หม่อมหลวงรุจิรา อิศรางกูร

**หม่อมหลวงรุจิรา อิศรางกูร** (15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2456 – 17 มิถุนายน พ.ศ. 2527) เป็นนักแสดงและนักพากย์ชาวไทย เจ้าของฉายา **“มนุษย์ 6 เสียง“** มีผลงานการพากย์เสียงทั้งในประเทศไทย ประเทศญี่ปุ่น และประเทศสหรัฐอเมริกา นักแสดงมากความสามารถนับแต่ปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เริ่มจากเล่นโขน - ละครหลวง นักแสดงเดี่ยว ตลกหน้าม่าน นักแสดงละครวิทยุ นักพากย์หนัง นักแสดงละครเวที จนถึงดาราหนัง ดาราละครทั้งจอเงินและจอแก้ว ได้รับยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นบูรพศิลปิน สาขาศิลปะการแสดง ประจำปี พ.ศ. 2559

## ประวัติ
### ภูมิหลัง
**หม่อมหลวงรุจิรา อิศรางกูร** เกิดเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ.2456 เป็นบุตรคนสุดท้องในบรรดาพี่น้อง 3 คน ของหม่อมราชวงศ์สุดใจ อิศรางกูร กับนางสะอาด อิศรางกูร ณ อยุธยา เป็นนัดดาในหม่อมเจ้าน้อย อิศรางกูร และเป็นพระปนัดดาในสมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมขุนอิศรานุรักษ์ โดยคุณพ่อและพี่ ๆ ล้วนแต่เป็นศิลปินกันทั้งหมด

### โขน - นักข่าว
ขณะหม่อมหลวงรุจิรามีอายุได้ 10 ปี ในช่วงปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เริ่มหัดโขนเป็นครั้งแรกตามแบบอย่างพี่ ๆ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงตั้งกรมมหรสพขึ้น หม่อมหลวงรุจิราจึงได้หัดเรียนโขนอีกครั้ง โดยฝึกอยู่ประมาณ 8 ปี จึงได้ออกแสดงตามงานต่าง ๆ และต่อมาก็มีโอกาสแสดงหน้าพระที่นั่ง ณ สวนมิสกวัน นับร้อยครั้ง และยังรับจ้างเล่นโขนตามงานวัดและหัวเมืองแถวกรุงเทพมหานคร บ้างครั้งก็ไปเป็นผู้สื่อขาวให้กับหนังสือพิมพ์ดาวนคร

### นักแสดง
วันหนึ่งหม่อมหลวงรุจิรามีโอกาสไปชมการแสดงละครร้องของคณะ **  แม่เลื่อน ** (เลื่อน ไวนุนานิน) คณะละครชื่อดังในสมัยนั้น ที่เวิ้งนาครเขษม เขาได้เข้าไปแนะนำตัว แม่เลื่อนได้ให้เขามาเต้นอท็แสลับฉากละคร หม่อมหลวงรุจิราได้ปฏิเสธการเต้นแท็ปแต่ขอแสดงโชว์คนเดียวที่สามรถสวมบทบาทตัวละครได้ถึง 6 ตัว แสดงเป็นเดี่ยวหน้าม่านสลับฉากประมาณ 20 นาที โดยใช้เพียงแก้วใบเดียวกับกล้องยานัตถุ์สำหรับเคาะแทนระฆังเริ่มแสดงบทรัก โศก ตลก ด้วยเสียงต่าง ๆ  ไม่ซ้ำกันเป็น พระเอก นางเอก พ่อ แม่ ยาย และ เด็ก การแสดงนี้เองทำให้เขาเป็นที่รู้จักได้ฉายา ** “มนุษย์ 6 เสียง“ ** 

ต่อมาได้มีโอกาสรู้จักกับสนิท เกษธนัง นักแสดงชื่อดัง สนิทชวนเขาให้เข้าร่วมแสดงละครเวทีที่ศาลาเฉลิมกรุง โดยผลงานที่สร้างชื่อเสียงให้กับหม่อมหลวงรุจิรามากที่สุด คือ บท “ร้อยตรีประจักษ์“ พระเอกละครเวทีเรื่อง *[[วนิดา]]ที่ ที่[[ศาลาเฉลิมนคร]] จนได้พบรักกับ มารศรี อิศรางกูร ณ อยุธยา ซี่งเป็นนักแสดงละครเวทีเช่นกัน มีบุตร-ธิดา 3 คน ซึ่งอยู่ในวงการบันเทิง ได้แก่ *
# อรสา อิศรางกูร ณ อยุธยา 
# จิรศักดิ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา 
# จิระวดี อิศรางกูร ณ อยุธยา

### นักพากย์
ต่อมา มร.เค แอลลี ผู้จัดการโรงหนังศาลาเฉลิมนคร (โรงหนังวังเจ้าปรีดา ใกล้กองปราบสามยอด) เชิญเป็นนักพากย์หนังฝรั่ง เมื่ออายุได้ราว 19-20 ปี เริ่มด้วยหนังรายได้สูงสุดของฮอลลีวูด **ศพอาบยา** ทางโรงขึ้นป้ายรองจากชื่อเรื่องว่า "**พากย์โดย มนุษย์ 6 เสียง**" ผลปรากฏว่า โปรแกรมยืนโรงยาวนานมากเพราะคนดูมืดฟ้ามัวดินแน่นทุกรอบทุกวัน (เข้าใจว่าจะเป็นภาพยนตร์สยองขวัญของยูนิเวอร์แซล “The Mummy“ ค.ศ. 1932 / พ.ศ. 2475 ที่กำลังโด่งดังมากในขณะนั้น) ต่อมาโรงหนังที่จังหวัดปราจีนบุรี เชิญหม่อมหลวงรุจิราไปพากย์ภาพยนตร์เรื่อง **สวรรค์ในอก นรกในใจ** รอบพิเศษโดยยินดีออกค่าใช้จ่ายและค่าเดินทางให้ทั้งหมด  ในวันฉายมีคนดูรวมทั้งจากจังหวัดใกล้เคียงมารอหน้าโรงนับเป็นชั่วโมง

หลังจากแต่งงาน หม่อมหลวงรุจิราและมารศรี ได้ตั้งทีมพากย์เป็นขิงตัวเองในนาม
“ รุจิรา - มารศรี “ ผลงานเด่น ๆ เช่น หนังญี่ปุ่น **ไอ้โจรนกกระจอก** ที่โรงหนังโอเดียน เรียกเสียงฮาตั้งแต่ตราบริษัทนำไตเติ้ล และหนังอินเดีย **[[ธรณีกรรแสง]]** ฉายนานถึงสองเดือนเศษ ที่โรงหนังศาลาเฉลิมกรุง ทำรายได้ถล่มถลายราว 4 ล้านบาท (ตั๋วราคา 5 - 12 บาท) ทางโรงมอบแหวนเพชรให้หนึ่งวงเป็นรางวัลพิเศษนอกจากค่าพากย์รายสัปดาห์ ส่วนหนังฝรั่งก็ยังพากย์นับแต่หนังฮอลลีวู้ดกลับมาฉายในเมืองไทยอีกครั้ง ซึ่งมีผู้นิยมไม่แพ้หนังเสียงในฟิล์มต้นฉบับ ทั้งคู่เป็นนักพากย์ชั้นแนวชั้นแนวหน้าของเมืองไทยมาโดยตลอดจนถึงยุคทองของภาพยนตร์ ช่วงทศวรรษ 2500 - 2510

## ผลงาน
### ผลงานภาพยนตร์
* เงิน เงิน เงิน (2508)
* สอยดาว สาวเดือน (2512)
* เกาะสวาท หาดสวรรค์ (2512)
* ละครเร่ (2512)
* สายใจ (2512)
* เด็กวัด (2512)
* เรารักกันไม่ได้ (2513)
* รักเธอเสมอ (2513)
* ม้ามืด (2513)
* ปี่แก้วนางหงษ์ (2513)
* แม่นาคพระนคร (2513)
* น้องนางบ้านนา (2514)
* รักข้ามขอบฟ้า (2514)
* ดวงใจสวรรค์ (2514)
* ลูกสาวกำนัน (2514)
* สองฝั่งโขง (2514)
* จอมเจ้าชู้ (2514)
* ในสวนรัก (2514)
* ยั่วรัก (2514)
* มดตะนอย (2514)
* วิวาห์พาฝัน (2514)
* มันมากับความมืด (2514)
* ทุ่งเศรษฐี (2514)
* กว่าจะรักกันได้ (2514)
* เทพบุตรจอมโกง (2514)
* ขวัญใจลูกทุ่ง (2515)
* มนต์รักดอกคำใต้ (2515)
* กระท่อมปรีดา (2515)
* วิวาห์ลูกทุ่ง (2515)
* หยาดฝน (2515)
* ระเริงชล (2515)
* กลิ่นร่ำ (2515)
* แสนทนง (2515)
* ไอ้บ้านนอก (2515)
* เหลือแต่รัก (2516)
* เด่นดวงเดือน (2516)
* เจ้าปลิวสิงห์สุพรรณ (2516)
* สักขีแม่ปิง (2516)
* สายชล (2516)
* ดอนโขมด (2516)
* บุษบาขายรัก (2517)
* ขัง 8 (2517)
* นี่หรือผู้หญิง (2517)
* เศรษฐีรัก (2518)
* ใจรัก (2518)
* เผ็ด (2518)
* ดับสุริยา (2519)
* 17 ทหารกล้า (2519)
* แม่ม่ายใจถึง (2519)
* บ้องไฟ (2519)
* เงินคือพระเจ้า (2520)
* พ่อนกฮูก (2520)
* อย่านึกว่าหมู (2520)
* แหย่หนวดเสือ (2520)
* มนต์รักนักรบ (2520)
* ข้าวก้นบาตร (2520)
* สิงห์รถบรรทุก (2520)
* สิงห์เดนตาย (2520)
* พ่อครัวหัวป่าก์ (2521)
* มือปืนนักบุญ (2521)
* ลูกโดด (2521)
* ดวงเศรษฐี (2521)
* เพชรมหากาฬ (2521)
* มนต์รักแผ่นดินทอง (2521)
* มือปืนเลือดเดือด (2521)
* วัยแตกเปลี่ยว (2521)
* ผู้แทนมาแล้ว (2521)
* บุษบาก๋ากั่น (2521)
* ไอ้ขุนทอง (2521)
* เอ็ม.16 (2521)
* เสียสาว (2521)
* ยิ้มสวัสดี (2521)
* อะไรกันวะ (2521)
* เพียงคำเดียว (2522)
* ตะเคียนคะนอง (2522)
* นายอำเภอปฏิวัติ (2522)
* สู้อย่างสิงห์ (2523)
* ภูตพิศวาส (2523)
* เครือฟ้า (2523)
* ผัวนอกคอก (2523)
* สิงห์แม่น้ำแคว (2523)
* จากครูด้วยดวงใจ (2523)
* กามนิต วาสิฏฐี (2524)
* ปีศาจเมียน้อย (2524)
* รักโอ้รัก (2524)
*วัยสะรุ่น (2525)
* มนต์รักลูกทุ่ง (2525)
* พันท้ายนรสิงห์ (2525)

### ผลงานละครโทรทัศน์
* พล นิกร กิมหงวน (2518) ช่อง 9
* ห้วงรัก เหวลึก (2523) ช่อง 7

## อ้างอิง

รุจิรา_อิศรางกูร
รุจิรา_อิศรางกูร
หมวดหมู่:นักแสดงชายชาวไทย
หมวดหมู่:ศิลปินชาวไทย
หมวดหมู่:บูรพศิลปินสาขาศิลปะการแสดง
หมวดหมู่:นักพากย์ชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงภาพยนตร์ชายชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงละครโทรทัศน์ชายชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงชายชาวไทยในศตวรรษที่ 20