มหาเถรสมาคม

**มหาเถรสมาคม** () เป็นองค์กรสูงสุดในการปกครองคณะสงฆ์ไทย ตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช 2505 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มีหน้าที่ในการบริหารกิจการคณะสงฆ์โดยรวม ซึ่งคล้ายคลึงกับบทบาทของคณะรัฐมนตรีไทยในการบริหารราชการแผ่นดิน

มหาเถรสมาคมมีสมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ซึ่งปัจจุบันคือสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) ดำรงตำแหน่งประธานกรรมการโดยตำแหน่ง และมีกรรมการอื่นไม่เกิน 20 รูป ซึ่งพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งจากสมเด็จพระราชาคณะหรือพระภิกษุผู้มีพรรษาอันสมควร และมีจริยวัตรในพระธรรมวินัยที่เหมาะสมแก่การปกครองคณะสงฆ์

## ประวัติ
### การจัดตั้งมหาเถรสมาคมครั้งแรก
มหาเถรสมาคมเป็นถ้อยคำที่ใช้ครั้งแรกใน *พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์* (ร.ศ. 121) อันตราขึ้นในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว คำว่า "เถระ" หมายถึง "พระผู้ใหญ่, ตามพระวินัยกำหนดว่า พระมีพรรษาตั้งแต่สิบขึ้นไป เรียกว่า พระเถระ" โดยตาม*พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์* (ร.ศ. 121) มาตรา 4 ให้เรียกสมเด็จเจ้าคณะใหญ่ และพระสงฆ์ชั้นผู้ใหญ่ตำแหน่งต่าง ๆ ว่า "มหาเถระ" และมหาเถระเหล่านี้จะประชุมกันเพื่อถวายความเห็นแก่พระมหากษัตริย์ในเรื่องพุทธศาสนาตามที่ทรงปรึกษา ที่ประชุมนี้เรียกว่า "มหาเถรสมาคม" โดยต้องมีมหาเถระอย่างน้อยห้ารูปมาประชุม จึงจะเป็นองค์ประชุม *พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์* (ร.ศ. 121) ไม่ได้ใช้บังคับทันที แต่จะมีประกาศให้ใช้บังคับในมณฑลต่าง ๆ เป็นรายมณฑลเรื่อยไปจนทั่วประเทศสยาม (ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น ประเทศไทย)

### ยุคสังฆสภา
ต่อมาใน พ.ศ. 2484 สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 3 ยกเลิก *พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์* (ร.ศ. 121) แล้วตรา *พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช 2484* ขึ้นใช้แทน โดยมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 14 ตุลาคม 2484 พระราชบัญญัติใหม่นี้เปลี่ยนชื่อ "มหาเถรสมาคม" เป็น "สังฆสภา" โดยให้ประกอบด้วยกรรมการที่เรียก "สังฆสภาสมาชิก" จำนวนไม่เกินสี่สิบห้ารูป และประธานสังฆสภานั้นมาจากการแต่งตั้งของสมเด็จพระสังฆราชตามคำแนะนำของสังฆสภา

*พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช 2484* เป็นแนวคิดของจอมพลแปลก พิบูลสงคราม ที่จะเลียนการปกครองฝ่ายอาณาจักรมาใช้แก่ฝ่ายศาสนจักร โดยเรียก "สังฆสภา" ให้เป็นทำนองเดียวกับ "รัฐสภา" และมีอำนาจหน้าที่ทำนองเดียวกันด้วย คือ ตราสังฆาณัติ แล้วถวายให้สมเด็จพระสังฆราชลงพระนาม จะเห็นได้ว่าบทบัญญัติหลาย ๆ บทเลียนมาจากกฎหมายฝ่ายอาณาจักรหมวดหมู่กฎหมายปกครองและกฎหมายรัฐธรรมนูญ อาทิ ให้สังฆสภามีอำนาจตราสังฆาณัติได้ ถ้าสมเด็จพระสังฆราชไม่ทรงเห็นด้วยหรือไม่ทรงลงพระนามตามกำหนด และสังฆสภาลงมติเห็นชอบตามเดิม ทำนองเดียวกับรัฐสภามีอำนาจตราพระราชบัญญัติที่พระมหากษัตริย์ไม่ทรงเห็นด้วยหรือไม่ทรงลงพระปรมาภิไธยตามกำหนด และรัฐสภามีมติเห็นชอบตามเดิม

### พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505
* มหาเถรสมาคม มีอำนาจและหน้าที่ ตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 

### พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535
* มหาเถรสมาคม มีอำนาจและหน้าที่ ตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 แก้ไขเพิ่มเติมโดย พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535 

### พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2560
เมื่อวันที่ 6 มกราคม 2560 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๖๐ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา 7 ว่าด้วยการแต่งตั้งสมเด็จพระสังฆราช จากเดิมเป็น "พระมหากษัตริย์ทรงสถาปนาสมเด็จพระสังฆราชองค์หนึ่ง และให้นายกรัฐมนตรีลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ" โดยให้เหตุผลว่า โดยที่ตามโบราณราชประเพณีที่ได้ปฏิบัติสืบทอดกันมาเป็นเวลาช้านานนั้น เป็นพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ในการสถาปนาสมเด็จพระสังฆราช ซึ่งต่อมาได้เริ่มมีบัญญัติเป็นลายลักษณ์อักษรไว้ในมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช ๒๔๘๔ เป็นต้นมา สมควรบัญญัติกฎหมายให้สอดคล้องเพื่อเป็นการสืบทอดและธำรงรักษาไว้ซึ่งโบราณราชประเพณีดังกล่าวโดยให้นายกรัฐมนตรีเป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ

### พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2561
เมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2561 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยส่วนใหญ่เป็นการมอบพระราชอำนาจให้พระมหากษัตริย์เกี่ยวกับการแต่งตั้งกรรมการมหาเถรสมาคมโดยทรงไว้ซึ่งพระราชอำนาจในการแต่งตั้งหรือให้ออก โดยจะทรงปรึกษาหารือกับสมเด็จพระสังฆราชก่อนก็ได้ เกี่ยวกับการแต่งตั้งผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราชโดยทรงไว้ซึ่งพระราชอำนาจในการที่จะทรงพระกรุณาโปรดหรือมีพระราชวินิจฉัยให้ปฏิบัติเป็นประการอื่นได้ตามพระราชอัธยาศัย โดยทั้งหมดให้นายกรัฐมนตรีเป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ การกำหนดวาระของกรรมการมหาเถรสมาคม การแต่งตั้งกรรมการขึ้นแทนตำแหน่งที่ว่างลง การแต่งตั้งเจ้าคณะใหญ่หรือเจ้าคณะภาคและตำแหน่งอื่นตามพระราชดำริ

## กรรมการมหาเถรสมาคมชุดปัจจุบัน
### ประธานกรรมการมหาเถรสมาคม
* สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร

### กรรมการมหาเถรสมาคม
* วาระการดำรงตำแหน่ง 10 ธันวาคม พ.ศ. 2568 - 9 ธันวาคม พ.ศ. 2570

# สมเด็จพระธีรญาณมุนี (สมชาย วรชาโย) วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
# สมเด็จพระพุฒาจารย์ (สนิท ชวนปญฺโญ) วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
# สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (สุชิน อคฺคชิโน) วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
# สมเด็จพระมหารัชมงคลมุนี (ธงชัย ธมฺมธโช) วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
# พระพรหมโมลี (สุชาติ ธมฺมรตโน) วัดปากน้ำ พระอารามหลวง กรุงเทพมหานคร
# พระพรหมสิทธิ (ธงชัย สุขญาโณ) วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร
# พระพรหมบัณฑิต (ประยูร ธมฺมจิตฺโต) วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
# พระพรหมวชิรมุนี (เชิด จิตฺตคุตฺโต) วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร
# พระพรหมมุนี (บุญเรือง ปุญฺญโชโต) วัดพระศรีมหาธาตุวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร
# พระพรหมวชิรากร (สุนทร สุนฺทราโภ) วัดราชผาติการามวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
# พระพรหมวชิรเวที (อมร ญาโณทโย) วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
# พระพรหมวัชรวิมลมุนี (บุญชิต ญาณสํวโร) วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร
# พระพรหมวชิรรังษี (จิรพล อธิจิตฺโต) วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
# พระธรรมวชิรเมธาจารย์ (ยุทธศักดิ์ กิตฺติยุตฺโต) วัดโสมนัสราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
# พระพรหมเสนาบดี (พิมพ์ ญาณวีโร) วัดปทุมคงคาราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร  
# พระพรหมวัชรเมธี (สมเกียรติ โกวิโท) วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร
# พระพรหมวชิรานุวัตร (อาทร อินุทปญฺโญ) วัดบพิตรพิมุขวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
# พระพรหมวัชรสุทธาจารย์ (ทองดี ฐิตายุโก) วัดอาวุธวิกสิตาราม กรุงเทพมหานคร
# พระธรรมวชิรจินดาภรณ์ (สมคิด จินฺตามโย) วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
# พระธรรมวัชรญาณวิศิษฏ์ (ชัยทวี คุตฺตจิตโต) วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร

## ผู้รับสนองงานมหาเถรสมาคม
# นางอุดมพร เอกเอี่ยม เลขาธิการ
# รองศาสตราจารย์ ดร.ชัชพล ไชยพร รักษาราชการแทนผู้อำนวยการสำนักงานเลขาธิการมหาเถรสมาคม
# คณะกรรมการคุ้มครองพระพุทธศาสนาแห่งชาติ แต่งตั้งตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการคุ้มครองพระพุทธศาสนา พ.ศ. 2568 โดยมีองค์ประกอบดังนี้
3.1 ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทอง จันทรางศุ ประธานกรรมการ

3.2 คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา กรรมการ

3.3 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ประพจน์ อัศววิรุฬหการ กรรมการ 

3.4 นายปรเมธี วิมลศิริ กรรมการ

3.5 นายสมชาย พฤฒิกัลป์ กรรมการ

3.6 พลตำรวจโท อรรถกฤษณ์ ธารีฉัตร กรรมการ

3.7 นายอาคม เติมพิทยาไพสิฐ กรรมการ

## หน่วยงาน
### หน่วยงานในปกครองมหาเถรสมาคม
* **[[เจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุต]]** สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
* **[[เจ้าคณะใหญ่หนเหนือ]]** สมเด็จพระมหาธีราจารย์ (ประสิทธิ์ เขมงฺกโร) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม 
* **[[เจ้าคณะใหญ่หนกลาง]]** สมเด็จพระมหารัชมงคลมุนี (ธงชัย ธมฺมธโช) วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
* **[[เจ้าคณะใหญ่หนตะวันออก]]** สมเด็จพระพุฒาจารย์ (สนิท ชวนปญฺโญ) วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
* **[[เจ้าคณะใหญ่หนใต้]]** สมเด็จพระมหาวชิรมังคลาจารย์ (สงัด ปญฺญาวุโธ) วัดกะพังสุรินทร์ จังหวัดตรัง
* เจ้าคณะภาค
* เจ้าคณะจังหวัด
* เจ้าคณะอำเภอ
* เจ้าคณะตำบล
* เจ้าอาวาส
* ทุกวัดธรรมยุตและมหานิกาย

### หน่วยงานในการกำกับดูแลของ[[สมเด็จพระสังฆราช]] คณะสงฆ์อื่น
*  พระมหาคณาจารย์จีนธรรมวชิราจารย์ (เย็นอี่) เจ้าคณะใหญ่จีนนิกายและประธานกรรมการคณะสงฆ์จีนนิกาย เจ้าอาวาสวัดโพธิ์แมนคุณาราม  (普門報恩寺-โพวมึ้งป่ออึงยี่)
*  พระมหาคณานัมธรรมวชิรานุวัตร (ณรงค์ ติ่นเรียน) เจ้าคณะใหญ่อนัมนิกายและประธานกรรมการคณะสงฆ์อนัมนิกาย เจ้าอาวาสวัดสมณานัมบริหาร (禛囯景福寺 เกี๋ยงเพื๊อกตื่อ)

### หน่วยงานเผยแผ่พระธรรมทูตในต่างประเทศ
**สำนักงานกำกับดูแลพระธรรมทูตไปต่างประเทศ**
* ประธานสำนักงานกำกับดูแลพระธรรมทูตไปต่างประเทศ
** พระพรหมโมลี (สุชาติ ธมฺมรตโน)  วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร
**สมัชชาสงฆ์ไทยใน[[สหรัฐอเมริกา]]**
* ประธานสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา
** พระเทพวชิรวิเทศ (ประเสริฐ กวิสฺสโร) วัดพุทธานุสรณ์ สหรัฐอเมริกา
**สำนักงานพระธรรมทูตไทยใน[[อินเดีย]]-[[เนปาล]]**
* หัวหน้าพระธรรมทูตไทยสายอินเดีย-เนปาล
** พระพรหมวชิรโพธิวงศ์ (วีรยุทธ์ วีรยุทฺโธ) วัดไทยพุทธคยา อินเดีย
**สหภาพพระธรรมทูตไทยใน[[ทวีปยุโรป]]**
* ประธานสหภาพพระธรรมทูตไทยในทวีปยุโรป
** พระราชวชิรศาสนวิเทศ (สำรวจ กมโล) วัดไทยนอร์เวย์ นอร์เวย์
**องค์กรพระธรรมทูตไทยใน[[สหราชอาณาจักร]]และ[[ไอร์แลนด์]]**
* ประธานองค์กรพระธรรมทูตไทยในสหราชอาณาจักรและไอร์แลนด์ และหัวหน้าพระธรรมทูตสายสหราชอาณาจักร
** พระราชวิเทศปัญญาคุณ (เหลา ปญฺญาสิริ) วัดมหาธาตุ สหราชอาณาจักร สหราชอาณาจักร
**สมัชชาสงฆ์ไทยใน[[ประเทศสิงคโปร์]]**
* ประธานสมัชชาสงฆ์ไทยในประเทศสิงคโปร์
** พระครูโสภณพุทธิคุณ (เซ็ค กอง เฮียน) วัดพุทธคุณ สิงคโปร์
**สหภาพพระธรรมทูตไทยใน[[โอเชียเนีย]]**
* หัวหน้าพระธรรมทูตไทยสายโอเชียเนีย
** พระราชวชิรธรรมวิเทศ (เศรษฐกิจ สมาหิโต) วัดนาคปรก กรุงเทพมหานคร
**สมัชชาสงฆ์ไทยใน[[ญี่ปุ่น]]**
* ประธานสมัชชาสงฆ์ไทยในญี่ปุ่น
** พระราชรัชวิเทศ (ผดุงพงษ์ สุวํโส) วัดปากน้ำญี่ปุ่น ญี่ปุ่น
**สหภาพพระธรรมทูตไทยในแอฟริกา-ตะวันออกกลาง**
* ประธานสหภาพพระธรรมทูตไทยในแอฟริกา-ตะวันออกกลาง
** พระราชวิเทศวชิรเวที (บัณฑิต วรปญฺโญ) วัดพระธรรมกายไทเป ได้หวัน
**สมัชชาพระธรรมทูตไทยในสาธารณรัฐอินโดนีเซีย**
* ประธานสมัชชาพระธรรมทูตไทยในสาธารณรัฐอินโดนีเซีย
** พระครูสุคนธ์คุณวิเทศ (สมชาย สุคนฺโธ) วัดพุทธจาการ์ต้า อินโดนีเซีย
**สหภาพพระธรรมทูตไทยในเอเชียตะวันออก**
* ประธานสหภาพพระธรรมทูตไทยในเอเชียตะวันออก
** พระศรีสิทธิวิเทศ (ธวัชชัย ธมฺมชโย) วัดมหาพฤฒารามวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
**สมัชชาสงฆ์ไทยในเขตบริหารพิเศษฮ่องกง**
* ประธานสมัชชาสงฆ์ไทยในเขตบริหารพิเศษฮ่องกง
** พระภาวนามังคลาจารย์ (ธนมงคล ฐานสมฺ​ปนฺโน) วัดพระวรราชาธินัดดามาตุ จังหวัดเพชรบูรณ์
**องค์การคณะสงฆ์สยาม[[มาเลเซีย]]**

* รายนามพระสังฆาธิการในประเทศมาเลเซีย
** พระ​พิศาล​สมณกิจ​ (บุญ สิริปญฺโญ) ประธานองค์การคณะสงฆ์สยามมาเลเซีย, เจ้าคณะ​​รัฐกลันตัน,​ เจ้าอาวาสวัดประชาจินาราม
** พระราชมงคลศีลคุณ (ช้อย อติพโล) ประธานที่ปรึกษาเจ้าคณะรัฐเคดาห์-รัฐปะลิส, เจ้าอาวาสวัดวิสุทธิประดิษฐาราม
** พระนิโครธธรรมธาดา (ลาภ โอภาโส) รองประธานองค์การคณะสงฆ์สยามมาเลเซีย, เจ้าคณะรัฐเคดาห์-รัฐปะลิส, เจ้าอาวาสวัดนิโครธาราม
** -ว่าง- ​เจ้าคณะ​​รัฐสลังงอร์
** พระครูปัญญาศาสนานุรักษ์ (เพียง) รองประธานองค์การคณะสงฆ์สยามมาเลเซีย, เจ้าคณะรัฐปีนัง, เจ้าอาวาสวัดปิ่นบังอร (นอก)
** พระครูวิศาลธรรมวิเทศ (ฐานะ วิสารโท) รองประธานองค์การคณะสงฆ์สยามมาเลเซีย, เจ้าคณะรัฐเประ, เจ้าอาวาสวัดสังฆาราม
** พระครูอุดมธรรมปฏิภาณ (บุญธรรม ปฏิภาโณ) เลขาธิการองค์การคณะสงฆ์สยามมาเลเซีย, เจ้าคณะรัฐตรังกานู-รัฐปะหัง, เจ้าอาวาสวัดอุตตมาราม

### หน่วยงานรับสนองงานของมหาเถรสมาคม
* สำนักเลขาธิการมหาเถรสมาคม สังกัดสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
### หน่วยงานเผยแพร่พระศาสนาในประเทศ
* **สำนักงานแม่กองงาน[[พระธรรมทูต]]**
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) แม่กองงานพระธรรมทูต
* **สำนักงานคณะ[[พระธรรมจาริก]]**
พระธรรมวชิราธิบดี (ฉ่ำ ปุญฺญชโย) ประธานคณะพระธรรมจาริก
* **กองการ[[วิปัสสนาธุระ]]แห่ง[[ประเทศไทย]] ในพระสังฆราชูปถัมภ์** พระพรหมวชิราธิบดี (พีร์ สุชาโต) ผู้อำนวยการใหญ่ฝ่ายวิปัสสนาธุระแห่งประเทศไทย

### หน่วยงานด้านการศึกษาในความดูแลของมหาเถรสมาคม
* **[[คณะกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม]]** ดูแลการศึกษาของคณะสงฆ์ไทย 4 แผนก แผนกบาลีสนามหลวง แผนกธรรมสนามหลวง แผนกสามัญศึกษา แผนกพระปริยัตินิเทศก์ มี สมเด็จพระธีรญาณมุนี (สมชาย วรชาโย) เป็นประธานคณะกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม
* **[[แม่กองธรรมสนามหลวง]]** สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (สุชิน อคฺคชิโน) วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
* **[[แม่กองบาลีสนามหลวง]]** พระพรหมโมลี (สุชาติ ธมฺมรตโน) วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ
* **[[อธิการบดี]][[มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย]]** พระพรหมวัชรธีราจารย์ (สมจินต์ สมฺมาปญฺโญ) วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ
* **[[นายกสภา]][[มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย]]** พระพรหมวชิราธิบดี (พีร์ สุชาโต) วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร
* **[[อธิการบดี]][[มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย]]** พระธรรมวชิรจินดาภรณ์ (สมคิด จินฺตามโย) วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร 
* **[[นายกสภา]][[มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย]]** สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
* **ประธานบริหารงาน [[สำนักงานการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา]]** พระพรหมมุนี (บุญเรือง ปุญฺญโชโต) วัดพระศรีมหาธาตุ พระอารามหลวง
***ประธานบริหารงาน ศูนย์พระปริยัตินิเทศก์แห่งคณะสงฆ์** พระพรหมบัณฑิต (ประยูร ธมฺมจิตฺโต) วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร
* ** ประธานบริหารงาน สำนักงาน[[วิปัสสนาธุระ]]แห่งคณะสงฆ์**

## แหล่งค้นคว้าเพิ่มเติม

*คนึงนิตย์ จันทบุตร. (2528). ''การเคลื่อนไหวของยุวสงฆ์ไทยรุ่นแรก พ.ศ. 2477-2484''. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมกับมูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
* พระทศพล มาบัณฑิตย์. (2553). ''การสถาปนา “สมเด็จพระราชาคณะ” ระหว่าง พ.ศ. 2490-2532''. วิทยานิพนธ์ อ.ม. (ประวัติศาสตร์). กรุงเทพฯ: ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ออนไลน์. 
* ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์. (2562). *ไทยปิฎก: ประวัติศาสตร์การเมืองสังคมร่วมสมัยของพุทธศาสนาไทย*. กรุงเทพฯ: Illuminations Editions.

## อ้างอิง