สมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะ

**สมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะ** (ญี่ปุ่น: 皇后陛下 (雅子); โรมาจิ: *Kōgō Heka (Masako);* อังกฤษ: Her Majesty Empress Masako) เป็นพระอัครมเหสีในสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ และทรงเป็นจักรพรรดินีญี่ปุ่นพระองค์ปัจจุบัน

ทรงได้รับการสถาปนาพระอิสริยยศขึ้นเป็นสมเด็จพระจักรพรรดินี หลังจากสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ พระราชสวามี เสด็จขึ้นครองราชย์เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562

สัญลักษณ์ประจำพระองค์ กุหลาบญี่ปุ่น (ハマナス) ที่ประทับหลัก พระตำหนักหลวง (御所) พระราชวังหลวงโตเกียว เขตชิโยดะ กรุงโตเกียว

## พระราชประวัติ

### มาซาโกะ โอวาดะ
มาซาโกะ โอวาดะ (ญี่ปุ่น: 小和田 雅子) เกิดเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2506 (ปีโชวะที่ 38) ณ โรงพยาบาลโทรา-โนะ-มง (虎の門病院) เขตมินาโตะ กรุงโตเกียว น้ำหนัก 3,870 กรัม ความยาวของลำตัว 51 เซนติเมตร

เธอเป็นธิดาคนโตของนายฮิซาชิ โอวาดะ ข้าราชการกระทรวงการต่างประเทศ กับนางยูมิโกะ โอวาดะ (สกุลเดิม เองาชิระ) โดยเธอมีน้องสาวสองคน (ฝาแฝด) ได้แก่ เซ็ตสึโกะ โอวาดะ และเรโกะ โอวาดะ เมื่อแรกเกิดเธอพักอาศัยกับบิดาและมารดาที่บ้านพักข้าราชการกระทรวงต่างประเทศ เขตเซตางายะ กรุงโตเกียว

เมื่อเธออายุได้ 1 ขวบ บิดาได้รับการแต่งตั้งเป็นเลขานุการเอกประจำสถานทูตญี่ปุ่น ณ กรุงมอสโก สหภาพโซเวียต เธอจึงต้องย้ายตามครอบครัวไปพำนักที่สหภาพโซเวียต โดยบ้านพักของครอบครัวโอวาดะอยู่แถบถนน Kutuzovsky ใจกลางกรุงมอสโก เมื่อเธออายุเข้า 3 ขวบ เธอได้เข้าร่วมทำกิจกรรมกลุ่มที่โรงเรียนอนุบาลของรัสเซีย ในช่วงแรกเธอถึงกับร้องไห้เนื่องจากเธอไม่คุ้นเคยกับการใช้ชีวิตร่วมกับบุคคลอื่นและไม่เข้าใจภาษารัสเซีย แต่ไม่นานนัก เธอก็สามารถพัฒนาภาษารัสเซียได้อย่างรวดเร็ว อีกทั้งเธอได้พูดคุยกับน้องสาวเป็นภาษารัสเซีย จนบางครั้งถึงกับละเมอเป็นภาษารัสเซีย

เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2511 บิดาได้รับการแต่งตั้งเป็นเลขานุการเอก คณะผู้แทนถาวรญี่ปุ่นประจำสหประชาชาติ ณ นครนิวยอร์ก เธอจึงได้ย้ายตามครอบครัวไปพำนักอยู่ที่เมืองริเวอร์เดล นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ซึ่งเธอได้เข้าศึกษาที่โรงเรียนอนุบาลใกล้บ้าน ในช่วงแรก ๆ เธอไม่เข้าใจในภาษาอังกฤษเลยจนระยะเวลาผ่านไป 4 เดือน เธอได้พูดภาษาอังกฤษเป็นครั้งแรก ด้วยประโยคว่า "May I go to the bathroom ?"

พ.ศ. 2513 เธอเข้าศึกษาที่โรงเรียนประถมศึกษา P.S. 081 Robert J. Christen ที่นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา 

เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2514 บิดาได้รับการแต่งตั้งให้เป็นรักษาการเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เธอจึงย้ายตามครอบครัวกลับประเทศญี่ปุ่น และเข้าศึกษาต่อในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ที่โรงเรียนประถมศึกษาฮารามาจิ (目黒区立原町) เขตเมงูโระ กรุงโตเกียว

เดือนเมษายน พ.ศ. 2514 เธอย้ายเข้าเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 ณ โรงเรียนประถมศึกษาโทมิฮิซะ (立富久小学校) เขตชินจูกุ กรุงโตเกียว

เดือนเมษายน พ.ศ. 2515 เธอย้ายเข้าเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ณ โรงเรียนประถมศึกษาเด็นเอนโชฟูฟูตาบะ (田園調布雙葉小学校) เขตเซตางายะ กรุงโตเกียว

เดือนเมษายน พ.ศ. 2519 เธอเข้าศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย ณ โรงเรียนมัธยมศึกษาเด็นเอนโชฟูฟูตาบะ (田園調布雙葉中学校・高等学校) เขตเซตางายะ กรุงโตเกียว

เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2522 บิดาได้รับการแต่งตั้งให้เป็นอัครราชทูตประจำสถานเอกอัครราชทูตญี่ปุ่น ณ สหรัฐอเมริกา และศาสตราจารย์พิเศษที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด เธอจึงย้ายตามครอบครัวไปพำนักอยู่ที่เมืองบอสตัน รัฐแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกา และเข้าศึกษาต่อระดับมัธยมศึกษาปีที่ 5 ณ โรงเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายเบลมอนต์ (Belmont High School)

พ.ศ. 2524 เธอจบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จากโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายเบลมอนต์ (Belmont High School)

เดือนกันยายน พ.ศ. 2524 เธอศึกษาต่อระดับปริญญาตรี สาขาเศรษฐศาสตร์เชิงคณิตศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด

หลังจากที่ทรงเข้าศึกษาที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ครอบครัวของเธอก็ได้ย้ายไปที่มอสโกตามบิดา จึงทำให้เธออาศัยอยู่ที่สหรัฐอเมริกาเพียงลำพังเป็นครั้งแรก โดยเธอพักอาศัยที่หอพักชื่อ "เธเยอร์ เฮาส์"thumb|250x250px|สัญลักษณ์ประจำพระองค์ กุหลาบญี่ปุ่น
เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2528 เธอสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด และเธอได้รับรางวัล "Magna Cum Laude" ซึ่งเป็นรางวัลที่มอบให้กับผู้ที่มีผลการเรียนโดดเด่น (คล้ายกับเกียรตินิยมในมหาวิทยาลัยไทย) โดยวิทยานิพนธ์ของเธอมีชื่อว่า "External adjustment to import price shocks : oil in Japanese trade" (การปรับตัวจากภายนอกเพื่อรับมือกับภาวะราคานำเข้าที่ผันผวน : การค้าน้ำมันของญี่ปุ่น) เป็นการวิเคราะห์ผลกระทบของวิกฤตการณ์น้ำมันในทศวรรษ 1970 ที่มีต่อการค้าของญี่ปุ่น ซึ่งมีอาจารย์ที่ปรึกษาคือ ศาสตราจารย์เจฟฟรีย์ แซคส์ (Jeffrey Sachs)

เดือนเมษายน พ.ศ. 2529 เธอศึกษาต่อระดับปริญญาโท คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยโตเกียว โดยเธอเข้าศึกษาด้วยวิธีการสอบเข้า ซึ่งเป็นการสอบที่มีอัตราการผ่านเพียง 3% เท่านั้น

เดือนตุลาคม พ.ศ. 2529 เธอสอบผ่านการคัดเลือกเป็นนักการทูตประเภท 1 ของกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งมีอัตราการแข่งขัน 1 ต่อ 40 โดยมีผู้ที่ผ่านการคัดเลือก 28 คน และเป็นผู้หญิงเพียง 3 คนthumb|375x375px|สมเด็จพระจักรพรรดิ สมเด็จพระจักรพรรดินี พ.ศ. 2562
### การเสกสมรส
การเฟ้นหาพระชายาของเจ้าชายฮิโระ (นารูฮิโตะ) นั้น มีอยู่ 3 กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ กลุ่มธิดาของผู้ที่เคยเป็นว่าที่พระชายาในอดีตของมกุฎราชกุมารอากิฮิโตะ, กลุ่มธิดาของพระสหายในมกุฎราชกุมารอากิฮิโตะ, และกลุ่มหญิงสาวผู้ที่มีคุณสมบัติเหมาะสมในแวดวงคนรู้จักของเจ้าชายฮิโระ (นารูฮิโตะ) ซึ่งเธอจัดอยู่ในกลุ่มนี้

วันที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2529 บิดาของเธอในฐานะผู้อำนวยการสำนักงานสนธิสัญญา ได้รับเชิญให้เข้าร่วมงานเลี้ยงต้อนรับอินฟันตาเอเลนา ดัชเชสแห่งลูโก หรือเจ้าหญิงแห่งเสปน ณ พระราชวังโทงู และเธอก็ได้ติดตามบิดาไปด้วย จึงทำให้เธอได้พบกับเจ้าชายฮิโระ (นารูฮิโตะ) เป็นครั้งแรก ถัดมาทั้งคู่ก็ได้พบกันอีกในงานเลี้ยงต่าง ๆ เช่น งานเลี้ยงสมาคมญี่ปุ่น-อังกฤษ, งานเลี้ยงน้ำชาที่พระราชวัง ทำให้ทั้งคู่ได้มีโอกาสสนทนากันแบบส่วนตัวกันเป็นครั้งคราว

เดือนเมษายน พ.ศ. 2530 เธอลาออกจากมหาวิทยาลัยโตเกียว เพื่อเข้ารับราชการในกระทรวงการต่างประเทศ โดยประจำที่กองเศรษฐกิจ

ณ พระราชวังโทงู ได้มีการจัดงานที่มีลักษณะการคล้ายการดูตัวอยู่หลายต่อหลายครั้ง เพื่อเป็นการเฟ้นหาบุคคลที่จะมาเป็นพระชายาของเจ้าชายฮิโระ (นารูฮิโตะ) ซึ่งเธอก็เป็นหนึ่งในบุคคลที่อยู่ในการพบปะเหล่านั้น โดยในตอนแรกชื่อเธอได้ถูกตัดออกจากตัวเลือกของการเป็นพระชายาอยู่ครั้งหนึ่ง เนื่องจากสำนักพระราชวังพยายามมองหาคนที่มีประวัติขาวสะอาดจริง ๆ แต่เธอกลับมีปัญหาทางด้านญาติผู้ใหญ่ นั่นคือ นายยูทากะ เองาชิระ ซึ่งมีศักดิ์เป็นตาของเธอ เขาเป็นอดีตประธานบริษัทชิสโซะ โดยบริษัทนี้เป็นต้นเหตุของโรคมินามาตะ แต่ก็มีข้อถกเถียงกลับมาว่านายยูทากะ เองาชิระ ขึ้นรับตำแหน่งเพื่อฟื้นฟูกิจการบริษัทหลังการปรากฏของโรค ไม่ได้เกี่ยวข้องหรือเป็นส่วนหนึ่งของสาเหตุของการกำเนิดโรคนี้แต่อย่างใด

อย่างไรก็ตามเจ้าชายฮิโระ (นารูฮิโตะ) ก็ทรงโปรดเธอไม่น้อย จนถึงขั้นตรัสเอ่ยขึ้นมากับทางหัวหน้าสำนักพระราชวังว่า "คุณมาซาโกะ โอวาดะนั้นเป็นไปไม่ได้หรือครับ" (小和田雅子さんではだめでしょうか) เมื่อทางหัวหน้าสำนักพระราชวังได้ยินพระดำรัสของพระองค์ จึงพยายามทาบทามเธอเรื่อยมา ในวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2530 ซึ่งเป็นวันคล้ายวันเกิดของเธอ เจ้าชายฮิโระ (นารูฮิโตะ) ทรงให้เจ้าหน้าที่สำนักพระราชวังส่งช่อดอกไม้ไปให้เธอถึงบ้าน จากเหตุการณ์นี้จึงทำให้ชื่อของเธอเป็นที่กล่าวขานในฐานะว่าที่คู่หมั้นของเจ้าชาย และถูกจับจ้องจากสื่อมวลชน

วันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2530 เธอได้ให้สัมภาษณ์กับหนังสือพิมพ์อาซาฮีว่า "ตอนที่ได้เป็นเจ้าหน้าที่กระทรวงการต่างประเทศอย่างเป็นทางการ ฉันเคยคิดว่าบางทีตัวเองอาจจะไม่ได้แต่งงาน... แต่ก็อยากจะทำให้ทั้งสองอย่างไปด้วยกันให้ได้"

เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2531 เธอเดินทางไปยังสหราชอาณาจักร เพื่อปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งผู้ช่วยทูตประจำสถานเอกอัครราชทูต พร้อมทั้งเข้าศึกษาต่อในสาขาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ วิทยาลัยบัลลิออล มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด โดยเป็นทุนของกระทรวงการต่างประเทศที่ให้แก่ข้าราชการ อย่างไรก็ตามระหว่างที่เธอศึกษาอยู่ที่นี่ เธอตกเป็นเป้าสายตาของสื่อมวลชนญี่ปุ่นในฐานะของว่าที่พระคู่หมั้นของเจ้าชาย ซึ่งเธอก็พยายามหลีกเลี่ยงสื่อมวลชนมาโดยตลอด จนเธอได้ออกมาให้สัมภาษณ์ว่า "ฉันไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับเรื่องการคัดเลือกคู่ครองของเจ้าชายแม้แต่น้อย และตั้งใจจะทำงานในฐานะเจ้าหน้าที่กระทรวงการต่างประเทศต่อไป"

วันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2532 สมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะ สวรรคต จึงทำให้มกุฎราชกุมารอากิฮิโตะเสด็จขึ้นครองราชย์เป็นสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ จักรพรรดิพระองค์ที่ 125 แห่งประเทศญี่ปุ่น ส่วนเจ้าชายฮิโระ (นารูฮิโตะ) ทรงได้รับการสถาปนาอิสริยยศขึ้นเป็นมกุฎราชกุมารนารูฮิโตะ

เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2533 เธอเดินทางกลับประเทศญี่ปุ่น โดยกลับมาปฏิบัติหน้าที่ในหน่วยกองอเมริกาเหนือ 2 ของกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งรับผิดชอบปัญหาความขัดแย้งทางการค้า

วันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2535 เจ้าชายมีโอกาสได้พบกับเธออีกครั้งในรอบ 5 ปี ที่บ้านพักของเจ้าหน้าที่กระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งเป็นความตั้งใจของทางสำนักพระราชวังตามพระปณิธานอันแรงกล้าของเจ้าชาย จนทำให้ทั้งคู่ได้เจอกันอีกครั้ง

วันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2535 เจ้าชายทรงเชิญเธอมาที่สนามล่านกเป็ดน้ำชินฮามะ เมืองอิชิกาวะ จังหวัดชิบะ และขอเธอแต่งงาน แต่ ณ ตอนนั้น เธอไม่ได้ให้คำตอบที่ชัดเจนนักแก่พระองค์ เนื่องจากเธอยังไม่มั่นใจ แต่หลังจากนั้นพระองค์ก็มีการโทรศัพท์แสดงความรู้สึกต่อเธออยู่บ่อยครั้ง

วันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2535 เจ้าชายได้เชิญเธอมาพบอีกครั้ง ณ พระราชวังโทงู ซึ่งเธอก็ได้ทำการตอบรับคำขอแต่งงานของพระองค์

วันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2536 สภาราชวงศ์ญี่ปุ่นได้ทำการอนุมัติการอภิเษกสมรส และมีการจัดงานแถลงข่าวการอภิเษกสมรส โดยพระดำรัสสำคัญของเจ้าชายที่ทรงตรัสต่อเธอคือ "ผมจะปกป้องคุณมาซาโกะอย่างเต็มที่จากนี้ไป" (雅子さんのことは僕が一生全力でお守りしますから) ส่วนเธอได้ให้สัมภาษณ์ว่า "หลังจากคิดทบทวนอย่างถี่ถ้วนแล้ว ฉันคิดว่าบทบาทที่ควรจะทำตอนนี้คือการยอมรับข้อเสนอของพระองค์ และทำประโยชน์ในเส้นทางใหม่ที่เรียกว่าราชวงศ์"

วันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2536 เธอลาออกจากการเป็นข้าราชการกระทรวงการต่างประเทศ จากนั้นเธอได้เข้ารับการบรรยายที่เรียกว่า "โกชิงโงะ" (ご進講) ซึ่งเป็นการบรรยายเพื่อให้ความรู้ที่จำเป็นเกี่ยวกับราชวงศ์แก่บุคคลที่เป็นพระคู่หมั้น ซึ่งเธอเข้ารับการบรรยาย 4 วันต่อสัปดาห์ เป็นเวลาทั้งหมด 6 สัปดาห์

วันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2536 มีการจัดพิธีโนไซ (納采の儀) หรือพิธีหมั้น โดยตัวแทนจากสำนักพระราชวังจะเดินทางไปทำพิธีที่บ้านพักของครอบครัวโอวาดะ จากนั้นทำการกล่าวคำอวยพรต่อเธอและบิดามารดา และทำการมอบของหมั้นหมาย ซึ่งประกอบไปด้วยผ้าไหม 5 ม้วน, สาเก 1 ลัง, และปลาไทสด 1 กล่อง หลังจากเสร็จสิ้นพิธี เธอและบิดามารดา เดินทางไปยังพระราชวังหลวงโตเกียวเพื่อเข้าเฝ้าสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะและสมเด็จพระจักรพรรดินีมิชิโกะ จากนั้นมกุฎราชกุมารนารูฮิโตะทรงมอบแหวนไข่มุกให้กับเธอ
thumb|250x250px|พระราชพิธีอภิเษกสมรส พ.ศ. 2536
วันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2536 มีการจัดพิธีอภิเษกสมรส ซึ่งเธอสวมชุดที่เรียกว่า "จูนิฮิโตเอะ" (十二単) หรือกิโมโน 12 ชั้น และเกล้าผมในทรง "โอตสึเบรากาชิ" (大垂髪) เพื่อไปเคารพศาลเจ้า 3 แห่งในพระราชวังหลวงโตเกียว บ่ายวันเดียวกัน มีการจัดพิธี "โชเก็ง" (朝見の儀) หรือพิธีเข้าเฝ้าสมเด็จพระจักพรรดิอากิฮิโตะและสมเด็จพระจักรพรรดินีมิชิโกะ ณ ท้องพระโรงมัตสึโนมะ พระราชวังหลวงโตเกียว ซึ่งเธอสวมชุดราตรีสีขาวแขนกุด สวมเทียร์ร่ากับสร้อยคอที่ได้รับพระราชทานจากสมเด็จพระจักรพรรดินีมิชิโกะ และเครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนมงกุฎ ชั้นประถมาภรณ์ (มงกุฎดอกพอโลเนีย) อีกทั้งวันดังกล่าวมีการประกาศให้เป็นวันหยุดราชการพิเศษอีกด้วย พร้อมกันนี้ เธอได้รับการสถาปนาอิสริยยศเป็น "โคไตชิฮิ" (皇太子妃) หรือพระวรชายาในมกุฎราชกุมาร ซึ่งสำนักพระราชวังได้ระบุพระนามของพระองค์ในภาษาอังกฤษว่า "Crown Princess Masako" (มกุฎราชกุมารีมาซาโกะ)

เย็นวันเดียวกัน ทั้งสองพระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนินโดยรถยนต์เปิดประทุนจากพระราชวังหลวงโตเกียว ไปยังตำหนักอากาซากะตะวันออก ในเขตพระราชฐานอากาซากะ เป็นระยะทางกว่า 4 กิโลเมตร โดยมีประชาชนกว่า 190,000 คนร่วมรับเสด็จ รวมถึงมีการถ่ายทอดสดไปทั่วประเทศ ซึ่งมีประชาชนร่วมรับชมถึง 85.6%

วันที่ 15 - 18 มิถุนายน พ.ศ. 2536 มีการจัดงานเลี้ยงฉลองการอภิเษกสมรสของทั้งสองพระองค์ ณ พระราชวังหลวงโตเกียว โดยมีการแบ่งการจัดงานออกเป็นวันละ 2 รอบ เป็นงานกลางวันและงานกลางคืน รวมมีการจัดงานทั้งสิ้น 6 ครั้ง

วันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2536 ทั้งสองพระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนินไปเคารพศาลเจ้าอิเซะ จังหวัดมิเอะ และสุสานจักรพรรดิจิมมุ จังหวัดนาระ เพื่อรายงานการอภิเษกสมรสต่อเทพเจ้าอามาเตราซุ และจักรพรรดิพระองค์แรกของญี่ปุ่นตามธรรมเนียมของราชวงศ์

หลังการอภิเษกสมรส ทั้งสองพระองค์ประทับที่ตำหนักอากาซากะตะวันออกเป็นการชั่วคราว จนกระทั่งการปรับปรุงพระตำหนักโทงูเสร็จสิ้น จึงย้ายเข้าไปประทับในวันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2537

### มกุฎราชกุมารีมาซาโกะ
thumb|มกุฎราชกุมารีมาซาโกะ พ.ศ. 2545
หลังจากการอภิเษกสมรส พระองค์ทรงได้รับความกดดันเป็นอย่างมากในการให้กำเนิดรัชทายาทชาย ซึ่งในช่วงแรกนั้นมกุฎราชกุมารนารูฮิโตะและพระองค์ต่างก็คาดหวังที่จะทรงพระครรภ์โดยธรรมชาติ จนเวลาล่วงเลยมา 3 - 4 ปีหลังการอภิเษกสมรส พระองค์ก็ยังไม่ตั้งพระครรภ์ จนในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2541 ทั้งสองพระองค์ได้เริ่มเข้ารับการปรึกษาจากทางแพทย์ และได้เข้าสู่กระบวนการรักษาตามภาวะของการมีบุตรยากอย่างเต็มรูปแบบใน พ.ศ. 2542

ถัดมาไม่นาน พระวรกายของพระองค์เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงทางอุณหภูมิ แต่ผลการตรวจยังไม่แน่ชัดว่าทรงพระครรภ์หรือไม่ พร้อมกับปฏิกิริยาของทางพนักงานสำนักพระราชวังที่เปลี่ยนแปลงไป และมีการยกเลิกแผนกำหนดการเสด็จเยือนเยอรมนี จึงทำให้ในวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2542 หนังสือพิมพ์อาซาฮีทำการพาดหัวข่าวว่าพระองค์ทรงแสดงอาการตั้งพระครรภ์แล้ว แต่ทางสำนักพระราชวังก็ออกแถลงการณ์ว่าการตั้งพระครรภ์ยังไม่เป็นที่ยืนยัน

วันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2542 พระองค์ทรงเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลสำนักพระราชวัง และมีการวินิจฉัยว่าทรงแท้ง จนในวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2543 มกุฎราชกุมารนารูฮิโตะมีพระราชดำรัสถึงข่าวนี้ว่า "มีการรายงานข่าวในช่วงที่ยังไม่แน่นอนก่อนที่จะมีการวินิจฉัยทางการแพทย์ ซึ่งควรเป็นพื้นที่ส่วนตัว ข้าพเจ้าคิดว่ามาซาโกะอดทนได้ดีมากในสถานการณ์เช่นนั้น แต่ข้าพเจ้าก็ได้ยินมาว่ามีประชาชนไม่น้อยที่รู้สึกสับสนกับเรื่องนี้ ในอนาคตข้าพเจ้าหวังว่าจะมีการปฏิบัติต่อเรื่องลักษณะนี้อย่างระมัดระวังและรอบคอบ"
thumb|มกุฎราชกุมารนารูฮิโตะ มกุฎราชกุมารีมาซาโกะ และเจ้าหญิงไอโกะ พ.ศ. 2545
วันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2544 มีการประกาศจากทางสำนักพระราชวังว่ามีแนวโน้มที่พระองค์จะทรงพระครรภ์อีกครั้ง และได้มีประกาศออกมาอย่างเป็นทางการในวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2544 ว่าจะทรงมีกำหนดการประสูติในช่วงเดือนพฤศจิกายน - ธันวาคม จนกระทั่งในวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2544 พระองค์ได้ทำการประสูติพระราชธิดา เจ้าหญิงโทชิ (ไอโกะ) ซึ่งเป็นพระธิดาพระองค์แรกและพระองค์เดียวในมกุฎราชกุมารนารูฮิโตะกับมกุฎราชกุมารีมาซาโกะ

หลังการประสูติ ความกดดันจากผู้คนรอบข้างก็ยังไม่หายไป เนื่องจากกฎมณเฑียรบาลญี่ปุ่น มาตรา 2 กำหนดให้มีเพียงแค่ผู้ชายที่จะสามารถสืบราชสมบัติได้ จึงยังมีเสียงความคาดหวังให้พระองค์ทรงพระครรภ์ทายาทชายอีกครั้ง จึงทำให้ใน พ.ศ. 2546 พระองค์ประชวรโรคงูสวัดเนื่องจากความเครียด และมีการประกาศว่าจะมีการรักษาพระองค์เป็นระยะยาว ซึ่งในวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2547 มกุฎราชกุมารนารูฮิโตะมีพระดำรัสออกมาว่า "สุขภาพของมาซาโกะยังคงมีขึ้น ๆ ลง ๆ เธอพยายามอย่างเต็มที่ที่จะปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมของราชวงศ์ แต่ความพยายามนั้นก็อ่อนล้าเต็มที และเป็นความจริงที่ว่ามีคนที่พยายามลดทอนคุณค่าความสามารถและบุคลิกภาพของมาซาโกะ"

พ.ศ. 2547 พระองค์ประชวรโรคภาวะการปรับตัวผิดปกติ (適応障害) จึงทำให้ไม่ค่อยเห็นภาพของพระองค์ปรากฏคู่กับพระราชสวามีในการปฏิบัติพระราชกรณียกิจเป็นต้นมา ซึ่งในวันที่ 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2551 มกุฎราชกุมารนารูฮิโตะทรงมีแถลงการณ์ถึงสาธารณชนให้พยายามเข้าใจพระองค์ว่า "ข้าพเจ้าอยากจะให้ทุกคนเข้าใจว่า มาซาโกะจะยังคงดำเนินตามความพยายามสูงสุดของเธอต่อไปด้วยกำลังใจจากผู้คนรอบข้าง โปรดเฝ้ามองเธอต่อไปด้วยความเห็นใจ"

วันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553 สำนักพระราชวังออกแถลงการณ์ถึงการประชวรโรคภาวะการปรับตัวผิดปกติ (適応障害) ของพระองค์ ว่าทรงป่วยมาเป็นระยะเวลากว่า 5 ปีแล้ว สาเหตุมาจากความเครียด และพระอาการของพระองค์ก็ดีขึ้นเรื่อย ๆ โดยในช่วงแรกอาการของพระองค์ถือว่าอยู่ในขั้นรุนแรง ทำให้พลังกายและพลังใจของพระองค์อ่อนล้าจนไม่สามารถที่จะเสด็จออกจากพระตำหนักได้ ซึ่งในช่วงหลังพระองค์สามารถที่จะออกมาปฏิบัติพระราชกรณียกิจได้บ้างและได้มากขึ้นเรื่อย ๆ

วันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2553 เจ้าหญิงไอโกะ พระราชธิดา ทรงมีอาการปวดท้องและทรงรู้สึกวิตกกังวลอย่างมากระหว่างการเสด็จไปโรงเรียน ทางสำนักพระราชวังได้ทำการสืบสวนกับทางโรงเรียนและออกมาแถลงว่า มีนักเรียนหลายคนรวมทั้งเจ้าหญิงไอโกะ ถูกนักเรียนชายจากห้องเรียนอื่นในชั้นเรียนเดียวกันกลั่นแกล้งโดยใช้ความรุนแรง (乱暴) โดยทางโรงเรียนได้ดำเนินการแก้ไขสถานการณ์เรียบร้อยแล้ว ซึ่งทำให้พระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนินไปส่งเจ้าหญิงไอโกะที่โรงเรียนด้วยพระองค์เองเป็นเวลาติดต่อกันถึง 1 ปี 7 เดือน จนกระทั่งเจ้าหญิงไอโกะสามารถเดินทางไปโรงเรียนได้ด้วยพระองค์เอง

วันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2559 สมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะทรงเผยแพร่พระราชสาสน์ต่อประชาชน ถึงพระราชประสงค์ของพระองค์ที่จะสละราชสมบัติผ่านวิดิโอ โดยทรงกังวลถึงพระชนมายุของพระองค์ต่อการปฏิบัติพระราชกรณียกิจในสถานะสัญลักษณ์ของประเทศ รวมถึงพระพลานามัยของพระองค์ที่อ่อนล้าลงอีกด้วย

วันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2560 สภาราชวงศ์ญี่ปุ่นได้มีมติกำหนดวันสละราชสมบัติของสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ เป็นวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2562 และวันขึ้นครองราชย์ของจักรพรรดิพระองค์ใหม่ (มกุฎราชกุมารนารูฮิโตะ พระราชสวามี) ในวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562

### สมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะ
thumb|สมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะ ทรงฉลองพระองค์ชุดจูนิฮิโตเอะ ประทับบนพระราชบัลลังก์มิโชได ในงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พ.ศ. 2562
วันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 เวลา 00:00 นาฬิกา กฎหมายพิเศษว่าด้วยการสละราชสมบัติของจักรพรรดิได้มีการบังคับใช้ จึงทำให้พระราชสวามีเสด็จขึ้นครองราชสมบัติเป็นสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ และพระองค์ก็ได้รับการสถาปนาพระอิสริยยศขึ้นเป็น "สมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะ" (ญี่ปุ่น: 皇后; โรมาจิ: *Kōgō*) เช่นกัน โดยในวันเดียวกัน มีการจัดพระราชพิธี "โซกุยโงโจเก็น" (即位後朝見の儀) หรือพระราชพิธีเข้าเฝ้าสมเด็จพระจักรพรรดิและสมเด็จพระจักรพรรดินี ณ ท้องพระโรงมัตสึโนมะ พระราชวังหลวงโตเกียว โดยมีพระบรมวงศานุวงศ์ทุกพระองค์ที่บรรลุนิติภาวะ, ประมุข 3 ฝ่าย, และตัวแทนประชาชนจากภาคส่วนต่าง ๆ เข้าร่วมพระราชพิธีนี้เพื่อถวายพระพรแด่สมเด็จพระจักรพรรดิและสมเด็จพระจักรพรรดินีพระองค์ใหม่

วันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2562 มีการจัดพระราชพิธี "โซกุยเรเซเด็น" (即位礼正殿の儀) หรือพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ซึ่งสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ จะเสด็จประทับบนพระราชบัลลังก์ "ทาคามิกูระ" (高御座) ส่วนสมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะจะเสด็จประทับบนพระราชบัลลังก์ "มิโชได" (御帳台) ณ ท้องพระโรงมัตสึโนมะ พระราชวังหลวงโตเกียว โดยฉลองพระองค์ประกอบไปด้วย

* ฉลองพระองค์ชุด "จูนิฮิโตเอะ" (十二単) หรือกิโมโน 12 ชั้น โดยชุดคลุมชั้นนอกสุดมีสีขาว ส่วนชุดคลุมชั้นในจะเป็นสีเขียวอ่อน
* เกล้าพระเกศาแบบ "โอตสึเบรากาชิ" (御垂髪) และประดับด้วย "ฮิราบิไท" (平額)
* พระหัตถ์ถือฮิโอกิ (桧扇) หรือพัดญี่ปุ่นที่ทำจากไม้สน

มีผู้แทนจากประเทศต่าง ๆ จำนวน 160 ประเทศ เข้าร่วมในงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษก โดยนายประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และภริยา เข้าร่วมในฐานะตัวแทนประเทศไทย อีกทั้งได้มีการกำหนดให้วันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2562 เป็นวันหยุดพิเศษของญี่ปุ่น
thumb|พระราชพิธี "โชกูงะ อนเร็ตสึ" พ.ศ. 2562
วันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 มีการจัดพระราชพิธี "โชกูงะ อนเร็ตสึ" (祝賀御列の儀) หรือพระราชพิธีขบวนแห่เฉลิมฉลองการขึ้นครองราชย์ ซึ่งสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะและสมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะ ประทับรถยนต์พระที่นั่งเปิดประทุน เสด็จจากพระราชวังหลวงโตเกียว ไปยังพระตำหนักอากาซากะในเขตพระราชฐานอากาซากะ โดยมีประชาชนกว่า 119,000 คนร่วมรับเสด็จตลอดสองข้างทาง

วันที่ 14 - 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 มีการจัดพระราชพิธี "ไดโจไซ" (大嘗宮の儀) ซึ่งเป็นโบราณราชพิธีหลังจากการขึ้นครองราชสมบัติของจักรพรรดิ โดยจัดขึ้นในตอนกลางคืนจนถึงเช้ามืดวันถัดไป พระราชพิธีนี้เป็นพิธีอธิษฐานของจักรพรรดิเพื่อให้ประเทศชาติและประชาชนสงบสุข รวมถึงขอให้พืชพรรณธัญญาหารอุดมสมบูรณ์ โดยพระองค์ได้เข้าร่วมพระราชพิธีนี้ด้วย ซึ่งทรงฉลองพระองค์ในชุด "จูนิฮิโตเอะ" (十二単) หรือกิโมโน 12 ชั้นสีขาวบริสุทธิ์ และเกล้าพระเกศาแบบ "โอตสึเบรากาชิ" (御垂髪)

วันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2562 มีการจัดพระราชพิธี "เค็นโช มิกางูระ" (賢所御神楽の儀) ณ ศาลเจ้าเค็นโช พระราชวังหลวงโตเกียว เพื่อทำความเคารพต่อเทพีอามาเตราซุ ซึ่งถือเป็นพระราชพิธีสุดท้ายทีเกี่ยวข้องกับการขึ้นครองราชสมบัติ

วันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2564 ทรงย้ายมาประทับที่พระตำหนักหลวง (御所) พระราชวังหลวงโตเกียว เขตชิโยดะ กรุงโตเกียว เป็นการถาวร หลังจากที่ได้มีการปรับปรุงพระตำหนักเสร็จสิ้นแล้ว พระตำหนักนี้จะเป็นที่ประทับหลักของสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ, สมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะ, และเจ้าหญิงไอโกะ พระราชธิดา

## พระราชกรณียกิจ
thumb|พิธี "ชินเน็น-ชูกูงะ" พ.ศ. 2560

### พิธีราชสำนัก

* ทุกวันที่ 1 มกราคมของทุกปี มีการจัดพิธี "ชินเน็น-ชูกูงะ" (新年祝賀の儀) เพื่อรับการถวายพระพรปีใหม่ จากพระบรมวงศานุวงศ์และคณะรัฐมนตรี ณ ท้องพระโรงมัตสึโนมะ พระราชวังหลวงโตเกียว
* ทุกวันที่ 2 มกราคมของทุกปี มีการจัดพิธี "ชินเน็น-อิปปัน-ซังงะ" (新年一般参賀) หรือการออกมหาสมาคมเนื่องในวันขึ้นปีใหม่ เพื่อรับการถวายพระพรจากประชาชน ณ สวนฝั่งตะวันออกของพระราชวังหลวงโตเกียว
* ในเดือนมกราคมของทุกปี มีการจัดพิธี "โคโช ฮาจิเมะ" (講書始) ซึ่งเป็นการเสด็จออกรับฟังการบรรยายจากผู้ทรงคุณวุฒิในสาขาวิชามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ โดยมีพระบรมวงศานุวงศ์ร่วมเสด็จด้วย ณ ท้องพระโรงมัตสึโนมะ พระราชวังหลวงโตเกียว
* ในเดือนมกราคมของทุกปี มีการจัดพิธี "อูตาไก ฮาจิเมะ" (歌会始の儀) ซึ่งเป็นพิธีการขับร้องบทกวีในท่วงทำนองโบราณตามแบบแผนดั้งเดิมของญี่ปุ่น โดยมีพระบรมวงศานุวงศ์ร่วมเสด็จด้วย ณ ท้องพระโรงมัตสึโนมะ พระราชวังหลวงโตเกียว
* ทุกวันที่ 23 กุมภาพันธ์ของทุกปี มีการจัดพิธี "เท็นโน-ทันโจบิ-อิปปัน-ซังงะ" (天皇誕生日一般参賀) หรือการออกมหาสมาคมเนื่องในวันเฉลิมพระชนมพรรษาของสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ เพื่อรับการถวายพระพรจากประชาชน ณ สวนฝั่งตะวันออกของพระราชวังหลวงโตเกียว
* ในช่วงฤดูใบไม้ผลิและฤดูใบไม้ร่วงของทุกปี ทรงเข้าร่วมงานเลี้ยงน้ำชาที่สมเด็จพระจักรพรรดิเป็นเจ้าภาพ เพื่อต้อนรับแขกผู้มีเกียรติจากหลากหลายวงการในประเทศญี่ปุ่น ที่เขตพระราชฐานอากาซากะ กรุงโตเกียว

### ตำแหน่งในองค์กร

* พ.ศ. 2537 - พ.ศ. 2562 รองประธานกิตติมศักดิ์ สภากาชาดญี่ปุ่น (日本赤十字社)
* พ.ศ. 2562 ประธานกิตติมศักดิ์ สภากาชาดญี่ปุ่น (日本赤十字社) ซึ่งทรงดำรงตำแหน่งต่อจากสมเด็จพระจักรพรรดินีพระพันปีหลวงมิชิโกะ
thumb|งานมอบรางวัล Midori Prize พ.ศ. 2565

### สภากาชาดญี่ปุ่น
ตำแหน่งประธานกิตติมศักดิ์ของสภากาชาดญี่ปุ่น (日本赤十字社) จะเป็นตำแหน่งที่สืบทอดกันมาของสมเด็จพระจักรพรรดินีแห่งญี่ปุ่น ซึ่งหลังจากที่สมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะทรงดำรงพระอิสริยยศนี้ ทรงได้ปฏิบัติหน้าที่เป็นองค์ประธานในการประชุมกาชาดแห่งชาติ และพระราชทานเครื่องอิสริยาภรณ์แก่บุคคลต่าง ๆ ตั้งแต่ปีแรกที่พระองค์ดำรงพระอิสริยยศ (พ.ศ. 2562) จนถึงปัจจุบัน ซึ่งในงานการประชุมกาชาด จะมีแค่พระบรมวงศานุวงศ์หญิงที่เข้าร่วมthumb|สมเด็จพระจักรพรรดิ สมเด็จพระจักรพรรดินี เสด็จเยือนสหราชอาณาจักร พ.ศ. 2567
### การเลี้ยงไหม
การเลี้ยงไหมเป็นหนึ่งในพระราชกรณียกิจที่สืบทอดกันมาของสมเด็จพระจักรพรรดินีแห่งญี่ปุ่น ตั้งแต่สมัยจักรพรรดินีเทเม เนื่องจากอุตสาหกรรมการผลิตไหมเคยเป็นเสาหลักของการส่งออกของญี่ปุ่นในยุคเมจิ แม้ว่าหลังจากสงครามโลกครั้งที่สอง อุตสาหกรรมการเลี้ยงไหมจะเริ่มซบเซาลง แต่ในราชวงศ์ญี่ปุ่น กิจกรรมนี้ยังคงได้รับการรักษาไว้โดยจักรพรรดินีพระองค์ต่อ ๆ มาในฐานะประเพณีอันทรงคุณค่า ซึ่งหลังจากที่สมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะทรงดำรงพระอิสริยยศนี้ พระองค์ก็ทรงสืบสานหน้าที่ในการดูแลโรงเลี้ยงไหมที่ชื่อว่า "โมมิจิยามะ" (紅葉山) ภายในพระราชวังหลวงโตเกียว ต่อจากสมเด็จพระจักรพรรดินีพระพันปีหลวงมิชิโกะ
### การส่งเสริมเยาวชน

* ทรงเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์เด็ก V&A ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพิพิธภัณฑ์วิกตอเรียและอัลเบิร์ต (Victoria and Albert Museum) โดยเป็นพิพิธภัณฑ์ที่รวบรวมและจัดแสดงสิ่งของที่เกี่ยวข้องกับชีวิตและประสบการณ์ของเด็ก ๆ
* ทรงเยี่ยมชมโรงเรียนอนุบาล เพื่อทอดพระเนตรกิจกรรมของเหล่าเด็ก ๆ เนื่องในวันเด็กแห่งชาติ

### การรำลึกถึงความสูญเสียจากสงคราม
* ทรงวางดอกไม้แสดงความอาลัย เมื่อเสด็จไปที่อนุสรณ์สถานที่เกี่ยวข้องกับการสูญเสียจากสงคราม โดย เฉพาะในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เช่น อนุสรณ์สันติภาพฮิโรชิมา เพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์การทิ้งระเบิดปรมาณู, อนุสรณ์หอคอยโคซากุระ เพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์การล่มของเรือสึชิมะ มารุ (対馬丸), อนุสาวรีย์ผู้เสียชีวิตในสงครามอิโอจิมะ
* ทรงเข้าเยี่ยมศูนย์ดูแลผู้รอดชีวิตจากเหตุการณ์ปรมาณูที่ฮิโรชิมา, พูดคุยการผู้รอดชีวิตจากเหตุการณ์การล่มของเรือสึชิมะ มารุ (対馬丸)

### การเยียวยาพื้นที่ภัยพิบัติ

#### เหตุการณ์[[แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ฮันชิง ค.ศ. 1995|แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ฮันชิง]] พ.ศ. 2538
* วันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2538 ทรงตามเสด็จมกุฎราชกุมารนารูฮิโตะ (พระยศ ณ ขณะนั้น) เยือนประเทศในแถบตะวันออกกลางพร้อมกับ ซึ่งเสด็จไปหลังจากการเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ฮันชิง เพียง 3 วัน ด้วยผลกระทบจากแผ่นดินไหวครั้งนี้เกิดความเสียหายต่อประเทศญี่ปุ่นเป็นอย่างมาก ทั้งสองพระองค์จึงต้องทรงกลับประเทศญี่ปุ่นเร็วกว่ากำหนดการเดิมถึง 3 วัน
* เสด็จเยี่ยมพื้นที่ที่ได้รับการประสบภัยหลังจากเกิดเหตุได้ 2 สัปดาห์ และเสด็จอีกครั้งในเดือนมีนาคม
* เสด็จเข้าร่วมพิธีรำลึกครบรอบ 10 ปี (พ.ศ. 2548), ครบรอบ 15 ปี (พ.ศ. 2553), และครบรอบ 30 ปี (พ.ศ. 2568) ของเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งนี้

#### เหตุการณ์[[แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554|แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ]] พ.ศ. 2554
* ทรงลงพื้นที่เยี่ยมเยียนผู้ประสบภัยกว่า 10 ครั้ง เช่น วันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 ทรงเยี่ยมประชาชนที่อพยพจากพื้นที่ประสบภัยโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ จังหวัดฟูกูชิมะ มายังศูนย์ราชการมิซูนูมะ เมืองมิซาโตะ จังหวัดไซตามะ, วันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2556 ทรงเยี่ยมประชาชนในพื้นที่ประสบภัย จังหวัดมิยางิ

#### เหตุการณ์[[พายุไต้ฝุ่นฮากีบิส (พ.ศ. 2562)|พายุไต้ฝุ่นฮากิบิส]] พ.ศ. 2562
* วันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2562 เสด็จเยือนจังหวัดมิยางิและจังหวัดฟูกูชิมะ เพื่อเยี่ยมเยียนพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากพายุไต้ฝุ่นฮากิบิส ซึ่งเป็นการเสด็จเยี่ยมพื้นที่ภัยพิบัติครั้งแรกของพระองค์ หลั งจากการขึ้นครองราชย์

#### เหตุการณ์[[แผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะ ค.ศ. 2024|แผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะ]] พ.ศ. 2567
* ทรงเยี่ยมพื้นที่ที่ได้รับความเสียหาย เมืองวาจิมะ จังหวัดอิชิกาวะ
* ทรงลงพื้นที่เยี่ยมเยียนผู้ประสบภัย ณ โรงเรียนเทศบาลเมืองวาจิมะ จังหวัดอิชิกาวะ
* ทรงแสดงความขอบคุณต่อผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่ประสบภัย

### การกุศล

* สมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะและสมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะทรงบริจาคเงิน 50 ล้านเยนให้กับกองทุนสนับสนุนอนาคตเด็ก (子供の未来応援基金へ) และ 50 ล้านเยนให้กับองค์การไม่แสวงหาผลกำไร (特定非営利活動法人) เนื่องจากสมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะทรงห่วงใยปัญหาเรื่องความยากจนของเด็กเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงการระบาดของโควิด-19 ที่ยิ่งทำให้ภาวะความยากจนทวีความรุนแรงขึ้นไปอีก ซึ่งการบริจาคเงินของราชวงศ์ญี่ปุ่นที่เป็นจำนวนมากกว่า 18 ล้านเยนต่อปีนั้น ต้องได้รับการอนุมัติจากสภานิติบัญญัติ ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 8

### การเยือนต่างประเทศ

## พระเกียรติยศ

### ลำดับพระราชอิสริยยศ
* 9 ธันวาคม พ.ศ. 2506 – 9 มิถุนายน พ.ศ. 2536 : **มาซาโกะ โอวาดะ** (小和田 雅子)
*9 มิถุนายน พ.ศ. 2536 – 30 เมษายน พ.ศ. 2562 : **มกุฎราชกุมารีมาซาโกะ** (ญี่ปุ่น: 皇太子妃; อังกฤษ: Crown Princess Masako)
*1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 – ปัจจุบัน : **สมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะ** (ญี่ปุ่น: 皇后; อังกฤษ: Her Majesty the Empress Masako)

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์

#### ญี่ปุ่น

* 91x91px|JPN Hokan-sho 1Class BAR‎‎ เครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนมงกุฎ ชั้นประถมาภรณ์ (มงกุฎดอกพอโลเนีย) (2536)

#### ต่างประเทศ

### ปริญญากิตติมศักดิ์

* พ.ศ. 2567 ปริญญานิติศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด

## พงศาวลี


## เกร็ด

### วัยพระเยาว์
* พระราชบิดาและพระราชมารดาเรียกพระองค์แบบลำลองว่า "มาจัง"
* สมัยที่อาศัยอยู่ที่ต่างประเทศ พระราชบิดาและพระราชมารดาจะพยายามสนทนากับพระองค์ด้วยภาษาญี่ปุ่น อีกทั้งมักจะเล่านิทานพื้นบ้านของญี่ปุ่นให้ฟังซ้ำแล้วซ้ำเล่า จึงทำให้พระองค์มีนิสัยรักการอ่านติดพระองค์มา
* หนังสือเล่มโปรดของพระองค์ในวัยพระเยาว์ คือ "Goodnight Moon" เขียนโดย Margaret Wise Brown, "Dog of Flanders" เขียนโดย Marie Louise de la Ramée
* ทรงมีสัตว์เลี้ยงหลายชนิดอยู่ที่บ้าน เช่น สุนัข, แมว, หนูแฮมสเตอร์, ลูกเจี๊ยบ, หนูนา 50 ตัว, กิ้งก่าที่มีลำตัวยาว 20 เซนติเมตร, นกกระจาบญี่ปุ่น, และปลาทอง จึงทำให้ทรงเรียนรู้ถึงวัฏจักรชีวิตของสัตว์ และประสบการณ์การสูญเสียสัตว์เลี้ยงอันเป็นที่รัก
* ทรงแพ้ไข่มาตั้งแต่วัยพระเยาว์

### ระดับประถมศึกษา
* ทรงอยู่ชมรมชีววิทยาที่โรงเรียนประถมศึกษาเด็นเอนโชฟูฟูตาบะ (田園調布雙葉小学校)
* ทรงเคยเลี้ยงหนูขาว 3 ตัว โดยใส่ไว้ในถังสำหรับดองผักเพื่อเฝ้าดู แต่มันเพิ่มจำนวนขึ้นอย่างรวดเร็วจนเกือบ 50 ตัว แล้วหนู 50 ตัวนั้นแทะถังจนทะลุ และหนีออกไปหมด ทำให้เกิดความโกลาหล จนต้องรีบแจ้งเจ้าหน้าที่สาธารณสุข
* ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ทรงได้เขียนในสมุดรวมผลงานการจบการศึกษาเอาไว้ว่าทรงอยากเป็นสัตวแพทย์

### ระดับมัธยมศึกษา
* ทรงชอบมาโรงเรียนตอนเช้าตรู่ เพื่อทำความสะอาดกรงกระต่ายและเล้าไก่ และพางูไปอาบแดดที่พงหญ้าทีละตัว
* ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ทรงเป็นผู้ก่อตั้งชมรมซอฟต์บอลหญิงในโรงเรียน โดยทรงเล่นในตำแหน่งเบสสาม และเป็นมือตีอันดับสี่ สาเหตุที่ทรงก่อตั้งชมรมเนื่องจากพระองค์ทรงเป็นนักกีฬาซอฟต์บอลมาตั้งแต่ทรงพระเยาว์ และเด็กผู้ชายไม่ค่อยมาเล่นซอฟต์บอลกับพระองค์
* ทีมซอฟต์บอลของพระองค์มีชื่อว่า "เด็นฟูตะ" โดยในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 พระองค์และทีมได้เข้าร่วมแข่งขันในระดับเขตและคว้าชัยชนะมาได้
* ด้วยความที่พระองค์เล่นซอฟต์บอล จึงทำให้พระองค์มีผิวคล้ำแดดและบุคลิกคล้ายกับเด็กผู้ชาย จนพระขณิษฐาของพระองค์ เรียกพระองค์แบบติดตลกว่า Brother
* เนื่องจากพระองค์ใช้ภาษาอังกฤษจนคล่องในช่วงวัยพระเยาว์ จึงทำให้พระองค์ถูกเลือกให้เป็นตัวแทนแข่งสุนทรพจน์ภาษาอังกฤษ
* คุณครูประจำชั้นกล่าวถึงพระองค์ว่า "ทรงเป็นคนกระตือรือร้น มีมารยาทดี และลายมือสวยมาก ภาษาอังกฤษของเธอทั้งการเขียน การพูด และการอ่านยอดเยี่ยมทั้งหมด ได้เกรด 5 และวิชาอื่น ๆ ก็เกือบจะได้เกรด 5 ทุกวิชา"
* พระสหายมักเรียกพระองค์ด้วยชื่อเล่นว่า "โอวะ"
* คาโอรุ มินางาวะ แม่บ้านของครอบครัวพระองค์ในสมัยนั้น ได้กล่าวถึงพระองค์ว่า "ทรงเป็นคนที่เงียบและปรับตัวได้ดี"
* คุณครูลิเลียน แคทช์ ณ โรงเรียนมัธยมศึกษาเบลมอนต์ สหรัฐอเมริกา ได้กล่าวถึงพระองค์ว่า ทรงเป็นนักเรียนดีเด่น, กระตือรือร้นในการเรียน, และทรงพระปรีชาในวิชาเคมี, ฟิสิกส์, คณิตศาสตร์, และภาษาเยอรมัน อีกทั้งยังทรงเรียนจบด้วยผลการเรียนที่อยู่ในกลุ่ม 10% แรกของชั้นปี
* สมัยมัธยมศึกษาตอนปลาย พระองค์มีฉายาว่า "Slugger Masako" โดยมีที่มาจากพระปรีชาด้านซอฟต์บอลของพระองค์ อีกทั้งฉายาว่า "Brain" และ "Hard Worker Masako" เนื่องจากพระปรีชาทางด้านการเรียนของพระองค์
* ทรงเป็นตัวแทนโรงเรียนเข้าร่วมการแข่งขันซอฟต์บอลระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย และได้รับชัยชนะ
* ชื่อของพระองค์เคยปรากฏอยู่ในคอลัมน์ "นักเรียนดีเด่นของโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายเบลมอนต์" ในหนังสือพิมพ์ท้องถิ่น
* ทรงได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกของ "National Honor Society" เนื่องจากทรงเป็นนักเรียนดีเด่น อีกทั้งยังได้รับรางวัล "German Consul General’s Award" จากกงสุลใหญ่เยอรมนี และ "Goethe-Institut Award" จากสถาบันเกอเธ่ สำหรับผลการเรียนภาษาเยอรมันดีเด่น

### ระดับมหาวิทยาลัย

#### [[มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด]]
* ทรงมักจะใช้เวลาผ่อนคลายจากการเรียน ตามงานเต้นรำและคอนเสิร์ตของมหาวิทยาลัย
* ทรงเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งชมรมวัฒนธรรมญี่ปุ่นในมหาวิทยาลัย และพระองค์ได้ดำรงตำแหน่งประธานชมรมเมื่อทรงเป็นนักศึกษาชั้นปีที่ 3
* เอซร่า โวเกล ศาสตราจารย์กิตติมศักดิ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านญี่ปุ่นและจีน ได้กล่าวถึงพระองค์ว่า "ทรงเป็นเด็กที่เงียบและกระตือรือร้น เป็นคนที่คำนึงถึงความสัมพันธ์ระหว่างญี่ปุ่น-สหรัฐอเมริกาอยู่เสมอ อีกทั้งยังมีความรับผิดชอบสูงมาก"
* ทรงชอบเล่นกอล์ฟ ทรงเป็นตัวแทนของสภานักศึกษา และพระองค์มักจะแสดงออกถึงความเป็นอัตลักษณ์ของญี่ปุ่นออกมาอยู่เสมอ
* ช่วงปิดเทอมฤดูร้อน พระองค์ได้ฝึกภาษาเยอรมันที่สถาบันเกอเธ่ ประเทศเยอรมนี เป็นเวลา 2 เดือน จึงทำให้พระองค์ตรัสภาษาเยอรมันได้
* ทรงเคยฝึกภาษาฝรั่งเศสที่สถาบันเกรอนอบล์ ประเทศฝรั่งเศส จึงทำให้พระองค์ตรัสภาษาฝรั่งเศสได้

#### [[มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด]]
* ทรงอยู่ชมรมพายเรือหญิงของมหาวิทยาลัย

#### [[มหาวิทยาลัยโตเกียว]]

* ทรงเคยถูกทักบ่อย ๆ ว่าพระพักตร์ไม่เหมือนคนญี่ปุ่น และมักมีคนทักพระองค์ว่าเหมือนลูกครึ่งเนปาล

### การทำงาน

* ผู้ที่เป็นแรงบันดาลใจให้พระองค์ทำงานเป็นนักการทูตหญิง คือ มูราซามิ มิเอะ (村角泰)
* การสอบคัดเลือกเป็นนักการทูต ส่วนใหญ่จะเป็นคำถามด้านกฎหมาย ซึ่งพระองค์ทรงจบปริญญาตรีสาขาเศรษฐศาสตร์มา จึงทรงไม่ทราบด้านกฎหมายมากนัก แม้แต่ศัพท์เฉพาะทางเศรษฐศาสตร์ที่ทรงศึกษามาก็เป็นภาษาอังกฤษ ทำให้ไม่ทรงคุ้นเคยกับคำศัพท์เหล่านั้นในภาษาญี่ปุ่น มีการกล่าวว่าพระองค์ทรงอ่านตำราภาษาญี่ปุ่นซ้ำแล้วซ้ำเล่าเพื่อเตรียมตัวสำหรับการสอบ
* พระราชบิดาและพระองค์ต่างสอบผ่านการสอบคัดเลือกเป็นนักการทูต ซึ่งถือเป็นเรื่องที่หาได้ยากสำหรับบุคคลจากสองรุ่นในครอบครัวเดียวกันที่สามารถสอบได้ ถึงขนาดที่มีบทความพิเศษในหนังสือพิมพ์หลายฉบับว่าเป็นการถือกำเนิดของ "นักการทูตสองรุ่น คู่ที่สองในประวัติศาสตร์"
* ในช่วงที่พระองค์รับราชการที่กระทรวงการต่างประเทศ พระองค์ทรงงานหนักมาก ทรงทำงานล่วงเวลาจนถึงเช้าตรู่สัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง และชั่วโมงทำงานล่วงเวลาในหนึ่งสัปดาห์ก็เกิน 50 ชั่วโมง
* พ.ศ. 2529 เป็นช่วงที่กฎหมายว่าด้วยโอกาสที่เท่าเทียมกันในการจ้างงานระหว่างเพศมีผลบังคับใช้ พระองค์ในฐานะผู้หญิงวัยทำงาน จึงได้รับการสัมภาษณ์จากสื่อมวลชนบ่อยครั้ง

### ความชอบส่วนพระองค์

* อาหารที่ทรงโปรด: ลาซัญญา, ชานม, ผลไม้, สลัด, และหอยเชลล์
* นักกีฬาเบสบอลที่ทรงโปรด: ชิเงรุ ทากาดะ (高田繁) แห่งทีมโยมิอูริไจแอนต์
* กีฬาที่ทรงเล่น: ซอฟต์บอล, เทนนิส, สกี, และกอล์ฟ
* งานอดิเรก: การฟังเพลง, เดินเล่น, ขับรถ, และเรียนภาษาต่างประเทศ
* อาหารที่ทรงถนัดทำ: ไก่หมักไวน์พอร์ต, ลาซัญญา, หัวไชเท้าต้มซอส, และมูสโยเกิร์ต
* หลังจากที่พระองค์ดำรงพระอิสริยยศมกุฎราชกุมารีแล้ว พระองค์ก็มักจะเสด็จไปที่ชั้นใต้ดินแผนกอาหารของห้างสรรพสินค้า Ginza Matsuya บ่อยครั้ง เพื่อซื้ออาหารจำพวกชีส
* ภาพยนตร์ที่ทรงโปรด: Doctor Zhivago, Forbidden Games, และ Kramer vs. Kramer
* ทรงสามารถตรัสภาษาอังกฤษ, ฝรั่งเศส, เยอรมัน, รัสเซีย, และทรงเคยเรียนภาษาเกาหลีอีกด้วย

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอย่างเป็นทางการ

* เว็บไซต์สำนักพระราชวังอิมพีเรียล (Imperial Household Agency) ภาษาอังกฤษ https://www.kunaicho.go.jp/eindex.html
* เว็บไซต์สำนักพระราชวังอิมพีเรียล (Imperial Household Agency) ภาษาญี่ปุ่น https://www.kunaicho.go.jp/
* ประกาศสํานักนายกรัฐมนตรี เรื่อง หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาเยอรมัน สเปน ญี่ปุ่น และมลายู ลงวันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2561

หมวดหมู่:จักรพรรดินีญี่ปุ่น
หมวดหมู่:โคไตชิฮิ
หมวดหมู่:บุคคลจากโตเกียว
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยโตเกียว
หมวดหมู่:บุคคลในยุคเรวะ