เอทีอาร์ (รถดีเซลราง)

**เอทีอาร์ (ATR)** () เป็นรถดีเซลรางปรับอากาศแบบไม่มีห้องขับ ของการรถไฟแห่งประเทศไทย สั่งซื้อจากบริษัท โตกิวคาร์ คอร์เปอเรชัน, ประเทศญี่ปุ่น ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2528  เพื่อนำมาวิ่งเป็นขบวนรถด่วนดีเซลรางปรับอากาศ โดยใช้งานร่วมกับรถดีเซลรางทีเอชเอ็น (THN) และ เอ็นเคเอฟ (NKF) โดยเฉพาะ 

## ประวัติ
หลังจากการใช้งานรถดีเซลรางรุ่นต่าง ๆ ในการทำขบวนรถชานเมือง รถโดยสารระยะสั้น เป็นที่น่าพึงพอใจ เนื่องจากมีความคล่องตัวในการใช้งาน ทำความเร็วได้ดี และ ได้รับความนิยมจากผู้โดยสารมากขึ้น การรถไฟแห่งประเทศไทย จึงเริ่มมีแนวคิดจัดหารถรถดีเซลรางสำหรับวิ่งทางไกลให้บริการระหว่างเมือง ที่มีระยะทางเกินกว่า 300 กิโลเมตรแบบรถ อินเตอร์ซิตี้ ในต่างประเทศ เพื่อให้สอดคลองกับความนิยมของผู้โดยสารที่มากขึ้น 

ในปี พ.ศ.2526 - 2528 จึงได้มีการสั่งซื้อ ทีเอชเอ็น (THN) และ เอ็นเคเอฟ (NKF) เพื่อนำมาใช้งานสำหรับรถชานเมือง และ วิ่งให้บริการระหว่างเมืองมากขึ้น โดยได้สั่งซื้อ **เอทีอาร์ (ATR)** เข้ามาด้วยในปี พ.ศ. 2528  เพื่อนำมาใช้วิ่ง"ขบวนรถด่วนดีเซลรางปรับอากาศ" เป็นตัวเลือกในการเดินทางให้ผู้โดยสารในยุคนั้น

โดยขบวนรถด่วนดีเซลรางปรับอากาศที่ใช้ **เอทีอาร์ (ATR)**   ในช่วงแรก มีด้วยกัน 3 เส้นทาง ประกอบด้วย กรุงเทพ-พิษณุโลก, กรุงเทพ-ขอนแก่น, กรุงเทพ-สุรินทร์ โดยการรถไฟแห่งประเทศไทย ได้เปิดประมูลสัมปทานการเดินรถดีเซลราง**เอทีอาร์ (ATR)** และมีเอกชนหลายบริษัทสนใจประมูลหลายเส้นทาง หลังจากเปิดให้บริการก็เป็นที่นิยมของผู้โดยสารเป็นอย่างมาก 

## ข้อมูลทั่วไป

*  **ประเภท** : รถดีเซลรางปรับอากาศแบบไม่มีห้องขับ
*  **ชื่อรุ่น** : ATR (Air conditioner Tokyu Railcar)
* **รุ่นเลขที่**: กซม.ป.2101 - 2112
***เครื่องยนต์ ** : Cummins N855-R2
***กำลังขับเคลื่อน** : 235 แรงม้า ที่ 2,100 รอบ/นาที
***ระบบขับเคลื่อน** : ใช้เครื่องถ่ายทอดกำลังแบบไฮดรอลิค (Hydraulic Torque Converter)
***ความเร็วสูงสุด** : 100 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
* **ระบบปรับอากาศ** Mitsubishi CU41
* **น้ำหนักตัวรถ** : 36.28 ตัน (น้ำหนักรถเปล่า) 37.70 ตัน (น้ำหนักขณะทำขบวน) 
* **น้ำหนักกดเพลา** : 9.7 ตัน
***ประตูขึ้น-ลงรถ** : ประตูอัตโนมัติแบบบานเดียว 4 ประตู ข้างละ 2 ประตู
***จำนวนที่นั่ง** : 62 ที่นั่ง/คัน
***ผู้ผลิต** :  โตกิวคาร์ คอร์เปอเรชัน, ประเทศญี่ปุ่น
* **ปีที่เข้าประจำการ**: ช่วงวันที่ 10 มิถุนายน - 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2528

## การใช้งาน
โดยทั่วไปจะสามารถใช้งานร่วมกับ ทีเอชเอ็น (THN), เอ็นเคเอฟ (NKF) โดยจะพ่วงไว้กลางขบวน แต่ก็ได้มีการดัดแปลงระบบให้สามารถใช้ร่วมกับ รถดีเซลรางอาร์เอช (RH) และ รถดีเซลรางอาร์เอชเอ็น (RHN) ได้อีกด้วย
thumb|center|รถดีเซลรางเอทีอาร์ ใช้งานร่วมเอ็นเคเอฟ

## คันที่ถูกตัดบัญชี
* หมายเลข **2103** ถูกไฟไหม้จนเสียหายทั้งคัน

## บริษัทเอกชน ที่เคยได้รับสัมปทานการเดินรถดีเซลรางเอทีอาร์
* บริษัท แก่นอินน์การท่องเที่ยว จำกัด (พ.ศ. 2528)
* บริษัท อาณาจักรการท่องเที่ยว/อาณาจักรโฮเต็ล จำกัด (พ.ศ. 2528)
* บริษัท เชิดชัยดีเซลราง จำกัด (พ.ศ. 2528)
* บริษัท ยูนิเวิร์สฟู้ดส์ จำกัด แผนกขอนแก่นดีเซลราง (พ.ศ. 2530)

## ขบวนรถที่พ่วงรถดีเซลรางเอทีอาร์
* ขบวนรถด่วนที่ 71/72  กรุงเทพอภิวัฒน์ - อุบลราชธานี - กรุงเทพอภิวัฒน์
* ขบวนรถด่วนที่ 75/76  กรุงเทพอภิวัฒน์ - หนองคาย - กรุงเทพอภิวัฒน์
* ขบวนรถพิเศษนำเที่ยวที่ 909/910 กรุงเทพ(หัวลำโพง) - น้ำตกไทรโยคน้อย - กรุงเทพ(หัวลำโพง) (ถ้าใช้รถดีเซลรางทำขบวน)
* ขบวนรถพิเศษนำเที่ยวที่ 911/912 กรุงเทพ(หัวลำโพง) - สวนสนประดิพัทธ์ - กรุงเทพ(หัวลำโพง)
* ขบวนรถชานเมืองที่ 355/356 กรุงเทพ(หัวลำโพง) - บ้านโป่ง/ชุมทางหนองปลาดุก/สุพรรณบุรี
* ขบวนรถชานเมือง สายวงเวียนใหญ่ - มหาชัย (หมายเลข **2101**) มีพ่วงใน
**ขบวน 4320/4322/4324/4326/4328(มหาชัย-วงเวียนใหญ่)
** ขบวน 4321/4323/4325/4327/4329(วงเวียนใหญ่-มหาชัย)

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ภาพการลำเลียงรถเอทีอาร์ เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2528 จากเพจโรงเรียนวิศวกรรมรถไฟ
* ภาพการเปิดเดินขบวนรถพิเศษดีเซลรางปรับอากาศเอทีอาร์ พิษณุโลก - กรุงเทพ เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2528
* ภาพการทดลองวิ่งรถดีเซลรางปรับอากาศเอทีอาร์ กรุงเทพ - พิษณุโลก เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2528
* ภาพการวิ่งทดลองรถดีเซลรางปรับอากาศเอทีอาร์ ในเส้นทาง กรุงเทพ - เชียงใหม่
* ภาพการเปิดเดินขบวนรถพิเศษดีเซลรางปรับอากาศเอทีอาร์ ขอนแก่น - กรุงเทพ เมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2528
* ภาพการเปิดเดินขบวนรถพิเศษดีเซลรางปรับอากาศเอทีอาร์ สุรินทร์ - กรุงเทพ  เมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2528
* http://www.geocities.ws/railsthai/train01.htm
* http://portal.rotfaithai.com/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=330&postdays=0&postorder=asc&start=0

หมวดหมู่:รถดีเซลรางในประเทศไทย