วัดป่าสุนทราราม

วัดป่าสุนทราราม หรือ ***วัดบ้านกุดแห่*** เป็นวัดป่าอรัญวาสี สังกัดนิกายเถรวาท คณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2471 โดยพระอาจารย์ดี ฉนฺโน ลูกศิษย์องค์สำคัญของ หลวงปู่เสาร์ กนฺตสีโล และ หลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต โดยมี พระอธิการอินทร์ สุนฺทโร เป็นเจ้าอาวาสรูปแรก ต่อได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2490 ตั้งอยู่ที่ บ้านกุดแห่  ตำบลกุดแห่ อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร

## ประวัติ

ปี พ.ศ. 2448 ทางราชการเห็นว่า ***บ้านกุดแห่*** มีประชากรหนาแน่นมากขึ้น มีบ้านเรือนเกือบร้อยหลังคา จึงตั้งเป็นหมู่บ้านขึ้นชื่อว่า *บ้านกุดแห่* ตำบลหนองสิม อำเภอบุ่ง จังหวัดอุบลราชธานี ในขณะนั้น และได้มีการสร้างวัดขึ้นโดยการนำของพระสงฆ์คือ *ญาคูตาบ* ได้พาญาติโยมตั้งวัดขึ้นทางทิศตะออกเฉียงใต้ของบ้านกุดแห่ ชาวบ้านเรียกชื่อวัดว่า *วัดศรีบุญเรืองท่าแขก* สังกัดคณะสงฆ์มณฑลอุบลราชธานี มีเจ้าอาวาสในกาลต่อมาตามลำดับดังนี้ 

:* รูปที่ 1 ญาคูตาบ
:* รูปที่ 2 ญาคูจ้อย
:* รูปที่ 3 ญาคูอ่อน
:* รูปที่ 4 ญาคูทองอาน
:* รูปที่ 5 ญาคูดี วงศ์เสนา  thumb|พระอาจารย์ดี ฉนฺโน ผู้ก่อตั้งวัดป่าสุนทราราม 

ปี พ.ศ. 2457 พระอาจารย์ดี ฉนฺโน ได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย โดยมี *พระธรรมบาล* วัดบ้านกุดมะฮง เป็นพระอุปัชฌาย์ หลังจากอุปสมบทแล้ว ได้มาจำพรรษาอยู่ที่วัดศรีบุญเรืองท่าแขก บ้านกุดแห่ ต่อมาได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาส ชาวบ้านเรียกว่า *ญาคูดี วงศ์เสนา*  ท่านได้พัฒนาวัดวาอารามจนเจริญรุ่งเรืองมีชื่อเสียงมากในยุคนั้น ท่านเป็นพระนักเทศนาโวหาร มีม้าเป็นพาหนะ ขี่ม้าไปเทศน์ตามบ้านต่างๆ เป็นพระนักพัฒนา มีความรู้ความชำนาญในด้านช่างไม้ ช่างก่อสร้าง งานแกะสลัก จึงได้ก่อสร้างเสนาสนะ ศาลาโรงธรรม หอธรรมาสน์อันมีลวดลายวิจิตร หอไตรรูปทรงสวยงามสำหรับเก็บหนังสือพระธรรมใบลาน อีกทั้งยังเก่งวิชาคาถาอาคมและมีความรู้ด้านยาสมุนไพรจึงมีลูกศิษย์มากมาย 

ปี พ.ศ. 2465 พระอาจารย์ดี ฉนฺโน ได้ออกธุดงค์เที่ยวหาเรียนวิชาอาคม หาของขลังและหาความรู้เพิ่มเติม ท่านได้เดินทางขึ้นไปทางสกลนคร นครพนม จึงได้พบกับ พระครูวินัยธรมั่น ภูริทตฺโต ที่บ้านสามผง อำเภอศรีสงคราม จังหวัดนครพนม เมื่อได้ฟังธรรมกับ หลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต แล้วก็เกิดความเลื่อมใสศรัทธาเชื่อว่าเป็นผู้มีญาณวิเศษสำเร็จแล้ว เพราะได้ทักท้วงท่านเหมือนตาเห็นเป็นอัศจรรย์ จึงกราบขอฝากตัวเป็นลูกศิษย์กับ หลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต ใช้ช่วยชี้แนะแนวทางประพฤติปฏิบัติให้ถูกต้องตามพระธรรมวินัย และได้จำพรรษาในเขตจังหวัดนครพนมและจังหวัดสกลนคร 

ปี พ.ศ. 2470 พระอาจารย์ดี ฉนฺโน ได้ทำการ *ทัฬหิกรรม* ญัตติบวชใหม่เป็นพระภิกษุสังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย ณ พระอุโบสถวัดสร่างโศก อำเภอยโสธร จังหวัดอุบลราชธานี ในขณะนั้น ซึ่งปัจจุบันคือ วัดศรีธรรมาราม (พระอารามหลวง) อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร โดยมี *พระครูจิตตวิโสธนาจารย์ (ทองพูน โสภโณ) * เป็นพระอุปัชฌาย์ ในการนี้ หลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต และพระอาจารย์ที่ติดตามอีกหลายรูปร่วมนั่งหัตถบาตร

ปี พ.ศ. 2471 พระอาจารย์ดี ฉนฺโน ได้ธุดงค์กลับมาบ้านกุดแห่ ไปพักปักกลดที่ *ดอนคอกวัว* เพื่อโปรดศรัทธาญาติโยมชาวบ้านกุดแห่ พ่อเฒ่าฝ่ายหน้า บุรารัตน์ เจ้าของที่ดินแปลงนี้จึงถวายที่ดินเพื่อให้สร้างวัด พระอาจารย์ดี ฉนฺโน จึงสั่งให้ญาติโยมรื้อศาลากุฏิจากวัดศรีบุญเรืองท่าแขกทั้งหมด เพื่อนำไปปลูกสร้างวัดใหม่ thumb|ศาลาการเปรียญวัดป่าสุนทราราม สร้างในสมัยหลวงปูดี ฉนฺโน เป็นเจ้าอาวาส 

ในปีนี้ พระอาจารย์ดี ฉนฺโน จึงได้สร้างวัดใหม่ให้เป็นวัดป่าปฏิบัติกัมมัฏฐานสายพระอาจารย์มั่น ภูริทตฺโต และเห็นว่า *พระอาจารย์อินทร์ วงศ์เสนา (สุนฺทโร) * ซึ่งเป็นบิดาของท่าน ได้อุปสมบทมาหลายพรรษาแล้ว จึงนำเรื่องเสนอพระเถระแต่งตั้ง พระอธิการอินทร์ สุนฺทโร เป็นเจ้าอาวาสรูปแรก และตั้งชื่อวัดให้คล้ายฉายาของเจ้าอาวาสรูปแรกซึ่งเป็นรูปปฐมฤกษ์ว่า วัดป่าสุนทราราม และพื้นที่วัดศรีบุญเรืองท่าแขกเดิมกลายเป็นธรณีสงฆ์ของวัดป่าสุนทรารามในปัจจุบัน

หลังจาก พระอาจารย์ดี ฉนฺโน ได้ก่อตั้งวัดป่าสุนทรารามแล้ว ท่านก็ได้ออกธุดงค์ปลีกวิเวกไปโปรดญาติโยมตามท้องที่ต่างๆและได้สร้างวัดอีกหลายวัด ในช่วงปัจฉิมวัยท่านจึงได้กลับมาจำพรรษาและเป็นเจ้าอาวาสวัดป่าสุนทราราม ในปี พ.ศ. 2498 ถึง พ.ศ. 2502

ปี พ.ศ. 2480 ทางราชการได้ตั้งกิ่งอำเภอเลิงนกทาขึ้น วัดป่าสุนทราราม บ้านกุดแห่ จึงขึ้นกับท้องที่ ตำบลกุดเชียงหมี กิ่งอำเภอเลิงนกทา จังหวัดอุบลราชธานี ในขณะนั้น ต่อมากิ่งอำเภอเลิงนกทาได้ยกฐานะขึ้นเป็น อำเภอเลิงนกทา ในปี พ.ศ. 2490

ปี พ.ศ. 2490 วัดป่าสุนทราราม ได้รับพระราชทาน *วิสุงคามสีมา* เมื่อวันที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2490 โดยมีเขตวิสุคามสีมา กว้าง 50 เมตร ยาว 80 เมตร เป็นที่ประกอบสังฆกรรมของคณะสงฆ์ thumb|พระอุโบสถวัดป่าสุนทราราม บ้านกุดแห่ ตำบลกุดแห่ อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร

ปี พ.ศ. 2502 พระอาจารย์ดี ฉนฺโน ได้มอบให้ *พระอาจารย์สิงห์ทอง ปภากโร (ประมูลอรรถ)* ลูกศิษย์องค์สำคัญ เป็นเจ้าอาวาสแทน ซึ่งต่อมาก็คือ พระครูสุนทรศีลขันธ์ (สิงห์ทอง ปภากโร) เจ้าอาวาสวัดป่าสุนทราราม ซึ่งเป็นผู้มีศีลาจารวัตรอันงดงาม เคร่งครัดในพระธรรมวินัย รักษาระเบียบธุดงควัตรสายพระกัมมัฏฐาน รักษาข้อวัตรปฏิบัติสืบต่อมา

ส่วนท่าน พระอาจารย์ดี ฉนฺโน ได้เดินทางไปพำนักอยู่ที่วัดป่าแสนสำราญ และท่านได้ละสังขารในอิริยาบถท่านั่งสมาธิ พิงหมอนอิงใบใหญ่ มรณภาพด้วยอาการสงบ เมื่อวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2502 ณ วัดป่าแสนสำราญ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี สิริอายุ 66 ปี พรรษา 45 ทางราชการ คณะสงฆ์จังหวัดอุบลราชธานี และคณะศิษยานุศิษย์ ลงมติให้จัดพิธีฌาปนกิจในวันที่ 10 - 15 มีนาคม พ.ศ. 2503 เป็นเวลา 5 วัน 5 คืน

ปี พ.ศ. 2515 ทางราชการได้ยกฐานะอำเภอยโสธร ขึ้นเป็น จังหวัดยโสธร ซึงได้รวมอำเภอเลิงนกทาเข้าไปด้วย จึงทำให้ วัดป่าสุนทราราม บ้านกุดแห่ ไปขึ้นกับท้องที่ ตำบลกุดเชียงหมี อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร ในขณะนั้น

ปี พ.ศ. 2524 ทางราชการได้แยก *บ้านกุดแห่* ออกจากตำบลกุดเชียงหมี ตั้งตำบลขึ้นใหม่เป็น *ตำบลกุดแห่* จึงทำให้ วัดป่าสุนทราราม บ้านกุดแห่ ได้ขึ้นกับท้องที่ ตำบลกุดแห่ อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร ในปัจจุบัน

ปี พ.ศ. 2529 พระครูสุนทรศีลขันธ์ (สิงห์ทอง ปภากโร) เจ้าอาวาสในขณะนั้น ได้นำคณะศรัทธาญาติโยมสร้าง **พระอุโบสถ** วัดป่าสุนทราราม ลักษณะทรงไทย กว้าง 7 เมตร ยาว 23 เมตร โดยมีพระเดชพระคุณ *พระเทพสุธี* เจ้าอาวาสวัดศรีอุบลรัตนารามและเจ้าคณะภาค 10 ธรรมยุต เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ และคุณสนั่น ชุณหปราณ เป็นประธานฝ่ายฆราวาส 

ปี พ.ศ. 2556 เริ่มทำการก่อสร้าง ***เจดีย์ศรีสุนทรบวรมงคลกุศลไพบูลย์เพิ่มพูนบารมี*** เมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2556 โดยพระเดชพระคุณ พระครูสุนทรศีลขันธ์ (สิงห์ทอง ปภากโร) เป็นองค์ดำริและประธานการก่อสร้าง โดยมีคุณสุขสันต์ โพธิวัฒน์ พร้อมด้วยคณะศรัทธาญาติโยมและศิษยานุศิษย์ทั่วสารทิศ ร่วมบริจาคทรัพย์เพื่อใช้ในการก่อสร้างในครั้งนี้ ซึ่งทรงเจดีย์มีฐานกว้าง 26 เมตร สูง 39 เมตร แบ่งออกเป็น 4 ชั้น คือ ชั้นที่ 1 เป็นสถานที่ปฏิบัติธรรม ชั้นที่ 2 เป็นสถานที่ประดิษฐานรูปเหมือน พระครูสุนทรศีลขันธ์ (สิงห์ทอง ปภากโร) และอัฐบริขาร ชั้นที่ 3 เป็นสถานที่ประดิษฐานพระประธานและพระอรหันตธาตุ  และชั้นที่ 4 เป็นสถานที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ปี พ.ศ. 2559 ได้มีพิธีพุทธาภิเษกและฉลองสมโภช ***เจดีย์ศรีสุนทรบวรมงคลกุศลไพบูลย์เพิ่มพูนบารมี*** เมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559 ณ วัดป่าสุนทราราม บ้านกุดแห่ ตำบลกุดแห่ อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร

## ลำดับเจ้าอาวาส

นับตั้งก่อตั้งวัดป่าสุนทราราม สำนักวิปัสสนากรรมฐานแห่งนี้ มีเจ้าอาวาสดังรายนามต่อไปนี้

## อ้างอิง
*  
* 
* ภาพพระอุโบสถวัดป่าสุนทราราม : สุรพงษ์ วงษ์ไม่น้อย, 10 กุมภาพันธ์ 2559. https://www.facebook.com/pg/HlwngPuSinghThxngPPhakRoWadPaSuNthRaRamDoyMhatheph/photos/?tab=album&album_id=1094330987273709
* ภาพเจดีย์ศรีสุนทรบวรมงคลกุศลไพบูลย์เพิ่มพูนบารมี : สุรพงษ์ วงษ์ไม่น้อย, 10 กุมภาพันธ์ 2559. https://www.facebook.com/pg/HlwngPuSinghThxngPPhakRoWadPaSuNthRaRamDoyMhatheph/photos/?tab=album&album_id=1094330987273709
* ภาพเจดีย์ศรีสุนทรบวรมงคลกุศลไพบูลย์เพิ่มพูนบารมี : Arunwadee Hong-udon, 25 พฤศจิกายน 2560. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1934075006633473&set=a.595672133807107.1073741829.100000929771453&type=3&theater

ป่าสุนทราราม
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอเลิงนกทา