อำเภอชุมพวง

**ชุมพวง** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา เป็นแหล่งทอผ้าไหมลายสับปะรดที่สวยงาม

## ประวัติศาสตร์

* วันที่ 30  สิงหาคม  2500 แยกพื้นที่ตำบลประสุข ตำบลกระเบื้องนอก ตำบลขุย ตำบลสาหร่าย ตำบลดอนมัน และตำบลท่าลาด อำเภอพิมาย ไปตั้งเป็น **กิ่งอำเภอชุมพวง** ขึ้นกับอำเภอพิมาย
* วันที่ 1 ธันวาคม 2501 ตั้งตำบลช่องแมว แยกออกจากตำบลขุย ตั้งตำบลตลาดไทร แยกออกจากตำบลสาหร่าย และตั้งตำบลเมืองยาง  แยกออกจากตำบลกระเบื้องนอก
* วันที่ 11 ธันวาคม 2502 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอชุมพวง อำเภอพิมาย เป็น **อำเภอชุมพวง** 
* วันที่ 17 สิงหาคม 2507 จัดตั้งสุขาภิบาลชุมพวง ในท้องที่บางส่วนของตำบลประสุข (ในขณะนั้น)
* วันที่ 15 พฤษภาคม 2511 โอนพื้นที่หมู่ 1 (ในขณะนั้น) ของตำบลดอนมัน มาขึ้นกับตำบลประสุข และตั้งหมู่ 24 ของตำบลประสุข (ในขณะนั้น)
* วันที่ 25 ธันวาคม 2511 โอนพื้นที่ของตำบลดอนมัน อำเภอชุมพวง ไปขึ้นกับอำเภอประทาย
* วันที่ 1 กันยายน 2513 ตั้งตำบลชุมพวง แยกออกจากตำบลประสุข
* วันที่ 1 กันยายน 2521 ตั้งตำบลโนนรัง และตั้งตำบลบ้านยาง แยกออกจากตำบลช่องแมว
* วันที่ 1 เมษายน 2525 ตั้งตำบลละหานปลาค้าว แยกออกจากตำบลกระเบื้องนอก
* วันที่ 30 สิงหาคม 2526 จัดตั้งสุขาภิบาลหนองบัววง ในท้องที่บางส่วนตำบลขุย
* วันที่ 6 กันยายน 2528 ตั้งตำบลโนนอุดม แยกออกจากตำบลเมืองยาง
* วันที่ 1 สิงหาคม 2529 ตั้งตำบลหนองหลัก แยกออกมาจากตำบลชุมพวง
* วันที่ 6 กรกฎาคม 2530 ตั้งตำบลไพล แยกออกจากตำบลขุย
* วันที่ 1 กรกฎาคม 2533 ตั้งตำบลโนนตูม แยกออกจากตำบลสาหร่าย
* วันที่ 1 เมษายน 2538 แยกพื้นที่ตำบลเมืองยาง ตำบลกระเบื้องนอก ตำบลละหานปลาค้าว และตำบลโนนอุดม อำเภอชุมพวง ไปตั้งเป็น **กิ่งอำเภอเมืองยาง** ขึ้นกับอำเภอชุมพวง
* วันที่ 1 สิงหาคม 2538 ตั้งตำบลโนนยอ แยกออกจากตำบลขุย
* วันที่ 15 กรกฎาคม 2539 แยกพื้นที่ตำบลขุย ตำบลบ้านยาง ตำบลช่องแมว และตำบลไพล อำเภอชุมพวง ไปตั้งเป็น **กิ่งอำเภอลำทะเมนชัย** ขึ้นกับอำเภอชุมพวง พร้อมกับโอนสุขาภิบาลหนองบัววง ไปขึ้นกับกิ่งอำเภอลำทะเมนชัย อีกด้วย
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลชุมพวง และสุขาภิบาลหนองบัววง เป็นเทศบาลตำบลชุมพวง และเทศบาลตำบลหนองบัววง ตามลำดับ
* วันที่ 8 กันยายน 2550 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอเมืองยาง อำเภอชุมพวง เป็น **อำเภอเมืองยาง**  และกิ่งอำเภอลำทะเมนชัย อำเภอชุมพวง เป็น **อำเภอลำทะเมนชัย**

## ที่มาของชื่อ
อำเภอชุมพวง เดิมแยกออกมาจากอำเภอพิมาย ตั้งเป็นกิ่งอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2499 และตั้งเป็นอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2502 อำเภอชุมพวงมีป่าสงวนเรียกว่า “ป่าดงชุมพวง” แต่เนื่องจากมีผู้บุกรุกเข้ามาอยู่เป็นจำนวนมาก จึงมีการปฏิรูปเมื่อปี พ.ศ. 2515 พื้นที่อำเภอบางส่วนจึงอยู่ในเขตปฏิรูปที่ดิน และได้มีการแจกเอกสารสิทธิ์ที่ดินทำกินให้แก่เกษตรกรแล้ว

ตำบลชุมพวง แยกจากอำเภอพิมายเป็นกิ่งอำเภอชุมพวงเมื่อปี พ.ศ. 2499 และ ตั้งเป็นตำบลชุมพวงเมื่อปี พ.ศ. 2502 ตำบลชุมพวงมีต้น "พลวง" มากจึงเรียกว่า "ชุมพวง" และกลายมาเป็นชื่อตำบลในที่สุด ซึ่งตำบลชุมพวงมีลำน้ำมูลไหลผ่าน  นับว่าเป็นดินแดนที่มีความอุดมสมบูรณ์แห่งหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอชุมพวงตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอประทายและอำเภอเมืองยาง
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอลำทะเมนชัย
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอลำปลายมาศ (จังหวัดบุรีรัมย์) และอำเภอห้วยแถลง
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอพิมาย

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอชุมพวงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 9 ตำบล 133 หมู่บ้าน

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอชุมพวงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลตำบลชุมพวง]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลชุมพวง
* **องค์การบริหารส่วนตำบลชุมพวง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชุมพวง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลชุมพวง)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลประสุข** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลประสุขทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าลาด** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าลาดทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสาหร่าย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสาหร่ายทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลตลาดไทร** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตลาดไทรทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลโนนรัง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนรังทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองหลัก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหลักทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลโนนตูม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนตูมทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลโนนยอ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนยอทั้งตำบล

## สถานศึกษา
### โรงเรียนประถม
*โรงเรียนอนุบาลชุมพวงวิทยา
*โรงเรียนพิกุลทอง
*โรงเรียนหนองบัวรี(ราษฎร์อุทิศ)
*โรงเรียนประโดกสามัคคี
*โรงเรียนบ้านเมืองไผ่
*โรงเรียนบ้านยางวิทยา
*โรงเรียนวัดโชติการาม
*โรงเรียนบ้านหนองข่าวิทยานุสรณ์
*โรงเรียนบ้านดงบังสว่างวิทยา
*โรงเรียนบ้านหนองบัว
*โรงเรียนบ้านตลาดไทร
*โรงเรียนบ้านหนองสองห้อง
*โรงเรียนอาสนาราม “เปล่งอุปถัมภ์”
*โรงเรียนอนุบาลอนันตะ

### โรงเรียนมัธยม
*โรงเรียนชุมพวงศึกษา
*โรงเรียนสาหร่ายวิทยาคม
*โรงเรียนตลาดไทรพิทยาคม
*โรงเรียนท่าลาด (เปิดสอน อนุบาล - มัธยมศึกษาตอนปลาย)

### สถาบันอาชีวศึกษา
*วิทยาลัยการอาชีพชุมพวง

## อ้างอิง

ชุมพวง