open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
รายชื่อประเทศเรียงตามการผลิตกาแฟ

thumb|right|300px|แหล่งผลิตกาแฟของโลก<br />r: แหล่งปลูก ''Coffea canephora''<br />
m: แหล่งปลูก ''Coffea canephora'' และ ''Coffea arabica''.<br />
a: แหล่งปลูก ''Coffea arabica''

นี่คือ **รายชื่อประเทศเรียงตามการผลิตกาแฟ**

## รายชื่อแหล่งปลูกกาแฟที่มีชื่อเสียงของโลก

* จาเมกา เป็นแหล่งผลิตกาแฟที่มีชื่อเสียงที่สุดของโลก **บลู เมาเทน** ซึ่งปลูกบนยอดเขาสูง ผลผลิตเกือบทั้งหมดถูกส่งออกไปประเทศญี่ปุ่น และที่เหลืออีกเล็กน้อยถูกส่งไป สหรัฐอเมริกา, สหราชอาณาจักร, และเยอรมนี ยี่ห้อที่มีชื่อเสียงคือ ไฮ เมาเทน ซูพรีม (Hign Mountain Supreme) และไพรม์ วอชด์ จาเมกัน (Prime Washed Jamaican)
* บราซิล ผลิตกาแฟเป็นอันดับ 1 ของโลก ยี่ห้อมีชื่อคือ บราซิเลี่ยน ซานโตส (Brazillian Santos)
* โคลอมเบีย ผลิตกาแฟเป็นอันดับ 2 ของโลก กาแฟที่มีชื่อคือ ซูเรโม่ (Suremo)
* ฮาวาย กาแฟขึ้นชื่อคือ โคน่า (Kona)
* ประเทศลาว แหล่งปลูกบนที่ราบสูงบ่อละเวน (Bolaven Plateau) เมืองปากซ่อง (Pakxong) แขวงจำปาศักดิ์ ซึ่งถือว่าเป็นแหล่งปลูกที่ดีเป็นอันดับต้น ๆ ของโลก เนื่องจากมีคนเคยนำกาแฟที่ปลูกจากแหล่งนี้ ไปประกวดรสชาติกาแฟในระดับโลก ปรากฏว่ากาแฟที่ส่งเข้าประกวดติด 1 ใน 3 ของกาแฟที่มีรสชาติดีเยี่ยมของโลก  โดยเป็นกาแฟสายพันธุ์ อะราบิกา (Arabica) ที่นิยมดื่มกันทั่วโลก
* อินโดนีเซีย
** ชวา วิธีการเฉพาะของที่นี่คือ การบ่มในโกดังพิเศษเพื่อให้เมล็ดกาแฟเปลี่ยนสี และมีรสชาติที่ดี
** สุมาตรา ผู้เชี่ยวชาญบางคนกล่าวว่า กาแฟแมนเฮลิงและอันโกลาของชวา มีรสชาติดีกว่าบลู เมาเทนและโคน่าเสียอีก
* อินเดีย มีกาแฟรสชาติเฉพาะตัว ชื่อ มอนซูนด์ มาลาบาร์ (Monsooned Malabar) 
* เอธิโอเปีย ประชากร 1 ใน 4 ของประเทศมีรายได้จากอุตสาหกรรมกาแฟ กาแฟที่นี่มีลักษณะเฉพาะเนื่องจากมีกาแฟป่าปะปนอยู่ แต่นี่ก็เป็นสาเหตุให้รสชาติมีความไม่แน่นอนสูงด้วยเช่นกัน กาแฟที่มีชื่อเสียงคือ ฮาร์ราร์ลองเบร์รี (Harrar Longberry), ซิดาโม่ (Sidamo) และคาฟฟา (Kaffa)
* เคนยา พิถีพิถันเรื่องคุณภาพมาก กาแฟที่มีคุณภาพที่สุดคือ "เคนยา AA"
* เวียดนาม ส่งออกกาแฟได้เป็นอันดับ 3 ของโลก

## การปลูกกาแฟในประเทศไทย

สำหรับประเทศไทยปลูกกาแฟโรบัสตาร้อยละ 98 โดยมากปลูกทางภาคใต้ เช่น ระนอง สุราษฎร์ธานี และชุมพร อีกประมาณร้อยละ 2 เป็นกาแฟอะแรบิกาซึ่งปลูกมากตามดอยต่าง ๆ ทางภาคเหนือ กาแฟที่มีชื่อเสียงของไทยได้แก่ กาแฟดอยช้าง ซึ่งปลูกบนดอยช้าง จังหวัดเชียงราย ถือว่าเป็นกาแฟได้จากกระบวนการผลิตที่ได้มาตรฐานระดับสากล และรสชาติดีเทียบเคียงกับกาแฟที่มีชื่อเสียงของโลก ส่วนแหล่งปลูกอื่นๆ ในภาคเหนือได้แก่ บ้านแม่กำปอง อำเภอแม่ออน, บ้านแม่ตอนหลวง อำเภอดอยสะเก็ด, บ้านแม่หลอด อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ และ สวนยาหลวง บ้านสันเจริญ อำเภอท่าวังผา, บ้านมณีพฤกษ์ อำเภอทุ่งช้าง, บ้านห้วยโทน อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน เป็นต้น

## ผู้ส่งออกหลักเรียงตามประเทศ
thumb|right|350px|แผนที่ประเทศผู้ผลิตกาแฟ 2019
ในปี 2023 FAO ได้บันทึกว่ามีประเทศและดินแดนทั้งหมด 81 แห่งที่ผลิตกาแฟ โดย 53 แห่งผลิตได้มากกว่า 1,000 ตัน และ 36 แห่ง (ตามรายการด้านล่าง) ผลิตได้มากกว่า 10,000 ตัน ประเทศที่มีปริมาณการผลิตน้อยที่สุดที่ทราบคือหมู่เกาะคุก ซึ่งผลิตกาแฟได้เพียง 370 กิโลกรัม

## ดูเพิ่ม
* กาแฟ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:เกษตรกรรม
วัดเขาสุวรรณคีรี

**วัดเขาสุวรรณคีรี** เป็นโบราณสถานภายในกำแพงเมือง อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย วัดตั้งอยู่บริเวณจุดสูงสุดของเขาพนมเพลิง ซึ่งเป็นเนินเขาเดียวกับวัดเขาพนมเพลิงที่ตั้งอยู่ห่างออกไป 200 เมตร ทางทิศตะวันออกของวัดเขาสุวรรณคีรี เนินเขาพนมเพลิงนี้อยู่บริเวณด้านตะวันออกเฉียงเหนือของตัวเมือง ทางขึ้นวัดใช้เส้นทางเดียวกับวัดเขาพนมเพลิงที่สามารถเดินต่อเนื่องเชื่อมต่อกันได้ ได้แก่ ทางขึ้นหลักเป็นบันไดศิลาแลง และทางขึ้นบริเวณทางด้านหลังมณฑปวัดเขาพนมเพลิง

องค์ประกอบภายในวัดเขาสุวรรณคีรีประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก ได้แก่ (1) วิหาร (2) เจดีย์ประธานทรงลังกาขนาดใหญ่ที่ประดิษฐ์บนฐานสูง 5 ชั้น ปัจจุบันมีสภาพค่อนข้างสมบูรณ์ และ (3) เจดีย์ราย มีสภาพค่อนข้างสมบูรณ์จุดเด่นคือมีแนวกำแพงล้อมพร้อมกับทวารบาล ที่มีการตกแต่งด้วยทวารบาลรูปคน รูปสิงห์

## สถานที่ตั้ง
วัดเขาสุวรรณคีรีตั้งอยู่บนเนินเขาอีกยอดหนึ่งในเทือกเขาเดียวกันแต่อยู่คนละยอดกับวัดเขาพนมเพลิงทางทิศตะวันตก หรือหากเดินเท้าขึ้นมาจากด้านวัดเขาพนมเพลิง วัดนี้จะอยู่ด้านหลังเขาพนมเพลิงไปทางทิศตะวันตกโดยมีทางเดินเชื่อมถึงกันห่างออกไปประมาณ 200 เมตร ทางขึ้นเป็นบันไดจำนวนหลายสิบขั้นทำจากศิลาแลงขนาดกว้างประมาณ 6 เมตร

## สถาปัตยกรรม
วัดเขาสุวรรณคีรีสามารถมองเห็นยอดเจดีย์ที่สูงเด่นเป็นสง่าได้จากทางเข้าจุดขายบัตรเข้าชมอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยเนื่องจากตั้งอยู่บนเนินเขา  โดยมีกลุ่มโบราณสถานที่สำคัญคือ เจดีย์ประธานทรงระฆังขนาดใหญ่ก่อด้วยศิลาแลง ฐานของเจดีย์ทำสูงขึ้นไปถึง 5 ชั้นและยังมีความสมบูรณ์ค่อนข้างมากเมื่อขึ้นเป็นยังชั้นสูงสุดของฐานเจดีย์ประธานมองไปด้านหลัง สามารถเห็นทิวทัศน์ที่สวยงามของอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยได้ สำหรับลานชั้นต่างๆ ของเจดีย์ประธานมีขนาดกว้างขวางพอสมควรสันนิษฐานว่าใช้สำหรับเป็นลานประทักษิณ  โดยมีซุ้มพระทั้ง 4 ด้าน ตรงก้านฉัตรมีพระพุทธรูปปูนปั้นปางลีลารอบก้านฉัตรเช่นเดียวกับวัดช้างล้อมตั้งอยู่บนฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัสซ้อนกันสามชั้น  ด้านหน้าเจดีย์ เป็นวิหารขนาด 7 ห้อง ฐานวิหารและเจดีย์รายก่อด้วยศิลาแลง ปัจจุบันเหลือเพียงเสาและฐานวิหาร  สำหรับด้านหลังเจดีย์ประธานมีเจดีย์ขนาดปานกลางรูปร่างทรงกลมล้อมรอบด้วยแนวศิลาแลง ตรงกำแพงแก้วชั้นในทิศตะวันตกเฉียงใต้ มีรูปยักษ์ปูนปั้นขนาดใหญ่และรูปสัตว์ รูปปูนปั้นเหล่านี้ชำรุดและล้มลงอยู่บนพื้นดิน ลักษณะของรูปยักษ์คล้ายกับรูปสัตว์ที่มีอยู่วัดช้างล้อมมาก สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยใกล้เคียงกัน เจดีย์ทรงลังกาซึ่งเป็นโบราณสถานหลักของวัด

เมื่อลงจากวัดเขาสุวรรณคีรีจะมีทางแยกลงมาทางด้านขวา ไม่ต้องเดินย้อนกลับไปยังวัดเขาพนมเพลิง ก็สามารถลงมายังด้านล่างซึ่งมีทางเดินเชื่อมไปยังทางขึ้นวัดเขาพนมเพลิงได้เช่นเดียวกันและวัดเขาสุวรรณคีรีถัดจากวัดเขาพนมเพลิงไปทางทิศตะวันออก

## ระเบียงภาพ

ไฟล์:Wat Khao Suwan Kiri 20231226 (III).jpg|ทวารบาลวัดเขาสุวรรณคีรี 
ไฟล์:Wat Khao Suwan Kiri 20231226 (IV).jpg|เจดีย์ราย
ไฟล์:Wat Khao Suwan Kiri 20231226 (VI).jpg|เจดีย์ประธาน
ไฟล์:Wat Khao Suwan Kiri 20231226 (V).jpg|เจดีย์ประธาน


## อ้างอิง

หมวดหมู่:อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย
เขาสุวรรณคีรี
หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดสุโขทัย
ม้า (แก้ความกำกวม)

**ม้า** สามารถหมายถึง
;สัตว์
* ม้า สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่มีความสามารถหลายอย่าง
* ม้าน้ำแคระ ม้าน้ำชนิดหนึ่งที่มีขนาดเล็ก มีความยาวไม่เกิน 2.4 เซนติเมตร
* ปลาม้า ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่งที่มีรูปร่างเพรียวเล็ก
;เกมกระดาน
* ม้า (หมากรุก) ตัวหมากรุกที่ใช้ในหมากรุกไทยและหมากรุกสากล
;ยาสมุนไพรไทย
* ม้ากระทืบโรง ยาสมุนไพรไทยชนิดหนึ่ง
;วรรณคดี
* ม้าก้านกล้วย กวีนิพนธ์เรื่องหนึ่งที่แต่งโดย ไพวรินทร์ ขาวงาม
* ม้านิลมังกร สัตว์ประหลาดในวรรณคดีไทยเรื่องพระอภัยมณี
;ชื่อบุคคล
* อรนภา กฤษฎี (ม้า) นักแสดง นางแบบ พิธีกร ช่างแต่งหน้า ผู้เชี่ยวชาญในเรื่องของความสวยของผู้หญิง
* ม้าต้าย ลูกพี่ลูกน้องกับม้าเฉียวและเป็นหลานม้าเท้ง ในวรรณคดีจีนเรื่องสามก๊ก
กระบวนการผลิตกาแฟ

**กระบวนการผลิตกาแฟ** () คือ กระบวนการหลังการเก็บเกี่ยวผลกาแฟ เพื่อนำผลกาแฟสดมาผ่านขั้นตอนต่าง ๆ เช่น การบ่มหรือการหมักผลกาแฟ การแปรรูป การทำแห้ง การสีเปลือก การคั่ว และการบด ก่อนนำไปสกัดเป็นเครื่องดื่มกาแฟ

### การบ่ม
ในการผลิตกาแฟ วิธีที่ยังไม่เป็นที่รู้จักกันดีนักวิธีหนึ่งได้แก่การบ่ม (Aging) กาแฟหลาย ๆ ประเภทจะมีคุณภาพดีขึ้นเมื่อผ่านการบ่ม รสเปรี้ยวของมันจะลดลง ในขณะที่ความกลมกลืนของรสชาติโดยรวมก็จะเพิ่มขึ้น ผู้ผลิตหลายๆ รายมักจะขายเมล็ดกาแฟออกไปหลังจากได้บ่มเอาไว้แล้วถึง 3 ปี และร้านที่ขึ้นชื่อเป็นพิเศษบางร้าน (เช่น "Toko Aroma" ในเมืองบันดุง, ประเทศอินโดนีเซีย) ถึงกับบ่มเมล็ดที่ยังไม่ได้คั่วไว้ถึง 8 ปีทีเดียว

### การบด
ความละเอียดของกากที่ได้จากการบดมีผลอย่างมากต่อรสชาติ ยิ่งบดกาแฟละเอียดเท่าไร ก็จะยิ่งได้รสชาติที่เข้มข้นและครบบริบูรณ์มากขึ้นเท่านั้น เหตุผลหลักที่บางคนไม่บดละเอียดมากนัก คือเพื่อไม่ให้กากสามารถผ่านตัวกรองชนิดหยาบ ๆ ออกไปได้ (เช่น cafetière) การผลิตกากกาแฟพร้อมชงมีสามวิธีด้วยกัน

### การโม่
กดเมล็ดโดยใช้อุปกรณ์หมุนสองตัว ใช้การหมุนเพื่อให้เมล็ดแตก วิธีนี้มีความเสี่ยงน้อยที่เมล็ดจะไหม้ เครื่องบดอาจมีลักษณะเป็นแบบล้อหรือแบบกรวย โดยที่แบบกรวยจะทำงานได้เงียบกว่าและมีโอกาสเกิดการอุดตันน้อยกว่า

Grinder แบบกรวยช่วยรักษากลิ่นส่วนใหญ่ไว้ได้ และสามารถบดได้ละเอียดมาก อีกทั้งกากที่ได้ก็จะมีความละเอียดสม่ำเสมอกันอีกด้วย โม่ที่ทำจากเหล็กซึ่งมีการออกแบบที่ยุ่งยากซับซ้อน อาจทำให้ลดประสิทธิภาพของเฟืองลง ส่งผลให้การบดทำได้ช้าลง ยิ่งการบดช้าลงเท่าไร ก็ยิ่งมีความร้อนเข้าไปในกากกาแฟน้อยลงเท่านั้น ด้วยเหตุนี้จึงสามารถรักษากลิ่นไว้ได้อย่างดี เนื่องจากสามารถปรับความละเอียดได้หลายระดับมา การบดวิธีนี้จึงเหมาะกับกาแฟทุกประเภท ทั้งแบบที่ทำด้วยเครื่องชงเอสเพรสโซ (Espresso) แบบหยด (Drip) แบบใช้เครื่องต้มให้น้ำซึมเข้า (Percolator) และแบบเฟรนช์เพรส (French Press) เครื่องโม่แบบกรวยที่คุณภาพดียังสามารถบดให้ละเอียดเป็นพิเศษสำหรับใช้ในการทำกาแฟแบบตุรกี ความเร็วในการบดโดยทั่วไปไม่เกิน 500 รอบต่อนาที

เครื่องโม่ประเภทจานหมุน สามารถบดได้รวดเร็วกว่าแบบกรวย (10,000 ถึง 20,000 รอบต่อนาที) และจะส่งผลให้มีความร้อนเข้าไปในกาแฟเล็กน้อย เครื่องแบบนี้เป็นวิธีที่ประหยัดที่สุดในการผลิตกากละเอียดสม่ำเสมอ ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลายแบบ กากแบบนี้เหมาะสมมากกับเครื่องชงเอสเพรสโซ่แบบปัมป์ตามบ้าน อย่างไรก็ตามมันไม่สามารถบดให้ละเอียดได้เท่ากับเครื่องแบบกรวย

### การสับ
เครื่องบดสมัยใหม่มักใช้วิธีการหั่นเมล็ดกาแฟออกเป็นชิ้น ๆ ถึงแม้จะให้ผลเหมือนกับการบดดี ๆ โดยทั่วไป คนที่พิถีพิถันมักตำหนิว่าวิธีนี้ให้กาแฟคุณภาพสู้วิธีแบบเก่าไม่ได้

เครื่องบดแบบใบมีด &#8220;ปั่น&#8221; เมล็ดให้ละเอียดโดยใช้ใบมีดหมุนด้วยความเร็วสูง (20,000 ถึง 30,000 รอบต่อนาที) กากกาแฟที่ได้จะไม่ละเอียดสม่ำเสมอ และจะได้รับความร้อนมากกว่าการใช้เครื่องโม่ เครื่องบดใบมีดจะก่อให้เกิด &#8220;ฝุ่นกาแฟ&#8221; ซึ่งอาจทำให้ตะแกรงร่อนของเครื่องชงเอสเพรสโซและเครื่องชงเฟรนช์เพรสเกิดการอุดตันได้ ดังนั้นเครื่องบดแบบนี้ จึงเหมาะสมกับเฉพาะเครื่องชงแบบหยด และมันยังสามารถใช้บดเครื่องเทศและสมุนไพรได้เป็นอย่างดี เครื่องชนิดนี้ไม่ควรใช้กับเครื่องชงเอสเพรสโซแบบปัมป์

การบดเป็นผง: กาแฟตุรกี หรือ เตอร์กิส คอฟฟี่ เป็นการต้มทั้งกากที่ได้จากการบด โดยวิธีการดื่มจะเทดื่มเลยและต่อมาจึงเริ่มมีการกรองดื่มเฉพาะน้ำ วิธีการนี้ให้กากซึ่งละเอียดเกินไปและเหมาะสำหรับการชงแบบนี้เท่านั้น

## ดูเพิ่ม
* การคั่วเมล็ดกาแฟ

หมวดหมู่:กาแฟ
การคั่วเมล็ดกาแฟ

thumb|200px|เครื่องคั่วกาแฟสำหรับใช้ในครัวเรือน
**การคั่วเมล็ดกาแฟ** หมายถึงการนำเมล็ดกาแฟมาคั่วเพื่อนำมาใช้ดื่ม

## กระบวนการ

กระบวนการคั่วเป็นขั้นตอนที่ขาดไม่ได้ในการที่จะได้กาแฟรสชาติดีสักถ้วยหนึ่ง. เมื่อถูกคั่ว เมล็ดกาแฟสีเขียวก็จะพองออกจนเกือบจะมีขนาดเป็นสองเท่าของของเดิม พร้อมทั้งเปลี่ยนสีและความหนาแน่นไป เมื่อเมล็ดได้รับความร้อน มันจะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลืองและในที่สุดก็จะกลายเป็นสีน้ำตาลอ่อนๆ แบบสีของผลอบเชย (cinnamon) และมันก็จะมีสีเข้มขึ้นเรื่อยๆ จนกว่าจะถูกยกออกจากความร้อน พร้อมกันนี้ เราก็จะเห็นน้ำมันออกมาตามผิวของเมล็ด ในการคั่วแบบอ่อนๆ กาแฟจะเก็บรสชาติดั้งเดิมไว้ได้ดีกว่า รสชาติดั้งเดิมนี้จะขึ้นอยู่กับดินและสภาพอากาศในที่ที่ต้นกาแฟได้เติบโตขึ้นมา. เมล็ดกาแฟจากพื้นที่ที่มีชื่อเสียง เช่น เกาะชวา และประเทศเคนยา จะถูกคั่วเพียงอ่อนๆ เท่านั้นเพื่อให้ยังคงรสชาติอันเป็นเอกลักษณ์อยู่ให้มากที่สุด

ยิ่งเมล็ดกาแฟถูกคั่วให้เข้มมากขึ้นเท่าไหร่ รสชาติดั้งเดิมของมันก็จะยิ่งถูกบดบังด้วยรสที่เกิดจากการคั่วมากขึ้นเท่านั้น กาแฟบางประเภทที่ถูกคั่ว จนรสชาติแทบจะไม่ได้บ่งบอกถึงสถานที่ปลูกเลย จะถูกขายโดยใช้ระดับของการคั่วเป็นหลัก โดยเริ่มตั้งแต่ "อบเชยคั่วอ่อนๆ (Light Cinnamon Roast) " ไปจนถึง "การคั่วแบบเวียนนา (Vienna Roast) " และ "การคั่วแบบฝรั่งเศส (French Roast) " และอื่นๆ

ในศตวรรษที่ 19 เมล็ดกาแฟมักจะถูกซื้อขายขณะที่ยังเป็นเมล็ดเขียวๆ อยู่ และก็มักจะนำไปคั่วในกระทะสำหรับทอด การคั่วในลักษณะนี้ต้องใช้ความชำนาญสูงมาก สำหรับการสูญเสียรสชาติของเมล็ดที่ยังไม่ได้คั่วนั้น สามารถป้องกันได้โดยการบรรจุในห่อสุญญากาศ แต่ปัญหาก็คือการที่เมล็ดกาแฟจะปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เป็นวันๆ หลังจากที่ถูกคั่วเสร็จใหม่ๆ ผู้ผลิตจึงต้องปล่อยให้กาแฟที่คั่วแล้วค้างไว้ก่อนที่จะนำไปบรรจุลงห่อสุญญากาศได้ ด้วยเหตุนี้เทคโนโลยีสองชนิดจึงได้ถูกพัฒนาขึ้นมา บริษัทอิลลี (Illy) ได้ใช้กระป๋องอัดความดัน (pressurized can) ส่วนผู้ผลิตกาแฟคั่วรายอื่นๆ ใช้วิธีการบรรจุเมล็ดทั้งอันลงในถุงทันทีที่คั่วเสร็จโดยใช้วาล์วปล่อยความดัน (pressure release valves).

## แกลลอรี่


ภาพ:Cofffeebeans_aging_a.jpg|เมล็ดกาแฟที่ยังไม่คั่วในขั้นตอนต่างๆ จากขวาไปซ้าย: เมล็ดกาแฟสด ที่เพิ่งถูกคัดมา, หลังจากอบแห้ง และ 1 ปีหลังจากอบแห้ง รูปถ่ายที่ Toko Aroma ใน บันดุง, อินโดนีเซีย
ภาพ:coffeebeans_aging_b.jpg|เมล็ดกาแฟที่ยังไม่ได้คั่วในขั้นตอนต่อๆ มา เมล็ดมีอายุ 7-8 ปี รูปถ่ายที่ Toko Aroma ใน บันดุง, อินโดนีเซีย
ภาพ:coffeeroasting_woodfired.jpg|เครื่องอบกาแฟขนาดใหญ่แบบเก่าหล่อจากเหล็ก ใช้ฟืนเป็นเชื้อเพลิง ตั้งอยู่ใน Toko Aroma ใน บันดุง, อินโดนีเซีย
ภาพ:Roasted_coffee_beans.jpg|เมล็ดกาแฟที่คั่วแล้ว


## ดูเพิ่ม

* กาแฟ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:กาแฟ
วัดเขาพนมเพลิง

**วัดเขาพนมเพลิง** เป็นโบราณสถานภายในกำแพงเมือง อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย ตัววัดตั้งอยู่บนเนินเขาพนมเพลิงใกล้กำแพงเมือง ด้านตะวันออกเฉียงเหนือ มีความสูงจากพื้นประมาณ 25 เมตร ทางขึ้นวัดมี 2 ทาง ได้แก่ทางขึ้นหลักเป็นบันไดศิลาแลงกว้างประมาณ 6 เมตร จำนวน 114 ขึ้น และทางขึ้นบริเวณทางด้านหลังมณฑปวัด

วัดเขาพนมเพลิง ประกอบด้วย (1) วิหารขนาดประมาณ 14x20 เมตร ปัจจุบันหลงเหลือเพียงเสา (2) เจดีย์ประธานทรงลังกาซึ่งเป็นรูปแบบงานศิลปะสุโขทัยตอนปลาย (3) เจดีย์รายจำนวน 3 องค์ และ (4) พระมณฑป ซึ่งคนในพื้นที่เรียกว่า "ศาลเจ้าแม่ละอองสําลี"

## ประวัติ
เขาพนมเพลิงปรากฏในพงศาวดารเหนือตอนที่เกี่ยวกับการสร้างเมืองสวรรคโลก (ศรีสัชนาลัย) โดยกำหนดให้เขาพนมเพลิงอยู่กลางเมืองและได้สร้างวัดไว้บนเขาพนมเพลิง ดังกล่าวอ้างไว้ดังนี้ 

"กล่าวสำหรับเขาพนมเพลิงนั้นเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ สำหรับประกอบพิธีบูชาไฟดังปรากฏข้อความในพงศาวดารเหนือ กล่าวถึงฤๅษีสัชนาลัยสั่งสอนบาธรรมราชว่า "สูเจ้าจงเอาพนมเพลิงเข้าไว้ในเมือง เป็นที่สร้างพรตบูชากูณฑ์ผู้เฒ่าจะสั่งสอน จงทำตามคำ"  

จากประวัติในพงศาวดาวดังกล่าวหมายถึงเคยมีการใช้เขาพนมเพลิงเป็นแหล่งประกอบพิธีบำเพ็ญพรต แล้วจุดอัคคีบูชาเทวะเป็นเจ้า โดยกำหนดให้วัดเขาพนมเพลิงตั้งอยู่กลางเมืองศรีสัชนาลัย เป็นชัยภูมิของการสร้างเมืองให้โดดเด่นนั่นคือเป็นการสร้างมืองศรีสัชนาลัยที่โอบล้อมภูเขานี้ไว้ใจกลางเมือง เพื่อให้เป็นชัยภูมิอันเหมาะสมยิ่งในการประกอบพิธีดังกล่าว 

## สถาปัตยกรรม
โบราณสถานที่อยู่บนเนินเขานี้ประกอบด้วยเจดีย์ประธานทรงลังกา ก่อด้วยศิลาแลง ตั้งแต่ก้านฉัตรขึ้นไปพังทลายหมด และมีวิหารประดิษฐานพระพุทธรูปที่ยังมีความสมบูรณ์อยู่พอสมควร ส่วนด้านหลังเจดีย์ประธานเมีเจดีย์ราย 3 องค์ และมีทางเดินลงมายังลานกว้างซึ่งมีมณฑปก่อด้วยศิลาแลง ฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัสยกพื้นสูง หลังคาโค้งแหลมขนาดใหญ่ ซึ่งชาวบ้านในพื้นที่เรียกว่า **"ศาลเจ้าแม่ละอองสำลี"** ลักษณะของศาลนี้มีความคล้ายคลึงกับมณฑปที่พบที่วัดบริเวณทางเข้า อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย

## อ้างอิง

หมวดหมู่:อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย
เขาพนมเพลิง
หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดสุโขทัย
วงศ์ปลาตะกรับ

**วงศ์ปลาตะกรับ** () เป็นวงศ์ปลาน้ำเค็มในอันดับ Perciformes ใช้ชื่อวงศ์ว่า Scatophagidae (/สแคท-โต-ฟา-กิ-ดี้/)

มีรูปร่างทั่วไปแบนข้างมาก เกล็ดละเอียดเป็นแบบสากมือ  และติดแน่นกับลำตัว  ครีบหลังตอนแรกเป็นครีบแข็ง ครีบหลังตอนหลังจะอ่อนนุ่ม  ก้านครีบหลังก้านแรกเป็นครีบแข็งและชี้ไปด้านหน้า ครีบหางตัดตรงและมีก้านครีบจำนวนมาก ตามลำตัวจะมีจุดสีดำหรือลวดลายกระจายไปทั่วต่างกันไปตามสกุลและสายพันธุ์ มีฟันที่เพดานปากและขากรรไกร ไม่มีหนามบนกระดูกโอเปอร์คัลและกระดูกพรีโอเปอร์คัล มีเส้นข้างลำตัวโค้งและสมบูรณ์ 

เป็นปลาที่อาศัยอยู่ตามแนวชายฝั่งทะเลเขตอบอุ่น  พบตั้งแต่ทวีปแอฟริกา, ทะเลแดง, เอเชียใต้, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้, ซูลาเวซี, อินโดนีเซีย ตลอดจนถึงโซนโอเชียเนีย พบในประเทศไทยเพียงชนิดเดียว คือ ปลาตะกรับ (*Scatophagus argus*) โดยปกติแล้วปลาในวงศ์นี้จะสามารถปรับตัวให้อยู่ในน้ำกร่อยหรือน้ำจืดสนิทได้ แต่จะวางไข่ในที่น้ำเค็มแบบน้ำทะเล  มีความยาวโดยเฉลี่ยประมาณ 30-40 เซนติเมตร

มีทั้งหมด 4 ชนิด ใน 2 สกุล ซึ่งทั้งหมดนิยมเลี้ยงเป็นปลาตู้สวยงาม หรือตกเป็นเกมกีฬาและรับประทานเป็นอาหารในบางประเทศ  โดยแบ่งออกเป็น

**สกุล ''[[Scatophagus]]***
* [[ปลาตะกรับ]] (*Scatophagus argus*) พบกระจายอย่างกว้างขวาง ตั้งแต่เอเชียใต้จนถึงโซนโอเชียเนีย
* *Scatophagus tetracanthus* พบได้ที่ทวีปแอฟริกา มีลายพาดสีดำเห็นชัดเจนตลอดทั้งตัว 6 ขีด

*'สกุล *[[Selenotoca]]**'
* [[Selenotoca multifasciata|ปลาซิลเวอร์สแกต]] (*Selenotoca multifasciata*) พบได้ที่[[ทะเลเซเลบีส]] (ซูลาเวซี) และ[[อินโดนีเซีย]] พื้นลำตัวสีเงิน
* *Selenotoca papuensis'' 

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* SCATOPHAGIDAE FAMILY 

หมวดหมู่:วงศ์ปลาตะกรับ
หมวดหมู่:ปลาน้ำเค็ม
หมวดหมู่:ปลาน้ำกร่อย
หมวดหมู่:ปลาน้ำจืด
การเตรียมกาแฟ

## การชง
thumb|150px|หม้อไอบริก
การชงกาแฟมีหลากหลายวิธี ซึ่งสามารถแบ่งเป็นประเภทตามการให้น้ำกับกากกาแฟ ได้สี่ประเภทหลักๆ ดังนี้

* การต้มเดือด:
** กาแฟตุรกี วิธีการดั้งเดิมในการชงกาแฟ ซึ่งยังคงใช้อยู่ในตะวันออกกลาง แอฟริกาเหนือ ตุรกี และกรีซ ได้แก่การต้มผงกาแฟละเอียดเข้ากับน้ำในหม้อคอคอด ซึ่งเรียกว่าไอบริก (ibrik) ในภาษาอารบิก, เซสฟ์ (cezve) ในภาษาตุรกี, และเซสวา (dzezva) ในภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย และปล่อยให้เดือดเล็กน้อย บางครั้งก็จะเติมน้ำตาลเข้าไปในหม้อด้วยเพื่อเพิ่มรสหวาน และยังเพิ่มรสและกลิ่นด้วยกระวาน (cardamom) ผลที่ได้คือกาแฟเข้มข้นถ้วยเล็กๆ มีฟองอยู่ข้างบน และกากกาแฟกองหนาเหมือนโคลนอยู่ที่ก้น

* การใช้ความดัน:
** เอสเพรสโซ ถูกชงด้วยน้ำเดือดอ้ดความดัน และมักเป็นพื้นฐานนำไปผสมกาแฟหลายๆ ชนิด หรือไม่ก็เสิร์ฟเปล่าๆ ก็ได้ (มักจะเป็นหลังจากมื้อค่ำ) กาแฟชนิดนี้เป็นหนึ่งในประเภทที่แรงที่สุดที่ดื่มกันโดยทั่วไป และมีรสชาติและความมัน (crema) ที่เป็นเอกลักษณ์
** เครื่องชงกาแฟแบบใช้น้ำร้อนซึม (หรือหม้อม็อคค่า) มีลักษณะแบ่งออกเป็นสามส่วน โดยส่วนล่างใช้สำหรับต้มน้ำ เพื่อให้ไอลอยขึ้นไปยังกากกาแฟซึ่งอยู่ในส่วนตรงกลาง น้ำกาแฟที่ได้ ซึ่งมักมีความเข้มข้นระดับเดียวกับเอสเพรสโซ จะถูกเก็บอยู่ในส่วนบนสุด ส่วนที่มักวางติดกับเครื่องอุ่นหรือเตา เครื่องบางแบบยังอาจมีฝา 5 แก้วหรือพลาสติกใสเพื่อเอาไว้ดูกาแฟตอนที่มันลอยขึ้นข้างบน

* การใช้แรงโน้มถ่วง:
** การชงแบบหยด (หรือแบบกรอง) เป็นการหยดน้ำร้อนผ่านกากกาแฟที่วางอยู่ในที่กรอง (อาจเป็นกระดาษหรือโลหะเจาะรู) ความเข้มขึ้นอยู่กับสัดส่วนระหว่างน้ำกับกาแฟ แต่โดยปกติแล้วจะไม่เข้มข้นเท่าเอสเพรสโซ
** เครื่องชงกาแฟแบบใช้น้ำร้อนซึมประเภทที่สอง ก็เป็นแบบที่ใช้แรงโน้มถ่วงดึงให้น้ำไหลผ่านกากกาแฟ แต่ให้ความเข้มมากกว่า

* การจุ่ม:
** เฟรนช์เพรส (หรือ cafetière) เป็นกระบอกแก้วที่สูงและแคบ ประกอบด้วยลูกสูบที่มีตัวกรอง กาแฟและน้ำร้อนจะถูกผสมกันในกระบอก (ประมาณ2-3นาที) ก่อนที่ตัวลูกสูบ ซึ่งอยู่ในรูปฟอยล์โลหะ จะถูกกดลง เพื่อให้เหลือแต่น้ำกาแฟอยู่ข้างบนพร้อมเสิร์ฟ
** ถุงกาแฟ (ลักษณะเดียวกับถุงชา) เป็นวิธีที่ได้รับความนิยมน้อยกว่าการใช้ถุงชงชามาก เนื่องจากมันมีขนาดใหญ่กว่ามาก (ปริมาณกาแฟที่ต้องใส่เข้าไปในถุงมากกว่าปริมาณชามาก)

กาแฟทุกแบบที่ได้กล่าวมานี้ต่างใช้กากกาแฟชงกับน้ำร้อน กาแฟอาจถูกปล่อยค้างอยู่หรือไม่ก็ถูกกรองออกไป แต่ละวิธีต่างต้องการความละเอียดของการบดแตกต่างกันไป เครื่องทำกาแฟแบบไฟฟ้าสามารถต้มน้ำและชงผงที่ละลายได้ โดยไม่ต้องพึ่งคนมากนัก และบางประเภทก็มีตัวตั้งเวลาด้วย พวกที่ดื่มกาแฟอย่างจริงจังมักจะรังเกียจวิธีการที่สะดวกสบายแบบนี้ ซึ่งมักจะทำให้สูญเสียรสชาติและกลิ่นที่ดีไป คนกลุ่มนี้มักจะโปรดปรานกาแฟที่เพิ่งบดใหม่ๆ และวิธีการชงแบบดั้งเดิมมากกว่า

## ดูเพิ่ม

* กาแฟ

หมวดหมู่:กาแฟ
น้ำทะเล

[thumb|right|ข้อมูลจาก[แผนที่มหาสมุทรโลก  แสดงค่าความเค็มในแต่ละพื้นที่]]
**น้ำทะเล**   เป็นของเหลวที่ได้จากทะเลหรือมหาสมุทร   โดยทั่วไปมหาสมุทรทั่วโลกมีความเค็ม (salinity) ประมาณ 3.5% หรือ 35 ส่วนต่อพันส่วน   นั่นหมายความว่าในน้ำทะเลทุกๆ 1 กิโลกรัม   จะพบเกลืออยู่ 35 กรัม (ส่วนมากจะพบในรูปของไอออนโซเดียมคลอไรด์ (Na+, Cl−) ความหนาแน่นเฉลี่ยที่ผิวน้ำของมหาสมุทรอยู่ที่ 1.025 กรัมต่อมิลลิลิตร   น้ำทะเลมีความหนาแน่นมากกว่าน้ำจืด (น้ำจืดมีความหนาแน่นสูงสุดที่ 1.000 กรัมต่อมิลลิลิตร ที่อุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส) เพราะน้ำทะเลมีความหนักของเกลือและ Electrostriction (ไฟฟ้าที่ไม่นำกระแส  แต่อยู่ในเรื่องของสนามไฟฟ้า) จุดเยือกแข็งของน้ำทะเลอยู่ที่อุณหภูมิ −2 องศาเซลเซียสหรือ 28.4 องศาฟาเรนไฮต์ นับว่ามากกว่าน้ำจืด   ในน้ำทะเลที่มีความเข้มข้น 35 ส่วนต่อพันส่วน (35 ppt)

## ความเค็ม

ถึงแม้ว่าน้ำทะเลส่วนใหญ่จะมีปริมาณเกลืออยู่ที่ระหว่างร้อยละ 3.1–3.8  แต่น้ำทะเลทั่วโลกก็ไม่ได้เหมือนกัน   อาจมีการผสมกับน้ำจืดจากการไหลของแม่น้ำหรือแหล่งน้ำออกสู่ทะเล  หรือจากการละลายของธารน้ำแข็ง   จึงเป็นสาเหตุที่ทำให้ความเค็มของน้ำทะเลในแต่ละพื้นที่แตกต่างกัน   ทะเลเปิดที่มีความเค็มมากที่สุดคือ ทะเลแดง

## อ้างอิง

หมวดหมู่:น้ำ
หมวดหมู่:ทะเล
หมวดหมู่:สารละลาย
หมวดหมู่:คำศัพท์สมุทรศาสตร์
คริสโตเฟอร์ ลอยด์

**คริสโตเฟอร์ อัลเลน ลอยด์** () เกิดเมื่อวันที่ 22 ตุลาคม ค.ศ. 1938 เป็นนักแสดงชาวอเมริกันเจ้าของ 3 รางวัลเอมมี

เขาเป็นที่รู้จักในบท เอ็มเม็ตต์ "ด็อก" บราวน์ ในภาพยนตร์ไตรภาคเจาะเวลาหาอดีต, บท จัดจ์ ดูม ใน *[[Who Framed Roger Rabbit]]*, บท ลุงเฟสเตอร์ใน *The Addams Family* และ *Addams Family Values* ก่อนหน้านั้นยังเคยรับบท Reverend Jim Ignatowski ใน *Taxi* และบทกัปตันยาน Bird of Prey ของคลิงกอนใน *[[สตาร์ เทรค]] ภาค 3* ลอยด์ยังแสดงในรายการซีรีส์โทรทัศน์เรื่อง *Deadly Games*

หมวดหมู่:นักแสดงอเมริกัน
หมวดหมู่:บุคคลจากสแตมเฟิร์ด (รัฐคอนเนทิคัต)
แซนดีเอโก ชาร์จเจอรส์

**ซานดีเอโก ชาร์จเจอร์ส** เป็นทีมอเมริกันฟุตบอลอาชีพ ตั้งอยู่ในเมืองซานดีเอโก รัฐแคลิฟอร์เนียก่อตั้งในปี พ.ศ. 2503 (ค.ศ. 1960)ปัจจุบันเป็นทีมอยู่ในสายเอเอฟซี ตะวันตก เมื่อครั้งเริ่มก่อตั้งทีมนี้เคยใช้ชื่อว่า **ลอสแอนเจลิส ชาร์จเจอร์ส** เล่นอยู่ในลีกเอเอฟแอล ในฤดูกาลแรกทีมตั้งอยู่ในเมืองลอสแอนเจลิส ก่อนที่จะย้ายมาอยู่ในเมืองซานดีเอโกในปีถัดมา ปัจจุบันสนามเหย้าของทีมคือสนามกีฬาควอคอมม์ ซานดีเอโก ชาร์จเจอร์สสามารถผ่านเข้ารอบเพลย์ออฟของเอเอฟแอลทั้งหมด 5 ครั้ง ผ่านเข้าชิงแชมป์เอเอฟแอลถึง 4 ครั้ง และสามารถคว้าแชมป์เอเอฟแอล 1 ครั้งในปี 1963

หลังจากเอเอฟแอลยุบรวมลีกกับเอ็นเอฟแอลในปี 1970 ซานดีเอโก ชาร์จเจอร์สสามารถผ่านเข้ารอบเพลย์ออฟทั้งสิ้น 10 ครั้ง และสามารถผ่านเข้าชิงแชมป์สายเอเอฟซีทั้งหมด 4 ครั้ง ในฤดูกาล 1994 ซานดีเอโก ชาร์จเจอร์สเข้าไปชิงแชมป์ซุปเปอร์โบลว์ครั้งที่ 29 กับซานฟรานซิสโก โฟร์ตีนายเนอร์ส แต่พ่ายแพ้ไปด้วยคะแนน 49-26

ซานดีเอโก้ ชาร์จเจอร์สมีอดีตผู้เล่น 6 คนและโค้ช 1 คนที่ได้รับการบรรจุรายชื่อไว้ในหอเกียรติยศของนักอเมริกันฟุตบอลอาชีพหรือฮอลออฟเฟมที่เมืองแคนตัน รัฐโอไฮโอได้แก่ ปีกนอก แลนซ์ อัลเวิร์ธ (1962-1970), ดีเฟนซีฟเอนด์ เฟรด ดีน (1975-1981), ควอเตอร์แบค แดน เฟาท์ส (1973-1987), หัวหน้าโค้ชและผู้จัดการทั่วไป ซิด กิลล์แมน (1960-1969, 1971), ปีกนอก ชาร์ลี จอยเนอร์ (1976-1986), ออฟเฟนซีฟไลน์ รอน มิกซ์ (1960-1969)และ ปีกใน คาร์เลน วินซ์โลว์ (1979-1987)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ

หมวดหมู่:ทีมอเมริกันฟุตบอลในสหรัฐอเมริกา
หมวดหมู่:สโมสรกีฬาที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2503
หมวดหมู่:ทีมของเนชันแนลฟุตบอลลีก
ดาวบริวารของดาวเสาร์

right|thumb|250px|ระบบดาวเสาร์ (ภาพประกอบรวม)
thumb|250px|วงแหวนดาวเสาร์ตัดผ่านฉากหลังที่มีดาวบริวารไททัน (รูปเสี้ยวขอบสีขาว) และดาวบริวารเอนเซลาดัส (ขวาล่างสีดำ) ปรากฏอยู่
**[[ดาวบริวาร]]ของ[[ดาวเสาร์]]**มีจำนวนมากและหลากหลายถึง 285 ดวง ตั้งแต่ดวงขนาดเล็กที่มีความยาวเพียงสิบเมตร ไปจนถึงดาวบริวารไททันขนาดมหึมาที่ใหญ่กว่าดาวพุธ นอกจากจะมีวงแหวนที่กว้างและหนาแน่นแล้ว ระบบดาวเสาร์ยังเป็นระบบดาวเคราะห์ที่มีความหลากหลายมากที่สุดภายในระบบสุริยะอีกด้วย

ปัจจุบัน ดาวเสาร์มีดาวบริวารซึ่งได้รับการยืนยันวงโคจรและไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของวงแหวนทั้งสิ้น 83 ดวง ในจำนวนนี้มีเพียง 13 ดวง ที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางมากกว่า 50 กิโลเมตร, เจ็ดดวงที่มีขนาดใหญ่พอที่สามารถคงสภาพตัวเองเป็นทรงกลม และสองดวง ได้แก่ ดาวไททันและรีอาที่มีสภาวะสมดุลอุทกสถิต (hydrostatic equilibrium) ดาวบริวารที่เด่นเป็นพิเศษในหมู่ดาวบริวาร คือ ไททัน ซึ่งเป็นดาวบริวารที่ใหญ่เป็นอันดับสองในระบบสุริยะ (รองจากแกนีมีดของดาวพฤหัสบดี) ที่มีชั้นบรรยากาศคล้ายโลกที่อุดมด้วยไนโตรเจนและภูมิประเทศที่มีเครือข่ายแม่น้ำและทะเลสาบไฮโดรคาร์บอน เอนเซลาดัสซึ่งปล่อยไอพ่นของก๊าซและฝุ่นจากบริเวณขั้วโลกใต้ และไอแอพิตัสที่มีซีกโลกขาวดำตัดกัน

ดาวบริวาร 24 ดวง ของดาวเสาร์เป็นบริวารที่มีวงโคจรปกติ คือ มีวงโคจรไปในทางเดียวกับดาวดวงอื่น ๆ และเอียงทำมุมกับเส้นศูนย์สูตรของดาวเสาร์ไม่มากนัก นอกจากบริวาร 7 ดวง หลักแล้ว มี 4 ดวง เป็นดาวบริวารโทรจัน (หมายถึงกลุ่มดาวบริวารเล็ก ๆ ที่โคจรไปตามเส้นทางของดาวบริวารดวงใหญ่กว่าอีกดวงหนึ่ง) อีก 2 ดวง เป็นดาวบริวารร่วมวงโคจร และอีก 2 ดวงโคจรอยู่ภายในช่องว่างระหว่างวงแหวนดาวเสาร์ ดาวบริวารเหล่านี้ได้รับการตั้งชื่อตามธรรมเนียมเดิม คือ ตามชื่อของบรรดายักษ์ไททันหรือบุคคลอื่น ๆ ที่มีความเกี่ยวข้องกับเทพแซตเทิร์นของชาวโรมัน (หรือเทพโครนัสของกรีก)

ส่วนดาวบริวารที่เหลืออีก 122 ดวง ทั้งหมดมีขนาดเล็กและมีวงโคจรผิดปกติ คือ มีวงโคจรอยู่ห่างจากดาวเสาร์มากกว่า เอียงมากกว่า โดยมีทั้งไปทางเดียวกันและสวนทางกับทิศทางการหมุนรอบตัวเองของดาวเสาร์ ดาวบริวารเหล่านี้อาจเป็นดาวเคราะห์น้อยที่ถูกแรงโน้มถ่วงของดาวเสาร์ดึงมา หรืออาจเป็นเศษซากของวัตถุขนาดใหญ่ที่เข้าใกล้ดาวเสาร์มากเกินไปจนถูกแรงน้ำขึ้นน้ำลงของดาวเสาร์ฉีกออกเป็นเสี่ยง ๆ เราแบ่งกลุ่มของพวกมันตามลักษณะวงโคจรได้เป็นกลุ่มอินุอิต กลุ่มนอร์ส และกลุ่มแกลิก แต่ละดวงตั้งชื่อตามเทพปกรณัมที่สอดคล้องกับกลุ่มที่มันสังกัดอยู่

วงแหวนของดาวเสาร์ประกอบขึ้นจากก้อนน้ำแข็งที่มีขนาดตั้งแต่ 1 เซนติเมตรไปจนถึงหลายร้อยเมตร แต่ละก้อนโคจรรอบดาวเสาร์ไปตามเส้นทางของตนเอง ดังนั้น เราจึงไม่สามารถระบุจำนวนแน่นอนของดาวบริวารของดาวเสาร์ได้ เนื่องจากไม่มีเส้นแบ่งประเภทชัดเจนระหว่างวัตถุขนาดเล็กจำนวนมากที่ประกอบขึ้นเป็นแถบวงแหวนกับวัตถุขนาดใหญ่ที่ได้รับการตั้งชื่อและถือเป็นดาวบริวารแล้ว แม้เราจะค้นพบ "ดาวบริวารเล็ก ๆ" (moonlets) อย่างน้อย 150 ดวงจากการรบกวนที่มันก่อขึ้นกับวัตถุอื่นที่อยู่ข้างเคียงภายในวงแหวน แต่นั่นเป็นตัวอย่างเพียงน้อยนิดของจำนวนประชากรทั้งหมดของวัตถุเหล่านั้นเท่านั้น

ดาวบริวารที่ได้รับการยืนยันแล้วจะได้รับการตั้งชื่อถาวรจากสหภาพดาราศาสตร์สากล ประกอบด้วยชื่อและลำดับที่เป็นตัวเลขโรมัน ดาวบริวาร 9 ดวงที่ถูกค้นพบก่อน ค.ศ. 1900 (ซึ่งฟีบีเป็นดวงเดียวที่มีวงโคจรแบบผิดปกติ) มีหมายเลขเรียงตามระยะห่างจากดาวเสาร์ออกมา ส่วนดาวบริวารดวงอื่น ๆ มีหมายเลขเรียงตามลำดับที่ได้รับการตั้งชื่อถาวร อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ยังมีดาวบริวารดวงเล็ก ๆ ในกลุ่มนอร์สอีก 8 ดวงที่ไม่มีชื่อเรียกถาวร

## ตารางรายชื่อดาวบริวาร




## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*
*
*
*
กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2552

**กุมภาพันธ์ พุทธศักราช 2552** เป็นเดือนที่สองของปี พ.ศ. 2552 วันแรกของเดือนเป็นวันอาทิตย์ วันสุดท้ายของเดือนเป็นวันเสาร์

หมวดหมู่:กุมภาพันธ์
*2552-02
ฟูมิมาโระ โคโนเอะ

**เจ้า ฟูมิมาโระ โคโนเอะ** (คิวจิทาอิ: 近衞 文麿, ชินจิทาอิ: 近衛 文麿) เป็นนักการเมืองของญี่ปุ่นในสมัยโชวะ เคยดำรงตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ในช่วงปี 1940 - 1941 บิดาของเขาถึงแก่อสัญกรรมตั้งแต่เขาอายุ 12 ขวบ ทำให้เขาต้องสืบทอดบรรดาศักดิ์ที่ชั้น *โคชะกุ* (เจ้า) และสายตระกูลโคโนเอะตั้งยังเล็ก

## ชีวิตและครอบครัว
200px|thumb|left|ทหารอเมริกันตรวจศพของเจ้าฟูมิมาโระ
เจ้าฟูมิมาโระ เกิดในตระกูลฟูจิวาระ สายตระกูลโคโนเอะ ซึ่งเป็นตระกูลเก่าแก่ที่ทรงอำนาจมายาวนาน เจ้าได้รับการศึกษาในภาษาอังกฤษและเยอรมัน เป็นบุตรของเจ้า โคโนเอะ อัตสึมาโระ ผู้คัดค้านสังคมคอมมิวนิสต์แบบรัสเซีย
บิดาของเขาเกือบจะได้เป็นนายกรัฐมนตรีของญี่ปุ่นแล้วหากไม่ถึงแก่อสัญกรรมไปก่อน แม้จะเป็นตระกูลที่สืบทอดบรรดาศักดิ์ชั้นสูงสุดและมีสถานะทางสังคมที่สูงส่ง แต่มีฐานะทรัพย์สินที่ไม่มั่นคงเทียบเท่าตระกูลคูโจ ซึ่งเป็นพระญาติในพระจักรพรรดิโชวะเนื่องจากมีสมเด็จพระจักรพรรดินีเทเม คอยสนับสนุนอยู่นั่นเอง

## ปีสุดท้ายการสิ้นสุดสงครามและการฆ่าตัวตาย
หลังจากการพ่ายแพ้ของญี่ปุ่นในสงครามโลกครั้งที่สอง เจ้าฟูมิมาโระได้ทำการปลิดชีพตัวเองโดยการทานโพแทสเซียมไซยาไนด์ เพื่อแสดงความรับผิดชอบต่อสงคราม และเพื่อรักษาเกียรติยศของราชวงศ์และประเทศ การอสัญกรรมของเขาส่งผลให้มีการฆ่าตัวตายมากมายในหมู่นักการเมือง และเหล่าราชินิกุลรวมไปถึงนักธุรกิจที่มีส่วนร่วมกับสงคราม อนึ่งเชื่อกันว่าเหตุผลที่ท่านปลิดชีวิตตนเองนั้นเป็นเพราะไม่อาจยอมรับความพ่ายแพ้ของญี่ปุ่นได้ ประกอบกับการที่มีปัญหากับสมเด็จพระจักรพรรดิจนถูกปลดจากตำแหน่งจึงทำให้เครียดและหาทางออกด้วยวิธีนี้

## อ้างอิง
* Konoe biography from Spartacus Educational 
* Annotated bibliography for Fumimaro Konoe from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues 
* Japan-US Relations Before WWII
* Fumimaro Konoe and Asian Pcific War
* Oka, Yoshitake. *Konoe Fumimaro: A Political Biography*, Translated by Shumpei Okamoto and Patricia Murray, University of Tokyo Press, Tokyo, Japan, 1983
* Connors, Lesley.  *The Emperor’s Advisor:  Saionji Kinmochi and Pre-War Japanese Politics*, Croom Helm, London, and Nissan Institute for Japanese Studies, University of Oxford, 1987
*  Jansen, Marius B. *The Making of Modern Japan*, The Belknap Press of Harvard University Press, Cambridge, MA, 2002
* Iriye, Akira. *The Origins of the Second World War in Asia and the Pacific*, Longman, London and New York, 1987
* Lash, Joseph P.  *Roosevelt and Churchill, 1939-1941*, W.W. Norton and Co, New York, 1976

หมวดหมู่:นักการเมืองญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ตระกูลฟูจิวาระ
หมวดหมู่:นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ตระกูลโคโนเอะ
หมวดหมู่:ผู้ฆ่าตัวตายด้วยพิษไซยาไนด์
หมวดหมู่:บุคคลจากโตเกียว
หมวดหมู่:ผู้ฆ่าตัวตายด้วยพิษในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:นักลัทธิฟาสซิสต์
หมวดหมู่:คาโซกุ
หมวดหมู่:เจ้าญี่ปุ่น
มกราคม พ.ศ. 2552

**มกราคม พุทธศักราช 2552** เป็นเดือนแรกของปี พ.ศ. 2552 วันแรกของเดือนเป็นวันพฤหัสบดี วันสุดท้ายของเดือนเป็นวันเสาร์

หมวดหมู่:มกราคม
*2552-01
เมษายน พ.ศ. 2552

**เมษายน พุทธศักราช 2552** เป็นเดือนที่ 4 ของปี พ.ศ. 2552 วันแรกของเดือนเป็นวันพุธ วันสุดท้ายของเดือนเป็นวันพฤหัสบดี

หมวดหมู่:เมษายน
*2552-04
พฤษภาคม พ.ศ. 2552

**พฤษภาคม พุทธศักราช 2552** เป็นเดือนที่ 5 ของปี พ.ศ. 2552 วันแรกของเดือนเป็นวันศุกร์ วันสุดท้ายของเดือนเป็นวันอาทิตย์

หมวดหมู่:พฤษภาคม
*2552-05
สิงหาคม พ.ศ. 2552

**สิงหาคม พุทธศักราช 2552** เป็นเดือนที่ 8 ของปี พ.ศ. 2552 วันแรกของเดือนเป็นวันเสาร์ วันสุดท้ายของเดือนเป็นวันจันทร์

หมวดหมู่:สิงหาคม
*2552-08
กันยายน พ.ศ. 2552

**กันยายน พุทธศักราช 2552** เป็นเดือนที่ 9 ของปี พ.ศ. 2552 วันแรกของเดือนเป็นวันอังคาร วันสุดท้ายของเดือนเป็นวันพุธ

หมวดหมู่:กันยายน
*2552-09
มิถุนายน พ.ศ. 2552

**มิถุนายน พุทธศักราช 2552** เป็นเดือนที่ 6 ของปี พ.ศ. 2552 วันแรกของเดือนเป็นวันจันทร์ วันสุดท้ายของเดือนเป็นวันอังคาร

หมวดหมู่:มิถุนายน
*2552-06
พฤศจิกายน พ.ศ. 2552

**พฤศจิกายน พุทธศักราช 2552** เป็นเดือนที่ 11 ของปี พ.ศ. 2552 วันแรกของเดือนเป็นวันอาทิตย์ วันสุดท้ายของเดือนเป็นวันจันทร์

หมวดหมู่:พฤศจิกายน
*2552-11
ธันวาคม พ.ศ. 2552

**ธันวาคม พุทธศักราช 2552** เป็นเดือนสุดท้ายของปี พ.ศ. 2552 วันแรกของเดือนเป็นวันอังคาร วันสุดท้ายของเดือนเป็นวันพฤหัสบดี

หมวดหมู่:ธันวาคม
*2552-12
ปลาปล้องอ้อย

*ปลาใน[[ทวีปอเมริกาใต้]] ดูที่: [[Leporinus fasciatus|ปลาปล้องอ้อย]]*

**ปลาปล้องอ้อย** เป็นสกุลของปลาน้ำจืดขนาดเล็กจำพวกหนึ่ง ในวงศ์ปลาหมูแท้ (Cobitidae) ใช้ชื่อสกุลว่า *Pangio* (/แพน-กิ-โอ/)

มีรูปร่างโดยรวมคือ ลำตัวยาว แบนข้าง ท้องมน คอดหางกว้าง หัวเล็กปลายทู่ ปากเล็กอยู่ต่ำ ตาเล็ก มีกระดูกเป็นหนามอยู่ใต้ตา เกล็ดเล็กมาก ครีบหลังและครีบก้นอยู่ค่อนไปทางหาง ลำตัวมีสีต่าง ๆ ต่างออกไปตามแต่ละชนิด ตั้วแต่ มีลำตัวสีเหลืองทองมีแถบสีดำ ในชนิด *[[ปลาสายทอง|P. anguillaris]]*, สีน้ำตาลตลอดทั้งตัว ในชนิด *[[Pangio olonga|P. oblonga]]* และเป็นสีดำสลับกับสีเหลืองเป็นปล้อง ๆ ในชนิด *[[ปลาปล้องอ้อยคูลี่|P. kuhlii]]* และ *[[Pangio myersi|P. myersi]]*

มีความยาวโดยเฉลี่ยประมาณ 10 เซนติเมตร นิยมอยู่เป็นฝูงในลำธารน้ำตกหรือป่าพรุ หรือแม้แต่แหล่งน้ำขนาดใหญ่ เช่น แม่น้ำ มีการเคลื่อนไหวที่แลดูคล้ายการเลื้อยของงู ออกหากินในเวลากลางคืน กินอาหารจำพวก แมลงน้ำหรือแพลงก์ตอนสัตว์น้ำ จึงทำให้ได้อีกชื่อว่า "ปลางู" ซึ่งในภาษาอีสานเรียกว่า "ปลาอาด"

พบกระจายพันธุ์อินเดียจนถึงพม่า, ภูมิภาคอินโดจีน จนถึงหมู่เกาะซุนดา มีความสัมพันธ์ต่อมนุษย์ในแง่ของการเป็นปลาสวยงาม โดยเฉพาะในชนิด *P. kuhlii* และ *P. myersi* และใช้บริโภคในชนิด *P. anguillaris*

ค้นพบครั้งแรกบริเวณลุ่มน้ำทางใต้ของประเทศไทย และประเทศมาเลเซีย ในขั้นแรกพบ 10 ชนิด

## การจำแนก
ปัจจุบันจำแนกออกเป็น 32 ชนิด โดยเป็นการพบที่หมู่เกาะซุนดาถึงกว่า 16 ชนิด
* *[[Pangio agma]]* (M. E. Burridge, 1992)
* *[[Pangio alcoides]]* Kottelat & K. K. P. Lim, 1993
* *[[Pangio alternans]]* Kottelat & K. K. P. Lim, 1993
* *[[Pangio ammophila]]* Britz, Anvar Ali & Raghavan, 2012
* *[[Pangio anguillaris]]* (Vaillant, 1902) (ปลาสายทอง)
* *[[Pangio apoda]]* Britz & Maclaine, 2007
* *[[Pangio atactos]]* H. H. Tan & Kottelat, 2009
* *[[Pangio bitaimac]]* H. H. Tan & Kottelat, 2009
* *[[Pangio cuneovirgata]]* (Raut, 1957)
* *[[Pangio doriae]]* (Perugia, 1892)
* *[[Pangio elongata]]* Britz & Maclaine, 2007
* *[[Pangio filinaris]]* Kottelat & K. K. P. Lim, 1993
* *[[Pangio fusca]]* (Blyth, 1860)
* *[[Pangio goaensis]]* (Tilak, 1972) (ปลาปล้องอ้อยอินเดีย)
* *[[Pangio incognito]]* Kottelat & K. K. P. Lim, 1993
* *[[Pangio kuhlii]]* (Valenciennes, 1846) (ปลางูคูลี่, ปลาปล้องอ้อยคูลี่)
* *[[Pangio lidi]]* Hadiaty & Kottelat, 2009
* *[[Pangio longimanus]]* Britz & Kottelat, 2010
* *[[Pangio lumbriciformis]]* Britz & Maclaine, 2007
* *[[Pangio malayana]]* (Tweedie, 1956)
* *[[Pangio mariarum]]* (Inger & P. K. Chin, 1962)
* *[[Pangio muraeniformis]]* (de Beaufort, 1933)
* *[[Pangio myersi]]* (Harry, 1949) (ปลาปล้องอ้อยตะวันออก)
* *[[Pangio oblonga]]* (Valenciennes, 1846) 
* *[[Pangio pangia]]* (F. Hamilton, 1822) (ปลางูแม่ฮ่องสอน)
* *[[Pangio piperata]]* Kottelat & K. K. P. Lim, 1993
* *[[Pangio pulla]]* Kottelat & K. K. P. Lim, 1993
* *[[Pangio robiginosa]]* (Raut, 1957)
* *[[Pangio semicincta]]* (Fraser-Brunner, 1940)
* *[[Pangio shelfordii]]* (Popta, 1903) 
* *[[Pangio signicauda]]* Britz & Maclaine, 2007
* *[[Pangio superba]]* (T. R. Roberts, 1989)

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:วงศ์ปลาหมูแท้
วงศ์ปลาหมูแท้

**วงศ์ปลาหมูแท้** () เป็นวงศ์ปลาน้ำจืดในอันดับ Cypriniformes จัดเป็นปลาขนาดเล็ก มีลักษณะสำคัญคือบริเวณใต้ตามีกระดูกเป็นหนามโค้งพับซ่อนอยู่ข้างละ 1 ชิ้น ส่วนหัวและจะงอยปากยื่นแหลม ปากเล็กอาจมีติ่งรอบริมฝีปาก มีหนวดสั้น ๆ 3 คู่ ครีบหลังสั้น ครีบอื่น ๆ มีขนาดเล็ก ลำตัวเรียวยาวและแบนข้าง ครีบหางเว้าหรือเว้าลึก ผิวหนังมีเกล็ดขนาดเล็กมากฝังอยู่ จึงไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า และมีเมือกปกคลุมตัว ใช้ชื่อวงศ์ว่า Cobotidae (/โค-บิท-อิ-ดี้/)

เป็นปลาที่ไม่มีฟันที่ลำคอและขากรรไกร มักอาศัยอยู่ในบริเวณที่น้ำไหลแรง เช่น ต้นน้ำลำธารบนภูเขาหรือน้ำตก มักอาศัยในระดับพื้นท้องน้ำใกล้ซอกหิน หรือโพรงไม้ โดยพบเป็นฝูงใหญ่ กินอินทรียสารและสัตว์น้ำขนาดเล็กเป็นอาหาร  บางชนิดสามารถเคลื่อนไหวได้รวดเร็ว

พบได้กว้างขวางตั้งแต่ทวีปยุโรป, ยูเรเชียจนถึงทวีปเอเชีย แบ่งออกเป็นสกุลทั้งหมด 21 สกุล ซึ่งในภาษาไทยจะเรียกปลาในวงศ์นี้รวม ๆ กันว่า "ปลารากกล้วย" หรือ "ปลาค้อ" 

มีความสำคัญคือ นิยมบริโภคในบางสกุล บางชนิด อีกทั้งยังนิยมเลี้ยงเป็นปลาตู้สวยงามด้วย

แต่เดิมวงศ์นี้เคยมีสมาชิกหลากหลายมากกว่านี้ แต่ในปี ค.ศ. 2012 มัวรีซ คอทเทเลต นักมีนวิทยาชาวสวิสได้จำแนกวงศ์ย่อยในวงศ์นี้ออกเป็น 2 วงศ์ คือ Botiidae และ Serpenticobitidae  

## ดูเพิ่ม
* วงศ์ปลาหมู

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ภาพและข้อมูลเบื้องต้นของปลาในวงศ์ปลาหมูและวงศ์ปลาค้อบางชนิด 
* เว็บไซต์วงศ์ปลาหมู 


หมวดหมู่:อันดับปลาตะเพียน
หมวดหมู่:ปลาน้ำจืด
หมวดหมู่:ปลาน้ำตกและลำธาร
หมวดหมู่:ปลาแบ่งตามวงศ์
ปลาหมูอารีย์

**ปลาหมูอารีย์** () ปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง  ในวงศ์ปลาหมู (Botiidae) มีรูปร่างแบนข้าง ลำตัวเรียวยาวเล็กน้อย ลำตัวมีสีเหลืองสด หลังและกลางลำตัวมีแถบสีดำพาด และมีบั้งสีดำพาดลงมาจากสันหลังถึงด้านท้อง ปากค่อนข้างเรียว มีหนวด 3 คู่  ใต้ตามีกระดูกแข็งอยู่ข้างละคู่ซึ่งสามารถพับเก็บได้  ครีบมีแถบสีดำบนพื้นสีจาง ๆ 

เป็นปลาขนาดเล็ก มีความยาวเต็มที่ไม่เกิน 10 เซนติเมตร โดยเฉลี่ยจะพบแค่ 2-3 เซนติเมตรเท่านั้น

เป็นปลาที่ถูกค้นพบเมื่อปี พ.ศ. 2502 โดยนายดำริ สุขอร่าม  ที่ลุ่มแม่น้ำแม่กลอง ในเขตจังหวัดราชบุรีติดต่อกับเขตจังหวัดกาญจนบุรี โดยปะปนมากับปลาทรงเครื่อง (*Epalzeorhynchos bicolor*) ต่อมา นายสมพงษ์ เล็กอารีย์ (ผู้ค้นพบปลาปักเป้าสมพงษ์ (*Carinotetraodon lorteti*), ปลาซิวสมพงษ์ (*Trigonostigma somphongsi*) และปลาตะเพียนสมพงษ์ (*Poropuntius melanogrammus*)) ได้ส่งตัวอย่างปลาให้แก่ ดร.ฟอน โวล์ฟกัง เคลาเซวิตซ์ ซึ่งเป็นนักมีนวิทยาชาวเยอรมัน ได้ศึกษาถึงลักษณะทางด้านอนุกรมวิธาน พบว่าเป็นปลาหมูชนิดใหม่ จึงได้ให้ชื่อชนิดว่า *sidthimunki* เพื่อเป็นเกียรติแก่ นายอารีย์ สิทธิมังค์ รองอธิบดีกรมประมงในขณะนั้น และได้เรียกชื่อสามัญว่า "ปลาหมูอารีย์"

ปลาหมูอารีย์เป็นปลาที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นปลาหมูชนิดที่มีสีสันสวยงามมากที่สุด และสถานภาพใกล้สูญพันธุ์อย่างเต็มที่แล้ว ทั้งนี้เนื่องจากถิ่นที่อยู่ไม่กว้างขวาง โดยพบเฉพาะลุ่มแม่น้ำแม่กลองแถบจังหวัดราชบุรีและลุ่มแม่น้ำสาละวินในจังหวัดกาญจนบุรี ในต่างประเทศพบที่แม่น้ำสาขาของแม่น้ำโขงบริเวณเมืองปากเซ ประเทศลาวเท่านั้น แม้ว่าจะมีรายงานเพิ่มต่อมาในปี พ.ศ. 2532 ว่าพบในลำน้ำว้า จังหวัดน่านด้วยก็ตาม  แต่ปรากฏว่าไม่ใช่ปลาหมูอารีย์  หากแต่เป็นปลาหมูน่าน (*A.  nigrolineata*) ซึ่งเป็นปลาหมูในสกุลเดียวกัน และมีลักษณะและสีสันคล้ายคลึงกัน  สำหรับปลาหมูอารีย์ที่พบในลุ่มแม่น้ำน่านจะพบในเขตจังหวัดพิษณุโลกและบึงบอระเพ็ดด้วย

ดังนั้น ทางกรมประมงจึงได้ออกกฎหมายคุ้มครองการสูญพันธุ์ของปลาหมูอารีย์ในปี พ.ศ. 2535 โดยถือเป็นปลาน้ำจืดสงวนทั้งหมด 4 ชนิด ที่ห้ามซื้อขายและห้ามเลี้ยงนอกจากได้รับอนุญาตก่อน (ที่เหลืออีก 3 ชนิดได้แก่ ปลาตะพัด (*Scleropages formosus*), ปลาเสือตอลายใหญ่ (*Datnioides pulcher*) และปลาค้างคาวดอยอินทนนท์ (*Oreoglanis siamensis*))

แต่ปัจจุบัน มีเอกชนที่สามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้ว และต่อมาทางกรมประมงก็สามารถขยายพันธุ์ได้อีกด้วยเช่นกัน  

## ดูเพิ่ม
* ปลาหมูน่าน

## อ้างอิง
* โลกเกษตร : เปิดโลกปลาสวยงามตัวใหม่สู่วงการธุรกิจ 'ปลาหมูอารีย์' 

หมวดหมู่:สัตว์ป่าคุ้มครอง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* รูปและข้อมูลปลาหมูอารีย์

หมูอารีย์
หมูอารีย์
หมูอารีย์
หมูอารีย์หมวดหมู่:สิ่งมีชีวิตเฉพาะถิ่น
หมูอารีย์
หมูอารีย์
หมูอารีย์
หมูอารีย์
ปลาหมูน่าน

**ปลาหมูน่าน** ปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Ambastaia nigrolineata* ในวงศ์ปลาหมู (Botiidae) มีรูปร่างและสีสันคล้ายคลึงปลาหมูอารีย์ (*A. sidthimunki*)  ซึ่งเป็นปลาที่อยู่ในสกุลเดียวกัน แต่ว่าปลาหมูน่านลายจะเป็นแถบยาว เมื่อปลาใหญ่ขึ้นมาลายตามยาวจะขาดเป็นท่อน ๆ และจะเกิดลายขวางเพิ่มมากขึ้น โดยที่ลายแถบของปลาหมูน่านจะมีราว 8-10 แถบ ในขณะที่ปลาหมูอารีย์ ซึ่งจะมีแค่ 5-8 แถบ ดังนั้นเมื่อมองด้วยตาเปล่าแล้วจะพบว่า ลายเส้นของปลาหมูน่านจะใหญ่และหนากว่าของปลาหมูอารีย์ 

อีกทั้งเมื่อโตเต็มที่แล้วจะมีขนาดลำตัวใหญ่กว่าปลาหมูอารีย์ คือ มีความยาวประมาณ 10-12 เซนติเมตร

ถูกค้นพบครั้งแรกที่แม่น้ำโขง ในเมืองหาน เขตปกครองตนเองสิบสองปันนา มณฑลยูนาน สำหรับในประเทศไทยพบได้ที่ลำน้ำว้า อำเภอแม่จริม จังหวัดน่าน 

ปลาหมูน่านเคยถูกสับสนว่าเป็นปลาหมูอารีย์ ด้วยเหตุที่มีรูปร่างและสีสันคล้ายคลึงกัน รวมทั้งเคยถูกจับส่งขายเป็นปลาสวยงามโดยใช้ชื่อของปลาหมูอารีย์ด้วย ดังนั้นจึงได้รับฉายาว่าวงการปลาสวยงามว่า "ปลาหมูอารีย์ปลอม"

มีชื่อเรียกในภาษาท้องถิ่นว่า "บง" หรือ "หมูงวง"

## ดูเพิ่ม
* ปลาหมูอารีย์

## อ้างอิง
* นิตยสารfishzone vol. 3 no. 24 (พ.ศ. 2545) 
* หมูอารีย์

## แหล่งข้อมูลอื่น
* รูปและข้อมูลปลาหมูน่าน
* หมูอารีย์ หมูน่าน และความแตกต่าง

หมูน่าน
หมูน่าน
หมูน่าน
หมูน่าน
หมูน่าน
หมูน่าน
แดน เฟาท์ส

**แดน เฟาท์ส** หรือ แดเนียล ฟรานซิส เฟาท์ส เป็นนักอเมริกันฟุตบอลอาชีพในเอ็นเอฟแอล เกิดเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน ค.ศ. 1960 แดน เฟาท์สเล่นในตำแหน่งควอเตอร์แบคให้กับทีมซานดีเอโก ชาร์จเจอร์ส ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1973 - ค.ศ. 1987

## ประวัติครอบครัว
โรเบิร์ต เฟาท์ส บิดาของแดน เฟาท์สเป็นโฆษกสนามให้กับทีมซานฟรานซิสโก โฟร์ตีนายเนอร์สมาอย่างยาวนาน จนได้รับการจารึกชื่อในหอเกียรติยศของเบย์ แอเรีย เรดิโอ ในวัยเด็กแดน เฟาท์สเคยเป็นเด็กเก็บลูกบอลของทีมซานฟรานซิสโก โฟร์ตีนายเนอร์ส ปัจจุบันเขาอาศัยอยู่ในเมืองซิสเตอร์ส รัฐออริกอน

## ประวัติการเล่นอเมริกันฟุตบอลอาชีพ
แดน เฟาท์สถูกดราฟท์เข้าสู่ทีมซานดีเอโก ชาร์จเจอร์สในรอบที่ 3 จากมหาวิทยาลัยออริกอน เขาได้ช่วยพาทีมซานดีเอโก ชาร์จเจอร์สเข้ารอบเพลย์ออฟในช่วงปี ค.ศ. 1979 - ค.ศ. 1982 และผ่านเข้าไปชิงแชมป์สายเอเอฟซี 2 ครั้งในปี ค.ศ. 1980 และค.ศ. 1981 เขาเป็นเจ้าของสถิติควอเตอร์แบคที่ขว้างลูกทำระยะสูงสุดถึง 4 ฤดูกาล เขาสามารถทำระยะจากการขว้างได้เกิน 40,000 หลาตลอดชีวิตการเล่นอเมริกันฟุตบอลอาชีพ ซึ่งถือเป็นสถิติสูงสุดตลอดกาลเป็นอันดับ 3 ของควอเตอร์แบคในเอ็นเอฟแอลทั้งหมด แดน เฟาท์สได้รับการบรรจุชื่อเข้าสู่หอเกียรติยศของนักอเมริกันฟุตบอลอาชีพในปี ค.ศ. 1993

หมวดหมู่:ผู้เล่นอเมริกันฟุตบอล
คริสพิน โกลเวอร์

**คริสพิน เอลเลียน โกลเวอร์** () เกิดเมื่อวันที่ 20 เมษายน ค.ศ. 1964 เป็นนักแสดงชาวอเมริกัน และยังมีอาชีพนักเขียนภาพ นักสร้างภาพยนตร์ นักประพัธ์ นักดนตรี เขาเป็นที่รู้จักในบทคนประหลาด ๆ อย่างเช่น จอร์จ แม็กฟลายใน *[[เจาะเวลาหาอดีต]]*, เลน ใน *River's Edge*, สัปเหร่อ ใน *[[What's Eating Gilbert Grape]]* ในต้นยุค 2000 เขาก่อตั้งบริษัทของตัวเองที่ชื่อ Volcanic Eruptions

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
* 
* เว็บไซต์บนมายสเปซ 
* TV.com bio and filmography 

หมวดหมู่:นักแสดงอเมริกัน
หมวดหมู่:บุคคลจากนครนิวยอร์ก
หมวดหมู่:บุคคลจากลอสแอนเจลิส
หมวดหมู่:บุคคลจากปราก
หมวดหมู่:ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวอเมริกัน
ลีอา ธอมป์สัน

**ลีอา เคเธอรีน ธอมป์สัน** () เกิดเมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม ค.ศ. 1961 เป็นนักแสดงและผู้กำกับภาพยนตร์ชาวอเมริกัน เธอมีผลงานเป็นที่รู้จักในบทนำ จากซีรีส์ยอดนิยมในปี 1990 เรื่อง *Caroline in the City* และยังแสดงเป็นแม่ของมาร์ตี้ แม็กฟลายในภาพยนตร์ไตรภาคเจาะเวลาหาอดีต 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 
* 2009 interview with Bullz-Eye.com

หมวดหมู่:นักแสดงอเมริกัน
หมวดหมู่:บุคคลจากรัฐมินนิโซตา
เอริก สตอลซ์

**เอริก แฮมิลตัน สตอลซ์** () เกิดเมื่อวันที่ 30 กันยายน ค.ศ. 1961 เป็นนักแสดงชาวอเมริกันที่เคยได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลลูกโลกทองคำ เป็นที่รู้จักในบทบาทคนมีอารมณ์อ่อนไหวในเรื่อง *Mask*, *Kicking and Screaming*, *The Waterdance* หรือบทอาชญากรโรคจิตในเรื่อง *Fiction*, *Killing Zoe* เขายังมีผลงานในภาพยนตร์เรื่อง *Fast Times at Ridgemont High*, *Some Kind of Wonderful*, *Memphis Belle*, *The Butterfly Effect*, *Rob Roy*, *Little Women*, *The Rules of Attraction*, และ *The House of Mirth*

หมวดหมู่:นักแสดงอเมริกัน
หมวดหมู่:บุคคลจากรัฐแคลิฟอร์เนีย
หมวดหมู่:ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวอเมริกัน
รางวัลแซทเทิร์น

**รางวัลแซทเทิร์น** () เป็นงานแจกรางวัลที่จัดขึ้นประจำปีโดย Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films เพื่อให้เกียรติกับภาพยนตร์ รายการโทรทัศน์ และโฮมวิดีโอ แนวบันเทิงคดีวิทยาศาสตร์, จินตนิมิต และสยองขวัญ โดย ดร. โดนัลด์ เอ. รีด ผู้ให้กำเนิดรู้สึกว่าภาพยนตร์ประเภทนี้ไม่เคยได้รับความชื่นชมเท่าที่ควร 

ตัวรางวัลเป็นรูปดาวเสาร์ ที่ล้อมไปด้วยวงแหวนของภาพยนตร์ และเช่นเดียวกับงานแจกรางวัลประเภทอื่นอย่าง รางวัลออสการ์, รางวัลเอมมี, รางวัลแกรมมี รางวัลแซทเทิร์นนั้นได้รับการลงคะแนนจากสมาชิกของสถาบัน นอกจากนี้ยังมีการมอบรางวัลพิเศษอย่าง รางวัลประสบความสำเร็จในอาชีพ

รางวัลนี้เริ่มมีมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1972

หมวดหมู่:รางวัลโทรทัศน์
หมวดหมู่:รางวัลภาพยนตร์
นายหนูดำ

**นายหนูดำ** หรือพระนามเดิมว่า **พระองค์เจ้าอรนิกา** เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี  ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาอำพัน (ธิดาเจ้าอุปราชจันทร์แห่งเมืองนครศรีธรรมราช ต้นสกุล **จันทโรจวงศ์**) 

มีพระโอรส-พระธิดา ดังรายพระนาม ดังนี้
* คุณชายกลิ่น
* คุณชายเพ็ง
* คุณชายช้าง
* คุณชายปาน
* คุณชายตลับ
* คุณหญิงคลี่

สิ้นพระชนม์โดยถูกสำเร็จโทษพร้อมกับเจ้าฟ้ากรมขุนกษัตรานุชิต และเจ้าจอมมารดาสำลี ในคราวเหตุกบฏเจ้าฟ้าเหม็น เมื่อวันพุธ ขึ้น 5 ค่ำ เดือน 10 จ.ศ. 1171 ตรงกับวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2352 ทรงเป็นบรรพบุรุษแห่งสกุล **รัตนภาณุ**

หมวดหมู่:พระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2352
หมวดหมู่:ผู้ถูกสำเร็จโทษด้วยท่อนจันทน์
หมวดหมู่:เจ้านายที่ถูกถอดจากฐานันดรศักดิ์
หอสมุดรัฐสภา

thumb|220px|หอสมุดรัฐสภาอเมริกัน
**หอสมุดรัฐสภา** () สถาบันด้านวัฒนธรรมที่เก่าแก่ที่สุดของสหรัฐอเมริกาและเป็นหอสมุดแห่งชาติ ก่อตั้งเมื่อปี ค.ศ. 1800 ตามกฎหมายของรัฐสภาอเมริกัน เป็นหน่วยงานที่แต่งตั้งโดยประธานาธิบดีภายใต้ความเห็นชอบของสภาสูงเพื่อให้เป็นแหล่งข้อมูลด้านกฎหมายของรัฐบาล ตั้งอยู่ในพื้นที่อาคาร 3 หลังในวอชิงตันดีซี ถือเป็นหอสมุดที่ใหญ่ที่สุดในโลกว่าด้วยชั้นหนังสือและจำนวนหนังสือที่มากที่สุด มีหัวหน้าคนปัจจุบันคือ คาร์ลา เฮย์เดน

ในยุคแรกหอสมุดรวบรวมข้อมูลเอกสารส่วนใหญ่เป็นของรัฐสภา ต่อมาเมื่อเกิดเหตุการณ์เพลิงไหม้ในปี ค.ศ. 1814 ทำให้เอกสารถูกทำลายไป ในปี ค.ศ. 1815 รัฐสภาอเมริกันได้ซื้อห้องสมุดของโทมัส เจฟเฟอร์สัน อดีตประธานาธิบดี ซึ่งมีขนาดใหญ่เป็น 2 เท่าของหอสมุดรัฐสภาอเมริกัน และเปลี่ยนรูปแบบจากข้อมูลเฉพาะรัฐสภาเป็นห้องสมุดข้อมูล ค้นคว้า อ้างอิงทั่ว ๆ ไป

ในปี ค.ศ. 1897 ได้ปรับปรุงห้องสมุดและจัดระบบใหม่โดยได้ย้ายไปอยู่ตึกใหม่ที่อยู่ใกล้ ๆ กัน ในศตวรรษที่ 20 ให้บริการแก่ห้องสมุดต่าง ๆ ได้จัดห้องใหม่ให้เป็นสากล และได้มาตรฐานทั้งขอบเขตและเนื้อหา 

ในสงครามโลกครั้งที่ 2 จัดทุนรางวัลและการบริจาคสำหรับกิจกรรมทางวัฒนธรรม ต่อมาปี 1939 เปิดตึกที่เป็นสาขา ต่อมาค.ศ. 1981 ข้อมูลข่าวสารต่าง ๆ เพิ่มมากขึ้นเป็น 2 เท่า จึงได้เพิ่มตึกที่ 3 ขึ้น ในปี ค.ศ. 1990 จำนวนวัสดุห้องสมุด ได้เพิ่มขึ้นในอัตรา 7,000 รายการต่อวัน มีวัสดุทุกรูปแบบ และเกือบทุกภาษามากกว่า 90 ล้านชิ้น หนังสือ 15 ล้านเล่ม 37 ล้านต้นฉบับตัวเขียน (รวมต้นฉบับตัวเขียนลายมือของประธานาธิบดี สหรัฐอเมริกา 23 คน) แผนที่ 4 ล้านแผ่น เครื่องดนตรี 7 ล้านชิ้น ซึ่งรวมวัสดุที่เกี่ยวข้องด้วย ภาพถ่าย 2 ล้านภาพ ภาพยนตร์ 125,000 ม้วน แถบบันทึกเสียง/บันทึกภาพ/ โปสเตอร์ ระบบคอมพิวเตอร์ และฐาน ข้อมูลหลายสิบล้าน

## อ้างอิง

หมวดหมู่:หอสมุดวิจัย
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในวอชิงตัน ดี.ซี.
หมวดหมู่:หน่วยงานของรัฐสภาสหรัฐ
เจาะเวลาหาอดีต ภาค 2

**เจาะเวลาหาอดีต ภาค 2** () เป็นภาพยนตร์ในปี 1989 เป็นภาคต่อของภาพยนตร์เรื่อง เจาะเวลาหาอดีต ที่ออกฉายในปี 1985 กำกับโดย โรเบิร์ต เซเม็กคิส และเขียนบทโดยเซเม็กคิสและบ็อบ เกล สำหรับภาค 2 และ ภาค 3 หรือ* [[เจาะเวลาหาอดีต ภาค 3]]* นั้นถ่ายทำต่อเนื่องกัน และออกฉายหลังจากนั้นอีก 6 เดือนต่อมา

ภาค 2 เป็นเรื่องราวการผจญภัยของ มาร์ตี้ แม็กฟลาย และ ด็อก เอ็มเม็ตต์ บราวน์ ที่พวกเขาใช้ไทม์แมชชีน ยานเดอลอรีน ที่สามารถบินได้แล้ว และไม่จำเป็นต้องใช้พลังงานจากพลูโตเนียม ข้ามเวลาไปในปี 2015 และปี 1985 อีกมิติเวลาหนึ่งและปี 1955 ภาค 2 จบด้วยเรื่องราวที่น่าตื่นเต้น ที่ปัญหาทุกอย่างจะจบในภาค 3

## เนื้อเรื่อง
ตอนจบของเจาะเวลาหาอดีตภาค 1 ที่ ดร. เอ็มเม็ตต์ บราวน์ ขับรถเดอลอรีนเพื่อไปท่องอนาคต แต่แล้วเอ็มเม็ตต์ก็กลับมาภายในไม่นานนักด้วยท่าทีร้อนรนเพื่อมารับมาร์ตี้และเจนนิเฟอร์ไปสู่อนาคต เอ็มเม็ตต์เล่าว่าในอนาคตเกิดปัญหากับลูกของมาร์ตี้และเจนนิเฟอร์ พวกเขาต้องไปช่วยกันแก้ไข

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* 
* 
* 
* 

หมวดหมู่:เจาะเวลาหาอดีต
หมวดหมู่:ภาพยนตร์อเมริกัน
หมวดหมู่:ภาพยนตร์อเมริกันที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2532
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย โรเบิร์ต เซเมกคิส
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โดยแอมบลินเอ็นเตอร์เทนเมนต์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ภาคต่อ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์เดินทางข้ามเวลา
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โดยยูนิเวอร์แซลพิกเจอส์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่ถ่ายทำในรัฐแคลิฟอร์เนีย
เจาะเวลาหาอดีต ภาค 3

**เจาะเวลาหาอดีต ภาค 3** () เป็นภาพยนตร์ที่ออกฉายเมื่อ 25 พฤษภาคม ค.ศ. 1990 เป็นภาค 3 ในภาพยนตร์ไตรภาคเจาะเวลาหาอดีต เป็นภาพยนตร์นิยายวิทยาศาสตร์ ตะวันตก ที่ใช้เครื่องไทม์แมชชีนเดินทางข้ามเวลาไปยุคตะวันตกในปี 1885 โดยมาร์ตี้ แม็กฟลาย (ไมเคิล เจ. ฟ็อกซ์) และ ดร. เอ็มเม็ตต์ บราวน์ (คริสโตเฟอร์ ลอยด์)

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* 
* 
* 
* 

หมวดหมู่:เจาะเวลาหาอดีต
หมวดหมู่:ภาพยนตร์อเมริกัน
หมวดหมู่:ภาพยนตร์อเมริกันที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2533
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย โรเบิร์ต เซเมกคิส
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โดยแอมบลินเอ็นเตอร์เทนเมนต์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ภาคต่อ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์เดินทางข้ามเวลา
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โดยยูนิเวอร์แซลพิกเจอส์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่ถ่ายทำในรัฐแคลิฟอร์เนีย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่ถ่ายทำในรัฐแอริโซนา
โทมัส เอฟ. วิลสัน

**โทมัส ฟรานซิส วิลสัน, จูเนียร์** () เกิดเมื่อวันที่ 15 เมษายน ค.ศ. 1959 เป็นนักแสดงชาวอเมริกัน นักแสดงตลก นักเขียน นักดนตรี นักเขียนภาพ และนักพากย์เสียง เขาจบการศึกษาจาก Arizona State University สาขาการเมืองระหว่างประเทศ เขาเป็นที่รู้จักในบทบาทบิฟฟ์ แทนเน็น (รวมทั้งแสดงในบทหลานและปู่ทวดของเขาเอง) ในภาพยนตร์ไตรภาคเจาะเวลาหาอดีต และบทโค้ช เบน เฟรดริกส์ ใน *Freaks and Geeks* ของเอ็นบีซี

หมวดหมู่:นักแสดงอเมริกัน
หมวดหมู่:บุคคลจากฟิลาเดลเฟีย
พระนเรนทรราชา

**สมเด็จเจ้าฟ้าเรนทรราชกุมาร** หรือ **พระนเรนทรราชา** เป็นพระราชโอรส ในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี และเป็นลำดับที่ 3 ที่ประสูติแต่ กรมบริจาภักดีศรีสุดารักษ์ ได้รับราชการจนได้รับพระราชทาน ให้ดำรงบรรดาศักดิ์และราชทินนามที่ พระนเรนทรราชา พระองค์มีพระอนุชาและพระขนิษฐาร่วมพระมารดา คือ
* สมเด็จเจ้าฟ้าชายทัศพงศ์ ต้นราชสกุลพงษ์สิน
*สมเด็จเจ้าฟ้าชายทัศไภย เป็นพระบิดาของ เจ้าจอมมารดาน้อย ในรัชกาลที่ 4 ต้นสกุล นพวงศ์ และสุประดิษฐ์ ณ อยุธยา
* สมเด็จเจ้าฟ้าหญิงปัญจปาปี เป็นพระชายาในสมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมขุนอิศรานุรักษ์ ต้นราชสกุล อิศรางกูร ณ อยุธยา

พระองค์สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 3 ถือเป็นต้นสกุล "รุ่งไพโรจน์"

## พระโอรส-พระธิดา

พระองค์มีพระโอรส-พระธิดา คือ
* นายฉลองไนยนาถ (จุ้ย)
* พระณรงค์ (วงศ์)
* หลวงมหาวิสูตรโกษา (เกษม)
* คุณหญิงขำ
* พระยาอุทัยธรรม (นุด)
* พระราชาภิมณฑ์ (นัด)
* หลวงพิพัฒนสุนทร (นาค)
* คุณหญิงจั่น
* คุณหญิงแสง
* พระยาจิรายุมนตรี (รุ่ง)
* คุณหญิงอ่วม
* คุณหญิงฝอย
* คุณหญิงทับ
* คุณหญิงปริก
* คุณชายอินทนิล
* คุณหญิงอัมพร
* คุณหญิงอำพัน
* คุณหญิงสุด

## อ้างอิง

หมวดหมู่:พระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์
หมวดหมู่:เจ้านายที่ถูกถอดจากฐานันดรศักดิ์
เม่นใหญ่แผงคอยาว

thumb|เม่นใหญ่แผงคอยาวจัดแสดงในสวนสัตว์
thumb
thumb
thumb
thumb
thumb
thumb
thumb
**เม่นใหญ่แผงคอยาว** (; ) เป็นเม่นขนาดใหญ่ หูและหางสั้น ขนตามลำตัวสีดำหรือสีน้ำตาลเข้มเกือบดำ มีขนแข็งแหลมและยาวมากบนหลังและสะโพก ซึ่งขนดังกล่าวจะชี้ตรงไปทางด้านหลัง ก้านขนมีสีขาว บางเส้นอาจมีวงสีดำสลับอยู่ ขนแผงคอยาวประมาณ 3-6 เซนติเมตร มีสีน้ำตาลเข้ม มีฟันหน้าที่ใหญ่ยาวและแข็งแรงมาก

มีความยาวลำตัวและหัว 63.5-72.5 เซนติเมตร ความยาวหาง 6.4-11.4 เซนติเมตร น้ำหนัก 20-27 กิโลกรัม

มีการกระจายพันธุ์ในเนปาล, อินเดีย, ภูฏาน, จีน, บังกลาเทศ, พม่า, ไทย, ลาว, กัมพูชา, เวียดนาม, มาเลเซีย, เกาะบอร์เนียวและเกาะสุมาตรา

สามารถปรับตัวให้อยู่ในสภาพแวดล้อมที่หลากหลายได้ ทั้งป่าสมบูรณ์และป่าเสื่อมโทรมที่ผ่านการทำลายมาแล้ว หลับนอนในโพรงที่ขุดขึ้นมาเอง บริเวณปากโพรงจะปกคลุมด้วยพืชรกชัฏเพื่ออำพราง ออกหากินในเวลากลางคืน กินอาหารจำพวกรากพืช หน่อไม้ เปลือกไม้ ผลไม้สุกที่ร่วงจากต้น กระดูกสัตว์รวมทั้งเขาสัตว์ด้วย เช่น เขาของเก้งหรือกวางที่ผลัดทิ้งเพื่อเพิ่มแคลเซี่ยมให้กับร่างกาย อีกทั้งเป็นการขัดฟันไม่ให้ยาวเกินไปในตัวด้วย นอนหลับในเวลากลางวันในโพรง โดยจะลากเอาเขาหรือกระดูกสัตว์เข้ามาแทะถึงในโพรง 

เมื่อพบศัตรูจะกระทืบเท้าเสียงดัง หากไม่สำเร็จจะค่อย ๆ เดินหนี หากศัตรูยังตามมา จะวิ่งหนีรวดเร็วและหยุดอย่างกะทันหัน เพื่อให้ศัตรูหยุดไม่ทันและถูกหนามแหลมทิ่ม 

โดยปกติจะสั่นขนของตัวเองอยู่เสมอ ทำให้มักได้ยินเสียงการกระทบกันของเส้นขนอยู่บ่อย ๆ ซึ่งเป็นการอวดศักยภาพของตัวเอง หรือแม้แต่เดินธรรมดา ๆ ก็จะได้ยินเสียงเส้นขนลากกับพื้น เม่นใหญ่แผงคอยาวออกลูกครั้งละ 2-3 ตัว มีอายุสูงสุดในที่เลี้ยง 27 ปี

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*เม่นใหญ่แผงคอยาว 

หมวดหมู่:วงศ์เม่นโลกเก่า
หมวดหมู่:สัตว์ป่าคุ้มครอง