พระตำหนักโทงู

**พระตำหนักโทงู** (ญี่ปุ่น: 東宮御所; โรมาจิ: *Togū Gosho*; อังกฤษ: The Crown Prince’s Residence) เป็นชื่อที่ใช้เรียกที่ประทับของพระราชโอรสพระองค์โตของจักรพรรดิหรือรัชทายาทแห่งญี่ปุ่นที่ดำรงพระอิสริยยศโคไตชิ โดยตามธรรมเนียมของราชวงศ์ญี่ปุ่นนั้น ชื่อที่ประทับจะถูกเรียกตามพระอิสริยยศของผู้ประทับหลัก กล่าวคือถ้าหากโคไตชิทรงประทับอยู่พระตำหนักใดก็จะมีการเรียกที่ประทับแห่งนั้นว่าพระตำหนักโทงู

ปัจจุบันไม่มีผู้ที่ดำรงพระอิสริยยศโคไตชิจึงไม่มีที่ประทับแห่งใดใช้ชื่อว่าพระตำหนักโทงู ซึ่งมกุฎราชกุมารอากิชิโนะ รัชทายาทพระองค์ปัจจุบัน ทรงดำรงพระอิสริยยศโคชิ เนื่องจากทรงไม่ได้เป็นพระราชโอรสในจักรพรรดิพระองค์ปัจจุบัน พระองค์ทรงประทับ ณ ตำหนักอากิชิโนะในเขตพระราชฐานอากาซากะ โดยไม่ได้มีการเรียกชื่อที่ประทับของพระองค์ว่าเป็นพระตำหนักโทงู

พระตำหนักโทงูถูกใช้ครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2562 ซึ่งใช้เรียกที่ประทับของมกุฎราชกุมารนารูฮิโตะที่ตั้งอยู่ ณ ฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือของเขตพระราชฐานอากาซากะ จนกระทั่งพระองค์เสด็จขึ้นครองราชย์ในวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 ที่ประทับแห่งนี้ได้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็นพระตำหนักอากาซากะแทน และในปัจจุบันที่ประทับแห่งนี้ถูกเปลี่ยนชื่ออีกครั้งเป็นพระตำหนักเซ็นโต

## นิยาม
คำว่า "東宮" (โทงู) ประกอบจากตัวอักษรสองตัวคือ "東" หมายถึงทิศตะวันออก และ "宮" หมายถึงตำหนัก ความหมายโดยรวมคือตำหนักที่ตั้งอยู่ทิศตะวันออกของพระราชวังหลวง ซึ่งตามตำราอี้จิงของจีน (易經) ได้ระบุไว้ว่าทิศตะวันออกหมายถึงลูกชายคนโต ดังนั้นจึงมีการใช้คำว่าโทงูเป็นชื่อที่ประทับของพระราชโอรสพระองค์โตของจักรพรรดิหรือรัชทายาทผู้ที่ดำรงพระอิสริยยศโคไตชิ อีกทั้งในอดีตมีการใช้คำว่า "東宮" (โทงู) เพื่อสื่อถึงรัชทายาทหรือมกุฎราชกุมารอีกด้วย

## พระตำหนักโทงูสมัยอดีต
thumb|ผังพระราชวังหลวงเฮอัง โดยอาคาร Nashitsubo หรือพระตำหนักโทงูตั้งอยู่ทิศตะวันออกเฉียงเหนือภายในพระราชวัง
พระตำหนักโทงูถูกกล่าวถึงในบันทึกทางประวัติศาสตร์ ดังนี้

### ยุคเฮอัน
เหล่าพระสนมและนางกำนัลของจักรพรรดิในยุคเฮอันจะประทับ ณ เขตพระราชฐานชั้นใน (後宮) ภายในพระราชวังหลวงเฮอัง ที่เรียกกันว่า "七殿五舎" (*Shichiden Gosha*) หรือเจ็ดตำหนักห้าเรือน ซึ่งประกอบไปด้วยกลุ่มอาคารทั้งหมด 12 หลัง โดยหนึ่งในนั้นมีตำหนักที่ชื่อโชโยฉะ (昭陽舎) ซึ่งแรกเริ่มใช้เป็นที่ประทับของสตรีที่ถวายตัวเป็นจักรพรรดินีหรือพระสนม ต่อมาในปี พ.ศ. 1494 (ปีเท็นเรียกุที่ 5) อาคารแห่งนี้ถูกใช้เป็นสำนักรวบรวมบทกวีวากะตามพระบรมราชโองการของจักรพรรดิมูรากามิ จนกระทั่งตำหนักแห่งนี้ถูกใช้เป็นที่ประทับของมกุฎราชกุมารอัตสึนางะ (ภายหลังขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิโกะ-ซูซากุ จักรพรรดิพระองค์ที่ 69) จึงทำให้มีการเรียกที่ประทับแห่งนี้ว่าพระตำหนักโทงูเป็นต้นมา อีกทั้งสวนรอบ ๆ พระตำหนักมีการปลูกต้นสาลี่ จึงทำให้ที่ประทับแห่งนี้มีชื่อเรียกอีกชื่อว่า "梨壺" (*Nashitsubo*) ตำแหน่งที่ตั้งของตำหนักโชโยฉะในปัจจุบัน ตั้งอยู่ที่ย่านคามิเกียว เมืองเกียวโต จังหวัดเกียวโต ซึ่งเดือนธันวาคม พ.ศ. 2551 ในโอกาสครบรอบ 50 ปีของทางสมาคมการก่อสร้างเกียวโต ได้มีการจัดทำเสาหินจารึกขึ้นเพื่อบ่งบอกบริเวณที่ตั้งอยู่ของตำหนักแห่งนี้
### ยุคเอโดะ
นากาโบะ ฮิเดโทกิ (中坊秀時) เป็นผู้รับผิดชอบในการก่อสร้างพระตำหนักโทงูของมกุฎราชกุมารอาซาฮิโตะ (ภายหลังขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิฮิงาชิยามะ จักรพรรดิพระองค์ที่ 113) เพื่อแยกที่ประทับของพระองค์ออกจากพระตำหนักที่ประทับของจักรพรรดิเรเง็ง พระราชบิดา ตามคำบัญชาของโชกุนโทกูงาวะ สึนาโยชิ ซึ่งแล้วเสร็จในวันที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2228 (ปีโจเกียวที่ 2) โดยตำแหน่งที่ตั้งของพระตำหนักแห่งนี้ในปัจจุบัน อยู่ในบริเวณใกล้เคียงกับพระตำหนักเซ็นโตเกียวโต ย่านคามิเกียว เมืองเกียวโต จังหวัดเกียวโต

นอกเหนือจากที่ระบุไปข้างต้น ยังไม่ปรากฏหลักฐานอื่น ๆ ในการเรียกที่ประทับแห่งใดว่าพระตำหนักโทงูอีกเลย จนกระทั่งญี่ปุ่นเข้าสู่ช่วงการฟื้นฟูเมจิและย้ายเมืองหลวงไปยังกรุงโตเกียว จึงปรากฏการใช้ชื่อที่ประทับว่าพระตำหนักโทงูอีกครั้ง

## พระตำหนักโทงูสมัยใหม่
สืบเนื่องจากในต้นรัชสมัยเมจิได้มีการย้ายเมืองหลวงจากเมืองเกียวโตมายังนครโตเกียว จึงทำให้พระบรมวงศานุวงศ์ต้องมีการย้ายที่ประทับมายังนครโตเกียวเช่นกัน ซึ่งในปี พ.ศ. 2415 (ปีเมจิที่ 5) โมจิซึงุ โทกูงาวะ (徳川 茂承) ผู้นำตระกูลคิชูโทกูงาวะคนที่ 14 ได้มอบที่ดินอันเป็นบริเวณที่ตั้งของคฤหาสน์ตระกูลคิชูโทกูงาวะ (紀州徳川家) ให้กับราชวงศ์ญี่ปุ่น ปัจจุบันที่ดินแห่งนี้ถูกเรียกว่าเขตพระราชฐานอากาซากะ ตั้งอยู่ใน ณ ย่านโมโตอากาซากะ แขวงอากาซากะ เขตมินาโตะ กรุงโตเกียว
thumb|พระตำหนักโทงูของมกุฎราชกุมารโยชิฮิโตะและมกุฎราชกุมารฮิโรฮิโตะ ปัจจุบันคือทำเนียบรับรองพระตำหนักอากาซากะ
พ.ศ. 2442 (ปีเมจิที่ 22) มีการก่อสร้างพระตำหนักขึ้นเป็นครั้งแรกภายในที่ดินแห่งนี้เพื่อใช้เป็นที่ประทับสำหรับมกุฎราชกุมารโยชิฮิโตะ โดยก่อสร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2452 (ปีเมจิที่ 42) และมีการเรียกชื่อที่ประทับแห่งนี้ว่าพระตำหนักโทงู ซึ่งถือได้ว่าเป็นการเรียกที่ประทับของรัชทายาทที่ดำรงพระอิสริยยศโคไตชิว่าพระตำหนักโทงูเป็นครั้งแรกหลังจากช่วงการฟื้นฟูเมจิและการย้ายเมืองหลวงมายังกรุงโตเกียว

จากนั้นพระตำหนักโทงูถูกนำมาใช้เรียกชื่อที่ประทับของรัชทายาทผู้ที่ดำรงพระอิสริยยศโคไตชิเรื่อยมา จนกระทั่งในวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 (ปีเรวะที่ 1) มกุฎราชกุมารนารูฮิโตะเสด็จขึ้นครองราชสมบัติเป็นสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ จึงทำให้ที่ประทับของพระองค์เปลี่ยนชื่อจากพระตำหนักโทงูเป็นพระตำหนักอากาซากะทันที และเนื่องด้วยพระองค์ไม่มีพระราชโอรส จึงไม่มีผู้ใดดำรงพระอิสริยยศโคไตชิและไม่มีที่ประทับแห่งใดใช้ชื่อว่าพระตำหนักโทงูจวบจนปัจจุบัน

### ตำแหน่งที่ตั้ง
พระตำหนักโทงูจะเปลี่ยนตำแหน่งที่ตั้งอยู่เสมอขึ้นอยู่กับว่ารัชทายาทที่ดำรงพระอิสริยยศโคไตชิประทับอยู่ที่ใด โดยที่ประทับที่เคยถูกเรียกชื่อว่าพระตำหนักโทงูตั้งแต่ยุคเมจิเป็นต้นมา มีดังนี้

## อ้างอิง

โทงู
:หมวดหมู่:ที่ประทับของจักรพรรดิในประเทศญี่ปุ่น