อำเภอม่วงสามสิบ

**ม่วงสามสิบ ** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุบลราชธานี  ** **เดิมคือ "บ้านที" พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯให้ยกฐานะขึ้นเป็นเมือง "เกษมสีมา" ขึ้นตรงต่อเมืองอุบลราชธานี ตั้งแต่ปี พ.ศ.2425 จนถึงคราวปรับปรุงการปกครองครั้งใหญ่ระหว่างปี พ.ศ.2443-2445 เมืองเกษมสีมาถูกลดฐานะลงเป็นอำเภอ ต่อมาปี พ.ศ.2452 ทางราชการได้รวมอำเภอเกษมสีมากับอำเภออุตรูปลนิคม (ซึ่งอยู่ใกล้เคียง) เข้าด้วยกัน เรียกชื่อใหม่ว่า "อำเภออุตรอุบล" แต่ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอ "ม่วงสามสิบ" ตามชื่อของหมู่บ้านดั้งเดิมจนถึงปัจจุบัน  ** **ที่มาของคำว่า "ม่วงสามสิบ" มีเรื่องเล่าขานกันมา 3-4 ประการ คือ 

1. พ่อค้าวัวได้ต้อนวัวมาพักอยู่ที่หมู่บ้านที่มีต้นมะม่วงและผลมะม่วงสุกหล่นเกลื่อนอยู่ใต้ต้น วัวจึงอาศัยมะม่วงสุกกินแทนหญ้าหมดไป 30 ผล บ้านนี้จึงได้ชื่อว่า "บ้านม่วงสามสิบ" 

2. ที่หมู่บ้านนี้เคยมีการจัดการแข่งขันกินมะม่วงคนที่ชนะเลิศกินได้ถึง 30 ผล จึงได้ตั้งชื่อบ้านนี้ว่า "ม่วงสามสิบ" 

3. พ่อค้าวัวต้อนวัวมาค้างแรมที่หมู่บ้านนี้แล้วได้ถ่ายมูลไว้ ต่อมามูลวัวได้งอกออกเป็นต้นมะม่วง 30 ต้น บ้านนี้จึงได้ชื่อว่า "ม่วงสามสิบ" 

4. ในปี พ.ศ.2459 นายอำเภอเกษมสีมา ได้อพยพหาแหล่งที่ตั้งอำเภอใหม่ และได้มาพบบริเวณที่ร่มรื่นอุดมสมบูรณ์ โดยเฉพาะมีต้นมะม่วงขึ้นรวมอยู่ถึง 30 ต้น จึงได้ตั้งชื่อหมู่บ้านขึ้นโดยให้ชื่อว่า "บ้านม่วงสามสิบ"

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอม่วงสามสิบตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอหัวตะพาน อำเภอลืออำนาจ และอำเภอพนา (จังหวัดอำนาจเจริญ)
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอพนา (จังหวัดอำนาจเจริญ) และอำเภอเหล่าเสือโก้ก  
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอเมืองอุบลราชธานีและอำเภอเขื่องใน 
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอหัวตะพาน (จังหวัดอำนาจเจริญ) และอำเภอเขื่องใน 

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอม่วงสามสิบแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 14 ตำบล 158 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอม่วงสามสิบประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 15 แห่ง ได้แก่
* **เทศบาลตำบลม่วงสามสิบ** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลม่วงสามสิบ
* **องค์การบริหารส่วนตำบลม่วงสามสิบ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลม่วงสามสิบ (นอกเขตเทศบาลตำบลม่วงสามสิบ)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเหล่าบก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเหล่าบกทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลดุมใหญ่ ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดุมใหญ่ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองช้างใหญ่ ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองช้างใหญ่ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองเมือง ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองเมืองทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเตย ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเตยทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลยางสักกระโพหลุ่ม ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยางสักกระโพหลุ่มทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองไข่นก ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองไข่นกทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองเหล่า ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองเหล่าทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองฮาง ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองฮางทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลยางโยภาพ ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยางโยภาพทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลไผ่ใหญ่ ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไผ่ใหญ่ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลนาเลิง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาเลิงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลโพนแพง ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโพนแพงทั้งตำบล

## โรงเรียนในอำเภอ
* วิทยาลัยเทคโนโลยีธัญลักษณ์
* โรงเรียนเบญจธัญพิทยา
* โรงเรียนกวดวิชาลีนวัฒน์วิทยา
* โรงเรียนม่วงสามสิบ (อำนวยปัญญา)
* โรงเรียนดงยางวิทยาคม
* โรงเรียนไผ่ใหญ่ศึกษา
*โรงเรียนม่วงสามสิบอัมพวันวิทยา
* โรงเรียนบ้านพิณโท
* โรงเรียนพิมพ์ประภาสงเคราะห์
* โรงเรียนชุมชนบ้านหนองขุ่น
* โรงเรียนบ้านน้ำอ้อมผักระย่า
* โรงเรียนบ้านสองห้อง คุรุราษฎร์สามัคคี
* โรงเรียนบ้านสร้างมิ่ง


ม่วงสามสิบ