รัฐหุ่นเชิด

**รัฐบาลหุ่นเชิด**  () หมายถึงสภาพของรัฐที่มีเอกราชแต่เพียงในนาม แต่ถูกควบคุมโดยอำนาจต่างชาติหรือกองทัพอย่างชัดเจน คำว่า *รัฐหุ่นเชิด* หมายความถึง รัฐบาลที่ถูกควบคุมโดยอีกรัฐบาลหนึ่ง เหมือนกับการเชิดหุ่นกระบอก และยังใช้ในความหมายที่รัฐขาดความเป็นเอกราช หรือมีการปกป้องเอกราชในสิ่งที่เป็นอิทธิพลจากต่างชาติหรือกองทัพ

## รัฐหุ่นเชิดยุคแรก
### ศตวรรษที่ 19

ในช่วงแรกของรัฐหุ่นเชิดจะเป็นแบบรัฐกึ่งหุ่นเชิดกึ่งบริวารของรัฐบริวารสาธารณรัฐของฝรั่งเศส (French client republic) ของ จักรวรรดิฝรั่งเศสที่หนึ่ง

## รัฐหุ่นเชิดในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
* สาธารณรัฐประชาชนเบลารุส (1918–1919) เป็นรัฐบริวารของจักรวรรดิเยอรมัน ภายหลังเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียต
* ราชอาณาจักรโปแลนด์ (1916–1918) 
* ราชอาณาจักรลิทัวเนีย (พ.ศ. 2461) เป็นรัฐบริวารของจักรวรรดิเยอรมัน
* Duchy of Courland and Semigallia (1918)
* ราชอาณาจักรฟินแลนด์ (ค.ศ. 1918)

## รัฐหุ่นเชิดของจักรวรรดิญี่ปุ่น
* จักรวรรดิแมนจูกัว  (1932–1945)
* เหม่งเจียง
* Dadao government (Shanghai 1937-1940)
* Reformed Government of the Republic of China
* รัฐบาลชั่วคราวสาธารณรัฐจีน (14 ธันวาคม 1937 - 30 มีนาคม 1940)
* Nanjing Nationalist Government (March 30, 1940-1945)
* East Hebei Autonomous Council
* รัฐพม่า (1942-1945)
* สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ที่ 2 (1943-1945)
* รัฐบาลชั่วคราวเสรีอินเดีย (1943-1945)
* จักรวรรดิเวียดนาม (มีนาคม–สิงหาคม 1945)
* ราชอาณาจักรกัมพูชา (มีนาคม–สิงหาคม 1945)
* ราชอาณาจักรลาว

## รัฐหุ่นเชิดของนาซีเยอรมนีและฟาสซิสต์อิตาลี
เป็นรัฐที่เป็นของเยอรมนี และ อิตาลี ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ในช่วงที่เยอรมนีบุกยึกครองยุโรปได้ทั้งหมด

### รัฐหุ่นเชิดของเยอรมนีและอิตาลี
* แอลเบเนียของอิตาลี  (1940-1943) และ แอลเบเนียของนาซีเยอรมนี (1943-1944)
* ฝรั่งเศสเขตวิชี (1942-1944) - รัฐหุ่นเชิดของเยอรมนี
* โมนาโก (1943-1945) - รัฐหุ่นเชิดของอิตาลี
* รัฐเอกราชมอนเตเนโกร (1941-1943 โดยอิตาลี และ 1943-1944 โดยเยอรมนี) 
* รัฐผู้พิทักษ์แห่งเซอร์เบีย (1941-1944) - รัฐหุ่นเชิดของเยอรมนี

### รัฐหุ่นเชิดหุ่นเชิดร่วมนาซีเยอรมนี–ราชอาณาจักรอิตาลี
* รัฐเฮเลนิค (1941–1944)

### สาธารณรัฐสังคมนิยมอิตาลี
* สาธารณรัฐสังคมนิยมอิตาลี (1943-1945)

### รัฐพันธมิตรกึ่งหุ่นเชิดกึ่งบริวารของเยอรมนีและอิตาลี
* โรมาเนีย (1940-1944)
* ฮังการี (1944-1945)

### รัฐใหม่กึ่งหุ่นเชิดกึ่งบริวารที่ได้รับแรงสนับสนุน
* สาธารณรัฐสโลวัก (1939-1945)
* รัฐเอกราชโครเอเชีย (1941-1945)

## รัฐหุ่นเชิดของฝ่ายสัมพันธมิตรในช่วงและหลังสงครามโลกครั้งที่สอง
### รัฐหุ่นเชิดของสหภาพโซเวียต
ดินแดนที่โซเวียตบุกยึดครอง (ต่อมาถูกผนวกเข้ากับโซเวียต)
* สาธารณรัฐประชาชนตูวา (1944-1946) มาจาก เตนนู ตูวา (1921–1944)
* สาธารณรัฐประชาธิปไตยฟินแลนด์ (1939-1940) - เป็นดินแดนที่โซเวียตได้จากการรบชนะฟินแลนด์
* สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเอสโตเนีย (1940) - ในเดือนมิถุนายน 1940 สาธารณรัฐเอสโตเนีย ได้ถูกบุกยึดโดยสหภาพโซเวียต และในเดือนกรกฎาคม ได้มีการก่อตั้งรัฐบาลหุ่นเชิดขึ้น
* สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตลัตเวีย (1940) - ในเดือนมิถุนายน 1940 สาธารณรัฐลัตเวีย ได้ถูกบุกยึดโดยสหภาพโซเวียต และในเดือนกรกฎาคม ได้มีการก่อตั้งรัฐบาลหุ่นเชิดขึ้น
* สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตลิทัวเนีย (1940) - ในเดือนมิถุนายน 1940 สาธารณรัฐลิทัวเนีย ได้ถูกบุกยึดโดยสหภาพโซเวียต และในเดือนกรกฎาคม ได้มีการก่อตั้งรัฐบาลหุ่นเชิดขึ้น
* Second East Turkestan Republic (1944-1949)
* รัฐบาลประชาชนอาเซอร์ไบจาน (1945-1946)

ดินแดนที่โซเวียตบุกยึดครอง (ต่อมากลายเป็นรัฐบริวาร)
* โปแลนด์ (1944-1947) 
* บัลแกเรีย (1944-1946) 
* ฮังการี (1944-1945) 
* โรมาเนีย (1945-1946) 

### รัฐหุ่นเชิดของสหราชอาณาจักร
* ราชอาณาจักรอิรัก (1941-1943)
* จักรวรรดิอิหร่าน (1941-1943)

## สงครามเย็น

* เคอร์ดิสถานอิหร่าน รัฐหุ่นเชิดของจักรวรรดิอิหร่าน 
* เวียดนามใต้ รัฐหุ่นเชิดของสหรัฐอเมริกา 
* สาธารณรัฐประชาชนฮังการี รัฐหุ่นเชิดของกติกาสัญญาวอร์ซอ (การปฏิวัติฮังการี ค.ศ. 1956)
* เชโกสโลวาเกีย รัฐหุ่นเชิดของกติกาสัญญาวอร์ซอ (การบุกครองเชโกสโลวาเกียของสนธิสัญญาวอร์ซอ)
* รัฐเผด็จการทหารแห่งกรีซ รัฐหุ่นเชิดของสหรัฐอเมริกา (สงครามกลางเมืองกรีซ)
* ริวกิว รัฐหุ่นเชิดของสหรัฐอเมริกา

## หลังสงครามเย็น
* สาธารณรัฐคูเวต - รัฐหุ่นเชิดของอิรัก

## ปัจจุบัน
* ไซปรัสเหนือ - รัฐหุ่นเชิดของตุรกี
* เซาท์ออสเซเตีย - รัฐหุ่นเชิดของรัสเซีย
* อับคาเซีย - รัฐหุ่นเชิดของรัสเซีย
* ทรานส์นีสเตรีย - รัฐหุ่นเชิดของรัสเซีย
* สาธารณรัฐประชาชนดอแนตสก์ - รัฐหุ่นเชิดของรัสเซีย
* สาธารณรัฐประชาชนลูฮันสก์ - รัฐหุ่นเชิดของรัสเซีย

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม
* รัฐบริวาร
* รัฐในอารักขา
* รัฐบรรณาการ

หมวดหมู่:การปกครอง
หมวดหมู่:รัฐแบ่งตามสถานภาพอำนาจ
หมวดหมู่:รัฐหุ่นเชิด
หมวดหมู่:รัฐบริวาร
หมวดหมู่:เอกราช