สงครามโปแลนด์–โซเวียต

**สงครามโปแลนด์-โซเวียต** (ปลายฤดูใบไม้ร่วง ค.ศ. 1918 / 14 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1919 – 18 มีนาคม ค.ศ. 1921) เป็นการขัดกันด้วยอาวุธระหว่างรัสเซียโซเวียตและยูเครนโซเวียตฝ่ายหนึ่งกับสาธารณรัฐโปแลนด์ที่ 2 และสาธารณรัฐประชาชนยูเครนอีกฝ่ายหนึ่งเหนือการควบคุมดินแดนซึ่งเทียบเท่ากับประเทศยูเครนและบางส่วนของประเทศเบลารุสปัจจุบัน สุดท้ายฝ่ายโซเวียต หลังการรุกไปทางตะวันตก ค.ศ. 1918–1919 หวังยึดครองโปแลนด์อย่างสมบูรณ์ และในบางช่วงของสงครามก็ดูเป็นไปได้

ยูแซฟ ปิวซุดสกี (Józef Piłsudski) ประมุขแห่งรัฐโปแลนด์ รู้สึกว่าสบเวลาเหมาะในการขยายชายแดนโปแลนด์ไปทางตะวันออกให้ไกลที่สุดเท่าที่เป็นไปได้ ตามด้วยสหพันธรัฐอินเตอร์มาเรียม (Intermarium) รัฐยุโรปตะวันออก-กลางที่มีโปแลนด์เป็นผู้นำให้เป็นกำแพงต่อการกำเนิดใหม่ของจักรวรรดินิยมเยอรมันและรัสเซีย ขณะเดียวกัน เลนินซึ่งมองโปแลนด์ว่าเป็นสะพานที่กองทัพแดงต้องข้ามเพื่อสนับสนุนขบวนการคอมมิวนิสต์อื่นและนำการปฏิวัติยุโรปอื่นอีก ใน ค.ศ. 1919 กองทัพโปแลนด์ควบคุมเวสเทิร์นยูเครนเป็นบริเวณกว้าง หลังเป็นผู้ชนะจากสงครามโปแลนด์–ยูเครน สาธารณรัฐประชาชนเวสเทิร์นยูเครน ซึ่งมี Yevhen Petrushevych เป็นผู้นำ พยายามสร้างรัฐยูเครนบนดินแดนซึ่งทั้งฝ่ายโปแลนด์และยูเครนอ้างสิทธิ์ ขณะเดียวกัน ยูเครนส่วนของรัสเซีย ซีมอน เปตลูย์รา (Symon Petliura) พยายามป้องกันและเสริมสร้างสาธารณรัฐประชาชนโปแลนด์ แต่เมื่อบอลเชวิคเริ่มเป็นฝ่ายได้เปรียบในสงครามกลางเมืองรัสเซีย พวกเขาเริ่มรุกไปทางตะวันตกสู่ดินแดนยูเครนส่วนพิพาท ทำให้กำลังของ เปตลูย์รา ถอยไปโปโดเลีย เมื่อสิ้น ค.ศ. 1919 มีการตั้งแนวร่วมชดเจนเมื่อ เปตลูย์รา ตัดสินใจเป็นพันธมิตรกับปิลซุดสกี การปะทะชายแดนบานปลายระหว่างการรุกเคียฟของปิลซุดสกีในเดือนเมษายน ค.ศ. 1920 การรุกของโปแลนด์ถูกกองทัพแดงตีโต้ตอบสำเร็จในทีแรก ปฏิบัติการของโซเวียตขับกองทัพโปแลนด์ถอยไปทางตะวันตกถึงกรุงวอร์ซอ เมืองหลวงของโปแลนด์ ขณะที่หน่วยอำนวยการยูเครนหนีไปยุโรปตะวันตก ขณะเดียวกัน ตะวันตกกลัวว่ากองทัพโซเวียตที่เข้าใกล้ชายแดนเยอรมันเพิ่มความสนใจในสงครามของชาติตะวันตก กลางฤดูร้อน ดูเหมือนกรุงวอร์ซอจะเสียแน่นอน แต่ในกลางเดือนสิงหาคม กระแสก็พลิกอีกครั้ง เมื่อกองทัพโปแลนด์ได้ชัยอย่างคาดไม่ถึงและเด็ดขาดในยุทธการที่วอร์ซอ ในห้วงที่โปแลนด์รุกไปทางตะวันออก ฝ่ายโซเวียตขอเจรจาสันติภาพและสงครามยุติด้วยการหยุดยิงในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1920

มีการลงนามสนธิสัญญาสันติภาพริกา สนธิสัญญาสันติภาพอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 18 มีนาคม ค.ศ. 1921 ซึ่งแบ่งดินแดนพิพาทระหว่างโปแลนด์และโซเวียตรัสเซีย สงครามนี้เป็นตัวตัดสินใหญ่ซึ่งชายแดนโซเวียต–โปแลนด์ระหว่างสงครามโลก ดินแดนกวางใหญ่ที่จัดสรรให้โปแลนด์ในสนธิสัญญาริกากลายเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียตหลังสงครามโลกครั้งที่สอง เมื่อชายแดนตะวันออกของโปแลนด์ถูกฝ่ายสัมพันธมิตรกำหนดใหม่ให้สอดคล้องใกล้เคียงกับแนวเคอร์ซอน (Curzon Line) ค.ศ. 1920

## ดูเพิ่ม
*สงครามกลางเมืองรัสเซีย
*สนธิสัญญาสันติภาพริกา

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม

* Dąbrowski, Stanisław. "The Peace Treaty of Riga." *The Polish Review* (1960) 5#1: 3-34. Online
* 
* 
* Fiddick, Thomas C. "The 'Miracle of the Vistula': Soviet Policy versus Red Army Strategy", *The Journal of Modern History*, vol. 45, no. 4 (Dec. 1973), pp.&nbsp;626–643.
* Fiddick, Thomas C. *Russia's Retreat from Poland, 1920*, Macmillan Press, 1990, 
* Materski, Wojciech. "The Second Polish Republic in Soviet Foreign Policy (1918–1939)." *Polish Review* 45.3 (2000): 331–345. online
* Ponichtera, Robert M. and David R. Stone, "The Russo-Polish War", *The Military History of the Soviet Union* New York, Palgrave, 2002, .
* Wandycz, Piotr, "General Weygand and the Battle of Warsaw", *Journal of Central European Affairs*, 1960.
* Watt, Richard M., *Bitter Glory: Poland and Its Fate, 1918–1939*, New York, Hippocrene Books, 1998, .
* Zamoyski, Adam. *[https://books.google.com/books?id=Sy9pAAAAMAAJ&dq=editions:ISBN 0-00-722552-0 Warsaw 1920: Lenin's Failed Conquest of Europe]*. Harper Collins, 2008. 

### ไม่ใช่ภาษาอังกฤษ

#### โปแลนด์

* 
* Czubiński, Antoni, *Walka o granice wschodnie Polski w latach 1918–1921* (*Fighting for eastern borders of Poland in 1918–1921*), Instytut Śląski w Opolu, Opole, 1993
* Drozdzowski, Marian Marek (ed.), *Międzynarodowe aspekty wojny polsko-bolszewickiej, 1919–1920. Antologia tekstów historycznych* (*International aspects of the Polish-Bolshevik War, 1919–1920. Anthology of historical texts.*), Instytut Historii PAN, 1996, 
* Golegiewski, Grzegorz, *Obrona Płocka przed bolszewikami, 18–19 sierpnia 1920 r.* (*Defence of Płock from the Bolsheviks, 18–19 August 1920*), NOVUM, 2004, 
* Kawalec, Tadeusz. *Historia IV-ej Dywizji Strzelców Generała Żeligowskiego w zarysie* (*History of 4th Rifleman Division of General Żeligowki in brief*), Gryf, 1993, .
* Konieczny, Bronisław. *Moje życie w mundurze. Czasy narodzin i upadku II RP* (*My life in the uniform. Times of the birth and fall of the Second Polish Republic*), Księgarnia Akademicka, 2005 
* Kopański, Tomasz Jan, *16 (39-a) Eskadra Wywiadowcza 1919–1920* (*16th (39th) Scouting Escadrille 1919–1920*), Wojskowy Instytut Historyczny, 1994, 
* Kukiel, Marian, *Moja wojaczka na Ukrainie. Wiosna 1920* (*My fighting in Ukraine. Spring 1920*), Wojskowy Instytut Historyczny, 1995, 
* Łukowski, Grzegorz. *Walka Rzeczpospolitej o kresy północno-wschodnie, 1918–1920. Polityka i dzialania militarne.* (*Rzeczpospolita's fight for the northeastern borderlands, 1918–1920. Politics and military actions.*), Wydawnictwo Naukowe Universytetu Adama Mickiewicza, Poznań, 1994, 
* Pruszyński, Mieczysław. *Dramat Piłsudskiego: Wojna 1920* (*The drama of Piłsudski: War of 1920*), Polska Oficyna Wydawnicza BGW, 1995, 
* Odziemkowski, Janusz. *Leksykon Wojny Polsko-Rosyjskiej 1919–1920* (*Lexicon of Polish-Russian War 1919–1920*), Rytm, 2004, 
* Rozstworowski, Stanisław (ed.), *Listy z wojny polsko-bolszewickiej* (*Letters from the Polish-Bolshevik War*), Adiutor, 1995, 
* 
* 

#### รัสเซีย

*  (in Russian).

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Centek, Jarosław: Polish-Soviet War 1920–1921 , in: 1914–1918-online. International Encyclopedia of the First World War.
* The Bolsheviks and the "Export of Revolution": The Russo-Polish War.
* Bibliography of the Polish-Soviet War by Anna M. Cienciala, University of Kansas.
* Maps of the Polish-Bolshevik War: .
* A Knock on the Door – chapter three of Wesley Adamczyk's memoirs of the Polish-Soviet war *When God Looked the Other Way*.
* The Russo-Polish War, 1919–1920: A Bibliography of Materials in English by John A. Drobnicki. Originally Published in the Polish Review, XLII, no. 1 (Mar. 1997), 95–104.

หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับยูเครน
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับโซเวียตรัสเซีย (ค.ศ. 1917–1922)
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับโปแลนด์
หมวดหมู่:การบุกครอง
หมวดหมู่:การบุกครองรัสเซีย