open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ผลผลิตจากฟิชชัน

**ผลผลิตจากฟิชชัน** () หรือ ผลผลิตจากปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิชชัน () เป็นชิ้นส่วนที่เหลือหลังจากนิวเคลียสของอะตอมขนาดใหญ่ผ่านขบวนการ นิวเคลียร์ฟิชชั่น โดยปกตินิวเคลียสขนาดใหญ่เช่นของยูเรเนียมจะทำการ fission โดยแยกออกเป็นสองนิวเคลียสในขนาดที่เล็กกว่า พร้อมกับนิวตรอนไม่กี่ตัว กับการปล่อยพลังงานความร้อน (พลังงานจลน์ของนิวเคลียส) และรังสีแกมมาออกมา ทั้งสองนิวเคลียสในขนาดที่เล็กกว่าดังกล่าวเป็น*ผลผลิตจากฟิชชัน* (โปรดดูเพิ่มเติม ผลผลิตจากฟิชชัน (แบ่งตามองค์ประกอบ))

ประมาณ 0.2% ถึง 0.4% ของการ fissions เป็น fissions แบบไตรภาค () ที่ผลิตนิวเคลียสเบาที่สามเช่นฮีเลียม-4 (90%) หรือทริเทียม (7%)

ตัวผลผลิตจากฟิชชันฟิชชันเอง มักจะไม่เสถียรและแผ่กัมมันตรังสี เนื่องจากมันค่อนข้างจะที่อุดมไปด้วยนิวตรอนสำหรับอะตอมิกนัมเบอร์ของพวกมัน และพวกมันจำนวนมากก็มีการสลายแบบให้อนุภาคบีตา () ได้อย่างรวดเร็ว การสลายตัวแบบนี้จะปลดปล่อยพลังงานเพิ่มเติมในรูปของอนุภาคบีตา, อนุภาคต้านนิวทริโน (), และรังสีแกมมา ดังนั้นเหตุการณ์ฟิชชันตามปกติจะส่งผลให้มีการแผ่รังสีบีตาและ antineutrinos แม้ว่าอนุภาคเหล่านี้จะไม่ได้มีการผลิตโดยตรงจากเหตุการณ์ฟิชชันก็ตาม

หลายไอโซโทป (ธาตุที่มีคุณสมบัติทางเคมีเหมือนกัน มีจำนวนโปรตอนในนิวเคลียสเท่ากันแต่จำนวนนิวตรอนต่างกัน) เหล่านี้มีครึ่งชีวิตที่สั้นมาก ดังนั้นพวกมันจึงปลดปล่อยรังสีออกมาเป็นจำนวนมาก ยกตัวอย่างเช่น strontium-90, strontium-89 และstrontium-94 ทั้งหมดนี้เป็นผลผลิตจากปฏิกิริยาฟิชชั่น พวกมันถูกผลิตออกมาในปริมาณที่คล้ายกัน และแต่ละนิวเคลียสจะสลายตัวโดยการยิงหนึ่งอนุภาคบีตา (อิเล็กตรอน) ออกมา แต่ Sr-90 มีครึ่งชีวิตที่ 30 ปี, SR-89 มีครึ่งชีวิตที่ 50.5 วันและ Sr-94 มีครึ่งชีวิตที่ 75 วินาที เมื่อถูกสร้างเสร็จใหม่ ๆ Sr-89 จะพ่นอนุภาคบีตาเร็วกว่า Sr-90 ถึง 10,600 เท่าและ Sr-94 จะพ่นอนุภาคบีตาเร็วกว่า Sr-90 ถึง 915 ล้านเท่า เป็นเพราะไอโซโทปครึ่งชีวิตสั้นเหล่านี้ที่ทำให้เชื้อเพลิงใช้แล้วเป็นอันตรายอย่างมาก (นอกเหนือไปจากความร้อนที่ถูกสร้างขึ้นอย่างมาก) ทันทีหลังจากที่เครื่องปฏิกรณ์ได้ถูกปิดลง. ข่าวดีก็คือสิ่งอันตรายที่สุดจะจางหายไปอย่างรวดเร็ว หลังจาก 50 วัน Sr-94 มีครึ่งชีวิตที่ 75 วินาที ดังนั้นมันจึงหายหมด 100%; Sr-89 เหลืออยู่ครึ่งหนึ่งของปริมาณเดิม แต่ Sr-90 ยังคงมีอยู่ 99.99% เนื่องจากมีหลายร้อยไอโซโทปที่แตกต่างกันได้ถูกสร้างขึ้น การแผ่รังสีที่สูงในช่วงเริ่มต้นจางหายไปอย่างรวดเร็ว แต่ไม่ได้จางหายหมดไปอย่างสมบูรณ์

## อ้างอิง

หมวดหมู่:การปนเปื้อนกัมมันตรังสี
หมวดหมู่:เทคโนโลยีนิวเคลียร์
หมวดหมู่:เคมีนิวเคลียร์
หมวดหมู่:ฟิสิกส์นิวเคลียร์
หมวดหมู่:เคมีอนินทรีย์
หมวดหมู่:ชีววิทยารังสี
หมวดหมู่:ผลผลิตจากฟิชชัน
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศอาเซอร์ไบจาน

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียน**[[แหล่งมรดกโลก]]**ของประเทศอาเซอร์ไบจานทั้งสิ้น 5 แหล่ง ประกอบด้วยแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม 4 แหล่ง และแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ 1 แหล่ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
### แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

### แหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศอาเซอร์ไบจานมีสถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นแหล่งมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 10 แห่ง

## อ้างอิง

อาเซอร์ไบจาน

หมวดหมู่:ประเทศอาเซอร์ไบจาน
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศอิรัก

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียนแหล่ง**[[มรดกโลก]]**ของประเทศอิรักทั้งสิ้น 6 แหล่ง 

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศอิรักมีสถานที่ที่ได้รับขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 11 แห่ง 

## อ้างอิง


อิรัก

หมวดหมู่:ประเทศอิรัก
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศอัฟกานิสถาน

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียนแหล่ง**[[มรดกโลก]]**ของประเทศอัฟกานิสถานทั้งสิ้น 2 แหล่ง โดยประกอบด้วยแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม 2 แหล่ง 

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศอัฟกานิสถานมีสถานที่ที่ได้รับขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 4 แห่ง 

## อ้างอิง

อัฟกานิสถาน

หมวดหมู่:ประเทศอัฟกานิสถาน
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศเยเมน

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียนแหล่ง**[[มรดกโลก]]**ของประเทศเยเมนทั้งสิ้น 5 แหล่ง  

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศเยเมนมีสถานที่ที่ได้รับขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 10 แห่ง 

## อ้างอิง


ยเมน

หมวดหมู่:ประเทศเยเมน
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศซาอุดีอาระเบีย

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียนแหล่ง**[[มรดกโลก]]**ของประเทศซาอุดีอาระเบียทั้งสิ้น 8 แหล่ง  

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศซาอุดีอาระเบียมีสถานที่ที่ได้รับขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 14 แห่ง 

## อ้างอิง


ซาอุดีอาระเบีย

หมวดหมู่:ประเทศซาอุดีอาระเบีย
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศไซปรัส

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียนแหล่ง**[[มรดกโลก]]**ของประเทศไซปรัสทั้งสิ้น 3 แหล่ง 

## ที่ตั้ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศไซปรัสมีสถานที่ที่ได้รับขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 11 แห่ง  

## อ้างอิง

ซปรัส

หมวดหมู่:ประเทศไซปรัส
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศซีเรีย

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียนแหล่ง**[[มรดกโลก]]**ของประเทศซีเรียทั้งสิ้น 6 แหล่ง  

## ที่ตั้ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศซีเรียมีสถานที่ที่ได้รับขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 12 แห่ง 

## อ้างอิง


ซีเรีย

หมวดหมู่:ประเทศซีเรีย
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศเลบานอน

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียนแหล่ง**[[มรดกโลก]]**ของประเทศเลบานอนทั้งสิ้น 6 แหล่ง  

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศเลบานอนมีสถานที่ที่ได้รับขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 9 แห่ง 

## อ้างอิง


ลบานอน

หมวดหมู่:ประเทศเลบานอน
แม่น้ำกูเด

thumb|แม่น้ำกูเด

**แม่น้ำกูเด** () หรือชื่ออื่น *แม่น้ำเจื่องดิ่ญ* เป็นแม่น้ำในเมืองดานัง, ประเทศเวียดนาม

## อ้างอิง

กูเด
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในรัฐปาเลสไตน์

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียนแหล่ง**[[มรดกโลก]]**ของรัฐปาเลสไตน์ทั้งสิ้น 5 แหล่ง  

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
รัฐปาเลสไตน์มีสถานที่ที่ได้รับขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 12 แห่ง

## อ้างอิง


ปาเลสไตน์

หมวดหมู่:ปาเลสไตน์
แม่น้ำเฌลัม

thumb|แผนที่แม่น้ำเฌลัม

**แม่น้ำเฌลัม** (; ) เป็นแม่น้ำสายหลักในประเทศอินเดียและปากีสถาน เป็นหนึ่งในแม่น้ำใหญ่ทั้งห้าสาย (ปัญจนที) ของภูมิภาคปัญจาบและเป็นแม่น้ำสาขาของแม่น้ำสินธุ มีความยาวรวม 725 กิโลเมตร (450 ไมล์) แม่น้ำเฌลัมเป็นแม่น้ำที่อยู่ทางตะวันตกสุดของภูมิภาคปัญจาบ มีต้นน้ำอยู่ที่บ่อน้ำพุเวรีนาค ตีนเขาปีร์ปัญชัล (Pir Panjal) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของรัฐชัมมูและกัศมีร์ ไหลผ่านเมืองศรีนครและทะเลสาบวูลาร์ ก่อนจะไหลรวมกับแม่น้ำคุนฮาร์ในหุบเขาคากาน แม่น้ำสายนี้ไหลเข้าแคว้นปัญจาบในปากีสถานที่เขตเฌลัมและไหลผ่านที่ราบปัญจาบไปรวมกับแม่น้ำจนาพที่เขตฌังค์ (Jhang)

ชื่อสันสกฤตของแม่น้ำเฌลัมคือ "วิตัสตา" (Vitasta) ซึ่งตามตำนานเป็นพระนามที่พระศิวะประทานให้พระปารวตีหลังลงมาจุติเป็นแม่น้ำเพื่อปัดเป่าสิ่งชั่วร้ายตามคำร้องขอของฤๅษีกัศยป ชื่อนี้ยังปรากฏในคัมภีร์ฤคเวทหลายครั้ง ในภาษากรีกโบราณเรียกแม่น้ำสายนี้ว่า "ฮือดัสเปส" หรือ "ไฮแดสพีส" (Hydaspes) โดยในเทพปกรณัมกรีกกล่าวว่า ไฮแดสพีสเป็นบุตรของธอมัส เทพเจ้าแห่งท้องทะเลกับอิเล็กตรา หนึ่งในกลุ่มไพลยาดีส มีพี่น้องคือไอริสและฮาร์พี

แม่น้ำเฌลัมเป็นหนึ่งในจุดยุทธศาสตร์ที่สำคัญในประวัติศาสตร์ ในปีที่ 326 ก่อนคริสต์ศักราช พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชและกองทัพข้ามแม่น้ำแห่งนี้เพื่อทำศึกกับพระเจ้าโปรสในยุทธการที่ไฮดาสเปส (Battle of the Hydaspes) ในปี ค.ศ. 1960 ได้มีการตกลงทำสนธิสัญญาแม่น้ำสินธุ ซึ่งเป็นความร่วมมือทางทรัพยากรน้ำของอินเดียกับปากีสถาน ต่อมาในปี ค.ศ. 1967 ปากีสถานได้สร้างเขื่อนมังคลา (Mangla Dam) ซึ่งเป็นเขื่อนที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 7 ของโลกเพื่อใช้ประโยชน์จากแม่น้ำแห่งนี้

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* Livius.org pictures of the Hydaspes 

หมวดหมู่:แม่น้ำในประเทศอินเดีย
หมวดหมู่:แม่น้ำในประเทศปากีสถาน
หมวดหมู่:แม่น้ำนานาชาติในทวีปเอเชีย
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์ชัมมูและกัศมีร์
หมวดหมู่:อาซาดแคชเมียร์
หมวดหมู่:สาขาของแม่น้ำสินธุ
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศแอลจีเรีย

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียนแหล่ง**[[มรดกโลก]]**ของประเทศแอลจีเรียทั้งสิ้น 7 แหล่ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศแอลจีเรียมีสถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 6 แห่ง

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* รายชื่อแหล่งมรดกโลก

แอลจีเรีย

หมวดหมู่:ประเทศแอลจีเรีย
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศมาลี

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียน**[[แหล่งมรดกโลก]]**ของประเทศมาลีทั้งสิ้น 4 แหล่ง ประกอบด้วยแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม 3 แหล่ง และแหล่งมรดกโลกแบบผสม 1 แหล่ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
### แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

### แหล่งมรดกโลกแบบผสม
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศมาลีมีสถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นแหล่งมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 15 แห่ง

## อ้างอิง

มาลี
หมวดหมู่:ประเทศมาลี
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศไนเจอร์

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียน**[[แหล่งมรดกโลก]]**ของประเทศไนเจอร์ทั้งสิ้น 3 แหล่ง ประกอบด้วยแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม 1 แหล่ง แหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ 2 แหล่ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
### แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

### แหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศไนเจอร์มีสถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นแหล่งมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 19 แห่ง

## อ้างอิง

ไนเจอร์

หมวดหมู่:ประเทศไนเจอร์
แม่น้ำโล

thumb|right|แม่น้ำโล

**แม่น้ำโล** () เป็นแม่น้ำที่สำคัญของประเทศเวียดนาม ไหลผ่านจังหวัดห่าซาง, จังหวัดเตวียนกวาง และจังหวัดฟู้เถาะ มีความยาวทั้งสิ้น 470 กิโลเมตร และมีพื้นที่ลุ่มน้ำ 39,000 กิโลเมตร โดยมีต้นกำเนิดจากมณฑลยูนนาน, ประเทศจีน

## อ้างอิง

โล
โล
โล
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศไนจีเรีย

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียน**[[แหล่งมรดกโลก]]**ของประเทศไนจีเรียทั้งสิ้น 2 แหล่ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศไนจีเรียมีสถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นแหล่งมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 14 แห่ง

## อ้างอิง

ไนจีเรีย

หมวดหมู่:ประเทศไนจีเรีย
สนามกีฬาจังหวัดปัตตานี

**สนามกีฬาจังหวัดปัตตานี** หรือ **สนามเดอะ เรนโบว์ สเตเดี้ยม** เป็นสนามกีฬาอเนกประสงค์ ตั้งอยู่ที่ จังหวัดปัตตานี ประเทศไทย ส่วนใหญ่จะใช้สำหรับการแข่งขันฟุตบอล และเป็นสนามเหย้าของสโมสรฟุตบอลปัตตานี

หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอเมืองปัตตานี
หมวดหมู่:สนามกีฬาอเนกประสงค์ในประเทศไทย
หมวดหมู่:กีฬาในจังหวัดปัตตานี
หมวดหมู่:สโมสรฟุตบอลปัตตานี
สนามมหาวิทยาลัยรังสิต

**สนามมหาวิทยาลัยรังสิต**  เป็นสนามกีฬาอเนกประสงค์ ตั้งอยู่ที่จังหวัดปทุมธานี , ประเทศไทย ส่วนใหญ่จะใช้สำหรับการแข่งขันฟุตบอล และเป็นสนามเหย้าของของสโมสรฟุตบอลมหาวิทยาลัยรังสิต สนามนี้สามารถบรรจุคนได้ถึง 3,000 คน

หมวดหมู่:สนามกีฬาในจังหวัดปทุมธานี
หมวดหมู่:สนามฟุตบอลในประเทศไทย
หมวดหมู่:มหาวิทยาลัยรังสิต
หมวดหมู่:สนามกีฬาอเนกประสงค์ในประเทศไทย
เขากระโดง สเตเดียม

**เขากระโดง สเตเดียม** () เป็นสนามเหย้าเดิมของ สโมสรฟุตบอลบุรีรัมย์ ยูไนเต็ด ระหว่างปี พ.ศ. 2553–2554 มีความจุทั้งหมด 15,000 ที่นั่ง มีค่าความสว่างของไฟอยู่ที่ 2,000 ลักซ์ สนามนี้เคยเป็นสนามขององค์การบริหารส่วนจังหวัด และถูกปรับปรุงใหม่ทั้งหมดเพื่อใช้รองรับการใช้งานไทยแลนด์พรีเมียร์ลีก 2553 ของสโมสรฟุตบอลบุรีรัมย์-การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (ชื่อในขณะนั้น) ก่อนจะย้ายไปสนามแห่งใหม่ของสโมสรเอง คือ นิว ไอ-โมบาย สเตเดี้ยม ซึ่งมีความจุ 24,000 คน  และเปิดรันเวย์สนามบินใช้เฉพาะนักเตะฟุตบอลเท่านั้น ซึ่งเปิดใช้งานได้อย่างเป็นทางการในปี 2555 และปัจจุบันก็ได้โอนสนามให้เป็นขององค์การบริหารส่วนจังหวัดบุรีรัมย์เหมือนเดิมและบริเวณที่ว่างข้างสนามได้สร้างศาลากลางศูนย์ราชการจังหวัดบุรีรัมย์แห่งใหม่ โดยมีสนามนี้อยู่ในบริเวณนั้นด้วย

หมวดหมู่:สนามฟุตบอลในประเทศไทย
หมวดหมู่:สนามฟุตบอลไทยลีก
หมวดหมู่:สนามกีฬาในจังหวัดบุรีรัมย์
หมวดหมู่:สโมสรฟุตบอลบุรีรัมย์ ยูไนเต็ด
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในเขตเทศบาลนครบุรีรัมย์
ฮิโตชิ อิชิงากิ

**ฮิโตชิ อิชิงากิ** (Hitoshi Ishigaki; ภาษาญี่ปุ่น: 石垣 仁) เกิดเมื่อ 25 กันยายน พ.ศ. 2496 ที่เมืองยามางาตะ ประเทศญี่ปุ่น เป็นนักมวยสากลสมัครเล่นชาวญี่ปุ่นที่ได้เหรียญทองในกีฬาเอเชียนเกมส์ พ.ศ. 2517 ในรุ่นแบนตัมเวท และติดทีมชาติเข้าร่วมการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก พ.ศ. 2519 ที่มอนทรีออล แต่แพ้วิกตอร์ เรียบากอฟตกรอบ

## อ้างอิง
*sports-reference 

หมวดหมู่:นักมวยสากลสมัครเล่นชาวญี่ปุ่น
หมวดหมู่:นักกีฬาเหรียญทองเอเชียนเกมส์
หมวดหมู่:บุคคลจากยามางาตะ
แม่น้ำหมีทอ

thumb|แม่น้ำหมีทอ

**แม่น้ำหมีทอ** () เป็นแม่น้ำในประเทศเวียดนาม มีความยาวทั้งสิ้น 45.3 กิโลเมตร ไหลผ่านจังหวัดเบ๊นแจและจังหวัดเตี่ยนซาง

## อ้างอิง

หมีทอ
หู ชิง

**หู ชิง** (Hu Qing) เกิดเมื่อ 19 มกราคม พ.ศ. 2529 เป็นนักมวยสากลสมัครเล่นชาวจีน ได้เหรียญทองในกีฬาเอเชียนเกมส์ พ.ศ. 2549 ในรุ่นไลท์เวท โดยชนะอูรานชิเมกีน โมนค์เอร์เดเน จากมองโกเลีย ในการแข่งขันมวยสากลสมัครเล่นชิงแชมป์โลก เขาแพ้ โอเลซานดร์ คลุกโก 13:26 และได้เข้าแข่งขันกีฬาโอลิมปิก พ.ศ. 2551 แต่ไม่ได้เหรียญรางวัล ส่วนในกีฬาเอเชียนเกมส์ พ.ศ. 2553 ได้เหรียญเงิน โดยในรอบชิงชนะเลิศแพ้ วิกัส กรีซาน ยาดาฟ จากอินเดีย หู ชิง ยังติดทีมชาติจีนเข้าแข่งขันกีฬาโอลิมปิก พ.ศ. 2551 ที่ปักกิ่งในรุ่นไลท์เวท โดยไปแพ้ ดาอูดา ซอว์ จากฝรั่งเศสในรอบก่อนรองชนะเลิศ ไม่ได้เหรียญรางวัล
## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Olympic qualification
* sports-reference 
หมวดหมู่:นักมวยสากลสมัครเล่นชาวจีน
หมวดหมู่:นักกีฬาเหรียญทองเอเชียนเกมส์
หมวดหมู่:นักกีฬาเหรียญเงินเอเชียนเกมส์
แม่น้ำซัย

**แม่น้ำซัย** () เป็นแม่น้ำในประเทศเวียดนาม มีความยาวทั้งสิ้น  ไหลผ่านจังหวัดด่งนายและจังหวัดบ่าเสียะ-หวุงเต่า

## อ้างอิง

ซัย
กแชกอช สแคตือนา

**กแชกอช ยูลียุช สแคตือนา** (; 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2506 —) เป็นนักการเมืองชาวโปแลนด์ ซึ่งปัจจุบันทำหน้าที่เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของประเทศโปแลนด์ เขาเป็นอดีตประธานสภาผู้แทนราษฎรและอดีตรักษาการประธานาธิบดีโปแลนด์

เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม เขาได้รับเลือกเป็นประธานสภาผู้แทนราษฎรและรักษาการประธานาธิบดีโปแลนด์ สแคตือนาทำหน้าที่เป็นประมุขแห่งรัฐจนกระทั่งบรอญิสวัฟ กอมอรอฟสกี เข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม พ.ศ. 2553

กระทั่งพ้นจากตำแหน่งประธานสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2554

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* kandydat na Prezydenta RP 

หมวดหมู่:ประธานาธิบดีโปแลนด์
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศโปแลนด์
หมวดหมู่:นักการเมืองโปแลนด์
หมวดหมู่:บุคคลจากออปอแล
กรมท่าอากาศยาน

**กรมท่าอากาศยาน** เป็นกรมภายใต้สังกัดกระทรวงคมนาคม บริหารท่าอากาศยาน 28 แห่งทั่วประเทศ กรมนี้ถูกแยกออกจากกรมการบินพลเรือนในปี พ.ศ. 2558 เป็นส่วนหนึ่งของการปรับโครงสร้างเพื่อตอบสนองต่อการลดอันดับความปลอดภัยการบินของประเทศไทยโดยองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) อีกหน่วยงานหนึ่งที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของกรมการบินพลเรือนคือสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (กพท.)

## การดำเนินงาน
มีเพียงท่าอากาศยานของกรมท่าอากาศยานจำนวน 17 แห่งที่มีกำไรระหว่างปี พ.ศ. 2552 ถึง พ.ศ. 2559 ขณะที่จำนวนผู้โดยสารทั้งหมดเพิ่มขึ้นถึง 25 เปอร์เซ็นต์ ในปี พ.ศ. 2561 กรมท่าอากาศยาน มีรายได้จากท่าอากาศยานทั้ง 28 แห่งอยู่ที่ 853 ล้านบาท โดยท่าอากาศยานกระบี่เพียงแห่งเดียวมีรายได้ 469 ล้านบาท ท่าอากาศยานอุดรธานีก็มีรายได้เกินกว่ารายจ่ายเช่นกัน โดยมีกำไรสูงถึง 100 ล้านบาทต่อปี

บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) หรือ AOT มีแผนจะเข้าบริหารท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานี, ท่าอากาศยานสกลนคร, ท่าอากาศยานตาก, และท่าอากาศยานชุมพร ในปี พ.ศ. 2562 ส่งผลให้กรมท่าอากาศยานสละการควบคุม ทำให้จำนวนท่าอากาศยานที่อยู่ภายใต้การดูแลของกรมลดลงเหลือ 24 แห่ง

## ส่วนราชการ
* สำนักงานเลขานุการกรม
* กองก่อสร้างและบำรุงรักษา
* กองกฎหมาย
* กองคลัง
* กองส่งเสริมกิจการท่าอากาศยาน
* ท่าอากาศยานในความรับผิดชอบ จำนวน 29 แห่ง

## รายชื่ออธิบดี

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อท่าอากาศยานในประเทศไทย

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เฟซบุ๊กอย่างเป็นทางการของกรมท่าอากาศยาน

## อ้างอิง

หมวดหมู่:กระทรวงคมนาคม (ประเทศไทย)
หมวดหมู่:การบินพลเรือน
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2558
หมวดหมู่:หน่วยงานของรัฐบาลไทยในเขตสาทร
ท่าอากาศยาน
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศเบนิน

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียน**[[แหล่งมรดกโลก]]**ของประเทศเบนินทั้งสิ้น 3 แหล่ง ประกอบด้วยแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม 2 แหล่ง และแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ 1 แหล่ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
### แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

### แหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศเบนินมีสถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นแหล่งมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 5 แห่ง

## อ้างอิง

เบนิน

หมวดหมู่:ประเทศเบนิน
วัดพงษ์สุนันท์

**วัดพงษ์สุนันท์** เป็นวัดในเขตกำแพงเมือง จังหวัดแพร่ อยู่ที่บ้านพงษ์สุนันท์ ตำบลในเวียง ชื่อเดิมว่า **วัดปงสนุก** เดิมเป็นวัดร้าง ทางทิศใต้ของวัดมีสระน้ำและมีรูปปั้นเต่า โดยมีตำนานเล่าว่า นางคำพวนชาวพม่าได้ลงไปในสระเพราะอยากได้เต่าและจมน้ำตาย เพื่อนของนางชื่อส่างตาดจึงสร้างเจดีย์และรูปเต่าสี่ตัวรอบเจดีย์เพื่อระลึกถึงเพื่อน ในพ.ศ. 2472 พ่อเจ้าบุรีศรีปัญญาได้บูรณะวิหาร แต่ต่อมาถูกไฟไหม้และน้ำท่วมจนเสียหาย พญาบุรีรัตน์จึงได้บูรณะใหม่โดยมีหลวงพงษ์พิบูลย์และเจ้าสุนันตาเป็นศรัทธาหลักใน พ.ศ. 2477 วัดนี้จึงได้ชื่อว่าวัดพงษ์สุนันท์ ได้วิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2499 ภายในวัดมีพระนอนกลางแจ้งริมกำแพงเป็นเอกลักษณ์ของวัด 
## อ้างอิง
* ศรีศักร วัลลิโภดม และ วลัยลักษณ์ ทรงศิริ. นครแพร่ จากอดีตมาปัจจุบัน ภูมินิเวศวัฒนธรรม ระบบความเชื่อ และประวัติศาสตร์ท้องถิ่น. กรุงเทพฯ. สำนักงานกองทุนสนับสนุนงานวิจัย. 2551 หน้า 124 - 125
พงษ์สุนันท์
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศลิเบีย

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียน**[[แหล่งมรดกโลก]]**ของประเทศลิเบียทั้งสิ้น 5 แหล่ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศลิเบียมีสถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นแหล่งมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 3 แห่ง

## อ้างอิง

ลิเบีย
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในประเทศลิเบีย
หมวดหมู่:ประเทศลิเบีย
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศบอตสวานา

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียน**[[แหล่งมรดกโลก]]**ของประเทศบอตสวานาทั้งสิ้น 2 แหล่ง ประกอบด้วยแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม 1 แหล่ง และแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ 1 แหล่ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
### แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

### แหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศบอตสวานามีสถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นแหล่งมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 7 แห่ง 

## อ้างอิง

บอตสวานา
ลีซา เอเดลสตีน

**ลีซา เอเดลสตีน** ( เกิด 21 พฤษภาคม ค.ศ. 1966) เป็นนักแสดงและนักเขียนบทละครชาวอเมริกัน เป็นที่รู้จักดีจากบทบาท ดร.ลีซา คัดดี ในละครโทรทัศน์เรื่อง *[[เฮาส์ เอ็ม.ดี.]]* ออกอากาศทางช่องฟ็อกซ์ ปัจจุบันเธอรับบทเป็นแอบบี มักคาร์ธี ในละครเรื่อง *[[เกิร์ลเฟรนส์ไกด์ทูดิวอร์ซ]]* ออกอากาศทางช่องบราโว

เอเดลสตีนเกิดที่บอสตัน รัฐแมสซาชูเซตส์ เป็นลูกสาวของบอนนี และแอลวิน เอเดลสตีน พ่อของเธอเป็นกุมารแพทย์ที่โรงพยาบาลชิลตันเมมโมเรียล แม่ของเธอเป็นนักสังคมสงเคราะห์ปลดเกษียณแล้ว ครอบครัวของเธอเป็นชาวยิว เธอเติบโตที่เวย์น รัฐนิวเจอร์ซีย์ เป็นลูกสาวคนเล็กในบรรดาพี่น้องสามคน เธอเข้าเรียนโรงเรียนเวย์นแวลลีย์ไฮสกูล จบการศึกษาเมื่อ ค.ศ. 1984

ด้านชีวิตส่วนตัว เธอสมรสกับศิลปิน รอเบิร์ต รัสเซลล์ ที่ลอสแอนเจลิส

## อ้างอิง
ไรลีย์ คีโอ

**แดเนียล ไรลีย์ คีโอ** ( เกิด 29 พฤษภาคม ค.ศ. 1989) เป็นนักแสดงและนางแบบชาวอเมริกัน เธอเป็นลูกสาวของนักร้องนักแต่งเพลง ลิซา มารี เพรสลีย์ และนักดนตรี แดนนี คีโอ และเป็นหลานสาวคนโตของเอลวิส และพริสซิลา เพรสลีย์ คีโอเกิดที่ซานตามอนิกา รัฐแคลิฟอร์เนีย 

ใน ค.ศ. 2010 ขณะอายุ 20 ปี เธอแสดงภาพยนตร์ชีวประวัติเรื่อง *เดอะรันอะเวส์* อ้างอิงชีวิตของวงดนตรียุค 1970 ในชื่อเดียวกัน เธอรับบทเป็นมารี เคอรี น้องสาวของเชอรี เคอรี นักร้องนำของวง ซึ่งรับบทโดยดาโกตา แฟนนิง 

ในวันที่ 22 กันยายน ค.ศ. 2014 คีโอได้รับบทนำในละครโทรทัศน์เรื่อง *[[เดอะเกิร์ลเฟรนด์เอกซ์พีเรียนซ์]]* อ้างอิงเนื้อเรื่องภาพยนตร์ในชื่อเดียวกันที่กำกับโดยสตีเวน โซเดอร์เบิร์ก ละครมีความยาว 13 ตอน และกำหนดฉายทางช่อง สตาซ์ ใน ค.ศ. 2015

ด้านชีวิตส่วนตัว เธอมีความสัมพันธ์และได้หมั้นกับอเล็กซ์ เพตตีเฟอร์ ในเวลาสั้น ๆ ในวันที่ 14 สิงหาคม ค.ศ. 2014 คีโอประกาศหมั้นกับนักแสดงแทน เบน สมิธ พีเทอร์เซน ซึ่งเธอพบเขาในขณะถ่ายทำภาพยนตร์ *[[แมดแม็กซ์ ถนนโลกันตร์]]* และสมรสกันในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2015 ที่แนปา รัฐแคลิฟอร์เนีย ลิซา  มารี เพลสลีย์ แม่ของเธอเสียชีวิตในวันที่ 12 มกราคม ค.ศ. 2023 ด้วยอาการหัวใจหยุดเต้น คีโอและสามีของเธอได้เปิดเผยว่าทั้งคู่มีบุตรสาวหนึ่งคน ซึ่งเกิดในปี 2022

## อ้างอิง

หมวดหมู่:นางแบบอเมริกัน
หมวดหมู่:นักแสดงภาพยนตร์หญิงชาวอเมริกัน
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันเชื้อสายอังกฤษ
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันเชื้อสายฝรั่งเศส
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันเชื้อสายเยอรมัน
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันเชื้อสายนอร์เวย์
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันเชื้อสายโปรตุเกส
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันเชื้อสายยิว
หมวดหมู่:ชาวยิวอเมริกัน
หมวดหมู่:เอลวิส เพรสลีย์
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันเชื้อสายสกอต-ไอริช
หมวดหมู่:นักเดินแบบจากรัฐแคลิฟอร์เนีย
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศปากีสถาน

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียนแหล่ง**[[มรดกโลก]]**ของประเทศปากีสถานทั้งสิ้น 6 แหล่ง 

## ที่ตั้ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศปากีสถานมีสถานที่ที่ได้รับขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 26 แห่ง

## อ้างอิง

ปากีสถาน

หมวดหมู่:ประเทศปากีสถาน
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศศรีลังกา

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียนแหล่ง**[[มรดกโลก]]**ของประเทศศรีลังกาทั้งสิ้น 8 แหล่ง  

## ที่ตั้ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศศรีลังกามีสถานที่ที่ได้รับขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 3 แห่ง
* เสรุวิลามังคลาราชมหาวิหาร (2549/2006)
* Seruwila to Sri Pada (Sacred Foot Print Shrine), Ancient pilgrim route along the Mahaweli river in Sri Lanka (2553/2010)
* Ancient Ariyakara Viharaya in the Rajagala Archaeological Reserve (2563/2020)

## อ้างอิง

ศรีลังกา

หมวดหมู่:ประเทศศรีลังกา
นิราศไทรโยค

**นิราศไทรโยค** เป็นพระนิพนธ์ของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ซึ่งแต่งด้วยโคลงสี่สุภาพ จำนวน ๑๔๔๑ บท เป็นวรรณคดีนิราศ บันทึกเหตุการณ์รายวันระหว่างเสด็จประพาสน้ำตกไทรโยคเป็นเวลา ๓๖ วัน ระหว่างวันที่ ๑๗ กุมภาพันธ์ จนถึงวันที่ ๒๔ มีนาคม ร.ศ. ๑๑๒ (พ.ศ. ๒๔๓๗) โดยเสด็จเป็นการส่วนพระองค์

การเดินทางเริ่มจากท่าน้ำวังหลังที่ประทับ ไปตามคลองหลอด ผ่านโรงทหาร ตึกยุทธนาธิการ หรือ กระทรวงกลาโหม ตรางหลวง ถนนตัดใหม่ หรือ ถนนราชดำเนิน วัดบูรณศิริ วังหน้า พิพิธพัณฑสถาน แล้วออกแม่น้ำเจ้าพระยา ผ่านโรงพยาบาลวังหลัง วังพระเจ้าเชียงใหม่ โรงเรียนฝรั่ง หรือ โรงเรียนวังหลัง วัดระฆัง พระบรมหาราชวัง วัดพระเชตุพน บ้านเจ้าพระยามหินทร์ วัดอรุณราชวราราม วังกรมพระจักรพรรดิพงศ์ พระราชวังเดิม ป้อมวิชาเยนทร์ วัดกัลยา เข้าคลองบางหลวง ผ่านสถานที่ต่าง ๆ ไปจนถึงท่าจีน เข้าคลองบางยาง คลองดำเนินสะดวก ออกแม่น้ำแม่กลอง ถึงราชบุรี 

จากนั้นเดินทางตามลำน้ำแม่กลองผ่านวัดต่าง ๆ ไปถึงวัดเจ็ดเสมียน จอดเรือค้างแรมที่แพหน้าวัด เช้าออกเดินทางผ่านสถานที่ต่างๆในเขตเจ็ดเสมียน และโพธาราม เสด็จขึ้นเที่ยวตลาดโพธาราม วันรุ่งขึ้นเรือออกจาบ้านม่วง ถึงศาลเทพารักษ์เบิกไพร ซึ่งมีผู้คนนับถือว่าศักดิ์สิทธิ์ จึงได้เสด็จขึ้น "จำแวะจำไหว้ต้อง เชื่อต้องตามใจ" แต่กวีทรงสังเกตว่า

ครั้งเมื่อเสด็จถึงบ้านโป่ง ทรงสังเกตว่ามีวัดตามช่อบ้านทุกบาง ตามทางมีโรงหีบอ้อย จอดเรือที่ท่าเรือพระแท่นดงรังแล้วเดินทางต่อด้วยเกวียนเพื่อไปนมัสการพระแท่นดงตรัง ต่อจากนั้นเดินทางถึงเมืองกาญจนบุรี จากปากแพรกเดินทางไปตามแควน้อย เสด็จทางบกเที่ยวป่าล่าสัตว์บ้าง มีพรานเพชร์สันนิษฐานว่าอาจจะเป็นประสาทรุ่นเดียวกับนครวัด เพราะมีรูปแบบเหมือนกัน

พระนราธิปประพันธ์พงศ์ เสด็จท่องเที่ยวตามสถานที่ต่าง ๆ ทั้งน้ำตก ถ้ำ ป่า และภูเขา แล้วเสด็จกลับกรุงเทพฯตามเส้นทางเดิม

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ทรงนิพนธ์นิราศเรื่องนี้ โดยพรรณนาสิ่งที่ได้เห็นทั้งภูมิประเทศ ความเป็นอยู่ของราษฎร เหตุการณ์บ้านเมือง ความประพฤติของเจ้านายขุนนาง ข้าราชการ ทรงวิจารณ์และแสดงความรู้สึกส่วนพระองค์ต่อราชการและสังคม ตลอดจนการต่างประเทศ ทรงทราบดีว่า "บางคำเป็นข้อเรี่ยว แรงกระมัง แม่เอย" จึงทรงกล่าวไว้ในโคลงบทท้าย ๆ มิให้เผยแพร่นิราศเรื่องนี้จนกว่าจะสิ้นพระชนม์ไปแล้ว กรมศิลปากรได้ขอประทานอนุญาตจัดพิมพ์นิราศไทรโยคจากพระทายาท คือพระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ จัดพิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๘

## อ้างอิง

หมวดหมู่:นิราศ
วิกตอเรียพีก

thumb|วิกตอเรียพีก มองจากถนนฟินด์เลย์

**วิกตอเรียพีก** (,  หรือเดิม ) หรือ **ภูเขาออสติน** (Mount Austin) หรือชื่อท้องถิ่นคือ **เดอะพีก** (The Peak) เป็นภูเขาที่อยู่ทางทิศตะวันตกของเกาะฮ่องกง เป็นภูเขาที่สูงที่สุดบนเกาะ มีความสูง 552 เมตร (1,811 ฟุต) และอยู่ในอันดับที่ 31 ของภูเขาที่สูงสุดในเขตบริหารพิเศษฮ่องกง (จุดที่สูงที่สุดของเขตบริหารพิเศษฮ่องกงคือ ไทโมชาน สูง 957 เมตร (3,140 ฟุต))

ชาวยุโรปรู้จัก "เดอะพีก" มาตั้งแต่ช่วงต้นศตวรรษที่ 19 เนื่องจากเป็นจุดที่มองเห็นเกาะได้ดีที่สุดและมีอากาศที่อบอุ่น ต่างจากพื้นที่ส่วนใหญ่ของเกาะฮ่องกงที่มีอากาศกึ่งเขตร้อน ข้าหลวงคนที่หกแห่งฮ่องกงคือ เซอร์ริชาร์ด แมกดอนเนลล์ สร้างบ้านพักตากอากาศที่นี่ราวปี ค.ศ. 1868 แต่เดิมผู้ที่จะเดินทางขึ้นมาที่ยอดเขาจะต้องใช้เกี้ยวที่มีคนหาม แต่ต่อมาในปี ค.ศ. 1888 มีการเปิดให้บริการกระเช้าไฟฟ้า ทำให้การขึ้นสู่ยอดเขาสะดวกสบายมากขึ้น ระหว่างปี ค.ศ. 1904–1930 มีการประกาศให้พื้นที่แห่งนี้เป็นพื้นที่อาศัยเฉพาะของชาวต่างชาติ

ในปัจจุบัน วิกตอเรียพีกรองรับนักท่องเที่ยวกว่า 7 ล้านคนต่อปี เป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญของฮ่องกง นักท่องเที่ยวมักจะมาถ่ายมุมกว้างของเกาะ และเยี่ยมชมแหล่งท่องเที่ยวอื่น ๆ เช่น พีกทาวเวอร์, พีกแกลเลอเรีย, สวนวิกตอเรียพีก, วิกตอเรียแกป และถนนลูการ์ด การเดินทางสามารถมาได้ทั้งทางกระเช้าไฟฟ้า บริการขนส่งสาธารณะ รถแท็กซี่ และรถยนต์ส่วนตัว

นอกจากจะเป็นพื้นที่พักอาศัยและแหล่งท่องเที่ยวแล้ว วิกตอเรียพีกยังเป็นที่พำนักของบุคคลที่ดำรงตำแหน่งบริหารของฮ่องกง เช่น เลขานุการกระทรวงยุติธรรมฮ่องกง หัวหน้าเลขานุการฝ่ายบริหารฮ่องกง หัวหน้าผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์สูงสุดฮ่องกง เป็นต้น รวมถึงนักธุรกิจที่มีชื่ออย่างเหลก๊าเส่ง

## ภูมิอากาศ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Photos of Victoria Peak at official Hong Kong tourism website
* 

หมวดหมู่:ภูเขาในฮ่องกง
หมวดหมู่:สถานที่ที่ตั้งชื่อตามพระนามของสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย
แม่ย่านาง

**แม่ย่านาง** (, )  เป็นผีที่ประจำรักษาเรือและพาหนะต่าง ๆ ในคติศาสนาผีและวิญญาณนิยมของประเทศไทย ประเทศกัมพูชา ประเทศลาว มีลักษณะแต่งชุดไทย หรือชุดพื้นเมืองของเขมรและลาว คติการนับถือแม่ย่านางมาจากการนับถือเพศหญิงเป็นใหญ่ เช่นคติการนับถือพระแม่โพสพและนางกวัก บ้างว่ามาจากม่าจ้อโป๋ในศาสนาชาวบ้านจีน

## ที่มา
ในสมัยก่อนใช้ไม้ซุงขนาดใหญ่มากมาใช้ประโยชน์แปรรูปเป็นเรือและพาหนะต่าง ๆ โดยมากนิยมเฉพาะไม้ตะเคียนที่มีเนื้อเหนียวและผุยาก และในต้นไม้พิเศษนี้ตามศาสนาผีและวิญญาณนิยมมีรุกขเทวดาสถิตอยู่ เมื่อนำมาขุดเป็นเรือก็ต้องเชิญนางตะเคียนนั้นมาคุ้มครองเรือและเจ้าของเรือ โดยสถิตอยู่ที่หัวเรือห้ามไม่ให้ผู้ใดเหยียบ และมีเครื่องบูชาเป็นพวงมาลัยหรือผ้าแดงผูกหัวเรือและมีพิธีเซ่นไหว้ตามคติศาสนาผี

ต่อมามีผู้เชื่อว่าแม่ย่านางเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ช่วยคุ้มครองยานพาหนะอื่นด้วย เช่น รถยนต์ เครื่องบิน เป็นต้น โดยสมมติว่าคอนโซลรถยนต์เป็นที่สถิตของแม่ย่านางรถ วิธีบูชามักนำผ้าสามสีและพวงมาลัยมาผูกและแขวนไว้

## การบูชา
แม้แม่ย่านางจะมีพื้นฐานมาจากศาสนาผีซึ่งเป็นศาสนาพื้นเมืองดั้งเดิมของไทย แต่ก็ได้รับการเคารพนับถือยิ่งโดยเฉพาะในหมู่ชาวประมง ชาวประมงไทย และส่วนใหญ่แต่โบราณเชื่อว่า เรือประมงทุกลำมีแม่ย่านางเรือประทับอยู่ และเมื่อชาวประมงจะออกเรือเพื่อจับปลาทุกครั้งจะต้องเซ่นไหว้แม่ย่านาง เพื่อให้มีสวัสดิมงคลต่อการประกอบอาชีพ และเพื่อให้แม่ย่านางเรือปกป้องคุ้มครองมิให้เกิดอันตราย (การนับน้ำจะเริ่มนับตั้งแต่ แรม 3 ค่ำ-ขึ้น 11 ค่ำ เรียกว่า 1 น้ำ) 

ที่สมุทรสาคร อุปกรณ์ที่ใช้ประกอบพิธีไหว้แม่ย่านางเรือ ได้แก่ ขนมจันอับ เป็ด ปลาหมึกแห้ง เนื้อหมูสามชั้น ข้าว ผลไม้ 3 อย่าง ผ้าสามสี กระดาษเงิน กระดาษทอง ธูป 1 กำ ดอกไม้ 1 กำ น้ำ 1 ขัน กิ่งทับทิม 1 กำ 

ในการประกอบพิธีเจ้าของเรือจะนำขนมอันจับ เป็ด ปลาหมึกแห้ง เนื้อหมูสามชั้น ข้าว ผลไม้ ผ้าสามสี กระดาษเงิน กระดาษทอง ดอกไม้ น้ำ กิ่งทับทิม ใส่ในถาด นำถาดไปวางที่โขนเรือ แล้วจุดธูป เพื่อกล่าวคำอัญเชิญแม่ย่านางเรือมารับเครื่องเซ่นไหว้ รวมไปถึงขอพรให้คุ้มครองปกปักรักษาจากอันตรายและให้ประสบความเป็นสวัสดิมงคงในการประกอบอาชีพ จากนั้นจึงนำผ้าสามสี ดอกไม้ ธูป ไปผูกที่โขนเรือ เผากระดาษเงิน กระดาษทอง จุดประทัด ประพรมน้ำจากขันด้วยกิ่งทับทิมจนทั่วลำเรือ ต่อจากนั้นจึงเริ่มออกเรือ

ชาวประมงเชื่อว่าโขนเรือเป็นที่ประทับของแม่ย่านางเรือ ดังนั้น โขนเรือจึงนับว่าเป็นส่วนที่สำคัญที่สุดของเรือ และเป็นเสาเอกของเรือ จึงให้ความเคารพกราบไหว้และห้ามมิให้ผู้ใดเตะ เหยียบ นั่ง ยืน ข้าม หรือกระทำการใด ๆ อันเป็นที่ลบหลู่ต่อโขนเรือ ด้วยความเชื่อที่ว่าหากมีผู้ลบหลู่โขนเรือแล้วจะนำความเดือดร้อนและความอับโชคมาสู่เจ้าของเรือและลูกเรือ

## วัฒนธรรมร่วมสมัย

คติความเชื่อเรื่องแม่ย่านางจากคติศาสนาผีและวิญญาณนิยมของประเทศไทยได้รับการกล่าวถึงและมีบทบาทมากใน วรรณคดีไทย เช่น เรื่อง เจ้าหญิงพิกุลทอง และได้รับการสร้างเป็นภาพยนตร์ในปี พ.ศ. 2513 ในชื่อ แม่ย่านาง หลังจากนั้นได้มีการนำกลับมาสร้างเป็นละครโทรทัศน์ ใน พ.ศ. 2542 ชื่อ *[[แม่ย่านาง (ละครโทรทัศน์)|แม่ย่านาง]]* ของ สถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 และได้รับการรีเมคใหม่ซ้ำอีกครั้งในชื่อใหม่ คือ *[[สางนางพราย]]* ใน พ.ศ. 2562 ทาง ช่อง 8

ปัจจุบัน ยังมีความเชื่อว่าแม่ย่านางสามารถสถิตอยู่ในรถยนต์ได้ด้วย โดยมีคำแนะนำในการสวดบูชา เชื่อว่าจะช่วยให้เดินทางได้อย่างปลอดภัย

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:เทวดาตามความเชื่อของไทย
หมวดหมู่:การประมง
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศอิหร่าน

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียนแหล่ง**[[มรดกโลก]]**ของประเทศอิหร่านทั้งสิ้น 29 รายการ เป็นแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม 27 รายการ และมรดกโลกทางธรรมชาติอีก 2 รายการ

## ที่ตั้ง

}}

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
### แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก*

### แหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศอิหร่านมีสถานที่ที่ได้รับขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 57 รายการ

## อ้างอิง

อิหร่าน

หมวดหมู่:ประเทศอิหร่าน
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศไอร์แลนด์

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียน**[[แหล่งมรดกโลก]]**ของประเทศไอร์แลนด์ทั้งสิ้น 2 แหล่ง เป็นแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรมทั้ง 2 แหล่ง

## ที่ตั้ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศไอร์แลนด์มีสถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นแหล่งมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 7 แห่ง

## อ้างอิง


อร์แลนด์

หมวดหมู่:ประเทศไอร์แลนด์
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศเช็กเกีย

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียน**[[แหล่งมรดกโลก]]**ของประเทศเช็กเกียทั้งสิ้น 17 แหล่ง ประกอบด้วยแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม 16 แหล่ง และแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ 1 แหล่ง

## ที่ตั้ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
### แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

### แหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศเช็กเกียมีสถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นแหล่งมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 13 แห่ง

## อ้างอิง

ช็กเกีย

หมวดหมู่:ประเทศเช็กเกีย
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศอันดอร์รา

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียน**[[แหล่งมรดกโลก]]**ของประเทศอันดอร์ราทั้งสิ้น 1 แหล่ง 

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศอันดอร์รามีสถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นแหล่งมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 2 แห่ง

## อ้างอิง


อันดอร์รา

หมวดหมู่:ประเทศอันดอร์รา
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศซานมารีโน

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียน**[[แหล่งมรดกโลก]]**ของประเทศซานมารีโนทั้งสิ้น 1 แหล่ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศซานมารีโนไม่มีสถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นแหล่งมรดกโลก

## อ้างอิง


ซานมารีโน

หมวดหมู่:ประเทศซานมารีโน
อมร ยุกตะนันท์

พลตำรวจตรี **อมร ยุกตะนันท์** (16 มิถุนายน 2471 – 10 ตุลาคม 2558) เป็นอดีตนักยิงปืนชาวไทย เขาเข้าร่วมการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน 1960, 1964, 1968 และ 1958 และ เอเชียนเกมส์ 1958, เอเชียนเกมส์ 1966
โดยอมรสามารถคว้าเหรียญเงินเหรียญแรกของนักกีฬาไทยใน เอเชี่ยนเกมส์ ครั้งที่ 3 เมื่อปี พ.ศ. 2501 ที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น

อมร เสียชีวิตด้วยอาการปอดติดเชื้อรุนแรงจากโรคชรา ที่โรงพยาบาลตำรวจ เมื่อวันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2558 ขณะมีอายุ 87 ปี

## ยศ
* 25 กันยายน พ.ศ. 2493 - ร้อยตำรวจตรี
* 1 ตุลาคม พ.ศ. 2526 - พลตำรวจตรี

## อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2471
หมวดหมู่:นักยิงปืนโอลิมปิกทีมชาติไทย
หมวดหมู่:นักยิงปืนในโอลิมปิกฤดูร้อน 1968
ไพฑูรย์ สมุทรานนท์

**ไพฑูรย์ สมุทรานนท์** (1 กรกฎาคม 2474 —) เป็นอดีตนักยิงปืนชาวไทย เขาเข้าร่วมการแข่งขันยิงปืนระยะ 50 เมตร ในโอลิมปิกฤดูร้อน 1964

## อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2474
หมวดหมู่:บุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่
หมวดหมู่:นักยิงปืนโอลิมปิกทีมชาติไทย
สกุลบัวผุด

**สกุลบัวผุด** หรือ ***Rafflesia*** เป็นสกุลของพืชเบียนที่เป็นพืชมีดอก มีสมาชิกประมาณ 28 สปีชีส์ พบในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในอินโดนีเซีย มาเลเซีย ไทย และฟิลิปปินส์ 
## การจัดจำแนก
thumb|ดอกบานของ ''Rafflesia keithii'' ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 80 cm
thumb|ดอกบัวผุด
thumb|''Rafflesia pricei'' ในซาบะฮ์

;สปีชีส์
**[[Rafflesia arnoldii]]*
**[[Rafflesia aurantia]]*
**[[Rafflesia azlanii]]*
**[[Rafflesia baletei]]*
**[[Rafflesia bengkuluensis]]*
**[[Rafflesia cantleyi]]*
**[[Rafflesia gadutensis]]*
**[[Rafflesia hasseltii]]*
**[[Rafflesia keithii]]*
**[[Rafflesia kerrii]]*
**[[Rafflesia leonardi]]*
**[[Rafflesia lobata]]*
**[[Rafflesia manillana]]*
**[[Rafflesia micropylora]]*
**[[Rafflesia mira]]*
**[[Rafflesia patma]]*
**[[Rafflesia philippensis]]*
**[[Rafflesia pricei]]*
**[[Rafflesia rochussenii]]*
**[[Rafflesia schadenbergiana]]*
**[[Rafflesia speciosa]]*
**[[Rafflesia tengku-adlinii]]*
**[[Rafflesia tuan-mudae]]*
**[[Rafflesia verrucosa]]*

;สปีชีส์ที่ยังไม่รับรอง
**[[Rafflesia borneensis]]*
**[[Rafflesia ciliata]]*
**[[Rafflesia titan]]*
**[[Rafflesia witkampii]]*
### การสูญเสียจีโนมในคลอโรพลาสต์
งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร *[[Molecular Biology and Evolution]]* รายงานว่าพืชในสกุลบัวผุดชนิดหนึ่งในเกาะลูซอน ฟิลิปปินส์ *Rafflesia lagascae* (ชื่อเดิมคือ *R. manillana*) ได้สูญเสียจีโนมใน คลอโรพลาสต์ ซึ่งเกิดจากวงชีวิตแบบปรสิตของพืชชนิดนี้ การค้นพบนี้ทำให้ Rafflesia เป็นพืชบกชนิดแรกที่พบว่าไม่มีจีโนมในคลอโรพลาสต์ ซึ่งเดิมคิดว่าเป็นไปไม่ได้ 

## อ้างอิง

หมวดหมู่:สกุลบัวผุด
ครามภู

**ครามภู **  subsp. *subulata* เป็นพืชในสกุลคราม กิ่งอ่อนมีขนแขนยาวเท่ากัน ใบประกอบแบบขนนก ปลายใบแหลมและมีติ่งแหลม ดอกช่อ กลีบดอกสีชมพู ฝักมี 4 สัน เมล็ดรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า เกลี้ยงเป็นมัน พบในศรีลังกา อินเดีย ลาว อินโดนีเซีย ในไทยพบทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง ตามบริเวณเขาหินปูน 
## อ้างอิง
* สไว มัฐผา และประนอม จันทรโณทัย.  พืชสกุลครามในประเทศไทย. ขอนแก่น: ศูนย์วิจัยอนุกรมวิธานประยุกต์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น2558.หน้า 69

หมวดหมู่:สกุลคราม
ไคร้เครือ

**ไคร้เครือ**  อยู่ในวงศ์ Aristolochia เป็นไม้เถาลำต้นเกลี้ยง ใบเดี่ยว หลังใบมีขนนุ่ม ท้องใบมีขนห่างมีต่อมเป็นจุดกระจายอยู่ทั่วไป ก้านใบด้านบนเป็นร่อง มีขนตามแนวด้านข้าง ดอกสีน้ำตาลอมม่วง ผลเป็นผลแห้งแตก เมล็ดรูปหัวใจ มีปีก รากมีอนุพันธ์ของกรดอะริสโทโลคิก (Aristolochic acid) ซึ่งเป็นพิษต่อไต

## อ้างอิง
* ชยันต์ พิเชียรสุนทร, ศุภชัย ติยวรนันท์ และ วิเชียร จีรวงส์ (2555). *คู่มือเภสัชกรรมแผนไทยเล่ม 6 เภสัชกรรม*. กรุงเทพฯ: อัมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง. หน้า 287–289. .

หมวดหมู่:วงศ์ไก่ฟ้า
หมวดหมู่:พืชมีพิษ
แม่น้ำบีอาส

thumb|แผนที่แม่น้ำบีอาส
**แม่น้ำบีอาส** (; ; ) เป็นแม่น้ำทางตอนเหนือของประเทศอินเดีย เป็นหนึ่งในแม่น้ำใหญ่ทั้งห้าสาย (ปัญจนที) ของภูมิภาคปัญจาบและเป็นแม่น้ำสาขาของแม่น้ำสินธุ มีความยาวรวม 470 กิโลเมตร (290 ไมล์) มีพื้นที่ลุ่มน้ำกว้างถึง 20,303 ตารางกิโลเมตร (7,839 ตารางไมล์) แม่น้ำบีอาสมีต้นน้ำอยู่ทางทิศใต้ของช่องเขาโรห์ตัง (Rohtang Pass) ในเทือกเขาหิมาลัย รัฐหิมาจัลประเทศ ตัดผ่านเขตมัณฑี (Mandi) และเข้าเขตกางครา (Kangra) ก่อนจะอ้อมเนินเขาศิวาลิกในเมืองโหศยารปุระ (Hoshiarpur) และไหลผ่านเป็นพรมแดนระหว่างเมืองอมฤตสาร์กับเมืองกปูรถลา (Kapurthala) ไปบรรจบกับแม่น้ำสตลุชที่พื้นที่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของเมืองกปูรถลา แม่น้ำบีอาสเป็นแม่น้ำสายหนึ่งในสนธิสัญญาแม่น้ำสินธุ ซึ่งเป็นข้อตกลงด้านทรัพยากรน้ำระหว่างอินเดียกับปากีสถาน

ในพระเวทเรียกแม่น้ำบีอาสว่า "อรชิกิยา" (Arjikiya) อินเดียโบราณเรียก "วิปาศา" (Vipasha) และกรีกโบราณเรียก "ฮิฟาซิส" (Hyphasis) ในปีที่ 326 ก่อนคริสต์ศักราช หลังการต่อต้านของกองทหาร พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชทรงกำหนดให้แม่น้ำสายนี้เป็นพรมแดนด้านตะวันออกสุดของจักรวรรดิของพระองค์ และทรงสั่งให้สร้างแท่นบูชาสิบสองแห่งเพื่อระลึกถึงการขยายพระราชอำนาจ ช่วงศตวรรษที่ 20 แม่น้ำบีอาสมีบทบาทในด้านการชลประทานและการผลิตไฟฟ้าจากกระแสน้ำ มีการสร้างเขื่อนสองแห่งคือเขื่อนพอง (Pong Dam) และเขื่อนแพนโดห์ (Pandoh Dam) เพื่อใช้ประโยชน์จากแม่น้ำสายนี้

เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน ค.ศ. 2014 เกิดเหตุกลุ่มนักศึกษาคณะวิศวกรรมศาสตร์จากสถาบันแห่งหนึ่งในไฮเดอราบาดและผู้นำเที่ยวถูกกระแสน้ำในแม่น้ำบีอาสพัดพา จนมีผู้เสียชีวิต 25 ราย คาดว่าสาเหตุมาจากการปล่อยน้ำจากเขื่อนลาร์จิ (Larji Dam) โดยไม่ได้มีการประกาศเตือน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 

หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์อินเดีย
หมวดหมู่:แม่น้ำในประเทศอินเดีย
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์รัฐหิมาจัลประเทศ
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์รัฐปัญจาบ
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศลิทัวเนีย

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียน**[[แหล่งมรดกโลก]]**ของประเทศลิทัวเนียทั้งสิ้น 5 แหล่ง 

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก*

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศลิทัวเนียมีสถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นแหล่งมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 1 แห่ง

## อ้างอิง

ลิทัวเนีย

หมวดหมู่:ประเทศลิทัวเนีย
คำรณ ชินสี

**คำรณ ชินสี** (เกิด 14 พฤษภาคม 2531) เป็นนักฟุตบอลมืออาชีพ ชาวไทย เขาอยู่ทีม สโมสรฟุตบอลบางกอกกล๊าส เขาเล่นสโมสรฟุตบอลบางกอกกล๊าส ในปี 2008 
## เอเชี่ยน แชมป์เปี้ยน ลีกส์

## อ้างอิง
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2531
หมวดหมู่:บุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่
หมวดหมู่:นักฟุตบอลชาวไทย
ร็อบ เชฟฟีลด์

**ร็อบ เชฟฟีลด์** (; เกิด 2 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1966) เป็นนักข่าวดนตรีและนักประพันธ์ชาวอเมริกัน 

เขาเป็นบรรณาธิการให้กับนิตยสาร *[[โรลลิงสโตน]]* เขียนเกี่ยวกับดนตรี โทรทัศน์ และวัฒนธรรมสมัยนิยม ก่อนหน้านี้เขาเป็นบรรณาธิการให้กับนิตยสาร *[[เบลนเดอร์ (นิตยสาร)|เบลนเดอร์]]* *[[สปิน (นิตยสาร)|สปิน]]* และดีเทลส์ เขาเป็นชาวเมืองบอสตัน เข้าเรียนมหาวิทยาลัยเยลและมหาวิทยาลัยเวอร์จิเนีย

หนังสือเล่มแรกของเขา *[[เลิฟอิสอะมิกซ์เทป]]* (กล่าวถึงในนิตยสารจีคิวฉบับประจำเดือนมกราคม ค.ศ. 2007) ออกจำหน่ายโดยแรนดอมเฮาส์ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2007 ได้รับการตอบรับที่ดีและเป็นหนังสือขายดีในระดับประเทศ

เชฟฟีลด์เคยสมรสกับเรเน คริสต์ ซึ่งเสียชีวิตไปแล้ว เขาสมรสอีกครั้งใน ค.ศ. 2006 อาศัยอยู่ในบรุกลิน รัฐนิวยอร์ก

## อ้างอิง

หมวดหมู่:นักข่าวชาวอเมริกัน
ปราสาทญี่ปุ่น

[thumb|right|250px|[ปราสาทฮิเมจิ แหล่งมรดกโลกแห่งหนึ่งในจังหวัดเฮียวโงะ เป็นปราสาทที่มีผู้เข้าชมมากที่สุดในประเทศญี่ปุ่น]]

**ปราสาทญี่ปุ่น** () เป็นป้อมสนามมักสร้างขึ้นจากไม้และหิน ปราสาทมีวิวัฒนาการจากคุกทหารสร้างด้วยไม้เมื่อศตวรรษต้น ๆ และกลายมาเป็นปราสาทที่เป็นที่รู้จักกันในศตวรรษที่ 16 ปราสาทในประเทศญี่ปุ่นสร้างขึ้นเพื่อคุ้มกันบริเวณพื้นที่สำคัญหรือพื้นที่ยุทธศาสตร์ เช่น ท่าเรือ สะพานข้ามแม่น้ำ สะพานลอย และเกือบจะคุ้มกันทั้งภูมิประเทศ

แม้ว่าปราสาทจะถูกสร้างให้คงอยู่และใช้หินในการก่อสร้างมากกว่าอาคารทั่ว ๆ ไป ปราสาทส่วนใหญ่ยังสร้างด้วยไม้ และปราสาทหลายแห่งพังทลายอยู่ตลอดเวลา โดยเฉพาะในยุคเซ็งโงกุ (1467–1603) เนื่องจากปราสาทเพิ่งถูกสร้างใหม่ ๆ ในยุคนั้น แต่ในเวลาต่อมา ปราสาทได้รับการบูรณะใหม่ ทั้งในยุคเซ็งโงกุ ยุคเอโดะ (1603–1867) หรือในยุคปัจจุบัน โดยกลายเป็นโบราณสถานหรือพิพิธภัณฑ์ ปัจจุบัน ในประเทศญี่ปุ่นมีปราสาทมากกว่า 100 แห่งที่ยังคงสภาพเดิมหรือเหลือเพียงบางส่วน มีการประมาณไว้ที่ 5,000 แห่ง ปราสาทบางแห่งเช่นที่มัตสึเอะ และโคจิ ทั้งสองแห่งสร้างใน ค.ศ. 1611 ยังคงสภาพเดิม ไม่ได้รับภัยคุกคามใด ๆ ปราสาทฮิโรชิมะถูกระเบิดนิวเคลียร์ทำลาย และบูรณะขึ้นใหม่ใน ค.ศ. 1958 และตั้งให้เป็นพิพิธภัณฑ์

ตัวอักขระที่แปลว่าปราสาท '城' ที่อ่านว่า *ชิโระ* (คันจิในภาษาญี่ปุ่น) เมื่อเขียนติดกับคำคำหนึ่งจะอ่านเป็น *โจ* (คันจิที่แผลงจากภาษาจีน) เช่นในชื่อปราสาท ตัวอย่างเช่น ปราสาทโอซากะ เรียกว่า *โอซากะโจ* (大阪城) ในภาษาญี่ปุ่น 

## สถาปัตยกรรม
ปราสาทญี่ปุ่นสร้างขึ้นในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน แต่ทุกแห่งจะสร้างตามแผนผังสถาปัตยกรรมที่นิยามไว้ดีพอสมควร *ยามาจิโระ* (山城) หรือ "ปราสาทภูเขา" เป็นประเภทของปราสาทที่พบมากที่สุด และป้องกันภัยธรรมชาติได้ดีที่สุด อย่างไรก็ตาม ปราสาทหลายแห่งที่สร้างบนที่ราบแบน (平城, *ฮิราจิโระ*) และบนเนินต่ำ (平山城, *ฮิรายามาจิโระ*) จะพบได้น้อย และปราสาทห่างไกลบางแห่งสร้างบนเกาะหรือทะเล ทั้งธรรมชาติและจำลอง หรือตามชายฝั่ง ความรู้เกี่ยวกับการสร้างและเสริมความแข็งแกร่งให้ปราสาทมีชื่อเรียกว่า ชิกูโจ-จุตสึ ()

## อ้างอิง


หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ประเทศญี่ปุ่นสมัยเจ้าขุนมูลนาย
ปราสาทมัตสึเอะ

thumb|right|300px|หอกลางของปราสาท

**ปราสาทมัตสึเอะ** () เป็นปราสาทในมัตสึเอะ จังหวัดชิมาเนะ ประเทศญี่ปุ่น มีชื่อเล่นว่า "ปราสาทดำ" (black castle) หรือ "ปราสาทโพลเวอร์" (plover castle) เป็นหนึ่งในปราสาทยุคกลางเพียงไม่กี่แห่งที่สร้างจากไม้แบบดั้งเดิมที่หลงเหลืออยู่ในญี่ปุ่น

การก่อสร้างปราสาทมัตสึเอะเริ่มขึ้นใน ค.ศ. 1607 และเสร็จสิ้นใน ค.ศ. 1611 ภายใต้คำบัญชาของไดเมียว โฮริโอะ โยชิฮารุ ใน ค.ศ. 1638 ที่ดินศักดินาและปราสาทถูกส่งมอบให้ตระกูลมัตสึไดระ

ปราสาทญี่ปุ่นส่วนใหญ่ได้รับความเสียหายหรือถูกทำลายจากสงคราม แผ่นดินไหว หรือสาเหตุอื่น ๆ เนื่องจากโครงสร้างส่วนใหญ่ทำด้วยไม้ ไฟจึงเป็นภัยหลัก ปราสาทมัตสึเอะสร้างหลังสงครามครั้งใหญ่ครั้งสุดท้ายในญี่ปุ่น ดังนั้นจึงไม่เคยประสบกับภัยสงครามใด ๆ ปัจจุบันกำแพงบางส่วนและหอกลางยังคงอยู่

## ประวัติ
ในบรรดาปราสาท 12 แห่งที่หลงเหลืออยู่ในประเทศญี่ปุ่น ปราสาทมัตสึเอะเป็นปราสาทแห่งเดียวในภูมิภาคซันอิน(Sanin,山陰) ปราสาทมีขนาดใหญ่อันดับที่สอง สูงอันดับที่สาม และมีอายุยาวนานอันดับที่ 6 ปราสาทสร้างขึ้นโดยโฮริโอะ โยชิฮารุ ไดเมียวของภูมิภาคอิซูโมะ และก่อสร้างสำเร็จใน ค.ศ. 1611

หลังจากสมัยของทาดาฮารุ โฮริโอะ และทาดาตากะ เคียวโงกุ แล้ว มัตสึไดระ นาโอมาซะ หลานชายของโชกุนโทกูงาวะ อิเอยาซุ ก็กลายเป็นผู้ปกครองปราสาทหลังจากถูกส่งตัวจากมัตสึโมโตะ จังหวัดชินชู และเริ่มปกครองยาวนาน 10 รุ่นของตระกูลมัตสึไดระ เป็นเวลามากกว่า 234 ปี

ใน ค.ศ. 1875 สิ่งก่อสร้างทั้งหมดภายในปราสาทถูกทำลาย ยกเว้นตัวหอคอยของปราสาทเอง ตัวปราสาทได้รับบูรณะจนเสร็จสมบูรณ์ระหว่าง ค.ศ. 1950 ถึง 1955

## อ้างอิง
*
*
*

ม
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในจังหวัดชิมาเนะ
เอเชียไทมส์ออนไลน์

***เอเชียไทมส์ออนไลน์***&nbsp;(ย่อว่า&nbsp;***ATol***, chines. 亞洲時報在線) คือหนังสือพิมพ์ออนไลน์ ที่ใช้ทั้งภาษาจีนและภาษาอังกฤษ และมีฐานอยู่ที่ประเทศฮ่องกงและประเทศไทย&nbsp;มีเนื้อหาครอบคลุม&nbsp;ภูมิศาสตร์การเมือง&nbsp;การเมือง&nbsp;เศรษฐศาสตร์&nbsp;และธุรกิจ&nbsp;"จากมุมมองของชาวเอเชีย"&nbsp; เอเชียไทมส์ออนไลน์ สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1999 และเป็นตัวแทนของ*[[:en:Asia_Times|เอเชียไทมส์]]*&nbsp;ซึ่งก่อตั้งโดยสนธิ ลิ้มทองกุลและปิดตัวลงในปี ค.ศ. 1997 เอเชียไทมส์ออนไลน์ได้อยู่ภายใต้สิทธิการครอบครองและการบริหารชุดใหม่เมื่อวันที่ 14 มีนาคม ค.ศ. 2015 และยังถูกเรียกว่า "เอเชียไทมส์" หรือ "เอที (AT)" โดยตอนนี้ได้นำคำว่าออนไลน์ออกจากชื่อ

ผู้จัดพิมพ์ใหม่คือ เอเชียไทมส์โฮลดิงส์ จำกัด ก่อตั้งและจดทะเบียนในประเทศฮ่องกง รายได้บางส่วนมาจากการโฆษณา และจากการจำหน่ายต้นฉบับข่าวต่อสู่สำนักพิมพ์ และสำนักข่าวอื่น เว็ปไซต์ให้ข่าวสารและคำวิจารณ์ ซึ่งครอบคลุมประเด็นในเอเชียทั้งหมด รวมไปถึงประเด็นของโลกที่เกี่ยวเนื่องกัน โดยนักข่าวและนักวิเคราะห์

## การก่อตั้ง
เอเชียไทมส์ออนไลน์ถูกก่อตั้งเมื่อต้นปี ค.ศ. 1999 เพื่อสืบต่อทางด้าน "นโยบายทางการตีพิมพ์ และทัศนะทางบรรณาธิการ" สำหรับหนังสือพิมพ์รายวันที่เอเชียไทมส์บนฐานของประเทศฮ่องกงและเมืองกรุงเทพ ครอบครองโดยเจ้าพ่อสื่อของประเทศไทย และหัวหน้าของพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยอย่างสนธิ ลิ้มทองกุล หนังสือพิมพ์ได้ปิดตัวลงในกลางปี ค.ศ. 1997 ไม่นานหลังการตกลงของค่าเงินบาทได้ก่อให้เกิดวิกฤติทางการเงินในทวีปเอเชีย [1]

## จำนวนผู้อ่าน
เอเชียไทมส์ (atimes.com) มีคนอ่านเฉลี่ย 90,000 คนต่อวัน และยังเป็นหนึ่งในเว็ปไซต์ข่าวที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในทวีปเอเชีย&nbsp;*[[เดอะนิวยอร์กไทมส์]]&nbsp;*ได้บรรยายเกี่ยวกับเอเชียไทมส์ออนไลน์ว่าเป็น "หนึ่งในสำนักพิมพ์ในพื้นที่ซึ่งสะดุดตาที่สุด" ครอบคลุมทวีปเอเชีย*&nbsp;*

## ดูเพิ่ม
* David P. Goldman (pen name, "Spengler")
* Kosuke Takahashi
* Pepe Escobar

## อ้างอิง

## ข้อมูลเพิ่มเติม
* 

หมวดหมู่:หนังสือพิมพ์ภาษาจีน
หมวดหมู่:สื่อในฮ่องกง
หมวดหมู่:สื่อมวลชนในประเทศไทย
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศอิสราเอล

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียนแหล่ง**[[มรดกโลก]]**ของประเทศอิสราเอลทั้งสิ้น 9 แหล่ง  

## ที่ตั้ง

## สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
: **หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก*

### แหล่งมรดกโลกพิพาท

## สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น
ประเทศอิสราเอลมีสถานที่ที่ได้รับขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 18 แห่ง 

## อ้างอิง

อิสราเอล

หมวดหมู่:ประเทศอิสราเอล
เซ็มเบ

**เซ็มเบ** () คือ ข้าวเกรียบแบบหนึ่ง ที่มีหลายรูปทรง ขนาด และรสชาติ โดยปกติแล้วจะเป็นรสเค็ม (ส่วนใหญ่​รสเค็มจะเป็นรสชาติของโชยุ)​ แต่รสหวานก็มีให้เห็น ส่วนใหญ่แล้วเซ็มเบจะรับประทานคู่กับชาเขียว เป็นขนมจัดให้แขกที่มาเยี่ยมเยียนบ้าน  

## ลักษณะ
ปกติแล้วเซ็มเบจะทำโดยการอบ หรือย่างถ่านแบบดั้งเดิม ระหว่างปรุงอาจมีการทาเซ็มเบด้วยซอสปรุงรส ซึ่งส่วนมากทำจากซอสถั่วเหลืองและมิริง จากนั้นอาจห่อด้วยสาหร่ายและปรุงด้วยเกลือ

ในประเทศจีน เซ็มเบ อ่านว่า "เจียนปิ่ง" (jiānbǐng) (煎餅) โดยมีหลายแบบเช่น ซานตงเจียนปิ่งและเทียนจินเจียนปิ่ง อย่างไรก็ตาม เหล่านี้ถือว่าเป็นอาหารคนละอย่างกัน ในประเทศจีน เจียนปิ่งนั้นมีลักษณะคล้ายแพนเค้ก ใกล้เคียงกับโอโกโนมิยากิ ในขณะที่ของประเทศญี่ปุ่นนั้นมีความแข็ง และเป็นขนมไม่ใช่อาหารหลัก อย่างไรก็ตาม ขนมปังกรอบซึ่งคล้ายกับเซ็มเบญี่ปุ่นมีในประเทศจีนในปัจจุบัน ชื่อสมัยใหม่คือ "เซียนเป้ย์" (仙贝, ) ซึ่งออกเสียงคล้ายกับเซ็มเบ

เซ็มเบหวาน (甘味煎餅) มาถึงประเทศญี่ปุ่นในช่วงราชวงศ์ถัง บันทึกการใช้ครั้งแรกอยู่ใน ค.ศ. 737 และยังมีความคล้ายกับรูปแบบของราชวงศ์ถัง โดยแรกเริ่มนั้นแพร่หลายแถบคันไซ ซึ่งรวมไปถึงเซ็มเบ "กระเบื้องหลังคา" แบบดั้งเดิม เครื่องปรุงที่ใช้ได้แก่มันฝรั่งและแป้งข้าวสาลี หรือข้าวเหนียว และยังคล้ายกับเค้กคัสเตลลา (มีความแตกต่างอย่างเห็นได้ชัดเมื่อเทียบกับเซ็มเบในปัจจุบัน)

เซ็มเบแบบโบราณแบบนี้ยังหาได้ เช่นที่ อิงะ เมบุตสึ คาตายากิ (伊賀名物 かたやき) ในเมืองอิงะ สิ่งที่คนญี่ปุ่นเรียกว่าเซ็มเบในปัจจุบันนั้นเริ่มได้รับความนิยมในยุคเอโดะโดยร้าน Sōkajuku ที่ทำให้เซ็มเบรสซอสถั่วเหลืองเป็นที่นิยมทั่วประเทศญี่ปุ่น เซ็มเบแบบโบราณมีหลากหลายรูปแบบ เช่น เซ็มเบหวาน (มีมากกว่า 15 แบบ) ขนมข้าวเซ็มเบ (米菓煎餅) และอื่น ๆ ซึ่งรวมไปถึงเซ็มเบปลา (魚せんべい) เซ็มเบรากบัว (蓮根煎餅) และเซ็มเบกระดูก (骨せんべい) เซ็มเบยุคใหม่นั้นมีความสร้างสรรค์เป็นอย่างมาก และอาจมีรสกิมจิ วาซาบิ แกงกะหรี่ ไปจนถึงช็อกโกแลต

เซ็มเบคันไซ ส่วนมากใช้ข้าวเหนียว มีการปรุงแต่งเพียงเล็กน้อยและมีเนื้อที่ละเอียดอ่อน (*saku saku*) เซ็มเบคันโต โดยดั้งเดิมมาจากอูรูจิไม (uruchimai) ข้าวที่ไม่เหนียว รวมไปถึงมีความกรอบ (*kari kari*) และรสชาติที่กลมกล่อม

ข้าวเกรียบญี่ปุ่นแบบบาง (薄焼きせんべい อูซูยากิ เซ็มเบ) ได้รับความนิยมในประเทศออสเตรเลีย และประเทศอื่น ๆ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ขนมญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ข้าวเกรียบ
หมวดหมู่:คำศัพท์เกี่ยวกับอาหารญี่ปุ่น