วัดสวรรคาราม

**วัดสวรรคาราม** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลเมืองสวรรคโลก อำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย เนื้อที่ของวัดประมาณ 10 ไร่เศษ ด้านหน้าติดแม่น้ำยม 

วัดสวรรคารามตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2429 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2434 เดิมเรียกว่า **วัดกลาง** เพราะตั้งอยู่ระหว่างกลาง 2 ตำบล คือด้านเหนือเป็นตำบลวังพิณพาทย์ และด้านใต้เป็นตำบลวังไม้ขอน ซึ่งตั้งเป็นเมืองสวรรคโลก ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2450 พระปลัดคำ วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร ได้รับแต่งตั้งให้เป็น พระครูสวรรค์วรนายก ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะใหญ่เมืองสวรรคโลก ได้มาประจำอยู่ที่วัดกลาง ท่านจึงได้เปลี่ยนชื่อเป็น "วัดสวรรคาราม" บรรดาสิ่งก่อสร้างในวัดก่อน พ.ศ. 2526 เช่น โบสถ์ ศาลาการเปรียญ กุฏิ และเสนาสนะของวัดนี้ไม่ใหญ่โตนัก โบสถ์ซึ่งตั้งอยู่ทางด้านเหนือก็มีขนาดเล็กตัวโบสถ์แต่เดิมชำรุดทรุดโทรมมากได้มีการซ่อมแซมปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่ในสมัย พระอุปัชฌาย์อาจ เป็นเจ้าอาวาส

สิ่งก่อสร้างภายในวัดสร้างขึ้นในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น บรรดาสิ่งก่อสร้างในวัดก่อน พ.ศ. 2526 เช่น อุโบสถ ศาลาการเปรียญ กุฏิ และเสนาสนะของวัดนี้ไม่ใหญ่โตนัก ด้านหน้าของอุโบสถเป็นเจดีย์ไม้สิบสองขนาดเล็ก มีสององค์ สืบไม่ได้ความว่าบรรจุกระดูกของผู้ใด ส่วนเจดีย์เล็ก ๆ ด้านหลังโบสถ์เป็นเจดีย์บรรจุกระดูกของท่านเจ้าคุณสวรรค์วรนายก สร้างเมื่อ พ.ศ. 2480 และเจดีย์ญาติพี่น้องของท่านที่ใช้นามสกุลจิตรธร ตั้งเรียงราย กุฏิแบบฝรั่งสามชั้นอยู่ห่างจากโบสถ์ไม่มาก ศาลาการเปรียญหลังเดิมสร้างเมื่อ พ.ศ. 2458 มีสภาพทรุดโทรมมาก ศาลาการเปรียญหลังใหม่กว้าง 20 เมตร ยาว 40 เมตร การก่อสร้างสิ่งใหม่ ๆ ภายในวัดสวรรคาราม เกิดขึ้นหลัง พ.ศ. 2526 เช่น กุฏิหลังเล็ก ๆ ทางด้านเหนือ ศาลาธรรมสังเวชด้านเหนือฌาปนสถาน ศาลาหลวงปู่ ประดิษฐานรูปหล่อของท่านเจ้าคุณสวรรค์วรนายก และท่านพระครูธรรมวโรทัย ปูชนียวัตถุคือ *หลวงพ่อบุญลือ* เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย สมัยสุโขทัยหน้าตักกว้าง 33 นิ้ว

## ตึกสวรรค์วรนายก

ตึกสวรรค์วรนายก หรือ กุฏิฝรั่ง เป็นอาคารสูงสามชั้น สร้างขึ้นโดยพระสวรรค์วรนายก (ทองคำ โสโณ) ส่วนหนึ่งเพื่อใช้อาคารเป็นที่รับเสด็จพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งมีกำหนดจะเสด็จประพาสเมืองศรีสัชนาลัย ด้วยเงินทุนหลายหมื่นบาทในเวลานั้น โดยจ้างชาวจีนชื่อ จีนแส ผู้สร้างสะพานหนองช้างในศรีสัชนาลัยเป็นผู้ก่อสร้าง และ ฮกเลี้ยง สุนอนันต์ ในเวลานั้นเป็นวิศวกรประจำกรมทาง แขวงสวรรคโลก-สุโขทัย เป็นผู้ออกแบบทำ “เพดานโค้งคอนกรีตรองรับพื้น” ของอาคาร นายฮกเลี้ยงจบการศึกษาด้านการช่างจากประเทศเยอรมนี และยังเป็นผู้ควบคุมการสร้างทางหลวงจากสวรรคโลกไปอุตรดิตถ์ รวมถึงนักฟุตบอลคนสำคัญของจังหวัดสวรรคโลก ว่ากันว่าอาคารหลังนี้ทำให้พระสวรรค์วรนายกพึงใจมากจนไม่ย้ายไปอยู่วัดสว่างอารมณ์วรวิหารอีก

อาคารใช้งานเป็นกุฏิของเจ้าอาวาสวัด และในปัจจุบันยังเป็นที่ประดิษฐานของพระพุทธลือฤทธิ์ ซึ่งเป็นพระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัย ศิลปะสุโขทัย ที่พระสวรรค์วรนายกเคยรวบรวมไว้ เดิมประดิษฐานอยู่ในอุโบสถ ถือเป็นพระพุทธรูปคู่วัดและคู่ชุมชน ชาวบ้านมักเรียกกันติดปากว่า หลวงพ่อบุญลือ พระพุทธลือฤทธิ์ยังเป็นหนึ่งในสามพระพุทธรูปสำคัญของเมืองสวรรคโลกที่รู้จักในชื่อ พระพุทธรูปสามฤทธิ์ (อีกสององค์คือ พระพุทธเรืองฤทธิ์ วัดสว่างอารมณ์วรวิหาร และ หลวงพ่อสัมฤทธิ์ วัดคลองกระจง)

## รายนามเจ้าอาวาส
* พระอาจารย์แดง
* พระอุปัชฌาย์อาจ
*  พระอาจารย์อยู่
* พระสวรรค์วรนายก (ทองคำ จิตรธร)
* พระครูธรรมวโรทัย (เพชร จิตรธร)
* พระครูสุนันท์คุณาภรณ์ (ยิ้ม ดื่นตา)
* พระครูสุธรรมนิเทศ (พระสุนทรธรรมาภรณ์) รักษาการ
* พระเฉลิม รักษาการ
* พระใบฎีกาชัยณรงค์ รักษาการ 
* พระมหานิรันดร์ (นิรันดร์ ทุตะกิจ) รักษาการ
* พระแก้ว วชิโร รักษาการ
* พระครูสุจิตศีลาจารย์ (ต๊วน สุดจิตร)
* พระครูพิศาลสิริวัฒน์ (เสน่ห์ สิริวฑฺฒโน)
* พระมหาดวงอำนาจ สิริมงคโลก

## อ้างอิง

สวรรคาราม