อำเภอสันกำแพง

**สันกำแพง** () เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่ที่มีความเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว มีการพัฒนาทุก ๆ ด้าน เป็นอำเภอที่มีแหล่งท่องเที่ยวมากมาย ที่ขึ้นชื่อได้แก่ บ้านบ่อสร้าง เป็นแหล่งรวมหัตถกรรมการทำร่มกระดาษสา ป่าดงปงไหว ตลอดเส้นทางจากตัวอำเภอเมืองไปยังอำเภอสันกำแพงจะรายล้อมไปด้วยต้นไม้ใหญ่ 2 ข้างทาง นอกจากจะเป็นอำเภอที่มีแหล่งท่องเที่ยวมากมายแล้ว อำเภอสันกำแพงยังเป็นบ้านเกิดของอดีตนายกรัฐมนตรีไทย คือ ดร.ทักษิณ ชินวัตร และนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร

## ประวัติ
จากหลักฐานศิลาจารึกที่ต้นพบ ณ วัดเชียงแสน ตำบลออนใต้ สันนิษฐานกันว่าชาวอำเภอสันกำแพงอพยพมาจากพันนาภูเลา แขวงเมืองเชียงแสน (ปัจจุบันอยู่ในจังหวัดเชียงราย) มาตั้งอยู่ริมน้ำแม่ออน โดยในสมัยพระเจ้าศิริลัทธัมมังกร มหาจักพรรดิราชธิราช ได้เสวยราชเป็นกษัตริย์ครองนครเชียงใหม่ ได้โปรดให้ราชมนตรีนายหนึ่งชื่อ เจ้าอภิชวฌาณบวรสิทธิ เป็นหมื่นดาบเรือนได้มีจิตศรัทธาชักชวนบรรดาทายกทายิกาทั้งหลายมาประชุมกันเพื่อสร้างวิหารพระเจดีย์และหอพระไตรปิฎก เมื่อสร้างเสร็จแล้วขนานนามวัดที่สร้างขึ้นว่า "สาลกิจญาณหันตาราม" วัดนี้ต่อมาชาวบ้านเรียกว่า "วัดเชียงแสน" นอกจากนั้น ชาวบ้านในหลายท้องถิ่นของอำเภอเป็นไทยองและไทลื้อ สำเนียงพูดของชาวบ้านในอำเภอเชียงแสน ต่อมาได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอเรียกว่า "แขวงแม่ออน" อยู่ในการปกครองของนครเชียงใหม่ ถึง พ.ศ. 2445 ในรัชสมัยของเจ้าอินทวโรรสสุริยวงศ์ ครองนครเชียงใหม่ ได้เกิดกบฏเงี้ยวขึ้นที่อำเภอเมืองแพร่ ที่แขวงแม่ออนมีชาวเงี้ยว 11 คน มีอาวุธครบได้ทำการบุกปล้นโรงกลั่นสุราที่บ้านป่าไผ่ ตำบลแช่ช้าง แล้วทำการเผาที่ทำการแขวงแม่ออนเสียหายทั้งหลัง แล้วได้หนีไปทางอำเภอดอยสะเก็ด ต่อมาในปี พ.ศ. 2446 ทางราชการได้ย้ายที่ทำการแขวงแม่ออนมาปลูกสร้างที่บ้านสันกำแพง จึงได้ชื่อว่า "อำเภอสันกำแพง" มาจนถึงทุกวันนี้ ในปี พ.ศ. 2537 กระทรวงมหาดไทยได้แบ่งพื้นที่บางส่วนของอำเภอสันกำแพงยกฐานะเป็น "กิ่งอำเภอแม่ออน"

## ภูมิศาสตร์
ลักษณะภูมิประเทศ สภาพพื้นที่เป็นที่ราบลุ่มกว้าง มีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 196.69  ตารางกิโลเมตร มีลำน้ำที่สำคัญ  ลำน้ำแม่ออน ลำน้ำแม่ปูคา ลำน้ำแม่กวง เป็นแหล่งน้ำสำคัญ 

ดอยนางเมาะเป็นจุดสูงสุดของอำเภอสันกำแพง ความสูงประมาณ 920 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง สามารถเดินขึ้นไปได้จากอ่างเก็บน้ำผาแหน ตำบลออนใต้

### ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอสันกำแพงอยู่ทางทิศตะวันออกของอำเภอเมืองเชียงใหม่ มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอและจังหวัดใกล้เคียงดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอดอยสะเก็ดและอำเภอสันทราย 
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอแม่ออน
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอแม่ออน และอำเภอบ้านธิ (จังหวัดลำพูน)
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอสารภีและอำเภอเมืองเชียงใหม่

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอสันกำแพงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 10 ตำบล 100 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอสันกำแพงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลเมืองต้นเปา]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลต้นเปาทั้งตำบล
* **[[เทศบาลตำบลสันกำแพง]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทรายมูลทั้งตำบล รวมถึงบางส่วนของตำบลสันกำแพงและตำบลแช่ช้าง
* **เทศบาลตำบลแม่ปูคา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ปูคาทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลบวกค้าง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบวกค้างทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลออนใต้** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลออนใต้ทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลสันกลาง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันกลางทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลห้วยทราย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยทรายทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลร้องวัวแดง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลร้องวัวแดงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสันกำแพง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันกำแพง (นอกเขตเทศบาลตำบลสันกำแพง)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลแช่ช้าง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแช่ช้าง (นอกเขตเทศบาลตำบลสันกำแพง)

## การคมนาคม
เส้นทางคมนาคม อำเภอสันกำแพงติดต่อกับจังหวัดเชียงใหม่โดยทางรถยนต์ถนนสายเชียงใหม่-สันกำแพง ระยะทาง 13 กิโลเมตร

*  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1006-เชึยงใหม่-ออนหลวง - ถนนเจริญเมือง,ถนนเชียงใหม่-สันกำแพงสายเก่า
*  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1317-ดอนจั่น-ห้วยแก้ว - ถนนเชียงใหม่-สันกำแพงสายใหม่

## โรงเรียนมัธยมศึกษาประจำอำเภอ
* โรงเรียนสันกำแพง

## ชาวอำเภอที่มีชื่อเสียง
* ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 23 บุตรของนายเลิศ ชินวัตร อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
* ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 28 น้องสาวของทักษิณ ชินวัตร
* สุมิตรา กัญชนะ นางสาวเชียงใหม่ ประจำปี 2492 (คนที่ 8)
* ธวัชวงศ์ ณ เชียงใหม่ เจ้านายฝ่ายเหนือ อดีตรัฐมนตรี อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และอดีตนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ (สมรสกับกิ่งกาญจน์ ณ เชียงใหม่)
* พงศ์ประยูร ราชอาภัย นักแสดงและอดีตผู้สมัครสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
* อรรถพล ประกอบของ นักร้อง
* ปรีดา พัฒนถาบุตร อดีตรัฐมนตรี ครูการเมืองของทักษิณ ชินวัตร
* เพ็ญพักตร์ ศิริกุล นางแบบและนักแสดง

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์องค์การบริหารส่วนตำบลร้องวัวแดง
* เว็บไซต์โรงเรียนสันกำแพง


สันกำแพง