สมองน้อย

**สมองน้อย**, **เซรีเบลลัม** หรือ **ซีรีเบลลัม** () เป็นบริเวณของสมองที่ทำหน้าที่สำคัญในการประมวลการรับรู้และการควบคุมการสั่งการ เนื่องจากสมองน้อยทำหน้าที่ประสานการควบคุมการสั่งการ จึงมีวิถีประสาทเชื่อมระหว่างสมองน้อยและคอร์เท็กซ์สั่งการของซีรีบรัม (ซึ่งจะส่งข้อมูลไปยังกล้ามเนื้อเพื่อเคลื่อนไหว) และลำเส้นใยประสาทสไปโนซีรีเบลลาร์ (spinocerebellar tract) (ซึ่งทำหน้าที่ส่งข้อมูลการรับรู้อากัปกิริยาจากไขสันหลังกลับมายังสมองน้อย) สมองน้อยทำหน้าที่ประมวลวิถีประสาทต่าง ๆ โดยใช้ข้อมูลเกี่ยวกับตำแหน่งของร่างกายและการเคลื่อนไหวละเอียดที่ส่งกลับเข้ามา

รอยโรคที่เกิดในสมองน้อยไม่ก่อให้เกิดกล้ามเนื้ออ่อนแรงหรือทำให้เกิดอัมพาต แต่จะเกิดความผิดปกติในการส่งข้อมูลกลับซึ่งทำให้เกิดความผิดปกติในการเคลื่อนไหวละเอียด, การรักษาสมดุล, ท่าทางและตำแหน่งของร่างกาย, และการเรียนรู้การสั่งการ การสังเกตของนักสรีรวิทยาในช่วงศตวรรษที่ 18 บ่งชี้ว่าผู้ป่วยที่เกิดความเสียหายที่สมองน้อยจะมีปัญหาในการประสานการสั่งการ (motor coordination) และการเคลื่อนไหว การวิจัยเกี่ยวกับหน้าที่ของสมองน้อยในช่วงต้นถึงกลางศตวรรษที่ 19 จะศึกษาจากรอยโรคและการลองตัดสมองน้อยในสมองของสัตว์ทดลอง นักวิจัยทางสรีรวิทยาได้บันทึกว่ารอยโรคดังกล่าวทำให้สัตว์มีการเคลื่อนไหวที่ผิดปกติ, ท่าเดินเงอะงะ, และกล้ามเนื้ออ่อนแรง จากการสังเกตในช่วงเวลานั้นทำให้เกิดข้อสรุปว่าสมองน้อยเป็นโครงสร้างเกี่ยวกับการควบคุมการสั่งการ อย่างไรก็ตามในการวิจัยสมัยใหม่แสดงว่าสมองน้อยมีหน้าที่ที่หลากหลายกว่าไม่ว่าจะเป็นหน้าที่เกี่ยวกับกระบวนการคิด (ประชาน; cognition) , เช่น ความใส่ใจ, และกระบวนการทางภาษา, ดนตรี, และสิ่งกระตุ้นชั่วคราวอื่นๆ

## ลักษณะโดยทั่วไป
สมองน้อยตั้งอยู่บริเวณด้านหลังเยื้องด้านล่างของศีรษะ (บริเวณสมองส่วนท้าย (rhombencephalon)) ด้านหลังของพอนส์ (pons) และด้านล่างกลีบท้ายทอย (occipital lobe) ของซีรีบรัม สมองน้อยประกอบด้วยเซลล์แกรนูล (granule cell) ขนาดเล็กๆ จำนวนมาก ส่วนนี้จึงมีเซลล์ประสาทมากกว่า 50% ของสมองทั้งหมด แต่มีปริมาตรเพียง 10% ของปริมาตรสมองรวม สมองน้อยรับใยประสาทนำเข้ามากถึงประมาณ 200 ล้านใย ในขณะที่เส้นประสาทตา (optic nerve) ประกอบด้วยใยประสาทเพียงหนึ่งล้านใย

สมองน้อยแบ่งออกเป็นครึ่งซ้ายและขวาเช่นเดียวกับซีรีบรัม และแบ่งออกเป็นกลีบย่อยๆ 10 กลีบ การเรียงตัวของเซลล์ประสาทในสมองน้อยมีลักษณะเป็นแบบเดียวกันทั้งหมด คือเชื่อมต่อเป็นชุดของวงจรในแนวตั้งฉาก การเรียงตัวเป็นแบบเดียวกันดังกล่าวทำให้ง่ายต่อการศึกษาวงจรประสาท 

เซลล์ประสาทสองประเภทที่มีบทบาทโดดเด่นในวงจรสมองน้อยคือ เซลล์เปอร์กินเจ(Purkinje cells) และ เซลล์แกรนูล(granule cell) เซลล์เปอร์กินเจควบคุมการแสดงผลของสมองน้อยโดยยับยั้งจากการยิงของนิวเคลียสลึก ความผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับเซลล์เปอร์กินเจ มักจะมีผลเสียต่อการเคลื่อนไหวของผู้ป่วยได้ เซลล์แกรนูลคือหนึ่งในเซลล์ประสาทที่เล็กที่สุดในสมองน้อย เซลล์แกรนูลรับเส้นประสาททั้งหมดจาก mossy fibre

## การเจริญพัฒนาและวิวัฒนาการ
[right|thumb|300px|ภาพวาดของ[เซลล์ (ชีววิทยา)|เซลล์ภายในสมองน้อยของไก่ โดย ซานเตียโก รามอน อี กาคาล]]
ระหว่างช่วงต้นของการเจริญของเอ็มบริโอ สมองจะเริ่มแบ่งออกเป็น 3 ส่วนหรือปล้อง ได้แก่ สมองส่วนหน้า (prosencephalon) , สมองส่วนกลาง (mesencephalon) , และสมองส่วนท้าย (rhombencephalon) สมองส่วนท้ายจะเป็นปล้องที่อยู่ท้ายที่สุดซึ่งจะเจริญไปเป็นสมองน้อย ส่วนนี้จะเจริญโดยพัฒนาเป็นกระเปาะ 8 อัน เรียกว่า **รอมโบเมียร์** (rhombomere) สมองน้อยจะเจริญมาจากรอมโบเมียร์ 2 อันที่อยู่ตรงแผ่นเอลาร์ (alar plate) ของนิวรัล ทูบ (neural tube) ซึ่งเป็นท่อที่จะเจริญไปเป็นสมองและไขสันหลัง 

## ภาพอื่นๆ

 Image:Illu cerebrum lobes.jpg|Lobes
 Image:Illu_diencephalon.jpg|Diencephalon
 Image:Gray677.png|Scheme showing the connections of the several parts of the brain. 
 Image:Gray702.png|Upper surface of the cerebellum.
 Image:Gray703.png|Under surface of the cerebellum.
 Image:Gray704.png|Sagittal section of the cerebellum, near the junction of the vermis with the hemisphere. 
 Image:Gray705.png|Dissection showing the projection fibers of the cerebellum.
 Image:Gray708.svg|Scheme of roof of fourth ventricle. The arrow is in the foramen of Majendie. 
 Image:Gray745.png|Dissection showing the course of the cerebrospinal fibers.
 Image:Gray768.png|Diagram showing the positions of the three principal subarachnoid cisternæ.
 Image:Human cerebellum anterior view description.JPG|Human cerebellum anterior view
 Image:Human brain midsagittal view description.JPG|Human brain midsagittal view


## ดูเพิ่ม

* แอ่งกะโหลกหลัง
* สมอง
* ระบบประสาทกลาง
* รายชื่อบริเวณของสมองมนุษย์

## แหล่งข้อมูลอื่น
* A worldwide list of 
* Cerebellum and timing at University of California, Berkeley
* Cerebellum and multiple sclerosis at mult-sclerosis.org
* Basal ganglia and cerebellum  at Washington University in St. Louis
* "The Treasure at the Bottom of the Brain”  at newhorizons.org
* Cerebellum images  at About.com
* 
* Histological section of primate cerebellum  at University of Birmingham
* Cerebellum and Motor Control , Neurophysiology Lecture Site, Ronald E. Young, Ph.D., University of West Indies, Mona.

## หนังสืออ่านเพิ่มเติม

* Ito M. *Cerebellum and Neural Control*. New York: Raven Press; 1984. ISBN 0-89004-106-7
* Kandel ER, Schwartz JH, Jessell TM. *[[Principles of Neural Science]]*, 4th ed. McGraw-Hill, New York (2000). ISBN 0-8385-7701-6
* Llinás, R, Sotelo C. *The Cerebellum Revisited*. New York: Springer; 1992. ISBN 0-387-97693-0
* Parent A, Carpenter MB. *Carpenter's Human Neuroanatomy*. 9th ed. Philadelphia: Williams and Wilkins; 1995. ISBN 0-683-06752-4


## อ้างอิง


หมวดหมู่:ประสาทกายวิภาคศาสตร์
หมวดหมู่:ระบบประสาทกลาง