จังหวัดสุโขทัย

**สุโขทัย** เป็นจังหวัดหนึ่งของประเทศไทย ตั้งอยู่ในภาคกลางตอนบน หรือบางที่จัดเป็นภาคเหนือตอนล่าง มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดแพร่ อุตรดิตถ์ พิษณุโลก กำแพงเพชร ตาก และลำปาง (เรียงตามเข็มนาฬิกาจากด้านเหนือ) มีแม่น้ำสายสำคัญไหลผ่านคือแม่น้ำยม เป็นที่ตั้งอาณาจักรของชนชาติไทยเมื่อกว่า 700 ปีที่ผ่านมา คำว่า "สุโขทัย" มาจากคำสองคำคือ "สุข+อุทัย" มีความหมายว่า "รุ่งอรุณแห่งความสุข "

## ประวัติศาสตร์
### สมัยสุโขทัยถึงรัตนโกสินทร์ตอนต้น

ในพื้นที่ของจังหวัดสุโขทัยปัจจุบัน ในอดีตเป็นที่ตั้งของรัฐหนึ่งที่ตั้งอยู่บนที่ราบลุ่มแม่น้ำยม สถาปนาขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 18 ในฐานะสถานีการค้าของรัฐละโว้ ต่อมาเมื่อจักรวรรดิขแมร์และอาณาจักรพุกามเสื่อมอำนาจ ทำให้เกิดรัฐใหม่ขึ้นเป็นจำนวนมากในเวลาไล่เลี่ยกัน ราว พ.ศ. 1782 พ่อขุนบางกลางหาวและพ่อขุนผาเมืองได้ร่วมกันกระทำการยึดอำนาจจากขอมสบาดโขลญลำพงเป็นผลสำเร็จ และได้สถาปนาเอกราชให้รัฐสุโขทัยเป็นอาณาจักรสุโขทัย โดยพ่อขุนบางกลางหาวราชาภิเษกขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์สุโขทัยพระองค์แรกของอาณาจักรสุโขทัย ในรัชกาลต่อมา พ่อขุนรามคำแหงมหาราชเสด็จพระราชสมภพเมื่อ พ.ศ. 1782 เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 3 ของพ่อขุนศรีอินทราทิตย์กับนางเสือง โดยพระองค์มีพระเชษฐา 2 พระองค์และพระขนิษฐา 2 พระองค์ พระเชษฐาพระองค์แรกสิ้นพระชนม์ตั้งแต่พ่อขุนรามคำแหงยังทรงพระเยาว์ พระเชษฐาพระองค์ที่สองทรงพระนามตามศิลาจารึกว่า "พระยาบานเมือง" ซึ่งได้เสวยราชสมบัติต่อจากพระบรมชนกนาถ และเมื่อพ่อขุนบานเมืองได้เสด็จสวรรคตแล้ว พ่อขุนรามคำแหงจึงเสวยราชสมบัติต่อมา พ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงประดิษฐ์ลายสือไทยหรือตัวหนังสือไทยขึ้นเมื่อมหาศักราช ๑๒๐๕
    ศิลาจารึกหลักที่ 1 ของพ่อขุนรามคำแหงมหาราช มีข้อความปรากฎว่า “เมื่อก่อนลานสืไทนี๋บ่มี ๑๒๐๕ สก ปีมแมพ่ขุนรามคํแหงหาใคร่ใจในใจแล่ใศ่ลายสืไทนี๋ สายสืไทนี๋ จี่งมีเพื่อขุนผู๋น๋นนใศ่ไว๋” หา แปลว่า ด้วยตนเอง (ไทยขาวยังใช้อยู่) ใคร่ในใจ แปลว่า คำนึงในใจ (จากพจนานุกรมไทยอาหม) ข้อความที่อ้างถึงแสดงว่าพ่อขุนรามคำแหงมหาราช ทรงประดิษฐ์ตัวหนังสือไทยแบบที่จารึกไว้ในศิลาจารึกหลักที่ ๑   ขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๑๘๒๖ ในจารึกในที่นี้เป็นภาษาในการจารึกเพื่อปริวรรตขึ้นมาใช้ในทางด้านการจารึก แต่เราไม่สามารถทราบถึง การพูดการจา หรือสำเนียงในสมัยสุโขทัยได้เลยว่าเขาพูดจากันอย่างไร มีเพียงข้อสันนิษฐานของทาง ศูนย์มามนุษยวิทยาสิรินเจได้ปริวรรตอักษรไทยในช่วงพุทธศตวรรษที่ 19 - 20 
ซึ่งช่วงต้นนั้นตรงกับสมัยของพ่อขุนรามคำแหงมหาราชนั้นเอง หลังจากประสบปัญหาทั้งจากปัญหาภายนอกและภายในและการแทรกแซงจากอยุธยา         ต่อมาอาณาจักรสุโขทัยถูกรวมเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรอยุธยาไปในที่สุด

ในสมัยของสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ สุโขทัยถูกกำหนดให้เป็นหัวเมืองชั้นนอก หรือเมืองพระยามหานคร มีการกำหนดเป็นเมืองเอก โท หรือตรี ตามลำดับความสำคัญ ภายหลังการเสียกรุงครั้งที่หนึ่งและหลังประกาศอิสรภาพ และหลังจากชนะศึกที่แม่น้ำสะโตงแล้ว พระนเรศวรโปรดให้เทครัวหัวเมืองเหนือทั้งปวง (เมืองพระพิษณุโลกสองแคว เมืองสุโขทัย เมืองพิชัย เมืองสวรรคโลก เมืองกำแพงเพชร เมืองพิจิตร และเมืองพระบาง) ลงมาไว้ที่อยุธยาเพื่อเตรียมรับศึกใหญ่ พิษณุโลกและหัวเมืองเหนือทั้งหมดจึงกลายเป็นเมืองร้าง หลังจากเทครัวไปเมืองใต้ ผ่านไป 8 ปี พิษณุโลกได้ถูกฟื้นฟูอีกครั้ง แต่ถือเป็นเมืองเอกในราชอาณาจักร มิใช่ราชธานีฝ่ายเหนือ และเปลี่ยนสุโขทัยจากหัวเมืองชั้นนอก เป็นหัวเมืองชั้นโท คือเมืองพระยามหานครที่มีความสำคัญรองลงมา มีอยู่ 6 หัวเมือง ทางเหนือมีสวรรคโลก สุโขทัย กำแพงเพชร และเพชรบูรณ์ เพื่อรวมอำนาจเข้าสู่ส่วนกลาง สุโขทัยยังคงมีฐานะเป็นหัวเมืองชั้นโทจนถึงต้นสมัยรัตนโกสินทร์

### ยุคมณฑลเทศาภิบาลถึงปัจจุบัน
thumb|left|150px|แผนที่อาณาเขตของสองจังหวัด พ.ศ. 2460 (1. จังหวัดสวรรคโลก 2. จังหวัดศุโขทัย)

จนกระทั่งยุครัชกาลของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ใน พ.ศ. 2437 ทรงยกเลิกระบบกินเมืองและระบบหัวเมืองแบบเก่า และกำหนดให้ใช้ระบบมณฑลเทศาภิบาล โดยจัดการปกครองส่วนภูมิภาคขึ้นกับกระทรวงมหาดไทย เป็นมณฑล เมือง อำเภอ หมู่บ้าน ทำให้บริเวณที่เป็นจังหวัดสุโขทัยในปัจจุบัน มีการจัดตั้งเมืองในระบบมณฑลเทศาภิบาลอยู่ด้วยกัน 2 แห่ง ภายใต้การปกครองของมณฑลพิษณุโลก ได้แก่ **เมืองสวรรคโลก** ซึ่งครอบคลุมส่วนเหนือของจังหวัดสุโขทัยในปัจจุบัน และ **เมืองศุโขทัย** (ตามการสะกดเดิม) ซึ่งครอบคลุมส่วนใต้

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว หลัง พ.ศ. 2459 คำว่า "จังหวัด" ได้กลายเป็นคำที่เรียกหน่วยการปกครองระดับต่ำกว่ามณฑลแทนคำว่า "เมือง" เพื่อแยกความกำกวมจากคำว่าเมืองที่ใช้เรียกที่ตั้งศูนย์กลางการปกครองของจังหวัด (อำเภอเมือง) ทำให้เมืองศุโขทัยและเมืองสวรรคโลกเปลี่ยนชื่อเรียกเป็น **จังหวัดศุโขทัย** และ **จังหวัดสวรรคโลก** ตามลำดับ

ณ วันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2460 จังหวัดศุโขทัยแบ่งออกเป็น 3 อำเภอ 1 กิ่ง ตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ได้แก่
* อำเภอเมือง เปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอธานี
* อำเภอศรีสำโรง เปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอคลองตาล
* อำเภอกงไกรลาศ เปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอบ้านไกร
* กิ่งบ้านด่าน เปลี่ยนชื่อเป็น กิ่งลานหอย

ส่วนจังหวัดสวรรคโลกแบ่งออกเป็น 2 อำเภอ ได้แก่
* อำเภอเมือง เปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอวังไม้ขอน
* อำเภอด้ง เปลี่ยนชื่อ อำเภอหาดเสี้ยว

ในวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2474 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการยุบเลิกบางมณฑลและบางจังหวัด โดยยุบเลิกจังหวัดสุโขทัยและรวมท้องที่อำเภอสุโขทัยธานี อำเภอบ้านไกร อำเภอคลองตาล กิ่งอำเภอลานหอย กิ่งอำเภอโตนด เข้าไว้ในการปกครองของจังหวัดสวรรคโลก

ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง เมื่อมีการตรา*พระราชบัญญัติการบริหารราชการส่วนภูมิภาค พุทธศักราช 2476* ขึ้น ทำให้มณฑลทั้งหมดถูกล้มเลิกไป จังหวัดจึงกลายเป็นเขตการปกครองระดับสูงที่สุดของประเทศไทย

ในวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2482 มีการย้ายศาลากลางจังหวัดสวรรคโลกมาตั้งอยู่ในท้องที่อำเภอสุโขทัยธานี และเปลี่ยนแปลงชื่อจังหวัดสวรรคโลกเป็น **จังหวัดสุโขทัย** รวมทั้งเปลี่ยนชื่ออำเภอสุโขทัยธานี เป็นอำเภอเมืองสุโขทัย และอำเภอเมืองสวรรคโลก เป็นอำเภอสวรรคโลก

## ภูมิศาสตร์
ตามการแบ่งจังหวัดเป็นภาคโดยคณะกรรมการภูมิศาสตร์แห่งชาติและราชบัณฑิตยสภา จังหวัดสุโขทัยตั้งอยู่ในภาคกลาง บริเวณตอนบนของภาค หากแบ่งเขตตามการพยากรณ์อากาศและเศรษฐกิจ สังคม จะจัดอยู่ในภาคเหนือตอนล่าง ห่างจากกรุงเทพมหานครตามระยะทางหลวงแผ่นดินประมาณ 440 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอวังชิ้น อำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ อำเภอลับแล และอำเภอตรอน จังหวัดอุตรดิตถ์
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก และอำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอพรานกระต่าย อำเภอลานกระบือ  จังหวัดกำแพงเพชร และอำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอเมืองตาก อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก และอำเภอเถิน จังหวัดลำปาง

### ภูมิประเทศ
พื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดสุโขทัยจะเป็นที่ราบลุ่ม ทางตอนเหนือและตอนใต้ของจังหวัดมีลักษณะเป็นที่ราบสูง มีเขาหลวงเป็นภูเขาที่มีความสูงที่สุด วัดจากระดับน้ำทะเลมีความสูงประมาณ 1,200 เมตร โดยมีแนวภูเขายาวเป็นพืดทางด้านทิศตะวันตก ส่วนพื้นที่ตอนกลางของจังหวัดจะเป็นที่ราบ มีแม่น้ำยมไหลผ่านจากทิศเหนือจรดทิศใต้ ผ่านอำเภอศรีสัชนาลัย อำเภอสวรรคโลก อำเภอศรีสำโรง อำเภอเมืองสุโขทัย และอำเภอกงไกรลาศ ช่วงที่ไหลผ่านจังหวัดสุโขทัยยาวประมาณ 170 กิโลเมตร

### ภูมิอากาศ
จังหวัดสุโขทัยตั้งอยู่ทางภาคเหนือตอนล่าง ซึ่งลึกเข้ามาในแผ่นดิน จึงมีอุณหภูมิค่อนข้างสูง เกือบตลอดปี อุณหภูมิเฉลี่ยทั้งปี 27.9 องศาเซลเซียส ในฤดูร้อนอากาศร้อนอบอ้าว อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย 33.8 องศาเซลเซียส โดยมีอากาศร้อนที่สุดอยู่ในเดือนเมษายน ซึ่งเคยตรวจอุณหภูมิสูงที่สุดได้ 44.5 องศาเซลเซียส เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2559 ส่วนในฤดูหนาวอากาศมีอากาศหนาวเย็นโดยทั่วไป อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย 23.0 องศาเซลเซียส โดยมีอากาศหนาวที่สุดอยู่ในเดือนมกราคม ซึ่งเคยตรวจอุณหภูมิต่ำที่สุดได้ 5.5 องศาเซลเซียส เมื่อวันที่ 4 มกราคม 2517

## สัญลักษณ์ประจำจังหวัด
* **[[ตราประจำจังหวัดของไทย|ตราประจำจังหวัด]]**: รูปพ่อขุนรามคำแหงมหาราชประทับบนพระแท่นมนังคศิลาอาสน์
* **[[รายชื่อธงประจำจังหวัดของไทย|ธงประจำจังหวัด]]**: ธงพื้นสีแดง-เหลือง-เขียว แบ่งตามแนวนอน แถบสีเหลืองนั้นกว้างเป็น 2 เท่าของแถบสีแดงและสีเขียว ที่มุมธงด้านคันธงมีตราประจำจังหวัดเป็นรูปพ่อขุนรามคำแหงมหาราชประทับบนพระแท่นมนังคศิลาอาสน์
* **[[คำขวัญประจำจังหวัด]]**: มรดกโลกล้ำเลิศ กำเนิดลายสือไทย เล่นไฟลอยกระทง ดำรงพุทธศาสนา งามตาผ้าตีนจก สังคโลกทองโบราณ สักการแม่ย่าพ่อขุน รุ่งอรุณแห่งความสุข
* **ต้นไม้ประจำจังหวัด**: ตาล (*Borassus flabellifer*)
* **ดอกไม้ประจำจังหวัด**: ดอกบัวหลวง (*Nelumbo nucifera*)


ไฟล์:Flag of Sukhothai Province.svg|ธงประจำจังหวัดสุโขทัย
ไฟล์:Seal of Sukhothai Province.svg|ตราประจำจังหวัดสุโขทัย
ไฟล์:Asian_palmyra_%28Borassus_flabellifer%29.JPG|ต้นตาล ต้นไม้ประจำจังหวัดสุโขทัย
ไฟล์:Sacred_lotus_Nelumbo_nucifera.jpg|ดอกบัวหลวง ดอกไม้ประจำจังหวัดสุโขทัย
ไฟล์:Prov-scout-Sukhothai.png|ตราผ้าผูกคอลูกเสือประจำจังหวัดสุโขทัย


## การเมืองการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
การปกครองของสุโขทัยแบ่งออกเป็น 9 อำเภอ, 86 ตำบล, 843 หมู่บ้าน
300px|thumbnail|right|แผนที่อำเภอในจังหวัดสุโขทัย

#### ทำเนียบเจ้าเมืองและผู้ว่าราชการจังหวัดสุโขทัย

### รายชื่อนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่บริหารทั้งพื้นที่ของจังหวัดสุโขทัย คือ องค์การบริหารส่วนจังหวัดสุโขทัย และมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นระดับพื้นฐาน 90 แห่ง ประกอบด้วย เทศบาลเมือง 4 แห่ง ได้แก่ เทศบาลเมืองกลางดง เทศบาลเมืองศรีสัชนาลัย เทศบาลเมืองสวรรคโลก และเทศบาลเมืองสุโขทัยธานี, เทศบาลตำบล 16 แห่ง และองค์การบริหารส่วนตำบล 69 แห่ง

## การขนส่ง
### ทางถนน
จังหวัดสุโขทัยมีระยะห่างจากกรุงเทพมหานครอยู่ประมาณ 427 กม. มีทางหลวงสายสำคัญที่ตัดผ่าน ได้แก่ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 ซึ่งเป็นถนนสายเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก เชื่อมต่อกับจังหวัดตากและจังหวัดพิษณุโลก, ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101 เชื่อมต่อกับจังหวัดกำแพงเพชรและจังหวัดแพร่, และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 102 เชื่อมต่อกับจังหวัดอุตรดิตถ์ สามารถเดินทางได้ด้วย รถส่วนตัวและรถสาธารณะ เช่น รถทัวร์ รถประจำทาง รถตู้ สามารถขึ้นได้ที่ สถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดสุโขทัย และจุดจอดรับทั่วจังหวัดในแต่ละอำเภอ

### ทางราง
thumb|สถานีรถไฟสวรรคโลก

ในสุโขทัย มีสถานีรถไฟ 2 แห่ง ได้แก่ สถานีรถไฟสวรรคโลก อำเภอสวรรคโลก และสถานีรถไฟคลองมะพลับ อำเภอศรีนคร โดยเป็นทางรถไฟสายรองที่แยกออกจากเส้นทางรถไฟสายเหนือจาก สถานีชุมทางบ้านดารา ปัจจุบันมีเพียงขบวนเดียวที่เข้าออกเส้นทางสายนี้ คือ ขบวนรถท้องถิ่นที่ 405/406 ศิลาอาสน์-สวรรคโลก-ศิลาอาสน์ 

โดยคาดว่าในอนาคตจะมีรถไฟความเร็วสูงสายเหนือตัดผ่านจังหวัดสุโขทัย โดยมีสถานี 2 แห่งที่ตั้งในจังหวัด ได้แก่ สถานีรถไฟความเร็วสูงสุโขทัย และสถานีรถไฟความเร็วสูงศรีสัชนาลัย

### ทางอากาศ
มี **ท่าอากาศยานสุโขทัย** หรือ สนามบินสุโขทัย ตั้งอยู่ในเขต 3 ตำบล คือ ต.ท่าทอง ต.คลองกระจง และ ต.ย่านยาว อ.สวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย ให้บริการโดย บางกอกแอร์เวย์ส ของ บริษัท การบินกรุงเทพ จำกัด โดยมีเส้นทางคือ กรุงเทพ/สุวรรณภูมิ-สุโขทัย 4 เที่ยวทุกวัน 

### ระยะทางจาก[[อำเภอเมืองสุโขทัย|ตัวเมือง]]ไปยังอำเภอต่างๆ
* อำเภอศรีสำโรง 19 กิโลเมตร
* อำเภอคีรีมาศ 22 กิโลเมตร
* อำเภอกงไกรลาศ 22 กิโลเมตร
* อำเภอบ้านด่านลานหอย 31 กิโลเมตร
* อำเภอสวรรคโลก 39 กิโลเมตร
* อำเภอศรีนคร 49 กิโลเมตร
* อำเภอทุ่งเสลี่ยม 65 กิโลเมตร
* อำเภอศรีสัชนาลัย 66 กิโลเมตร

## การศึกษา
*ดูบทความหลักที่:[[รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดสุโขทัย]]*

สถานศึกษาในจังหวัดสุโขทัยมีทั้งหมด 371 แห่ง แบ่งได้ดังนี้

**สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา สุโขทัย แบ่งเป็นสองเขต ดูบทความหลักที่:[[รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดสุโขทัย]]**

### โรงเรียนมัธยมประจำอำเภอ
เมืองสุโขทัย :      โรงเรียนสุโขทัยวิทยาคม **(โรงเรียนประจำจังหวัดสุโขทัย),** โรงเรียนอุดมดรุณี **(โรงเรียนประจำจังหวัดสุโขทัย (หญิง))**

บ้านด่านลานหอย : โรงเรียนบ้านด่านล่านหอยวิทยา

ศรีสำโรง :            โรงเรียนศรีสำโรงชนูปถัมภ์

คีรีมาศ :               โรงเรียนคีรีมาศพิทยาคม

สวรรคโลก :          โรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา **(โรงเรียนประจำจังหวัดสุโขทัย)**

กงไกรลาศ :          โรงเรียนกงไกรลาศวิทยา

ศรีนคร :               โรงเรียนศรีนคร

ศรีสัชนาลัย :         โรงเรียนเมืองเชลียงวิทยา                      

ทุ่งเสลี่ยม :           โรงเรียนทุ่งเสลี่ยมชนูปถัมภ์

### ระดับอุดมศึกษา

* มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ วิทยาเขตสุโขทัย
* มหาวิทยาลัยรามคำแหง วิทยาเขตสุโขทัย
* ศูนย์วิทยพัฒนา มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช จังหวัดสุโขทัย

## สาธารณสุข
จังหวัดสุโขทัยมีโรงพยาบาลอยู่กระจายทั่วจังหวัด โดยมีโรงพยาบาลประจำจังหวัดทั่วไปหรือโรงพยาบาลประจำอำเภอขนาดใหญ่ อยู่สองแห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลสุโขทัย (โรงพยาบาลประจำจังหวัด) และโรงพยาบาลศรีสังวรสุโขทัย (โรงพยาบาลประจำอำเภอขนาดใหญ่) และโรงพยาบาลขนาดอื่น ๆ อีก 130 แห่ง

### โรงพยาบาลประจำอำเภอ
* โรงพยาบาลกงไกรลาส
* โรงพยาบาลคีรีมาศ
* โรงพยาบาลบ้านด่านลานหอย
* โรงพยาบาลศรีนคร
* โรงพยาบาลศรีสัชนาลัย
* โรงพยาบาลสวรรคโลก
* โรงพยาบาลทุ่งเสลี่ยม

### โรงพยาบาลเอกชน
* โรงพยาบาลพัฒนเวชสุโขทัย
* โรงพยาบาลรวมแพทย์ สุโขทัย
* สถานพยาบาลหมออาคม

## เศรษฐกิจ
จังหวัดสุโขทัยเป็นจังหวัดขนาดกลาง มีประชากรอยู่ทั้งหมด 585,352 คน เป็นลำดับที่ 43 ของประเทศไทย ความหนาแน่น 88.74 คนต่อตารางกิโลเมตร มีจำนวนแรงงานทั้งสิ้น 336,555 คน มีผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัดทั้งหมด 47,000 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 0.3 ของประเทศไทย ผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัดต่อหัว 77,681 บาทต่อปี หรือ 6,473 บาทต่อเดือน

โครงสร้างเศรษฐกิจของจังหวัดสุโขทัยแบ่งเป็นภาคบริการ 53%, ภาคเกษตร 35% และภาคอุตสาหกรรม 12% ปัจจัยขับเคลื่อนเศรษฐกิจที่สำคัญได้แก่ สินค้าเกษตรพืชเศรษฐกิจ การท่องเที่ยว การบริการ และการใช้จ่ายภาครัฐ โดยมีการลงทุนจากภาครัฐประมาณ 3,253 ล้านบาทต่อปี

## การท่องเที่ยว
จังหวัดสุโขทัยมีนักท่องเที่ยวทั้งในและต่างประเทศรวมทั้งสิ้น 926,877 คน แบ่งเป็นจากในประเทศ 850,448 คน และจากต่างประเทศ 76,429 คน โดยทำรายได้จากผู้เยี่ยมเยือนทั้งหมด 2,047 ล้านบาท ส่วนมากมีจุดหมายปลายทางที่ อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย และอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย

### งานเทศกาลและประเพณีในจังหวัดสุโขทัย

#### [[วันลอยกระทง|งานลอยกระทงเผาเทียนเล่นไฟ]]
จะจัดขึ้นช่วงปลายเดือนตุลาคม ถึง เดือนพฤศจิกายนของทุกๆปี ณ อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย อ.เมืองสุโขทัย โดยจะมีกิจกรรมการจัดตลาดปสาน, การประกวดนางนพมาศ, การแสดงนาฏศิลป์ไทย, ลอยกระทง และยังมีการแสดงพลุ ตะไล ไฟพะเนียง ของทุกวันตลอดการจัดงาน

#### งานประเพณีแห่น้ำขึ้นโฮง
จัดขึ้นในวันที่ 18-19เมษายนของทุกปี ณ บริเวณลานอนุสาวรีย์เจ้าพ่อ เมืองด้ง ต.บ้านตึก อ.ศรีสัชนาลัย การจัดงานจัดขึ้นเพื่อเป็นการยกย่องเชิดชู “หมื่นนคร” หรือ “เจ้าพ่อเมืองด้ง” ผู้สร้างเมืองด้ง

#### งานหมากม่วงหมากปรางและงานของดีศรีสวรรคโลก
จัดขึ้นระหว่าง เดือนมีนาคม ถึง เดือนเมษายน ณ บริเวณหน้าที่ว่าการอำเภอสวรรคโลก อ.สวรรคโลก เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตร และเพิ่มช่องทางการจำหน่ายผลผลิตทางการเกษตรโดยเฉพาะมะม่วง มะปราง ซึ่งเป็นผลไม้ที่มีชื่อเสียงและมีผลผลิตเป็นจำนวนมากของอำเภอสวรรคโลก

#### [[สงกรานต์|งานประเพณีสงกรานต์]]และเทศกาลอาหารเมืองสวรรคโลก
จัดขึ้นทุกวันที่ 11-15 เมษายน ของทุกปี ไหว้พระ 3 ฤทธิ์ จัดขึ้นเพื่ออนุรักษ์และส่งเสริมประเพณีอันดีงามให้แก่ประชาชน ส่งเสริมอาชีพสร้างรายได้ให้แก่ประชาชนในท้องถิ่น และส่งเสริมการท่องเที่ยวเมืองสวรรคโลก ณ สวนสุขภาพเฉลิมพระเกียรติ 84 พรรษา ตรงข้ามที่ว่าการอำเภอสวรรคโลก 

#### งานวันพิชิตยอดเขาหลวง
เป็นงานประจำปีที่จังหวัดสุโขทัยจัดให้นักท่องเที่ยวและประชาชนทั่วไป ได้เดินทางขึ้นสู่ยอดเขาหลวงในอุทยานแห่งชาติรามคำแหง อำเภอคีรีมาศ

#### งานสักการะพระแม่ย่า
เป็นงานจัดขึ้นในช่วงเดือนกุมภาพันธ์-มีนาคม มีมัจฉากาชาด เดินแบบแฟชั่นการกุศล ร่วมสักการะพระแม่ย่า และมีมหรสพและอาหารชื่อดังทั่วประเทศ

#### งานวันพ่อขุนรามคำแหงมหาราช
จัดขึ้นในช่วง 17-19 มกราคม ของทุกปีที่ อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย มีการแสดงแสงสีเสียง ประกวดลูกหลานพ่อขุน ตลาดโบราณ 

#### งานแห่ช้างบวชนาคไทยพวน หาดเสี้ยว
จัดขึ้นในวันที่ 7 เมษายน ของทุกปี ที่วัดหาดเสี้ยว ต.หาดเสี้ยว อ.ศรีสัชนาลัย ภายในงานมีแห่ช้างข้ามลำน้ำยม มีบรรพชาอุปสมบท และการแสดงพื้นบ้าน

## ผู้มีชื่อเสียงที่เกิดในจังหวัดสุโขทัย

### วงการบันเทิง
* ชินกร ไกรลาศ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง เพลงลูกทุ่ง พ.ศ.2541)
* ประทีป สุขโสภา (ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง เพลงพื้นบ้าน พ.ศ.2563)
* พงษ์ศักดิ์ พงษ์สุวรรณ (เท่ง เถิดเทิง) นักร้อง นักแสดงตลก 1 ใน สมาชิกแก๊งสามช่า
* บุญญาวัลย์ พงษ์สุวรรณ (ส้มเช้ง สามช่า) นักแสดงตลก อินฟลูเอนเซอร์
* พวง แก้วประเสริฐ (น้าพวง เชิญยิ้ม) นักแสดงตลก และ 1 ในสมาชิกจำอวดหน้าม่าน (เพลงฉ่อย) 
* อติรุจ กิตติพัฒนะ (แคน) พิธิกรและผู้ประกาศข่าวช่อง 3 เอชดี 
* ดรุณี สุทธิพิทักษ์ (เป็กกี้ ศรีธัญญา) พิธีกร นักร้อง นักแสดง
* สุภิสรา ศรีสุจินต์ (แก้ม ภิสรา) อดีตแชมป์ 103 สมัย รายการ ไมค์หมดหนี้ เสี่ยงโชค นักแสดง และ ศิลปินสังกัด แบมบูบีท 

### วงการการเมือง

* สมศักดิ์ เทพสุทิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
* พรรณสิริ กุลนาถศิริ อดีตสมาชิกผู้แทนราษฏร พรรคเพื่อไทย 
* ณัคนางค์ กุลนาถศิริ สมาชิกผู้แทนราษฏร พรรคเพื่อไทย  เขต1

* กัญญาวีร์ ทองสงค์ อดีตผู้สมัครสมาชิกผู้แทนราษฏร พรรคประชาชน เขต1
* นาตยา กรุณามิตร อดีตผู้สมัครสมาชิกผู้แทนราษฏร พรรคประชาชน เขต 4
* ชูศักดิ์ คีรีมาศทอง สมาชิกผู้แทนราษฏร พรรคเพื่อไทย เขต2
* ณรัฐพงศ์ พรหมมี อดีตผู้สมัครสมาชิกผู้แทนราษฏร พรรคประชาชน เขต2
* วศินภัทร์ กิตตินันท์พาณิช อดีตผู้สมัครสมาชิกผู้แทนราษฏร พรรคกล้าธรรม เขต 2
* ประภาพร ทองปากน้ำ สมาชิกผู้แทนราษฏร พรรคเพื่อไทย เขต3
* นราธิป ภูมิถาวร อดีตผู้สมัครสมาชิกผู้แทนราษฏร พรรคประชาชน เขต3
* สมเจตน์ ลิมปะพันธุ์ สมาชิกผู้แทนราษฏร พรรคภูมิใจไทย เขต4
* จักรวาล ชัยวิรัตน์นุกุล อดีตสมาชิกผู้แทนราษฏร พรรคเพื่อไทย  เขต4
* นวพันธ์ เอื้อคณิต อดีตผู้สมัครสมาชิกผู้แทนราษฏร พรรคกล้าธรรม  เขต4
* นาตยา กรุณามิตร อดีตผู้สมัครสมาชิกผู้แทนราษฏร พรรคประชาชน เขต 4
* ประภาภรณ์ เชยวัดเกาะ อดีตผู้สมัครสมาชิกผู้แทนราษฏร พรรคประชาธิปัตย์ เขต1

### วงการกีฬา

* พันตำรวจโท วิจารณ์ พลฤทธิ์ อดีตนักกีฬามวยสากลสมัครเล่น โอลิมปิกฤดูร้อน ซิดนีย์ 2000

### พระภิกษุสงฆ์/สามเณร

* หลวงพ่อห้อม อมโร อดีตเจ้าอาวาสวัดคูหาสุวรรณ
* สามเณร กวีพัฒน์ ช่างทำ (สามเณรสกาย) อดีตสามเณรปลูกปัญญาธรรมปี ๑๐

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดสุโขทัย
* รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดสุโขทัย
* รายชื่อวัดในจังหวัดสุโขทัย 
* สถานีรถไฟสวรรคโลก

## แหล่งข้อมูลอื่น

* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของจังหวัด 
* ประวัติจังหวัดสุโขทัย 
* เว็บไซต์จังหวัดสุโขทัย