ยุทธนาวีที่ซาลามิส

**ยุทธนาวีที่ซาลามิส** (, *เนามาเคีย แตส ซาลามินอส*) เป็นยุทธนาวีระหว่างฝ่ายพันธมิตรนครรัฐกรีก ภายใต้การนำของเธมิสโตคลีส กับจักรวรรดิเปอร์เซีย ภายใต้จักรพรรดิเซอร์ซีสมหาราช เมื่อ ปีที่ 480 ก่อนคริสต์ศักราช โดยฝ่ายกรีกที่จำนวนเรือรบน้อยกว่าได้รับชัยชนะแบบเด็ดขาด ยุทธนาวีนี้เกิดขึ้นที่ช่องแคบระหว่างดินแดนใหญ่ของกรีซ กับเกาะซาลามิสในอ่าวซาโรนิค ใกล้กรุงเอเธนส์ และถือเป็นจุดสูงสุดของการบุกครองกรีซครั้งที่สองของเปอร์เซีย

ในการทัพรุกรานกรีกครั้งที่ 2 ของเปอร์เซีย กองกำลังเล็ก ๆ ของกรีก นำโดยทหารสปาร์ตา เข้าขวางทางเดินทัพของเปอร์เซียที่ช่องเขาเทอร์มอพิลี (Thermopylae) ในขณะที่กองกำลังพันธมิตรทางนาวี ประกอบด้วยกองเรือของเอเธนส์เป็นหลัก เข้าปะทะกองเรือเปอร์เซียน ที่ช่องแคบอาร์เตมีเซียม (Artemisium) ห่างออกไปไม่ไกล กองกำลังระวังหลังของกรีกถูกสังหารหมดสิ้นในยุทธการที่เทอร์มอพิลี ในขณะที่ฝ่ายพันธมิตรกรีกในยุทธนาวีที่อาร์เตมีเซียม ก็ได้รับความเสียหายหนัก และต้องถอยกลับไปเมื่อช่องเขาเทอร์มอพิลีเสียให้แก่ข้าศึก ทัพเปอร์เซียจึงสามารถเข้ายึดครองบีโอเชีย (, , *บอยยอเทีย*) และแอตทิกาได้ เมืองเอเธนส์ถูกกองทัพเปอร์เชียเผาราบ ประชาชนต้องอพยพทิ้งเมือง แต่กำลังฝ่ายพันธมิตรกรีกสามารถเข้าป้องกันคอคอดคอรินท์ ซึ่งเชื่อมแอตทิกากับเพโลพอนนีสไว้ได้ ระหว่างนั้นทัพเรือของกรีกถูกถอยไปใช้เกาะซาลามิสเป็นฐานปฏิบัติการ 

แม้ว่ากำลังทางนาวีของกรีกจะน้อยกว่าเปอร์เซียมาก แต่เธมิสโตคลีสแม่ทัพชาวเอเธนส์ สามารถล่อให้กองกำลังพันธมิตรเข้าทำศึกกับทัพเรือเปอร์เซียอีกครั้ง โดยหวังว่าชัยชนะจะป้องกันคาบสมุทรเพโลพอนนีสอันเป็นแผ่นดินใหญของกรีกไว้ได้  พระเจ้าเซอร์ซีสกษัตริย์เปอร์เซีย ทรงกระหายจะได้รับชัยชนะอย่างเด็ดขาดเช่นกัน ทำให้ติดกับแผนลวงพรางของเธมิสโตคลีส ซึ่งล่อทัพเรือของเปอร์เซียให้ออกมาปิดกั้นทางเข้า-ออกของช่องแคบซาลามิส แต่ด้วยสภาพที่คับแคบของพื้นที่ ทัพเรือใหญ่ของเปอร์เซียไม่อาจแปรขบวนได้และตกอยู่ในสภาพขาดระเบียบ กองเรือพันธมิตรกรีกฉวยโอกาสจัดแถวเป็นแนวประจัญบานเข้าโจมตีและได้รับชัยชนะแบบพลิกความคาดหมาย

ยุทธนาวีที่ซาลามิสกลายเป็นการรบที่มีความสำคัญต่ออารยธรรมกรีกในระดับเดียวกับ ยุทธการที่มาราธอน และยุทธการที่เทอร์มอพิลี โดยเป็นจุดเปลี่ยนของสงครามกรีก-เปอร์เซีย  หลังยุทธการซาลามิส คาบสมุทรเพโลพอนนีสและอารยธรรมกรีก ก็ปลอดภัยจากการรุกรานของเปอร์เซีย ในขณะที่อาณาจักรเปอร์เซียต้องสูญเสียทรัพยากรมหาศาล ขวัญกำลังใจตกต่ำ และเสียความน่าเกรงขาม  หลังการศึกในยุทธการที่พลาตีอา () และยุทธการที่มิกาลี () ทัพของเปอร์เซียก็ไม่เป็นภัยคุกคามอีกต่อไป ฝ่ายพันธมิตรกรีกจึงรุกกลับได้ และยังส่งผลให้อาณาจักรมาเซดอนลุกฮือเพื่อปลดแอกตนเองจากการปกครองของเปอร์เซีย โดยเธรซ หมู่เกาะในทะเลอีเจียน และไอโอเนีย จะทยอยหลุดจากความควบคุมของเปอร์เซียในอีกสามสิบปีต่อมา เนื่องจากการเกิดขึ้นของสันนิบาตดีเลียนภายใต้การนำโดยเอเธนส์ 

ยุทธนาวีที่ซาลามิสจึงนับว่าเป็นการเปลี่ยนสมการของอำนาจให้มาอยู่ที่ฝ่ายกรีก โดยลดอำนาจของจักรวรรดิเปอร์เซียในทะเลอีเจียนลงอย่างเฉียบพลัน พร้อม ๆ กับเป็นจุดเริ่มต้นของยุคแห่งความมั่งคั่ง และความเป็นมหาอำนาจทางทะเลของจักรวรรดิเอเธนส์ 

## ภูมิหลัง

## กำลังรบ
### ฝ่ายกรีก
[thumb|''[โอลิมเปียอัส (เรือไตรรีม)|โอลิมเปียอัส*, เรือที่สร้างขึ้นตามแบบของเรือสามแถวพาย ([[เรือไตรรีม]]) ของชาวเอเธนส์โบราณ]]

[[ไฟล์:Model of a greek trireme.jpg|thumb|โมเดล[[เรือไตรรีม]] *Trireme* ของกรีก]]


<sup> จำนวนเหล่านี้เป็นเรือ trireme; จำนวนในวงเล็บเป็นเรือ [[penteconter]] (fifty-oared galleys)</sup>

===ฝ่ายจักรวรรดิอะคีเมนิด===
จำนวนที่เฮอรอโดทัสระบุไว้มีดังนี้:



== ความเป็นไปของการรบ ==
[[ไฟล์:Battle of salamis.png|thumb|right|300px]]

== อ้างอิง ==


==ข้อมูล==
===สมัยโบราณ===
* Herodotus, *The Histories* [https://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Hdt.+toc Perseus online version]
* [[Aeschylus]], extract from  [http://www.poetry-archive.com/a/the_battle_of_salamis.html *The Persians*] 
* Ctesias, *Persica* (excerpt in Photius's epitome)
* Diodorus Siculus, [https://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0084&layout=&loc=11.28 *Bibliotheca Historica*]
* Thucydides, *History of the Peloponnesian War*
* [[Ephorus]], *Universal History*
* [[Plutarch]], *Themistocles*
* Cicero, *On the Laws*

===สมัยใหม่===
* [[Joseph Williams Blakesley|Blakesley, J. W.]] (1853) "[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.b3917316;view=1up;seq=111 *On the Position and Tactics of the Contending Fleets in the Battle of Salamis (With a Map.)*]" in the Proceedings of the Philological Society.
* Burn, A. R. (1985). "Persia and the Greeks" in The Cambridge History of Iran, Volume 2: The Median and Achaemenid Periods, Ilya Gershevitch, ed. Cambridge University Press.
* Fehling, D. (1989). *Herodotus and His "Sources": Citation, Invention, and Narrative Art*. Translated by J.G. Howie. Leeds: Francis Cairns.
* 
* Green, Peter (1970). *The Year of Salamis, 480–479 BC.* London: Weidenfeld and Nicolson ().
* Green, Peter (1998). *The Greco-Persian Wars.* Berkeley: University of California Press (hardcover, ) (paperback, ).
* Hale, John R. (2009) *Lords of the Sea.* Viking Press. 
* Hanson, Victor Davis (2001). *Carnage and Culture: Landmark Battles in the Rise of Western Power*. New York: DoubleDay, 2001 (hardcover, ); New York: Anchor Books (paperback, ).
* Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (History of the Greek nation) vol Β, Εκδοτική Αθηνών (Editorial Athens) 1971.
* Holland, Tom (2005). *Persian Fire.* London: Abacus ().
* Köster, A. J. (1934). *Studien zur Geschichte des Antikes Seewesens. Klio Beiheft* 32.
* Lazenby, J. F. (1993). *The Defence of Greece 490–479 BC.* Aris & Phillips Ltd. ().
* Lee, Felicia R. (2006). *A Layered Look Reveals Ancient Greek Texts* *The New York Times*, 27 November 2006.
*Morrison, John S., Coates, J.F. & Rankov, B.R. (2000) The Athenian Trireme: The History and Reconstruction of an Ancient Greek Warship Second Edition. Cambridge: CUP ()
* 
*
* Strauss, Barry (2004). *The Battle of Salamis: The Naval Encounter That Saved Greece—and Western Civilization''. New York: Simon and Schuster (hardcover, ; paperback, ).

## แหล่งข้อมูลอื่น

*Salamis at the Ancient History Encyclopedia

หมวดหมู่:ยุทธนาวี
หมวดหมู่:480 ปีก่อนคริสตกาล