ตำบลหว้านใหญ่

**หว้านใหญ่** เป็นตำบลและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นประเภทเทศบาลตำบล ในอำเภอหว้านใหญ่ จังหวัดมุกดาหาร เป็นที่ตั้งของศูนย์ราชการของอำเภอหว้านใหญ่ รวมทั้งวัดพระศรีมหาโพธิ์ ที่มีสิมพื้นบ้านอายุเก่าแก่ มีจิตรกรรมฝาผนังเรื่องพระเวสสันดรชาดก
thumb|275x275px|ที่ว่าการอำเภอหว้านใหญ่เก่า

## ที่ตั้งและอาณาเขต
ตำบลหว้านใหญ่มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้

* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับตำบลป่งขาม
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับแขวงสุวรรณเขต (ประเทศลาว)
* **ทิศใต้** ติดต่อกับตำบลชะโนด
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับตำบลคำป่าหลาย อำเภอเมืองมุกดาหาร
[thumb|275x275px|พื้นที่อำเภอเมืองมุกดาหารและอำเภอหว้านใหญ่ มุมมองจาก[หอแก้วมุกดาหาร]]

## ประวัติ
ตำบลหว้านใหญ่เดิมอยู่ในเขตเมืองพาลุกากรภูมิ ตั้งขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อ พ.ศ. 2409 ขึ้นเมืองมุกดาหาร ซึ่ง "พาลุกา" แปลว่า "ทรายชายโขง" ตามคำบอกเล่าของชาวข่า และชาวลาวที่อาศัยอยู่ในชุมชนบ้านพาลุกา เขตเมืองพาลุกากรภูมิทางเหนือตั้งแต่ลำน้ำก่ำ ทางใต้ถึงห้วยบางทราย และต่อมาเมืองพาลุกากรภูมิถูกยุบเป็นหมู่บ้านขึ้นกับตำบลบ้านหว้าน ในปี พ.ศ. 2442 สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ขึ้นกับท้องที่อำเภอมุกดาหาร จังหวัดนครพนม ส่วนบ้านว่านใหญ่ ท้าวสีหานามและท้าวมหาคำ นำราษฏรจากเมืองมหาชัย ประเทศลาวอพยพมาตั้งถิ่นฐานในบริเวณที่เป็นสวนว่าน และตั้งบ้านเรือนขึ้นให้ชื่อเรียกว่า บ้านว่านใหญ่ ต่อมาได้เพี้ยนชื่อตามภาษาพูดเป็น "หว้านใหญ่" 

เมื่อปี พ.ศ. 2509 ตำบลหว้านใหญ่มีพื้นที่กว้างขวาง ทางราชการจึงแยกพื้นที่หมู่ 11 บ้านคำป่าหลายของตำบลหว้านใหญ่ รวมกับอีก 5 หมู่บ้านในตำบลเดียวกัน และแบ่งหมู่บ้านอีก 2 หมู่บ้านจากตำบลบ้านโคก รวมเป็น 7 หมู่บ้าน ตั้งเป็น ตำบลคำป่าหลาย ในปี พ.ศ. 2520 ได้มีโครงการจัดตั้งกิ่งอำเภอขึ้นที่ตำบลหว้านใหญ่ แต่พื้นที่มีเพียงตำบลเดียวซึ่งไม่เข้าเงื่อนไข จึงแยก 7 หมู่บ้านในเขตตำบลหว้านใหญ่ ตั้งเป็น ตำบลป่งขาม รวมทั้งนำบางส่วนของตำบลบางทรายใหญ่ มาตั้งเป็น ตำบลบางทรายน้อย  

ภายในเดือนกันยายน พ.ศ. 2520 ตำบลหว้านใหญ่ ตำบลป่งขาม และตำบลบางทรายน้อย ดำเนินการจัดตั้งขึ้นเป็น **กิ่งอำเภอหว้านใหญ่** แยกออกจากพื้นที่อำเภอมุกดาหาร ในปี พ.ศ. 2525 รัฐบาลได้ออกพระราชบัญญัติจัดตั้งจังหวัดมุกดาหาร ยกฐานะอำเภอมุกดาหารเป็นจังหวัด รวมกับอำเภอคำชะอี อำเภอดอนตาล อำเภอนิคมคำสร้อย กิ่งอำเภอดงหลวง กิ่งอำเภอหว้านใหญ่ ตั้งแต่วันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2525 กิ่งอำเภอหว้านใหญ่ จึงขึ้นกับอำเภอเมืองมุกดาหาร จังหวัดมุกดาหาร 

ในปี พ.ศ. 2526 พื้นที่ 4 หมู่บ้านด้านทิศใต้ของตำบลหว้านใหญ่ ได้แก่ หมู่ 3,4 บ้านชะโนด และหมู่ 8,9 บ้านพาลุกา ขอแยกตั้งเป็น ตำบลชะโนด ก่อนที่ปี พ.ศ. 2532 เขตหมู่ 9 บ้านนาแพง ตำบลคำป่าหลาย ของอำเภอเมืองมุกดาหารได้แจ้งแก่ทางราชการว่าไปติดต่อราชการกับกิ่งอำเภอหว้านใหญ่ซึ่งมีระยะทางเพียง 2.5 กิโลเมตร สะดวกกว่าไปติดต่อกับอำเภอนาแกที่มีระยะทางถึง 30 กิโลเมตร จึงแยกพื้นที่หมู่ 9 บ้านนาแพง ของตำบลคำป่าหลาย อำเภอเมืองมุกดาหาร มาขึ้นตำบลหว้านใหญ่  รวมทั้งเปลี่ยนแปลงเขตตำบลหว้านใหญ่กับตำบลคำป่าหลาย และกำหนดให้บ้านนาแพง เป็นหมู่ที่ 11 ของตำบลหว้านใหญ่ 

พ.ศ. 2535 ทางราชการพิจารณากิ่งอำเภอหว้านใหญ่มี 5 ตำบล 43 หมู่บ้าน ประชากร 18,010 คน มีความเจริญ เป็นที่ตั้งของสถานีตำรวจ ไปรษณีย์โทรเลข รวมทั้งศูนย์ราชการ เป็นที่ประชุมชนมากขึ้น จึงมีพระราชกฤษฎีกาฯ ยกฐานะขึ้นเป็น **อำเภอหว้านใหญ่** เป็นอำเภอลำดับที่ 6 ของจังหวัดมุกดาหาร โดยมีตำบลหว้านใหญ่เป็นศูนย์กลางของอำเภอ และในปี พ.ศ. 2543 กระทรวงสาธารณสุขขอใช้ที่ดินว่างเปล่าในพื้นที่หมู่ 9 บ้านโคกน้ำสร้าง ตั้งโรงพยาบาลหว้านใหญ่**** ขึ้น 
## การแบ่งเขตการปกครอง

### การปกครองส่วนภูมิภาค
ตำบลหว้านใหญ่แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 11 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่ตำบลหว้านใหญ่มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พียงแห่งเดียว คือ **เทศบาลตำบลหว้านใหญ่** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหว้านใหญ่ทั้งหมด ซึ่งเป็นสภาตำบลหว้านใหญ่ที่จัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2516 และยกฐานะขึ้นเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลหว้านใหญ่ในวันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2539 

เมื่อองค์การบริหารส่วนตำบลหว้านใหญ่ จังหวัดมุกดาหาร มีความเจริญก้าวหน้ามากขึ้น องค์การบริหารส่วนตำบลหว้านใหญ่ได้ยกฐานะขึ้นเป็น เทศบาลตำบลหว้านใหญ่ ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2552 และมีผลในวันเดียวกัน

## ประชากร
พื้นที่ตำบลหว้านใหญ่ประกอบด้วยหมู่บ้านทั้งสิ้นจำนวน 11 หมู่บ้าน มีจำนวนประชากร 4,877 คน แบ่งเป็นชาย 2,472 คน หญิง 2,405 คน (เดือนธันวาคม 2566) เป็นตำบลที่มีจำนวนประชากรมากเป็นลำดับที่ 2 ในอำเภอหว้านใหญ่

: 
: 
: 

 ปี **พ.ศ. 2558** มีการรวมผู้ที่ไม่ได้สัญชาติไทยในทะเบียนราษฎร ส่งผลให้ข้อมูลจำนวนประชากรปีดังกล่าวเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์เทศบาลตำบลหว้านใหญ่

หว้านใหญ่
หว้านใหญ่
หว้านใหญ่
หมวดหมู่:อำเภอหว้านใหญ่