รายชื่อกลุ่มแยกในกองทัพไทย

**รายชื่อ[[กลุ่มแยกการเมือง|กลุ่มแยก]]ใน[[กองทัพไทย]]** เป็นกลุ่มที่มีความมุ่งหมายทางการเมืองร่วมกัน หรือรักษาฐานอํานาจในกองทัพเอาไว้ โดยการจับมือกันเป็นวิธีบรรลุเป้าหมาย ผลักดันวาระ และฐานะของพวกตน

## จปร.5
**จปร.5** (โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า รุ่นที่ 5) เป็นกลุ่มนายทหารที่ซึ่งเข้าศึกษาที่โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า รุ่นที่ 5 มีบทบาทสำคัญในการเมืองสมัยรัฐบาลพลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ ได้เข้าไปมีส่วนร่วมในการปราบกบฏทหารนอกราชการ (กบฏ 9 กันยา) เมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2528 ต่อมานายทหารกลุ่มนี้เป็นแกนนำสำคัญในการรัฐประหารรัฐบาลพลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534 ในนามคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ต่อมาพลเอก สุจินดา คราประยูร ผู้บัญชาการทหารบกและผู้บัญชาการทหารสูงสุด ในฐานะรองประธานสภารักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติได้ก้าวขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีทำให้ประชาชนไม่พอใจจนกลายเป็นพฤษภาทมิฬในเวลาต่อมา ปัจจุบันนายทหารกลุ่ม จปร.5 ได้ยุติบทบาททางการเมืองไปแล้วภายหลังเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ

บุคคลสำคัญของกลุ่ม เช่น
* พลเอก สุจินดา คราประยูร อดีตผู้บัญชาการทหารบกและผู้บัญชาการทหารสูงสุด แกนนำคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ อดีตนายกรัฐมนตรี
* พลเอก อิสระพงศ์ หนุนภักดี อดีตผู้บัญชาการทหารบก เลขาธิการคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ
* พลเอก วิโรจน์ แสงสนิท อดีตผู้บัญชาการทหารสูงสุด
* พลเอก เลิศ พึ่งพักตร์ 

นอกจากนี้ กลุ่ม จปร.5 ยังเป็นแกนนำในการรวบรวมนายทหารจากเหล่าทัพต่าง ๆ ภายใต้รหัส "0143"

## จปร.7
**จปร.7** หรือ **กลุ่มยังเติร์ก** (โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า รุ่นที่ 7) เป็นกลุ่มนายทหารหนุ่ม ซึ่งเข้าศึกษาที่โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า รุ่นที่ 7 มีบทบาทสำคัญในการเมือง โดยสนับสนุนให้ พลเอก เกรียงศักดิ์ ชมะนันท์ ดำรงตำแหน่งนายกัฐมนตรีในปี พ.ศ. 2520 ต่อมาได้เปลี่ยนมาสนับสนุนพลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ให้ขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีใน ปี พ.ศ. 2523 กลุ่มนี้เป็นกำลังสำคัญในพยายามรัฐประหาร 2 ครั้ง แต่ไม่สำเร็จทั้ง 2 ครั้ง คือ กบฏเมษาฮาวาย (พ.ศ. 2524) และกบฏ 9 กันยา (พ.ศ. 2528) ด้วยในช่วงเวลานั้นหลายคนมีตำแหน่งคุมกำลังพล และหลายคนได้ผ่านสงครามครั้งสำคัญๆ มามาก เช่น สงครามเกาหลี, สงครามเวียดนาม, สงครามกลางเมืองลาว ปัจจุบันนายทหารกลุ่ม จปร.7 ได้ยุติบทบาททางการเมืองไปแล้ว

บุคคลสำคัญของกลุ่ม เช่น 
* พลตรี มนูญกฤต รูปขจร อดีตประธานวุฒิสภาและอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคประชาธิปัตย์
* พลเอก พัลลภ ปิ่นมณี อดีตรองผู้อำนวยการกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร (กอ.รมน.)
* พันเอก ประจักษ์ สว่างจิตร อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคชาติไทย เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร รวมถึง 
* พลตรี จำลอง ศรีเมือง อดีตผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และแกนนำพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย เป็นต้น
* พลโท พิรัช สวามิวัศดุ์

## เตรียมทหาร 10
[thumb|right|150px|[ทักษิณ ชินวัตร]]
**เตรียมทหาร 10** หรือ **ตท.10** (โรงเรียนเตรียมทหารรุ่นที่ 10) เป็นกลุ่มนายทหารและตํารวจรุ่นเดียวกับทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 23 ปลายปี พ.ศ. 2552 มีข่าวว่าพลอากาศเอก สุเมธ โพธิ์มณี อดีตผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการอากาศโยธิน (อ.ย.) ประกาศเข้าเป็นสมาชิกพรรคเพื่อไทย และแถลงว่าจะมีเพื่อนร่วมรุ่น ตท.10 อีกจำนวนมากเข้าร่วมพรรคด้วย ปัจจุบันนายทหารและนายตํารวจกลุ่มเตรียมทหาร 10 หรือ ตท.10 ได้ยุติบทบาททางการเมืองแล้ว

บุคคลสำคัญของกลุ่ม ได้แก่  
* พลเรือเอก กำธร พุ่มหิรัญ อดีตผู้บัญชาการทหารเรือ
* พลเอก อนุพงษ์ เผ่าจินดา อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย และอดีตผู้บัญชาการทหารบก (ต่อมาเป็นนายทหารในกลุ่มบูรพาพยัคฆ์)
* พลเอก พฤณท์ สุวรรณทัต อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม
* พลอากาศเอก สุกำพล สุวรรณทัต อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
* พลเอก ทรงกิตติ จักกาบาตร์ อดีตผู้บัญชาการทหารสูงสุด
* พลตำรวจเอก ชลอ ชูวงษ์ อดีตรองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
* พลเอก ฉัตรชัย ถาวรบุตร อดีตผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษกองบัญชาการกองทัพไทย
* พลเอก ไตรรงค์ อินทรทัต อดีตหัวหน้านายทหารฝ่ายเสนาธิการประจำรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
* พลเอก ศานิต พรหมมาศ อดีตผู้บัญชาการกองพลทหารม้าที่ 2 รักษาพระองค์
* พลเอก จิรสิทธิ เกษะโกมล อดีตแม่ทัพน้อยที่ 1
* พลตำรวจเอก วงกต มณีรินทร์ อดีตรองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
* พลเรือเอก วัลลภ เกิดผล อดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (ประเทศไทย) พ.ศ. 2557
* พลโท มะ โพธิ์งาม อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดกาญจนบุรี
* พลโท วีร์วลิต จรสัมฤทธิ์ อดีตแม่ทัพภาคที่ 2
* พลเอก พิรุณ แผ้วพลสง อดีตเสนาธิการทหารบก
* พลเอก พรชัย กรานเลิศ อดีตผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก
* พลอากาศเอก หม่อมหลวงสุทธิรัตน์ เกษมสันต์ อดีตผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารอากาศ
* พลเอก เรืองศักดิ์ ทองดี อดีตผู้บัญชาการกองพลทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน 
* พลเอก อำนวย ถิระชุณหะ อดีตผู้ช่วยเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
* พลตำรวจตรี ธวัช บุญเฟื่อง อดีตรักษาการเลขาธิการนายกรัฐมนตรี
* พลเอก อนันตร์ บุญรำไพ อดีตรองหัวหน้าคณะนายทหารฝ่ายเสนาธิการประจำผู้บังคับบัญชา 
* พลเอก ไตรศักดิ์ อินทรรัสมี อดีตผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ 22
* พลเอก วรวัฒน์ อินทรทัต อดีตเลขานุการรัฐมนตรีกระทรวงกลาโหม
* พลตรี สุริโย อินทร์บำรุง อดีตผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ 33
* พลอากาศโท วันชัย ธนสุกาญจน์ อดีตหัวหน้านายทหารฝ่ายเสนาธิการประจำผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารอากาศ 
* พลเอก อภิชัย ทรงศิลป์ อดีตประธานคณะที่ปรึกษากระทรวงกลาโหม 
* พลเอก วรวิทย์ ชินะนาวิน อดีตเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม 
* พลเรือเอก ชัยวัฒน์ พุกกะรัตน์ อดีตรองเสนาธิการทหาร 
* พลเอก กิตติทัศน์ บำเหน็จพันธุ์ เจ้ากรมการทหารสื่อสาร 
* พลเรือเอก นิพนธ์ จักษุดุลย์ อดีตรองผู้บัญชาการทหารเรือ 
* พลเอก ภุชงค์ รัตนวรรณ อดีตผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ 
* พลเอก ดุลกฤต รักษ์เผ่า อดีตผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการทหารพัฒนา 
* พลเอก อรรณพ สมบัติทวี อดีตรองเจ้ากรมข่าวทหาร กองบัญชาการกองทัพไทย 
* พลเอก วีระยุทธ จิตต์ศิริ อดีตหัวหน้านายทหารฝ่ายเสนาธิการประจำผู้บัญชาการทหารสูงสุด 
* พลเอก วุทธิ์ วิมุกตะลพ อดีตเจ้ากรมการขนส่งทหารบก 
* พลเรือเอก รพล คำคล้าย อดีตรองปลัดกระทรวงกลาโหม 
* พลเอก สิงห์ทอง พลอยแดง ผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษ สำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม 
* พันเอก วรศิษย์ อุชัย อดีตรองอธิการบดีมหาวิทยาลัยนครพนม
* เรืออากาศโท นรหัช พลอยใหญ่ อดีตรองกรรมการผู้อำนวยการใหญ่ ฝ่ายรักษามาตรฐานและบริหารทั่วไป บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) 
* พลเรือเอก สีวิชัย สิริสาลี อดีตผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน
* พลอากาศเอก สุเมธ โพธิ์มณี อดีตผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการอากาศโยธิน (อ.ย.)

## วงศ์เทวัญ
thumb|right|150px|ตราประจํากองพลที่ 1 รักษาพระองค์
**วงศ์เทวัญ** ใช้เรียกทหารบกที่รับราชการในกรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ (กรม ทม.ที่ 1 มหด.รอ.) และกองพลที่ 1 รักษาพระองค์ (พล.1 รอ.) ซึ่งมีฐานอำนาจที่อยู่ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล มีหน้าที่หลักในการถวายความปลอดภัยพระมหากษัตริย์ ดูแลความสงบเรียบร้อยทั้งพระบรมมหาราชวัง กรุงเทพมหานครและปริมณฑล ซึ่งต่อมาจะได้เป็นผู้บังคับบัญชาหน่วยระดับคุมกำลังพลที่มีผลต่อความมั่นคงของชาติ เนื่องจากหน่วยที่มีความใกล้ชิดกับผู้บังคับบัญชาระดับสูงในกองทัพบก ซึ่งบุตรหลานของนายทหารระดับสูงได้รับการอุปถัมภ์ให้เติบโตในเส้นทางการรับราชการ และมักอยู่ในเมืองหลวงเป็นหลัก จึงถูกเรียกว่าเป็นสายเทพ และเป็นที่มาของคำว่า **"วงศ์เทวัญ"  **ซึ่งชื่อนี้มาจากนิทานเรื่อง "อิเหนา"  ซึ่ง "วงศ์เทวัญ" หรือ "วงศ์อสัญแดหวา" เป็นชื่อวงศ์ของเทพทั้ง 4 ที่มาจุติบนโลกมนุษย์ และลูกหลานก็ถือเป็น "วงศ์เทวัญ" นั่นเอง โดยผู้ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบกในช่วงปี พ.ศ. 2497-2518 และ พ.ศ. 2525-2546 มักจะเป็นนายทหารที่เคยรับราชการในหน่วยนี้ 

บุคคลสําคัญที่สื่อมวลชนมักกล่าวถึงตั้งแต่ในอดีต ได้แก่ 
* พลเอก สมทัต อัตตะนันทน์ อดีตผู้บัญชาการทหารบก
* พลเอก ดาว์พงษ์ รัตนสุวรรณ องคมนตรี อดีตรองผู้บัญชาการทหารบก
* พลเอก ไพบูลย์ คุ้มฉายา องคมนตรี
* พลเอก กัมปนาท รุดดิษฐ์ องคมนตรี
* พลเอก อภิรัชต์ คงสมพงษ์ อดีตผู้บัญชาการทหารบก
* พลเอก ณรงค์พันธ์ จิตต์แก้วแท้ อดีตผู้บัญชาการทหารบก

## บูรพาพยัคฆ์และทหารเสือราชินี
thumb|right|150px|ตราประจํากองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์
**บูรพาพยัคฆ์** ใช้เรียกทหารบกที่รับราชการในกรมทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ (ร.2 รอ.) และกองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ (พล.ร.2 รอ.) เดิมเป็นฉายานามของหน่วยกรมทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ที่สัญลักษณ์ของหน่วยมีคำว่า "บูรพาพยัคฆ์" อยู่ใต้รูปเสือกับดาบ เพราะในสมัยก่อนผู้บังคับการกรมทหาราบที่ 2 รักษาพระองค์ จะเป็นผู้บัญชาการกองกำลังบูรพารับผิดชอบพื้นที่ชายแดนฝั่งตะวันออกทั้งหมด ซึ่งขณะนั้นมีสถานการณ์การรบกับกัมพูชาที่รุนแรงมาก เหล่านักรบบูรพาพยัคฆ์ได้ต่อสู้อย่างห้าวหาญ ดุเดือด เพื่อปกป้องอธิปไตยของชาติ ยุทธการที่ทำให้เหล่านักรบบูรพาพยัคฆ์จดจำไม่ลืม คือ ยุทธการบ้านโนนหมากมุ่น เมื่อปี พ.ศ. 2523 และต่อมาก็ได้ขยายรวมไปถึงใช้เรียกกลุ่มทหารกองทัพบกที่รับราชการในกองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ 

**ทหารเสือราชินี** ใช้เรียกทหารบกที่รับราชการในกรมทหารราบ 902 รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (ร.902 รอ.) เป็นกลุ่มย่อยหนึ่งในกองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ (พล.ร.2 รอ.) บุคคลสำคัญของกลุ่มที่มีสื่อมวลชนมักกล่าวถึงตั้งแต่ในอดีต ได้แก่ พันโท ณรงค์เดช นันทโพธิ์เดช และเริ่มเข้ามามีบทบาทในตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบกภายหลังจากพลเอก ประวิตร วงษ์สุวรรณ ผู้ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก ในปี พ.ศ. 2546

เมื่อเกิดการรัฐประหารใน พ.ศ. 2549 ที่โค่นล้มรัฐบาลทักษิณ ชินวัตรแล้ว ขั้วอำนาจในกองทัพถูกเปลี่ยนผ่านจากกลุ่มเตรียมทหาร 10 มาสู่กลุ่มบูรพาพยัคฆ์ คือ กรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ (ร.21 รอ.) (ทหารเสือราชินี) และกองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ (พล.ร.2 รอ.) ที่มีฐานอํานาจอยู่ที่ภาคตะวันออกมากกว่า เพราะเป็นกลุ่มที่มีบทบาทสำคัญในรัฐประหารและมีบทบาททางการเมือง ต่อมามีการวางสายผู้บัญชาการทหารบกให้กลุ่มบูรพาพยัคฆ์อย่างต่อเนื่องตั้งแต่พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา, พลเอก คณิต สาพิทักษ์ ในตำแหน่งแม่ทัพภาค 1 ซึ่งอาจจะยังมีเสนาธิการจากกลุ่มบูรพาพยัคฆ์อีก ทำให้ในปี พ.ศ. 2553 มีเสียงร่ำลือกันว่า ยังความไม่พอใจมาสู่ทหารกลุ่มวงศ์เทวัญที่เดิมเคยกุมอำนาจมาก่อน จนกลายเป็นความขัดแย้งกันลึก ๆ ในกองทัพบก ทหารกลุ่มนี้เป็นกำลังสำคัญในรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2549 และพ.ศ. 2557 รวมทั้งยังถือเป็นขั้วอำนาจสำคัญทางฝ่ายทหารที่มีอิทธิพลต่อรัฐบาลในระหว่างการรัฐประหารทั้งสองครั้งดังกล่าว

ระหว่างปี พ.ศ. 2550 - 2559 ผู้ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก เป็นนายทหารที่เคยรับราชการในหน่วยนี้

บุคคลสำคัญของกลุ่มที่มีสื่อมวลชนมักกล่าวถึงตั้งแต่ในอดีต เช่น
* พลเอก ประวิตร วงษ์สุวรรณ อดีตผู้บัญชาการทหารบก
* พลเอก อนุพงษ์ เผ่าจินดา อดีตผู้บัญชาการทหารบก
* พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา องคมนตรี อดีตผู้บัญชาการทหารบก
* พลเอก อุดมเดช สีตบุตร อดีตผู้บัญชาการทหารบก
* พลเอก เทพพงศ์ ทิพยจันทร์ อดีตปลัดกระทรวงกลาโหม
* พลเอก ธีรชัย นาควานิช อดีตองคมนตรี อดีตผู้บัญชาการทหารบก

## รบพิเศษ
thumb|right|200px|ตราประจําหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ
**รบพิเศษ** หรือ **ทหารหมวกแดง** ใช้เรียกทหารบกที่รับราชการในกองพลรบพิเศษที่ 1 (พล.รพศ. 1) และหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ (นสศ.) ซึ่งมีฐานอํานาจทั่วประเทศ หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ (นสศ.) ถือเป็นหน่วยที่เป็นเขี้ยวเล็บของกองทัพบก มีหน้าที่หลักในการเกี่ยวกับการสงครามพิเศษทั้งปวง ตั้งแต่การวางแผน อำนวยการ กำกับการทั้งด้านการฝึก ศึกษา และการปฏิบัติงาน เป็นหน่วยหวังผลทางยุทธศาสตร์มีบทบาทในการออมกำลัง และชดเชยอำนาจกำลังรบที่เสียเปรียบ ตลอดจนเข้าแก้ไขวิกฤตการณ์ต่าง ๆ ของบ้านเมือง ซึ่งต่อมาผู้บังคับบัญชาในหน่วยจะได้เป็นผู้บังคับบัญชาหน่วยระดับคุมกำลังพลที่มีผลต่อความมั่นคงของชาติ 

บุคคลสําคัญที่สื่อมวลชนมักกล่าวถึงตั้งแต่ในอดีต ได้แก่ 
* พลเอก เทียนชัย สิริสัมพันธ์
* พลเอก สุนทร คงสมพงษ์
* พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์
* พลเอก สนธิ บุญยรัตกลิน
* พลเอก เฉลิมชัย สิทธิสาท

## ทหารคอแดง
**ทหารคอแดง** ใช้เรียกทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ และข้าราชการในพระองค์ฝ่ายทหารที่อยู่ในสังกัดหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยส่วนพระองค์ (ถป.รอ.) ซึ่งรวมถึงกองบัญชาการทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ (บก.ทม.รอ.) และข้าราชการทหารสังกัดกองทัพบก กองทัพเรือ กองทัพอากาศที่มีตำแหน่งหน้าที่ในหน่วยเฉพาะกิจทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ 904 (ฉก.ทม.รอ. 904) ควบคู่กับตำแหน่งในกองทัพต้นสังกัด โดยผ่านการฝึกอบรมในหลักสูตรของโรงเรียนทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ ทหารคอแดงเริ่มมีบทบาทในกองทัพหลังรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557 

บุคคลสําคัญที่สื่อมวลชนมักกล่าวถึง ได้แก่
* พลเอก จักรภพ ภูริเดช
* พลเอก อภิรัชต์ คงสมพงษ์
* พลเอก ณรงค์พันธ์ จิตต์แก้วแท้
* พลเอก ธรรมนูญ วิถี 
* พลอากาศเอก อํานาจ จีระมณีมัย

## อ้างอิง

หมวดหมู่:คำศัพท์การเมืองไทย
หมวดหมู่:กองทัพไทย
หมวดหมู่:ตำรวจไทย