ปรัชญากับวรรณกรรม

**ปรัชญากับวรรณกรรม**  เป็นศาสตร์ที่เกี่ยวกับการรักษาวรรณกรรมของนักปรัชญาและตัวบททางปรัชญา (วรรณกรรมของปรัชญา) และการรักษาปัญหาทางปรัชญาที่ได้รับการสนับสนุนจากวรรณกรรม (ปรัชญาของวรรณกรรม) 
[thumb| ''ผลงาน The Clouds'' โดย [อริสโตฟานเนส นำเสนอรูปปั้นของโสกราตีส ]]

## ปรัชญาของวรรณกรรม
ปรัชญาวรรณกรรมเป็นสาขาหนึ่งของสุนทรียศาสตร์ ซึ่งเป็นปรัชญาสาขาหนึ่งที่ตั้งคำถามว่า "ศิลปะคืออะไร" ปรัชญาสุนทรียะส่วนใหญ่มุ่งเน้นไปที่ศิลปะพลาสติกหรือดนตรีเป็นหลัก อย่างไรก็ตามด้วยค่าใช้จ่ายของวาทศิลป์ ในความเป็นจริงการอภิปรายในประเด็นปรัชญาสุนทรียะแบบดั้งเดิมนั้นพยายามที่จะกำหนดเกณฑ์ของคุณภาพงานศิลป์ที่ไม่สนใจต่อเนื้อหา เนื่องจากงานวรรณกรรมเกือบทั้งหมดประกอบด้วยเนื้อหาทางความคิดเป็นหลัก ทฤษฎีสุนทรียศาสตร์ที่ยึดโยงอยู่กับคุณภาพตามรูปแบบบริสุทธิ์มีแนวโน้มที่จะมองข้ามวรรณกรรม 

การมีอยู่ของเรื่องเล่า ทำให้เกิดประเด็นทางปรัชญา ในเรื่องเล่าผู้ประพันธ์สามารถรวบรวมและผู้อ่านก็จะจินตนาการนึกภาพตาม ทั้งตัวละครในบันเทิงคดีที่เป็นมนุษย์ รวมไปถึงสิ่งมีชีวิตหรือเทคโนโลยีที่น่าอัศจรรย์ ความสามารถของจิตใจมนุษย์ที่จะจินตนาการและความรู้สึกร่วมทางประสบการณ์ ตัวละครในบันเทิงคดีเหล่านี้ก็เผยให้เห็นถึงธรรมชาติของจิตใจมนุษย์ นวนิยายบางเรื่องอาจถูกมองว่าเป็นการทดลองทางความคิดในด้านจริยศาสตร์ ซึ่งอธิบายถึงตัวละครในนวนิยายซึ่งประกอบไปด้วยแรงจูงใจ การกระทำและผลที่ตามมาจากการกระทำของพวกเขา ในแง่นี้นักปรัชญาบางคนได้เลือกรูปแบบการบรรยายที่หลากหลายเพื่อสอนปรัชญาของพวกเขา (*ดูด้านล่าง*) 

### วรรณกรรมและภาษา
ยกตัวอย่าง เช่น พลาโต เชื่อว่าวัฒนธรรมทางวรรณกรรมและเนื้อเพลงของเพลงป๊อป ก็มีอิทธิพลอย่างมากต่อมุมมองด้านจริยธรรมของผู้บริโภค  ในผลงาน *[[อุตมรัฐ|The Republic]]* พลาโตแสดงความเป็นปรปักษ์ต่อเนื้อหาของวัฒนธรรมทางวรรณกรรมในยุคของเขาอย่างรุนแรง และสนับสนุนการเซ็นเซอร์วรรณกรรมที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในสังคมยูโทเปียของเขา 

อย่างไรก็ตามเมื่อไม่นานมานี้นักปรัชญาสายต่าง ๆ ความแตกต่างกันและเป็นมิตรในการเข้าถึงวรรณกรรม นับแต่ผลงานของนักประสบการณ์นิยมชาวอังกฤษ และ อิมมานูเอล ค้านท์ ในช่วงปลายศตวรรษที่ 18 ปรัชญาตะวันตกได้หมกมุ่นอยู่กับคำถามพื้นฐานของญาณวิทยา : คำถามของความสัมพันธ์ระหว่าง แนวคิดในจิตใจมนุษย์และโลกที่ดำรงอยู่นอกจิตใจ ซึ่งในความเป็นจริงแล้วมีการดำรงอยู่ของโลกใบนี้จริง ๆ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาปัญหาทางญาณวิทยาเหล่านี้ได้เปลี่ยนไปเป็นการอภิปรายอย่างแพร่ขยายเกี่ยวกับคำ และความหมาย ในความเป็นจริงภาษาสามารถเป็นสะพานเชื่อมอุปสรรรคระหว่างจิตใจได้หรือไม่? กลุ่มของปัญหานี้เกี่ยวข้องกับความหมายของภาษาและงานเขียน บางครั้งก็นำมาอธิบายในนามของ *การหักเหทางภาษา* 

ด้วยเหตุนี้เทคนิคและเครื่องมือที่พัฒนาขึ้นสำหรับการวิจารณ์วรรณกรรม และ ทฤษฎีวรรณกรรม จึงมีความโดดเด่นมากขึ้นในกระแสปรัชญาตะวันตกในสมัยศตวรรษที่ 20 ตอนปลาย นักปรัชญาแต่ละสาขาต่างก็ให้ความสนใจกับวรรณกรรมมากกว่าคนรุ่นก่อน   บางคนพยายามที่จะตรวจสอบคำถามว่าในความเป็นจริงแล้ว เป็นไปได้จริง ๆ หรือที่จะใช้คำในการสื่อสาร    มีความเป็นไปได้สำหรับความหมายของผู้เขียนที่ตั้งใจจะสื่อสารโดยตรงกับผู้อ่าน บางคนพยายามใช้ผลงานวรรณกรรมเป็นตัวอย่างของวัฒนธรรมร่วมสมัยและพยายามเปิดเผยทัศนคติจากจิตไร้สำนึกที่พวกเขาได้แสดงออกมาอยู่ในผลงานเหล่านี้วัตถุประสงค์เพื่อการวิจารณ์ทางสังคม

### ความจริงของนิยาย
ผลงานวรรณกรรมยังก่อให้เกิดปัญหาเกี่ยวกับความจริงและปรัชญาภาษา ในความเห็นที่มีการศึกษา  อย่างน้อยเป็นเรื่องจริงที่มีบุคคลที่มีชื่อเสียงโด่งดังอย่าง *[[เชอร์ล็อก โฮมส์|เชอร์ล็อค โฮมส์]] อาศัยอยู่ในกรุงลอนดอน* (ดู 'ความจริงในนิยาย' ของ David Lewis, American Philosophyical Quarterly, Vol. 15. ฉบับที่ 1, มกราคม 1978) นอกจากนี้ยังถือว่าเป็นความจริงที่ *[[ซามูเอล พีพส์]] อาศัยอยู่ในลอนดอน* กระนั้นเชอร์ล็อค โฮมส์ก็ไม่เคยมีตัวตนจริง ๆ ในที่ไหนสักแห่งเลย  เขาเป็นเพียงตัวละครในนวนิยาย ซามูเอล พีพส์ กลับถูกตัดสินว่าเป็นมีตัวตนจริง ๆ ความสนใจร่วมสมัยในโฮมส์และพีพส์ มีความคล้ายคลึงกันมาก เหตุผลเดียวที่ทำให้ใคร ๆ ก็รู้จักชื่อของพวกเขาเป็นเพราะความสนใจในการอ่านเกี่ยวกับการกระทำและคำพูดของพวกเขา ข้อความทั้งสองนี้จะปรากฏเป็นคำสั่งที่แตกต่างกันสองแห่งของความจริง ปัญหาอีกประการหนึ่งที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับค่าความจริงของข้อความเกี่ยวกับโลกสมมุติและตัวละครที่สามารถบอกเป็นนัยได้ แต่ไม่มีที่ใดกล่าวถึงพวกเขาในแหล่งข่าวสำหรับความรู้ของเรา  เช่น เชอร์ล็อค โฮมส์ *(Sherlock Holmes) มีเพียงหัวเดียว* หรือ *เชอร์ล็อค โฮมส์ไม่เคยเดินทางไปดวงจันทร์*

## วรรณกรรมของปรัชญา

### บทกวีเชิงปรัชญา
กวีจำนวนหนึ่งได้เขียนบทกวีเกี่ยวกับปรัชญา นักปรัชญาที่สำคัญบางคนได้แสดงหลักปรัชญาของพวกเขาในบทกวี อย่างเช่น ทฤษฎีการกำเนิดจักรวาลของเฮสิโอด และผลงาน *[[De Rerum Natura |De Rerum Natura]]* ของ ลูเครเทียส เป็นบทกวีเชิงปรัชญาที่สำคัญ มหากาพย์บางประเภท ก็ใช้สอนปรัชญา ฤๅษีวยาสได้บรรยาย *[[มหากาพย์มหาภารตะ]]* ของอินเดียโบราณเพื่อสอนปรัชญาอินเดียและปรัชญาฮินดู โฮเมอร์ได้นำเสนอคำสอนเชิงปรัชญาบางด้านในมหากาพย์ *[[โอดิสซีย์]]* ของเขา 

นักปรัชญาตะวันออกจำนวนมากได้อธิบายความคิดในรูปแบบกวี นักปรัชญาที่สำคัญ ได้แก่

* ฤๅษีวยาส 
* เหล่าจื่อ 
* ญาลาลลัดดิน มุฮัมมัด รูมี 
* โอมาร์ คัยยาม 
* Nizami Ganjavi 
* เช สะดี 
* ฮาฟิซ ชิราซี 
* มูฮัมหมัด อิคบาล 
* มัทสึโอะ บะโช 
* Farid ud-Din Attar 
* Salah Abd El-sabur 
* มาห์มุด ดาร์วิช 
* Karim Elsaiad 

กวีปรัชญาชาวตะวันตกที่มีชื่อเสียง ได้แก่

* Samuel Taylor Coleridge
* St. John of the Cross
* T. S. Eliot
* Hildegard von Bingen
* โฮเมอร์
* G. K. Chesterton
* จอห์น มิลตัน
* Percy Bysshe Shelley
* James Wright
* Marianne Moore
* ปาโบล เนรูดา
* William Carlos Williams
* Mary Oliver
* Rainer Maria Rilke
* Leslie Marmon Silko
* Robert Creeley
* Fernando Pessoa
* เซอเรน เคียร์เคอกอร์
* ฟรีดริช นีทเชอ
* Georges Bataille
* ลูเครเทียส

### บันเทิงคดีเชิงปรัชญา
นักปรัชญาบางคนได้เขียนงานปรัชญาในรูปแบบบันเทิงคดี รวมทั้งนวนิยายและเรื่องสั้น (ดูบทความเพิ่มเติมได้ในบันเทิงคดีเชิงปรัชญา) เรื่องนี้เห็นได้ชัดในวรรณกรรมของปรัชญายุคแรกซึ่งนักปรัชญา เช่น พลาโตได้เขียนบทสนทนาที่มีตัวละครในเรื่องได้อภิปรายในเรื่องปรัชญา; โสกราตีสมักปรากฏเป็นตัวเอกในบทสนทนาของพลาโต และบทสนทนาเป็นหนึ่งในแหล่งความรู้ที่สำคัญเกี่ยวกับความคิดและคำสอนของโสกราตีสซึ่งบางครั้งก็ยากที่จะแยกแยะสถานภาพที่แท้จริงของโสคราตีสออกจากเพลโต นักเขียนชาวคริสเตียนยุคแรกจำนวนมาก รวมถึงนักบุญออกัสติน โบติอุส และ ปีเตอร์ อาเบลาร์ด ได้สร้างบทสนทนา นักปรัชญาสมัยใหม่ตอนต้นหลายคน เช่น จอร์จ เบิร์กลีย์ และ เดวิด ฮิวม์ ได้เขียนงานประเภทนี้เป็นครั้งคราว 

นักปรัชญาคนอื่นอาศัยเรื่องเล่าเพื่อถ่ายทอดคำสอนของพวกเขา นักปรัชญาอิสลามคลาสสิกสมัยศตวรรษที่ 12 อย่าง Abubacer (Ibu Tufail) ได้เขียนวรรณกรรมภาษาอาหรับ   *[[ Hayy ibn Yaqdhan |Philosophus Autodidactus]]* เป็นการตอบสนอง *การเชื่อมโยงของนักปรัชญา* ของ อัลเฆาะซาลี  และ Ibn al - Nafis *นักปรัชญาเทววิทยา* ชาวมุสลิมในศตวรรษที่ 13 ได้เขียนผลงานวรรณกรรมเรื่อง *Theologus Autodidactus* ซึ่งเป็นการตอบสนองต่อผลงาน *Philosophus Autodidactus* ของ Abubacer นักปรัชญาชาวเยอรมันอย่าง ฟรีดริช นีทเชอ มักจะกล่าวถึงความคิดของเขาในรูปแบบวรรณกรรมโดยเฉพาะอย่างยิ่งใน *Thus Spoke Zarathustra* ซึ่งเป็นเรื่องราวของคำสอนของศาสนาโซโรอัสเตอร์ มาร์กี เดอ ซาด และ ไอน์ แรนด์ ได้เขียนนวนิยายซึ่งตัวละครทำหน้าที่เป็นกระบอกเสียงสำหรับสถานะทางปรัชญาและปฏิบัติตามให้สอดคล้องกับพวกเขาตามพล็อตเรื่อง George Santayana เป็นนักปรัชญาที่เขียนนวนิยายและบทกวี; ความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครของ Santayana กับความเชื่อของเขานั้นมีความซับซ้อนมาก นักอัตถิภาวนิยม รวมถึงนักเขียนชาวฝรั่งเศสคนสำคัญที่ใช้ผลงานบันเทิงคดีในการถ่ายทอดทัศนะทางปรัชญาซึ่งได้แก่ นวนิยาย *Nausea* และ *No Exit* ของ ฌ็อง-ปอล ซาทร์ และ *The Stranger* ของ อัลแบร์ กามูส์ การผลิตผลงานทั้งหมดของ Maurice Blanchot เจ้าของผลงาน *The Step Not Beyond*, *The Madness of the Day* และ *The Writing of Disaster* ซึ่งถือเป็นงานเขียนที่ขาดไม่ได้สำหรับการรักษาความสัมพันธ์ระหว่างปรัชญากับวรรณกรรม ผลงาน *The Post Card: From Socrates to Freud and Beyond* ของ ฌาค แดร์ริดาก็เช่นกัน 

นักปรัชญาจำนวนหนึ่งมีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญต่อวรรณคดี Arthur Schopenhauer ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลมาจาก ระบบสุนทรียศาสตร์ของโชเปนฮาวด์ บางทีเขาอาจเป็นนักปรัชญาที่มีอิทธิพลมากที่สุดในประวัติศาสตร์วรรณกรรม นวนิยายช่วงหลังของโทมัส ฮาร์ดีกล่าวถึงหัวข้อของ Schopenhauerian บ่อยครั้งโดยเฉพาะในผลงาน *Jude the Obscure* โชเปนฮาวด์ยังมีอิทธิพลสำคัญต่อ โจเซฟ คอนราด อีกด้วย โชเปนฮาวด์มีความเจาะจงน้อยลง แต่มีอิทธิพลอย่างกว้างขวางมากขึ้นในการ ขบวนการลัทธิสัญลักษณ์นิยม ในวงการวรรณกรรมยุโรป ไลโอเนล จอห์นสันยังอ้างถึงสุนทรียศาสตร์ของโชเปนฮาวด์ในเรียงความ *The Cultured Faun* ผลงานทั้งหมดของ ฌาค แดริด้า มีอิทธิพลอย่างมากต่อวงการปรัชญาภาคพื้นทวีปและความเข้าใจบทบาทของวรรณกรรมในสมัยใหม่ 

งานวรรณกรรมอื่น ๆ ที่พิจารณาว่ามีเนื้อหาเชิงปรัชญา ได้แก่

* Abubacer, *[[ Hayy ibn Yaqdhan |Philosophus Autodidactus]]* 
* อัลแบร์ กามูร์, *The Outsider* 
* โจเซฟ คอนราด *[[ Heart of Darkness |หัวใจแห่งความมืด]]* 
* Fyodor Doctoevsky, *Brothers Karamazov* 
* *Fyodor Doctoevsky, [[อาชญากรรมกับการลงทัณฑ์|อาชญากรรมและการลงทัณฑ์]]* 
* Jostein Gaarder, *[[โลกของโซฟี]]* 
* Hermann Hesse, *[[เกมลูกแก้ว|เกมลูกปัดแก้ว]]* 
* James Joyce, *[[ยูลิสซีส|Ulysses]]* 
* Franz Kafka *[[กลาย|The Metamorphosis]]* 
* Milan Kundara, *The Unbearable Lightness of Being* 
* Ibn al-Nafis, *Theologus Autodidactus* 
* โทมัส แมนน์ *[[The Magic Mountain |The Magic Mountain]]* 
* ไอริส เมอร์ด็อก, *[[ทะเลทะเล|The Sea, the Sea]]* 
* Robert M. Pirsig, *[[ Zen และศิลปะการบำรุงรักษารถจักรยานยนต์ |Zen and the Art of Motorcycle Maintenance]]* 
* Marcel Proust, *In Search of Lost Time* 
* วิลเลียม เช็คสเปียร์, *[[แฮมเลต|แฮมเล็ต]]* 
* ลีโอ ตอลสตอย, *[[ความตายของ Ivan Ilyich|The Death of Ivan Ilyich]]* 
* ลีโอ ตอลสตอย, *[[สงครามและสันติภาพ|War and Peace]]* 
* Sergio Troncoso, *[[ ธรรมชาติแห่งความจริง |The Nature of Truth]]* 
* Marguerite Yourcenar, *Memoirs of Hadrian* 

### การเขียนเชิงปรัชญาในฐานะที่เป็นวรรณกรรม
นักปรัชญาจำนวนหนึ่งยังคงอ่านวรรณกรรมเพื่อประโยชน์ทางวรรณกรรมนอกเหนือจากเนื้อหาทางปรัชญา ปรัชญาใน *[[สมาธิ|การทำสมาธิ]]* ของจักรพรรดิโรมัน มาร์กุส ออเรลิอุสซึ่งเป็นลัทธิสโตอิกแบบประยุกต์ แต่การทำสมาธิยังคงอ่านเพื่อการทำงานทางวรรณกรรมของพวกเขาและยังได้รับการทำงานจิตใจของจักรพรรดิอีกด้วย 

ปรัชญาของอาร์ทัวร์  โชเปนฮาวด์ มีชื่อเสียงในด้านคุณภาพและความสามารถในการอ่านร้อยแก้ว เช่นเดียวกับผลงานบางส่วนของ นักประสบการณ์นิยมชาวอังกฤษ เช่น  Locke และ Hume รูปแบบของเซอเรน เคียร์เคอกอร์ นั้นมักถูกมองว่าเป็นศิลปะเชิงกวีที่ดีงามพอ ๆ กับปรัชญา   โดยเฉพาะในผลงาน *Fear and Trembling*  และอื่น ๆ ผลงานของ ฟรีดริช นีทเชอ เช่น *[[ดังนั้นพูด Zarathustra|Thus Spoke Zarathustra]]* ซึ่งมีความคล้ายกับบทกวีร้อยแก้วและมีภาพและการพาดพิงแทนการโต้เถียง

## ปรัชญาในวรรณกรรม

### นักปรัชญาในวรรณกรรม
โสกราตีสปรากฏตัวในบทบาทสมมติเป็นรูปการ์ตูนและเป้าหมายของการเยาะเย้ยในผลงาน *The Clouds* โดยอริสโตฟาเนส  โสกราตีสปรากฏตัวในบทละครที่แขวนด้วยตะกร้าซึ่งเขาได้ให้คำทำนาย เช่น 

: ฉันไม่เคยคิดอะไรมาก่อนเลยเกี่ยวกับปรากฏการณ์บนสวรรค์ถ้าฉันไม่บังคับจิดใจให้สูงขึ้นเพื่อผสมผสานความคิดที่ลึกซึ้งของฉันเข้ากับสิ่งที่พวกเขาชอบ -อากาศ. ถ้าฉันหันความสนใจไปที่สิ่งที่สูงส่งแต่อยู่ที่นั่นบนพื้นดิน ฉันไม่เคยทำการค้นพบน้อยที่สุด สำหรับโลกคุณเห็นดึงความคิดที่ชื้น ๆ ออกมาโดยการบังคับเข้าสู่ตัวมันเอง - กระบวนการเดียวกันจะเกิดขึ้นกับต้นเครสน้ำ 

นักปรัชญาเต๋าในยุคแรกอย่างจวงจื่อได้แสดงความคิดของเขาเป็นหลักผ่านงานวรรณกรรมขนาดสั้น เกร็ดความรู้และนิทาน นักปรัชญาที่สำคัญท่านอื่นในยุคนั้นปรากฏเป็นตัวละครในเรื่องราวเหล่านี้ ทำให้จวงจื่อสำรวจความคิดของพวกเขาอย่างสนุกสนานและได้เทียบเคียงแนวคิดของนักปรัชญาแต่ละท่าน อย่างเช่น เหลาจื่อ, เลี่ยจื่อ, Hui Shi และอื่น ๆ ด้วยตัวเขาเอง สิ่งสำคัญที่สุดในผลงานของเขา คือ การปรากฏตัวของขงจื่อ และสาวกที่โดดเด่นของเขาซึ่งบางครั้งใช้เพื่อบ่อนทำลายความนิยมที่มีต่อความเข้าใจในปรัชญาขงจื่อหรือเพื่อเสริมสร้างความเข้าใจในการใช้ชีวิตด้วยหลักปรัชญาเต๋าด้วยตัวของจวงจื่อเอง 

Jorge Luis Borges อาจจะเป็นนักเขียนนวนิยายแนวปรัชญาในยุคศตวรรษที่ยี่สิบ เขาเขียนเรื่องสั้น *[[การค้นหาของ Averroes|Averroes's Search]]* ที่มีนักปรัชญาอย่าง Averroes เป็นตัวเอก โครงเรื่องของเขาได้ชี้ให้เห็นถึงเรื่องราวของเขาแปลความหมายได้อย่างแม่นยำและเป็นตัวอย่างความคิดของนักปรัชญาที่สำคัญรวมถึง จอร์จ เบิร์กลีย์, อาร์เทอร์ โชเปนฮาวด์ และ เบอร์ทรันด์ รัสเซลล์   เขายังให้ความเห็นเกี่ยวกับบุคคลต่าง ๆ รวมถึง George Dalgarno ด้วย 

ประเด็นสำคัญในนวนิยาย *[[ชื่อของดอกกุหลาบ|The Name of the Rose]]* ของ Umberto Eco เปิดกว้างการค้นพบหนังสือลึกลับที่บรรจุต้นฉบับที่หายสาบสูญของอริสโตเติล นวนิยาย *Foucault's Pendulum* ของ Eco ในช่วงหลัง ได้กลายมาเป็นต้นตำรับของนวนิยายแนวระทึกขวัญ หรือ สืบสวนสอบสวน ที่มีการพาดพิงถึงชื่อของนักคิดทางประวัติศาสตร์  ตัวอย่างนวนิยายประเภทนี้ ได้แก่ *[[รหัสลับดาวินชี]]* ของ แดน บราวน์ และ *[[The Rule of Four (หนังสือ)|The Rule of Four]]* โดย Ian Caldwell และ Dustin Thomason 

นอกจากนี้ Philip K. Dick ผู้ซึ่งมักถูกเปรียบเทียบกับ Borges โดยยกประเด็นทางปรัชญาจำนวนมากในนวนิยายของเขาทุกอย่างตั้งแต่ปัญหาของ Solipsism ไปจนถึงคำถามมากมายเกี่ยวกับการรับรู้และ ความเป็นจริง 

### นักปรัชญาแนวบันเทิงคดี
Jorge Luis Borges แนะนำรูปแบบทางปรัชญาจำนวนมากและนักปรัชญาแนวบันเทิงคดีจำนวนหนึ่งใน เรื่องสั้นของเขา ขบวนการทางปรัชญาแนวบันเทิงคดีเป็นส่วนหนึ่งของหลักฐานที่ปรากฏในเรื่อง *[[Tlön, Uqbar, Orbis Tertius|Tlön, Uqbar, Orbis Tertius]]* และผู้บรรยายนิรนามของเรื่อง *[[ห้องสมุดของบาเบล|Library of Babel]]* ซึ่งอาจเรียกได้ว่าเป็นนักปรัชญาแนวบันเทิงคดี นักเทววิทยาแนวบันเทิงคดีเป็นหัวข้อหนึ่งของเรื่องสั้น *[[ยูดาสสามรุ่น|Three Versions of Judas]]* 

นักปรัชญาแนวบันเทิงคดีได้เกิดขึ้นเป็นครั้งคราวผ่านผลงานของโรเบิร์ต เอ. ไฮน์ไลน์ และ Ray Bradbury ผลงาน *[[เขามาจากดาวอังคาร]]* ของไฮน์ไลน์ ได้ปรากฏข้อความยาวที่อาจถือได้ว่าเป็นผู้สืบทอดบทสนทนาทางปรัชญาแนวบันเทิงคดีของโลกยุคโบราณที่เขียนอยู่ภายในโครงเรื่อง

## ดูเพิ่มเติม

* ศิลปะกับการเมือง 
* การแปลงานวรรณกรรม 
* บทวิจารณ์การแปล 
* ปรัชญาภาษา 
* นวนิยายแนววิทยาศาสตร์ในฐานะที่เป็นการทดลองทางความคิด 

## แหล่งอ้างอิง

* *The Oxford Companion to Philosophy*, Ted Honderich, ed., (Oxford University Press, 1995) 
* Borges, Jorge Luis, *Collected Fictions*, 1998. Translated by Andrew Hurley.  .
* Magee, Bryan, *The Philosophy of Schopenhauer* (Oxford University Press, revised edition, 1977) .

## เชื่อมโยงภายนอก

* Andrew Miller, *[http://www.morris.umn.edu/academic/philosophy/miller-thesis.html The Truth Value of Statements Containing Names of Literary Characters as Subjects]* (2002 thesis)
* *[http://www.bu.edu/wcp/MainLite.htm Philosophy and Literature]* at Paideia Archive
* Philosophy and Literature at Stanford, directed by R. Lanier Anderson and Joshua Landy
* Duke's Center for Philosophy, Arts, and Literature, directed by Toril Moi
หมวดหมู่:สุนทรียศาสตร์