เขตธนบุรี

**ธนบุรี** เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร ถือเป็นเขตอนุรักษ์เมืองเก่า แหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรมทางฝั่งธนบุรี

## ที่ตั้งและอาณาเขต

เขตธนบุรีตั้งอยู่ทางตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา  มีอาณาเขตติดต่อกับเขตอื่นเรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับเขตบางกอกใหญ่และเขตพระนคร มีคลองบางกอกใหญ่และแนวกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับเขตคลองสาน มีสะพานปฐมบรมราชานุสรณ์ ถนนประชาธิปก ถนนลาดหญ้า (บริเวณรอบวงเวียนอนุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช) ถนนสมเด็จพระเจ้าตากสิน และคลองบางไส้ไก่ เป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศใต้** ติดต่อกับเขตบางคอแหลมและเขตราษฎร์บูรณะ มีแนวกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยาและคลองดาวคะนองเป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับเขตจอมทองและเขตภาษีเจริญ มีคลองบางสะแก คลองแยกบางสะแก 13 คลองวัดใหม่ยายนุ้ย 1 (คลองศาลเจ้าต้นโพธิ์) และคลองด่านเป็นเส้นแบ่งเขต

## ประวัติศาสตร์
เขตธนบุรีเดิมมีฐานะเป็นอำเภอชั้นในขึ้นกับกรมนครบาล ตั้งที่ว่าการอำเภอในพื้นที่ของวัดราชคฤห์ จึงเรียกอำเภอนี้ว่า **[[อำเภอราชคฤห์]]** (ปัจจุบันสำนักงานเขตย้ายมาตั้งอยู่บริเวณวัดเวฬุราชิณ) ต่อมาเมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2459 ได้มีพระบรมราชโองการเปลี่ยนชื่ออำเภอราชคฤห์เป็น **[[อำเภอราชคฤห์|อำเภอบางยี่เรือ]]** จังหวัดธนบุรี เนื่องจากมีที่ตั้งอำเภออยู่ในเขตตำบลบางยี่เรือ

ในวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2514 สมัยจอมพลถนอม กิตติขจร เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการยุบจังหวัดธนบุรีรวมกับจังหวัดพระนครให้มีฐานะเป็นนครหลวงกรุงเทพธนบุรี ดังนั้น เพื่อรักษาคำว่า "ธนบุรี" ซึ่งเคยเป็นเมืองหลวงและเพื่อเฉลิมพระเกียรติของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี (สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช) ประกอบกับอำเภอบางยี่เรือนี้เคยเป็นศูนย์กลางการปกครองของจังหวัดธนบุรีด้วย จึงได้มีพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนชื่ออำเภอบางยี่เรือเป็น **อำเภอธนบุรี** ขึ้นกับนครหลวงกรุงเทพธนบุรี และได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็น **เขตธนบุรี** ขึ้นกับกรุงเทพมหานครในเวลาต่อมา

ครั้นในวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2546 ได้มีประกาศกรุงเทพมหานครเปลี่ยนแปลงพื้นที่แขวงและตั้งแขวงใหม่ในเขตธนบุรี เนื่องจากผู้บริหารกรุงเทพมหานครมีนโยบายให้แบ่งแขวงขนาดใหญ่ให้ย่อยลง เพื่อความชัดเจนในการให้บริการของสำนักงานเขต โดยได้เปลี่ยนแปลงพื้นที่แขวงบุคคโล แขวงบางยี่เรือ และแขวงตลาดพลู นำมาจัดตั้งเป็นแขวงสำเหร่และแขวงดาวคะนอง

## การแบ่งเขตการปกครอง
[thumb|220px|มุมมองวัดกัลยาณมิตรจาก[แม่น้ำเจ้าพระยา]]
วันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2546 สมัคร สุนทรเวช ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครขณะนั้น ได้ลงนามในประกาศจัดตั้งแขวงสำเหร่และแขวงดาวคะนอง แยกจากพื้นที่แขวงบุคคโล แขวงบางยี่เรือ และแขวงตลาดพลู เขตธนบุรี โดยมีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 ธันวาคม ปีเดียวกัน ทำให้ปัจจุบัน เขตธนบุรีแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 7 แขวง ได้แก่

## ประชากร

## การคมนาคม
[220px|right|thumb|[สะพานพระราม 3 (ขวา) และสะพานกรุงเทพ‎ (ซ้าย)]]
[220px|right|thumb|[วงเวียนใหญ่]]
### ทางรถยนต์
ถนนสายหลักในพื้นที่เขตธนบุรี ได้แก่
* **[[ถนนอิสรภาพ]]** เชื่อมถนนประชาธิปก (ทางแยกบ้านแขก) กับสะพานเจริญพาศน์
* **[[ถนนสมเด็จพระเจ้าตากสิน]]** เชื่อมระหว่างวงเวียนใหญ่กับสะพานข้ามคลองดาวคะนอง   
* **[[ถนนอรุณอมรินทร์]]** เชื่อมระหว่างถนนประชาธิปกกับสะพานอนุทินสวัสดิ์
* **ถนนมไหสวรรย์** เชื่อมถนนสมเด็จพระเจ้าตากสิน (ทางแยกมไหสวรรย์) กับสะพานกรุงเทพ  
* **[[ถนนรัชดาภิเษก]]** เชื่อมถนนสมเด็จพระเจ้าตากสิน (ทางแยกมไหสวรรย์) กับสะพานตลาดพลู
* **[[ถนนเจริญนคร]]**  เชื่อมระหว่างสะพานเจริญนคร 5 ถึงสะพานเจริญนคร 8   
* **[[ถนนประชาธิปก]]** เชื่อมระหว่างวงเวียนใหญ่กับเชิงสะพานสมเด็จพระพุทธยอดฟ้า   
* **[[ถนนวุฒากาศ]]** เชื่อมถนนเทอดไท (ทางแยกวุฒากาศ) กับสะพานข้ามคลองวัดใหม่ยายนุ้ย   
* **[[ถนนเทอดไท]]** เชื่อมถนนอินทรพิทักษ์ (ทางแยกบางยี่เรือ) กับสะพานข้ามคลองบางหลวงน้อย   
* **[[ถนนกรุงธนบุรี]]** เชื่อมถนนสมเด็จพระเจ้าตากสินกับสะพานข้ามคลองบางไส้ไก่
* **[[ถนนราชพฤกษ์]]** เชื่อมถนนสมเด็จพระเจ้าตากสินกับสะพานข้ามคลองบางหลวงน้อย
* **[[ถนนอินทรพิทักษ์]]** เชื่อมระหว่างวงเวียนใหญ่กับกับสะพานเนาวจำเนียร

เขตธนบุรีมีสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา 3 แห่ง ได้แก่
* สะพานปฐมบรมราชานุสรณ์ เชื่อมระหว่างเขตธนบุรีกับเขตพระนคร
* สะพานพระราม 3 เชื่อมระหว่างเขตธนบุรีกับเขตบางคอแหลม
* สะพานกรุงเทพ เชื่อมระหว่างเขตธนบุรีกับเขตบางคอแหลม

### ทางรถไฟ
thumb|ชานชาลาสถานีรถไฟวงเวียนใหญ่
ใช้เส้นทางรถไฟสายวงเวียนใหญ่-มหาชัย จากสถานีรถไฟมหาชัย จังหวัดสมุทรสาคร
* **[[สถานีรถไฟวงเวียนใหญ่]]** 
* **[[สถานีรถไฟตลาดพลู]] **

### ทางบีอาร์ที
* สถานีราชพฤกษ์
### ทางรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน
* **[[สถานีโพธิ์นิมิตร|สถานีโพธิ์นิมิตร]]**
* **[[สถานีตลาดพลู]]**
รถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม(เตาปูน–ราษฎร์บูรณะ–ครุใน) กำลังก่อสร้าง

## แหล่งน้ำ
แม่น้ำและลำคลองสายสำคัญในพื้นที่เขต ได้แก่
* แม่น้ำเจ้าพระยา
* คลองบางกอกใหญ่ (บางหลวง)
* คลองบางหลวงน้อย
* คลองบางน้ำชน
* คลองบางไส้ไก่
* คลองบางสะแก
* คลองสำเหร่

## ชุมชน
* ชุมชนกุฎีจีน ชุมชนของชาวไทยเชื้อสายโปรตุเกส
* ชุมชนบ้านลาว ชุมชนของชาวไทยเชื้อสายลาวที่มีชื่อเสียงในการทำขลุ่ย
* ชุมชนตากสินสัมพันธ์

## สถานที่สำคัญ

* พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชที่วงเวียนใหญ่
* วัดกัลยาณมิตรวรมหาวิหาร
* วัดกระจับพินิจ
* วัดกลางดาวคะนอง
* วัดดาวคะนอง
* วัดบางน้ำชน
* วัดบุคคโล
* วัดบุปผาราม 
* วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร
* วัดวรามาตยภัณฑสาราราม (วัดขุนจันทร์)
* วัดอินทารามวรวิหาร (วัดบางยี่เรือนอก)
* วัดจันทารามวรวิหาร (วัดกลางตลาดพลูหรือวัดบางยี่เรือกลาง)
* วัดโพธินิมิตรสถิตมหาสีมาราม
* วัดราชคฤห์ (วัดมอญหรือวัดบางยี่เรือใน)
* วัดราชวรินทร์ (วัดสำเหร่)
* วัดใหญ่ศรีสุพรรณ
* วัดใหม่ยายนุ้ย
* วัดหิรัญรูจีวรวิหาร (วัดน้อย)
* วัดสันติธรรมาราม
* วัดสุทธาวาส (วัดใหม่ตาสุด)
* โบสถ์ซางตาครู้ส
* คริสตจักรที่ 1 สำเหร่ เป็นโบสถ์คริสต์ในนิกายเพรสไบทีเรียนแห่งแรกในประเทศไทย ก่อตั้งเมื่อ ค.ศ. 1849

* มัสยิดต้นสน 
* มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
* มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
* โรงเรียนมัธยมสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
* โรงเรียนประถมสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
* โรงเรียนศึกษานารี
* โรงเรียนวัดอินทาราม
* โรงเรียนกุลมาฒน์ธนบุรี
* โรงเรียนธนบุรีวรเทพีพลารักษ์
* สถานีรถไฟวงเวียนใหญ่

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์สำนักงานเขตธนบุรี 
* แผนที่เขตธนบุรี