ภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในสงครามโลกครั้งที่สอง

**ภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในสงครามโลกครั้งที่สอง** () ประกอบด้วยการทัพของสงครามแปซิฟิกในฟิลิปปินส์, ไทย, อินโดนีเซีย, อินโดจีน, พม่า, อินเดีย, มาลายา และสิงคโปร์ ระหว่าง พ.ศ. 2484 ถึง 2488

ญี่ปุ่นโจมตีดินแดนของอังกฤษและอเมริกาด้วยการบุกโจมตีเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแปซิฟิกตอนกลางในเวลาเกือบพร้อมกันในวันที่ 7/8 ธันวาคม พ.ศ. 2484 ปฏิบัติการในพื้นที่นี้สิ้นสุดลงเมื่อญี่ปุ่นประกาศเจตนาที่จะยอมแพ้ในวันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2488 พิธียอมจำนนของญี่ปุ่นอย่างเป็นทางการเกิดขึ้นในวันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2488

## จุดเริ่มต้นความเป็นศัตรู
ความขัดแย้งในพื้นที่นี้เริ่มต้นขึ้นเมื่อจักรวรรดิญี่ปุ่นรุกรานอินโดจีนของฝรั่งเศสในเดือนกันยายน พ.ศ. 2483 และทวีความรุนแรงขึ้นภายหลังการโจมตีเพิร์ลฮาร์เบอร์ และการโจมตีฟิลิปปินส์, ฮ่องกง, ไทย, สิงคโปร์ และมาลายาพร้อมกันในวันที่ 7 และ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2484 การขึ้นบกหลักที่ซิงกอรา (ปัจจุบันคือสงขลา) ทางด้านตะวันออกของคอคอดกระเกิดขึ้นก่อนการทิ้งระเบิดเพิร์ลฮาร์เบอร์หลายชั่วโมง

แม้ว่าญี่ปุ่นจะประกาศสงครามกับสหรัฐอเมริกาและจักรวรรดิอังกฤษ แต่คำประกาศดังกล่าวไม่ได้ถูกประกาศจนกระทั่งหลังจากการโจมตีเริ่มขึ้น ในวันที่ 8 ธันวาคม สหราชอาณาจักร, สหรัฐอเมริกา, แคนาดา, และเนเธอร์แลนด์ ประกาศสงครามกับญี่ปุ่น ตามด้วยจีน และออสเตรเลีย ในวันถัดมา

## ความสำเร็จเบื้องต้นของญี่ปุ่น
ฝ่ายสัมพันธมิตรประสบความพ่ายแพ้หลายครั้งในช่วงครึ่งแรกของสงคราม เรือรบสำคัญสองลำของอังกฤษคือ เรือหลวง''รีพัลส์'' และเรือหลวง''ปรินส์ออฟเวลส์'' ถูกจมโดยการโจมตีทางอากาศของญี่ปุ่นนอกชายฝั่งมาลายาในวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2484 หลังจากการบุกครอง รัฐบาลไทยได้เป็นพันธมิตรอย่างเป็นทางการกับญี่ปุ่นในวันที่ 21 ธันวาคม ญี่ปุ่นรุกรานฮ่องกงในยุทธการที่ฮ่องกงในวันที่ 8 ธันวาคม และยอมแพ้ในวันที่ 25 ธันวาคม ในเดือนมกราคมมีการรุกรานพม่าและหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์ และการยึดมะนิลาและกัวลาลัมเปอร์

### มาลายาและสิงคโปร์
กองกำลังญี่ปุ่นเผชิญกับการต่อต้านอย่างหนักจากกองทัพน้อยที่ 3 ของกองทัพบกอินเดีย กองพลที่ 8 ของออสเตรเลีย และหน่วยทหารอังกฤษระหว่างยุทธการที่มาลายา แต่ความเหนือกว่าของญี่ปุ่นในด้านกำลังทางอากาศ รถถัง และยุทธวิธีทหารราบทำให้หน่วยทหารฝ่ายสัมพันธมิตรถอยกลับไป หลังจากถูกขับไล่ออกจากมาลายาในช่วงปลายเดือนมกราคม พ.ศ. 2485 กองกำลังฝ่ายสัมพันธมิตรในสิงคโปร์ภายใต้การบังคับบัญชาของ พลโท อาร์เธอร์ เพอร์ซิวาล ยอมจำนนต่อญี่ปุ่นในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2485 ทหารฝ่ายสัมพันธมิตรประมาณ 130,000 นาย กลายเป็นเชลยศึก การพ่ายแพ้ของสิงคโปร์ถือเป็นการยอมแพ้ครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์การทหารของอังกฤษ

### การจู่โจมของญี่ปุ่นในมหาสมุทรอินเดีย
การโจมตีในมหาสมุทรอินเดียของญี่ปุ่นเป็นการโจมตีทางเรือโดยกองกำลังโจมตีเรือบรรทุกเครื่องบินเร็วของกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่นตั้งแต่วันที่ 31 มีนาคมถึง 10 เมษายน พ.ศ. 2485 เพื่อโจมตีกองเรือและฐานทัพของฝ่ายสัมพันธมิตรในมหาสมุทรอินเดีย หลังจากที่กองกำลังของกองบัญชาการอเมริกา-บริเตน-ดัตช์-ออสเตรเลีย (ABDACOM) ถูกทำลายในการสู้รบรอบเกาะชวาในเดือนกุมภาพันธ์และมีนาคม ญี่ปุ่นก็เคลื่อนพลเข้าสู่มหาสมุทรอินเดียเพื่อทำลายอำนาจทางทะเลของอังกฤษที่นั่นและสนับสนุนการรุกรานพม่า การโจมตีนี้ประสบความสำเร็จเพียงบางส่วนเท่านั้น ไม่สามารถสร้างความเสียหายให้กับอำนาจทางทะเลของฝ่ายสัมพันธมิตรในมหาสมุทรอินเดีย แต่ก็บังคับให้กองเรืออังกฤษต้องย้ายจากบริติชซีลอนไปยังคิลินดินีที่โมมบาซาในเคนยา เนื่องจากไม่สามารถปกป้องที่จอดเรือที่อยู่ด้านหน้าจากการโจมตีของญี่ปุ่นได้ดีเพียงพอ ทัพเรือในมหาสมุทรอินเดียจึงค่อย ๆ ลดจำนวนลงเหลือเพียงกองกำลังคุ้มกันขบวนเรือเท่านั้น เนื่องจากภารกิจอื่น ๆ เรียกร้องให้มีเรือที่มีอำนาจการรบมากกว่า ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2485 ยังใช้ในการรุกรานมาดากัสการ์ ซึ่งเป็นปฏิบัติการที่มุ่งขัดขวางความพยายามใด ๆ ของญี่ปุ่นที่จะใช้ฐานทัพในดินแดนที่ฝรั่งเศสเขตวีชีควบคุม

ในปี พ.ศ. 2485 เมืองมัทราสถูกโจมตีโดยมิตซูบิชิ รูเฟ (รุ่นเครื่องบินทะเลของซีโร่) ซึ่งปฏิบัติการจากเรือบรรทุกเครื่องบินริวโจ ซึ่งทิ้งระเบิดลูกเดียวใกล้กับป้อมเซนต์จอร์จ ความเสียหายทางกายภาพนั้นไม่ร้ายแรงนัก แม้ว่าประชาชนจะตอบสนองต่อการโจมตีตามแผนและเมืองนี้ต้องอพยพพลเมืองเนื่องจากเกรงว่าญี่ปุ่นจะโจมตีและรุกรานในภายหลัง ครอบครัวที่ร่ำรวยจำนวนมากจากมัทราสได้ย้ายไปยังสถานีบนภูเขาอย่างถาวรด้วยความหวาดกลัว

นอกจากนี้ ในปี พ.ศ. 2485 เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการรุกรานอินเดียของญี่ปุ่น อังกฤษได้เริ่มปรับปรุงถนนโคไดคานัล-มุนนาร์เพื่อให้ใช้งานเป็นเส้นทางอพยพจากโคไดคานัลไปตามสันเขาปาลานีทางตอนใต้ไปยังท็อปสเตชันได้สะดวกขึ้น จากนั้นถนนที่มีอยู่ก็ต่อเนื่องไปยังมุนนาร์และลงไปยังโคชิน ซึ่งมีเรือของอังกฤษจะพร้อมสำหรับการอพยพออกจากอินเดีย

### การยึดครองหมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ของญี่ปุ่น

หมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ (8,293 ตารางกิโลเมตร บน 139 เกาะ) เป็นกลุ่มเกาะที่ตั้งอยู่ในอ่าวเบงกอล ห่างจากโกลกาตา (ในสมัยนั้นเรียกว่ากัลกัตตา) ประมาณ 780 ไมล์ ห่างจากเจนไน (ในสมัยนั้นเรียกว่ามัทราส) 740 ไมล์ และห่างจากแหลมนาร์กิสในพม่า 120 ไมล์ เมื่อวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2485 กองกำลังรุกรานของญี่ปุ่นได้ยึดครองหมู่เกาะและยึดครองจนกระทั่งสงครามสิ้นสุดลง

เมื่อวันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2486 การควบคุมทางการเมืองของหมู่เกาะนี้ได้ถูกส่งต่อไปยังรัฐบาลอาซาด ฮินด์ ของสุภาษ จันทระ โพส ในเชิงทฤษฎี โพสไปเยือนพอร์ตแบลร์เพื่อชูธงไตรรงค์ของกองทัพแห่งชาติอินเดีย หลังจากที่โพสจากไป ญี่ปุ่นยังคงควบคุมหมู่เกาะอันดามันได้อย่างมีประสิทธิผล และอำนาจอธิปไตยของ *Arzi Hukumat-e Hind* นั้นเป็นเพียงเรื่องสมมติเท่านั้น หมู่เกาะนี้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็น "*ชาฮีด* *Shaheed*" และ "*สวราช* *Swaraj*" ซึ่งหมายถึง "ผู้พลีชีพ" และ "การปกครองตนเอง" ตามลำดับ โพสได้จัดให้หมู่เกาะอยู่ภายใต้การปกครองของพันโท เอ.ดี. โลกานาธาน และมีส่วนเกี่ยวข้องกับการบริหารดินแดนเพียงเล็กน้อย

## การทัพพม่า

[thumb|The [20th Indian Infantry Division search for Japanese in Prome, Burma, 3 May 1945.]]
* การล่าถอยของกองทัพน้อยพม่า
* การก่อตั้งกองทัพที่ 14 ของอังกฤษ (*กองทัพที่ถูกลืม* *Forgotten Army*)
* การทัพยะไข่ (การทัพอาระกัน)
* การโจมตีของญี่ปุ่นต่ออินเดีย
* การรุกโต้ตอบของฝ่ายสัมพันธมิตร
** เส้นทางสู่ย่างกุ้ง
** พลจัตวา ออร์ด วิงเกต และ ชินดิตส์

### กองกำลังสหรัฐในภาคพื้นจีน พม่า อินเดีย

* กองบัญชาการพื้นที่รบภาคเหนือ (Northern Combat Area Command, NCAC)
* ฟลายอิงไทเกอส์ (Flying Tigers)
* ทัพอากาศที่ 14
* ทัพอากาศที่ 10
* ทัพอากาศที่ 20 (ปฏิบัติการแมทเทอร์ฮอร์น)
* การขนส่งทางอากาศของฝ่ายสัมพันธมิตรจากอินเดียเข้าสู่จีนผ่านฮัมป์
* ถนนเลโด
* เมอร์ริลส์ มารอเดอร์ส

ความพยายามด้านการขนส่งที่สำคัญอย่างหนึ่งของสงครามก็คือ "การบินข้ามเทือกเขาหิมาลัย" และการสร้างถนนเลโด จากอินเดียไปยังจีนเพื่อทดแทนถนนพม่า

## สงครามทางอากาศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
* ทัพอากาศตะวันออกไกล
* กองทัพอากาศยุทธวิธีที่ 3
* การทิ้งระเบิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (พ.ศ. 2487–2488)

**เกียรติยศการรบของกองทัพอากาศสหราชอาณาจักร:**
* ซีลอน พ.ศ. 2485
คุณสมบัติ: สำหรับการปฏิบัติการต่อต้านอากาศยานและหน่วยเรือของญี่ปุ่นโดยฝูงบินที่ประจำการอยู่ในซีลอนระหว่างการโจมตีของญี่ปุ่นในเดือนเมษายน พ.ศ. 2485
* พม่า พ.ศ. 2487–2488
คุณสมบัติ: สำหรับการปฏิบัติการระหว่างการรุกคืบของกองทัพที่ 14 จากเมืองอิมพาลไปยังย่างกุ้ง การโจมตีสะเทินน้ำสะเทินบกที่ชายฝั่ง และการสู้รบที่พะโคโยมัส ระหว่างเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2487 ถึงเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2488

## การทัพทางเรือมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2485–2488

ความสำเร็จในช่วงแรก ๆ ได้มาจากการทิ้งทุ่นระเบิดและการทำสงครามใต้น้ำ ความสามารถในการกวาดทุ่นระเบิดของญี่ปุ่นนั้นย่ำแย่มาก และเมื่อต้องเผชิญกับทุ่นระเบิดประเภทใหม่ พวกเขาก็ปรับตัวไม่ทัน เรือเดินทะเลของญี่ปุ่นถูกขับไล่จากชายฝั่งพม่าโดยใช้การสงครามประเภทนี้ เรือดำน้ำของอังกฤษที่ประจำการอยู่ในศรีลังกาของอังกฤษปฏิบัติการต่อต้านเรือเดินทะเลของญี่ปุ่น

เห็นได้ชัดว่าสงครามในยุโรปกำลังจะสิ้นสุดลง กองกำลังอังกฤษจำนวนมากจึงถูกส่งไปที่มหาสมุทรอินเดียอีกครั้ง หลังจากการทำลายกองเรือเยอรมันในช่วงปลายปี พ.ศ. 2486 และต้นปี พ.ศ. 2487 กองกำลังจากทัพเรือบ้านก็ได้รับการปล่อยออกมา และความสำเร็จของปฏิบัติการโอเวอร์ลอร์ดในเดือนมิถุนายนทำให้สามารถส่งเรือได้มากขึ้น รวมถึงเรือโจมตีสะเทินน้ำสะเทินบกด้วย

ในช่วงปลายปี พ.ศ. 2487 เมื่อเรือบรรทุกเครื่องบินของอังกฤษเข้ามาในพื้นที่มากขึ้น จึงมีการโจมตีเป้าหมายที่เป็นแหล่งน้ำมันในสุมาตราหลายครั้ง เช่น ปฏิบัติการเมอริเดียน ยูเอสเอส *ซาราโทกา* ได้รับการยืมมาเพื่อโจมตีครั้งแรกโดยสหรัฐ สถานีน้ำมันแห่งนั้นได้รับความเสียหายอย่างหนักจากการโจมตี ส่งผลให้การขาดแคลนเชื้อเพลิงของญี่ปุ่นรุนแรงขึ้นเนื่องจากการปิดล้อมของอเมริกา การโจมตีครั้งสุดท้ายเกิดขึ้นในขณะที่เรือบรรทุกเครื่องบินกำลังมุ่งหน้าไปยังซิดนีย์เพื่อเข้าร่วมทัพเรือแปซิฟิกของสหราชอาณาจักร

หลังจากกองกำลังรบหลักออกไปแล้ว มหาสมุทรอินเดียก็เหลือเพียงเรือบรรทุกเครื่องบินคุ้มกันและเรือรบรุ่นเก่าเป็นเสาหลักของทัพเรือ อย่างไรก็ตาม ในช่วงหลายเดือนดังกล่าว มีการเปิดปฏิบัติการสำคัญเพื่อยึดพม่ากลับคืนมา รวมถึงการขึ้นบกที่รามรีและอักยับและใกล้ย่างกุ้ง

## โครงสร้างการบังคับบัญชา
### โครงสร้างการบังคับบัญชาฝ่ายสัมพันธมิตร
ในช่วงเริ่มต้นของสงคราม กองกำลังอังกฤษในพื้นที่อยู่ภายใต้การบังคับบัญชาอย่างน้อยสามแห่ง นายพล เซอร์อาร์ชิบัลด์ เวเวลล์ ผู้บัญชาการทหารสูงสุดแห่งอินเดีย เป็นผู้สั่งการกองทัพบกสหราชอาณาจักรและอินเดียในอินเดียและพม่า พลเรือโท เซอร์ราล์ฟ ลีแธม ผู้บัญชาการทหารสูงสุดแห่งอินเดียตะวันออก เป็นผู้สั่งการฐานทัพอินเดียตะวันออกของกองทัพเรืออังกฤษและกองทัพเรืออินเดีย ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2483 กองบัญชาการตะวันออกไกลได้รับการจัดตั้งภายใต้การนำของ พลอากาศเอก โรเบิร์ต บรู๊ค-ป็อปแฮม ซึ่งประจำการอยู่ที่สิงคโปร์ ตั้งแต่วันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2484 กองบัญชาการตะวันออกไกลอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของ พลโท เซอร์เฮนรี รอยด์ส พาวแนล กองบัญชาการตะวันออกไกลรับผิดชอบฮ่องกง มาลายา สิงคโปร์ และดินแดนตะวันออกไกลอื่น ๆ ของอังกฤษ และรับผิดชอบพม่า กองบัญชาการตะวันออกไกลรับผิดชอบกองกำลังทหารและอากาศ แต่ไม่ใช่กองทัพเรือ

หนึ่งเดือนหลังจากสงครามกับญี่ปุ่นปะทุในวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2484 รัฐบาลฝ่ายสัมพันธมิตรได้แต่งตั้ง นายพล เวเวลล์ เป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองกำลังพันธมิตร "อเมริกัน-บริเตน-ดัตช์-ออสเตรเลีย" (ABDA) ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแปซิฟิก ตั้งแต่พม่าไปจนถึงหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์

อย่างไรก็ตาม การรุกคืบของญี่ปุ่นที่เกิดขึ้นในเดือนต่อมาทำให้กองกำลัง ABDA แตกออกเป็นสองฝ่าย ในวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2485 เมื่อสูญเสียมลายาและตำแหน่งของฝ่ายสัมพันธมิตรในชวาและสุมาตราไม่มั่นคง กองบัญชาการอเมริกา-บริเตน-ดัตช์-ออสเตรเลีย (ABDACOM) จึงถูกปิดตัวลงและกองบัญชาการในชวาถูกอพยพ เวเวลล์กลับไปอินเดียเพื่อกลับไปดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองบัญชาการอินเดีย ซึ่งขณะนี้ความรับผิดชอบของเขารวมถึงการป้องกันพม่าด้วย พม่า (กองบัญชาการพม่าและกองกำลังกองทัพอากาศสหราชอาณาจักรที่นั่น) รวมอยู่ในกองบัญชาการตะวันออกไกล กลับมาอยู่ภายใต้การควบคุมของอินเดีย ย้ายไปอยู่ที่ ABDA แต่อินเดียยังคงรับผิดชอบในการบริหาร และในที่สุดก็กลับมาอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาจากอินเดีย

การต่อต้านของญี่ปุ่นในชวาของเนเธอร์แลนด์ยุติลงในวันที่ 8-9 มีนาคม พ.ศ. 2485 เมื่อวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2485 คณะเสนาธิการร่วมในวอชิงตันได้แบ่งพื้นที่มหาสมุทรแปซิฟิกออกเป็นสามพื้นที่ ได้แก่ พื้นที่มหาสมุทรแปซิฟิก (Pacific Ocean Areas, POA) ภายใต้การนำของพลเรือเอก เชสเตอร์ ดับเบิลยู. นิมิตซ์ พื้นที่แปซิฟิกตะวันตกเฉียงใต้ (Southwest Pacific Area, SWPA) ภายใต้การนำของ แม็กอาเธอร์ ในฐานะผู้บัญชาการทหารสูงสุดฝ่ายสัมพันธมิตรแปซิฟิกตะวันตกเฉียงใต้ และพื้นที่แปซิฟิกตะวันออกเฉียงใต้ แม็กอาเธอร์เข้ารับตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุดเมื่อวันที่ 18 เมษายน พื้นที่แปซิฟิกตะวันตกเฉียงใต้ได้รับมอบหมายให้รับผิดชอบพื้นที่ฟิลิปปินส์ ชวา บอร์เนียว และพื้นที่น้ำทั้งหมดในทะเลจีนใต้ 

มาลายา อินโดจีนฝรั่งเศส และไทย ยังคงเป็นพื้นที่รับผิดชอบของอังกฤษ และปฏิบัติการต่าง ๆ จะต้องดำเนินการจากอินเดีย พลเอก เวเวลล์ ได้รับแต่งตั้งให้เป็นมหาราชยปาล และพลเอก คล็อด โอชินเลค ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุดของอินเดีย เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2486 

ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2486 ฝ่ายพันธมิตรได้จัดตั้งกองบัญชาการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แห่งใหม่ขึ้นเพื่อรับผิดชอบด้านยุทธศาสตร์ในพื้นที่ดังกล่าว การปรับโครงสร้างกองบัญชาการในพื้นที่ดังกล่าวใช้เวลาประมาณสองเดือน ในวันที่ 4 ตุลาคม วินสตัน เชอร์ชิล ได้แต่งตั้งพลเรือเอก ลอร์ด หลุยส์ เมานต์แบ็ตเทน ให้เป็นผู้บัญชาการสูงสุดของกองบัญชาการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (South East Asian Command, SEAC) ของฝ่ายพันธมิตร พลเอก โจเซฟ สติลเวลล์ แห่งสหรัฐอเมริกาเป็นรองผู้บัญชาการสูงสุดของฝ่ายพันธมิตรคนแรก ในวันที่ 15 พฤศจิกายน ออชินเล็คได้มอบความรับผิดชอบในการดำเนินการปฏิบัติการต่อต้านญี่ปุ่นในพื้นที่ดังกล่าวให้กับเมานต์แบ็ตเทน 

พื้นที่ปฏิบัติการกองกำลังภาคพื้นดินเริ่มต้นของกองบัญชาการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAC) ได้แก่ อินเดีย พม่า บริติชซีลอน และมาลายา นอกจากนี้ ยังมีการปฏิบัติการในสุมาตราที่ถูกญี่ปุ่นยึดครอง ไทย และอินโดจีนของฝรั่งเศส (เวียดนาม กัมพูชา และลาว) อีกด้วย

เบื้องต้น SEAC ได้สั่งการ:
* ทัพเรือสหราชอาณาจักรตะวันออก (ประจำการในศรีลังกา)
* หมู่กองทัพที่ 11 สหราชอาณาจักร (กองกำลังภาคพื้นดินของเครือจักรภพ กองบัญชาการในนิวเดลี) กำกับกองทัพอังกฤษที่ 14 กองทัพอังกฤษในศรีลังกา (กองทัพศรีลังกา) และในทางทฤษฎี กองบัญชาการพื้นที่รบภาคเหนือภายใต้การบังคับบัญชาของ โจเซฟ สติลเวลล์
* กองบัญชาการทางอากาศอินเดีย (นิวเดลี)
* ภาคพื้นจีน พม่า อินเดีย (CBI) (กองกำลังสหรัฐ ทั้งหมดอยู่ในภาคพื้น; กองบัญชาการในนิวเดลี)

ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2487 ภาคพื้นจีน พม่า อินเดียถูกแบ่งออกเป็นกองกำลังสหรัฐภาคพื้นจีน (US Forces China Theater, USFCT) และภาคพื้นอินเดีย-พม่า (India-Burma Theater, USFIBT)

เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2487 หมู่กองทัพที่ 11 ได้รับการเปลี่ยนชื่อใหม่โดยกองกำลังภาคพื้นดินของฝ่ายสัมพันธมิตรในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (Allied Land Forces South East Asia, ALFSEA) ซึ่งยังคงอยู่ภายใต้กองบัญชาการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAC) เนื่องจากเห็นว่าการบังคับบัญชาระหว่างฝ่ายสัมพันธมิตรนั้นดีกว่ากองบัญชาการของอังกฤษเพียงอย่างเดียว ปัญหาการบังคับบัญชาของนายพล สติลเวลล์ และการมีปฏิสัมพันธ์ของเขากับคณะเสนาธิการร่วมของสหรัฐ ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยได้รวมกองกำลังของเครือจักรภพและสหรัฐเข้ากับกองบัญชาการที่แคนดี้ เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม กองบัญชาการของกองกำลังภาคพื้นดินของฝ่ายสัมพันธมิตรในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ALFSEA) ได้ย้ายไปที่บารัคปอร์ ประเทศอินเดีย

เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2488 ความรับผิดชอบสำหรับหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์ส่วนที่เหลือถูกโอนจากพื้นที่แปซิฟิกตะวันตกเฉียงใต้ไปยังกองบัญชาการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAC)

กองบัญชาการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAC) ถูกยุบในวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2489

### โครงสร้างการบังคับบัญชาญี่ปุ่น
หน่วยกองทัพบกจักรวรรดิญี่ปุ่นที่ควบคุมหน่วยทหารบกและอากาศทั้งหมดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแปซิฟิกตะวันตกเฉียงใต้ คือกองทัพรบนอกประเทศภาคใต้ซึ่งมีกองบัญชาการในไซง่อน อินโดจีน อยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของนายพลเคานต์ ฮิซาอิจิ เตราอุจิ ซึ่งทำหน้าที่บังคับบัญชาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2484 ถึง 2488 ญี่ปุ่นยังได้ส่งกองกำลังทะเลใต้ ซึ่งเป็นกองกำลังผสมระหว่างกองทัพบกและกองกำลังพิเศษยกพลขึ้นบกทางเรือ กองกำลังภาคสนามหลักของกองทัพภาคใต้ ได้แก่ กองทัพที่ 14 กองทัพที่ 15 กองทัพที่ 16 และกองทัพที่ 25 ซึ่งประกอบด้วยกองพลทหารราบ 11 กองพล กองพลน้อยทหารราบอิสระ 6 กองพลน้อย และกรมรถถัง 6 กองพล รวมถึงกองปืนใหญ่และกองกำลังสนับสนุน ญี่ปุ่นใช้ทหารราบจักรยานอย่างกว้างขวาง ซึ่งทำให้สามารถเคลื่อนที่ได้อย่างรวดเร็วในระยะทางไกล

## ดูเพิ่ม
* กองทัพแห่งชาติพม่า
* กองทัพพายัพของไทย
* กองกำลังปลดปล่อยเอกราชแห่งเกาหลี
* สงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่สอง
* กองทัพคันโต

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* 
* 
* 
*  [2004]
* Jon Latimer, *Burma: The Forgotten War*, London: John Murray, 2004.  
* 
* Seki, Eiji. (2006).  ''Mrs. Ferguson's Tea-Set, Japan and the Second World War: The Global Consequences Following Germany's Sinking of the SS Automedon in 1940.'' London: Global Oriental.  (cloth) [reprinted by University of Hawaii Press, Honolulu, 2007 –  previously announced as ''Sinking of the SS Automedon and the Role of the Japanese Navy: A New Interpretation'' .]
* William Slim, *Defeat Into Victory*, London: Cassell, 1956.
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ''Parliamentary Debates'', "House of Commons Official Report, Jan. 27, 1942". on the Far Eastern theatre and A.B.D.A
* STRATEGIC PLANNING FOR COALITION WARFARE 1941–1942: Chapter VI: ARMY DEPLOYMENT AND THE WAR AGAINST JAPAN December 1941 – March 1942
* National Army Museum
* BBC Article on the Burma Campaign
* Forgotten Warriors: China-Burma-India


สงครามโลกครั้งที่สอง
*เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
หมวดหมู่:คริสต์ทศวรรษ 1940 ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
สงครามโลกครั้งที่สอง