open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ตุ่น

*สำหรับ ติ่ง ที่เป็นความหมายสแลงดูที่ [[#สแลง#ติ่งหู|ติ่งหู]]*

**ตุ่น** หรือ **ติ่ง** เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กที่อยู่ใต้ดิน  พวกมันมีลำตัวเป็นทรงกระบอก ขนนุ่มนิ่ม มีตาและหูที่เล็กมากจนไม่เด่นชัด ขาหลังที่สั้น, ขาหน้าสั้นและพร้อมอุ้งเท้าขนาดใหญ่อันทรงพลังซึ่งเหมาะแก่การขุด

คำว่า "ตุ่น" โดยทั่วไปหมายถึงหลายสายพันธุ์ในวงศ์ Talpidae (ซึ่งได้ชื่อมาจากคำภาษาละติน ที่แปลว่าตุ่น, *talpa*). ตุ่นแท้พบได้ในส่วนใหญ่ของทวีปอเมริกาเหนือ ยุโรป (ยกเว้นไอร์แลนด์) และเอเชีย สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดอื่นๆ ที่เรียกว่า ตุ่น ได้แก่ ตุ่นทองในแอฟริกา และตุ่นมีกระเป๋าหน้าท้อง ใครออสเตรเลีย ซึ่งมีระบบนิเวศและวิถีชีวิตคล้ายกับตุ่นแท้แต่ไม่มีความเกี่ยวข้องกัน

ตุ่นอาจถือเป็นศัตรูพืชสำหรับคนทำสวน แต่พวกมันมีส่วนช่วยที่ดีต่อดิน สวน และระบบนิเวศ เช่น การระบายอากาศในดิน การกินอาหารจากทากและสัตว์ขนาดเล็กที่กินรากพืช และการเป็นเหยื่อของสัตว์ป่าอื่นๆ ตุ่นกินไส้เดือนและสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนาดเล็กอื่นๆ ในดิน

## คำศัพท์

## ลักษณะเฉพาะ

## อาหาร

## การผสมพันธุ์

## โครงสร้างทางสังคม

## การจำแนกประเภท

## ตุ่นประเภทอื่น

## การโต้ตอบกับมนุษย์

## ดูเพิ่ม
นักกำจัดตุ่น
## อ้างอิง
นากใหญ่ขนเรียบ

**นากใหญ่ขนเรียบ** (; ) เป็นนากชนิดหนึ่ง  จัดเป็นนากชนิดที่ใหญ่ที่สุดที่พบในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตัวผู้มีขนาดใหญ่กว่าตัวเมียมาก มีลักษณะแตกต่างไปจากนากใหญ่ธรรมดา (*Lutra lutra*) และ นากจมูกขน (*L. sumatrana*) คือ มีหัวกลม แนวขนบนจมูกเป็นรูปตัววีคว่ำ ขนสั้น หูมีขนาดเล็กและมีลิ้นปิดหูเวลาว่ายน้ำเพื่อมิให้น้ำเข้าหู ขนตามลำตัวมีสีน้ำตาลปนสีดำหรือสีน้ำตาลอ่อน บริเวณท้องมีสีอ่อนกว่าบริเวณหลัง หางแบน และมีความยาวประมาณร้อยละ 60  ของลำตัว อุ้งเท้าและนิ้วเท้ามีขนาดใหญ่

มีความยาวลำตัวและหัว 65–75 เซนติเมตร ความยาวหาง 40–45 เซนติเมตร น้ำหนักเต็มที่ 7–11 กิโลกรัม

มีการกระจายพันธุ์ตั้งแต่เนปาล, อินเดีย, ภาคตะวันตกของมณฑลยูนาน, พม่า, ไทย, ลาว, กัมพูชา, เวียดนามตอนใต้, มาเลเซีย และเกาะสุมาตรา

มีพฤติกรรมอาศัยตามพื้นที่ชุ่มน้ำที่เป็นที่ลุ่มต่ำ เช่น ริมทะเลสาบ ลำธาร คลอง ใช้หนวดเป็นประสาทสัมผัสในการรับรู้ เช่นเดียวกับนากชนิดอื่น ๆ  โดยใช้หนวดทำหน้าที่รับแรงสั่นสะเทือนจากการเคลื่อนไหวของสิ่งมีชีวิตใต้น้ำ กินอาหารได้หลากหลายประเภท ทั้ง สัตว์น้ำชนิดต่าง ๆ รวมทั้งนกหรือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมขนาดเล็ก เช่น หนู ด้วย ออกหากินทั้งกลางวันและกลางคืน มักอยู่รวมกันเป็นครอบครัวเล็ก ๆ ยกเว้นในสถานที่ที่มีอาหารอุดมสมบูรณ์อาจอยู่รวมเป็นฝูงใหญ่ มีเท้าและเล็บแข็งแรงจึงสามารถขุดรูริมตลิ่งได้ลึกถึง 3 เมตร เพื่อใช้การเลี้ยงดูลูกอ่อน  ลูกนากที่เกิดใหม่จะลืมตาภายในเวลา 10 วัน และออกหากินได้เองเมื่ออายุได้ 3 เดือน

สำหรับในประเทศไทย พบได้ทั่วทุกภาค โดยพบได้แม้กระทั่งในเมืองใหญ่ ๆ เช่น เมืองหลวงอย่าง กรุงเทพมหานคร ในแถบป่าชายเลน ในเขตบางขุนเทียน ฝั่งธนบุรี รวมถึงบริเวณพื้นที่พุทธมณฑล อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม ซึ่งเป็นเขตปริมณฑลกรุงเทพมหานคร นอกจากนี้แล้วในประเทศสิงคโปร์ แถบหน้ามารีนาเบย์แซนส์ โรงแรมขนาดใหญ่ที่เป็นสถานที่ท่องเที่ยวพักผ่อนที่เป็นที่รู้จักดี ก็มีฝูงนากใหญ่ขนเรียบอาศัยอยู่ร่วมกับมนุษย์อย่างสงบ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:สัตว์ป่าคุ้มครอง
ห
ห
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในประเทศไทย
ลิงลมใต้

**ลิงลมใต้** หรือ **นางอายใต้** ()  เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับวานร (Primates) ขนาดเล็ก มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Nycticebus coucang* 

## ลักษณะ
มีรูปร่างอ้วนกลมคล้ายตุ๊กตา ตากลมโต หูมีขนาดเล็กและสั้น แขนขาค่อนข้างสั้น นิ้วที่สองจะมีเล็บที่ยาวและงองุ้มเข้าหาตัว หางสั้นมากจนแทบไม่มีหาง มีสีขนที่หลากหลาย ขนนุ่มละเอียด สั้น เหมือนกำมะหยี่ บางตัวอาจมีสีเทา บางตัวอาจมีสีน้ำตาลเข้ม หรือสีเหลืองนวล ๆ หรือบางตัวอาจมีสีดำ สันหลังมีเส้นสีเข้มลากยาวลงมาจากหัวถึงกลางหลัง มีความยาวลำตัวและหัว 30-38 เซนติเมตร ความยาวหาง 1-2 เซนติเมตร น้ำหนักประมาณ 1 กิโลกรัม

## แหล่งที่อยู่
มีการกระจายพันธุ์ตั้งแต่ภาคใต้ของไทย, มาเลเซีย และ เกาะสุมาตราในอินโดนีเซีย 

ลิงลมใต้ สามารถปรับตัวให้อยู่ในป่าทุกสภาพ แม้แต่ป่าที่ถูกแผ้วถางแล้ว มักเคลื่อนย้ายไปมาบนยอดไม้ หากินในเวลากลางคืน นอนหลับพักผ่อนในเวลากลางวัน โดยอาหารหลัก คือ แมลง และสัตว์เลื้อยคลาน มีพืชและผลไม้เป็นอาหารเสริม ตัวผู้จะดื่มน้ำในปริมาณมากและปัสสาวะรดไว้ตามต้นไม้ เพื่อประกาศอาณาเขต ปกติเคลื่อนตัวอย่างเชื่องช้า แต่สามารถเคลื่อนไหวได้รวดเร็วยามจับแมลงกิน และเคลื่อนไหวได้รวดมากเป็นพิเศษเมื่อถูกลมพัดแรง ๆ  เวลาตกใจหรือถูกจับได้จะชอบซุกหน้าไว้ในแวงแขน ไม่มีฤดูผสมพันธุ์ที่แน่นอน ใช้เวลาตั้งท้อง 90 วัน และมีระยะเวลาให้นมลูกประมาณ 193 วัน 

ในอดีตพบบ่อย ตามชายป่า แต่ในปัจจุบัน ลดปริมาณลงมาก เนื่องจากถูกจับไปเป็นสัตว์เลี้ยงและถูกล่าเพื่อปรุงยาสมุนไพร รวมทั้งเป็นอาหารของชาวบ้านที่อาศัยอยู่บริเวณชายป่าด้วย

## หมายเหตุ
โดยลิงลมใต้ เดิมเคยเชื่อว่าเป็นลิงลมเพียงชนิดเดียวที่พบได้ในประเทศไทย แต่ปัจจุบันได้มีการจำแนกออกเป็นชนิดใหม่ คือ ลิงลมเหนือ (*N. bengalensis*) จึงได้ชื่อใหม่เป็น "ลิงลมใต้" 
## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:สัตว์ป่าคุ้มครอง
หมวดหมู่:ลิงลมและกาลาโก
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบบนเกาะบอร์เนียว
เนื้อทราย

thumb
**เนื้อทราย** **ทราย**  หรือ** ตามะแน** () เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจำพวกกวางชนิดหนึ่ง มีรูปร่างอ้วนป้อม ขาสั้น  เนื้อทรายจะมีสีขนเปลี่ยนไปตามสภาพภูมิอากาศ 

## ลักษณะ
โดยปกติจะมีสีน้ำตาลเข้มในฤดูหนาว สีเทาในฤดูร้อน ลูกเนื้อทรายเมื่อแรกเกิดจะมีจุดสีขาวตามลำตัว เมื่อโตขึ้นจึงจางหายไป บริเวณช่วงท้องมีสีอ่อนกว่าลำตัว ขนสั้นมีปลายขนสีขาว มีแถบสีเข้มพาดตามหน้าผาก มีเขาเฉพาะเพศผู้ ลักษณะเขาคล้ายกวางป่า มีความยาวลำตัวและหัว 140–150 เซนติเมตร ความยาวหาง 17.5–21 เซนติเมตร ความสูงจากพื้นดินถึงหัวไหล่ 65–72 เซนติเมตร น้ำหนักประมาณ 70–110 กิโลกรัม

## ถิ่นที่อยู่
มีการกระจายพันธุ์ตั้งแต่ภาคเหนือของอินเดีย, เนปาล, ศรีลังกา, ภูฏาน, บังกลาเทศ, พม่า, ภาคใต้ของจีน, ไทย, ลาว, พม่า, กัมพูชา, เวียดนาม, หมู่เกาะกาลาเมียนในฟิลิปปินส์ และเกาะบาเวอันในอินโดนีเซีย

มักอาศัยอยู่ในบริเวณที่ราบต่ำที่น้ำท่วมถึง ออกหากินในเวลากลางคืน มีประสาทสัมผัสในการดมกลิ่นและฟังเสียงดีเยี่ยม แม่เนื้อทรายสามารถจดจำลูกตัวเองได้โดยการดมกลิ่น เมื่อพบศัตรูจะวิ่งหนีไม่กระโดดเหมือนเก้งและกวาง โดยปกติจะอาศัยอยู่ตามลำพัง แต่ในฤดูผสมพันธุ์ ราวเดือนกันยายน–ตุลาคม อาจหากินเป็นฝูงเล็ก ๆ ได้ ราว 12 ตัว ตั้งท้องประมาณ 8 เดือน วัยเจริญพันธุ์อยู่ที่ 2 ปี ออกลูกครั้งละ 1 ตัว  ในสถานที่เลี้ยงมีอายุราว 10–15 ปี

## สัตว์สงวน
เนื้อทราย เคยเป็นสัตว์ป่าสงวนในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2503 และถูกถอดชื่อออกเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ 1 ในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535 เนื่องจากสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้ในปริมาณที่มากจำนวนหนึ่ง แต่สถานะในธรรมชาติในประเทศไทย เชื่อว่าในปัจจุบันเหลือเพียง 2 แห่งเท่านั้น คือ ห้วยขาแข้ง และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ โดยเฉพาะที่ภูเขียว เป็นสถานที่ที่มีเนื้อทรายอยู่มากที่สุด จากการเพาะขยายพันธุ์และสืบพันธุ์เองตามธรรมชาติจากพ่อแม่พันธุ์ที่เกิดจากการเพาะโดยมนุษย์ที่ถูกปล่อย

เนื้อทรายตามคติของคนไทย ถือว่าเป็นสัตว์ที่มีนัยน์ตาสวย จึงมีคำเปรียบเปรยว่า *"ตาสวยดังเนื้อทราย"*

เนื้อทรายยังมีชื่อเรียกอื่น ๆ อีก เช่น "กวางแขม", "ลำโอง" และ "กวางทราย"

หมายเหตุ: เดิมเนื้อทรายเคยถูกแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิดย่อย คือ เนื้อทรายอินเดีย (Hyelaphus *porcinus porcinus*) และเนื้อทรายอินโดจีน (Hyelaphus *porcinus annamiticus*) แต่ปัจจุบันเห็นว่าควรแยกออกมาเป็นชนิดต่างหาก

## ชนิดย่อย
เนื้อทรายมีชนิดย่อยสองชนิด คือ *Hyelaphus porcinus porcinus* อาศัยอยู่ตามที่ราบอินโด-คงคาของประเทศปากีสถาน ภาคเหนือของอินเดีย เนปาล ตะวันตกเฉียงใต้ของยูนนาน จนถึงตะวันตกของประเทศไทย อีกชนิดย่อยหนึ่งคือ *Hyelaphus porcinus annamiticus* พบในตะวันออกและอีสานตอนใต้ของประเทศไทย ลาว กัมพูชา ส่วนเนื้อทรายในศรีลังกา ออสเตรเลีย และสหรัฐ เป็นสัตว์ที่มนุษย์นำเข้าไปปล่อย

## ระเบียงภาพ

ไฟล์:Mother hog deer.jpg
ไฟล์:ํYoung Male Hog Deer.jpg
ไฟล์:On green Grass.jpg
ไฟล์:In Dry Season.jpg


## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
 

หมวดหมู่:สัตว์ป่าคุ้มครอง
หมวดหมู่:วงศ์ย่อยกวาง
สมัน

**สมัน** หรือ **ฉมัน** หรือ **เนื้อสมัน** หรือ **กวางเขาสุ่ม** () เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจำพวกสัตว์กีบคู่ชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Rucervus schomburgki*  

สมันเป็นกวางขนาดกลาง ขนตามลำตัวสีน้ำตาลเข้ม ท้องมีสีอ่อนกว่า ริมฝีปากล่างและด้านล่างของหางเป็นสีขาว มีลักษณะเด่นคือ ตัวผู้จะมีเขาแตกแขนงออกไปมากมายเหมือนกิ่งไม้ ดูสวยงาม จึงได้ชื่อว่าเป็นกวางที่มีเขาสวยที่สุดในโลก มีกิ่งรับหมาหรือกิ่งเขาที่ยื่นออกไปข้างหน้ายาวกว่ากิ่งรับหมาของกวางชนิดอื่น ๆ  สมันมีความยาวลำตัว 180 เซนติเมตร ความยาวหาง 10 เซนติเมตร มีความสูงจากพื้นดินถึงหัวไหล่ 100-110 เซนติเมตร น้ำหนักประมาณ 100-120 กิโลกรัมสมันนั้นวิ่งเร็วประมาณ 100 กิโลเมตร ต่อชั่วโมง

สมันกระจายพันธุ์เฉพาะในที่ราบลุ่มภาคกลางของประเทศไทย ซึ่งรวมบริเวณกรุงเทพมหานครปัจจุบัน สมันอาศัยอยู่ในที่ทุ่งโล่งกว้าง ไม่สามารถหลบหนีเข้าป่าทึบได้เนื่องจากกิ่งก้านของเขาจะติดพันกับกิ่งไม้ จึงเป็นจุดอ่อนให้ถูกล่าได้อย่างง่ายดาย ในอดีตชาวบ้านจะล่าสมันด้วยการสวมเขาปลอมเป็นตัวผู้เพื่อล่อตัวเมียออกมา จากนั้นจึงใช้ปืนยิงหรือหอกพุ่ง

ปัจจุบันสมันสูญพันธุ์แล้ว สมันในธรรมชาติตัวสุดท้ายถูกนายตำรวจคนหนึ่งยิงตายเมื่อ พ.ศ. 2475 ที่จังหวัดกาญจนบุรี สมันตัวสุดท้ายในที่เลี้ยงถูกชายขี้เมาตีตายที่วัดแห่งหนึ่งในตำบลมหาชัย จังหวัดสมุทรสาคร เมื่อ พ.ศ. 2481

ในปี พ.ศ. 2534 มีรายงานว่าพบซากเขาสมันสดขายในร้านขายยาใจกลางเมืองพงสาลี และแขวงหลวงพระบาง ทางภาคเหนือของประเทศลาว ทำให้สันนิษฐานว่าอาจจะมีสมันหลงเหลืออยู่ในประเทศลาวก็เป็นได้ แต่เรื่องนี้ยังไม่มีหลักฐานยืนยันเพียงพอ

ชื่อสามัญในภาษาอังกฤษและชื่อวิทยาศาสตร์ของสมันตั้งเพื่อเป็นเกียรติแก่ เซอร์โรเบิร์ต แฮร์มันน์ โชมบวร์ก ผู้เป็นกงสุลอังกฤษประจำราชอาณาจักรสยามที่นำสมันเข้าไปเผยแพร่ในยุโรปเป็นคนแรก

ปัจจุบันสมันยังมีชื่อเป็นสัตว์ป่าสงวนตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535 เนื่องจากการคุ้มครองมีผลไปถึงซากด้วย

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:วงศ์ย่อยกวาง
หมวดหมู่:สัตว์ป่าสงวน
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในประเทศไทย
หมวดหมู่:สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมที่สูญพันธุ์ไปแล้วในทวีปเอเชีย
หมวดหมู่:สิ่งมีชีวิตเฉพาะถิ่น
หมวดหมู่:สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมที่สูญพันธุ์ไปแล้ว
หมวดหมู่:มหสัตว์ของทวีปยูเรเซีย
หมวดหมู่:สัตว์ที่สูญพันธุ์ไปแล้วของประเทศไทย
สมการ

**สมการ** หมายถึงประโยคสัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์ ที่ใช้แสดงว่าสองสิ่งเหมือนกัน หรือเทียบเท่ากัน ที่เชื่อมด้วยเครื่องหมายเท่ากับ ดังตัวอย่าง
::2 + 3 = 5\,

สมการมักใช้เป็นการกำหนดสภาวะความเท่ากันของสองนิพจน์ที่มีตัวแปรอย่างน้อยหนึ่งตัว ตัวอย่างเช่น เมื่อเราให้ค่าใด ๆ กับ x สมการนี้จะเป็นจริงเสมอ
::x - x = 0\,

ทั้งสองสมการข้างต้นเป็นตัวอย่างหนึ่งของสมการที่เป็นเอกลักษณ์ ซึ่งหมายความว่า สมการจะเป็นจริงโดยไม่ต้องมีการแทนค่าใด ๆ ลงในตัวแปร สำหรับสมการต่อไปนี้ไม่ได้เป็นเอกลักษณ์
::x + 1 = 2\,

สมการข้างบนนี้จะไม่เป็นจริงเมื่อแทนค่าอื่นใด แต่จะเป็นจริงแค่เพียงค่าเดียว เราเรียกค่าที่ทำให้สมการเป็นจริงนั้นว่า รากของสมการ สำหรับรากของสมการดังกล่าวคือ 1 ดังนั้น สมการนี้สามารถเป็นจริงได้ ขึ้นอยู่กับค่าของ x เรียก x ที่ทำให้สมการเป็นจริงว่า "คำตอบของสมการ" นั่นคือการแก้สมการจึงเป็นการหาคำตอบของสมการวิธีหนึง เช่น 
5 - x = 1 มีคำตอบของสมการ คือ  4

## บทนำ

### ตัวแปรเสริมและตัวไม่ทราบค่า
สมการมักมีพจน์อื่นนอกเหนือจากตัวไม่ทราบค่า พจน์อื่นเหล่านี้มักเรียกว่าค่าคงตัว (constant) สัมประสิทธิ์ (coefficient) หรือตัวแปรเสริม

โดยปกติตัวไม่ทราบค่าแทนด้วยตัวอักษรภาษาอังกฤษตัวท้าย ๆ *x*, *y*, *z*, *w*, ... ส่วนสัมประสิทธิ์แทนด้วยตัวอักษรภาษาอังกฤษลำดับต้น ๆ *a*, *b*, *c*, *d*, ... ตัวอย่างเช่น สมการกำลังสองโดยปกติเขียนในรูป *ax*2 + *bx* + *c* = 0

กระบวนการหาผลเฉลย หรือในกรณีของตัวแปรเสริม แสดงตัวไม่ทราบค่าในรูปของตัวแปรเสริม เรียกว่า การแก้สมการ การเขียนผลเฉลยในรูปตัวแปรเสริมก็เรียกผลเฉลยเช่นเดียวกัน

## คุณสมบัติ
สมการสองสมการ หรือระบบสมการสองระบบนั้นเทียบเท่ากัน ถ้ามีชุดผลเฉลยชุดเดียวกัน ตัวดำเนินการต่อไปนี้เปลี่ยนแปลงสมการหรือระบบสมการให้เป็นสมการหรือระบบสมการที่สมมูลกัน 
* การคูณหรือหารทั้งสองข้างของสมการด้วยจำนวนที่ไม่ใช่ศูนย์
* การเพิ่มอัตลักษณ์เพื่อแปลงรูปสมการข้างหนึ่ง เช่น การกระจายผลคูณหรือการแยกตัวประกอบ
* สำหรับระบบสมการ การดำเนินการทั้งสองข้างของสมการด้วยอีกสมการหนึ่ง ซึ่งเป็นการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน

## ดูเพิ่ม
* อสมการ
* รายชื่อสมการ

หมวดหมู่:พีชคณิตมูลฐาน
สเตลล่า มาลูกี้

**สเตลล่า มาลูกี้** หรือ **สเตลล่า มาลูกกี** () เป็นอดีตนักแสดงชาวโคลอมเบีย-อิตาลี มีชื่อเสียงจากบท “รำเพย” ในภาพยนตร์เรื่อง *[[ฟ้าทะลายโจร (ภาพยนตร์)|ฟ้าทะลายโจร]]*

## ประวัติ
สเตลล่า มาลูกี้ เป็นลูกครึ่งโคลอมเบียกับอิตาลี แต่เกิดและเติบโตในประเทศไทย ครอบครัวมีกิจการบริษัทนำเข้าเครื่องหนัง วัตถุดิบสำหรับการทำรองเท้า และกระเป๋า นอกจากภาษาไทย เธอสามารถใช้ภาษาอิตาลี, สเปน และอังกฤษได้อย่างคล่องแคล่ว

เบื้องต้น สเตลลามีผลงานจากการถ่ายแบบ โฆษณา และมิวสิกวิดีโอเท่านั้น แต่ผลงานของเธอได้ไปสะดุดตาวิศิษฏ์ ศาสนเที่ยง ซึ่งกำลังมองหานางเอกสำหรับผลงานภาพยนตร์เรื่องแรกของเขาอยู่ วิศิษฏ์ให้สัมภาษณ์ในภายหลังว่า บทบาทของนางเอกภาพยนตร์ *ฟ้าทะลายโจร* นั้น ทำให้เขานึกถึงภาพของเอลิซาเบธ เทย์เลอร์ นักแสดงหญิงชาวอเมริกัน อีกทั้งยังคล้ายกับรัตนาวดี รัตนาพันธ์ นักแสดงชาวไทยจากภาพยนตร์เรื่อง *[[แพรดำ]]* (2504) หลังจากนั้นเธอได้แสดงภาพยนตร์เรื่อง *[[องคุลิมาล (ภาพยนตร์ พ.ศ. 2546)|องคุลิมาล]]* เธอกล่าวว่าเธอไม่ชอบงานแสดงเพราะเป็นคนขี้อาย และถนัดถ่ายแบบโฆษณามากกว่าจึงเลือกงาน และภายหลังจึงออกจากวงการบันเทิงไป

ต่อมา เธอได้ออกจากวงการบันเทิงและกลับไปทำธุรกิจเปิดร้านขายอุปกรณ์แต่งรถแข่งนำเข้าจากประเทศอิตาลีและงานบริหารงานบริษัทของครอบครัว ซึ่งนำเข้าวัตถุดิบและอุปกรณ์เครื่องหนังจากอิตาลีมาขายต่อให้กับโรงงานในประเทศไทย และได้สมรสกับจานนี แบร์กามิน (Gianni Bergamin) ชาวชิลี-อิตาลีในปี พ.ศ. 2549 มีบุตรชายคนหนึ่งชื่ออเล็กซิโอ

ในปี พ.ศ. 2553 สเตลลาต้องตัดขาข้างขวาทิ้ง เนื่องจากป่วยเป็นโรคแคลเซียมในปอดสูงผิดปกติ ซึ่งโรคนี้ทั้งโลกมีผู้ป่วยแค่ 5 คน และเธอเป็นคนที่ 2 ที่หายป่วยจากโรคนี้

## กิจกรรม
พ.ศ. 2559 สเตลลาและอเล็กซีโอ บุตรชาย ได้ร่วมเดินแบบให้แก่เสื้อผ้ายี่ห้อหนึ่ง รายได้ส่วนหนึ่งจากการจัดงานมอบให้กับมูลนิธิเวชดุสิตฯ ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์

## ผลงาน

### ภาพยนตร์

### มิวสิกวิดีโอ

## รางวัล

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Photo Gallery 
* Photo Gallery 2

หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวไทย
หมวดหมู่:ชาวโคลอมเบียในประเทศไทย
หมวดหมู่:ชาวอิตาลีในประเทศไทย
หมวดหมู่:คนพิการ
ดิสโก

**ดิสโก** () เป็นแนวเพลงประเภทหนึ่ง สาขาย่อยของดนตรีแดนซ์ซึ่งเกิดขึ้นในสหรัฐอเมริกา ที่ผสมผสานแนวฟังก์กับโซลเข้าด้วยกัน ดิสโกได้รับความนิยมอย่างมากในช่วยยุคคริสต์ทศวรรษที่ 1970 ตอนกลางถึงปลาย ศิลปินแนวดิสโกที่ได้รับความนิยมในยุคนั้น เช่น ดอนนา ซัมเมอร์, เดอะแจ็กสันไฟฟ์, แบร์รี ไวต์, บีจีส์, บอนนี เอ็ม. และแอ็บบ้า เป็นต้น ดิสโก้ได้ลดความนิยมไปในช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1980

## ประวัติ
ใน ค.ศ. 1969 เพลงแรกที่ถูกเอ่ยถึงคือเพลง  "Only the Strong Survive" ของ Jerry Butler เพลงนี้มีหลายส่วนใช้องค์ประกอบของดิสโก้โดยเพลงนี้ได้รวมแนว Philly และ New York soul เป็นที่มาคนดนตรีแบบโมทาวน์ด้วย แต่คำว่าดิสโกถูกทำให้รู้จักขึ้นโดยบทความของ Vince Aletti ฉบับวันที่ 13 กันยายน ค.ศ. 1973 ในนิตยสาร The Rolling Stone

ใน ค.ศ. 1974 เริ่มมีเพลงดิสโกขึ้นชาร์ตอันดับ 1 เช่นเพลง "Rock The Boat," ของ Hues Corporation , "Love's Theme" โดย  The Love Unlimited Orchestra (วงของแบร์รี ไวท์)
หลังจากนั้นได้มีเพลงฮิตบนชาร์ตอยู่หลายเพลง เช่น  Van McCoy เพลง "The Hustle" และ Donna Summer เพลง "Love to Love You, Baby",  Silver Convention เพลง "Fly Robin Fly" (ค.ศ. 1975), และ The Bee Gees เพลง "Jive Talkin'" (ค.ศ. 1975)
เพลงดิสโกเริ่มได้รับความนิยมสูงสุดในช่วง ค.ศ. 1976 - 1979 มีภาพยนตร์ดังหลายเรื่องที่มีเรื่องราวเกี่ยวกับดิสโกเช่น Saturday Night Fever และ Thank God It's Friday

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Disco ใน AllMusic.com 
* The Disco History page
* Disco Fashion

หมวดหมู่:ดนตรีในคริสต์ทศวรรษ 1970
หมวดหมู่:แนวดนตรี
หมวดหมู่:ดนตรีอเมริกันเชื้อสายแอฟริกัน
เบรเมิน

**เบรเมิน** หรือชื่ออย่างเป็นทางการ **เทศบาลนครเบรเมิน** ( ; ชื่อทางการ Stadtgemeinde Bremen) เป็นเมืองสันนิบาตฮันเซียติกในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศเยอรมนี เป็นเมืองท่า ตั้งอยู่ตามแนวแม่น้ำเวเซอร์ ประมาณ 60 ก.ม. ทางใต้จากทางออกสู่ทะเลเหนือ

เบรเมินเป็นหนึ่งในสองเมืองในรัฐเบรเมิน หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือ *นครสันนิบาตฮันเซียติกอิสระเบรเมิน* (Freie Hansestadt Bremen) ซึ่งบอกความเป็นสมาชิกของสันนิบาตสันนิบาตฮันเซียติกในยุคกลาง) อีกเมืองหนึ่งคือ เบรเมอร์ฮาเฟิน (Bremerhaven) เบรเมินมีประชากร 545,983 คน (เมื่อ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2548) ส่วนเขตเมืองใหญ่ (Bremen-Oldenburg) มีประชากรมากกว่า 2.37 ล้านคน.

## ห้องภาพ

ไฟล์:Bremen-rathaus.jpg|ศาลาว่าการเมือง (*Rathaus*)
ไฟล์:weserhb.jpg|แม่น้ำ Weser ในเบรเมิน
ไฟล์:Bremen-Becks_Brewery.jpg|Beck & Co
ไฟล์:Bremen-Böttcherstraße-wall.jpg|ตึกบนถนน Böttcherstraße
ไฟล์:Bremenbank.jpg|ธนาคารเบรเมิน


## เบียร์ที่กลั่นในเบรเมิน
* Beck's
* Haake-Beck
* Kräusen
* Hemelinger
* St. Pauli Girl

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
;ทั่วไป
* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของเมือง
* การท่องเที่ยวเบรเมิน
* Town Hall and Roland on the Marketplace of Bremen มรดกโลกในเบรเมน
* City Panoramas Bremen - ทิวทัศน์พานอรามาของสิ่งที่น่าสนใจในเบรเมิน
* Fullscreen QTVR panos  - ทิวทัศน์ 360° จากเบรเมิน
* รูปถ่ายจากเบรเมิน 
* ภาพจากเบรเมิน
* Universität Bremen มหาวิทยาลัยเบรเมิน
* Hochschule Bremen มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์ประยุกต์เบรเมิน
* International University Bremen  มหาวิทยาลัยนานาชาติเบรเมิน
* Freimarkt เทศกาลงานวัดขนาดใหญ่ของเมือง

;ประวัติศาสตร์
* http://www.genealogy.net/reg/BRE (การสำรวจลำดับวงศ์ตระกูลในเบรเมิน)
* http://www.schiffslisten.de (ฐานข้อมูล: การย้ายถิ่นฐานผ่านท่าต่าง ๆ ในเบรเมิน ค.ศ. 1920 - 1939)
* http://maus.genealogy.net  (Die MAUS - สมาคมวงศ์วานแห่งเบรเมิน)
* http://www.historic.de (ประวัติศาสตร์การทหารของเบรเมิน ค.ศ. 1933-1945)
* แผนที่โลว์เออร์แซกโซนี ค.ศ. 1789

หมวดหมู่:เบรเมิน
หมวดหมู่:สันนิบาตฮันเซอ
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในประเทศเยอรมนี
หมวดหมู่:เมืองท่า
หมวดหมู่:นครรัฐ
หมวดหมู่:ก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 8
หมวดหมู่:เสรีนครจักรวรรดิ
นก (ภาพยนตร์)

**นก** () เป็นภาพยนตร์แนวสยองขวัญ-ระทึกขวัญที่ออกฉายในปี ค.ศ. 1963 กำกับโดย อัลเฟร็ด ฮิตช์ค็อก นำแสดงโดย ทิปปี้ เฮเดรน, ร็อด เทเลอร์, เจสสิก้า แทนดี้, ซูซาน เพลเซ็ตต์

## เนื้อเรื่องย่อ
thumb|150px|left|ทิปปี้ เฮเดรน ในทีเซอร์ภาพยนตร์
thumb|250px|left|ตัวอย่างภาพยนตร์
เมลานี เดเนี่ยลส์ (ทิปปี้ เฮเดรน) ลูกสาวแสนสวยของเจ้าของหนังสือพิมพ์ยักษ์ใหญ่ของซานฟรานซิสโก ผู้ใช้ชีวิตหมดไปกับการกระทำไร้สาระไปวัน ๆ ได้เข้าไปในร้านขายสัตว์เลี้ยง และพบเจอกับ มิท (ร็อด เทเลอร์) ทนายความหนุ่ม เมลานีเกิดชอบมิททันทีที่ได้เห็น และสั่งนกเลิฟเบิร์ด 2 ตัว เพื่อเป็นของขวัญวันเกิดให้แก่น้องสาวของมิท

ต่อมา เมลานีได้เดินทางไปถึงเมือง โบเดก้า เบย์ เมืองชายฝั่งทะเล เพื่อแอบเอานกเลิฟเบิร์ดไปให้เป็นของขวัญแก่เคธี่ น้องสาวของมิท โดยไม่ให้ครอบครัวของมิทรู้ตัว และได้พักอยู่ที่บ้านของแอนนี่ (ซูซาน เพลเซ็ตต์) อดีตแฟนสาวของมิทและครูประจำชั้นของเคธี่ ขณะที่เมลานี่กำลังขับเรือกลับอยู่นั้นนกนางนวลตัวหนึ่งได้โฉบมาจิกเธอโดยไม่ทราบสาเหตุ

เมลานีได้ใกล้ชิดกับครอบครัวของมิท โดยที่ลิเดีย แม่ของมิท (เจสสิก้า แทนดี้) ไม่ชอบใจในเมลานี ด้วยกลัวว่าเธอจะมาแย่งลูกชายไป ในงานฉลองวันเกิดของเคธี่ บรรดานกทั้งหลายที่อยู่ในเมือง ไม่ว่าจะเป็น อีกา, นกนางนวล หรือแม้กระทั่งนกกระจอกได้รวมกลุ่มกันและอาละวาดโจมตีผู้คนจนกลายเป็นความหายนะของเมือง โดยไม่มีใครรู้สาเหตุ

## ปรากฏการณ์ภาพยนตร์
*The Birds* เป็นภาพยนตร์ที่สร้างมาจากนวนิยายชื่อเดียวกันของ ดาฟเน่ต์ ดู เมอริเอ เป็นภาพยนตร์ที่ประสบความสำเร็จอย่างมากเมื่อออกฉาย โดย อัลเฟร็ด ฮิตช์ค็อก ผู้กำกับซึ่งเพิ่งประสบความสำเร็จจาก *[[ไซโค|Psycho]]* ภาพยนตร์เรื่องก่อนหน้านั้น โดยที่ฉบับนวนิยายนั้น ผู้เขียนตั้งใจจะให้เป็นนวนิยายที่สามารถตีความได้ทางจิตวิทยา โดยให้นกเป็นสัญลักษณ์ตัวแทนความหึงหวงของผู้หญิง (เมลานีที่กำลังจะมาเป็นแฟนของมิทขณะที่ลิเดียเกรงกลัวจะเสียลูกชายไป) โดยฮิตช์ค็อกได้รับแรงบันดาลใจมาจากข่าวแปลกประหลาดที่ลงในหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นแถบซานตาครูซชิ้นหนึ่งในปี ค.ศ. 1961 ถึงเหตุการณ์ที่ฝูงนกจมูกหลอดสีเขม่าที่เพิ่งกินปลากะตักไปใหม่ ๆ บินชนกระจกหน้าต่างร่วงตกลงมาตายเป็นจำนวนมาก

แต่เมื่อได้ทำเป็นภาพยนตร์แล้ว ฮิตช์ค็อกไม่ได้ตีความในประเด็นนี้อย่างชัดแจ้ง แต่เน้นไปในการสร้างบรรยายกาศระทึกขวัญจนเกือบจะเป็นสยองขวัญ มีหลายฉากที่สามารถระทึกใจผู้ชม เช่น ฉากที่เมลานีนั่งสูบบุหรี่อยู่คนเดียวขณะที่กำลังรอเคธี่ อีกาข้างหลังก็บินมาเกาะโครงเหล็กเพียงไม่กี่ตัว แต่เมื่อตัดมาอีกครั้งกลายมาเป็นฝูงอีกานับร้อยตัวและพร้อมจะโจมตีผู้คน หรือ ฉากที่ฝูงนกได้โจมตีเด็ก ๆ ที่กำลังหลบหนีจากโรงเรียนเข้าบ้าน ซึ่งไม่มีช็อตไหนหรือซีนไหนเลยที่ให้เห็นปากของนกจิกลงไปในเนื้อตัวของเด็ก ๆ แต่เพราะฉากที่ถ่ายทำออกมาชวนให้ผู้ชมคล้อยตามภาพยนตร์ไปนั่นเอง ซึ่งเหมือนกับฉากฆาตกรรมในห้องน้ำที่ลือลั่นของไซโค ที่แท้ที่จริงแล้วมีดไม่ได้ปักลงไปในตัวของแมเรี่ยน เครน เลย 

*The Birds* เป็นภาพยนตร์ที่ถือได้ว่าเป็นแบบอย่างของภาพยนตร์แนวสยองขวัญสัตว์โจมตีมนุษย์อีกหลายต่อหลายเรื่องต่อมา เช่น *[[จอว์ส|Jaws]]* ของ สตีเว่น สปีลเบิร์ก, *[[เอเลียน (ภาพยนตร์ชุด)|Alien]]* ของ ริดลีย์ สก็อตต์ เป็นต้น

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ข้อมูลและรายละเอียดภาพยนตร์

หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย อัลเฟร็ด ฮิตช์ค็อก
หมวดหมู่:ภาพยนตร์อเมริกันที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2506
หมวดหมู่:ภาพยนตร์อเมริกัน
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่สร้างจากนิยาย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ระทึกขวัญอเมริกัน
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ซีรีส์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่มีฉากในซานฟรานซิสโก
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่ถ่ายทำในซานฟรานซิสโก
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โดยยูนิเวอร์แซลพิกเจอส์
ทะเบียนสมรส

**ทะเบียนสมรส** (อังกฤษ: marriage certificate หรือ marriage line) เป็น เอกสารทางกฎหมายเพื่อยืนยันสถานะการสมรสของบุคคลสองคน ให้มีสถานะเป็นสามี-ภรรยา หรือ คู่ชีวิต ให้เป็นไปตามหลักกฎหมาย ซึ่งทำให้การกระทำบางอย่างในทางกฎหมาย เช่น การกู้ยืม การครอบครองทรัพย์สินสมรส การครอบครองสินทรัพย์ ต่อให้เป็นการกระทำของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง แต่จะมีผลผูกพันทั้งสองคนทันที 

สาเหตุการจดทะเบียนสมรสมีหลากหลายมาก เช่น การป้องกันการสมรสซ้อน การถือสิทธิ์ในการดูแลบุตร การลดหย่อนภาษี การกู้ยืม การเบิกประกัน การเบิกสวัสดิการแห่งรัฐที่เกี่ยวข้องกับคู่สมรส การยินยอมให้รักษาพยาบาล สินสมรส มรดก เป็นต้น 

## หย่าร้าง
การหย่าร้างคือ การยกเลิกสถานะการสมรสอย่างเป็นทางการ ซึ่งบางกรณี การหย่าร้างอาจจะต้องมีการฟ้องหย่าเพื่อเรียกร้องค่าเสียหาย หากคู่สมรสของตนได้กระทำการผิดบางอย่าง เช่น การหย่าร้างเพราะจับได้ว่ามีชู้ การหย่าร้างเพราะมีการกระทำทารุณทางร่างกายและจิตใจ เป็นต้น (ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) 

## ทะเบียนสมรสสำหรับสถานภาพเพศเดียวกัน
ณ ปัจจุบัน มีหลายประเทศได้อนุญาตให้บุคคลที่มีเพศเดียวกัน สามารถจดทะเบียนสมรสได้แล้ว สามารถดูเพิ่มเติมได้ที่ การสมรสเพศเดียวกัน

## อ้างอิง


หมวดหมู่:เอกสาร
หมวดหมู่:การแต่งงาน
ฟรีทาวน์

**ฟรีทาวน์** () เป็นเมืองหลวงและเมืองใหญ่สุดของประเทศเซียร์ราลีโอน เป็นเมืองท่าที่สำคัญทางฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก ฟรีทาวน์เป็นศูนย์กลางด้านเมือง เศรษฐกิจ การเงิน วัฒนธรรม การศึกษา และการเมืองที่สำคัญของประเทศเซียร์ราลีโอน เนื่องจากเป็นที่ตั้งของรัฐบาลเซียร์ราลีโอน ประชากรตามสำมะโน ค.ศ. 2015 มี 1,055,964 คน

สินค้าที่ผ่านเข้า-ออกท่าเรือส่วนมากจะเป็นข้าว ปลา และผลิตภัณฑ์จากน้ำมัน

## ภูมิอากาศ
ตามการแบ่งเขตภูมิอากาศแบบเคิพเพิน ฟรีทาวน์มีสภาพภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อน (*Am*) โดยหลักมาจากจำนวนหยาดน้ำฟ้าในช่วงฤดูฝนมีจำนวนมาก

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*
*

หมวดหมู่:เมืองหลวงในทวีปแอฟริกา
หมวดหมู่:ประเทศเซียร์ราลีโอน
โซมาลี

thumb|แมวพันธุ์โซมาลี
**พันธุ์โซมาลี** () เป็นแมวขนยาวที่ผสมพันธุ์ขึ้นในประเทศแคนาดา แต่ทั้งในยุโรปและแคนาดาต่างก็มีแมวพันธุ์นี้ มีลำตัวยาวหางอ่อนโค้งงอ ศีรษะลาดกลม กลางศีรษะเป็นสันนูนใหญ่ มีจุดแต้มที่ใบหู ลูกนัยน์ตากลมรี ผิวหนังคล้ายตัวกระรอก ขนจะขึ้นหนาทึบ ขนยาว อ่อนนุ่มราวเส้นไหม ขนเป็นปุย บริเวณใบหู ที่หางมีขนแบบขนนก มีขนสีแดงขึ้นรอบ บริเวณใบหูอีกทีหนึ่ง

หมวดหมู่:พันธุ์แมว
อเมริกันขนสั้น

**อเมริกันขนสั้น** หรือ **อเมริกันชอร์ตแฮร์** () เป็นแมวที่ถูกนำมาจากยุโรปไปสู่แผ่นดินอเมริกาเหนือ เมื่อครั้งมีการโยกย้ายถิ่นฐานของคนยุโรปไปแสวงหาถิ่นที่อยู่ใหม่ แมวถูกนำลงเรือไปเพราะต้องการใช้ประโยชน์จากมันในการล่าหนูมิให้ทำลายข้าวของ ซึ่งที่นำไปด้วยนั้นมีหลายตัว และได้ผสมพันธุ์กันจนได้ลูกที่มีลักษณะเฉพาะออกมาให้เห็นอย่างปัจจุบัน 

= ลักษณะสายพันธุ์ =
;สี:มีอยู่หลากหลายเฉดประมาณ 34 รูปแบบทั้งลายทั้งสี 
;รูปร่างและขนาด: เป็นแมวที่มีขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ โครงสร้างลำตัวใหญ่โต มีกล้ามเนื้อแข็งแรงเห็นชัดเจน อกใหญ่ ขาใหญ่ ยาวขนาดปานกลาง ใบหูขนาดกลางและขอบเป็นทรงกลมมน หัวรูปไข่แต่มีคางที่ค่อนข้างใหญ่ชัดเจน ดวงตาแมวพันธุ์นี้กลมโต ขอบตาด้านนอกด้านบนจะโค้งลงมา สีของตาเป็นสีเขียว 

## อ้างอิง

หมวดหมู่:พันธุ์แมว
หมวดหมู่:พันธุ์แมวที่มีต้นกำเนิดในสหรัฐ
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในสหรัฐอเมริกา
โบริส เยลต์ซิน

**โบริส นีโคลาเยวิช เยลต์ซิน** (, , 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2474 - 23 เมษายน พ.ศ. 2550) เป็นประธานาธิบดีคนแรกของสหพันธรัฐรัสเซีย ดำรงตำแหน่งระหว่าง พ.ศ. 2534 ถึง 2542

เดิมเป็นผู้สนับสนุนมิคาอิล กอร์บาชอฟ เยลต์ซินเกิดขึ้นภายใต้การปฏิรูปเปเรสตรอยกาเป็นหนึ่งในคู่แข่งทางการเมืองที่ทรงพลังที่สุดของกอร์บาชอฟ วันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2533 เขาได้รับเลือกเป็นประธานสภาโซเวียตสูงสุดรัสเซีย วันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2534 เขาได้รับเลือกด้วยเสียงประชาชนเป็นประธานาธิบดีแห่งสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซียซึ่งเป็นตำแหน่งที่เพิ่งตั้งขึ้นใหม่ ขณะนั้นเป็นหนึ่งใน 15 สาธารณรัฐรัฐธรรมนูญของสหภาพโซเวียต เขาได้รับคะแนนเสียง 57% ชนะผู้เข้าชิงตำแหน่งอีกห้าคน และเป็นผู้นำที่ได้รับเลือกตั้งตามแนวทางประชาธิปไตยคนที่สองของรัสเซียในประวัติศาสตร์ หลังมิคาอิล กอร์บาชอฟลาออกจากตำแหน่งและสหภาพโซเวียตยุบลงครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2534 เยลต์ซินยังดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีแห่งสหพันธรัฐรัสเซีย ซึ่งเป็นรัฐสืบทอดของสหภาพโซเวียต เยลต์ซินได้รับเลือกใหม่ในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2539 ในการเลือกตั้งรอบสอง เยลต์ซินชนะเกนนาดิ ซูกานอฟจากพรรคคอมมิวนิสต์ที่ฟื้นฟูใหม่โดยมีคะแนนห่างกันอยู่ 13% อย่างไรก็ดี เยลต์ซินสูญเสียความนิยมในระยะแรกไปหลังเกิดวิกฤตการณ์เศรษฐกิจและการเมืองต่อเนื่องในรัสเซียช่วงคริสต์ทศวรรษ 1990

เขาสัญญาจะเปลี่ยนแปลงเศรษฐกิจสังคมนิยมแบบสั่งการของรัสเซียเป็นเศรษฐกิจตลาดเสรี และนำการเยียวยาการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจอย่างฉับพลัน การเปิดเสรีราคาและโครงการแปรรูปรัฐวิสาหกิจไปปฏิบัติ เนื่องจากวิธีการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ ความมั่งคั่งของชาติปริมาณมากจึงตกอยู่ในมือของผู้มีอำนาจกลุ่มเล็ก สมัยเยลต์ซินส่วนใหญ่มีการฉ้อราษฎร์บังหลวง เงินเฟ้อ การล่มสลายทางเศรษฐกิจและปัญหาเศรษฐกิจและสังคมขนานใหญ่อย่างกว้างขวางซึ่งกระทบต่อรัสเซียและอดีตรัฐสหภาพโซเวียต ภายในไม่กี่ปีแรกหลังเขาดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี ผู้สนับสนุนเยลต์ซินจำนวนมากได้เปลี่ยนมาต่อต้านเขา และรองประธานาธิบดี อเล็กซานเดอร์ รุสต์คอย ประณามการปฏิรูปว่าเป็น "พันธุฆาตทางเศรษฐกิจ"

การเผชิญหน้าที่ดำเนินไปกับสภาโซเวียตสูงสุดลงเอยด้วยวิกฤตการณ์รัฐธรรมนูญรัสเซีย ตุลาคม พ.ศ. 2536 ซึ่งเยลต์ซินสั่งยุบรัฐสภาอย่างผิดกฎหมาย ซึ่งขณะนั้นพยายามถอดเยลต์ซินออกจากตำแหน่ง ฝ่ายทหารท้ายที่สุดเข้าฝ่ายกับเยลต์ซินและปิดล้อมและยิงปืนใหญ่ถล่มทำเนียบขาวรัสเซีย ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 187 คน จากนั้น เยลต์ซินฉีกรัฐธรรมนูญที่มีอยู่เดิม ห้ามการต่อต้านทางการเมืองชั่วคราว และยิ่งดำเนินการทดลองทางเศรษฐกิจลึกลงไปอีก แล้วเขาก็ริเริ่มรัฐธรรมนูญฉบับใหม่โดยประธานาธิบดีมีอำนาจเพิ่มขึ้น และได้รับความเห็นชอบในการลงประชามติเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2536 ด้วยเสียงเห็นชอบ 58.5%

วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2542 เยลต์ซินประกาศลาออกจากตำแหน่งอย่างน่าประหลาดใจ ทิ้งตำแหน่งประธานาธิบดีไว้ในมือของผู้สืบทอดที่เขาวางตัว คือ นายกรัฐมนตรีขณะนั้น วลาดีมีร์ ปูติน เยลต์ซินออกจากตำแหน่งโดยได้รับความนิยมน้อยมากในหมู่ประชากรรัสเซีย บ้างประเมินว่า อัตราการเห็นชอบกับเขาเมื่อออกจากตำแหน่งนั้นต่ำเพียง 2%

บอริสต์ เยลต์ซิน ถึงแก่อสัญกรรม เมื่อวันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2550 เนื่องจากการทำงานของหัวใจล้มเหลว ในวัย 76 ปี

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*CNN Cold War&nbsp;— Profile: Boris Nikolayevich Yeltsin

หมวดหมู่:ทหารชาวรัสเซีย
หมวดหมู่:นักการเมืองรัสเซีย
หมวดหมู่:ผู้นำในสงครามเย็น
หมวดหมู่:บุคคลจากแคว้นสเวียร์ดลอฟสค์
หมวดหมู่:ประธานาธิบดีรัสเซีย
หมวดหมู่:นายกรัฐมนตรีรัสเซีย
หมวดหมู่:นายกรัฐมนตรีสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย
ไทขาว

**ไทขาว**, **ไทด่อน**, **ไตด่อน** (, ; ) หรือ **ท้ายจั้ง** (; ) เป็นกลุ่มชาติพันธุ์จากตระกูลภาษาไทกลุ่มหนึ่งอาศัยอยู่ในประเทศลาว ประเทศเวียดนาม และประเทศจีน เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีลักษณะใกล้เคียงกันกับชาวไทดำและไทแดง แต่แบ่งจากกันด้วยความแตกต่างด้านการแต่งกายของสตรีเป็นสำคัญ กล่าวคือ สตรีชาวไทขาวนิยมสวมเสื้อแขนยาวสีขาวเข้ากับซิ่นสีดำ ขณะที่ชาวไทดำจะสวมเสื้อและซิ่นสีดำหรือคราม และชาวไทแดงจะสวมเสื้อผ้าขลิบสีแดง นอกจากนี้สตรีไทดำที่สมรสแล้วจะสวมผ้าเปียวคลุมศีรษะ แต่ชาวไทขาวไม่มีธรรมเนียมดังกล่าว กล่าวกันว่าบรรพชนของชาวไทขาวอพยพลงมาจากมณฑลยูนนานในประเทศจีน ก่อนกระจายตัวตั้งถิ่นฐานแถบลุ่มแม่น้ำแดงและดำ ไทขาวตั้งถิ่นฐานเลียบลำน้ำบริเวณที่ราบลุ่มหุบเขาทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศเวียดนาม ดำรงชีพจากการเก็บของป่า ทำเกษตรกรรม เลี้ยงสัตว์อย่างเรียบง่าย ทั้งยังรู้จักการจัดสรรระบบน้ำเพื่อใช้ในการเกษตรเป็นอย่างดีเช่นเดียวกับชาวไทดำ

ในอดีตชาวไทในเวียดนามมีการปกครองเรียกว่า *[[สิบสองจุไท]]* เป็นหัวเมืองหลัก 12 เมืองเป็นรัฐอิสระต่อกัน ปกครองโดยเจ้านายชาวไทจากคนนามสกุลลอ (สิงลอ) และสกุลดำ (สิงดำ) แบ่งเป็นเมืองของชาวไทดำ 8 หัวเมือง และเมืองชาวไทขาว 4 เมือง ได้แก่ เมืองไล เมืองมน เมืองเจียน และเมืองบาง โดยเมืองไลเคยมีอำนาจสูงสุดและเป็นเมืองหลวงของสิบสองจุไทในช่วงระยะเวลาหนึ่ง

ชาวไทขาวอิงกับเทพเจ้าตามธรรมชาติ มีความเชื่อเรื่องแถนและผีบรรพชนเช่นเดียวกับชาวไทดำ แต่ก็มีความเชื่อปลีกย่อยที่แตกต่างกันอยู่บ้าง

จากการประมาณการใน พ.ศ. 2545 มีชาวไทขาวอาศัยอยู่ในประเทศเวียดนามประมาณ 280,000 คน และมีการประมาณการใน พ.ศ. 2538 พบชาวไทขาวอาศัยอยู่ในประเทศลาวราว 200,000 คน และในมณฑลยูนนาน ประเทศจีนราว 10,000 คน

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ชาวไท
หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศเวียดนาม
หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศลาว
หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศจีน
อุโมงค์หายเวิน

thumb|right|300px|อุโมงค์หายเวินด้านทิศเหนือ

**อุโมงค์หายเวิน** () เป็นอุโมงค์รถยนต์ลอดใต้ภูเขาที่ยาวที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีความยาว 6.28 กิโลเมตร เป็นทางเชื่อมระหว่างเมืองดานังกับเมืองเว้ทางตอนกลางของประเทศเวียดนาม

## อ้างอิง
* http://www.bloggang.com/viewdiary.php?id=kumpine&month=10-2006&date=03&group=15&gblog=6
* http://asiaforvisitors.com/vietnam/central/haivan.html 

## แหล่งข้อมูลอื่น

หายวเวิน
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในดานัง
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในเว้
ผู้เอิน

**ชาวผู้เอิน** มีการแต่งกายและขนบธรรมเนียมประเพณีก็เป็นอย่างลาวแท้ แต่ทางภาษาพูดมีผิดแปลกออกไปบ้าง เนื่องจากชนกลุ่มนี้ติดต่อกับชาวญวนมาชั่วหลายร้อยปี เพราะถิ่นที่อยู่ของผู้เอินนี้ อยู่ทางทิศตะวันออก และตะวันออกเยงใต้ของเมืองตรันนินห์ (เมืองนี้มีชื่อภาษาไทว่า เวียงคำ ซึ่งเป็นชื่อเดิมของเวียงจันทน์) ถิ่นที่อยู่ของชาวไทกลุ่มนี้อยู่ทางฟากภูเขาที่ลาดลงทางอ่าวตังเกี๋ย และพืชผลที่พวกนี้เพาะปลูกก็ลงไปจำหน่ายให้ญวน แน้นไทพวกนี้จึงติดต่อกับญวนมากกว่าลาว เนื่องจากอยู่ที่สูง และในฤดูหนาวอากาศจึงหนาวมาก ชาวผู้เอินจึงเก็บตัวมากกว่าชาวลาว และมีเครื่องเล่นสนุกสนานน้อยกว่า ชนกลุ่มนี้นับถือพุทธศาสนา แต่ก็มีพระอยู่น้อย และพวกนี้ก็ไม่นับถือพระมากอย่างชาวลาว ทั้งนี้เพราะติดต่อกับชาวญวนมาก และชาวญวนไม่ค่อยยุ่งเกี่ยวกับพระ นอกจากจะอยู่ที่สูงแล้ว ชาวผู้เอินยังมีอยุ่บ้างทางตะวันออกเฉียงเหนือของเวียงจันทน์ และในเมืองคำเกิดคำมวน (เมืองที่เกิดพระยอดเมืองขวาง)

## อ้างอิง

* 

หมวดหมู่:ชาวไท
หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศลาว 
หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศเวียดนาม
จระเข้ตีนเป็ด

**จระเข้ตีนเป็ด** หรือทับศัพท์ว่า **แอลลิเกเตอร์** (,  เรียกสั้น ๆ ว่า **เกเตอร์**: gator) เป็นสกุลของสัตว์เลื้อยคลานในอันดับจระเข้ (Crocodilia) ในวงศ์ Alligatoridae ใช้ชื่อสกุลว่า *Alligator*

แอลลิเกเตอร์เป็นจระเข้ที่อยู่ในวงศ์ Alligatoridae ซึ่งแยกมาจากจระเข้ทั่วไปส่วนใหญ่ที่จะอยู่ในวงศ์ Crocodylidae ซึ่งแยกออกมาจากกันราว 200 ล้านปีก่อน ในมหายุคมีโซโซอิก และไม่เปลี่ยนแปลงรูปร่าง แอลลิเกเตอร์จึงจัดเป็นซากดึกดำบรรพ์มีชีวิตจำพวกหนึ่ง 

แอลลิเกเตอร์ มีลักษณะที่แตกต่างไปจากจระเข้ในวงศ์ Crocodylidae หรือจระเข้ทั่วไป คือ เมื่อมองจากด้านบนจะเห็นจะงอยปากสั้นและเป็นรูปตัวยู รูจมูกมีขนาดใหญ่ และเมื่อหุบปากแล้วฟันล่างจะไม่โผล่ออกมาให้เห็น เพราะมีส่วปลายของหัวแผ่กว้างและขากรรไกรยาว ส่วนปลายของขากรรไกรล่างซ้ายและขวาเชื่อมต่อกันเป็นพื้นที่แคบ กระดูกแอนโทพเทอรีกอยด์อยู่ห่างจากแถวของฟันที่กระดูกแมคซิลลาเป็นช่องกว้าง กระดูกพาลาทีนมีก้านกระดูกชิ้นยาวอยู่ทางด้านหน้าและยื่นเลยช่องในเบ้าตา พื้นผิวด้านบนของลิ่นมีสารเคอราติน ไม่มีต่อมขจัดเกลือบนลิ้น

ปัจจุบัน แอลลิเกเตอร์ มีอยู่ 2 ชนิดเท่านั้น คือ แอลลิเกเตอร์อเมริกัน (*Alligator mississippiensis*) ซึ่งถือเป็นสัตว์จำพวกจระเข้ที่ใหญ่ที่สุดที่พบได้ในทวีปอเมริกาเหนือ และแอลลิเกเตอร์จีน (*A. sinensis*) ที่พบในลุ่มแม่น้ำแยงซีในประเทศจีนเท่านั้น และเป็นสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์มากแล้ว

ซึ่งคำว่า แอลลิเกเตอร์นั้น มาจากภาษาสเปนคำว่า "Lagarto" หมายถึง "สัตว์เลื้อยคลาน"

## อ้างอิง

หมวดหมู่:วงศ์แอลลิเกเตอร์
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในทวีปอเมริกาเหนือ
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในประเทศจีน
หมวดหมู่:เนื้อสัตว์
ออริกซ์

thumb|ออริกซ์เขาดาบในสวนสัตว์ไทย
**ออริกซ์** () เป็นสกุลของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกีบคู่เคี้ยวเอื้อง จำพวกแอนทิโลปหรือกาเซลล์ พบกระจายพันธุ์ในทวีปแอฟริกาและคาบสมุทรอาหรับ มีลักษณะเด่น คือ เป็นแอนทิโลปขนาดใหญ่ และมีเขาที่บิดเป็นเกลียวยาวแหลม เห็นได้ชัดเจน มีใบหน้ารวมถึงลำตัวช่วงขาที่เป็นลายสีเส้นดำพาดผ่าน ขณะที่ตามลำตัวเป็นสีขาวหรือสีสว่าง

## ศัพทมูลวิทยา
คำว่า "ออริกซ์" มาจากภาษากรีก คำว่า Ὂρυξ *óryx* หมายถึง ประเภทหนึ่งของแอนทิโลป พหูพจน์ในภาษากรีกคือ * óryges * และถึงแม้คำว่า * oryxes * มีการใช้ในภาษาอังกฤษ เฮอรอโดทัส นักประวัติศาสตร์ชาวกรีกโบราณ กล่าวถึงออริกซ์ในลิเบียเรียกว่า "Orus" อาจจะเกี่ยวข้องกับคำกริยาคำว่า ¨oruttoo "หรือ" orussoo " มีความหมาย "ขุด" ทั้งนี้ ออริกซ์สีขาวเป็นที่รู้จักกันดีว่ามีพฤติกรรมขุดหลุมทรายเพื่อใช้ในการหลบความร้อน

## การจำแนก
จำแนกออกได้เป็น 4 ชนิด คือ
thumb|left|ลักษณะใบหน้าและเขาของออริกซ์ชนิดต่าง ๆ
* **วงศ์ BOVIDAE**
** **วงศ์ย่อย Hippotraginae**
*** **สกุล ''[[Hippotragus]]***
*** *'สกุล*Oryx**'
**** [[Scimitar oryx|ออริกซ์เขาดาบ]], *O. dammah* 
**** [[Gemsbok|เจมส์บอก]], *O. gazella*
**** [[East African oryx|ออริกซ์แอฟริกาตะวันออก]], ไบซาออริกซ์ *O. beisa* (อดีตใช้ *O. gazella*)
***** ออริกซ์แอฟริกาตะวันออก (*เซนซุสตริกโต*), *O. b. beisa*
***** ออริกซ์ขอบหู *O. b. callotis*
**** [[Arabian oryx|ออริกซ์อาหรับ]], ออกริกซ์อาระเบีย, *O. leucoryx''

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:แอนทิโลปปศุสัตว์
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในทวีปแอฟริกา
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในทวีปเอเชีย
เว้ (นครภายใต้จังหวัด)

**เว้** ( *เฮฺว้*; จื๋อโนม: ) เป็นอดีตเมืองศูนย์กลางการปกครองของจังหวัดเถื่อเทียนเว้ ประเทศเวียดนาม และเคยเป็นเมืองหลวงเก่าในสมัยราชวงศ์เหงียนช่วง พ.ศ. 2345–2488 มีชื่อเสียงจากโบราณสถานที่มีอยู่ทั่วเมือง จำนวนประชากรอยู่ที่ประมาณ 340,000 คน

เมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2025 จังหวัดเถื่อเทียนเว้ได้มีการปรับโครงสร้างการปกครองใหม่เป็นนครเว้ ซึ่งเป็นนครภายใต้ส่วนกลางลำดับที่ 6 ของประเทศเวียดนาม นครเว้เดิมได้ถูกยุบเพื่อจัดตั้งเป็นเขตใหม่ 2 แห่ง ได้แก่ เขตฟู้ซวนและเขตถ่วนฮว้า

## ประวัติศาสตร์
แรกเริ่มนั้นเว้เป็นเมืองหลวงของราชวงศ์เหงียน ซึ่งปกครองพื้นที่ส่วนใหญ่ของเวียดนามตอนใต้ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 17-19

เว้มีฐานะเป็นเมืองหลวงของประเทศจนถึง พ.ศ. 2488 เมื่อจักรพรรดิบ๋าว ดั่ย แห่งเวียดนามทรงสละราชสมบัติ และมีการก่อตั้งรัฐบาลคอมมิวนิสต์ขึ้นที่ฮานอย ทางตอนเหนือของเวียดนาม ต่อมาใน พ.ศ. 2492 จักรพรรดิบ๋าว ดั่ย ทรงได้รับการช่วยเหลือจากชาวฝรั่งเศสในอาณานิคม และทรงก่อตั้งเมืองหลวงใหม่ คือ ไซ่ง่อน ทางใต้ของประเทศ

ในช่วงสงครามเวียดนาม เว้อยู่ในตำแหน่งที่ใกล้กับอาณาเขตระหว่างเวียดนามเหนือและเวียดนามใต้ โดยเว้อยู่ในอาณาเขตของเวียดนามใต้ ใน พ.ศ. 2511 ตัวเมืองได้รับความเสียหายอย่างหนัก โดยเฉพาะโบราณสถานหลายแห่งที่ระดมยิงและถูกระเบิดจากกองทัพอเมริกัน แม้หลังสงครามสงบลงแล้ว เหล่าโบราณสถานก็ยังไม่ได้รับการดูแลเอาใจใส่ เนื่องจากถูกกลุ่มผู้นำคอมมิวนิสต์และชาวเวียดนามบางส่วนมองว่าเป็นสัญลักษณ์ของระบอบศักดินาในอดีต แต่หลังจากที่แนวคิดทางการเมืองได้เปลี่ยนแปลงไป ก็เริ่มมีการบูรณะโบราณสถานบางส่วนมาจนถึงปัจจุบัน

## ภูมิศาสตร์
เมืองเว้ตั้งอยู่ในเวียดนามตอนกลาง ริมฝั่งแม่น้ำหอม ถัดเข้ามาในแผ่นดินจากริมฝั่งทะเลจีนใต้เพียง 2–3 ไมล์ ห่างจากกรุงฮานอยไปทางใต้ประมาณ 540 กิโลเมตร และห่างจากนครโฮจิมินห์ไปทางเหนือประมาณ 644 กิโลเมตร

## มรดกโลก
เมืองเว้ได้รับขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญครั้งที่ 17 เมื่อ พ.ศ. 2536 ที่เมืองการ์ตาเฮนา ประเทศโคลอมเบีย ด้วยข้อกำหนดและหลักเกณฑ์ในการพิจารณา ดังนี้
* **(iv)** - เป็นตัวอย่างอันโดดเด่นของประเภทของสิ่งก่อสร้างอันเป็นตัวแทนของการพัฒนา ทางด้านวัฒนธรรม สังคม ศิลปกรรม วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี อุตสาหกรรม ในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 
* 
* 

หมวดหมู่:เว้
หมวดหมู่:นครในประเทศเวียดนาม
หมวดหมู่:เมืองหลวงเก่า
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในประเทศเวียดนาม
สุญตา

**สุญตา** () หรือ **ศูนยตา** () แปลว่า *ความว่างเปล่า, ความเป็นของสูญ* คือความไม่มีตัวตน ถือเอาเป็นตัวตนไม่ได้

สุญตามีความหมาย 4 นัย คือ
# ความเป็นสภาพที่ว่างจากความเป็นสัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ภาวะที่ขันธ์ 5 เป็นอนัตตา คือ มิใช่ตัวตน ไม่มีอัตตา ว่างจากความเป็นตน ตลอดจนว่างจากสารัตถะต่าง ๆ เช่น ความเที่ยง ความสวยงาม ความสุข เป็นต้น, โดยปริยายหมายถึง หลักธรรมฝ่ายปรมัตถ์ดัง เช่น ขันธ์ ธาตุ อายตนะ และปฏิจจสมุปบาท ที่แสดงแต่ตัวสภาวะให้เห็นความว่างเปล่าปราศจากสัตว์ บุคคล เป็นเพียงธรรมหรือกระบวนธรรมล้วน ๆ 
# ความว่างจากกิเลส มีราคะ โทสะ โมหะ เป็นต้น ก็ดี สภาวะที่ว่างจากสังขารทั้งหลายก็ดี หมายถึง นิพพาน
# โลกุตตรมรรค ได้ชื่อว่าเป็นสุญตา ด้วยเหตุผล 3 ประการ คือ เพราะลุด้วยปัญญาที่กำหนดพิจารณาความเป็นอนัตตา มองเห็นสภาวะที่สังขารเป็นสภาพว่าง (จากความเป็นสัตว์ บุคคล ตัวตน) เพราะว่างจากกิเลสมีราคะเป็นต้น และเพราะมีสุญตา คือ นิพพาน เป็นอารมณ์ 
# ความว่าง ที่เกิดจากความกำหนดหมายในใจ หรือทำใจเพื่อให้เป็นอารมณ์ของจิตในการเจริญสมาบัติ เช่น ผู้เจริญอากิญจัญญายตนสมาบัติกำหนดใจถึงภาวะว่างเปล่าไม่มีอะไรเลย

## อ้างอิง
* พระพรหมคุณาภรณ์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). *พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์.* หน้า 454–455.

## แหล่งข้อมูลอื่น
* จูฬสุญญตสูตร  ในพระไตรปิฎก

หมวดหมู่:หลักธรรมของศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:ความไม่มี
นิวสปีก

ในนวนิยายดิสโทเปียเรื่อง *[[หนึ่ง-เก้า-แปด-สี่]]* (ตีพิมพ์ในชื่อ *1984*) ผลงานของ จอร์จ ออร์เวลล์ ที่ตีพิมพ์ในปี 1949 **นิวสปีก** () เป็นภาษาในจินตนาการของประเทศโอเชียเนีย ซึ่งเป็นรัฐเผด็จการเบ็ดเสร็จ เพื่อตอบสนองความต้องการทางอุดมการณ์ของลัทธิอิงซอค (Ingsoc - สังคมนิยมอังกฤษ) ในโอเชียเนีย พรรค (The Party) จึงได้สร้างนิวสปีก ซึ่งเป็นภาษาธรรมชาติที่มีการควบคุมที่มีไวยากรณ์เรียบง่ายและคำศัพท์ที่จำกัด เพื่อออกแบบมาเพื่อป้องกันไม่ให้ผู้คนสามารถคิดเชิงวิพากษ์ได้ ภาษานิวสปีกจึงจำกัดความสามารถของบุคคลในการอธิบายและสื่อสารแนวคิดเชิงนามธรรม เช่น อัตลักษณ์บุคคล, การแสดงออกถึงตัวตน และเจตจำนงเสรี ซึ่งถือเป็นอาชญากรรมทางความคิด (thoughtcrimes) อันเป็นการกระทำที่เป็นอิสระส่วนบุคคลซึ่งขัดแย้งกับหลักความเชื่อทางอุดมการณ์ของลัทธิอิงซอคแบบคติรวมหมู่

ในภาคผนวกของนวนิยายเรื่อง "หลักการของนิวสปีก" (The Principles of Newspeak) ออร์เวลล์อธิบายว่านิวสปีกดำเนินตามกฎส่วนใหญ่ของไวยากรณ์ภาษาอังกฤษ ทว่าลักษณะเด่นของภาษาคือคำศัพท์ที่ลดน้อยลงอย่างต่อเนื่อง ความคิดที่สมบูรณ์จะถูกลดรูปเหลือเพียงคำศัพท์พื้นฐานที่มีความหมายเรียบง่าย การตัดคำในทางการเมืองของนิวสปีก *Ingsoc* (English Socialism), *Minitrue* (Ministry of Truth), *Miniplenty* (Ministry of Plenty) มีลักษณะคล้ายคลึงกับการตัดคำของนาซีและโซเวียตในคริสต์ศตวรรษที่ 20 เช่น *[[เกสตาโพ]]* (*Geheime Staatspolizei*), *[[โปลิตบูโร]]* (คณะกรรมการบริหารการเมืองของคณะกรรมการกลางแห่งพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต), *Comintern* (คอมมิวนิสต์สากล), *[[โคลโคซ]]* (ฟาร์มรวมกลุ่ม) และ *[[คอมโซมอล]]* (สหภาพเยาวชนคอมมิวนิสต์) การตัดคำในนิวสปีกมักเป็นอักษรย่อพยางค์ที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อปิดบังอุดมการณ์ของผู้พูดจากทั้งตัวผู้พูดเองและผู้ฟัง

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม

* Burgess, Anthony. *[[1985 (Anthony Burgess novel)|Nineteen Eighty-Five]]*. Boston: Little Brown & Co, 1978. . Anthony Burgess discusses the plausibility of Newspeak.
* Green, Jonathon. *Newspeak: a dictionary of jargon*. London, Boston: Routledge & Kegan Paul, 1985, 1984. .
* Klemperer, Victor. *[[LTI - Lingua Tertii Imperii]]: Notizbuch eines Philologen.*.  Original German language editions.
* Klemperer, Victor & Watt, Roderick H. *[[LTI - Lingua Tertii Imperii]]: A Philologist's Notebook*. Lewiston, New York: Edwin Mellen Press, 1997. . An annotated edition of Victor Klemperer's *LTI, Notizbuch eines Philologen* with English notes and commentary by Roderick H. Watt.
* Klemperer, Victor & Brady, Martin (tr.). *The language of the Third Reich: [[LTI - Lingua Tertii Imperii]]: A Philologist's Notebook*. London, UK; New Brunswick, NJ: Athlone Press, 2000.  (alk. paper). Translated by Martin Brady.
* Young, John Wesley . *Totalitarian Language: Orwell's Newspeak and Its Nazi and Communist Antecedents*. Charlottesville: University Press of Virginia, 1991. . John Wesley Young wrote this scholarly work about Newspeak and historical examples of language control.
* The Principles of Newspeak
* George Orwell's 1984 

หมวดหมู่:การตรวจพิจารณา
หมวดหมู่:การลบประวัติศาสตร์
วงศ์นกกระสา

**นกกระสา** เป็นนกลุยน้ำขนาดใหญ่ ขายาว คอยาว และปากยาวแข็ง อยู่ในอันดับนกกระสา (Ciconiiformes) ใช้ชื่อวงศ์ว่า Ciconiidae

พบทั้งหมดทั่วโลก 19 ชนิด ใน 6 สกุล

## อนุกรมวิธาน
* สกุล *[[Mycteria]]*
** *[[Mycteria cinerea]]*
** *[[Mycteria ibis]]*
** นกกาบบัว (*Mycteria leucocephala*)
** *[[Mycteria americana]]*
* สกุล *[[Anastomus]]*
** *[[นกปากห่าง|Anastomus oscitans]]*
** *[[Anastomus lamelligerus]]*
* สกุล *[[Ciconia]]*
** *[[Ciconia abdimii]]*
** *[[Ciconia episcopus]]*
** *[[นกกระสาคอขาวปากแดง|Ciconia stormi]]*
** *[[Ciconia maguari]]*
** *[[Ciconia boyciana]]* (อดีตใช้ *C. ciconia*)
** นกกระสาขาว (*[[Ciconia ciconia]]*)
** *[[Ciconia nigra]]*
* สกุล *[[Ephippiorhynchus]]*
** *[[นกกระสาคอดำ|Ephippiorhynchus asiaticus]]*
** *[[Ephippiorhynchus senegalensis]]*
* สกุล *[[Jabiru]]*
** *[[Jabiru mycteria]]*
* สกุล *[[Leptoptilos]]*
** *[[นกตะกรุม|Leptoptilos javanicus]]*
** *[[Leptoptilos dubius]]*
** *[[Leptoptilos crumeniferus]]*

## อ้างอิง

* Cione, Alberto Luis; de las Mercedes Azpelicueta, María; Bond, Mariano; Carlini, Alfredo A.; Casciotta, Jorge R.; Cozzuol, Mario Alberto; de la Fuente, Marcelo; Gasparini, Zulma; Goin, Francisco J.; Noriega, Jorge; Scillatoyané, Gustavo J.; Soibelzon, Leopoldo; Tonni, Eduardo Pedro; Verzi, Diego & Guiomar Vucetich, María (2000) : Miocene vertebrates from Entre Ríos province, eastern Argentina. [English with Spanish abstract] *In:*  Aceñolaza, F.G. & Herbst, R. (eds.) : El Neógeno de Argentina. *INSUGEO Serie Correlación Geológica* **14**: 191-237. PDF fulltext 
* Friedwald, Will & Beck, Jerry (1981) : *The Warner Brothers Cartoons*. Scarecrow Press Inc., Metuchen, N.J.. ISBN 0-8108-1396-3
* Louchart, Antoine; Vignaud, Patrick; Likius, Andossa; Brunet, Michel & and White, Tim D. (2005) : A large extinct marabou stork in African Pliocene hominid sites, and a review of the fossil species of *Leptoptilos*. *Acta Palaeontologica Polonica* **50** (3) : 549–563. PDF fulltext 
* Noriega, Jorge Ignacio & Cladera, Gerardo (2005) : *First Record of Leptoptilini (Ciconiiformes: Ciconiidae) in the Neogene of South America*. Abstracts of Sixth International Meeting of the Society of Avian Paleontology and Evolution: 47. PDF fulltext 
* Schmaltz Hsou, Annie (2007) : O estado atual do registro fóssil de répteis e aves no Pleistoceno do Estado do Rio Grande do Sul, Brasil ["The current state of the fossil record of Pleistocene reptiles and birds of Rio Grande do Sul"]. Talk held on 2007-JUN-20 at *Quaternário do RS: integrando conhecimento*, Canoas, Rio Grande do Sul, Brazil. PDF abstract 
* Steadman, David W.; Arroyo-Cabrales, Joaquin; Johnson, Eileen & Guzman, A. Fabiola (1994) : New Information on the Late Pleistocene Birds from San Josecito Cave, Nuevo León, Mexico. *[[Condor (journal)|Condor]]* **96** (3) : 577-589. DjVu fulltext  PDF fulltext 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Scott MacDonald, "The Stork"  emblematic uses
* Storks  Image documentation
* Stork videos on the Internet Bird Collection


หมวดหมู่:นกแบ่งตามวงศ์
ปลาหมอเทศ

**ปลาหมอเทศ** () ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ปลาหมอสี (Cichlidae) 

ปลาหมอเทศมีลักษณะรูปร่างทั่วไปคล้ายปลานิล (*O. niloticus*) ซึ่งเป็นปลาที่อยู่ในวงศ์เดียวกันและสกุลเดียวกัน แต่ว่า ปลาหมอเทศมีรูปร่างที่เล็กกว่า มีลำตัวแบนข้าง หัวสั้น ปากกว้าง มีฟันซี่เล็กละเอียด ครีบอกยาวแหลม ครีบก้นมีก้านแข็ง 3 ชิ้น ปลายครีบหางตัดตรง มีเกล็ดตั้งแต่บริเวณแก้ม หัว ถึงโคนหาง เกล็ดเป็นแบบเกล็ดสาก เส้นข้างลำตัวขาดช่วง ด้านบนลำตัวมีสีคล้ำอมเขียวหรือน้ำเงิน แก้มมีสีจางเป็นปื้น ลำตัวมีแถบสีคล้ำ 8–9 แถบ พาดตามแนวตั้ง ท้องสีจางหรือเหลืองอ่อน ขอบครีบมีสีแดงหรือน้ำตาลรวมถึงครีบอก ปลาขนาดเล็กมีสีคล้ำหรือสีเทา มีความแตกต่างจากปลานิล คือ ปากยาวกว่า และไม่มีแถบหรือลายบนครีบ แต่มีปื้นสีจางบนแก้มของปลาตัวผู้ 

ปลาหมอเทศมีขนาดโตเต็มที่ประมาณ 40 เซนติเมตร โดยเฉลี่ยประมาณ 20–30 เซนติเมตร  เป็นปลาที่กินได้ทั้งพืชและสัตว์ รวมถึงตะกอนอินทรียสาร ขยายพันธุ์โดยปลาตัวผู้ขุดหลุมบนพื้นท้องน้ำเหมือนหลุมขนมครก ปลาตัวเมียอมไข่ในปากไว้ประมาณ 10–15 วัน ก่อนจะปล่อยลูกปลาให้ออกมาว่ายวนรอบ ๆ ตัวแม่ปลา

ปลาหมอเทศมีถิ่นกำเนิดอยู่ในทวีปแอฟริกา แถบแอฟริกาตะวันออกเฉียงใต้ ในแหล่งน้ำต่าง ๆ และถูกนำเข้าไปในประเทศใกล้เคียง ก่อนจะกลายเป็นปลาเศรษฐกิจที่ถูกนำเข้าไปในหลายประเทศในหลายทวีปทั่วโลก ในประเทศไทยมีการนำเข้ามาใน พ.ศ. 2492 โดยศาสตราจารย์ (พิเศษ) บุญ อินทรัมพรรย์ แห่งคณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยนำผ่านมาจากปีนัง เพื่อส่งเสริมเกษตรกรเลี้ยงเป็นอาชีพ แต่ความนิยมในการบริโภคสู้ปลานิลไม่ได้ เนื่องจากเนื้อค่อนข้างแข็งและมีขนาดตัวเล็ก ดังนั้นจึงมีราคาจำหน่ายที่ต่ำกว่าปลานิล และถูกปล่อยลงตามแหล่งน้ำต่าง ๆ ทั้งน้ำจืดและน้ำกร่อย กลายเป็นผลพลอยได้จากการเลี้ยงกุ้ง

ในปี พ.ศ. 2511 มีการผสมข้ามสายพันธุ์ระหว่างปลาหมอเทศกับปลานิล ได้เป็นปลาลูกผสมเรียกว่า "ปลานิลแดง" โดยสถานีประมงน้ำจืดจังหวัดอุบลราชธานี ต่อมามีการคัดมาเพาะและขยายพันธุ์ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้ทรงปล่อยพันธุ์ปลานิลแดงเพื่อเพาะขยายพันธุ์ที่บ่อปลาภายในพระตำหนักจิตรลดารโหฐาน 

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* Photo of "Florida Red" hybrid. สืบค้นเมื่อ 12 กรกฎาคม 2007.
* รูปและข้อมูลปลาหมอเทศ

หมอเทศ
เทศ
หมอเทศ
หมอเทศ
หมวดหมู่:ปลาเศรษฐกิจ
หมวดหมู่:ปลาที่พบในนาข้าวและท้องร่องสวน
3ดีโอ

**3DO Interactive Multiplayer** หรือมักเรียกสั้นๆ ว่า **3DO** เป็นเครื่องเล่นวิดีโอเกมที่บริษัท พานาโซนิค, ซันโย และ โกลด์สตาร์ (ปัจจุบันคือ แอลจี)
จัดเป็นเครื่องเล่นวิดีโอเกมยุคที่ห้าเครื่องแรก และสามารถทำยอดขายได้ถึง 6 ล้าน วางจำหน่ายครั้งแรกที่ประเทศ สหรัฐอเมริกา และวางจำหนายที่ประเทศ แคนาดา เป็นประเทศที่สอง

ตัวเครื่องออกแบบโดย Dave Needle และ RJ Mical แห่ง New Technology Group สนับสนุนการทำตลาดโดยทริป ฮอว์กิง แห่ง EA Games

## อ้างอิง
* รายละเอียด 3DO

หมวดหมู่:เครื่องเล่นวิดีโอเกม
อัตตา

**อัตตา** (; ) แปลว่า ตัวตน ร่างกาย รูปลักษณะ ตัวเอง หรือวิญญาณ ตามทฤษฎีของผู้นับถือลัทธิว่าชีวิตเกิดขึ้นด้วยวิญญาณหรืออาตมัน ซึ่งชาวอินเดียทางภาคเหนือได้ยึดถือเช่นนั้น ในคัมภีร์อุปนิษัทอธิบายไว้ว่า อัตตาเป็นตัวตนเล็ก ๆ รูปร่างเหมือนคน อาศัยอยู่ในหัวใจเวลาปกติ และหนีออกจากร่างกายไปในเวลานอนหลับ หรือในเวลาสงบแน่นิ่ง เมื่ออัตตานั้นกลับมาสู่ร่างเหมือนเดิม ชีวิตและการเคลื่อนไหวจึงเกิดขึ้นเป็นไปตามเดิม ในเวลาตายอัตตาก็จะหนีออกจากร่าง ไปใช้ชีวิตในอมตะของตนเองวนเวียนไปอย่างนี้โดยไม่มีสิ้นสุด  (นัยพจนา. บาลี-อังกฤษ ของสมาคมบาลีปกรณ์)

ในศาสนาพุทธ พระพุทธเจ้าเรียกความเชื่อเรื่องอัตตาว่า**[[สัสสตทิฐิ]]** ถือเป็นมิจฉาทิฐิอย่างหนึ่ง และเรียกว่า**อัตตวาทุปาทาน** ซึ่งถือเป็นความยึดมั่นถือมั่นประการหนึ่ง

อัตตาในคำไทยทั่วไปใช้ในรูป **อัตต, อัต** เช่น อัตตาธิปไตย อัตชีวประวัติ อัตภาพ อัตโนมัติ

## อัตตาในศาสนาต่าง ๆ
ศาสนาที่มีความเชื่อเรื่องตัวตนหรืออัตตา เรียกอัตตาในชื่อต่าง ๆ ดังนี้

## ดูเพิ่ม
* อนัตตา

## อ้างอิง
* พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช), *พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด *'คำวัด,*' * วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548

หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนา
*
อัตภาพ

**อัตภาพ** (อ่านว่า อัดตะภาบ) แปลว่า *ความเป็นตนเอง, ภาวะแห่งตน*

**อัตภาพ** ใช้หมายถึงตัวตน, ร่างกาย, ชีวิต, รูปลักษณะ เป็นคำบ่งบอกถึงอวัยวะต่างๆ ในร่างกายของคนตลอดถึงบุคลิกภาพและความเป็นอยู่แห่งชีวิตโดยภาพรวม มีความหมายเดียวกับคำว่าอัตตา ซึ่งแปลว่าตัวตนเหมือนกัน

**อัตภาพ** ได้มีการนำมาใช้ในสำนวนไทย เช่น

*"เขามีรายได้สมควรแก่อัตภาพ"* หมายความว่ามีรายได้พอเลี้ยงตัว

*"ทำอะไรก็ตามต้องดูอัตภาพตัวเองว่าพอจะทำไหวไหม"* หมายความว่าดูร่างกายตัวเองด้วย

## อ้างอิง

* พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต *พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด *'คำวัด,*' * วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548

หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
วิบาก

**วิบาก** แปลว่า *ผล, ผลผลิต, ผลที่เกิดขึ้น, ผลที่ติดตามมาจากเหตุ*

**วิบาก** ในคำวัดหมายถึงผลกรรม, ผลที่เกิดจากกรรมที่ทำไว้ก่อน ไม่ว่าจะเป็นกรรมดีหรือกรรมชั่ว ล้วนมีวิบากคือผลทั้งสิ้น โดยกรรมดีมีวิบากเป็นสุข กรรมชั่วมีวิบากเป็นทุกข์ ใช้ซ้ำกันเป็น **ผลวิบาก** หรือ **วิบากผล** ก็มี

**วิบาก** ในคำไทยใช้หมายความว่าลำบาก, ทุรกันดาร เช่น หนทางวิบาก, ประสบความวิบาก

## อ้างอิง
* พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต *พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด *'คำวัด,*' * วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548

หมวดหมู่:ความเชื่อในศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
เต่าแก้มแดง

**เต่าแก้มแดง** (; ) เป็นเต่าน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีถิ่นกำเนิดอยู่ที่ทวีปอเมริกาเหนือ มีถิ่นกำเนิดดั้งเดิมอยู่ในพื้นที่ชุ่มน้ำแถบรัฐอิลลินอย, แม่น้ำมิสซิสซิปปี ไปจนถึงอ่าวเม็กซิโก

ลักษณะเมื่อแรกเกิด กระดองจะเป็นสีเขียว เมื่อโตขึ้นจะเปลี่ยนไปเป็นสีคล้ำ เท้าทั้ง 4 ข้างมีพังผืดใช้ว่ายน้ำได้ดี ขนาดเมื่อโตเต็มที่ประมาณ 1 ฟุต โดยที่ตัวผู้จะมีขนาดเล็กกว่าตัวเมียเล็กน้อย กินอาหารได้ทั้งพืชและสัตว์ ผสมพันธุ์กันในน้ำระหว่างเดือนมีนาคม–มิถุนายน จากนั้นในเดือนสิงหาคม  ตัวเมียจะขึ้นมาวางไข่ในหาดทราย ไข่ใช้เวลาฟักเป็นตัวประมาณ 60-75 วัน อายุเมื่อพร้อมที่จะผสมพันธุ์ประมาณ 2 ปี และมีอายุขัยโดยเฉลี่ย 30 ปี

## การจำแนก
แบ่งออกได้เป็น 3 ชนิดย่อยดังนี้
**[[Trachemys scripta scripta]]* – เต่าแก้มเหลือง
**[[Trachemys scripta elegans]]* – เต่าญี่ปุ่น เป็นชนิดที่นิยมเป็นสัตว์เลี้ยง
**[[Trachemys scripta troostii]]* – เต่าคัมเบอร์แลนด์

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม
*
*
*

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Reshetnikov, Andrey N., et al. "Rarely naturalized, but widespread and even invasive: the paradox of a popular pet terrapin expansion in Eurasia". ''NeoBiota'' Volume 81, 2023
* J. Servan et C. Arvy, "The introduction of ''Trachemys scripta'' in France. A new competitor for the European pond turtles". ''Bull. Fr. Pêche Piscic.'' Number 344-345, 1997
*Dewey, T. and T. Kuhrt. (2002). "*Trachemys scripta*" (On-line), Animal Diversity Web. Accessed July 29, 2008 at http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Trachemys_scripta.html.
*Rhudy, Robyn  "Sliders" (On-Line), Accessed April 29, 2009. at http://www.fishpondinfo.com/turtles/sliders.htm

หมวดหมู่:ชนิดพันธุ์ต่างถิ่น
หมวดหมู่:วงศ์เต่าแก้มแดง
หมวดหมู่:สัตว์เลื้อยคลานที่เป็นสัตว์เลี้ยง