สนธิสัญญาชิโมโนเซกิ

ยังมีอีกชื่อว่า **สนธิสัญญาหม่ากวาน** () ในประเทศจีน หรือ  ในประเทศญี่ปุ่น เป็นสนธิสัญญาระหว่างจักรวรรดิญี่ปุ่นและประเทศจีนโดยราชวงศ์ชิง ลงนามในชิโมโนเซกิ ประเทศญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 17 เมษายน ค.ศ. 1895 สนธิสัญญานี้ทำให้สงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่หนึ่งสิ้นสุดลง โดยที่ฝ่ายญี่ปุ่นเอาชนะกองทัพบกและกองทัพเรือของจีนอย่างเด็ดขาด สนธิสัญญานี้ลงนามที่โรงแรม โดยเคานต์อิโต ฮิโรบูมิ และไวเคานต์มุตสึ มูเนมิตสึเป็นตัวแทนของญี่ปุ่น และหลี่ หงจางกับหลี่ จิงฟาง ลูกชายของเขา เป็นตัวแทนของจีน

การประชุมสันติภาพเกิดขึ้นระหว่างวันที่ 20 มีนาคม ถึง 17 เมษายน ค.ศ. 1895 และสนธิสัญญานี้เป็นไปตามและแทนที่สนธิสัญญาไมตรีและการค้าจีน-ญี่ปุ่นฉบับ ค.ศ. 1871 ประกอบด้วย 11 มาตรา ซึ่งกำหนดให้ยุติความสัมพันธ์แบบบรรณาการของจีนกับเกาหลี กำหนดให้จีนต้องจ่ายค่าปฏิกรรม 200 ล้านตำลึง และยกไต้หวัน (ฟอร์โมซา), หมู่เกาะเผิงหู (เปสกาดอเรส) และคาบสมุทรเหลียวตงให้แก่ญี่ปุ่น และเปิดเมืองสี่เมือง (ชาชื่อ, ฉงชิ่ง, ซูโจว และหางโจว) เป็นท่าเรือการค้าให้แก่ญี่ปุ่น อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการแทรกแซงสามฝ่ายทางการทูตของรัสเซีย เยอรมนี และฝรั่งเศสเพียงหนึ่งสัปดาห์หลังลงนามในสนธิสัญญา ญี่ปุ่นจึงถอนการอ้างสิทธิ์ในคาบสมุทรเหลียวตงเพื่อแลกกับค่าชดเชยสงครามเพิ่มเติมอีก 30 ล้านตำลึงจากจีน

บรรดานักวิชาการและขุนนางชาวจีนคัดค้านเงื่อนไขที่โหดร้ายของสนธิสัญญาอย่างรุนแรง แต่ในที่สุดก็ได้รับการอนุมัติจากจักรพรรดิกวังซฺวี่ โดยทรงมีความโทมนัสยิ่งนัก ได้ระบายความอัดอั้นของพระองค์ไว้ว่า *"ยามดึกก็กังวล ยามว่าราชการก็ร้องไห้...สภาพเช่นนี้ช่างน่าละอาย ฎีกาทั้งหลายยังอ่านไม่หมด ขอทุกคนให้อภัยด้วย"* การยกไต้หวันและหมู่เกาะเผิงหูให้แก่ญี่ปุ่นนั้นเผชิญกับการต่อต้านอย่างหนักจากประชาชนท้องถิ่น และญี่ปุ่นก็ไม่ได้เข้ายึดครองเกาะเหล่านี้จนกระทั่งเดือนตุลาคม ค.ศ. 1895 เมื่อสิ้นสุดสงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่สองใน ค.ศ. 1945 ญี่ปุ่นยอมจำนนและต่อมาได้ลงนามในสนธิสัญญากรุงไทเปกับสาธารณรัฐจีนเมื่อวันที่ 28 เมษายน ค.ศ. 1952 ซึ่งยกเลิกสนธิสัญญาชิโมโนเซกิอย่างเป็นทางการ

## ข้อความ
228px|thumb|การลงนามสนธิสัญญาชิโมโนเซกิ
228px|thumb|ศาลาชุนปันโรในเมืองชิโมโนเซกิ เป็นอาคารที่ลงนาม

## การลงนามและทูต

สนธิสัญญานี้ร่างขึ้นโดยมีจอห์น ดับเบิลยู. ฟอสเตอร์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ เป็นที่ปรึกษาแก่จักรวรรดิชิง สนธิสัญญานี้ลงนามโดยเคานต์อิโต ฮิโรบูมิ และไวเคานต์มุตสึ มูเนมิตสึ ในนามของจักรพรรดิญี่ปุ่น และหลี่ หงจางกับหลี่ จิงฟาง ในนามของจักรพรรดิจีน ก่อนที่จะลงนามสนธิสัญญา หลี่ หงจางถูกโจมตีโดยกลุ่มหัวรุนแรงฝ่ายขวาชาวญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 24 มีนาคม เขาถูกยิงและได้รับบาดเจ็บระหว่างทางกลับที่พักที่วัดอินโจจิ เสียงประท้วงจากสาธารณชนที่เกิดขึ้นจากการพยายามลอบสังหารทำให้ญี่ปุ่นลดข้อเรียกร้องลงและตกลงที่จะสงบศึกชั่วคราว การประชุมถูกเลื่อนออกไปชั่วคราวและกลับมาดำเนินการต่อในวันที่ 10 เมษายน

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม

* Cai, Yang; Zhu, Jiong (2024). "". *European Economic Review*
* Chamberlain, William Henry. (1937). *Japan Over Asia.* Boston:, Little, Brown, and Company.
* Cheng, Pei-Kai and Michael Lestz. (1999). *The Search for Modern China: A Documentary Collection.* New York: W. W. Norton & Company.
* Colliers. (1904). *The Russo-Japanese War.* New York: P.F. Collier & Son.
* Mutsu, Munemitsu. (1982). *Kenkenroku* (trans. Gordon Mark Berger). Tokyo: University of Tokyo Press. ; OCLC 252084846
* Sedwick, F. R. (1909). *The Russo-Japanese War, 1909.* New York: Macmillan Company.
* Warner, Dennis and Peggy Warner. (1974). *The Tide At Sunrise.* New York: Charterhouse.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* ข้อความสนธิสัญญา
* Ch'ing Dynasty Treaties and Agreements Preserved by the Ministry of Foreign Affairs of the Republic of China (Taiwan) 


หมวดหมู่:สนธิสัญญาจีน–ญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สนธิสัญญาสันติภาพเกี่ยวข้องกับญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับจักรวรรดิญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับจักรวรรดิจีน
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับเกาหลี
หมวดหมู่:สนธิสัญญาในคริสต์ศตวรรษที่ 19
หมวดหมู่:สนธิสัญญาในปี พ.ศ. 2398
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์จีน–ญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์เกาหลี–ญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่หนึ่ง
หมวดหมู่:ไต้หวันภายใต้การปกครองของชิง
หมวดหมู่:ไต้หวันภายใต้การปกครองของญี่ปุ่น
หมวดหมู่:อิโต ฮิโรบูมิ