ลัทธิสโตอิก

**ลัทธิสโตอิก** () เป็นสำนักหนึ่งของปรัชญาเฮลเลนนิสติก ก่อตั้งโดยเซโนแห่งซิเทียมในเอเธนส์ เมื่อราวต้น 300 ปีก่อนคริสต์กาล สโตอิกเป็นแนวคิดทางจริยศาสตร์ส่วนบุคคลมีลักษณะมุ่งเน้นระบบของตรรกะและมุมมองต่อโลกธรรมชาติ ตามคำสอนของสโตอิกถือว่ามนุษย์ในฐานะสิ่งมีชีวิตทางสังคมจะมีหนทางสู่ยูไดโมเนีย (eudaimonia; ความสุข) คือการยอมรับชั่วขณะที่มันแสดงตนออกมาเอง โดยการไม่ยอมให้บุคคลถูกควบคุมได้โดยแรงปรารถนาซึ่งความสุขหรือโดยความกลัวต่อความเจ็บปวด โดยใช้จิตใจของบุคคลหนึ่งเพื่อเข้าใจโลก และเพื่อทำหน้าที่ตามส่วนของบุคคลในแบบแผนของธรรมชาติ รวมไปถึงการอยู่ร่วมกับผู้อื่นภายใต้ความยุติธรรม

สโตอิกเป็นที่รู้จักมากจากคำสอนว่า "คุณธรรม (virtue) เป็นสิ่งดีสิ่งเดียว (only good)" สำหรับมนุษย์ และสิ่งภายนอกเช่นสุขภาพ ความมั่งคั่ง และความสุข ล้วนแล้วแต่ไม่ได้ดีหรือเลวร้ายในตัวของมันเอง (*[[adiaphora|อะไดอะฟอรา]]*) แต่มูลค่าในฐานะ "วัตถุเพื่อให้คุณธรรมสามารถเกิดขึ้น/เกิดแก่ได้" ลัทธิสโตอิกและจริยศาสตร์ตระกูลอริสโตเติล รวมกันเป็นหนึ่งในแนวคิดแรก ๆ ที่ศึกษาเกี่ยวกับจริยศาสตร์คุณธรรม นอกจากนี้ สโตอิกยังถือว่า อารมณ์ทำลายล้างบางประการ เป็นผลมาจากความผิดพลาดในการติดสิน (errors of judgment) และเชื่อว่ามนุษย์ควรมีเป้าหมายในการดำรงไว้ซึ่งความต้องการ (เรียกว่า *[[prohairesis|ไพรไฮเรซิส]]*) ซึ่ง "เป็นไปตามธรรมชาติ" ดังนั้น สโตอิกจึงเชื่อว่าสิ้งที่เป็นตัวแทนของปรัชญาของบุคคลหนึ่งได้ดีที่สุดไม่ใช่คำที่พูดออกมาแต่คือการกระทำ โดยสรุป ในการจะมีชีวิตที่ดีได้นั้น บุคคลย่อมต้องเข้าใจกฎเกณฑ์ของธรรมชาติ เนื่องมาจากความเชื่อว่าทุกสิ่งดำรงอยู่ในธรรมชาติ

ชาวสโตอิกจำนวนมาก เช่น เซเนกา กับ เอพิเทกทัส เน้นย้ำว่า "คุณธรรมนั้นเพียงพอต่อความสุข" บัณฑิตย่อมมีความยืดหยุ่นทางอารมณ์ (emotionally resilient) ต่อเรื่องร้าย ๆ ความเชื่อนี้คล้ายคลึงกับความหมายของวลี "ความเยือกเย็นแบบสโตอิก" (stoic calm) อย่างไรก็ตามคำนี้ไม่ได้รวมถึงมุมมองของสโตอิกแบบ "จริยธรรมมูลฐาน" (radical ethical) ที่จะมีเพียงบัณฑิตเท่านั้นที่สามารถถือว่าเป็นอิสระและว่า การล้มเหลวทางจริยธรรมล้วนแล้วแต่เป็นสิ่งอันเสื่อมทรามเหมือนกันหมด

ลัทธิสโตอิกเฟื่องฟูมากในสมัยยุคโรมันโบราณและกรีก-โรมัน กระทั่งราวศตวรรษที่ 3 ถึง 4 ในบรรดาสาวกของลัทธิ เช่น จักรพรรดิมาร์กุส เอาเรลิอุส ลัทธิสโตอิกเสื่อมความนิยมลงภายหลังศาสนาคริสต์กลายมาเป็นศาสนาประจำรัฐในศตวรรษที่ 4 อย่างไรก็ตามในยุคถัด ๆ มาได้มีการฟื้นฟูแนวคิดสโตอิกขึ้นมาใหม่ในเรนเนซองส์ (ลัทธิสโตอิกใหม่) และในยุคปัจจุบัน (ลัทธิสโตอิกร่วมสมัย)

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม
### แหล่งข้อมูลปฐมภูมิ
* A. A. Long and D. N. Sedley, *The Hellenistic Philosophers* Cambridge: Cambridge University Press, 1987.
* Inwood, Brad & Gerson Lloyd P. (eds.) *The Stoics Reader: Selected Writings and Testimonia* Indianapolis: Hackett 2008.
* Long, George *Enchiridion* by Epictetus, Prometheus Books, Reprint Edition, January 1955.
* Gill C. *Epictetus, The Discourses*, Everyman 1995.
* Irvine, William, *A Guide to the Good Life: The Ancient Art of Stoic Joy* (Oxford: Oxford University Press, 2008) 
* Hadas, Moses (ed.), *Essential Works of Stoicism*, Bantam Books 1961.
* Harvard University Press *Epictetus Discourses Books 1 and 2*, Loeb Classical Library Nr. 131, June 1925.
* Harvard University Press *Epictetus Discourses Books 3 and 4*, Loeb Classical Library Nr. 218, June 1928.
* Long, George, *Discourses of Epictetus*, Kessinger Publishing, January 2004.
* Lucius Annaeus Seneca the Younger (transl. Robin Campbell), *Letters from a Stoic: Epistulae Morales Ad Lucilium* (1969, reprint 2004) 
* Marcus Aurelius, *[[Meditations]]*, translated by Maxwell Staniforth; , or translated by Gregory Hays; . 
* Oates, Whitney Jennings, *The Stoic and Epicurean Philosophers, The Complete Extant Writings of Epicurus, Epictetus, Lucretius and Marcus Aurelius*, Random House, 9th printing 1940.

### งานค้นคว้า
* Bakalis, Nikolaos, *Handbook of Greek Philosophy: From Thales to the Stoics. Analysis and Fragments*, Trafford Publishing, May 2005, 
* Becker, Lawrence C., *A New Stoicism* (Princeton: Princeton Univ. Press, 1998) 
* Brennan, Tad, *The Stoic Life* (Oxford: Oxford University Press, 2005; paperback 2006)
* Brooke, Christopher. *Philosophic Pride: Stoicism and Political Thought from Lipsius to Rousseau* (Princeton UP, 2012) excerpts
* Hall, Ron, ''Secundum Naturam (According to Nature)''. Stoic Therapy, LLC, 2021.
* Inwood, Brad (ed.), *The Cambridge Companion to The Stoics* (Cambridge: Cambridge University Press, 2003)
* Lachs, John, *Stoic Pragmatism* (Indiana University Press, 2012) 
* Long, A. A., *Stoic Studies* (Cambridge University Press, 1996; repr. University of California Press, 2001) 
* Robertson, Donald, *The Philosophy of Cognitive-Behavioral Therapy: Stoicism as Rational and Cognitive Psychotherapy* (London: Karnac, 2010) 
* Robertson, Donald, ''How to Think Like a Roman Emperor: The Stoic Philosophy of Marcus Aurelius''. 'New York: St. Martin's Press, 2019.
* Sellars, John, *Stoicism* (Berkeley: University of California Press, 2006) 
* Stephens, William O., *Stoic Ethics: Epictetus and Happiness as Freedom* (London: Continuum, 2007) 
* Strange, Steven (ed.), *Stoicism: Traditions and Transformations* (Cambridge: Cambridge Univ. Press, 2004) 
* Zeller, Eduard; Reichel, Oswald J., *The Stoics, Epicureans and Sceptics*, Longmans, Green, and Co., 1892

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* 
* 
* 
* 
* The Stoic Therapy eLibrary 
* The Stoic Library
* Stoic Logic: The Dialectic from Zeno to Chrysippus
* Annotated Bibliography on Ancient Stoic Dialectic
* 
* BBC Radio 4's In Our Time programme on Stoicism (requires Flash)
* An introduction to Stoic Philosophy 
* The Stoic Registry (formerly New Stoa) :Online Stoic Community
* Stoicism Today Project 
* The Four Stoic Virtues

หมวดหมู่:ขบวนการทางปรัชญา
ลัทธิสโตอิก
หมวดหมู่:กรีซโบราณ