สงครามยาเสพติดเม็กซิโก

**สงครามยาเสพติดเม็กซิโก** () เป็นความขัดแย้งแบบไม่สมมาตรที่ยังดำเนินอยู่ ซึ่งเกิดขึ้นระหว่างรัฐบาลเม็กซิโกกับแก๊งค้ายาเสพติดจำนวนมากตั้งแต่ ค.ศ. 2006 เมื่อทหารเม็กซิโกเริ่มแทรกแซง โดยเป้าหมายหลักของรัฐบาลคือการลดสถานการณ์ความรุนแรงที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด รัฐบาลเม็กซิโกยืนยันว่าเป้าหมายหลักของพวกเขาคือการทำลายกลุ่มธุรกิจยาเสพติดที่มีอำนาจสูง มากกว่าการขัดขวางการลักลอบขนยาเสพติด ซึ่งเป็นหน้าที่ของเจ้าหน้าที่สหรัฐ

ถึงแม้ว่าองค์การค้ายาเสพติดของเม็กซิโกจะมีมาหลายทศวรรษ แต่อิทธิพลของพวกเขาก็ยังคงเพิ่มขึ้น หลังจากการสิ้นสุดของแก๊งค้ายากาลิและเมเดยินของโคลอมเบียในคริสต์ทศวรรษ 1990 แก๊งค้ายาเสพติดเม็กซิโกก็ได้เป็นผู้ครองตลาดยาเสพติดผิดกฎหมายในปัจจุบัน และใน ค.ศ. 2007 ได้มีการควบคุม 90 เปอร์เซ็นต์ของโคเคนที่เข้าสู่สหรัฐ การจับกุมผู้นำแก๊งค้ายาที่สำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแก๊งค้ายาติฆัวนาและอ่าว ได้นำไปสู่การเพิ่มความรุนแรงเนื่องจากการต่อสู้ของแก๊งค้ายาเพื่อควบคุมเส้นทางการค้าสู่สหรัฐ

การบังคับใช้กฎหมายของรัฐบาลกลางได้รับการจัดโครงสร้างใหม่อย่างน้อยห้าครั้งนับตั้งแต่ ค.ศ. 1982 ในความพยายามที่หลากหลายในการควบคุมการทุจริตและลดความรุนแรงของแก๊งค้ายา ในช่วงเวลาเดียวกันนั้นมีกองกำลังพิเศษชั้นยอดอย่างน้อยสี่กองกำลัง ที่สร้างขึ้นในฐานะทหารปลอดการทุจริตขึ้นใหม่ ที่สามารถทำสงครามกับระบบการติดสินบนเฉพาะถิ่นของเม็กซิโก นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่ารายได้ขายส่งจากการขายยาผิดกฎหมายจะอยู่ในช่วงตั้งแต่ 13.6 ถึง 49.4 พันล้านดอลลาร์ต่อปี

รัฐสภาสหรัฐได้มีการออกกฎหมายในปลายเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2008 เพื่อให้เม็กซิโกมีเงิน 1.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐสำหรับการริเริ่มเมริดาเพื่อให้เม็กซิโกมีการฝึกอบรมการบังคับใช้กฎหมายและเครื่องมือ ตลอดจนคำแนะนำด้านเทคนิคเพื่อเสริมสร้างระบบยุติธรรมของประเทศ เมื่อสิ้นสุดการบริหารของเฟลิเป กัลเดรอน (1 ธันวาคม ค.ศ. 2006 – 30 พฤศจิกายน ค.ศ. 2012) มียอดผู้เสียชีวิตอย่างเป็นทางการจากสงครามยาเสพติดเม็กซิโกอย่างน้อย 60,000 คน และประมาณการยอดผู้เสียชีวิตกว่า 120,000 คนภายใน ค.ศ. 2013 โดยไม่นับรวม 27,000 คนที่หายไป

## ภูมิหลัง

เนื่องจากตำแหน่งที่ตั้ง ประเทศเม็กซิโกถูกใช้มานานแล้วในฐานะจุดแวะและจุดขนถ่ายสารเสพติดและของเถื่อนระหว่างตลาดละตินอเมริกาและสหรัฐ ผู้ลักลอบชาวเม็กซิโกจัดหาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้กับแก๊งสหรัฐ ตลอดระยะเวลาของการห้ามสุราในสหรัฐ และการเริ่มของการค้ายาเสพติดผิดกฎหมายกับสหรัฐที่เริ่มขึ้นเมื่อการห้ามสิ้นสุดลงใน ค.ศ. 1933 ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1960 ผู้ลักลอบนำเข้าสารเสพติดชาวเม็กซิโกเริ่มลักลอบค้ายาเสพติดในระดับสำคัญ

ช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 และต้นคริสต์ทศวรรษ 1980 ปาโบล เอสโกบาร์ ของประเทศโคลอมเบียเป็นผู้ส่งออกโคเคนรายใหญ่ และติดต่อธุรกิจกับเครือข่ายอาชญากรรมที่จัดตั้งทั่วโลก เมื่อมีความพยายามบังคับใช้กฎหมายมากขึ้นในเซาท์ฟลอริดาและแคริบเบียน องค์กรโคลอมเบียก็ได้สร้างความเป็นหุ้นส่วนกับผู้ค้าขายในเม็กซิโกเพื่อขนส่งโคเคนโดยทางบกผ่านทางเม็กซิโกไปยังสหรัฐ

นี่เป็นเรื่องง่ายเพราะเม็กซิโกเป็นแหล่งสำคัญของเฮโรอีนและกัญชา และผู้ค้ายาเสพติดจากเม็กซิโกได้สร้างโครงสร้างพื้นฐานที่พร้อมอำนวยแก่ผู้ค้าในโคลอมเบีย ในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1980 องค์กรจากประเทศเม็กซิโกได้รับการยอมรับอย่างดีและมีผู้ขนส่งโคเคนโคลอมเบียที่ไว้ใจได้ ในตอนแรก แก๊งเม็กซิโกได้รับการจ่ายเป็นเงินสดสำหรับการบริการขนส่งของพวกเขา แต่ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1980 องค์กรขนย้ายเม็กซิโกและผู้ค้ายาเสพติดโคลอมเบียได้ตัดสินใจในข้อตกลงการชำระเงินในสินค้า

ผู้ขนส่งจากเม็กซิโกมักได้รับ 35 เปอร์เซ็นต์ถึง 50 เปอร์เซ็นต์ของการขนส่งโคเคนแต่ละครั้ง ข้อตกลงนี้หมายความว่าองค์กรจากเม็กซิโกได้เข้ามามีส่วนร่วมในการจัดจำหน่าย รวมทั้งการขนส่งโคเคน และกลายเป็นผู้ค้าที่มีอำนาจมากในสิทธิของตนเอง ในปีที่ผ่านมา แก๊งค้ายาซินาโลอาและแก๊งค้ายาอ่าว ได้ดำเนินการค้าโคเคนจากโคลอมเบียไปยังตลาดทั่วโลก

ความสมดุลของอำนาจระหว่างแก๊งค้ายาเม็กซิโกต่าง ๆ ที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างต่อเนื่องเมื่อองค์กรใหม่ปรากฏตัวรวมทั้งคนรุ่นเก่าอ่อนแอลงและล่มสลาย การหยุดชะงักในระบบ เช่นการถูกจับกุมหรือการเสียชีวิตของผู้นำแก๊งค้ายา ก่อให้เกิดการนองเลือดเมื่อคู่ต่อสู้ก้าวเข้าสู่การใช้ประโยชน์จากอำนาจสูญญากาศ บางครั้งการสูญเสียความเป็นผู้นำเกิดขึ้นจากความสำเร็จในการบังคับใช้กฎหมายกับแก๊งค้ายาแบบเฉพาะเจาะจง ดังนั้นแก๊งค้ายาจึงมักพยายามที่จะเอาการบังคับใช้กฎหมายดังกล่าวเข้าต่อสู้กับแก๊งอื่น ทั้งโดยติดสินบนเจ้าหน้าที่เม็กซิโกเพื่อดำเนินการกับคู่แข่ง หรือเผยข่าวกรองเกี่ยวกับการดำเนินงานของคู่ต่อสู้ให้แก่รัฐบาลเม็กซิโกหรือสำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติดของสหรัฐ

ในขณะที่หลายปัจจัยมีส่วนทำให้ความรุนแรงทวีความรุนแรงขึ้น นักวิเคราะห์ด้านความปลอดภัยในเม็กซิโกซิตีติดตามต้นกำเนิดของความหายนะที่เพิ่มขึ้นของการปราบปรามการลักลอบขนยาเสพติด เพื่อแก้ปัญหาที่มีมานานระหว่างผู้ค้ายาเสพติดและรัฐบาลที่ถูกควบคุมโดยพรรคปฏิวัติสถาบัน (PRI) ซึ่งเริ่มสูญเสียการกุมอำนาจทางการเมืองในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1980

การต่อสู้ระหว่างแก๊งค้ายาเสพติดเริ่มจริงจังหลังจากการจับกุมมิเกล อังเฆล เฟลิกซ์ กัลลาร์โด อย่างจริงจังใน ค.ศ. 1989 ซึ่งเป็นผู้ดำเนินธุรกิจโคเคนในเม็กซิโก มีภาวะสงบนิ่งในการต่อสู้ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1990 แต่ความรุนแรงได้ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ ค.ศ. 2000

### ประธานาธิบดี

พรรคปฏิวัติสถาบันที่โดดเด่นปกครองเม็กซิโกเป็นเวลาประมาณ 70 ปีจนถึง ค.ศ. 2000 ในช่วงเวลานี้ แก๊งค้ายาเสพติดได้ขยายอำนาจและการคอร์รัปชัน รวมทั้งปฏิบัติการต่อต้านยาเสพติดได้มุ่งเน้นไปที่การทำลายกัญชาและพืชฝิ่นในพื้นที่ภูเขาเป็นหลัก โดยไม่มีการปฏิบัติการทางทหารขนาดใหญ่ที่มีชื่อเสียงระดับสูงต่อโครงสร้างหลักของพวกเขาในเขตเมืองจนกระทั่งการเลือกตั้งในเม็กซิโก ค.ศ. 2000 เมื่อพรรคกิจแห่งชาติฝ่ายขวาได้รับตำแหน่งประธานาธิบดีและเริ่มการปราบปรามแก๊งค้ายาเสพติดในเขตอิทธิพลของพวกเขาเอง

#### บิเซนเต ฟอกซ์

thumb|การฝึกทหารเม็กซิกันในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2010

ใน ค.ศ. 2000 บิเซนเต ฟอกซ์ จากพรรค PAN ฝ่ายขวา ได้กลายเป็นประธานาธิบดีเม็กซิกันคนแรกที่ไม่ได้มาจากพรรค PRI (ซึ่งปกครองประเทศเม็กซิโกมา 70 ปี) การดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีของเขาผ่านไปอย่างสันติ โดยมีดัชนีอาชญากรรมไม่ต่างจากรัฐบาลเดิมมากนัก และความคิดเห็นของประชาชนชาวเม็กซิกันส่วนใหญ่มองโลกในแง่ดีต่อการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครอง โดยประเทศเม็กซิโกยังแสดงอัตราการฆาตกรรมที่ลดลงโดยทั่วไประหว่าง ค.ศ. 2000 ถึง 2007 ส่วนการวิพากษ์วิจารณ์ที่รุนแรงที่สุดอย่างหนึ่งของการบริหารของฟอกซ์เกิดจากการจัดการความไม่สงบของชาวไร่ชาวนาในซานซัลบาดอร์อาเตนโก

ในช่วงเวลานี้ โลกใต้ดินของอาชญากรเม็กซิกันไม่เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง เนื่องจากต่อมาได้เกิดขึ้นกับประธานาธิบดีกัลเดรอน และสงครามยาเสพติดของเขา องค์ประกอบหลักของความขัดแย้งที่จะเกิดขึ้นได้เริ่มเกิดขึ้น เช่น การโจมตีของแก๊งค้ายาซินาโลอา และการรุกเข้าสู่พื้นที่หลักของแก๊งค้ายาอ่าวในรัฐตาเมาลีปัส

คาดว่าในช่วง 8 เดือนแรกของ ค.ศ. 2005 (ระหว่างเดือนมกราคมถึงสิงหาคม) มีผู้เสียชีวิตประมาณ 110 รายในนูเอโบลาเรโด รัฐตาเมาลีปัส อันเป็นผลมาจากการต่อสู้ระหว่างแก๊งค้ายาอ่าวกับแก๊งค้ายาซินาโลอา ในปีเดียวกันนั้น ได้เกิดเหตุความรุนแรงขึ้นอีกครั้งในรัฐมิโชอากัง เนื่องจากแก๊งค้ายาลาฟามิเลียมิโชอากานาได้สถาปนาตัวเองขึ้น หลังจากที่แยกตัวออกจากกลุ่มพันธมิตรเดิมอย่างแก๊งค้ายาอ่าว และโลสเซตัส

#### เฟลิเป กัลเดรอน

thumb|รัฐที่เกิดความขัดแย้งส่วนใหญ่ ทำเครื่องหมายด้วยสีแดง|alt=|250x250px

เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม ค.ศ. 2006 ประธานาธิบดี เฟลิเป กัลเดรอน ที่เพิ่งได้รับเลือกตั้งใหม่จากพรรค PAN ได้ส่งทหารกองทัพบกเม็กซิโกจำนวน 6,500 นายไปยังรัฐมิโชอากัง ซึ่งเป็นรัฐบ้านเกิดของเขา เพื่อยุติความรุนแรงด้านยาเสพติดที่นั่น ปฏิบัติการนี้ถือเป็นการตอบโต้ครั้งใหญ่ครั้งแรกที่เกิดขึ้นกับความรุนแรงของแก๊งค้ายา และโดยทั่วไปถือเป็นจุดเริ่มต้นของสงครามยาเสพติดในเม็กซิโกระหว่างรัฐบาลกับแก๊งค้ายาเสพติด เมื่อเวลาผ่านไป กัลเดรอนยังคงยกระดับการทัพต่อต้านยาเสพติด ซึ่งขณะนี้มีทหารประมาณ 45,000 นายที่มีส่วนร่วมกับกับกองกำลังตำรวจของรัฐและรัฐบาลกลาง

รัฐบาลค่อนข้างประสบความสำเร็จในการกักขังเจ้าพ่อยาเสพติด อย่างไรก็ตาม ความรุนแรงที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดได้เพิ่มสูงขึ้นในพื้นที่ที่มีการโต้แย้งกันตามแนวชายแดนของสหรัฐ เช่น ซิวดัดฆัวเรซ, ติฆัวนา และมาตาโมโรส นักวิเคราะห์บางคน เช่น เอกอัครรัฐทูตสหรัฐในประเทศเม็กซิโกอย่างการ์โลส ปัสกวล แย้งว่าความรุนแรงที่เพิ่มขึ้นนี้เป็นผลโดยตรงจากมาตรการทางทหารของเฟลิเป กัลเดรอน นับตั้งแต่กัลเดรอนได้เปิดตัวกลยุทธ์ทางทหารของเขาในการต่อต้านกลุ่มอาชญากร ได้มีผู้เสียชีวิตด้วยความรุนแรงที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มอาชญากรเพิ่มขึ้นอย่างน่าตกใจ: ผู้คนมากกว่า 15,000 รายที่ต้องสงสัยในการโจมตีของแก๊งค้ายาเสพติดนับตั้งแต่เปิดตัวเมื่อปลาย ค.ศ. 2006 ผู้คนมากกว่า 5,000 รายถูกสังหารที่ประเทศเม็กซิโกใน ค.ศ. 2008 ตามมาด้วยการฆาตกรรม 9,600 ครั้งใน ค.ศ. 2009 ส่วน ค.ศ. 2010 ได้มีการฆาตกรรมมากกว่า 15,000 คดีทั่วประเทศ

ครั้นเมื่อสิ้นสุดวาระการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีของกัลเดรอน สถิติการบริหารของเขาอ้างว่าในช่วงที่เขาดำรงตำแหน่งเป็นเวลา 6 ปี เกิดการฆาตกรรมที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดถึง 50,000 คดี ส่วนแหล่งข่าวภายนอกอ้างว่าเกิดการฆาตกรรมมากกว่า 120,000 คดีในช่วงเวลาเดียวกันอันเป็นผลมาจากนโยบายปราบปรามยาเสพติดแบบทหารของเขา

#### เอนริเก เปญญา นิเอโต

[thumb|right|250px|ประธานาธิบดี เอนริเก เปญญา นิเอโต พร้อมด้วยสมาชิกคณะรัฐมนตรี ได้จัดงานแถลงข่าวที่พระราชวังแห่งชาติ เพื่อประกาศการจับกุม[โฆอากิน กุซมัน]]

ใน ค.ศ. 2012 ประธานาธิบดี เอนริเก เปญญา นิเอโต จากพรรคคณะปฏิวัติสถาบันที่เพิ่งได้รับการเลือกตั้งใหม่ เน้นย้ำว่าเขาไม่สนับสนุนให้สายลับติดอาวุธอเมริกันเข้ามาเกี่ยวข้องในประเทศเม็กซิโก และสนใจเพียงการฝึกกองกำลังเม็กซิโกในยุทธวิธีการปราบปรามการก่อกบฏเท่านั้น รวมถึงเปญญา นิเอโต กล่าวว่า เขาตั้งใจจะคลี่คลายความขัดแย้ง โดยเน้นไปที่การลดอัตราการก่ออาชญากรรม ซึ่งแตกต่างจากนโยบายก่อนหน้านี้ในการโจมตีองค์กรค้ายาเสพติดโดยการจับกุมหรือสังหารเจ้าพ่อค้ายาเสพติดที่ต้องการตัวมากที่สุด และสกัดกั้นการขนส่งของพวกเขา

## อ้างอิง




## แหล่งข้อมูลอื่น

* Map of Mexican Drug War violence
*  An academic paper examining both the emergence of kidnapping as a drug war spillover, and statewide variance in Mexico's kidnapping statutes.
* The Mexican Zetas and Other Private Armies – written by the Strategic Studies Institute.
* Mexico page on InSight Crime. Ongoing reporting on Mexico's drug war and involved cartels.
* 
* The Atlantic: Mexico's Drug War
* George Grayson, "Mexico's Elite Must Commit to Fighting Drug Cartels", Foreign Policy Association Headline Series.
* Juarez, City of Death, City of Hope
* Cocaine Incorporated June 15, 2012


หมวดหมู่:ประเทศเม็กซิโกในปี พ.ศ. 2564
หมวดหมู่:ประเทศเม็กซิโกในปี พ.ศ. 2567
หมวดหมู่:ความขัดแย้งในคริสต์ทศวรรษ 2010
หมวดหมู่:สงครามตัวแทน
หมวดหมู่:ความขัดแย้งในปี พ.ศ. 2567
หมวดหมู่:ความขัดแย้งในศตวรรษที่ 21