หองจูเปียน

**เล่าเปียน** (ค.ศ. 176 – 6 มีนาคม ค.ศ. 190) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **หลิว เปี้ยน** () เป็นที่รู้จักในประเทศไทยในพระนามที่ปรากฏใน*[[สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน)]]* ว่า **หองจูเปียน** หรือ **ห้องจูเปียน** ในภาษาจีนกลางเรียกว่า **หฺวางจื่อเปี้ยน** () มีความหมายว่า "ราชบุตรเปียน (辯 *เปี้ยน*)" นอกจากนี้พระองค์ยังเป็นที่รู้จักในพระนามว่า **จักรพรรดิฮั่นเช่าตี้** () และ **อ๋องแห่งฮองหลง** หรือ **หงหนงหวาง** () เป็นจักรพรรดิลำดับที่ 13 ของราชวงศ์ฮั่นตะวันออกในประวัติศาสตร์จีน พระองค์ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิขณะพระชนมายุ 13 พรรษาหลังการสวรรคตของพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 *ฮั่นหลิงตี้*) พระบิดา และปกครองเป็นระยะเวลาสั้น ๆ ตั้งแต่วันที่ 15 พฤษภาคมถึง 28 กันยายน ค.ศ. 189 ก่อนถูกปลดจากตำแหน่ง หลังจากนั้นพระองค์ถูกลดฐานันดรศักดิ์ลงเป็น "อ๋องแห่งฮองหลง" พระนามในฐานะจักรพรรดิของพระองค์คือ "เช่าตี้" (แปลว่า "จักรพรรดิน้อย") ซึ่งยังเป็นพระนามที่ใช้เรียกจักรพรรดิพระองค์อื่นที่ครองราชย์เป็นเวลาสั้นมาก ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 190 พระองค์ถูกปลงพระชนม์ด้วยยาพิษโดยตั๋งโต๊ะ (董卓 *ต่ง จั๋ว*) ขุนศึกผู้ปลดพระองค์จากตำแหน่งจักรพรรดิและตั้งหองจูเหียบ (皇子協 *หฺวางจื่อเสีย*) หรือเล่าเหียบ (劉協 *หลิว เสีย*) พระอนุชาต่างมารดาของพระองค์ขึ้นเป็นจักรพรรดิแทนโดยภายหลังมีพระสมัญญานามว่าพระเจ้าเหี้ยนเต้ (漢獻帝 *ฮั่นเซี้ยนตี้*)

## ภูมิหลังครอบครัว
หองจูเปียนประสูติเมื่อ ค.ศ. 176 พระองค์เป็นพระโอรสของพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 *ฮั่นหลิงตี้*) หรือเล่าเหี้ยน (劉宏 *หลิว หง*) ที่ประสูติด้วยพระสนมคนหนึ่งซึ่งมีชื่อสกุลว่าโฮ (何 *เหอ*) และภายหลังคือโฮเฮา (何后 *เหอโฮ่ว*) ในช่วงเวลาที่หองจูเปียนประสูตินั้น พระองค์เป็นพระโอรสเพียงองค์เดียวของพระเจ้าเลนเต้ เพราะพระโอรสองค์อื่น ๆ ของพระเจ้าเลนเต้ที่ประสูติก่อนหน้าหองจูเปียนล้วนสิ้นพระชนม์ขณะทรงพระเยาว์ พระเจ้าเลนเต้ทรงเชื่อว่าการที่พระองค์ทรงสูญเสียเหล่าพระโอรสองค์ก่อนหน้าไปเนื่องด้วยเคราะห์ร้าย จึงทรงมีรับสั่งให้นักพรตลัทธิเต๋าชื่อฉือ จื๋อเหมี่ยว (史子眇) ให้เลี้ยงดูพระโอรสแรกประสูติของพระองค์ หองจูเปียนจึงทรงถูกกล่าวถึงในคำเรียกว่า "ฉื่อโหว" (史侯) มีความหมายว่า "เฮา (侯 *โหว*) ผู้มีชื่อสกุลฉื่อ (史)" พระมารดาของเล่าเปียนซึ่งมีชื่อสกุลโฮได้ขึ้นเป็นฮองเฮา (皇后 *หฺวางโฮ่ว*) หรือจักรพรรดินีเมื่อวันที่ 8 มกราคม ค.ศ. 181 ไม่กี่เดือนต่อมาในเดือนเมษายน อองบีหยิน (王美人 *หวางเหม่ย์เหริน*) พระสนมอีกคนของพระเจ้าเลนเต้ประสูติพระโอรสหองจูเหียบ (皇子協 *หฺวางจื่อเสีย*) หรือเล่าเหียบ (劉協 *หลิว เสีย*) โฮเฮาพระมารดาของหองจูเปียนทรงริษยา จึงทรงวางยาพิษอองบีหยินจนถึงแก่ความตาย หองจูเหียบที่กำพร้าพระมารดาจึงได้รับการเลี้ยงดูโดยตังไทฮอ (董太后 *ต่งไท่โฮ่ว*) ผู้เป็นพระอัยกี (ย่า) หองจูเหียบจึงทรงถูกกล่าวถึงในคำเรียกว่า "ต่งโหว" (董侯) มีความหมายว่า "เฮาผู้มีชื่อสกุลตัง (董 *ต่ง*)"

เมื่อเหล่าข้าราชบริพารทูลเสนอพระเจ้าเลนเต้ให้ทรงแต่งตั้งพระโอรสองค์ใดองค์หนึ่งขึ้นเป็นรัชทายาท พระเจ้าเลนเต้ทรงลังเลระหว่างหองจูเปียนและหองจูเหียบซึ่งเป็นพระโอรส 2 พระองค์ที่ยังทรงพระชนม์ชีพอยู่ พระองค์ทรงเห็นว่าหองจูเปียนทรงไม่เหมาะสมกับตำแหน่งจักรพรรดิเพราะพระองค์ทรงเหลาะแหละและไม่อาจได้รับความเคารพ พระเจ้าเลนเต้จึงมีพระทัยโน้มเอียงไปในทางที่จะตั้งหองจูเหียบเป็นรัชทายาท แต่พระองค์ก็ทรงกังวลว่าหากพระองค์เลือกหองจูเหียบ โฮเฮาที่เป็นพระมเหสีของพระเจ้าเลนเต้และเป็นพระมารดาของหองจูเปียนก็จะหันไปขอความช่วยเหลือจากโฮจิ๋น (何進 *เหอ จิ้น*) ที่เป็นพี่ชายต่างมารดา โฮจิ๋นดำรงตำแหน่งเป็นมหาขุนพล (大將軍 *ต้าเจียงจฺวิน*) และเป็นบุคคลที่มีอิทธิพลอย่างสูงในราชสำนัก พระเจ้าเลนเต้จึงยังไม่ได้แต่งตั้งพระโอรสองค์ใดองค์หนึ่งเป็นรัชทายาท

## รัชสมัย
เมื่อ ค.ศ. 189 พระเจ้าเลนต้ประชวรหนัก พระองค์ทรงฝากฝังหองจูเหียบซึ่งเวลานั้นมีพระชนมายุ 8 พรรษาไว้กับเกียนสิด (蹇碩 *เจี่ยน ชั่ว*) ขันทีและผู้ช่วยคนสนิทโดยทรงฝากฝังอย่างเป็นการลับ หลังพระเจ้าเลนเต้สวรรคต เกียนสิดพยายามจะลวงโฮจิ๋นมาติดกับดักในพระราชวังเพื่อจะลอบสังหารแล้วจึงจะตั้งหองจูเหียบขึ้นครองบัลลังก์ แผนการที่เกียนสิดต้องการจะตั้งหองจูเหียบเป็นจักรพรรดินั้นนั้นล้มเหลวในท้ายที่สุด หองจูเปียนซึ่งเวลานั้นมีพระชนมายุ 13 พรรษาจึงได้ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิ เป็นที่รู้จักในประวัติศาสตร์ว่าจักรพรรดิเช่าตี้ (จักรพรรดิน้อย) โฮเฮาที่เป็นพระมารดาของจักรพรรดิได้ขึ้นเป็นไทเฮา (太后 *ไท่โฮ่ว*) หรือจักรพรรดินีพันปีหลวงและทรงเข้าร่วมการว่าราชการพร้อมกับพระโอรส หองจูเปียนยังทรงพระเยาว์ โฮจิ๋นผู้เป็นมหาขุนพลและอ้วนหงุย (袁隗 *ยฺเหวียน เหว่ย์*) ผู้เป็นราชครู  (太傅 *ไท่ฟู่*) จึงรับหน้าที่เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์

ในฤดูร้อนของ ค.ศ. 189 หลังโฮจิ๋นทราบเรื่องที่เกียนสิดต้องการลอบสังหารตน โฮจิ๋นและเหล่าผู้สนับสนุนจึงชิงดำเนินการจับกุมและประหารชีวิตเกียนสิด หลายเดือนต่อมา อ้วนเสี้ยว (袁紹 *ยฺเหวียน เช่า*) เสนอโฮจิ๋นให้กำจัดกลุ่มขันทีและควบรวมอำนาจ แม้ว่าโฮเฮาจะทรงไม่เห็นด้วยอย่างมากกับแผนการของโฮจิ๋น แต่โฮจิ๋นก็ปฏิบัติตามคำแนะนำของอ้วนเสี้ยว โดยการกระตุ้นให้ขุนศึกระดับภูมิภาคจำหนวนหนึ่งให้นำกำลังพลมายังบริเวณใกล้เคียงของนครหลวงลกเอี๋ยง (洛陽 *ลั่วหยาง*) และเรียกร้องอย่างเปิดเผยให้ประหารชีวิตเหล่าขันที เพื่อกดดันให้โฮเฮาทรงเห็นชอบกับแผนการ แต่โฮเฮาก็ยังทรงเข้าข้างและปกป้องเหล่าขันที ด้านเหล่าขันทีวางแผนจะลอบสังหารโฮจิ๋นเป็นการตอบโต้ จึงออกพระราชเสาวนีย์ปลอมในพระนามของโฮเฮา สั่งให้โฮจิ๋นเข้ามาในพระราชวังหลวง โฮจิ๋นหลงกลและถูกเหล่าขันทีสังหาร

หลังการเสียชีวิตของโฮจิ๋น ผู้ใต้บังคับบัญชาของโฮจิ๋นคือเง่าของ (吳匡 *อู๋ ควาง*) และจาง จาง (張璋) พร้อมด้วยอ้วนเสี้ยว, อ้วนสุด (袁術 *ยฺเหวียน ชู่*) และคนอื่น ๆ นำกำลังพลบุกเข้าพระราชวังและสังหารเหล่าขันทีเพื่อแก้แค้น กำลังพลเหล่านี้สังหารผู้ที่ดูคล้ายขันทีโดยไม่เลือกหน้า ชายหนุ่มบางคนที่ไม่มีหนวดเคราจำใจต้องถกกางเกงของตนลงต่อหน้าเหล่าทหารเพื่อพิสูจน์ว่าตนไม่ใช่ขันที ในระหว่างมีการโจมตี เหล่าขันทีเข้ากุมองค์จักรพรรดิหองจูเปียน, หองจูเหียบผู้มีฐานันดรศักดิ์เป็นตันลิวอ๋อง (陳留王 *เฉินหลิวหวาง*) และโฮเฮาผู้เป็นไทเฮารวม 3 พระองค์เป็นองค์ประกันและหาทางหนีออกจากพระราชวัง โลติด (盧植 *หลู จื๋อ*) เข้าสกัดขันทีต๋วนกุย (段珪 *ตฺว้าน กุย*) และช่วยโฮเฮาจากต๋วนกุยไว้ได้  โฮเบี้ยว (何苗 *เหอ เหมียว*) น้องชายของโฮจิ๋นที่เป็นผู้เป็นใจด้วยเหล่าขันที ถูกสังหารโดยเง่าของและตั๋งบุ่น (董旻 *ต่ง หมิน*) ผู้คนมากกว่า 2,000 คนเสียชีวิตในระหว่างการโจมตีนั้น

หองจูเปียนและหองจูเหียบที่ถูกขันทีพาออกนอกพระราชวังระหว่างความวุ่นวาย ในที่สุดก็มีพบทั้งสองพระองค์ใกล้ริมฝั่งแม่น้ำ ทั้งสองพระองค์ทรงได้รับความช่วยเหลือจากโลติดและบินของ (閔貢 *หมิ่น ก้ง*) ขณะที่โลติดและบินของถวายการคุ้มกันหองจูเปียนและหองจูเหียบกลับไปพระราชวังหลวง ก็ถูกสกัดโดยทัพใต้การบัญชาของตั๋งโต๊ะ (董卓 *ต่ง จั๋ว*) หนึ่งในขุนศึกที่ถูกเรียกตัวมาโดยโฮจิ๋นในตอนแรกเพื่อกดดันโฮเฮาให้ทรงเห็นด้วยการแผนการกำจัดเหล่าขันที เมื่อหองจูเปียนทรงเผชิญหน้ากับตั๋งโต๊ะ พระองค์ทรงตกตะลึงจนไม่อาจตรัสออกมาได้อย่างชัดเจน ในทางกลับกันหองจูเหียบพระอนุชาทรงสามารถอธิบายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นได้โดยไม่ติดขัด ตั๋งโต๊ะรู้สึกประทับใจ เห็นว่าหองจูเหียบทรงเหมาะกับการเป็นจักรพรรดิมากกว่าหองจูเปียน ตั๋งโต๊ะจึงมีความคิดจะปลดหองจูเปียนจากตำแหน่งจักรพรรดิและตั้งหองจูเหียบขึ้นครองราชย์แทน

## การพ้นจากราชสมบัติ
หลังตั๋งโต๊ะถวายการคุ้มกันหองจูเปียนและหองจูเหียบกลับไปถึงลกเอี๋ยงแล้ว ตั๋งโต๊ะก็ฉวยโอกาสที่เกิดสุญญากาศทางอำนาจจากความขัดแย้งระหว่างโฮจิ๋นและกลุ่มขันที ในการเข้ายึดอำนาจราชสำนัก ข้าราชการหลายคนและเหล่าทหารหลวงที่ประจำการในลกเอี๋ยงต่างรู้สึกหวาดกลัวเหล่าทหารผ่านศึกมากฝีมือที่ตั๋งโต๊ะนำมาด้วยจากมณฑลเลียงจิ๋ว (涼州 *เหลียงโจว*) ในที่สุดตั๋งโต๊ะก็ปลดหองจูเปียนจากการเป็นจักรพรรดิและตั้งหองจูเหียบขึ้นเสวยราชย์แทน ซึ่งในประวัติศาสตร์รู้จักในพระนามว่าพระเจ้าเหี้ยนเต้ (漢獻帝 *ฮั่นเซี้ยนตี้*) หองจูเปียนซึ่งเป็นอดีตจักรพรรดิได้รับฐานันดรศักดิ์กิตติมศักดิ์ "อ๋องแห่งฮองหลง" (弘農王 *หงหนงหวาง*) ต่อมาในปีเดียวกันนั้น ตั๋งโต๊ะสั่งให้วางยาพิษปลงพระชนม์โฮเฮาจนสิ้นพระชนม์ในพระราชวังหย่งอาน (永安宮 *หย่างอานกง*)

ช่วงต้น ค.ศ. 190 หลังทัพพันธมิตรของเหล่าขุนศึกเริ่มเปิดศึกต่อต้านตั๋งโต๊ะโดยอ้างว่าเพื่อปลดปล่อยพระเจ้าเหี้ยนเต้และราชสำนักจากการควบคุมของตั๋งโต๊ะ ตั๋งโต๊ะกังวลว่าเหล่าขุนศึกอาจช่วยให้หองจูเปียนผู้เป็นอ๋องแห่งฮองหลงให้กลับมาขึ้นครองราชย์ ซึ่งจะเป็นภัยคุกคามต่อความชอบธรรมของราชสำนักที่ตั๋งโต๊ะปกครองในลกเอี๋ยง ภายในหนึ่งเดือนหลังศึกเริ่มต้นขึ้น ตั๋งโต๊ะส่งลิยู (李儒 *หลี่ หรู*) ผู้เป็นที่ปรึกษาของตนให้ไปบังคับหองจูเปียนให้ทรงกระทำอัตวินิบาตกรรมโดยการเสวยน้ำจัณฑ์พิษ หองจูเปียนทรงได้รับอนุญาตให้ตรัสอำลากับพระชายาถังจี (唐姬) และพระสนมคนอื่น ๆ ก่อนจะทรงกระทำอัตวินิบาตกรรม พระศพของหองจูเปียนได้รับการฝังในสุสานที่เดิมสร้างขึ้นสำหรับขันทีเตียวต๋ง (趙忠 *เจ้า จง*) ภายหลังหองจูเปียนได้รับพระสมัญญานามว่า "อ๋องหฺวายแห่งฮองหลง" (弘農懷王 *หงหนง-หฺวายหวาง*)

## ชื่อศักราช
* *[[กวางซี ]]* (光熹): 15 พฤษภาคม - 26 กันยายน ค.ศ. 189
* *[[เจาหนิง]]* (昭寧): 26-28 กันยายน ค.ศ. 189

## พระชายา
* หวางเฟย์แห่งฮองหลง แห่งตระกูลถัง ( *หงหนงหวางเฟย์ ถังชื่อ*)

## ดูเพิ่ม
* พระราชพงศาวลีของพระมหากษัตริย์จีน (ช่วงต้น)#ราชวงศ์ฮั่น ราชวงศ์ซิน และจ๊กก๊ก
* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ซือหม่า กวาง (1084). *[[จือจื้อทงเจี้ยน]]* เล่มที่ 59.
* ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *[[โฮ่วฮั่นชู]]*.
* ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). *[[สามก๊ก]]* (*ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*).

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ศตวรรษที่ 2
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในคริสต์ศตวรรษที่ 2
หมวดหมู่:จักรพรรดิราชวงศ์ฮั่นตะวันออก
หมวดหมู่:ชนชั้นเจ้าในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ที่ขึ้นครองราชย์ขณะทรงพระเยาว์จากทวีปเอเชีย
หมวดหมู่:บุคคลในยุคราชวงศ์ฮั่นที่ถูกประหารชีวิต
หมวดหมู่:บุคคลที่ถูกประหารชีวิตโดยราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:ชาวจีนที่ถูกบังคับให้ฆ่าตัวตาย
หมวดหมู่:จักรพรรดิจีนที่ถูกปลงพระชนม์
หมวดหมู่:เจ้าแผ่นดินที่ถูกปลดจากราชบัลลังก์