พระสัมพุทธมุนีสิริอุตรดิตถ์มหาปฏิมากร

**พระสัมพุทธมุนีสิริอุตรดิตถ์มหาปฏิมากร** หรือชื่อที่นิยมเรียกติดปากของคนในพื้นที่ว่า **หลวงพ่อใหญ่พระสัมพุทธมุนี**, **หลวงพ่อใหญ่ทรงกลดปาฏิหาริย์** เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยขนาดใหญ่ ประดิษฐานอยู่ ณ พุทธมณฑลจังหวัดอุตรดิตถ์ วัดคุ้งตะเภา อ.เมือง จ.อุตรดิตถ์ เป็นพระพุทธรูปที่สูงที่สุดในอำเภอเมืองอุตรดิตถ์

พระสัมพุทธมุนีสิริอุตรดิตถ์มหาปฏิมากร สร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก ปลายพระเกศบุด้วยแผ่นทองคำจังโก มีความสูงจากฐานองค์พระถึงยอดพระเกศ 19 เมตร เทียบเท่ากับตึก 8 ชั้น และมีความกว้างของหน้าตัก 10 เมตร ซึ่งการเดินวนรอบฐานองค์พระต้องใช้เวลากว่านาทีครึ่ง หลวงพ่อใหญ่พระสัมพุทธมุนีฯ เป็นพระพุทธรูปที่สร้างบนถนนพุทธบูชา ในโครงการพุทธมณฑลของคณะสงฆ์จังหวัดอุตรดิตถ์ บนพื้นที่ธรณีสงฆ์กว่า 34 ไร่ ของสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดอุตรดิตถ์ แห่งที่ 3 วัดคุ้งตะเภา ที่มีความยาวเป็นเส้นตรงตลอดถนนกว่าครึ่งกิโลเมตร ทำให้มองเห็นได้จากระยะไกล นับเป็นพระพุทธรูปองค์สำคัญของวัดคุ้งตะเภาและจังหวัดอุตรดิตถ์

ปัจจุบัน บริเวณโดยรอบองค์พระสัมพุทธมุนีสิริอุตรดิตถ์มหาปฏิมากร เป็นที่ตั้งของลานธรรมภาวนา ต้นพระศรีมหาโพธิ์ตรัสรู้พุทธคยา ต้นอานันทโพธิ์จากวัดพระเชตวันมหาวิหาร ต้นสาละจากประเทศอินเดีย ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง และอุทยานธรรมสังเวชนียสถานสี่ตำบล ของคณะสงฆ์จังหวัดอุตรดิตถ์

## ประวัติ
พระสัมพุทธมุนีสิริอุตรดิตถ์มหาปฏิมากร สร้างขึ้นโดยดำริของ พระสมุห์สมชาย จีรปุญฺโญ เจ้าอาวาส และพระมหาเทวประภาส วชิรญาณเมธี, ดร. รองเจ้าอาวาสวัดคุ้งตะเภา เพื่อสมโภชวาระครบ 250 ปี วัดคุ้งตะเภา ถวายเป็นพุทธบูชาแด่พระพุทธเจ้าและพระพุทธศาสนา โดยเริ่มดำเนินการระดมทุนจัดซื้อที่ดิน เพื่อก่อสร้างตั้งแต่ปี พ.ศ. 2559 แล้วเสร็จเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2563  จากการบริจาคของผู้มีจิตศรัทธา กว่า 10 ล้านบาท

### พระเมตตาธิคุณของสมเด็จพระสังฆราช
[150px|left|thumb|พิธีอัญเชิญ[พระบรมสารีริกธาตุของสมเด็จพระสังฆราชเจ้าฯ ประดิษฐานในองค์หลวงพ่อใหญ่พระสัมพุทธมุนี ในปี พ.ศ. 2563]]

พระสัมพุทธมุนีสิริอุตรดิตถ์มหาปฏิมากร มีความเกี่ยวเนื่องและได้รับพระเมตตาคุณจากสมเด็จพระสังฆราช ถึง 2 พระองค์ คือ ในปี พ.ศ. 2555 สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายกพระองค์ที่ 19 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ได้มีพระเมตตาธิคุณประทานแบ่งพระบรมสารีริกธาตุที่รักษาสืบมาตั้งแต่ครั้งพระพุทธศาสนามาตั้งมั่นในสยามประเทศ และเป็นพระบรมธาตุส่วนเดียวกับที่ได้ทรงเคยแบ่งอัญเชิญไปประดิษฐานยังพระมหาธาตุนภเมทนีดลและพระมหาธาตุนภพลภูมิสิริ บนยอดดอยอินทนนท์ ให้แก่วัดคุ้งตะเภา เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการบรรจุสร้างพระพุทธรูปใหญ่ของวัดคุ้งตะเภา จากนั้นเมื่อวันที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2563 สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (อัมพร อัมพโร) วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายกพระองค์ที่ 20 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ได้ทรงมีพระเมตตาธิคุณโปรดประทานนามพระพุทธรูปใหญ่หน้าตักสิบเมตร ที่จัดสร้างขึ้นในวาระ 250 ปี วัดคุ้งตะเภา อีกด้วย ซึ่งคณะสงฆ์และคณะศรัทธาชาวจังหวัดอุตรดิตถ์ ได้สำนึกในพระเมตตาธิคุณยิ่ง จึงได้พร้อมใจกันถวายสร้อยพระนามพระมหาปฏิมาเพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติแด่องค์สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร  และสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ว่า "พระสัมพุทธมุนี ศรีสุโขทัยไตรรัตนสวางคบุรีบพิธ สิริอุตรดิตถ์มหาปฏิมากร" แปลว่า "พระพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นพระมุนี ผู้ทรงให้สิริมงคลและความสุขเกิดขึ้นแก่สรรพสัตว์ สถาปนาโดยพุทธศาสนิกชนชาวสวางคบุรีผู้ประกอบด้วยองค์คุณคือความเลื่อมใสในพระรัตนตรัย เพื่อประดิษฐานไว้ให้เป็นพระมหาปฏิมา อันนำมาซึ่งสิริมงคลแก่จังหวัดอุตรดิตถ์"

### พระประธานพุทธมณฑลจังหวัดอุตรดิตถ์
150px|thumb|องค์หลวงพ่อใหญ่พระสัมพุทธมุนี ในปี พ.ศ. 2563

การสร้างพระสัมพุทธมุนีสิริอุตรดิตถ์มหาปฏิมากร เป็นส่วนหนึ่งของการถวายให้เป็นโครงการพุทธมณฑลของคณะสงฆ์จังหวัดอุตรดิตถ์ ซึ่งพระปัญญากรโมลี, ดร. เจ้าคณะจังหวัดอุตรดิตถ์ ได้นำคณะศรัทธาพุทธศาสนิกชนชาวจังหวัดอุตรดิตถ์ ถวายพระพุทธรูปทองคำบรรจุบนยอดพระเกศขององค์หลวงพ่อใหญ่พระสัมพุทธมุนีสิริอุตรดิตถ์มหาปฏิมากรอีกด้วย ทั้งนี้จากการสำรวจบัญชีของคณะสักขีพยานบรรจุพระบรมธาตุและมงคลวัตถุพบว่า มีผู้ศรัทธาถวายทองคำ อัญมณี สินแร่มีค่า และวัตถุมงคลมากมายหลายพันรายการจากคณะศรัทธาพ่อค้าประชาชนและพุทธศาสนิกชนจากทั่วประเทศ เพื่อบรรจุในองค์หลวงพ่อใหญ่พระสัมพุทธมุนี คิดเป็นมูลค่านับกว่า 9 ล้านบาท

นอกจากนี้ ในองค์พระสัมพุทธมุนีสิริอุตรดิตถ์มหาปฏิมากร ยังได้ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุที่ได้รับมอบประทานมาจากสมเด็จพระสังฆราชเจ้า  และสมเด็จพระสังฆนายก จากทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ เช่น พระบรมสารีริกธาตุส่วนวิปปกิณณธาตุจากสมเด็จพระสังฆนายกแห่งประเทศพม่า พระบรมสารีริกธาตุจากผู้สืบสายราชตระกูลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ถวายพระบรมธาตุ โดยเจ้าคณะจังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นผู้แบ่งบรรจุในผอบพระกรัณฑ์ และพระบรมสารีริกธาตุจากประเทศสาธารณรัฐอินเดีย 

### ความศรัทธาเลื่อมใสของชาวพุทธต่อหลวงพ่อใหญ่ฯ
left|150px|thumb|พระอาทิตย์ทรงกลดในพิธีเทปูนบรรจุพระพุทธรูปทองคำ

พระสัมพุทธมุนีสิริอุตรดิตถ์มหาปฏิมากร เป็นที่รู้จักในอีกชื่อหนึ่งของคนในพื้นที่ว่า หลวงพ่อใหญ่พระสัมพุทธมุนี "หลวงพ่อใหญ่ทรงกลด" หรือ "หลวงพ่อทรงกลดปาฏิหาริย์" เนื่องจากในวันเวลาทำพิธีบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ และในวันเวลาทำพิธีเทปูนสถาปนาองค์พระในส่วนพระเกศเปลวเพลิงด้านบนสุด ซึ่งเป็นวันประดิษฐานพระพุทธรูปทองคำของคณะศรัทธาพุทธศาสนิกชนชาวจังหวัดอุตรดิตถ์ ที่ใช้เวลาประกอบพิธียาวนานกว่า 6 ชั่วโมงนั้น ได้เกิดปรากฏการณ์พระอาทิตย์ทรงกลดขนาดใหญ่ตลอดเวลาประกอบพิธีทุกครั้ง และปรากฏเช่นเดียวกันเป็นเวลาถึง 2 วัน ที่ประกอบพิธี ซึ่งปรากฏการณ์พระอาทิตย์ทรงกลดขนาดใหญ่ในวันดังกล่าว พบเห็นได้ในหลายอำเภอของจังหวัดอุตรดิตถ์

## คำกล่าวสักการบูชาหลวงพ่อใหญ่พระสัมพุทธมุนี
### คาถาบูชาหลวงพ่อใหญ่พระสัมพุทธมุนี


:นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ
:นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ
:นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ

:**“อิมินา สักกาเรนะ พระสัมพุทธะมุนีมหาปฏิมา**
:**มหาเมตตานุภาโว** 
:**มหามังคละสัมพุทธา สัพพัตถะ สุขะ สัมพุทธา คุณันตานานัปปะโก** 
:**สัพพะทุกขัง สัพพะภะยัง สัพพะโรคัง วินาสสันติ”**
:**สัพพะลาภัง สัพพะสุขัง ภะวันตุ เมฯ”**


### คำแปลคาถาบูชาหลวงพ่อใหญ่พระสัมพุทธมุนี

:“ข้าพเจ้า ขอบูชาองค์หลวงพ่อใหญ่พระสัมพุทธมุนี
:ขอผลบุญญาบารมี แห่งองค์หลวงพ่อใหญ่
:ให้ทุกข์โศกโรคภัยทั้งปวงของข้าพเจ้าจงบำราศไป 
:ขอความร่มเย็นเป็นสุข จงมีแด่ข้าพเจ้าด้วยเทอญ”




ไฟล์:Phra Sambuddha Muni 01.jpg|แสงไฟสาดส่ององค์หลวงพ่อใหญ่ฯ ยามค่ำคืน
ไฟล์:Phra Sambuddha Muni 03.jpg|องค์หลวงพ่อใหญ่พระสัมพุทธมุนี
ไฟล์:Phra Sambuddha Muni 02.jpg|องค์หลวงพ่อใหญ่ฯ และพระอสีติพุทธรูป 80 องค์



## ดูเพิ่ม
* **[[พระพุทธสุโขสัมฤทธิ์อุตรดิตถ์มุนี]]** พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์สำคัญ 1 ใน 2 องค์ของวัดคุ้งตะเภา
* **[[วัดคุ้งตะเภา]]** จังหวัดอุตรดิตถ์ สถานที่ประดิษฐานในปัจจุบัน 

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:พระพุทธรูปปางมารวิชัย
หมวดหมู่:พระพุทธรูปในจังหวัดอุตรดิตถ์
หมวดหมู่:พระพุทธรูปศิลปะสุโขทัย
หมวดหมู่:ตำบลคุ้งตะเภา
หมวดหมู่:พระพุทธรูปขนาดมหึมาในประเทศไทย
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอเมืองอุตรดิตถ์