สาธารณรัฐหลานฟาง

**สาธารณรัฐหลานฟาง** (; , Pha̍k-fa-sṳ: *Làn-fông Khiung-fò-koet*) มีอีกชื่อว่า **บริษัทหลานฟาง** () เป็นรัฐของชาวจีนที่ใช้ระบบกงสีในบอร์เนียวตะวันตก ที่ดินแดนของรัฐสุลต่านซัมบัซ ก่อตั้งโดยชาวจีนฮากกาชื่อหลัว ฟางปั๋ว (羅芳伯) เมื่อ ค.ศ. 1777 ก่อนจะสิ้นสุดลงโดยการยึดครองของดัตช์เมื่อ ค.ศ. 1884

## การมาถึงของชาวจีน

สุลต่านแห่งบอร์เนียวตะวันตก เช่น ซัมบัซ, ซูกาดานา และลันดัก ได้นำเข้าแรงงานชาวจีนในคริสต์ศตวรรษที่ 18 เพื่อทำงานในเหมืองทองคำและตะกั่ว กลุ่มกงสีของแรงงานเหมืองได้จัดตั้งกลุ่มเพื่อปกครองตนเอง แต่หลานฟางเป็นที่รู้จักเพราะบันทึกไว้โดยยับ เซียงโยน (Yap Siong-yoen) บุตรเขยของกัปตันคนสุดท้ายของบริษัทหลานฟาง ซึ่งแปลเป็นภาษาดัตช์ใน ค.ศ. 1885 และ J. J. M. de Groot นักจีนวิทยาชาวดัตช์ ผู้บันทึกประวัติศาสตร์หลานปางด้วยความช่วงเหลือจาก Liu Asheng ประธานคนสุดท้าย  ไม่มีหลักฐานที่เป็นลายลักษณ์เกี่ยวกับกลุ่มกรรมกรเหมืองจีนกลุ่มอื่นในกาลิมันตันตะวันตก บันทึกของกลุ่มอื่น ๆ นั้นได้รับการบันทึกไว้โดยนักวิชาการจีนวิทยาชาวดัตช์

## การปกครองของหลัว ฟางปั๋ว
ผู้ก่อตั้งสาธารณรัฐหลานฟางคือหลัว ฟางปั๋ว ผู้มาจากเหมย์โจวในมณฑลกวางตุ้ง และมาอาศัยในเกาะบอร์เนียวเป็นเวลานาน ส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับการค้าและทำเหมือง

เขาก่อตั้งบริษัทของเขาเอง หลัวได้จัดตั้งสาธารณรัฐหลานฟางขึ้นใน ค.ศ. 1777 เมืองหลวงอยู่ที่มันดอร์ และในไม่ช้าก็กลายเป็นรัฐบาลชั้นนำในภูมิภาคนี้ ต่อมาผู้ตั้งถิ่นฐานได้เลือกหลัวเป็นผู้นำคนแรก ในช่วงเริ่มต้นของการเป็นผู้นำของหลัว เขารู้ว่าพวกตนจะไม่สามารถอยู่รอดได้นานในดินแดนที่ล้อมรอบด้วยผู้ล่าอาณานิคมจากตะวันตก เพื่อขอความคุ้มครอง หลัวจึงยืนกรานในการอ้างสิทธิ์สาธารณรัฐหลานฟางเป็นบริษัทเพื่อขอลี้ภัยจากจักรวรรดิชิง น่าเสียดายที่จักรพรรดิเฉียนหลงไม่ยอมรับข้อเสนอของหลัวที่จะเป็นรัฐบรรณาการของจักรวรรดิชิง แต่ยอมรับข้อตกลงทางการค้า หลังจากที่หลัวได้รับคำตอบอย่างเป็นทางการจากเฉียนหลง เขาก็รีบนำไปแสดงเป็นหลักฐานแสดงความจงรักภักดีต่อจักรวรรดิชิง การกระทำนี้ได้ผลในการข่มขู่ชาวดัตช์ บังคับให้พวกเขาหยุดกิจกรรมที่เป็นปรปักษ์ต่อสาธารณรัฐหลานฟางชั่วคราว หลังจากที่หลัวสร้างความมั่นคงในอนาคตให้กับสาธารณรัฐหลานฟางแล้ว เขาได้นำหลักการประชาธิปไตยหลายประการมาใช้ รวมถึงแนวคิดที่ว่ากิจการของรัฐทุกเรื่องจะต้องปรึกษาหารือกับประชาชนของสาธารณรัฐ สาธารณรัฐไม่มีกองทัพประจำการ แต่มีกระทรวงกลาโหมที่บริหารกองกำลังอาสาสมัครแห่งชาติโดยอาศัยการเกณฑ์ทหาร ในช่วงเวลาสงบสุข ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม การผลิต การค้า และการทำเหมือง การแบ่งเขตการปกครองของหลานฟางมีสามระดับ (จังหวัด เมือง และอำเภอ) โดยประชาชนเป็นผู้เลือกผู้นำในทุกระดับ หลานฟางเป็นพันธมิตรกับสุลต่านอับดูร์ระฮ์มันแห่งรัฐสุลต่านปนเตียนัก

หลัวเป็นประมุขของรัฐจนเสียชีวิตเมื่อ ค.ศ. 1795 หลังจากนั้น ชาวหลานฟางจึงเลือกเจียง อู่ปั๋ว () เป็นประธานาธิบดีคนต่อไป พลเมืองหลานฟางเลือกผู้นำรวมสิบสองคนที่มีส่วนช่วยปรับปรุงเทคนิคการเกษตร ขยายการผลิตเหมืองแร่ พัฒนาการศึกษาด้านวัฒนธรรม และจัดการฝึกอบรมทางทหาร

## การรุกรานของดัตช์
เมื่อราชวงศ์ชิงอ่อนแอลงและไม่สามารถสนับสนุนสาธารณรัฐหลานฟางในฐานะรัฐบรรณาการได้อีก ทำให้หลานฟางเผชิญการรุกรานของดัตช์ ประชากรของสาธารณรัฐพยายามต่อต้านแต่ขาดแคลนอาวุธ ลิน อาห์ซินเป็นผู้นำคนสุดท้ายของหลานฟาง ชาวจีนในหลานฟางเดินทางไปยังสุมาตราและสิงคโปร์เพื่อหวังสร้างสาธารณรัฐชองชาวจีนแห่งใหม่ในเอเชียตะวันออก สงครามระหว่างชาวจีนกับกองทัพของดัตช์อีสต์อินดีสที่เรียกสงครามกงสี มีเหตุการณ์ที่สำคัญคือ:
* การขยายตัวสู่ชายฝั่งตะวันตกของบอร์เนียว (1822–24)
* การต่อต้านของชาวจีนที่มนตราโด (1850–54)
* การลุกฮือของชาวจีนที่มันโดร์ บอร์เนียว (1884–85)
ในที่สุด เหตุการณ์สุดท้ายจึงทำให้ชาวจีนเสียการปกครองของตนเองไป 

ดัตช์มิได้ผนวกหลานฟางในทันทีแต่ตั้งระบอบหุ่นเชิดขึ้นมาแทน จนกระทั่งราชวงศ์ชิงล่มสลายใน ค.ศ. 1912 ดัตช์จึงประกาศผนวกดินแดน

## อ้างอิง

### ข้อมูล
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* .

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Info at Asiawind.com

หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศอินโดนีเซีย
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์อินโดนีเซีย
ห