สมาพันธรัฐเยอรมันเหนือ

**สมาพันธรัฐเยอรมันเหนือ** () คือชื่อของรัฐชาติเยอรมันซึ่งดำรงอยู่ระหว่าง กรกฎาคม ค.ศ. 1867 ถึง ธันวาคม ค.ศ. 1871 สมาพันธรัฐเยอรมันเหนือสิ้นสุดลงเมื่อมีการสถาปนารัฐธรรมนูญขึ้นใหม่ และตามรัฐธรรมนูญฉบับนั้นได้เปลี่ยนชื่อประเทศเป็น "จักรวรรดิเยอรมัน"
หลังจากรัฐชาติของชาวเยอรมันได้แตกเป็นเสี่ยงๆในสมัยสงครามนโปเลียน เมื่อสงครามนโปเลียนสิ้นสุดก็มีการสถาปนาสมาพันธรัฐเยอรมันขึ้นในปี ค.ศ. 1815 ซึ่งมีจักรพรรดิออสเตรียเป็นองค์ประธาน ในการนี้ ราชอาณาจักรปรัสเซียและจักรวรรดิออสเตรียได้ร่วมมือกันในการใช้สมาพันธรัฐเยอรมันเป็นเครื่องมือเพื่อรวมความเป็นรัฐชาติและความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของชาวเยอรมันอีกครั้ง ต่อมาในค.ศ. 1849 สมัชชาแห่งชาติในนครแฟรงเฟิร์ตได้มีมติให้กษัตริย์ปรัสเซียดำรงตำแหน่งเป็นจักรพรรดิของชาติเยอรมันส่วนน้อย (เยอรมันที่ไม่รวมออสเตรีย) แต่กษัตริย์ปรัสเซียทรงปฏิเสธและพยายามรวมชาติเยอรมันผ่านทางสหภาพแอร์ฟวร์ทแทน อย่างไรก็ตาม การประชุมสหภาพแอร์ฟวร์ทที่จัดขึ้นในปี ค.ศ. 1850 นั้น มีเพียงรัฐเยอรมันตอนเหนือที่เข้าร่วมประชุมเท่านั้น ออสเตรียและรัฐเยอรมันตอนใต้ต่างกดดันให้ปรัสเซียล้มเลิกสหภาพแอร์ฟวร์ท ความขัดแย้งระหว่างปรัสเซียและออสเตรียจึงเริ่มขึ้น

ความขัดแย้งระหว่างสองชาตินำไปสู่สงครามออสเตรีย-ปรัสเซีย สงครามจบลงด้วยชัยชนะของปรัสเซีย ออสเตรียสูญเสียอิทธิพลเหนือรัฐเยอรมันตอนใต้ทั้งหมดและจำยอมยุบสมาพันธรัฐเยอรมันในวันที่  23 สิงหาคม ค.ศ. 1866 และนำไปสู่การสถาปนา "สมาพันธรัฐเยอรมันเหนือ" ที่มีกษัตริย์แห่งปรัสเซียเป็นองค์ประธาน 

## ภูมิหลัง
ในช่วงปี ค.ศ. 1815–1833 ออสเตรียและปรัสเซียทำงานร่วมกันและใช้สมาพันธรัฐเยอรมันเป็นเครื่องมือในการปราบปรามความอุดมการณ์ทางเสรีนิยมในประชากรชาวเยอรมัน

### Zollverein
ก้าวสำคัญก้าวแรกสู่แนวคิดการรวมชาติเยอรมันส่วนน้อย คือ Zollverein สหภาพศุลกากรที่ก่อตั้งโดยสนธิสัญญาปี 1833 โดยปรัสเซียเป็นตัวขับเคลื่อนหลักเบื้องหลังสหภาพ แม้ว่าจะมีการเปิดตัวอย่างเป็นทางการในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1833 แต่ต้นกำเนิดอาจสืบย้อนไปถึงสหภาพแรงงานเก่าแก่ต่างๆ ในรัฐต่างๆ ของเยอรมนี ซึ่งก่อตั้งขึ้นตั้งแต่ปี ค.ศ. 1818 Zollverein ไม่ได้อยู่ใต้บังคับของสมาพันธรัฐเยอรมันที่นำโดยออสเตรียและจักรวรรดิออสเตรียเองถูกกีดกันเนื่องจากนโยบายการค้าแบบกีดกันสูงโดยไม่เต็มใจที่จะแยกอาณาเขตศุลกากรออกเป็นออสเตรีย ฮังการี และกาลิเซีย-โลโดเมเรียน รวมทั้งเนื่องจากการต่อต้านจากเจ้าชายเคลเมนส์ เวนเซิล ฟอน เมทเทอร์นิช อย่างไรก็ตาม Zollverein สามารถรวมรัฐเยอรมันส่วนใหญ่ได้ในปี 1866

### รัฐสภาแฟรงก์เฟิร์ตและสหภาพแอร์ฟวร์ท
ในปี ค.ศ. 1849 สมัชชาแห่งชาติในแฟรงก์เฟิร์ตได้เลือกพระเจ้าฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 4 แห่งปรัสเซียเป็นจักรพรรดิแห่งเยอรมนีน้อย (เยอรมนีที่ไม่มีออสเตรีย) พระองค์ทรงปฏิเสธและพยายามรวมเยอรมนีเข้ากับสหภาพแอร์ฟวร์ทในปี ค.ศ. 1849–1850 รัฐสภาแฟรงก์เฟิร์ตได้ประชุมกันในช่วงต้นปี 1850 เพื่อหารือเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญ รัฐที่เข้าร่วมส่วนใหญ่เป็นรัฐที่อยู่ทางตอนเหนือและตอนกลางของเยอรมนีเท่านั้น ส่วนออสเตรียและรัฐทางตอนใต้ของเยอรมนี ได้แก่ เวือร์ทเทิมแบร์คและบาวาเรียบีบให้ปรัสเซียล้มเลิกแผนการรวมชาติในปลายปี ค.ศ. 1850

ในเดือนเมษายนและมิถุนายน ค.ศ. 1866 ปรัสเซียเสนอแนวคิดการรวมชาติเยอรมันส่วนน้อยอีกครั้ง รากฐานที่สำคัญของข้อเสนอคือการเลือกตั้งรัฐสภาเยอรมันโดยพิจารณาจากคะแนนเสียง ข้อเสนอดังกล่าวกล่าวถึงกฎหมายการเลือกตั้งแฟรงก์เฟิร์ตในปี พ.ศ. 2392 อย่างชัดเจน อ็อทโท ฟ็อน บิสมาร์ค นายกรัฐมนตรีแห่งปรัสเซียต้องการได้รับความนิยมจากขบวนการเสรีนิยมในขณะนั้น ออสเตรียและพันธมิตรปฏิเสธข้อเสนอนี้ดังนั้นในฤดูร้อน ค.ศ. 1866 ปรัสเซียประกาศสงครามกับออสเตรียและพันธมิตรในสงครามออสเตรีย-ปรัสเซีย

### สนธิสัญญาสันติภาพปรากและการยุบสมาพันธรัฐเยอรมัน
ปรัสเซียและออสเตรียลงนามในข้อตกลงนิโคลส์เบิร์กและสนธิสัญญาสันติภาพปราก ออสเตรียยอมรับข้อเรียกร้องของปรัสเซียที่ต้องการยุบสมาพันธรัฐเยอรมัน ปรัสเซียได้รับการยินยอมให้ก่อตั้ง "สหพันธ์ที่ใกล้ชิดยิ่งขึ้น" (einen engeren Bund) แทนในเยอรมนีทางตอนเหนือของแม่น้ำไมน์และบิสมาร์กได้ตกลงเกี่ยวกับข้อจำกัดนี้กับจักรพรรดินโปเลียนที่ 3 แห่งฝรั่งเศสก่อนการเจรจาสันติภาพ

## การก่อตั้งรัฐชาติ
ในช่วงเวลาประมาณสามปีครึ่งของสมาพันธ์เยอรมันเหนือ การดำเนินงานหลักคือการออกกฎหมายรวมเยอรมนีเหนือเป็นหนึ่งเดียวโดย ไรชส์ทาค มีหน้าที่ตัดสินใจเกี่ยวกับกฎหมาย เช่น

* การเดินทางอย่างเสรีของพลเมืองภายในอาณาเขตของสมาพันธ์ (ค.ศ. 1867)
* ระบบไปรษณีย์กลาง (ค.ศ. 1867–1868)
* หนังสือเดินทางกลาง (ค.ศ. 1867)
* สิทธิเท่าเทียมกันของผู้นับถือศาสนานิกายต่างๆ(ค.ศ. 1869)
* มาตรการและน้ำหนักแบบกลาง (พร้อมกับการเริ่มบังคับใช้ระบบเมตริก)
* ประมวลกฎหมายอาญา (ค.ศ. 1870)

สมาพันธรัฐเยอรมันเหนือได้เข้าเป็นสมาชิกของ Zollverein ซึ่งเป็นสหภาพศุลกากรของเยอรมันในปี ค.ศ. 1834.

### ระบบการเมือง
การประชุมครั้งแรกของรัฐสภา ไรชส์ทาค เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1867 แต่สภานี้ไม่ใช่รัฐสภาจริง ๆ เนื่องจากขณะนั้นไม่มีสหพันธรัฐ จุดประสงค์เดียวคือการหารือและรับร่างรัฐธรรมนูญ ต่อมาในเดือนสิงหาคมชาวเยอรมันเหนือได้เลือกไรช์สทาคสมัยแรกตามรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

รัฐธรรมนูญของเยอรมันเหนือเมื่อวันที่ 16 เมษายน ค.ศ. 1867 ได้สร้างสภาแห่งชาติที่มีคะแนนเสียงเลือกตั้งสากล กระบอกเสียงที่สำคัญอีกประการหนึ่ง คือ บุนเดิสราท ซึ่งเป็น 'สภาแห่งชาติ' เป็นตัวแทนของรัฐบาลแห่งรัฐ ในการนำกฎหมายมาใช้ จำเป็นต้องมีเสียงข้างมากใน ไรชส์ทาค และ บุนเดิสราท สิ่งนี้ทำให้รัฐบาลพันธมิตร ซึ่งหมายถึงรัฐต่างๆ (ขึ้นอยู่กับรัฐและเจ้าผู้ครองรัฐนั้นๆ) สามารยับยั้งกฎหมายที่สำคัญ

อำนาจบริหารเป็นของนายกรัฐมนตรีโดยเป็นรัฐมนตรีที่มีหน้าที่มีรับผิดชอบเพียงคนเดียวของประเทศไม่มีคณะรัฐมนตรีที่เป็นทางการ และในสมัยของสมาพันธ์เยอรมันเหนือก็มีหน่วยงานรัฐบาลเพียงสองหน่วยงานเท่านั้น คือ Bundeskanzleramt ซึ่งเป็นสำนักงานของนายกรัฐมนตรี และสำนักงานต่างประเทศตั้งแต่ต้นปี ค.ศ. 1870 

นายกรัฐมนตรีได้รับการแต่งตั้งและถอดถอนโดย Bundespräsidium ซึ่งเป็นตำแหน่งของกษัตริย์ปรัสเซียโดยอัตโนมัติ (มาตรา 11) โดยพฤตินัยเป็นประมุขแห่งสมาพันธรัฐเยอรมันเหนือ (บิสมาร์คต้องการหลีกเลี่ยงชื่อ Präsident เพื่อไม่ต้องการให้ชื่อคล้ายสาธารณรัฐ)

ด้วยความตั้งใจและวัตถุประสงค์ทั้งหมด สมาพันธ์ถูกครอบงำโดยปรัสเซีย โดยมีอาณาเขตและประชากรสี่ในห้าของสมาพันธ์มากกว่าสมาชิกอีก 21 รัฐรวมกัน กษัตริย์ปรัสเซียเป็นประมุขแห่งรัฐ บิสมาร์กยังเป็นนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีต่างประเทศของปรัสเซีย ด้วยบทบาทนั้นทำให้ชาวปรัสเซียมีสิทธิ์โหวต 17 จาก 43 เสียงในบุนเดิสราท ถึงแม้จะเป็นรัฐที่ใหญ่ที่สุดแต่ก็สามารถได้เสียงข้างมากโดยการสร้างพันธมิตรกับรัฐที่เล็กกว่า

### การเปลี่ยนผ่านสู่จักรวรรดิเยอรมัน
*หัวข้อหลัก: [[จักรวรรดิเยอรมัน]]*

ในช่วงกลางปี ​​ค.ศ. 1870 วิกฤตทางการทูตเกี่ยวกับราชบัลลังก์สเปนได้นำไปสู่สงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซียในที่สุด ในระหว่างสงคราม เดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1870 บาวาเรีย เวือร์ทเทิมแบร์ค และบาเดน (รวมถึงบางส่วนของเฮ็สเซิน-ดาร์มสตัดท์ที่ถูกกีดกันจากสมาพันธ์) ได้เข้าร่วมสมาพันธรัฐเยอรมันเหนือและได้นำรัฐธรรมนูญใหม่มาใช้ และเปลี่ยนชื่อไปเป็น Deutsches Reich (จักรวรรดิเยอรมัน)

เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม ค.ศ. 1870 ไรชส์ทาคแห่งสมาพันธรัฐเยอรมันเหนือได้นำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่มาใช้ โดยยังคงมีศักดิ์เป็นหนึ่งใน Deutscher Bund (สมาพันธรัฐเยอรมัน) แม้จะมีการตั้งชื่อใหม่ว่า Deutsches Reich (อาณาจักรเยอรมันหรือจักรวรรดิเยอรมัน) และให้พระอิสริยยศของจักรพรรดิเยอรมันเป็นของกษัตริย์แห่งปรัสเซียโดยทรงดำรงตำแหน่ง Bundespräsidium แห่งสมาพันธ์ มีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1871 แต่กินระยะเวลาเพียงสี่เดือน

หลังจากชัยชนะในสงครามกับฝรั่งเศส บรรดาเจ้าชายเยอรมันและผู้บัญชาการทหารระดับสูงได้ประกาศให้พระเจ้าวิลเฮ็ล์มที่ 1 แห่งปรัสเซียเป็น "จักรพรรดิเยอรมัน" โดยทรงปราบดาภิเษกภายในห้องโถงกระจกของพระราชวังแวร์ซาย

หลังจากไรชส์ทาคสมัยใหม่ได้รับเลือกในวันที่ 3 มีนาคม ค.ศ. 1871 ได้เปลี่ยนจากสมาพันธรัฐเป็นจักรวรรดิโดยสมบูรณ์เมื่อรัฐธรรมนูญฉบับถาวรของจักรวรรดิเยอรมันมีผลใช้บังคับผลใช้บังคับในวันที่ 4 พฤษภาคม ค.ศ. 1871 ในขณะที่ฝรั่งเศสให้การรับรองเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม ค.ศ. 1871 ในสนธิสัญญาแฟรงก์เฟิร์ต

## รัฐสมาชิก
รัฐสมาชิกทั้งหมดเคยเป็นสมาชิกสมาพันธรัฐเยอรมันในปี ค.ศ. 1815-66 อยู่แล้ว ออสเตรียและรัฐทางใต้ของเยอรมัน บาวาเรีย เวือร์ทเทิมแบร์ค บาเดิน และราชรัฐเฮ็สเซิน-ดาร์มสตัดท์ ยังคงอยู่นอกสมาพันธ์เยอรมันเหนือ แม้ว่าจังหวัด Oberhessen ทางตอนเหนือของเฮ็สเซิน-ดาร์มสตัดท์ ได้เข้าร่วมสมาพันธรัฐเยอรมันเหนือแล้ว

ในภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออกของเยอรมนี ปรัสเซีย

* ได้จากการรวบรวมพันธมิตรส่วนหนึ่งหนึ่งที่เข้าร่วมสมาพันธรัฐเยอรมันเหนือผ่านสนธิสัญญาเดือนสิงหาคม (Augustverträge) ของเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1866
* ได้จากการผนวกสี่รัฐศัตรูในอดีต (ฮันโนเฟอร์ คูร์เฮสเซิน นัสเซา แฟรงก์เฟิร์ต) ซึ่งกลายเป็นส่วนหนึ่งของปรัสเซียในเดือนตุลาคม1866
* ได้จากการรวมดินแดนของตนเองซึ่งเดิมอยู่นอกจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์และสมาพันธรัฐเยอรมัน ซึ่งได้แก่ ดินแดนปรัสเซียเดิมของปรัสเซียตะวันออก รวมทั้งดินแดนโปแลนด์ที่ปรัสเซียยึดครองอยู่ (จังหวัด ปรัสเซียตะวันตก) เข้าในรัฐใหม่ จึงได้ผนวกดินแดนเหล่านั้นเข้าสู่เยอรมนีอย่างเป็นทางการ
* ได้จากการบังคับให้รัฐที่เหลือเข้าร่วมสมาพันธ์เยอรมันเหนือผ่านสนธิสัญญาสันติภาพ

## อ้างอิง
หมวดหมู่:สิ้นสุดในปี พ.ศ. 2414
หมวดหมู่:ประเทศเยอรมนีในศตวรรษที่ 19
ย
ยอรมัน
หมวดหมู่:ราชอาณาจักรปรัสเซีย
หมวดหมู่:ราชอาณาจักรซัคเซิน

## หนังสืออ่านเพิ่มเติม
* Craig, Gordon A. *Germany, 1866–1945* (1978) online edition
* Holborn, Hajo. *A History of Modern Germany: 1840–1945* (1969) pp.&nbsp;173–232
* Nipperdey, Thomas. *Germany from Napoleon to Bismarck* (1996), very dense coverage of every aspect of German society, economy and government
* Pflanze, Otto. *Bismarck and the Development of Germany, Vol. 1: The Period of Unification, 1815–1871* (1971)
* Taylor, A.J.P. *Bismarck: The Man and the Statesman* (1967) online edition