ยุคเฮเซ

**ยุคเฮเซ** () เป็นชื่อยุคและชื่อรัชศกของประเทศญี่ปุ่นในรัชสมัยของสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ ตั้งแต่วันที่ 8 มกราคม ค.ศ. 1989 ถึงวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 2019 ซึ่งเป็นวันที่สละราชสมบัติ รัชศกเฮเซเริ่มต้นเมื่อวันที่ 8 มกราคม ค.ศ. 1989 โดยเริ่มนับจากวันที่สมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิลำดับที่ 125 ในวันหลังวันสวรรคตของสมเด็จพระจักรพรรดิฮิโระฮิโตะ พระราชบิดา ตามธรรมเนียมของประเทศญี่ปุ่น สมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะได้รับการขนานพระนามว่า "จักรพรรดิโชวะ" เมื่อวันที่ 31 มกราคม ค.ศ. 1989

ด้วยเหตุนี้ ปี ค.ศ. 1989 จึงนับเป็นศักราชโชวะปีที่ 64 จนถึงวันที่ 7 มกราคม ค.ศ. 1989 และเป็นศักราชเฮเซปีที่ 1 () ตั้งแต่วันที่ 8 มกราคมเป็นต้นไป ยุคเฮเซสิ้นสุดเมื่อวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 2019 (ศักราชเฮเซปีที่ 31) ซึ่งเป็นวันที่มีพระราชพิธีสละราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศของสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ ยุคถัดจากยุคเฮเซคือยุคเรวะ เริ่มต้นในวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 2019 ในเวลาเที่ยงคืนตามเวลาท้องถิ่นญี่ปุ่น ซึ่งเป็นวันที่สมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะขึ้นเถลิงถวัลยราชสมบัติ

## ประวัติและความหมาย
เมื่อวันที่ 7 มกราคม ค.ศ. 1989 เวลา 7.55 น. ตามเวลามาตรฐานญี่ปุ่น โชอิจิ ฟูจิโมริ จางวางใหญ่แห่งสำนักพระราชวังญี่ปุ่นได้ประกาศว่าจักรพรรดิฮิโรฮิโตะเสด็จสวรรคตเมื่อเวลา 6.33 น. ตามเวลามาตรฐานญี่ปุ่นและได้เปิดเผยรายละเอียดเกี่ยวกับพระโรคมะเร็งของพระองค์เป็นครั้งแรก ไม่นานหลังจากการสวรรคตของจักรพรรดิ เคโซ โอบูจิ เลขาธิการใหญ่แห่งสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีญี่ปุ่นในขณะนั้น (ภายหลังเป็นนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น) ได้ประกาศการสิ้นสุดของรัชศกโชวะและประกาศชื่อ "เฮเซ" เป็นชื่อรัชศกใหม่ของจักพรรดิพระองค์ใหม่  

โอบูจิได้อธิบายความของชื่อ "เฮเซ" ว่ามีที่มาจากการนำตัวอักษรจีนมาจากประโยคที่มีความหมายเป็นมงคลจากบันทึกประวัติศาสตร์และปรัชญาของจีนสองเล่ม คือ*[[บันทึกประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่|ฉื่อจี้]]* (史記 *Shǐjì*) และ*[[ชูจิง]]* (書経 *Shūjīng*) ใน*ฉื่อจี้* มีประโยคว่า "内平外成" (*nèi píng wài chéng*; คัมบุง: 内平かに外成る *Uchi tairaka ni soto naru "*สันติสุขทั้งในและนอกดินแดน") ปรากฏในส่วนที่สรรเสริญการปกครองด้วยพระอัจฉริยภาพของพระเจ้าชุ่น จักรพรรดิในตำนานของจีน ใน*ชูจิง* ปรากฏประโยคว่า "地平天成" (*dì píng tiān chéng*; คัมบุง: 地平かに天成る *Chi tairaka ni ten naru*, "สันติสุขทั้งฟ้าดิน") ด้วยการนำความหมายของสองประโยคนี้มารวมเข้าด้วยกัน "เฮเซ" จึงมีความหมายว่า "สันติสุขทุกหนแห่ง" ยุคเฮเซเริ่มต้นทันทีในวันหลังการขึ้นครองราชย์ของสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะเมื่อวันที่ 7 มกราคม ค.ศ. 1989

ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2016 สมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะทรงมีพระราชดำรัสผ่านทางโทรทัศน์ว่าพระองค์กังวลว่าพระชนมายุที่มากขึ้นของพระองค์จะส่งผลทำให้ไม่สามารถปฏิบัติพระราชกรณียกิจได้เต็มที่ เป็นนัยว่าพระองค์มีพระราชประสงค์จะสละราชย์  สภานิติบัญญัติแห่งชาติได้ผ่านร่างกฎหมายเมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2017 ให้สามารถสืบทอดราชบัลลังก์แก่เจ้าชายนารูฮิโตะ พระราชโอรสของสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ ภายหลังจากการประชุมสมาชิกสภาราชวงศ์ นายกรัฐมนตรีชินโซ อาเบะได้ประกาศว่าจะกำหนดให้วันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 2019 เป็นวันสละราชย์ของสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ รัชสมัยของเจ้าชายนารูฮิโตะจะเริ่มขึ้นในวันถัดไป 

## เปลี่ยนปีรัชศก
* **7 มกราคม ค.ศ. 1989** : ปีที่ 65 ในรัชสมัยสมเด็จพระจักรพรรดิฮิโระฮิโตะองค์จักรพรรดิเสด็จสวรรคตเป็นอันสิ้นสุดยุครัชศกโชวะหลังจากนั้นไม่นานได้มีการประกาศนามรัชศกใหม่คือ เฮเซ พร้อมกับการขึ้นสืบราชบัลลังก์ของ เจ้าชายอากิฮิโตะ ที่มกุฎราชกุมาร

* **8 มกราคม ค.ศ. 1989** : เริ่มต้นปีรัชศกใหม่คือรัชศกเฮเซอย่างเป็นทางการ

* **30 เมษายน ค.ศ. 2019** : ปีที่ 31 ในรัชสมัยสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะองค์จักรพรรดิได้สละราชบัลลังก์ให้กับ เจ้าชายนารูฮิโตะ ที่มกุฎราชกุมารเป็นอันสิ้นสุดยุครัชศกเฮเซ

## เหตุการณ์ในยุครัชศกเฮเซ
* **7 มกราคม ค.ศ. 1989** : ปีที่ 65 ในรัชสมัยสมเด็จพระจักรพรรดิฮิโระฮิโตะองค์จักรพรรดิเสด็จสวรรคตด้วยพระโรคมะเร็งหลังจากนั้นไม่นานเจ้าชายอากิฮิโตะพระราชโอรสที่มกุฎราชกุมารพระชนมายุ 55 พรรษาได้ขึ้นสืบราชบัลลังก์ต่อมา

* **31 มกราคม ค.ศ. 1989** : สมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะได้ถวายพระนามใหม่ให้กับอดีตจักรพรรดิฮิโรฮิโตะพระราชบิดาตามนามรัชศกว่า จักรพรรดิโชวะ

* **12 พฤศจิกายน ค.ศ. 1990** : สมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะได้ประกอบพระราชพิธีราชาภิเษกอย่างเป็นทางการ ณ พระราชวังหลวงโตเกียว

* **23 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1991** : สมเด็จพระจักรพรรดิได้ประกอบพระราชพิธีสถาปนาเจ้าชายนารูฮิโตะพระราชโอรสองค์ใหญ่ขึ้นเป็นมกุฎราชกุมาร

* **8 สิงหาคม ค.ศ. 2016** : สมเด็จพระจักรพรรดิได้แสดงพระราชประสงค์ที่จะสละราชบัลลังก์ให้กับเจ้าชายนารูฮิโตะองค์มกุฎราชกุมารต่อสาธารณชนเนื่องจากพระชนมายุที่เพิ่มมากขึ้นและพระพลานามัยที่ไม่แข็งแรง

* **30 เมษายน ค.ศ. 2019** : สมเด็จพระจักรพรรดิได้ประกอบพระราชพิธีสละราชบัลลังก์ให้กับเจ้าชายนารูฮิโตะ ณ พระราชวังหลวงโตเกียว เป็นอันสิ้นสุดยุครัชศกเฮเซจากนั้นในวันรุ่งขึ้นเจ้าชายนารูฮิโตะได้ประกอบพิธีขึ้นทรงราชย์ ณ พระราชวังหลวงโตเกียว

## ตารางเทียบศักราช

## อ้างอิง


หมวดหมู่:ราชวงศ์ญี่ปุ่น
หมวดหมู่:วัฒนธรรมญี่ปุ่น
ฮ