเพิ่มเติมของรายละเอียดบางส่วนในเนื้อหา 

## ''ฎีกาออกศึก''ฉบับหลัง
*ฎีกาออกศึก*ฉบับหลังเขียนขึ้นในปี ค.ศ. 228 และไม่ได้บันทึกไว้ใน*จดหมายเหตุสามก๊ก*ฉบับดั้งเดิมโดยตันซิ่ว เมื่อเผย์ ซงจือเขียนอรรถาธิบายจดหมายเหตุสามก๊ก ได้เขียนว่า*ฎีกาออกศึก*ฉบับหลังมาจาก*มั่วจี้* (默記) ที่เขียนโดยจาง เหยี่ยน (張儼) ต่อมาเนื้อความของ*ฎีกาออกศึก*ฉบับหลังได้รวมอยู่ใน*ฮั่นจิ้นชุนชิว* (漢晉春秋) โดยสี จั้วฉื่อ

นักวิชาการหลายคนตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับการประพันธ์ของ*ฎีกาออกศึก*ฉบับหลัง และเชื่อว่าไม่ได้เขียนโดยจูกัดเหลียง นักวิชาการยุคราชวงศ์ชิงชื่อ เฉียน ต้าจัว (錢大昭) แสดงข้อสงสัยของตนในหนังสือ *ซันกั๋วจื่อเปี้ยนอี๋* (三國志辨疑; *ข้อสงสัยต่อจดหมายเหตุสามก๊ก*) ภายหลัง*ฎีกาออกศึก*ฉบับหลังไม่ได้ถูกรวมเป็นส่วนหนึ่งของรวมงานเขียนโดยจูกัดเหลียง และปรากกฏเฉพาะใน*มั่วจี้*โดยจาง เหยี่ยนเท่านั้น นอกจากนี้ลักษณะสำนวนของ*ฎีกาออกศึก*ฉบับหลังยังแตกต่างอย่างมากจาก*ฎีกาออกศึก*ฉบับแรก  *ฎีกาออกศึก*ฉบับหลังมีสำนวนภาษาที่มีลักษณะบีบบังคับ ในขณะที่*ฎีกาออกศึก*ฉบับแรกมีสำนวนภาษาที่จริงใจและถ่อมตนมากกว่า *ฎีกาออกศึก*ฉบับหลังยังรวมถึงการอุปมาและยกตัวอย่างในประวัติศาสตร์ในย่อหน้าที่สามเพื่อกระตุ้นให้ทำสงคราม นอกจากนี้ยังมีความคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับการเสียชีวิตของเตียวจูล่ง เตียวจูล่งเสียชีวิตในปี ค.ศ. 229 แต่ *ฎีกาออกศึก*ฉบับหลังซึ่งอ้างว่าเขียนในปี ค.ศ. 228 ได้กล่าวถึงการเสียชีวิตของเตียวจูล่งแล้ว

### เนื้อหา
ต่อไปนี้เป็นคำแปลโดยคร่าว ๆ ของ*ฎีกาออกศึก*ฉบับหลัง ดูส่วนหมายเหตุสำหรับคำอธิบายเพิ่มเติมของรายละเอียดบางส่วนในเนื้อหา 

## คำกล่าวที่มีชื่อเสียง
วลี "ฮั่นกับโจรกบฏไม่อาจยืนด้วยกัน" () จาก *ฎีกาออกศึก*ฉบับหลัง ใช้เพื่ออธิบายถึงสถานการณ์ที่ขั้วอำนาจสองฝ่ายที่อยู่ตรงข้ามกันไม่สามารถอยู่ร่วมกันได้

อีกวลีหนึ่ง "ทุ่มเทสติปัญญาความสามารถ จนกว่าชีวิตจะหาไม่" () จาก*ฎีกาออกศึก*ฉบับหลัง ภายหลังใช้เพื่ออธิบายถึงความมุ่งมั่นของบุคคลหนึ่งในการพยายามอย่างเต็มที่

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3) *[[สามก๊กจี่]]* (*ซานกั๋วจื้่อ*).
* เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5) *[[อรรถาธิบายสามก๊กจี่]]* (ซานกั๋วจื้อจู้)

## แหล่งข้อมูลอื่น

* ''ฎีกาออกศึกฉบับแรก'' ในวิกิซอร์ซภาษาจีน  
* ''ฎีกาออกศึกฉบับหลัง'' ในวิกิซอร์ซภาษาจีน  
หมวดหมู่:ตำราคลาสสิกจีน
หมวดหมู่:จ๊กก๊ก
หมวดหมู่:วรรณกรรมในยุคสามก๊ก