กรมส่งเสริมการเรียนรู้

**กรมส่งเสริมการเรียนรู้** () หรือย่อว่า **สกร.** เป็นส่วนราชการระดับกรม ในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ มีหน้าที่หน้าที่ดูแลรับผิดชอบเกี่ยวกับการจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยในประเทศไทย ยกฐานะมาจากสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย  (กศน.) ในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เดิมก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2483 เป็นกองการศึกษาผู้ใหญ่ และจัดตั้งเป็นกรมครั้งแรก เมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2522 ในชื่อ "กรมการศึกษานอกโรงเรียน" หรือที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายว่า "กศน."

## ประวัติ
### ยุคที่ 1 กองการศึกษาผู้ใหญ่
การศึกษาผู้ใหญ่ เริ่มมีอย่างเป็นทางการในปี 2483 โดยรัฐบาลในขณะนั้น ได้ให้มีการจัดตั้ง **"กองการศึกษาผู้ใหญ่"** สังกัด สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อรับผิดชอบงานการศึกษาผู้ใหญ่โดยตรง และได้ริเริ่มโครงการรณรงค์การรู้หนังสือทั่วประเทศ พร้อมกับประกาศใช้กฎหมายบังคับให้ประชาชนผู้ไม่รู้หนังสือที่มีอายุระหว่าง 20 ถึง 45 ปี เสียค่าเล่าเรียนเป็นรายปี จนกว่าจะพิสูจน์ได้ว่าเป็นผู้รู้หนังสือแล้ว ซึ่งโครงการรณรงค์ดังกล่าวประสบความสำเร็จพอสมควร แต่ต้องหยุดชะงักไปเนื่องจากสงครามโลกครั้งที่ 2

### ยุคที่ 2 กรมการศึกษานอกโรงเรียน
ต่อมา ได้มีการขยายโอกาสการศึกษาผู้ใหญ่อย่างกว้างขวางในช่วงปี 2513-2523 รัฐบาลจึงได้ยกฐานะกองการศึกษาผู้ใหญ่ ขึ้นเป็น **"กรมการศึกษานอกโรงเรียน"** ขึ้น เพื่อจัดการศึกษานอกโรงเรียนสำหรับประชาชนในวันที่ 24 มีนาคม 2522

### ยุคที่ 3 สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
thumb|left|150px|เครื่องหมายราชการเมื่อครั้งเป็นสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย

จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2545 ได้มีการปฏิรูประบบราชการ และมีการยุบรวมกรมต่าง ๆ ของกระทรวงศึกษาธิการจากเดิม 14 กรม เหลือเพียง 5 สำนักงาน ทำให้ กรมการศึกษานอกโรงเรียน ถูกยุบรวมเป็นสำนักงานบริหารงานการศึกษานอกโรงเรียน สังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ต่อมาตามพระราชบัญญัติส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย พุทธศักราช 2551 สำนักฯ จึงปรับภารกิจเป็น **"สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย"** ()

### ยุคปัจจุบัน กรมส่งเสริมการเรียนรู้
กระทั่งวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2566 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ พระราชบัญญัติส่งเสริมการเรียนรู้ พ.ศ. 2566 โดยมีสาระสำคัญคือการยกเลิกพระราชบัญญัติส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย พ.ศ. 2551 และยกฐานะ สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย เป็น **"กรมส่งเสริมการเรียนรู้"** โดยให้มีผลบังคับใช้เมื่อพ้นไป 60 วันหรือตรงกับวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2566

## หน่วยงานในสังกัด
กรมส่งเสริมการเรียนรู้ แบ่งส่วนราชการในกรม ดังนี้
* กลุ่มเลขานุการกรม
* กลุ่มการคลังและสินทรัพย์
* กลุ่มบริหารบุคคลและนิติการ
* กลุ่มพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษา
* กลุ่มส่งเสริมกิจการการศึกษาและเครือข่าย
* กลุ่มยุทธศาสตร์และแผนงาน
* กลุ่มเทคโนโลยีดิจิทัลและสารสนเทศ
* กลุ่มพัฒนาระบบการทดสอบ
* กลุ่มตรวจสอบภายใน
* กลุ่มพัฒนาระบบริหาร
* ศูนย์เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้
** สถานีวิทยุศึกษา
* สถานีวิทยุโทรทัศน์เพื่อการศึกษา
* ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ (ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ เอกมัย)
* สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัด/กรุงเทพมหานคร (77 แห่ง)
** ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอ/เขต (928 แห่ง)
*** ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ตำบล/แขวง (7,435 แห่ง)
*** ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนชาวไทยภูเขา "แม่ฟ้าหลวง" (792 แห่ง)
***  ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนชาวไทยมอแกน
* ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้กลุ่มเป้าหมายพิเศษ
* ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนกาญจนาภิเษก (วิทยาลัยในวัง) 
* ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษารังสิต ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2537 ตั้งอยู่ที่ตำบลธัญบุรี อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี นิทรรศการจัดแสดงในเรื่อง วิทยาศาสตร์ อวกาศ กีฬา สิ่งมีชีวิต พรรณไม้พรรณพืช ท้องฟ้าจำลอง รังสิต ห้องฉายดาวแบบโดมเอียง
* สถาบันส่งเสริมและพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้
* สถาบันการศึกษาทางไกล
* สถาบันการศึกษาและพัฒนาต่อเนื่องสิรินธร
* สถาบันส่งเสริมการเรียนรู้ภาค 5 ภาค (เหนือ, ตะวันออกเฉียงเหนือ, กลาง, ตะวันออก, ใต้)
* ศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์
* ศูนย์ฝึกและพัฒนาอาชีพเกษตรกรรม วัดญาณสังวรารามวรมหาวิหาร อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
* ศูนย์ฝึกวิชาชีพจังหวัดกาญจนบุรี "สามสงฆ์ทรงพระคุณ"
* ศูนย์ฝึกและพัฒนาอาชีพราษฎรไทยบริเวณชายแดน (ศฝช.) (จังหวัดชุมพร เชียงราย ปัตตานี มุกดาหาร สระแก้ว สุรินทร์ อุตรดิตถ์)
* ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา (16 จังหวัด) (กาญจนบุรี ขอนแก่น ตรัง พระนครศรีอยุธยา นครราชสีมา นครศรีธรรมราช นครสวรรค์ ลำปาง สระแก้ว สมุทรสาคร ยะลา อุบลราชธานี)
* ศูนย์วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมเพื่อการศึกษา จังหวัดร้อยเอ็ด
* อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า ณ หว้ากอ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 

หมวดหมู่:กระทรวงศึกษาธิการ (ประเทศไทย)
หมวดหมู่:การศึกษาในประเทศไทย
ส่งเสริมการเรียนรู้
หมวดหมู่:กรมส่งเสริมการเรียนรู้