วงการข่าวกรอง

**วงการข่าวกรอง** () พูดแบบง่าย ๆ คือกลุ่มบุคคลที่รวบรวมหรือกลั่นกรองข่าวกรอง บุคคลเหล่านี้ที่เรียกกันทั่วไปว่า "สายลับ" ถือเป็นส่วนเล็ก ๆ แต่สำคัญของวงการข่าวกรอง วงการข่าวกรองเป็นวงการระดับสูงสุดที่ประกอบด้วยบุคคลและองค์กรต่าง ๆ และการมีส่วนร่วมของพวกเขาในการจารกรรม, การวิเคราะห์ และการเผยแพร่ข่าวกรองอย่างเป็นระบบ เพื่อสนับสนุนการกำหนดนโยบายและการตัดสินใจที่สำคัญของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย โดยส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงแห่งชาติ กิจการทหาร การบังคับใช้กฎหมาย และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ โดยทั่วไปแล้ว กระบวนการข่าวกรองนี้มักเรียกว่าวงรอบข่าวกรอง วงการข่าวกรองสามารถครอบคลุมสาขาย่อยต่าง ๆ ได้มากมาย ได้แก่ การจารกรรม, การเฝ้าระวัง, การวิเคราะห์ข้อมูล และการต่อต้านข่าวกรอง ซึ่งทั้งหมดนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อทำความเข้าใจภัยคุกคาม โอกาส และเจตนาและการฉายอำนาจของหน่วยงานต่างประเทศ แม้ว่าการจารกรรมจะผิดกฎหมายทั่วโลก แต่การจารกรรมเป็นเพียงสาขาย่อยเดียวของวงการข่าวกรอง มีสาขาย่อยของข่าวกรองอีกมากมายที่ไม่ผิดกฎหมายในทุกที่ เช่น ข่าวกรองจากแหล่งข่าวเปิด (OSINT)

งานข่าวกรองสามารถดำเนินการโดยหน่วยสืบราชการลับของรัฐบาล, กองกำลังตำรวจ และหน่วยข่าวกรองทางทหาร งานนี้ยังอาจดำเนินการโดยองค์กรเอกชน เช่น หน่วยงานข่าวกรองเอกชน, บริษัทข้ามชาติ, นักสืบเอกชน, แก๊งค้ายาเสพติด, กลุ่มก่อการร้าย และอื่น ๆ บุคคลที่ทำงานให้กับองค์กรเหล่านี้อาจเป็นเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานข่าวกรองที่ทำงานเต็มเวลา เรียกว่า เจ้าหน้าที่ข่าวกรอง หรือเจ้าหน้าที่รับจ้างเดี่ยวที่ปฏิบัติภารกิจเฉพาะ ซึ่งมักเรียกกันว่า "เจ้าหน้าที่ปฏิบัติการลับ" (secret agent) คำว่า "สายลับ" มักไม่มีความหมายในหน่วยงานข่าวกรองส่วนใหญ่ แต่ในระบบยุติธรรมของรัฐหลายแห่ง มักถูกบัญญัติให้เป็นผู้ประกอบการผิดกฎหมาย

## วงรอบข่าวกรอง

**วงรอบข่าวกรอง** เป็นแบบจำลองในอุดมคติของวิธีการประมวลผลข่าวกรองในหน่วยข่าวกรองพลเรือนและทหาร หน่วยข่าวกรองเอกชน และหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย วงรอบนี้เป็นเส้นทางปิดที่ประกอบด้วยโหนดที่ทำซ้ำ ซึ่ง (หากปฏิบัติตาม) จะส่งผลให้ข่าวกรองเสร็จสมบูรณ์ ขั้นตอนต่าง ๆ ของวงรอบข่าวกรองประกอบด้วยการออกข้อกำหนดโดยผู้มีอำนาจตัดสินใจ, การรวบรวม, การประมวลผล, การวิเคราะห์ และการเผยแพร่ (เช่น การเกระจาย) ข่าวกรอง วงรอบนี้จะเสร็จสมบูรณ์เมื่อผู้มีอำนาจตัดสินใจให้ข้อเสนอแนะและแก้ไขข้อกำหนด วงรอบข่าวกรองยังเรียกว่ากระบวนการข่าวกรองโดยรัฐบาลที่เกี่ยวข้อง รัฐที่ไม่ได้พูดภาษาอังกฤษอาจมีคำอื่นสำหรับกระบวนการนี้ตามสัญวิทยาท้องถิ่นของตน เช่น ตุรกี ซึ่งเรียกกระบวนการที่เกือบจะเหมือนกันนี้ว่า "วงล้อข่าวกรอง" (intelligence wheel)

## วงการรอง

### การจารกรรม

การจารกรรม, การสอดแนม หรือการรวบรวมข้อมูลข่าวกรอง คือการกระทำเพื่อให้ได้มาซึ่งข้อมูลลับหรือความลับ (ข่าวกรอง) บุคคลที่กระทำการจารกรรมตามสัญญาเฉพาะภารกิจ เรียกว่า *เจ้าหน้าที่จารกรรม* *(espionage agent)* หรือ *สายลับ* *(spy)* บุคคลที่กระทำการจารกรรมในฐานะเจ้าหน้าที่รัฐบาลเต็มตัว เรียกว่า เจ้าหน้าที่ข่าวกรอง บุคคลหรือเครือข่ายสายลับ (กลุ่มสายลับที่ร่วมมือ) ที่ทำงานให้กับรัฐบาล, บริษัท, องค์กรอาชญากรรม หรือหน่วยงานอิสระ สามารถกระทำการจารกรรมได้ การกระทำนี้ถือเป็นการลับ ซึ่งตามนิยามแล้วไม่เป็นที่พึงปรารถนา ในบางกรณี การจารกรรมอาจเป็นเครื่องมือทางกฎหมายในการบังคับใช้กฎหมาย และในบางกรณี อาจผิดกฎหมายและมีโทษตามกฎหมาย

### การต่อต้านข่าวกรอง

การต่อต้านข่าวกรอง (Counterintelligence, counter-intelligence) หรือการต่อต้านการจารกรรม (counterespionage, counter-espionage) คือกิจกรรมใด ๆ ที่มุ่งปกป้องแผนงานข่าวกรองของหน่วยงานจากหน่วยข่าวกรองของฝ่ายตรงข้าม รวมถึงการรวบรวมข้อมูลและดำเนินกิจกรรมเพื่อป้องกันการจารกรรม, การก่อวินาศกรรม, การลอบสังหาร หรือกิจกรรมข่าวกรองอื่น ๆ ที่ดำเนินการโดย เพื่อ หรือในนามของอำนาจต่างประเทศ องค์กร หรือบุคคล

หลายประเทศจะมีองค์กรหลายแห่งที่มุ่งเน้นด้านการต่อต้านข่าวกรองในแง่มุมที่แตกต่างกัน เช่น ในประเทศ, ระหว่างประเทศ และการต่อต้านการก่อการร้าย บางรัฐจะกำหนดให้เป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างตำรวจอย่างเป็นทางการ เช่น สำนักงานสอบสวนกลางแห่งสหรัฐอเมริกา (FBI) บางรัฐจะจัดตั้งหน่วยงานอิสระ เช่น เอ็มไอ5 ของสหราชอาณาจักร ขณะที่บางรัฐมีทั้งหน่วยข่าวกรองและหน่วยต่อต้านข่าวกรองรวมอยู่ภายใต้หน่วยงานเดียวกัน เช่น หน่วยข่าวกรองความมั่นคงแห่งแคนาดา (Canadian Security Intelligence Service, CSIS)

### ข่าวกรองทางทหาร

ข่าวกรองทหาร คือสาขาวิชาชีพทางทหารที่ใช้แนวทางการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อให้คำแนะนำและทิศทางในการช่วยเหลือผู้บังคับบัญชาและผู้นำทางทหารในการตัดสินใจ เป้าหมายนี้ทำได้โดยการประเมินข้อมูลจากแหล่งที่มาที่หลากหลาย ซึ่งมุ่งเน้นไปที่ความต้องการของภารกิจของผู้บังคับบัญชา หรือตอบคำถามซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการวางแผนปฏิบัติการหรือการวางแผนยุทธการ เพื่อให้การวิเคราะห์ข้อมูลเป็นไปได้ อันดับแรกคือการระบุความต้องการข้อมูลของผู้บังคับบัญชา ซึ่งจากนั้นจะถูกนำไปรวมเข้ากับกระบวนการรวบรวมข่าวกรอง การวิเคราะห์ และการเผยแพร่ข่าวกรองต่อไป

## ดูเพิ่ม
* การกำกับดูแลและการปฏิรูปภาคความมั่นคง

## อ้างอิง

หมวดหมู่:หน่วยสืบราชการลับ
หมวดหมู่:จารกรรม