เทือกเขาฮินดูกูช

**เทือกเขาฮินดูกูช** (; ; ) เป็นเทือกเขาในเอเชียกลางและเอเชียใต้ที่มีความยาว  ทางตะวันตกของเทิอกเขาหิมาลัย กินพื้นที่จากอัฟกานิสถานกลางและตะวันออกถึงปากีสถานตะวันตกเฉียงเหนือกับทาจิกิสถานตะวันออกเฉียงใต้ เทือกเขานี้เป็นส่วนหนึ่งของ*ภูมิภาคหิมาลัยฮินดูกูช* (Hindu Kush Himalayan Region, *HKH*) ส่วนตะวันตก; ส่วนบริเวณตอนเหนือที่ปลายด้านตะวันออกเฉียงเหนือ เทือกเขาฮินดูกูชค้ำยันเทือกเขาปามีร์ใกล้จุดที่เป็นชายแดนระหว่างจีน ปากีสถาน และอัฟกานิสถาน จากนั้นเทือกเขาอยู่ในแนวตะวันออกเฉียงใต้ผ่านปากีสถานและอัฟกานิสถาน จุดปลายตะวันออกของฮินดูกูชทางตอนเหนือเชื่อมเข้ากับเทือกเขาการาโกรัม ส่วนทางใต้เชื่อมเข้ากับเทือกเขาขาวใกล้แม่น้ำคาบูล เทือกเขานี้แยกหุบเขาแม่น้ำอามูดาร์ยา (สมัยโบราณเรียก *Oxus*) ทางตอนเหนือจากหุบเขาแม่น้ำสินธุทางตอนใต้ เทือกเขานี้มียอดเขาที่ปกคลุมด้วยหิมะหลายแห่ง โดยยอดเขาที่สูงสุดคือยอดเขาตีริชมีร์ที่มีความสูง  ในอำเภอจิตราล แคว้นแคบาร์ปัคตูนควา ประเทศปากีสถาน

เทือกเขาฮินดูกูชเคยเป็นจุดศูนย์กลางของศาสนาพุทธ โดยเป็นที่ตั้งของพระพุทธรูปแห่งบามียาน พื้นที่และชุมชนที่มีผู้ตั้งรกรากอยู่ในนั้น เป็นที่ตั้งของอารามโบราณ เครือข่ายการค้าที่สำคัญ และนักเดินทางจากเอเชียกลางกับเอเชียใต้ แม้ว่าภูมิภาคส่วนใหญ่มีประชากรส่วนใหญ่เป็นมุสลิมมาหลายศตวรรษ แต่ยังคงมีบางพื้นที่ที่พึ่งเข้ารับอิสลามเมื่อไม่นาน เช่น กาฟีริสถาน ที่ยังคงความเชื่อแบบพหุเทวนิยมโบราณจนกระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 19 ในสมัยจักรวรรดิดูร์รานีที่พื้นที่นี้หันมาเข้ารีตเป็นอิสลามและเปลี่ยนชื่อเป็นนูริสถาน เทือกเขาฮินดูกูชยังเป็นทางผ่านสำหรับการรุกรานในอนุทวีปอินเดีย และยังคงเป็นเส้นทางสำคัญในสงครามร่วมสมัยในอัฟกานิสถาน

## ชื่อ
ชื่อ *Hindu Kush* แบบเปอร์เซียอันแรกสุดเท่าที่ค้นพบ ปรากฏในแผนที่เผยแพร่เมื่อประมาณ ค.ศ. 1000 นักวิชาการสมัยใหม่บางส่วนลบช่องว่างและเรียกเทือกเขานี้เป็น *Hindukush*

### ศัพทมูลวิทยา
ศัพท์ *Hindu Kush* หมายถึง 'ผู้สังหารฮินดู' โดยคำว่า *Kush* เป็นตัวแปรอ่อน (soft variant) ของภาษาอเวสตะว่า 'Kaush' หมายถึง ฆ่าหรือนักฆ่า Nigel Allan รายงานว่า คำว่า *Hindu Kush* มีความหมายสองแบบ คือ 'หิมะระยิบระยับของอินเดีย 'เทือกเขาของอินเดีย' โดยคำว่า *Kush* น่าจะเป็นตัวแปรอ่อนของภาษาเปอร์เซียว่า *Kuh* ('ภูเขา') Allan ระบุว่าฮินดูกูชเป็นแนวพรมแดนสำหรับนักภูมิศาสตร์ชาวอาหรับ ในขณะที่อีกส่วนเสนอแนะว่า ชื่อนี้อาจมาจากภาษาอเวสตะโบราณที่แปลว่า 'ภูเขาน้ำ'

บางครั้งคำนี้สามารถตีความเป็นดินแดนของ Hindkowans (Hindki ในภาษาปาทาน) ในภูมิภาตนี้

*[[Hobson-Jobson]]* พจนานุกรมบริติชในคริสต์ศตวรรษที่ 19 รายงานว่า *Hindukush* อาจเป็นรูปแผลงจากภาษาละตินโบราณว่า *Indicus ([[คอเคซัส]])* รายการกล่าวถึงการตีความครั้งแรกโดยอิบน์ บะฏูเฏาะฮ์ในฐานะทฤษฎีที่ได้รับความนิยมในเวลานั้น แม้ว่าจะมีข้อกังขาก็ตาม

### ชื่ออื่น
ในภาษาพระเวท เทือกเขานี้มีชื่อว่า *upariśyena* และในภาษาอเวสตะเป็น *upāirisaēna* (จากภาษาอิเรเนียนดั้งเดิม **upārisaina*- 'ปกคลุมด้วยจูนิเปอร์') โดยสามารถตีความได้อีกแบบเป็น "เกินเอื้อมนกอินทรี" ในสมัยอเล็กซานเดอร์มหาราช เทือกเขานี้มีชื่อว่า *Caucasus Indicus* (ตรงข้ามกับเทือกเขา Greater Caucasus ที่อยู่ระหว่างทะเลแคสเปียนกับทะเลดำ) และชาวกรีกสมัยเฮลเลนิสต์ในปลายสหัสวรรษที่ 1 ก่อนคริสต์ศักราชเรียกเทือกเขานี้ว่า *Paropamisos* (ดู *[[Paropamisadae]]*)

สารานุกรมและอักขรานุกรมภูมิศาสตร์ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 บางเล่มระบุว่า คำว่า *Hindu Kush* เดิมทีใช้เรียกเฉพาะส่วนยอดของพื้นที่ทางผ่านกุษาณะ ซึ่งหลายเป้นศูนย์กลางของจักรวรรดิกุษาณะในคริสต์ศตวรรษที่ 1

## ชาติพันธุ์วรรณนา
ประชากรในฮินดูกูชก่อนการเข้ามาของอิสลามได้แก่ Shins, Yeshkuns, Chiliss, Neemchas Koli, Palus, Gaware, และ Krammins

## อ้างอิง

### ข้อมูล
; ผลงานที่อ้างอิง

*   (facsimile of the original edition).

## แหล่งข้อมูลอื่น

ฮินดูกูช
หมวดหมู่:ภูเขาในทวีปเอเชีย