ภาษาสเปน

**ภาษาสเปน** () หรือ **ภาษากัสติยา** () เป็นภาษาในกลุ่มภาษาโรมานซ์ หนึ่งในภาษาทางการ 6 ภาษาขององค์การสหประชาชาติ และภาษาที่มีผู้พูดเป็นภาษาแม่มากที่สุดในโลกเป็นอันดับสองรองจากภาษาจีนกลาง รวมทั้งยังเป็นภาษาราชการขององค์การระหว่างประเทศทางเศรษฐกิจและการเมืองที่สำคัญอีกหลายองค์การอีกด้วย เช่น สหภาพยุโรป สหภาพแอฟริกา องค์การรัฐอเมริกา องค์การรัฐไอบีเรียอเมริกา ข้อตกลงการค้าเสรีอเมริกาเหนือ และสหภาพชาติอเมริกาใต้ เป็นต้น

มีผู้พูดภาษาสเปนเป็นภาษาที่หนึ่งและภาษาที่สองเป็นจำนวนระหว่าง 450-500 ล้านคน โดยเม็กซิโกเป็นประเทศที่มีจำนวนผู้พูดภาษานี้มากที่สุด นอกจากนี้ ภาษาสเปนยังเป็นภาษาที่มีผู้เรียนมากเป็นอันดับที่ 2 ของโลกรองจากภาษาอังกฤษ มีผู้เรียนภาษานี้อย่างน้อย 17.8 ล้านคน ขณะที่แหล่งข้อมูลบางแห่งกล่าวว่า มีผู้เรียนภาษานี้กว่า 46 ล้านคนกระจายอยู่ใน 90 ประเทศ

ภาษาสเปนมีต้นกำเนิดจากภาษาละตินชาวบ้านที่พัฒนามาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 3 (เช่นเดียวกับภาษาอื่นในกลุ่มภาษาโรมานช์) หลังจากจักรวรรดิโรมันล่มสลายลง ดินแดนที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิต่างแยกไปอยู่ใต้การปกครองของชนกลุ่มต่าง ๆ กัน ภาษานี้จึงถูกตัดขาดออกจากภาษาถิ่นของภาษาละตินในดินแดนอื่น ๆ และมีวิวัฒนาการอย่างช้า ๆ จนเกิดเป็นภาษาละตินใหม่ต่างหากอีกภาษาหนึ่ง แต่เนื่องจากได้รับการเผยแพร่ทั้งในทวีปอเมริกาเหนือและทวีปอเมริกาใต้เป็นเวลาที่ต่อเนื่องยาวนาน ภาษาสเปนจึงกลายเป็นภาษาละตินใหม่ที่ใช้กันแพร่หลายมากที่สุดในปัจจุบัน

## ชื่อภาษาและที่มา
ชาวสเปนมักเรียกภาษาของตนว่า **ภาษาสเปน (español)** เมื่อนำภาษานี้ไปเปรียบเทียบกับภาษาของชาติอื่น เช่น ภาษาฝรั่งเศสและภาษาอังกฤษ แต่จะเรียกว่า **ภาษากัสติยา (castellano)** [= ภาษาของแคว้นกัสติยา] เมื่อนำไปเปรียบเทียบกับภาษาในประเทศสเปนภาษาอื่น ๆ (เช่น ภาษากาลิเซีย ภาษาบาสก์ และภาษากาตาลา) หรือแม้กระทั่งการนำไปเทียบกับบรรดาภาษาพื้นเมืองของประเทศในลาตินอเมริกาบางประเทศ ด้วยวิธีนี้ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสเปน ค.ศ. 1978 จึงใช้คำว่า "ภาษากัสติยา" (*castellano*) เพื่อนิยามภาษาราชการของประเทศ ซึ่งตรงข้ามกับ "ภาษาของสเปนภาษาอื่น ๆ" (*las demás lenguas españolas*) ตามมาตรา 3 ดังนี้

:*El castellano es la lengua española oficial del Estado. (…) Las demás lenguas españolas serán también oficiales en las respectivas Comunidades Autónomas…*
:ภาษากัสติยาเป็นภาษาสเปนทางการของทั้งรัฐ (…) ภาษาสเปนภาษาอื่น ๆ จะมีสถานะทางการเช่นกันในแคว้นปกครองตนเองตามลำดับ (ต่อไปนี้…)

นักนิรุกติศาสตร์บางคนใช้ชื่อ "Castilian" เมื่อกล่าวถึงภาษาที่ใช้กันในภูมิภาคกัสติยาสมัยกลางเท่านั้น โดยเห็นว่า "Spanish" ควรนำมาใช้เรียกภาษานี้ในสมัยใหม่จะดีกว่า ภาษาถิ่นย่อยของภาษาสเปนที่พูดกันทางตอนเหนือของแคว้นกัสติยาในปัจจุบันเอง บางครั้งก็ยังเรียกว่า "Castilian" ภาษาถิ่นนี้แตกต่างจากภาษาถิ่นในภูมิภาคอื่น ๆ ของประเทศสเปน (เช่นในแคว้นอันดาลูซิอาหรือกรุงมาดริดเป็นต้น) โดยในประเทศสเปนถือว่าเป็นภาษาเดียวกับภาษาสเปนมาตรฐานอย่างเป็นทางการ

อย่างไรก็ตาม คำ *castellano* ยังใช้กันเป็นวงกว้างเพื่อเรียกภาษาสเปนทั้งหมดในลาตินอเมริกา เนื่องจากผู้พูดภาษาสเปนบางคนจัดว่า *castellano* เป็นคำกลาง ๆ ที่ไม่เกี่ยวข้องเชื่อมโยงกับการเมืองหรือลัทธิใด (เหมือนกับ "Spanish" ในฐานะคำหนึ่งของภาษาอังกฤษ) ชาวลาตินอเมริกาจึงมักใช้คำนี้ในการแบ่งแยกความหลากหลายของภาษาสเปนในแบบของพวกเขาว่า ไม่เหมือนกันกับความหลากหลายของภาษาสเปนที่ใช้กันในประเทศสเปนเอง

คำว่า *español* ที่ถูกนำมาเปลี่ยนแปลงรูปตามกฎทางไวยากรณ์และสัทวิทยา (การศึกษาเกี่ยวกับเสียงในภาษา) ของแต่ภาษาเพื่อใช้เรียกชาวสเปนและภาษาของพวกเขานั้น มีรากศัพท์มาจากคำในภาษาละตินว่า "ฮิสปานิโอลุส" (*Hispaniolus*) [= ชาวฮิสปาเนียน้อย] รูปคำดังกล่าวได้วิวัฒนาการมาเป็น *Spaniolus* (ในช่วงเวลานั้น ตัว H ในภาษาละตินจะหายไปในการสนทนาปกติ คำนี้จึงออกเสียงว่า "อิสปานิโอลู" [ispa'niolu]) และสระ [i] (ใช้ในภาษาพูดของละตินเพื่อความรื่นหู) ก็ถูกเปิดเป็นสระ [e] จึงทำให้คำนี้มีรูปเขียนอย่างที่เห็นในปัจจุบัน

## ประวัติ
left|thumb|200px|ส่วนหนึ่งของเอกสารจากจดหมายเหตุบัลปูเอสตา เขียนโดยใช้อักษรวิซิกอท
ชาวโรมันจากคาบสมุทรอิตาลีได้นำภาษาละตินเข้ามาใช้บนคาบสมุทรไอบีเรียนับตั้งแต่สมัยสงครามพิวนิกครั้งที่ 2 เมื่อ 218 ปีก่อนคริสต์ศักราช ภาษานี้ได้รับอิทธิพลจากภาษาของชนพื้นเมืองที่อาศัยอยู่ก่อนแล้ว ได้แก่ ภาษาเคลติเบเรียน ภาษาบาสก์ และภาษาโบราณอื่น ๆ บนคาบสมุทร เมื่อจักรวรรดิโรมันล่มสลายลงในคริสต์ศตวรรษที่ 5 การติดต่อระหว่างภูมิภาคต่าง ๆ ในจักรวรรดิจึงถูกตัดขาดออกจากกัน ส่งผลให้อิทธิพลของภาษาละตินชั้นสูงที่มีต่อชาวบ้านทั่วไปค่อย ๆ ลดลง จนเหลือเพียงภาษาละตินสามัญซึ่งเป็นภาษาพูดเท่านั้นที่ทหารและชาวบ้านทั่วไปยังคงใช้สื่อสารในชีวิตประจำวันอยู่

ในคริสต์ศตวรรษที่ 8 ชาวมัวร์จากแอฟริกาเหนือได้เข้ารุกรานและครอบครองคาบสมุทรไอบีเรียต่อจากชาววิซิกอท การทำสงครามเพื่อผนวกและยึดดินแดนคืนจึงดำเนินไปอย่างยาวนาน พื้นที่บนคาบสมุทรจึงถูกแบ่งออกเป็นสองส่วนโดยปริยาย ในเขตอัลอันดะลุสใช้ภาษาอาหรับและภาษาเบอร์เบอร์ แต่ก็มีผู้ใช้ภาษาโมซาราบิก (เป็นภาษาโรมานซ์ภาษาหนึ่ง แต่ได้รับอิทธิพลจากภาษาอาหรับ) อยู่ด้วย ส่วนพื้นที่ทางตอนเหนือที่ยังคงเป็นเขตอิทธิพลของชาวคริสต์นั้น ภาษาพูดละตินในท้องถิ่นต่าง ๆ ได้มีพัฒนาการทางโครงสร้างที่แตกต่างจากกันมากขึ้นเรื่อย ๆ และเริ่มกลายเป็นภาษาถิ่นที่มีลักษณะเฉพาะ ไม่ว่าจะเป็นกาตาลา, นาวาร์-อารากอน, กัสติยา, อัสตูร์-เลออน หรือกาลิเซีย-โปรตุเกส โดยภาษาเหล่านี้มีชื่อเรียกโดยรวมว่า "โรมานซ์"
320px|thumb|right|การขยายตัวของภาษากัสติยาบนคาบสมุทรไอบีเรีย
ภาษาโรมานซ์กัสติยาซึ่งเป็นหนึ่งในบรรพบุรุษของภาษาสเปนนั้นถือกำเนิดจากภาษาละตินสามัญที่ใช้กันในแถบทิวเขากันตาเบรีย (พื้นที่คาบเกี่ยวระหว่างจังหวัดอาลาบา, กันตาเบรีย, บูร์โกส, โซเรีย และลาริโอฆา ทางตอนเหนือของสเปนปัจจุบัน ขณะนั้นเป็นเขตของแคว้นกัสติยา) โดยรับอิทธิพลบางอย่างจากภาษาบาสก์และภาษาของชาววิซิกอท หลักฐานที่เป็นลายลักษณ์อักษรเก่าแก่ที่สุดมีชื่อว่า จดหมายเหตุบัลปูเอสตา () พบที่โบสถ์แห่งหนึ่งในจังหวัดบูร์โกส เป็นเอกสารที่บันทึกลักษณะและศัพท์ของภาษาโรมานซ์ (ที่จะพัฒนามาเป็นภาษากัสติยา) ในราวคริสต์ศตวรรษที่ 9 ไว้

ตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 11 เป็นต้นมา ได้เกิดกระบวนการกลมกลืนและปรับระดับทางภาษาขึ้นระหว่างภาษาโรมานซ์ที่ใช้กันในตอนกลางของคาบสมุทร ได้แก่ อัสตูร์-เลออน, กัสติยา และนาวาร์-อารากอน นำไปสู่การก่อรูปแบบของภาษาที่ผู้คนบนคาบสมุทรนี้จะใช้ร่วมกันต่อไป นั่นคือ ภาษาสเปน อย่างไรก็ตาม ยังมีผู้เห็นด้วยกับข้อสันนิษฐานที่มีมาแต่เดิมว่า ภาษาสเปนพัฒนามาจากภาษากัสติยาเป็นหลักและอาจจะได้รับอิทธิพลจากภาษาข้างเคียงมาบ้างเท่านั้น

เมื่อการพิชิตดินแดนคืนจากชาวมุสลิม (ที่เริ่มมาตั้งแต่ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 8) มีความคืบหน้าไปมากในยุคกลางตอนปลาย ภาษาโรมานซ์ต่าง ๆ จากทางเหนือก็ถูกนำลงมาเผยแพร่ทางตอนกลางและตอนล่างของคาบสมุทรไปพร้อม ๆ กัน โดยเฉพาะภาษากัสติยาซึ่งเข้าไปแทนที่หรือส่งอิทธิพลต่อภาษาในท้องถิ่นต่าง ๆ และในขณะเดียวกันก็ได้ยืมศัพท์เป็นจำนวนมากจากภาษาอาหรับ และจากภาษาโมซาราบิกของชาวคริสต์และชาวยิวที่เคยอยู่ภายใต้การปกครองของชาวมัวร์ด้วย (แต่ภาษาเหล่านี้ได้สูญไปจากคาบสมุทรไอบีเรียตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 16)
[thumb|left|240px|หน้าปกตำราไวยากรณ์ของ[อันโตนิโอ เด เนบริฆา]]
ในคริสต์ศตวรรษที่ 12 และ 13 อาณาจักรกัสติยาได้กลายเป็นผู้นำทางการเมืองและวัฒนธรรมเหนืออาณาจักรอื่น ๆ บนคาบสมุทร สถานการณ์นี้ช่วยกระตุ้นให้เกิดการวางมาตรฐานภาษากัสติยาเป็นภาษาเขียนอีกทางหนึ่ง เห็นได้ชัดในรัชสมัยของพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 10 พระองค์ทรงรวบรวมนักเขียนและปราชญ์จากเมืองต่าง ๆ มาประชุมกันในราชสำนักเพื่อเขียนและแปลเอกสารที่เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ ดาราศาสตร์ และกฎหมาย โดยผลงานต่าง ๆ ได้รับการบันทึกลงเป็นภาษากัสติยาแทนภาษาละติน เพื่อให้ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์จากองค์ความรู้เหล่านั้นได้มากขึ้น

ต่อมาในปี ค.ศ. 1492 เอลิโอ อันโตนิโอ เด เนบริฆา ได้แต่งตำราอธิบายโครงสร้าง คำศัพท์ และวิธีการสอนภาษากัสติยาที่เมืองซาลามังกา มีชื่อว่า ไวยากรณ์ภาษากัสติยา () นับว่าเป็นตำราไวยากรณ์ภาษาแรกในยุโรป เกร็ดที่มีชื่อเสียงเรื่องหนึ่งมีอยู่ว่า เมื่อเนบรีคาเสนอตำราดังกล่าวแด่สมเด็จพระราชินีนาถอิซาเบลที่ 1 พระองค์มีพระราชดำรัสถามว่าผลงานชิ้นนี้มีประโยชน์อย่างไร เขาได้ทูลตอบว่า ภาษาถือเป็นเครื่องมือของจักรวรรดิ

ระหว่างปลายคริสต์ศตวรรษที่ 15 จนถึงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 17 ได้เกิดกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางเสียงขนานใหญ่ในภาษาสเปนเช่นเดียวกับภาษาอื่นในกลุ่มโรมานซ์ กล่าวคือ เสียงพยัญชนะบางเสียงได้สูญหายไป มีเสียงพยัญชนะใหม่ปรากฏขึ้น ส่วนเสียงพยัญชนะเสียดแทรกที่มีฐานอยู่ที่ปุ่มเหงือก ฟัน และเพดานแข็ง (ส่วนหน้า) บางเสียงได้ถูกกลืนเข้ากับเสียงอื่น การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เป็นผลให้ภาษาสเปนมีระบบเสียงพยัญชนะใกล้เคียงกับที่ปรากฏในปัจจุบัน 

ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 16 นักสำรวจและนักล่าอาณานิคมได้นำภาษาสเปนเข้าไปเผยแพร่และใช้ในดินแดนทวีปอเมริกาและสแปนิชอีสต์อินดีสอย่างต่อเนื่องนานนับร้อยปี จนภาษานี้ได้กลายเป็นหนึ่งในภาษาหลักที่ใช้ผู้คนในทวีปดังกล่าวใช้สื่อสารกันมาจนถึงทุกวันนี้ และในเวลาต่อมา ภาษาสเปนก็ถูกนำไปใช้เป็นครั้งแรกในอิเควทอเรียลกินี เวสเทิร์นสะฮารา รวมไปถึงพื้นที่หลายแห่งในสหรัฐอเมริกาซึ่งไม่เคยเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิสเปนมาก่อนเลย เช่น ในย่านสแปนิชฮาร์เล็มของนครนิวยอร์ก 

ปัจจุบันภาษาสเปนที่ใช้กันในภูมิภาคต่าง ๆ ของโลกมีความหลากหลายอย่างมากทั้งในด้านการออกเสียงและด้านคำศัพท์ แม้ว่าจะมีโครงสร้างหลักร่วมกันเป็นภาษาละตินก็ตาม ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากการติดต่อกับภาษาพื้นเมืองของแต่ละท้องที่เป็นเวลานาน เช่น ภาษาไอมารา, ชิบชา, กวารานี, มาปูเช, มายา, นาวัตล์, เกชัว, ตาอีโน และตากาล็อก ทำให้ผู้ใช้ภาษาสเปนมีแนวโน้มที่จะรับเอาชุดความคิดและลักษณะที่ปรากฏในภาษาเหล่านั้นเข้ามาใช้ โดยเฉพาะคำศัพท์ ซึ่งหลายครั้งไม่เพียงมีอิทธิพลต่อภาษาสเปนในพื้นที่ที่สัมผัสภาษานั้นโดยตรงเท่านั้น แต่ยังส่งอิทธิพลต่อวงคำศัพท์ภาษาสเปนทั่วโลกด้วย

### ลักษณะเฉพาะ
สิ่งบ่งชี้ลักษณะเฉพาะอย่างหนึ่งของภาษาสเปนก็คือ การเปลี่ยนเสียงสระเดี่ยวที่มาจากภาษาละติน ได้แก่ สระ ‹› และสระ ‹› ให้กลายเป็นเสียงสระประสมสองเสียง () คือสระ ‹ie› และสระ ‹ue› ตามลำดับเมื่อสระทั้งสองอยู่ในตำแหน่งที่ลงเสียงหนักภายในคำ การกลายเสียงที่คล้ายกันนี้ยังสามารถพบได้ในภาษาโรมานซ์อื่น ๆ แต่สำหรับภาษาสเปน ลักษณะเหล่านี้มีความสำคัญเป็นพิเศษ ดังตัวอย่างต่อไปนี้

* ละติน  > สเปน ; อิตาลี ; ฝรั่งเศส ; โรมาเนีย ; โปรตุเกส/กาลิเซีย ; กาตาลา  ‘ก้อนหิน’
* ละติน  > สเปน ; อิตาลี ; ฝรั่งเศส  / ; โรมาเนีย ; โปรตุเกส/กาลิเซีย ; กาตาลา  ‘เขาตาย’

ลักษณะแปลกอีกอย่างหนึ่งของภาษาสเปนยุคแรกที่ไม่พบในภาษาอื่นที่พัฒนามาจากภาษาละติน (ยกเว้นภาษาถิ่นแกสกันของภาษาอุตซิตา ซึ่งเป็นไปได้ว่าภาษาทั้งสองได้รับอิทธิพลมาจากภาษาบาสก์ซึ่งเป็นภาษาพื้นเดิมและมีเขตผู้ใช้ภาษาอยู่ติดต่อกัน) คือการกลายรูปพยัญชนะจาก ‹› ต้นคำ เป็น ‹h› เมื่อใดก็ตามที่ ‹› ตัวนั้นนำหน้าสระเดี่ยวที่จะไม่พัฒนามาเป็นสระประสมในภาษาสเปน ดังตัวอย่างต่อไปนี้

* ละติน  > อิตาลี ; โปรตุเกส ; ฝรั่งเศส ; อุตซิตา  (แต่ แกสกัน ); สเปน  (แต่ ลาดิโน ) ‘ลูกชาย’
* ละติน  > ลาดิโน ; โปรตุเกส ; สเปน  ‘พูด’
* แต่ ละติน  > อิตาลี ; โปรตุเกส ; สเปน/ลาดิโน  ‘ไฟ’

พยัญชนะควบกล้ำบางตัวในภาษาละติน เช่น ‹›, ‹›, ‹›, ‹› เมื่อมีวิวัฒนาการไปเป็นส่วนหนึ่งของภาษาต่าง ๆ ในกลุ่มโรมานซ์ยังเกิดผลแตกต่างกันอย่างเป็นเอกลักษณ์ในภาษาเหล่านี้ด้วย ดังตัวอย่างต่อไปนี้

* ละติน ,  (รูปกรรม),  > ลาดิโน , , ; สเปน , ,  (แต่ภาษาสเปนก็มีรูป , ,  ด้วย); โปรตุเกส , , 
* ละติน  (รูปกรรม), ,  > ลาดิโน , , ; สเปน , , ; โปรตุเกส , , ; กาลิเซีย , , 

## การจำแนกและภาษาร่วมตระกูล
ภาษาสเปนมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับภาษาอื่น ๆ ในกลุ่มไอบีเรียตะวันตก ได้แก่ ภาษาอัสตูเรียส ภาษากาลิเซีย ภาษาลาดิโน ภาษาอัสตูเรียส-เลออน และภาษาโปรตุเกส ส่วนภาษากาตาลาแม้จะมีเขตผู้ใช้ภาษาอยู่ในประเทศสเปน แต่เนื่องจากเป็นภาษาในกลุ่มไอบีเรียตะวันออกและแสดงลักษณะหลายประการของกลุ่มภาษาโรมานซ์กอล จึงมีความใกล้เคียงกับภาษาอุตซิตามากกว่ากับภาษาสเปน หรือกล่าวอีกอย่างหนึ่งก็คือมากกว่าที่ภาษาสเปนและภาษาโปรตุเกสใกล้เคียงกันเสียอีก

ภาษาสเปนและภาษาโปรตุเกสมีระบบไวยากรณ์และคำศัพท์คล้ายคลึงกัน และยังมีประวัติความเป็นมาร่วมกันในด้านอิทธิพลจากภาษาอาหรับในยุคที่พื้นที่ส่วนใหญ่ของคาบสมุทรไอบีเรียตกอยู่ภายใต้อำนาจปกครองของชาวมุสลิมอีกด้วย โดยความใกล้เคียงของศัพท์ของภาษาทั้งสองอยู่ที่ประมาณร้อยละ 89

### ภาษาลาดิโน

ภาษาลาดิโน () เป็นภาษายิว-สเปน () ที่ได้รับอิทธิพลมาจากภาษาสเปนโบราณและมีความใกล้เคียงกับภาษาสเปนสมัยใหม่มากกว่าภาษาอื่น ผู้พูดภาษานี้เป็นผู้ที่สืบทอดเชื้อสายมาจากชาวยิวเซฟาร์ดี () ที่ถูกขับไล่ออกไปจากสเปนในคริสต์ศตวรรษที่ 15 ทุกวันนี้ผู้พูดภาษาลาดิโนแทบจะเหลือเพียงชาวยิวเซฟาร์ดีที่ตั้งรกรากอยู่ในประเทศตุรกี กรีซ คาบสมุทรบอลข่าน และลาตินอเมริกา ภาษานี้ไม่มีคำศัพท์อเมริกันพื้นเมืองซึ่งส่งอิทธิพลต่อภาษาสเปนในสมัยที่สเปนยังมีอาณานิคมที่ทวีปนั้นและยังรักษาคำศัพท์โบราณที่สูญหายไปแล้วจากภาษาสเปนมาตรฐาน อย่างไรก็ตามในภาษานี้ยังปรากฏคำศัพท์ที่ไม่พบในภาษากัสติยามาตรฐาน ได้แก่ คำศัพท์จากภาษาฮีบรู ภาษาตุรกี และจากภาษาอื่น ๆ ในที่ที่ชาวยิวเซฟาร์ดีเข้าไปตั้งถิ่นฐานปะปนอยู่ด้วย

ภาษาลาดิโนอยู่ในภาวะเสี่ยงต่อการสูญสิ้นไป เพราะผู้ใช้ภาษานี้ในปัจจุบันเป็นผู้สูงอายุซึ่งไม่ได้ถ่ายทอดภาษานี้ไปสู่รุ่นลูกหลาน ส่วนชุมชนเซฟาร์ดีในลาตินอเมริกา ความเสี่ยงที่จะภาษานี้จะสูญไปยังมีเหตุผลมาจากการถูกกลืนเข้ากับภาษาสเปนสมัยใหม่อีกด้วย

ภาษาถิ่นที่มีความเกี่ยวข้องกับภาษาลาดิโนคือภาษาฮาเกเตีย () ซึ่งเป็นภาษายิว-สเปนทางภาคเหนือของประเทศโมร็อกโก ภาษานี้ก็มีแนวโน้มที่จะถูกกลืนเข้ากับภาษาสเปนสมัยใหม่เช่นกันในสมัยที่สเปนเข้าครอบครองบริเวณดังกล่าว

### การเปรียบเทียบคำศัพท์
ภาษาสเปนและภาษาอิตาลีมีระบบสัทวิทยา (เสียงในภาษา) ที่คล้ายคลึงกันมากและไม่มีความแตกต่างกันนักในระบบไวยากรณ์ อีกทั้งในปัจจุบันภาษาที่สองยังมีความใกล้เคียงของศัพท์อยู่ที่ประมาณร้อยละ 82 ดังนั้น ผู้ใช้ภาษาสเปนและผู้ใช้ภาษาอิตาลีจึงสามารถสื่อสารกันเข้าใจได้ในระดับที่ต่างกันออกไป ความใกล้เคียงของศัพท์ระหว่างภาษาสเปนกับภาษาโปรตุเกสนั้นอยู่ที่ร้อยละ 89 แต่ความไม่แน่นอนของกฎการออกเสียงในภาษาโปรตุเกสทำให้ผู้ใช้ภาษาสเปนเข้าใจภาษานี้ได้น้อยกว่าที่เข้าใจภาษาอิตาลี ส่วนความเข้าใจกันได้ระหว่างภาษาสเปนกับภาษาฝรั่งเศสและภาษาโรมาเนียมีน้อยกว่า (มีความใกล้เคียงของศัพท์อยู่ที่ร้อยละ 75 และร้อยละ 71 ตามลำดับ) ความเข้าใจภาษาสเปนของผู้ใช้ภาษาฝรั่งเศสที่ไม่เคยเรียนภาษาสเปนมาก่อนอยู่ที่ประมาณร้อยละ 45 อย่างไรก็ตาม ระบบการเขียนที่มีลักษณะร่วมกันของภาษาในกลุ่มโรมานซ์ทำให้ผู้ใช้ภาษาของแต่ละภาษาในกลุ่มนี้นิยมสื่อสารกับผู้ใช้ภาษาอื่น ๆ (ในกลุ่มเดียวกัน) ด้วยการอ่านเอาความมากกว่าการใช้คำพูดสนทนา





1. หรือ  ในภาษาโปรตุเกสสมัยใหม่ (ยุคต้น)
2.  ในภาษาถิ่นใต้ของอิตาลี
3. หรือ 


## ความแพร่หลายในพื้นที่ต่าง ๆ

ทุกวันนี้ ภาษาสเปนเป็นภาษาราชการภาษาหนึ่งของประเทศสเปน เกือบทุกประเทศในภูมิภาคลาตินอเมริกา รวมทั้งประเทศอิเควทอเรียลกินีในทวีปแอฟริกาด้วย สรุปแล้วมี 20 ประเทศกับอีก 1 ดินแดนที่มีประชากรส่วนใหญ่ใช้ภาษานี้เป็นภาษาหลัก ซึ่งเกือบทั้งหมดตั้งอยู่ในภูมิภาคฮิสแปนิกอเมริกา ปัจจุบันประเทศเม็กซิโกเป็นประเทศที่มีจำนวนผู้ใช้ภาษาสเปนมากที่สุดในโลก คิดเป็นเกือบหนึ่งในสามของจำนวนผู้ใช้ภาษาสเปนทั้งหมดบนโลก

จากสถิติการใช้อินเทอร์เน็ตทั่วโลกในปี ค.ศ. 2007 ปรากฏว่าภาษาสเปนเป็นภาษาที่ใช้กันในอินเทอร์เน็ตมากเป็นอันดับที่สามรองจากภาษาอังกฤษและภาษาจีน

## ระบบการเขียน
### ตัวอักษร
[thumb|250px|ตัวอักษร[ñ|เอเญบนแป้นพิมพ์ภาษาสเปน]]
ภาษาสเปนใช้อักษรละตินในการเขียนเช่นเดียวกับภาษาส่วนใหญ่ในยุโรป แต่จะมีอักขระเพิ่มขึ้นมาหนึ่งตัวคือ **‹[[ñ]]›** หรือเรียกว่า "เอเญ" นอกจากนี้ยังมีทวิอักษร **‹[[Ch (ทวิอักษร)|ch]]›** "เช" และ **‹[[Ll (ทวิอักษร)|ll]]›** "เอเย" โดยถือว่าทั้งสองเป็นตัวอักษรในชุดตัวอักษรสเปนอย่างเป็นทางการตั้งแต่ปี ค.ศ. 1803 เนื่องจากใช้แทนเสียงที่ไม่ใช่เสียงเดียวกับเสียงตัวอักษรที่ประกอบขึ้นเป็นตัวมันเอง กล่าวคือ ‹ñ› แทนหน่วยเสียง , ‹ch› แทนหน่วยเสียง  และ ‹ll› แทนหน่วยเสียง  หรือ  ตามลำดับ อย่างไรก็ตาม แม้ทวิอักษร **‹[[Rr (ทวิอักษร)|rr]]›** "เอเรโดเบล" หรือเรียกอย่างง่ายว่า "เอร์เร" (คนละตัวกับ ‹r› "เอเร") จะแทนหน่วยเสียงต่างหากเช่นกันคือ  แต่ก็ไม่ถือว่าเป็นตัวอักษรต่างหากเหมือน ‹ch› และ ‹ll›

ในการประชุมครั้งที่ 10 ของสมาคมบัณฑิตยสถานภาษาสเปนซึ่งจัดขึ้นที่กรุงมาดริดเมื่อปี ค.ศ. 1994 ที่ประชุมมีมติเห็นชอบในหลักการใช้ชุดตัวอักษรละตินแบบสากลตามที่องค์กรระหว่างประเทศหลายองค์กรร้องขอ ส่งผลให้ทวิอักษร ‹ch› และ ‹ll› ไม่ถือเป็นตัวอักษรโดด ๆ แต่ถือเป็นพยัญชนะซ้อน เพื่อให้ง่ายต่อการสืบค้นและการเรียงลำดับคำในพจนานุกรม คำต่าง ๆ ที่ขึ้นต้นด้วย ‹ch› จึงถูกนำไปจัดเรียงอยู่ระหว่างคำที่ขึ้นต้นด้วย ‹ce› และ ‹ci› แทน ต่างจากเดิมที่ถูกจัดไว้ต่อจากคำที่ขึ้นต้นด้วย ‹cz› ส่วนคำที่ขึ้นต้นด้วย ‹ll› ก็ถูกจัดอยู่ระหว่างคำที่ขึ้นต้นด้วย ‹li› และ ‹lo› เช่นกัน อย่างไรก็ตาม การปฏิรูปครั้งนั้นมีผลเฉพาะต่อการเรียงลำดับคำตามตัวอักษรเท่านั้น ไม่มีผลต่อชุดตัวอักษรสเปนซึ่งทวิอักษร ‹ch› และ ‹ll› ยังคงเป็นส่วนหนึ่งในนั้นอยู่ จนกระทั่งในปี ค.ศ. 2010 หนังสือคู่มืออักขรวิธีภาษาสเปน () ซึ่งจัดทำโดยราชบัณฑิตยสถานสเปนร่วมกับสมาคมบัณฑิตยสถานภาษาสเปนได้ตัด ‹ch› และ ‹ll› ออกจากชุดตัวอักษรอย่างสมบูรณ์

ดังนั้น ชุดตัวอักษรสเปนในปัจจุบันจึงประกอบด้วยตัวอักษร 27 ตัว ได้แก่ 

::::::::a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, ñ, o, p, q, r, s, t, u, v, w, x, y, z

### เครื่องหมายอื่น ๆ
คำสเปนแท้จะมีการลงน้ำหนักที่พยางค์ก่อนพยางค์สุดท้ายของคำ หากคำนั้นลงท้ายด้วยสระ (ไม่รวม ‹y›) หรือลงท้ายด้วยพยัญชนะ ‹n› หรือ ‹s› นอกนั้นจะลงน้ำหนักที่พยางค์สุดท้าย แต่ถ้าตำแหน่งที่ลงน้ำหนักในคำไม่เป็นไปตามกฎดังกล่าว สระในพยางค์ที่ถูกเน้นก็จะมีเครื่องหมายลงน้ำหนักเด่นชัด () กำกับไว้ข้างบน เช่น , , ,  และ  แต่เครื่องหมายลงน้ำหนักมักจะถูกละบ่อยครั้งเมื่อสระที่มันกำกับเสียงหนักอยู่เป็นตัวพิมพ์ใหญ่ (ในยุคแรก ๆ คอมพิวเตอร์บางเครื่องสามารถพิมพ์ได้เฉพาะตัวพิมพ์เล็กที่มีเครื่องหมายนี้กำกับเท่านั้น) ซึ่งราชบัณฑิตยสถานสเปนก็แนะนำไม่ให้ทำเช่นนั้น

นอกจากนี้ ยังมีการใช้เครื่องหมายลงน้ำหนักเด่นชัดเพื่อแยกความแตกต่างระหว่างคำพ้องเสียง เช่น ระหว่าง  (คำกำกับนามเพศชาย ชี้เฉพาะ) กับ  (‘เขา’ สรรพนามบุรุษที่ 3 เอกพจน์ รูปประธาน) หรือระหว่าง  (‘เธอ’ สรรพนามบุรุษที่ 2 เอกพจน์ รูปกรรม)  (‘แห่ง’ หรือ ‘จาก’) และ  (สรรพนามสะท้อน) กับ  (‘น้ำชา’)  (‘ให้’) และ  (‘ฉันรู้’ หรือ ‘จงเป็น...’)

ในภาษาสเปน จะมีการลงน้ำหนักสรรพนามคำถามต่าง ๆ เช่นกัน ไม่ว่าจะเป็น  (‘อะไร’),  (‘อันไหน’),  (‘ที่ไหน’),  (‘ใคร’) ทั้งที่อยู่ในประโยคคำถามตรง () และประโยคคำถามอ้อม () ส่วนคำระบุเฉพาะ () เช่น , ,  และอื่น ๆ จะลงน้ำหนักเมื่อใช้เป็นสรรพนาม 

คำสันธาน  (‘หรือ’) แต่เดิมจะเขียนโดยใส่เครื่องหมายลงน้ำหนักเมื่ออยู่ระหว่างจำนวนที่เป็นตัวเลข เพื่อไม่ให้สับสนกับเลขศูนย์ เช่น  จะอ่านว่า  (‘10 หรือ 20’) ไม่ใช่  (‘10,020’) จนกระทั่งในปี ค.ศ. 2010 ราชบัณฑิตยสถานสเปนและสมาคมบัณฑิตยสถานภาษาสเปนได้กำหนดว่าไม่ต้องใส่เครื่องหมายลงน้ำหนักบนคำสันธานนี้แล้ว เนื่องจากเห็นว่าไม่ใช่พยางค์ที่ลงน้ำหนักในประโยค และในทางปฏิบัติก็ไม่พบว่าเกิดความเข้าใจสับสนระหว่างตัว  กับเลขศูนย์ในบริบทนี้แต่อย่างใด

ในบางกรณี เมื่อตัวอักษร ‹u› อยู่ระหว่างพยัญชนะ ‹g› กับสระหน้า (‹e, i›) จะต้องใส่เครื่องหมายเสริมสัทอักษรกำกับเป็น ‹ü› เพื่อบอกว่าเราต้องออกเสียง u ตัวนี้ด้วย (ปกติตัว ‹u› จะทำหน้าที่กันไม่ให้ ‹g› ที่จะประกอบขึ้นเป็นพยางค์กับสระ ‹e› หรือ ‹i› ออกเสียงเป็น  เราจึงไม่ออกเสียงสระ ‹u› ในตำแหน่งนี้) เช่น  (‘นกกระสา’) จะออกเสียงว่า  [ซี.กฺเว.ญา] แต่ถ้าสะกดว่า **cigueña* จะต้องออกเสียงเป็น  [ซี.เก.ญา] นอกจากนี้ เรายังอาจพบเครื่องหมายเสริมสัทอักษรดังกล่าวบนสระ ‹i› และ ‹u› ได้ในกวีนิพนธ์ต่าง ๆ เนื่องจากผู้แต่งต้องการแยกสระประสม (ซึ่งปกตินับเป็นหนึ่งพยางค์) ออกเป็นสองพยางค์ เพื่อให้มีจำนวนพยางค์ในวรรคตรงตามที่ฉันทลักษณ์ของคำประพันธ์ชนิดนั้น ๆ บังคับไว้พอดี เช่น  มีสองพยางค์คือ rui-do [รุยโด] แต่  มีสามพยางค์คือ ru-ï-do [รูอีโด] 
left|99px
อีกประการหนึ่ง การเขียนประโยคคำถามจะขึ้นต้นด้วยปรัศนีหัวกลับ **‹¿›** ส่วนประโยคอุทานก็จะขึ้นต้นด้วยอัศเจรีย์หัวกลับ **‹¡›** เครื่องหมายพิเศษสองตัวนี้ช่วยให้เราอ่านประโยคคำถามและประโยคอุทาน (ซึ่งจะแสดงออกให้ทราบได้ด้วยการใช้ทำนองเสียงแบบต่าง ๆ เมื่อสนทนาเท่านั้น) ได้ง่ายขึ้น โดยเราจะทราบได้ตั้งแต่แรกว่าประโยคยาว ๆ ที่อ่านอยู่เป็นประโยคแบบใด (บอกเล่า คำถาม หรืออุทาน) ในภาษาอื่นไม่จำเป็นต้องใช้ ‹¿› และ ‹¡› เนื่องจากมีระบบวากยสัมพันธ์ที่ไม่ก่อให้เกิดความกำกวมในการอ่าน เพราะโดยทั่วไปแล้ว การสร้างประโยคบอกเล่ามักจะนำประธานมาไว้ต้นประโยคแล้วจึงตามด้วยกริยา เราจะย้ายกริยามาไว้ต้นประโยคแล้วตามด้วยประธานก็ต่อเมื่อทำเป็นประโยคคำถาม แต่ในภาษาสเปน เราสามารถเรียงลำดับโดยให้กริยามาก่อนประธานได้เป็นปกติ ไม่ว่าในประโยคบอกเล่าหรือประโยคคำถาม และมักจะละประธานออกไปด้วย (เช่น , ,  และ )

## สัทวิทยา
การออกเสียงคำส่วนใหญ่ในภาษาสเปนจะสามารถทราบได้จากตัวสะกดอยู่แล้ว เนื่องจากพยัญชนะ/สระหนึ่งตัวส่วนใหญ่จะแทนเสียงเพียงเสียงเดียว ไม่ว่าจะปรากฏอยู่ในตำแหน่งใดหรือกับพยัญชนะ/สระใดก็ตาม ยกเว้นบางหน่วยเสียง () ที่หากปรากฏในตำแหน่งที่ต่างกันจะมีเสียงแปร () เกิดขึ้น ซึ่งยังมีลักษณะการออกเสียงใกล้เคียงกับหน่วยเสียงหลัก แต่นอกจากเสียงสระและพยัญชนะแล้ว การลงน้ำหนักพยางค์ () และการใช้ทำนองเสียง () แบบต่าง ๆ ให้เหมาะสมก็เป็นสิ่งจำเป็นต่อการออกเสียงเพื่อสื่อสาร ในภาษาสเปนมีจำนวนคำที่ต้องลงน้ำหนักที่พยางค์รองสุดท้ายมากที่สุด รองลงมาเป็นคำที่ต้องลงน้ำหนักที่พยางค์สุดท้ายและคำที่ต้องลงน้ำหนักที่พยางค์ที่สาม (นับจากพยางค์สุดท้าย) ตามลำดับ

ลักษณะเฉพาะตัวทางสัทวิทยาของภาษาสเปนที่เปลี่ยนแปลงไปจากภาษาละตินได้แก่ การกลายเสียงพยัญชนะไม่ก้องระหว่างสระเป็นเสียงก้อง (เช่น ละติน  > สเปน ; ละติน  > สเปน ; ละติน  > สเปน ), การกลายเสียงสระเดี่ยว e และ o ในพยางค์เน้นเป็นสระประสม (เช่น ละติน  > สเปน ; ละติน  > สเปน ) และการกลายเสียงพยัญชนะที่ซ้ำเสียงกันต่อเนื่องเป็นเสียงพยัญชนะเพดานแข็ง (เช่น ละติน  > สเปน  ; ละติน  > สเปน  ) เป็นต้น การเปลี่ยนแปลงทางเสียงทำนองนี้ก็เกิดขึ้นเช่นกันในภาษากลุ่มโรมานซ์ภาษาอื่น ๆ หลังจากการสถาปนาราชบัณฑิตยสถานสเปนขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 18 ระบบการเขียนของภาษาสเปนจึงได้รับการดัดแปลงให้ง่ายขึ้นโดยอิงรูปแบบทางสัทศาสตร์เป็นหลัก

### เสียงสระ

**หน่วยเสียงสระสเปน**&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;



ภาษาสเปนมีหน่วยเสียงสระ 5 หน่วยเสียง ได้แก่ , , ,  และ  สระทุกตัวสามารถปรากฏทั้งในตำแหน่งที่รับและไม่ได้รับการลงเสียงหนักในพยางค์ โดยปกติเสียงสระ  และ  เป็นสระลิ้นระดับกลาง () กล่าวคือ ลิ้นไม่ยกสูงขึ้นไปใกล้เพดานปากและไม่ลดต่ำลงจนห่างจากเพดานปากมากเกินไป แต่ในการออกเสียงจริง บางครั้งลิ้นอาจลดต่ำลงอีกจากตำแหน่งปกติจนทำให้สระทั้งสองเกือบกลายเป็นสระ  [เอะ+แอะ] และ  [เอาะ] ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับตำแหน่งของสระรวมทั้งพยัญชนะที่นำหน้าและ/หรือตามหลังมันในคำต่าง ๆ  แต่เราไม่ถือว่าเสียงสระเหล่านี้เป็นหน่วยเสียงหลักต่างหากในภาษาสเปน เนื่องจากไม่ทำให้ความหมายของคำแตกต่างไปจากหน่วยเสียงสระเดิม นั่นหมายความว่าเสียงเหล่านี้ยังคงเป็นเสียงย่อย () ของหน่วยเสียง  และ  ตามลำดับ ต่างจากภาษาพี่น้องอย่างกาตาลา โปรตุเกส ฝรั่งเศส และอิตาลีที่มี  และ  เป็นหน่วยเสียงเอกเทศ เพราะทั้งหมดมีความสำคัญต่อการจำแนกความหมายของคำ

### เสียงพยัญชนะ
ปัจจุบันระบบเสียงในหลายสำเนียงของภาษาสเปนประกอบด้วยหน่วยเสียงพยัญชนะอย่างน้อย 17 หน่วยเสียง ได้แก่ , , , , , , , , , , , , , , , ,  แต่ในแถบเทือกเขาแอนดีสในทวีปอเมริกาใต้จะปรากฏหน่วยเสียง  เพิ่มขึ้นเป็น 18 หน่วยเสียง และในหลายพื้นที่ของประเทศสเปนจะปรากฏหน่วยเสียง  และ  เพิ่มขึ้นอีกรวมเป็น 19 หน่วยเสียง รายการหน่วยเสียงพยัญชนะสเปนในตารางข้างล่างนี้แสดงหน่วยเสียงที่ปรากฏเฉพาะในสำเนียงดังกล่าวไว้ด้วยโดยมีเครื่องหมายดอกจันกำกับอยู่ ตัวสัทอักษรที่ปรากฏในวงเล็บคือเสียงย่อยที่สำคัญ ส่วนตัวสัทอักษรที่ปรากฏเป็นคู่ในช่องเดียวกันแสดงว่า ทั้งสองมีตำแหน่งเกิดเสียงและลักษณะการออกเสียงร่วมกัน แต่ตัวซ้ายจะเป็นเสียงไม่ก้อง ตัวขวาจะเป็นเสียงก้อง





### การลงน้ำหนักพยางค์
ภาษาสเปนเป็นภาษาหนึ่งที่มีการลงน้ำหนักพยางค์และการใช้ทำนองเสียง ในคำสเปนส่วนใหญ่ น้ำหนักจะตกอยู่ที่พยางค์ใดพยางค์หนึ่งในสามพยางค์สุดท้ายของคำ แต่มีข้อยกเว้นคืออาจจะตกที่พยางค์ที่สี่หรือห้านับจากพยางค์สุดท้ายซึ่งเป็นกรณีพบไม่บ่อยนัก โดยแนวโน้มในการลงน้ำหนักพยางค์ของคำสเปนมีดังต่อไปนี้ (ลงน้ำหนักที่พยางค์ที่เป็นตัวหนา)
* **คำที่ลงน้ำหนักที่พยางค์รองสุดท้าย** ได้แก่ คำที่ลงท้ายด้วยสระหรือพยัญชนะ ‹n› และ ‹s› เช่น , , , ,  เป็นต้น ทั้งนี้ ยกเว้นในกรณีที่ ‹s› มีพยัญชนะอื่นนำหน้าอยู่ คำนั้นจะลงน้ำหนักที่พยางค์สุดท้าย

* **คำที่ลงน้ำหนักที่พยางค์สุดท้าย** ได้แก่ คำที่ลงท้ายด้วยพยัญชนะตัวอื่น ๆ นอกเหนือจาก ‹n› และ ‹s› เช่น , , , ,  เป็นต้น นอกจากนี้ยังรวมถึงคำที่ลงท้ายด้วย ‹s› แต่มีพยัญชนะอื่นนำหน้า ‹s› ตัวนั้นอยู่ด้วย เช่น ,  เป็นต้น

คำที่มีการลงน้ำหนักที่พยางค์อื่น ๆ นอกเหนือจากสองพยางค์สุดท้าย หรือมีการลงน้ำหนักที่พยางค์ใดพยางค์หนึ่งในสองพยางค์นี้แต่ไม่เป็นไปตามกฎข้างบน จะมีเครื่องหมายลงน้ำหนักเด่นชัด () กำกับไว้บนสระของพยางค์นั้น เช่น , , , , , , ,  เป็นต้น

* **คำที่ลงน้ำหนักที่พยางค์ที่สามจากท้ายคำ** เช่น , ,  เป็นต้น

* **คำที่ลงน้ำหนักที่พยางค์ที่สี่หรือห้าจากท้ายคำ** มักจะเป็นคำที่ในรูปประโยคคำสั่ง () หรือรูปกริยาเป็นนาม () ที่สร้างขึ้นโดยนำรูปติด () ซึ่งเป็นสรรพนามกรรมตรงและกรรมรองมาต่อท้ายรูปกริยาแท้โดยไม่เว้นวรรค แต่ตำแหน่งลงเสียงหนักจะอยู่ในคำกริยาเหมือนเดิม ไม่เลื่อนไปอยู่ที่กรรมตรงหรือกรรมรองไม่ว่าจะลงท้ายด้วยสระหรือพยัญชนะตัวใดก็ตาม เช่น , ,  เป็นต้น หรือเกิดกับคำกริยาวิเศษณ์บางคำที่สร้างขึ้นโดยใช้หน่วยคำเติมหลัง  ต่อท้ายคำคุณศัพท์ที่มีตำแหน่งลงเสียงหนักผิดปกติอยู่แล้ว เช่น  > ,  >  เป็นต้น

นอกจากข้อยกเว้นต่าง ๆ ของแนวโน้มในการลงน้ำหนักพยางค์แล้ว ยังมีคู่เทียบเสียง () อีกเป็นจำนวนมากที่มีความแตกต่างกันในเรื่องการลงน้ำหนักพยางค์เท่านั้น เช่น  (‘ผ้าปูที่นอน’) และ  (‘ทุ่งหญ้าสะวันนา’) หรือ  (‘เขตแดน’),  (‘[ที่] เขา/เธอจำกัด’) และ  (‘ฉันจำกัด’) เป็นต้น

## ไวยากรณ์
thumb|right|150px|ตัวอย่างการสร้างคำนามโดยใช้หน่วยคำสองชนิด คือ หน่วยคำรากศัพท์และหน่วยคำผัน (สีของโบแสดงเพศของแมว โดยสีฟ้าคือเพศผู้ และสีชมพูคือเพศเมีย)
ภาษาสเปนจะจัดอยู่ในกลุ่มภาษาวิภัตติปัจจัย () กล่าวคือ ในการสร้างประโยคหนึ่ง ๆ จะนิยมใช้การผันคำเพื่อบ่งชี้ความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยต่าง ๆ ภายในประโยคนั้น 

อย่างไรก็ตาม นอกจากจะใช้การผันคำซึ่งเป็นลักษณะสำคัญของภาษากลุ่มนี้แล้ว ในภาษาสเปนยังมีการใช้คำบุพบทซึ่งเป็นคำนามธรรมที่ทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมและไม่สามารถเปลี่ยนแปลงรูปได้เพื่อบ่งชี้ความสัมพันธ์ดังกล่าวอีกด้วย และเนื่องจากภาษานี้มีระบบการจำแนกรูปกรรมของสกรรมกริยา (ซึ่งจะใช้รูปการกกรรม) ให้แตกต่างจากรูปประธานทั้งของสกรรมกริยาและของอกรรมกริยา (ซึ่งจะใช้รูปการกประธานทั้งคู่) จึงจัดเป็นภาษาหนึ่งในกลุ่มภาษากรรมการก () เช่นเดียวกับภาษาส่วนใหญ่ของตระกูลอินโด-ยุโรเปียน

### ระบบหน่วยคำ
#### การผันคำ
ตามที่กล่าวแล้วว่าภาษาสเปนเป็นภาษาวิภัตติปัจจัย คำต่าง ๆ ในภาษานี้จึงประกอบขึ้นจากการเพิ่มหน่วยคำวิภัตติปัจจัยหรือหน่วยคำผัน () เข้าไปที่รากศัพท์ () [หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าหน่วยศัพท์ ()] หน่วยคำผันเป็นหน่วยคำที่ทำหน้าที่แสดงลักษณะทางไวยากรณ์ของรากศัพท์เท่านั้น ไม่ทำให้ความหมายของรากศัพท์เปลี่ยนไป โดยหน่วยคำผันสำหรับการกระจายคำกริยา ได้แก่ หน่วยคำที่แสดงมาลา () กาล () วาจก () การณ์ลักษณะ () บุรุษ () และพจน์ () เป็นต้น และหน่วยคำผันสำหรับการผันคำนาม คำสรรพนาม คำคุณศัพท์ และตัวกำหนด () ได้แก่ หน่วยคำที่แสดงเพศ () และพจน์ เป็นต้น

จากภาพทางขวามือ รากศัพท์ ***gat-*** ซึ่งมีความหมายว่าแมว เมื่อเติมหน่วยคำผันต่อท้าย รากศัพท์นี้จึงมีความหมายชัดเจนยิ่งขึ้น แต่ก็ยังคงแปลว่าแมวเช่นเดิม ไม่เปลี่ยนเป็นอย่างอื่น หน่วยคำผันเหล่านั้นได้แก่ **' (หน่วยคำแสดงเพศชาย), **' (หน่วยคำแสดงเพศหญิง), **' (หน่วยคำแสดงพหูพจน์) และ ***-Ø*** (หน่วยคำแสดงเอกพจน์ ซึ่งแม้เราจะมองไม่เห็นแต่ก็ถือว่ามีส่วนในการแสดงความหมาย)

ชนิดของคำในภาษาสเปนที่มีรูปผันหลากหลาย ได้แก่ สรรพนามและกริยา

===== สรรพนาม =====
[[สรรพนาม]]สำคัญในภาษาสเปน ได้แก่  (ฉัน),  (เธอ),  (คุณ),  (เขา),  (หล่อน),  (มัน/สิ่งนั้น),  (พวกเรา),  (พวกเธอ),  (พวกคุณ),  (พวกเขา),  (พวกหล่อน),  (สิ่งนี้),  (สิ่งนั้น),  (สิ่งโน้น) เป็นต้น จะเห็นได้ว่า สรรพนามหลายตัวมีพิสัยในการใช้งานค่อนข้างแตกต่างจากสรรพนามในภาษาอังกฤษ โดยปกติแล้ว[[บุรุษสรรพนาม]]จะถูกละไปเนื่องจากรูปการผันของคำกริยาที่แตกต่างกันสามารถบอกให้ทราบได้อยู่แล้วว่ากำลังสื่อถึงประธานตัวใด แต่ก็ไม่ใช่เรื่องแปลกหากเราพบบุรุษสรรพนามตัวใดก็ตามปรากฏในภาษาเขียนหรือแม้กระทั่งในภาษาพูด ส่วนใหญ่เป็นเพราะผู้ส่งสารต้องการเน้นสรรพนามตัวนั้นหรือกันไม่ให้ผู้รับสารสับสนจากรูปผันกริยาที่ซ้ำกันในบางกรณี
<br />
<center>**บุรุษสรรพนามสเปนผันตามพจน์ บุรุษ และการกต่าง ๆ**</center>
<table style="text-align: center;" align="center">
<tr style="background-color: rgb(96,96,162); color: white;">
<td rowspan="2">**พจน์ ()**</td>
<td rowspan="2">**บุรุษ ()**</td>
<td colspan="5">**การก ()**</td>
</tr>
<tr style="background-color: rgb(96,96,162); color: white;">
<td>**ประธาน (กรรตุการก) / เรียกขาน (สัมโพธนาการก)()**</td>
<td>**กรรมตรง (กรรมการก)()**</td>
<td>**กรรมรอง (สัมปทานการก)()**</td>
<td>**กรรมของคำบุพบท (อธิกรณการก, หลังคำบุพบท)()**</td>
<td>**ผู้ร่วม (หลัง con (กับ)) (con + สรรพนาม)()**</td>
</tr>
<tr style="background-color: rgb(255,234,202);">
<td rowspan="4" style="background-color: rgb(255,248,236);">เอกพจน์</td>
<td>ที่ 1</td><td>yo</td><td>me</td><td>me</td>
  <td>mí</td><td>conmigo (con + mí)</td>
</tr>
<tr style="background-color: rgb(255,248,236);">
<td rowspan="2">ที่ 2</td><td>tú (tuteo)</td><td>te</td><td>te</td>
  <td>ti</td><td>contigo (con + ti)</td>
</tr>
<tr style="background-color: rgb(255,248,236);">
<td>vos (voseo)</td><td>te/os/vos</td><td>te/os/vos</td>
  <td>vos</td><td>con vos</td>
</tr>
<tr style="background-color: rgb(255,234,202);">
<td>ที่ 3</td><td>él, ella, ello, usted*</td><td>se, lo, la</td><td>le</td>
  <td>sí**, él, ella, ello</td><td>con él/ella/usted*, consigo** (con + sí)</td>
</tr>
<tr style="background-color: rgb(255,248,236);">
<td rowspan="3">พหูพจน์ (พวก..., ...ทั้งหลาย)</td>
<td>ที่ 1</td><td>nosotros, nosotras</td><td>nos</td><td>nos</td>
  <td>nosotros, nosotras</td><td>con nosotros/nosotras</td>
</tr>
<tr style="background-color: rgb(255,234,202);">
<td>ที่ 2</td><td>vosotros, vosotras***</td><td>os/vos</td><td>os/vos</td>
  <td>vosotros, vosotras***</td><td>con vosotros/vosotras***</td>
</tr>
<tr style="background-color: rgb(255,248,236);">
<td>ที่ 3</td><td>ellos, ellas, ustedes*</td><td>se, los, las</td><td>les</td>
  <td>sí, ellos, ellas</td><td>con ellos/ellas/ustedes*</td>
</tr>
</table>

;หมายเหตุ
รูปย่อของสรรพนาม  คือ , ,  หรือ  ส่วนรูปย่อของสรรพนาม  คือ  หรือ  ทั้งหมดต้องขึ้นต้นด้วยตัวอักษรพิมพ์ใหญ่เสมอ

สรรพนาม  ในการกกรรมของบุพบทเป็น[[สรรพนามสะท้อน]] () เสมอ แต่จะมีรูปไม่สอดคล้องกับรูปสรรพนามเดียวกันในการกประธาน กล่าวคือ ประธาน ,  และ  ("ตัวเขาเอง", "ตัวเธอเอง", "ตัวพวกเขาเอง") เมื่อตามหลังบุพบท ,  เป็นต้น ก็จะเปลี่ยนรูปเป็น ,  ยกเว้นตามหลังบุพบท  จะเปลี่ยนรูปเป็น  (ไม่เกี่ยวข้องกับการกผู้ร่วม)

สรรพนาม  ("พวกเธอ") มีที่ใช้เฉพาะใน[[ประเทศสเปน]]เท่านั้น ส่วนใน[[ทวีปอเมริกา]] รวมทั้งบางส่วนของ[[แคว้นอันดาลูซิอา]]และ[[แคว้นกานาเรียส]]จะใช้สรรพนาม  ทั้งในความหมายว่า "พวกคุณ" และ "พวกเธอ"

===== กริยา =====
การใช้คำ[[กริยา]]สเปนเป็นเรื่องที่ซับซ้อนที่สุดเรื่องหนึ่งของไวยากรณ์สเปน ระบบกริยาจะแบ่งออกเป็น 14 [[กาล]]แตกต่างกัน (กาลในที่นี้เป็นคำรวมหมายถึงทั้งกาลและมาลา) ซึ่งยังแบ่งออกเป็นสองกลุ่มย่อยได้แก่ กาลเดี่ยว () 7 กาล และกาลประสมหรือกาลสมบูรณ์ () 7 กาล โดยในกาลประสมจำเป็นต้องใช้[[คำกริยาช่วย]]  ร่วมกับรูปกริยาขยายแบบอดีต ()

กริยาสเปนจะผันไปในหมวดหมู่ต่าง ๆ ซึ่งแบ่งตามลักษณะการแสดงเนื้อความของตัวกริยาเอง หมวดหมู่เหล่านั้นเรียกว่า[[มาลา]] ในภาษาสเปนได้แก่ นิเทศมาลาหรือ[[มาลาบอกเล่า]] (), ปริกัลปมาลาหรือ[[สมมุติมาลา]] () และอาณัติมาลาหรือ[[มาลาคำสั่ง]] () ส่วน[[รูปกริยาไม่ระบุประธาน]] () ที่ตำราไวยากรณ์เก่าจัดเป็นอีกมาลาหนึ่งนั้นประกอบด้วยรูปกริยาไม่แท้ 3 รูป ซึ่งกริยาทุกตัวจะมีรูปกริยาเหล่านี้ ได้แก่ [[รูปกริยากลาง]] (), [[รูปกริยาเป็นนาม]] () และ[[รูปกริยาขยายแบบอดีต]] () รูปกริยาไม่แท้ตัวหลังสุดนี้สามารถผันตามเพศและพจน์ของคำนามได้เหมือนกับคำคุณศัพท์ ดังนั้นมันจึงมีรูปผันที่เป็นไปได้อีก 4 รูป คือ เพศชาย เอกพจน์, เพศหญิง เอกพจน์, เพศชาย พหูพจน์ และเพศหญิง พหูพจน์ นอกจากนี้ยังมีรูปผันอีกรูปหนึ่งที่เรียกกันมาตั้งแต่อดีตว่า [[รูปกริยาขยายแบบปัจจุบัน]] () แต่โดยทั่วไปจะถือว่ารูปนี้เป็นคำคุณศัพท์ที่ถูกแปลงมาจากคำกริยามากกว่าจะเป็นรูปหนึ่งของคำกริยา

กริยาจำนวนมากที่ใช้ในชีวิตประจำวันเป็นกริยาที่ผันแบบผิดปกติ ส่วนกริยาที่เหลือจะจัดอยู่ในกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งในสามกลุ่มซึ่งมีรูปกริยากลางลงท้ายด้วย -ar, -er และ -ir ตามลำดับ ทั้งนี้ กริยาในแต่ละกลุ่มจะมีรูปแบบการผันแบบเดียวกัน กริยาที่ลงท้ายด้วย -ar เป็นรูปแบบที่พบได้มากที่สุด และกริยาที่เกิดขึ้นใหม่ในภาษาสเปนก็มักจะมีส่วนท้ายเป็น -ar ด้วย ส่วนกลุ่มกริยาที่ลงท้ายด้วย -er และ -ir จะมีคำกริยาในกลุ่มของตัวเองน้อยกว่าและการผันกริยามักจะมีลักษณะผิดปกติมากกว่ากริยาในกลุ่มที่ลงท้ายด้วย -ar

ในมาลาบอกเล่าจะมีกาลทั้งหมด 7 กาลซึ่งพอจะเทียบกับกาลที่มีอยู่ในภาษาอังกฤษได้บ้างไม่มากก็น้อย เช่น [[ปัจจุบันกาล]] (I walk, I do walk), [[อดีตกาล]] (-ed หรือ did), [[กาลไม่สมบูรณ์]] (was, were, หรือ used to), [[กาลสมบูรณ์]] (I have _____), [[อนาคตกาล]] (will) และ[[ประโยคเงื่อนไข]] (would) เป็นต้น สิ่งที่ยากก็คือ แต่ละกาลจะมีรูปผันกริยาที่แตกต่างกันไปตามประธาน ซึ่งไวยากรณ์ภาษาอังกฤษจะง่ายกว่าในเรื่องนี้ ยกตัวอย่างเช่น กริยา  เมื่อผันตามปัจจุบันกาลจะมีรูปที่เป็นไปได้อยู่ 2 รูป นั่นคือ  และ  ขณะที่ภาษาสเปน กริยา  ("กิน") ในกาลเดียวกันจะมีรูปผันที่เป็นไปได้ถึง 6 รูป
<center>
<br />
<center>**ส่วนเติมข้างท้ายของกริยาในมาลาและกาลต่าง ๆ**</center>

</center>

=== วากยสัมพันธ์ ===
ลักษณะทาง[[วากยสัมพันธ์]]ของภาษาสเปนโดยรวมเป็นแบบ[[ประธาน-กริยา-กรรม]] มีโครงสร้าง[[การแตกกิ่ง (ภาษาศาสตร์)|แตกกิ่งไปทางขวา]] มีการใช้[[คำบุพบท]] ในประโยคหนึ่ง ๆ มักจะวางคำคุณศัพท์ไว้หลังคำนาม (แต่ไม่เสมอไป) นอกจากนี้ ภาษาสเปนยังเป็น[[ภาษาละสรรพนาม]] () กล่าวคือสามารถละประธานของประโยคได้เมื่อไม่จำเป็นทั้งในการสนทนาและการเขียน

== คำศัพท์ ==

คำศัพท์ภาษาสเปนที่ใช้ในชีวิตประจำวันประมาณร้อยละ 94 มีที่มาจาก[[ภาษาละติน]] ซึ่งก็ถือเป็นเรื่องปกติและไม่น่าแปลกใจเนื่องจากภาษานี้เป็นภาษาหนึ่งใน[[ภาษากลุ่มโรมานซ์|กลุ่มภาษาโรมานซ์]] อย่างไรก็ตาม เช่นเดียวกับภาษาอื่น ภาษาสเปนยังมีคำยืมจากภาษาของชนชาติต่าง ๆ ที่ผู้ใช้ภาษาสเปนและบรรพบุรุษของผู้ใช้ภาษาสเปนได้เข้าไปมีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องด้วยอย่างใกล้ชิดตลอดระยะเวลากว่าพันปี

ในภาษาสเปน ปรากฏคำศัพท์จำนวนหนึ่งที่ได้รับอิทธิพลมาจาก[[ภาษากลุ่มพาลีโอฮิสแปนิก|ภาษาของกลุ่มคนสมัยก่อนโรมันบนคาบสมุทรไอบีเรีย]] ([[ภาษาไอบีเรีย]], [[ภาษาบาสก์|บาสก์]], [[ภาษาเคลต์|เคลต์]] หรือ[[ภาษาตาร์เตสโซส|ตาร์เตสโซส]]) เช่น  ("อ้วน"),  ("ซ้าย"),  ("ที่ราบลุ่มระหว่างภูเขา"),  ("กระต่าย")

ภาษาของ[[ชาววิซิกอท]] (ชนเผ่าเยอรมันที่ปกครอง[[คาบสมุทรไอบีเรีย]]ต่อจาก[[จักรวรรดิโรมัน]]) ก็มีอิทธิพลต่อคลังคำศัพท์ภาษาสเปนอยู่ไม่น้อย ตัวอย่างได้แก่ ชื่อแรกเกิดทาง[[ศาสนาคริสต์]] เช่น , ,  เป็นต้น นามสกุลที่มาจากชื่อเหล่านั้น คือ ,  <br />และ  คำศัพท์บางคำที่ใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น  ("งอก/ออกดอก"),  ("ชนะ"),  ("ห่าน"),  ("เสื้อผ้า") คำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับ[[การทหาร]] เช่น  ("หมวกเหล็กที่ใส่กับชุดเกราะ"),  ("สายลับ"),  ("สงคราม") เป็นต้น รวมทั้ง[[คำปัจจัย|หน่วยคำเติมหลัง]] ''-engo'' เช่นในคำว่า  ("ของรัฐ") เป็นต้น

นอกจากนี้ การครอบครอง[[คาบสมุทรไอบีเรีย]]เป็นเวลาเกือบ 800 ปีของ[[ชาวมุสลิม]]ยังเปิดโอกาสให้ภาษาสเปนรับคำศัพท์จำนวนมากจาก[[ภาษาอาหรับ]]เข้ามาใช้ โดยเฉพาะคำที่ขึ้นต้นด้วย ''al-'' แม้กระทั่ง[[หน่วยคำเติมหลัง]] ''-í'' ที่ใช้แสดงสัญชาติของประเทศหรือดินแดนบางแห่งก็มีที่มาจากภาษานี้เช่นกัน ตัวอย่างได้แก่  ("ชาว[[เซวตา]]"),  ("ชาว[[อิรัก]]"),  ("ชาว[[อิสราเอล]]") เป็นต้น

ใน[[คริสต์ศตวรรษที่ 16]] เริ่มมีการยืมคำศัพท์ในแวดวงศิลปะจาก[[ภาษาอิตาลี]]มาใช้ในภาษาสเปน รวมทั้งมีการยืมคำศัพท์จากภาษาชนพื้นเมืองใน[[ทวีปอเมริกา]]อีกด้วย เช่น [[ภาษานาวัตล์]] [[ภาษาอาราวัก]] และ[[ภาษาเกชัว]] เป็นต้น ซึ่งส่วนมากเป็นคำที่เกี่ยวข้องกับพืช ประเพณี หรือปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เกิดขึ้นกับดินแดนนั้น ได้แก่  ("[[มันเทศ]]"),  ("[[มันฝรั่ง]]"),  ("[[มันสำปะหลัง]]"),  ("ผู้มีอำนาจในท้องถิ่น"),  ("[[เฮอร์ริเคน]]"),  ("[[โกโก้]]"),  ("[[ช็อกโกแลต]]") เป็นต้น

ใน[[คริสต์ศตวรรษที่ 17]] เริ่มมีความนิยมในการใช้ศัพท์สูงและสำนวนโวหารที่มีความหมายและโครงสร้างไวยากรณ์ซับซ้อน เนื่องจากได้รับอิทธิพลจากงานเขียนในรูปแบบดังกล่าวของ[[ลุยส์ เด กองโกรา]] กวียุคบารอกของสเปน จนกระทั่ง[[คริสต์ศตวรรษที่ 18]] จึงมีการยืมคำศัพท์จาก[[ภาษาฝรั่งเศส]]มาใช้ โดยเฉพาะคำที่เกี่ยวข้องกับแฟชั่น การทำอาหาร และการปกครองของชนชั้นขุนนาง เช่น  ("กางเกงขายาว"),  ("ซุปเคี่ยวเปื่อยแล้วกรอง"),  ("ผ้าเส้นทองหรือเงิน"),  ("รายการอาหาร"),  ("หุ่น"),  ("ภัตตาคาร"),  ("โต๊ะทำงาน/คณะกรรมการบริหาร"),  ("บัตรประจำตัว"),  ("ชุดหรูหรา"),  ("งานช่างในบ้านที่ทำได้ด้วยตัวเอง") เป็นต้น

ใน[[คริสต์ศตวรรษที่ 19]] ยังคงมีการนำคำศัพท์ใหม่ ๆ เข้ามาใช้ในภาษาสเปนเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะคำศัพท์จาก[[ภาษาอังกฤษ]]และ[[ภาษาเยอรมัน]] แต่ก็มีคำศัพท์จากภาษาอิตาลีเข้ามาอีกครั้งเช่นกันในสาขาการทำอาหารและการดนตรี (โดยเฉพาะการแสดง[[อุปรากร]]) เช่น  ("[[บาตอง|ไม้บาตอง]]"),  ("[[โซปราโน]]"),  เป็นต้น และตั้งแต่เริ่ม[[คริสต์ศตวรรษที่ 20]] เป็นต้นมา คลังคำศัพท์ของภาษาสเปนได้รับอิทธิพลจากภาษาอังกฤษอย่างมากในทุกสาขา โดยเฉพาะด้าน[[ธุรกิจ]] [[วิทยาศาสตร์]] [[เทคโนโลยี]] [[ดนตรี]] และ[[กีฬา|การกีฬา]] เช่น , , , , , , , , ,  เป็นต้น

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้ [[ราชบัณฑิตยสถานสเปน]]ได้พยายามหลีกเลี่ยงการใช้คำยืมและคำทับศัพท์โดยใช้ตัวสะกดตามภาษาต้นฉบับ แต่กำหนดให้ใช้คำแปลตรงตัวของคำที่ยืมมานั้น หรือใช้ตัวสะกดที่สอดคล้องกับอักขรวิธีดั้งเดิมของภาษาสเปนและยังออกเสียงได้ใกล้เคียงกับเสียงในภาษาต้นฉบับแทน เช่น  แทน ,  แทน ,  แทน ,  แทน ,  แทน  เป็นต้น แม้ว่าข้อเสนอดังกล่าวนั้นส่วนใหญ่จะได้รับการตอบรับอย่างดีจากสังคม แต่บางคำที่เคยเสนอให้ใช้ เช่น "cadi" แทน , "best-séller" แทน , "yaz" แทน  เป็นต้น กลับไม่ได้รับการยอมรับและหายไปจากพจนานุกรมในที่สุด

โดยทั่วไปในปัจจุบัน ภาษาสเปนใน[[ทวีปอเมริกา]] (โดยเฉพาะ[[ประเทศเม็กซิโก]]) มักมีการยืมคำศัพท์หรือรูปแบบโครงสร้างของคำศัพท์และสำนวนต่าง ๆ มาจาก[[ภาษาอังกฤษ]]เข้ามาใช้ เนื่องจากมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับ[[สหรัฐอเมริกา]] ในขณะที่ภาษาสเปนใน[[ประเทศสเปน]] จะนิยมโครงสร้างคำศัพท์จากภาษาของประเทศเพื่อนบ้านอย่าง[[ประเทศฝรั่งเศส|ฝรั่งเศส]]มากกว่า ตัวอย่างเช่น ผู้ใช้ภาษาสเปนบน[[คาบสมุทรไอบีเรีย]]จะเรียก[[คอมพิวเตอร์]]ว่า  โดยยืมรูปคำ  จาก[[ภาษาฝรั่งเศส]]มาปรับใช้ ตรงข้ามกับผู้ใช้ภาษาสเปนในทวีปอเมริกา กล่าวคือ จะใช้คำว่า  หรือ  ซึ่งเป็นการดัดแปลงรูปคำของคำว่า  นั่นเอง

== การแปร ==
=== สัทวิทยา ===
ภาษาสเปนที่ใช้ในภาคเหนือและภาคกลางของ[[ประเทศสเปน]]ประกอบด้วยหน่วยเสียงพยัญชนะ 19 ตัว (ตามที่กล่าวไปแล้ว) แต่ภาษาสเปนที่ใช้ในประเทศอื่น ๆ จะมีหน่วยเสียงพยัญชนะเพียง 17 หน่วยเสียง และบางแห่งมี 18 หน่วยเสียง นอกจากนี้ยังประกอบด้วยเสียงแปรอีกเป็นจำนวนมาก ความแตกต่างที่สำคัญในด้านสัทวิทยาระหว่างภาษาสเปนในภูมิภาคต่าง ๆ ซึ่งส่วนใหญ่มาจากความแตกต่างเรื่องเสียงพยัญชนะนั้นมีดังต่อไปนี้

* **การแทนเสียง  หรือ  ท้ายพยางค์ด้วยเสียง ** ในภาษาสเปนมาตรฐานของ[[ประเทศสเปน]] [[ประเทศอาร์เจนตินา|อาร์เจนตินา]] [[ประเทศโคลอมเบีย|โคลอมเบีย]] และ[[ประเทศเม็กซิโก|เม็กซิโก]] พยัญชนะ ‹n› ท้ายพยางค์จะออกเสียงเป็น[[เสียงนาสิก ปุ่มเหงือก]]  เช่น  ออกเสียง ปัน ,  ออกเสียง เบียน  เป็นต้น แต่ในสำเนียงอื่น ๆ จะออกเสียงเป็น[[เสียงนาสิก เพดานอ่อน]]  ดังนั้นคำว่า  จึงออกเสียงเป็น ปัง  และ  ออกเสียงเป็น เบียง  การออกเสียง ‹n› ท้ายพยางค์เป็นเสียงเพดานอ่อนนี้พบได้ทั่วไปในพื้นที่หลายส่วนของสเปน ([[แคว้นกาลิเซีย|กาลิเซีย]] [[จังหวัดเลออน|เลออน]] [[แคว้นอัสตูเรียส|อัสตูเรียส]] [[แคว้นภูมิภาคมูร์เซีย|ภูมิภาคมูร์เซีย]] [[แคว้นเอซเตรมาดูรา|เอซเตรมาดูรา]] และ[[แคว้นอันดาลูซิอา|อันดาลูซิอา]]) และยังเป็นลักษณะเด่นของภาษาสเปนในหลายพื้นที่ของ[[ทวีปอเมริกา]] ตั้งแต่ภูมิภาค[[แคริบเบียน]]ทั้งหมด [[อเมริกากลาง]] พื้นที่ชายฝั่งของโคลอมเบีย [[ประเทศเวเนซุเอลา|เวเนซุเอลา]] พื้นที่ส่วนใหญ่ของ[[ประเทศเอกวาดอร์|เอกวาดอร์]] [[ประเทศเปรู|เปรู]] ไปจนถึงภาคเหนือของ[[ประเทศชิลี|ชิลี]] นอกจากนี้ในเอกวาดอร์ เปรู เวเนซุเอลา (ยกเว้นแถบ[[เทือกเขาแอนดีส]]) และ[[สาธารณรัฐโดมินิกัน]] ไม่ว่า  หรือ  ที่อยู่ท้ายพยางค์และ/หรือนำหน้าพยัญชนะตัวอื่นจะออกเสียงเป็น  เช่นกัน ดังนั้นคำว่า  จึงออกเสียง อังเบียงตาสิย็อง  ในพื้นที่ดังกล่าว

* **การแทนที่เสียง  ด้วยเสียง ** ใน[[ประเทศสเปน]] (ยกเว้น[[แคว้นกานาเรียส]]และ[[แคว้นอันดาลูซิอา]]) จะแยกความแตกต่างระหว่างเสียง [[เสียงเสียดแทรก ลิ้นระหว่างฟัน ไม่ก้อง|]] (เขียนแทนด้วย ‹z› หรือ ‹c› เมื่ออยู่หน้า ‹e› และ ‹i›) กับเสียง [[เสียงเสียดแทรก ปุ่มเหงือก ไม่ก้อง|]] เช่น  (‘บ้าน’) ออกเสียง ,  (‘การล่าสัตว์’) ออกเสียง  ขณะที่ในแคว้นกานาเรียส แคว้นอันดาลูซิอา และ[[ทวีปอเมริกา]]จะไม่มีความแตกต่างดังกล่าว เช่น  และ  จะออกเสียงว่า  ทั้งคู่

* **การออกเสียง  โดยใช้ฐานกรณ์ที่แตกต่างกัน** ในพื้นที่ส่วนใหญ่ของ[[ทวีปอเมริกา]]และภาคใต้ของ[[ประเทศสเปน]] หน่วยเสียงพยัญชนะ  จะเป็น[[เสียงใช้ปลายลิ้น|เสียงจากฐานปุ่มเหงือกกับปลายลิ้น]] ()  ขณะที่ในภาคเหนือและภาคกลางของสเปนรวมทั้งแถบ[[เทือกเขาแอนดีส]]ใน[[ประเทศโคลอมเบีย|โคลอมเบีย]] [[ประเทศเปรู|เปรู]] และ[[ประเทศโบลิเวีย|โบลิเวีย]]  จะเป็น[[เสียงใช้ปลายสุดลิ้น|เสียงจากฐานปุ่มเหงือกกับปลายสุดลิ้น]] () 

* **การสูญเสียง  ท้ายพยางค์** การไม่ออกเสียง  ท้ายพยางค์ (คล้ายกับกระบวนการที่เกิดกับ[[ภาษาฝรั่งเศส]]ใน[[ยุคกลาง]]) เป็นปรากฏการณ์ที่พบทั่วไปในพื้นที่ราบแทบทุกแห่งของประเทศในภูมิภาค[[ลาตินอเมริกา]] พื้นที่ที่ไม่เกิดปรากฏการณ์นี้ได้แก่ [[ภาษาสเปนในประเทศเม็กซิโก|ประเทศเม็กซิโก]] (ยกเว้นพื้นที่ชายฝั่ง[[ทะเลแคริบเบียน]]บางแห่ง) [[ภาษาสเปนถิ่นเหนือ|ภาคเหนือของสเปน]] (แต่เริ่มจะพบมากขึ้นแล้ว) และบริเวณแนว[[เทือกเขาแอนดีส]] (โดยเฉพาะใน[[ภาษาสเปนในประเทศโคลอมเบีย|โคลอมเบีย]] [[ภาษาสเปนในประเทศเอกวาดอร์|เอกวาดอร์]] [[ภาษาสเปนในพื้นที่ชายฝั่งของประเทศเปรู|แถบชายฝั่งของเปรู]] และ[[ประเทศโบลิเวีย|โบลิเวีย]])

* **การแทนเสียง  ด้วยเสียง ,  หรือ ** ในอดีต ‹j› และ ‹g› (เมื่ออยู่หน้า ‹e› และ ‹i›) เคยใช้เป็นรูปพยัญชนะแทน[[เสียงเสียดแทรก หลังปุ่มเหงือก ไม่ก้อง]]  จนถึง[[คริสต์ศตวรรษที่ 15]] เมื่อชาวสเปนกลุ่มแรกมาถึง[[โลกใหม่]] ตำแหน่งเกิดเสียงพยัญชนะเสียงนี้จึงเริ่มเปลี่ยนจากปุ่มเหงือก-เพดานแข็งไปสู่เพดานอ่อนเป็นเสียง [[เสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง|]] อย่างไรก็ตาม ในสำเนียงทางภาคใต้ของประเทศรวมทั้งสำเนียงแคริบเบียน (ซึ่งได้รับอิทธิพลจากผู้ตั้งถิ่นฐานที่มาจากภาคใต้ของสเปน) หน่วยเสียง  ไม่ได้มีวิวัฒนาการเป็นเสียง  แต่กลับมีวิวัฒนาการไปเป็น[[เสียงเสียดแทรก เส้นเสียง ไม่ก้อง]]  แทน ทุกวันนี้การออกเสียง ‹j› และ ‹g› (เมื่ออยู่หน้า ‹e› และ ‹i›) เป็น  ถือเป็นมาตรฐานสำหรับภาษาสเปนในภูมิภาค[[แคริบเบียน]] ([[ประเทศคิวบา|คิวบา]] [[สาธารณรัฐโดมินิกัน]] และ[[ปวยร์โตรีโก]]) เช่นเดียวกับบนแผ่นดินใหญ่ของ[[ประเทศเวเนซุเอลา|เวเนซุเอลา]] [[ประเทศโคลอมเบีย|โคลอมเบีย]] [[อเมริกากลาง]] ไปจนถึงแถบชายฝั่ง[[ทะเลแคริบเบียน]]ของ[[ประเทศเม็กซิโก|เม็กซิโก]] แต่ในส่วนอื่น ๆ ของทวีปอเมริกาจะพบการออกเสียงเป็น  มากกว่า นอกจากนี้ ในพื้นที่ส่วนใหญ่ของ[[ประเทศอาร์เจนตินา|อาร์เจนตินา]] (บริเวณ[[ริโอเดลาปลาตา|แม่น้ำลาปลาตา]]) และ[[ประเทศชิลี|ชิลี]] การออกเสียง  จะเลื่อนตำแหน่งไปข้างหน้าจนกลายเป็น[[เสียงเสียดแทรก เพดานแข็ง ไม่ก้อง|เสียงเพดานแข็ง]]  (เสียงเดียวกับเสียง ‹ch› จากคำว่า  ใน[[ภาษาเยอรมัน]]) เมื่อเสียงนี้อยู่หน้า[[สระลิ้นส่วนหน้า]]  เช่น  ,   เป็นต้น ใน[[ประเทศสเปน|สเปน]] การออกเสียง  จะพบได้ทั่วไปใน[[แคว้นกานาเรียส]]และภาคตะวันตกของ[[แคว้นอันดาลูซิอา]] ส่วนในพื้นที่อื่น ๆ ของประเทศ จะพบการออกเสียง  สลับกับการออก[[เสียงเสียดแทรก ลิ้นไก่ ไม่ก้อง]]  ในบางตำแหน่งภายในคำ

* **การแทนเสียง  ด้วยเสียง  หรือ ** เดิม ‹ll› ออกเสียงเป็น  แต่ปัจจุบันเสียงนี้ถูกกลืนเข้ากับเสียงของ ‹y› กล่าวคือ พยัญชนะทั้งสองตัวจะออกเสียงเดียวกันเป็น  ทำให้เกิดความสับสนระหว่างการใช้พยัญชนะทั้งสองตัวนี้ เช่น คำว่า  บางครั้งมีผู้สะกดผิดเป็น  เป็นต้น ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า "[[เยอิสโม]]" () เกิดในพื้นที่ส่วนใหญ่ของโลกที่ใช้ภาษาสเปน ยกเว้นในพื้นที่บางแห่งของ[[ทวีปอเมริกา]]ซึ่งใช้ภาษานี้ร่วมกับภาษาอื่นที่มีการแยกความแตกต่างทางเสียงระหว่างพยัญชนะสองตัวนี้ เช่น พื้นที่สองภาษาอย่างเขตภาษาสเปน-[[ภาษาเกชัว|เกชัว]]หรือเขตภาษาสเปน-[[ภาษากวารานี|กวารานี]]ใน[[ประเทศโบลิเวีย]]และ[[ประเทศปารากวัย|ปารากวัย]] เป็นต้น รวมทั้งในพื้นที่หลายแห่งของ[[ประเทศสเปน|สเปน]]ซึ่งยังคงมีการแยกความแตกต่างของเสียงพยัญชนะทั้งสองตัวอยู่ แต่ก็เริ่มลดลงแล้ว

* **การแทนเสียง  ด้วยเสียง ,  หรือ ** หน่วยเสียง  ซึ่งเกิดจากปรากฏการณ์เยอิสโมยังออกเสียงได้อีกหลายแบบนอกจาก  หรือ  เช่น ใน[[ประเทศเม็กซิโก]]โดยทั่วไปออกเสียงนี้เป็น  (เหมือนเสียงของ ‹j› ในภาษาอังกฤษ) ส่วนในพื้นที่บริเวณ[[แม่น้ำลาปลาตา]]ของ[[ประเทศอาร์เจนตินา|อาร์เจนตินา]]และ[[ประเทศอุรุกวัย|อุรุกวัย]]จะออกเสียงเป็น[[เสียงเสียดแทรก หลังปุ่มเหงือก ก้อง]]  หรือ[[เสียงเสียดแทรก หลังปุ่มเหงือก ไม่ก้อง]]  ปรากฏการณ์เยอิสโมในพื้นที่นี้จึงมีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "เชอิสโม" ( / )

* **หน่วยเสียงสระที่เกิดจากการสูญเสียง  ท้ายพยางค์** ทางภาคใต้ของประเทศสเปน โดยเฉพาะใน[[แคว้นมูร์เซีย]]และภาคตะวันออกของ[[แคว้นอันดาลูซิอา]] เสียงพยัญชนะ  ที่อยู่ท้ายคำจะออกเสียงเบาลงเป็น  หรืออาจไม่ออกเสียงเลย ดังนั้น ในการออกเสียงสระที่ปรากฏหน้าหน่วยเสียงพยัญชนะนี้ ระดับของลิ้นจึงลดต่ำลงจากตำแหน่งปกติ เกิดเป็นเสียงสระเพิ่มขึ้นจากที่มีอยู่เดิม 5 ตัวในภาษาสเปนถิ่นเหนือ ดังต่อไปนี้

::::::: >  เช่น   (‘อีก’)
::::::: >  เช่น   (‘เดือน’)
::::::: >  เช่น   (‘ของฉัน พหูพจน์’)
::::::: >  เช่น   (‘ไอ’)
::::::: >  เช่น   (‘ของเธอ พหูพจน์’)

=== ไวยากรณ์ ===
==== การใช้สรรพนาม  ====
[[ไฟล์:Pedi_Voseo_El_Salvador.jpg|280px|thumb|การใช้  กับกริยา  (‘สั่ง’) บนป้ายโฆษณา<br />ใน[[ประเทศเอลซัลวาดอร์|เอลซัลวาดอร์]]]]
[[ไฟล์:Voseo_Buenos_Aires.jpg|280px|thumb|การใช้  กับกริยา  (‘ต้องการ’) และ  (‘มา’) บนป้ายโฆษณาใน[[ประเทศอาร์เจนตินา|อาร์เจนตินา]]]]

ภาษาสเปนมี[[สรรพนาม]][[บุรุษ (ไวยากรณ์)|บุรุษที่ 2]] [[พจน์ (ไวยากรณ์)|เอกพจน์]] 3 ตัว ได้แก่ ,  และอีกตัวหนึ่งซึ่งใช้กันแพร่หลายในทวีปอเมริกา คือ  โดยทั่วไปนั้น  และ  เป็นสรรพนามที่ไม่เป็นทางการ (‘เธอ’) คือผู้พูดจะใช้กับเพื่อนหรือคนในครอบครัว ส่วน  (‘คุณ, ท่าน’) เป็นสรรพนามที่ถือว่าเป็นทางการในทุกแห่ง โดยใช้ในทำนองแสดงความนับถือเมื่อพูดกับคนที่มีอายุมากกว่าหรือคนที่ไม่สนิท

[[โบเซโอ]] () หมายถึงการใช้  เป็น[[สรรพนาม]][[บุรุษ (ไวยากรณ์)|บุรุษที่ 2]] [[พจน์ (ไวยากรณ์)|เอกพจน์]]แทน  นอกจากนี้ยังมีความหมายครอบคลุมถึงการใช้รูปผันกริยาของ  กับสรรพนาม  ในการกประธานอีกด้วย เช่น [[ภาษาสเปนในประเทศชิลี]] เป็นต้น

รูปกรรมตามหลัง[[บุพบท]]ของสรรพนาม  คือ  จะถูกแทนที่ด้วย  เช่นกัน กล่าวคือ  จะเป็นได้ทั้งรูปประธานและรูปกรรมตามหลังบุพบท ดังนั้น  (‘เพื่อเธอ’) จึงกลายเป็น  ส่วนรูปประสมบุพบท-สรรพนามอย่าง  (‘กับเธอ’) จะกลายเป็น  แต่รูปกรรมตรงและกรรมรอง  ยังคงรูปเดิม ไม่เหมือนกรณี  (‘พวกเธอ’) ที่ใช้รูปกรรมตรงและกรรมรอง  นอกจากนี้ รูปสรรพนามแสดงความเป็นเจ้าของของ  ก็ใช้รูปเดียวกับ  คือ ‹,  และ › แทนที่จะใช้ร่วมกับ  เป็น ‹ และ ›

ตารางข้างล่างนี้แสดงการเปรียบเทียบรูปคำกริยาหลายตัวที่ผันกับประธาน  และประธาน  ส่วนแถวสุดท้ายคือรูปคำกริยาที่ผันกับประธาน  ซึ่งเป็นรูปสรรพนามบุรุษที่ 2 พหูพจน์ที่ปัจจุบันใช้ในประเทศสเปนเท่านั้น รูปผันที่มีเครื่องหมายลงน้ำหนักเด่นชัดกำกับอยู่ (คือรูปผันของ  และ ) และ[[รูปกริยากลาง]] เมื่อออกเสียงจะลงน้ำหนักที่พยางค์สุดท้าย ส่วนรูปผันของกริยากับประธาน  จะลงน้ำหนักที่พยางค์รองสุดท้าย



รูปผันกริยาทั่วไปของประธาน  หมายถึงรูปผันที่ได้รับการยอมรับโดยทั่วไปและใช้กันในหลายประเทศ ได้แก่ [[ประเทศอาร์เจนตินา|อาร์เจนตินา]] [[ประเทศอุรุกวัย|อุรุกวัย]] [[ประเทศปารากวัย|ปารากวัย]] พื้นที่หลายแห่งใน[[ประเทศโบลิเวีย|โบลิเวีย]] [[ประเทศเอกวาดอร์|เอกวาดอร์]] [[ประเทศโคลอมเบีย|โคลอมเบีย]] [[อเมริกากลาง]] ไปจนถึงรัฐทางภาคใต้ของ[[ประเทศเม็กซิโก|เม็กซิโก]]

ในทางกลับกัน ภาษาสเปนที่ใช้กันใน[[รัฐซูเลีย]] ซึ่งเป็นพื้นที่รอบ[[ทะเลสาบมาราไกโบ]]ทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือของ[[ประเทศเวเนซุเอลา]] มีลักษณะเด่นคือ ในการผันกริยากับประธาน  จะยังคงรักษารูปผันที่มีมาแต่เดิมเอาไว้ ซึ่งรูปผันดังกล่าวในปัจจุบันยังคงใช้ผันกับประธาน  ในประเทศสเปน

รูปผันกริยาของประธาน  ใน[[ภาษาสเปนในประเทศชิลี|ภาษาสเปนของประเทศชิลี]]ยังมีความแตกต่างออกไปอีก กล่าวคือ แทนที่จะตัด  ออกจากรูปสระประสม  (และ ) ที่อยู่ท้ายคำเหมือนกับการผันทั่วไป แต่กลับตัดตัว  ท้ายคำออกไปแทน (เช่น , ) และในกรณีที่รูปผัน<br />นั้นลงท้ายด้วย  จะยังคงตัว  ไว้เหมือนเดิม (เช่น , , , , ) โดยที่พยัญชนะ ‹s› จะไม่ถูกละไปเสียทีเดียวในการออกเสียง แต่จะได้ยินเป็นเสียง  

เป็นที่น่าสังเกตว่า ลักษณะของ[[โบเซโอ]]สำหรับภาษาสเปนในประเทศชิลีจะเป็นการใช้ประธาน  ตามด้วยรูปผันกริยาของ  () เช่น  มากกว่าจะใช้ประธาน  ตามด้วยรูปผันกริยาของ  () เช่น  ทั้งนี้เนื่องจากโบเซโอในลักษณะหลังจะปรากฏในสถานการณ์ที่ไม่เป็นทางการอย่างมากและอาจถือว่าหยาบคายได้ในบางกรณี
[[ไฟล์:Voseo-extension-real.PNG|thumb|right|270px|ความนิยมในการใช้สรรพนาม  ในประเทศต่าง ๆ <br />**สีน้ำเงินเข้ม**: ประเทศที่ใช้  ทั้งในการพูดและเขียน <br />**สีน้ำเงิน**: ประเทศที่ใช้  เป็นหลักเช่นกัน แต่ไม่เข้มข้นเท่าในพื้นที่สีน้ำเงินเข้ม<br />**สีเขียว**: ประเทศที่มีการใช้  มากน้อยแล้วแต่ท้องถิ่น<br />**สีฟ้า**: ประเทศที่มีการใช้  น้อยมาก<br />**สีแดง''': ประเทศที่ไม่ปรากฏการใช้ ]]

##### ความแพร่หลายในลาตินอเมริกา
สรรพนาม  ใช้เป็นสรรพนามบุรุษที่ 2 เอกพจน์ อย่างกว้างขวางในภาษาสเปนสำเนียงริโอเดลาปลาตา (ประเทศอาร์เจนตินาและอุรุกวัย) ในปารากวัย กัวเตมาลา นิการากัว และคอสตาริกา ผู้คนในโบลิเวีย ฮอนดูรัส และเอลซัลวาดอร์ก็ใช้สรรพนามตัวนี้ในชีวิตประจำวันเช่นกัน แต่ในสามประเทศนี้ สื่อยังคงนิยมใช้สรรพนาม 

โดยทั่วไป  จะไม่ใช้ในงานเขียนที่เป็นทางการ (ยกเว้นในอาร์เจนตินาและอุรุกวัย) ในเอลซัลวาดอร์ การ์ตูนในหนังสือพิมพ์มักจะใช้สรรพนาม  โดยแทบจะไม่พบการใช้สรรพนามตัวนี้ในบทความอื่นเลย นอกจากในข้อความที่ผู้เขียนยกมากล่าวอ้าง () แต่สื่อต่าง ๆ (โดยเฉพาะป้ายประกาศและสื่อโฆษณา) เริ่มหันมาใช้สรรพนามตัวนี้แทนที่  มากขึ้นในอเมริกากลาง เช่น นิการากัวและฮอนดูรัส ส่วนอาร์เจนตินาและอุรุกวัยยังใช้  เป็นรูปสรรพนามมาตรฐานในสื่อโทรทัศน์อีกด้วย

ในประเทศโบลิเวีย ภาคเหนือและภาคใต้ของเปรู เอกวาดอร์ พื้นที่บางแห่งแถบเทือกเขาแอนดีสในเวเนซุเอลา พื้นที่ส่วนใหญ่ของโคลอมเบีย และภาคตะวันออกของคิวบา ถือว่า  เป็นรูปสรรพนามที่ใช้ในภาษาระดับทางการ โดย  จะเป็นรูปสรรพนามที่ผู้คนทั่วไปใช้กันมากกว่า ส่วนในประเทศชิลี รัฐซูเลียของเวเนซุเอลา ชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกของโคลอมเบีย อเมริกากลาง ไปจนถึงรัฐตาบัสโกและรัฐเชียปัสทางภาคใต้ของเม็กซิโก จะใช้สรรพนาม  ในระดับกึ่งทางการ และใช้สรรพนาม  ในระดับกันเอง 

อย่างไรก็ตาม ในลาตินอเมริกาก็ยังมีพื้นที่ที่ใช้สรรพนาม  ในฐานะสรรพนามบุรุษที่ 2 เอกพจน์เป็นหลักอยู่เช่นกัน ได้แก่ ประเทศคิวบา สาธารณรัฐโดมินิกัน ปวยร์โตรีโก พื้นที่เกือบทั้งหมดของเม็กซิโกและปานามา พื้นที่ส่วนใหญ่ของเปรูและเวเนซุเอลา และชายฝั่งทะเลแคริบเบียนของโคลอมเบีย

#### การใช้สรรพนาม
ในภาษาสเปนยังมีความแตกต่างในเรื่องการใช้สรรพนามบุรุษที่ 2 พหูพจน์ ในลาตินอเมริกามีสรรพนามดังกล่าวเพียงรูปเดียวที่ใช้ในชีวิตประจำวัน คือ  ซึ่งใช้ทั้งในเชิงทางการและไม่ทางการ (= ‘พวกคุณหรือพวกเธอ’) ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ แต่บางครั้งอาจพบ  (= ‘พวกเธอ’) ในบทร้อยกรองหรือวรรณกรรมที่ใช้สำนวนโวหารต่าง ๆ เช่นกัน

ในสเปน การใช้สรรพนามบุรุษที่ 2 พหูพจน์จะแบ่งออกเป็น  (ทางการ) และ  (กันเอง) โดยสรรพนาม  เป็นรูปพหูพจน์ของสรรพนาม  นั่นเอง แต่ในทวีปอเมริกา รวมทั้งบางเมืองทางภาคใต้ของสเปน (เช่น กาดิซหรือเซบิยา) และแคว้นกานาเรียส สรรพนาม  จะถูกแทนด้วย  เป็นที่น่าสังเกตว่าการใช้  ในความหมายว่า ‘พวกเธอ’ ทางภาคใต้ของสเปนนั้นไม่เป็นไปตามกฎการผันกริยา (ซึ่งแสดงความสอดคล้องระหว่างสรรพนามกับกริยา) เช่น ขณะที่ประโยค  (‘พวกคุณไป’) ใช้รูปผันกริยาสำหรับประธานสรรพนามบุรุษที่ 3 พหูพจน์ (เป็นกฎการผันกริยาตามปกติ) แต่ในเมืองกาดิซและเซบิยาเมื่อพูดว่า ‘พวกเธอไป’ จะใช้  ซึ่งเป็นรูปผันกริยาที่ตามกฎแล้วจะใช้กับ  เท่านั้น ส่วนในแคว้นกานาเรียส การผันกริยาจะเป็นไปตามปกติคือ  ไม่ว่าจะหมายถึง ‘พวกเธอไป’ หรือ ‘พวกคุณไป’

### คำศัพท์
มีคำภาษาสเปนเป็นจำนวนมากที่มีความหมายและรูปแบบการใช้แตกต่างกันไปตามแต่ละประเทศ ผู้พูดภาษาสเปนส่วนใหญ่จะรู้จักคำที่มีความหมายอย่างเดียวกันในรูปเขียนอื่น แม้จะเป็นคำที่ไม่ได้ใช้กันทั่วไปก็ตาม แต่ชาวสเปนส่วนใหญ่มักไม่เข้าใจการใช้คำที่มีรูปเขียนเดียวกันในความหมายอื่น ๆ ของผู้พูดภาษาสเปนในทวีปอเมริกา เช่น คำว่า ,  และ  ในประเทศสเปน (แปลว่า ‘เนย’, ‘อะโวคาโด’ และ ‘แอพริคอต’ ตามลำดับ) มีความหมายตรงกับคำว่า ,  และ  ในประเทศอาร์เจนตินา ชิลี เปรู ปารากวัย และอุรุกวัย คำที่ใช้กันตามปกติในสเปนอย่าง  (‘เก็บ, หยิบ’) และ  (‘เปลือกหอย’) กลายเป็นคำที่มีความหมายหยาบโลนในลาตินอเมริกา เพราะที่นั่น  จะหมายถึง ‘มีเพศสัมพันธ์’ ส่วน  หมายถึง ‘อวัยวะเพศหญิง’ 

ตัวอย่างอื่น ๆ ได้แก่ คำว่า ตาโก  ซึ่งมีความหมายหนึ่งแปลว่า ‘คำสบถ’ ในสเปน แต่ทั่วโลกรู้จักคำนี้ในฐานะชื่ออาหารเม็กซิโกชนิดหนึ่ง คำว่า  ซึ่งในปวยร์โตรีโกแปลว่า ‘กิ๊บติดผม’ ถือเป็นคำไม่สุภาพในเม็กซิโก (ความหมายทำนองเดียวกับ ‘’ ในภาษาอังกฤษ) ส่วนในเอลซัลวาดอร์ นิการากัว และคอสตาริกาแปลว่า ‘ขี้เหนียว’ คำว่า  ซึ่งในสเปนหมายถึง ‘รถยนต์’ นั้น ในกัวเตมาลาจะหมายถึง ‘หมู’ หรือ ‘สกปรก’ ขณะที่  ซึ่งหมายถึง ‘รถยนต์’ ในลาตินอเมริกาบางประเทศ กลับหมายถึง ‘เกวียน’ ในประเทศอื่น ๆ รวมทั้งสเปน และคำว่า  ซึ่งโดยทั่วไปแปลว่า ‘มะละกอ’ แต่ในคิวบา คำนี้เป็นสแลงแปลว่า ‘ช่องคลอด’ ดังนั้นเมื่อต้องการจะพูดถึงผลไม้จริง ๆ ชาวคิวบาจะเรียกว่า 

นอกจากนี้ วัยรุ่นในประเทศที่พูดภาษาสเปนก็มีคำสแลงสำหรับใช้เรียกเพื่อนสนิท (ในทำนองเดียวกับที่วัยรุ่นอเมริกันนิยมใช้คำว่า ‘’) แต่คำที่ใช้เรียกนั้นแตกต่างกันออกไปในแต่ละประเทศ เช่น , , หรือ  ในเม็กซิโก,  ในกัวเตมาลาและฮอนดูรัส,  ในคอสตาริกา,  ในสเปน,  ในโคลอมเบีย,  ในชิลี และ  ในอาร์เจนตินา คำเหล่านี้จะใช้ในวงจำกัดกับเพื่อนที่สนิทจริง ๆ เท่านั้น เพราะค่อนข้างหยาบคายและบางคำมีความหมายดั้งเดิมในเชิงดูหมิ่น

### หน่วยงานควบคุมการใช้ภาษา
ราชบัณฑิตยสถานสเปน () ร่วมกับบัณฑิตยสถานภาษาสเปนในชาติที่ใช้ภาษานี้เป็นหลักอีก 21 แห่ง (รวมทั้งในสหรัฐอเมริกา) ใช้อำนาจที่มีในการสร้างมาตรฐานทางภาษาผ่านสิ่งพิมพ์ต่าง ๆ ทั้งพจนานุกรม ตำราไวยากรณ์ และหลักเกณฑ์การใช้ภาษา เนื่องจากอิทธิพลดังกล่าวประกอบกับเหตุผลทางสังคมวิทยาและประวัติศาสตร์ จึงทำให้ภาษาสเปนมาตรฐาน () ได้รับการยอมรับอย่างเป็นวงกว้างทั้งในการผลิตงานวรรณกรรม บทความวิชาการ และสื่อหลายแขนง

## เกร็ดความรู้
* ในภาษาเขียนสเปน สระที่พบบ่อยที่สุดคือ e ส่วนพยัญชนะที่พบบ่อยที่สุด คือ s
* ตำราไวยากรณ์ภาษาปัจจุบันเล่มแรกของยุโรปคือตำราไวยากรณ์สเปน เขียนโดยเอเลียว อันโตเนียว เด เนบรีคา เมื่อปี ค.ศ. 1492
* คำที่ยาวที่สุดในภาษาสเปน ได้แก่ "" (ชื่อกล้ามเนื้อคอด้านหลัง), "" (อย่างไม่เป็นไปตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ), "" (ผู้เชี่ยวชาญการบันทึกคลื่นไฟฟ้าสมอง) และ " (ในทางโสต นาสิก ลาริงซ์วิทยา)"
* คำในภาษาสเปนที่ปรากฏสระครบทุกตัวภายในคำ ได้แก่ "" (สถาปนิก), "" (ยูคาลิปตัส), "" (ค้างคาว), "" (คุณปู่/คุณตา), "" (กล้วยไม้) และ "" (สารก่อประสาทหลอน) รวมทั้งชื่อเฉพาะอีกสี่ชื่อ ได้แก่ "" (เอาเรเลียว), "" (เอาเรเลียโน), "" (เออุสตากีโอ) และ "" (เบนุสเตียโน)

## ดูเพิ่ม
* การเขียนคำทับศัพท์ภาษาสเปน
* อักษรละติน
* ภาษาละติน
* ภาษากลุ่มโรมานซ์

## อ้างอิง





## แหล่งข้อมูลอื่น

* ข้อมูลภาษาสเปนจาก Ethnologue 
* พจนานุกรมของราชบัณฑิตยสถานสเปน  
*  ใน Wikivoyage  
* หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ภาษาสเปน เรื่อง A First Spanish Reader  
* เว็บไซต์ทางการของ ¡Colorin Colorado!  
* Spanish – BBC Languages  
* ฝึกภาษาสเปน 
* เรียนภาษาสเปน  
* ช่วยเหลือเกี่ยวกับภาษาสเปน  
* เรียนไวยากรณ์สเปนออนไลน์  


สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน
สเปน