กองบิน 3 วัฒนานคร

**กองบิน 3** () เป็นกองบินอากาศยานไร้คนขับ อยู่ในส่วนกำลังรบและเป็นหน่วยขึ้นตรงของกองทัพอากาศไทย ประจำการอยู่ที่ฐานบินวัฒนานคร อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2563

## ประวัติ

### ช่วงเริ่มต้น
กองบิน 3 กองทัพอากาศ มีจุดเริ่มต้นมาจากการยกฐานะกองบินทหารบก ขึ้นเป็นกรมอากาศยานทหารบก เมื่อวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2461 และแบ่งส่วนราชการภายในออกเป็นดังนี้

* **กองบินทหารบก** แบ่งออกเป็น กองบินใหญ่ทหารบก 3 กองบิน ตั้งอยู่ที่ดอนเมือง คือ
** **กองบินใหญ่ทหารบกที่ 1** (ประจำการเครื่องบินขับไล่)
** **กองบินใหญ่ทหารบกที่ 2** (ประจำการเครื่องบินตรวจการณ์)
** **กองบินใหญ่ทหารบกที่ 3** (ประจำการเครื่องบินทิ้งระเบิด)
* **โรงเรียนการบินทหารบก**
* **โรงงานของกรมอากาศยานทหารบก**

ต่อมาในปี พ.ศ. 2463 กองบินใหญ่ทหารบกที่ 3 มีความจำเป็นต้องหาที่ตั้งใหม่เนื่องจากขนาดและภารกิจของกองบินทั้งในด้านยุทธศาสตร์และยุทธวิธี โดยเลือกที่ตั้งที่ ตำบลหนองบัวศาลา อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา และในวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2464 เปลี่ยนชื่อจาก กองบินใหญ่ทหารบกที่ 3 เป็น กองบินใหญ่ที่ 3 จากนั้นเมื่อวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2469 ได้เปลี่ยนอัตราการจัดใหม่ เปลี่ยนชื่อเป็น กองบินน้อยที่ 2 อยู่ในที่ตั้งเดิมจังหวัดนครราชสีมา ประกอบด้วยอัตรากำลัง 3 ฝูงบิน มีพันตรีหลวงเทวัญอำนวยเดช เป็นผู้บังคับกองบิน

จากนั้น พ.ศ. 2478 กรมอากาศยานทหารบกได้ยกฐานะขึ้นเป็น กรมทหารอากาศ ขณะที่กองบินน้อยที่ 2 ได้เปลี่ยนเป็น กองบินน้อยที่ 3 โดยมีนายร้อยเอกหลวงอิศรางกูรเสนีย์ (หม่อมหลวงแช่ม อิศรางกูร) ดำรงตำแหน่งผู้บังคับกองบินจนถึงปี พ.ศ. 2484 กระทั่งกรมทหารอากาศได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น กองทัพอากาศเมื่อปี พ.ศ. 2480 และแยกตัวออกมาจากกองทัพบก ทำให้จำเป็นต้องหาที่ตั้งของกองบินใหม่ เนื่องจากพื้นที่เดิมเป็นของกองทัพบก ในพื้นที่จังหวัดนครราชสีมาจึงได้มีการสร้างฐานบินของกองทัพอากาศขึ้นใหม่ที่ตำบลทุ่งกุดทอง อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา

ระหว่างปี พ.ศ. 2483 - 2484 ได้เกิดกรณีพิพาทอินโดจีนฝรั่งเศส กองบินน้อยที่ 3 ได้สนับสนุนกำลังจำนวน 1 ฝูงบินไปประจำการที่สนามบินจังหวัดปราจีนบุรี และสนามบินจังหวัดอุบลราชธานี เพื่อสนับสนุนการราบของกองทัพภาคบูรพา และปฏิบัติการจนได้รับเครื่องหมายเชิดชูเกียรติสายยงยศไหมสีเขียว

ระหว่างปี พ.ศ. 2484 - 2488 ได้เกิดสงครามมหาเอเชียบูรพา โรงเรียนการบินได้ย้ายที่ตั้งจากดอนเมืองไปรวมกับที่ตั้งของกองบินน้อยที่ 3 แต่ยังคงแยกสายการบังคับบัญชา และกองบินน้อยที่ 3 ได้ส่งกำลังไปร่วมกับฝูงบินผสมหลายแห่ง ปฏิบัติการจนกระทั้งสิ้นสุดสงครามจึงได้กลับมายังที่ตั้ง และในปี พ.ศ. 2492 กองทัพอากาศได้โอนกิจการภายในหน่วยของกองบินน้อยที่ 3 ให้กับโรงเรียนการบินทั้งหมด ทำให้กองบินน้อยที่ 3 ไม่เหลืออัตรากำลัง เหลือเพียงโครงสร้าง

### ช่วงที่ 2
left|thumb|เฮลิคอปเตอร์แบบที่ 5 ที่เคยประจำการในกองบิน 3 ช่วงปี พ.ศ. 2510-2520
กองบินน้อยที่ 3 ถูกจัดอัตราขึ้นมาอีกครั้งในชื่อกองบิน 3 ในปี พ.ศ. 2510 โดยการโอนอัตราอากาศยานและเจ้าหน้าที่ รวมถึงเฮลิคอปเตอร์จากกองบิน 6 ฝูงบิน 63 มาตั้งเป็นขึ้นเป็น กองบิน 3 ฝูงบิน 31 และฝูงบิน 33 ตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2510

ต่อมา พ.ศ. 2512 กองทัพอากาศได้สั่งการให้กองบิน 3 ย้ายจากดอนเมืองไปยังที่ตั้งปกติ ณ ฐานบินนครราชสีมาเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2512 และมีคำสั่งให้ฝูงบิน 33 ยุบรวมกับฝูงบิน 31 และปลดประจำการเฮลิคอปเตอร์แบบที่ 5 เอช-43 บี ฮัสกี ให้เหลือเพียง 2 ฝูงบินคือฝูงบิน 31 ประจำการเฮลิคอปเตอร์แบบที่ 4 จำนวน 1 ฝูง และฝูงบิน 32 ประจำการเฮลิคอปเตอร์แบบที่ 6 จำนวน 1 ฝูง

กองบิน 3 ถูกยุบเลิกการปฏิบัติการในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2520 และโอนฝูงบิน 31 และ 32 ไปประจำการที่กองบิน 2

### ยุคปัจจุบัน
ในปี พ.ศ. 2563 กองทัพอากาศได้ปรับปรุงอัตรากำลังของกองทัพอากาศเพื่อจัดตั้งกองบิน 3 ขึ้นมาอีกครั้ง เพื่อรองรับภารกิจที่เพิ่มมากขึ้น โดยมีภารกิจหน้าที่ในการใช้กำลังทางอากาศ มีผู้บังคับการกองบิน 3 เป็นผู้บังคับบัญชา

## การจัดหน่วย
กองบิน 3 แบ่งส่วนการบริหารราชการภายใน ดังนี้

#### ส่วนอำนวยการ

* กองบังคับการ 
** แผนกธุรการ
** แผนกกำลังพล
** แผนกการข่าว
** แผนกยุทธการ
** แผนกส่งกำลังบำรุง
** แผนกิจการพลเรือน
** ฝ่ายเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
** หมวดจัดหา
* แผนกการเงิน

#### ฝูงบิน
*ฝูงบิน 301 
**หมวดสนับสนุน
**ฝ่ายบริหารการฝึกศึกษา
**ฝ่ายการข่าวเฝ้าตรวจและลาดตระเวน
**ฝ่ายยุทธการและการฝึก
*ฝูงบิน 302 
**หมวดสนับสนุน
**ฝ่ายการข่าวเฝ้าตรวจและลาดตระเวน
**ฝ่ายยุทธการ
**ฝ่ายการช่าง
**ฝ่ายสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์
**ฝ่ายสรรพาวุธอิเล็กทรอนิกส์
**หมวดคลังพัสดุ
*ฝูงบิน 303
**หมวดสนับสนุน
**ฝ่ายการข่าวเฝ้าตรวจและลาดตระเวน
**ฝ่ายยุทธการ
**ฝ่ายการช่าง
**ฝ่ายสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์
**ฝ่ายสรรพาวุธอิเล็กทรอนิกส์
**หมวดคลังพัสดุ

#### กองพัน

* กองพันทหารอากาศโยธิน กองบิน 3
** กองบังคับการกองพัน
** กองร้อยทหารอากาศโยธิน
** กองร้อยทหารต่อสู้อากาศยาน
** กองร้อยรักษาการณ์
** กองร้อยสนับสนุน

#### กองร้อย

* กองร้อยสารวัตรทหาร
** หมวดสารวัตรทหาร
** หมวดรักษาการณ์
** หมวดควบคุมและรักษาความปลอดภัย
** เรือนจำ

#### ส่วนสนับสนุน

* แผนกสนับสนุนการบิน 
** ฝ่ายข่าวอากาศ
** ฝ่ายบังคับการพิน
* กองเทคนิค 
** ฝ่ายจัดดำเนินงานและควบคุมมาตรฐาน
** แผนกช่างอากาศ
** แผนกสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์
** แผนกสรรพาวุธ
** แผนกสนับสนุนการวิจัยและทดสอบ
** หมวดบริการเชื้อเพลิง
* โรงพยาบาลกองบิน 
* แผนกช่างโยธา 
** ฝ่ายอาคาร
** หมวดโยธา
** ฝ่ายสาธารณูปการ
** หมวดดับเพลิงและกู้ภัย
** หมวดคลังพัสดุ
* แผนกขนส่ง 
** ฝ่ายพาหนะ
** หมวดขนส่ง
** หมวดซ่อมบำรุง
** หมวดคลังพัสดุ
* แผนกพลาธิการ 
* แผนกสวัสดิการ

## อากาศยาน
ปัจจุบัน กองบิน 3 มีอากาศยานประจำการอยู่ทั้งหมด 3 แบบ ได้แก่

### อดีตอากาศยาน
อากาศยานที่เคยประจำการในกองบิน 3 ก่อนจะถูกปลดประจำการหรือโอนไปสังกัดกองบินอื่น ประกอบไปด้วย

* เฮลิคอปเตอร์แบบที่ 4 ซิคอร์สกี เอช-34
* เฮลิคอปเตอร์แบบที่ 5 เอช-43 บี ฮัสกี
* เฮลิคอปเตอร์แบบที่ 6 ยูเอช-1 ไอระควอย

## ที่ตั้ง

* กองบิน 3 มีที่ตั้งอยู่ที่ฐานบินวัฒนานคร อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว
** ฝูงบิน 301 มีที่ตั้งอยู่ที่ฐานบินวัฒนานคร อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว
** ฝูงบิน 302 มีที่ตั้งอยู่ที่ฐานบินตาคลี อำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์
** ฝูงบินอิสระปฏิบัติราชการสนาม 306 (ตราด) มีที่ตั้งอยู่ที่ฐานบินตราด อำเภอเมืองตราด จังหวัดตราด

## ภารกิจ

### ด้านการทหาร
กองบิน 3 เป็นหน่วยขึ้นตรงของกองทัพอากาศที่ดูแลปฏิบัติการที่ใช้งานอากาศยานไร้คนขับ โดยมีความพร้อมทั้งด้านการทำการบินและการบำรุงรักษาอากาศยานไร้คนขับของกองทัพอากาศ ให้มีความพร้อมในการสนับสนุนปฏิบัติการทางอากาศ

### ด้านพลเรือน
กองบิน 3 ได้ส่งอากาศยานไร้คนขับเข้าร่วมปฏิบัติงานช่วยเหลืองานด้านพลเรือนหลากหลายภารกิจ เช่น

* ภารกิจสนับสนุนการดับเพลิงไหม้ ส่งอากาศยานไร้คนขับในหมวดอากาศยานไร้คนขับ กองพันทหารนาวิกโยธิน กองบิน 3 สนับสนุนภาพถ่ายทางอากาศในภารกิจการดับเพลิงไหม้บ่อขยะในพื้นที่ตำบลหนองบอน อำเภอเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว ในวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2566
* ภารกิจสนับสนุนการเฝ้าระวังอุทกภัยในพื้นที่สระแก้ว โดยใช้อากาศยานไร้คนขับแบบ RTAF U1 ในพื้นที่จังหวัดสระแก้ว
* ภารกิจสนับสนุนการอำนวยความสะดวกการจราจรช่วงปีใหม่ร่วมกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติในพื้นที่จังหวัดสระแก้ว
* ภารกิจสนับสนุนพื้นที่ปฏิบัติการฝนหลวงของกรมฝนหลวงและการบินเกษตร ในช่วงเดือนมิถุนายน - สิงหาคม

## หมายเหตุ


## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 

หมวดหมู่:ค่ายทหารในจังหวัดสระแก้ว
3
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอวัฒนานคร
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2563
หมวดหมู่:ก่อตั้งในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2563