จักรพรรดิมัคซีมีลีอานที่ 1 แห่งเม็กซิโก

**จักรพรรดิมัคซีมีลีอานที่ 1 แห่งเม็กซิโก** (; ) ทรงเป็นอาร์ชดยุกแห่งออสเตรีย และทรงเป็นจักรพรรดิแห่งเม็กซิโก โดยทรงจัดตั้งคณะรัฐบาลของพระองค์เอง แต่หลายประเทศได้ปฏิเสธที่จะยอมรับการจัดตั้งคณะรัฐบาลของพระองค์ โดยเฉพาะสหรัฐ อันนำไปสู่การก่อรัฐประหาร และปฏิวัติการปกครอง นำโดยเบนิโต ฆัวเรซ ซึ่งต่อมาเป็นประธานาธิบดีคนแรกของเม็กซิโก การก่อรัฐประหารครั้งนี้ เป็นเหตุทำให้พระองค์ทรงต้องถูกประหารชีวิตโดยคณะรัฐประหารในเมืองเกเรตาโรในปี พ.ศ. 2410

## พระราชประวัติ
จักรพรรดิมัคซีมีลีอาน เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2375 ณ พระราชวังเชินบรุนน์ กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย พระองค์เป็นพระโอรส และพระบุตรองค์ที่ 2 ในอาร์ชดยุกฟรันซ์ คาร์ลแห่งออสเตรีย และพระชายา เจ้าหญิงโซฟีแห่งบาวาเรีย พระนามและพระราชอิสริยยศเดิมของพระองค์คือ *แฟร์ดีนันท์ มัคซีมีลีอาน โยเซ็ฟ พระราชกุมารและอาร์ชดยุกแห่งออสเตรีย เจ้าชายแห่งฮังการีและโบฮีเมีย* ( Ferdinand Maximilian Joseph, Prince Imperial and Archduke of Austria, Prince Royal of Hungary and Bohemia)

เมื่อพระองค์ทรงพระเยาว์นั้น พระองค์ทรงมีความสนพระราชหฤทัยในด้านศิลปะ วิทยาศาสตร์ และพฤกษศาสตร์ เมื่อพระองค์ทรงเจริญพระชันษาขึ้น พระองค์ทรงเข้ารับการเตรียมทหาร โดยมีพลเรือเอก วิลเฮล์ม วอน เทเก็ตต์ฮอฟฟ์ เป็นผู้ควบคุมและผู้ให้คำปรึกษาแก่พระองค์ โดยพระองค์ทรงเข้าร่วมรบในสมรภูมิอิตาลี ในสงครามออสเตรีย-ปรัสเซียด้วย และนอกจากนี้ พระองค์ยังทรงมีความคิดริเริ่มในการปฏิรูปประชาธิปไตย โดยเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2400 พระองค์ทรงได้รับการสถาปนาเป็นอุปราชแห่งราชอาณาจักรลอมบาร์ดี-เวเนเทีย (Viceroy of the Kingdom of Lombardy-Venetia)

พระองค์ทรงอภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงชาร์ลอตแห่งเบลเยียม ซึ่งเป็นพระราชธิดาในสมเด็จพระเจ้าเลออปอลที่ 1 แห่งเบลเยียม และเจ้าหญิงหลุยส์ มารีแห่งออร์เลอ็อง ทั้ง 2 พระองค์ทรงอภิเษกสมรสเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2400 ณ กรุงบรัสเซลส์ ประเทศเบลเยียม โดยเมื่อพระองค์ทรงขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิแห่งเม็กซิโก เจ้าหญิงชาร์ลอตก็ทรงได้รับการสถาปนาเป็น *จักรพรรดินีการ์โลตาแห่งเม็กซิโก* (Empress Carlota of Mexico) ทั้ง 2 พระองค์ทรงไม่มีพระราชโอรสหรือพระราชธิดาเลย

ในตอนแรกนั้น อาร์ชดยุกมัคซีมีลีอานทรงเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ในเมืองมิลาน ประเทศอิตาลี จนถึงปี พ.ศ. 2402 ซึ่งถูกจักรพรรดิฟรันซ์ โยเซฟ พระเชษฐาทรงปลดพระองค์ออกจากตำแหน่ง เนื่องจากทรงกริ้วที่พระองค์ทรงใช้นโยบายเสรีนิยม ในการปฏิรูปการปกครองระบอบประชาธิปไตย ทั้งที่ทรงเป็นเพียงอุปราช หลังจากที่ทรงถูกปลดจากตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แล้ว ก็เกิดอุปสรรคใหญ่ในเรื่องของความสัมพันธ์ระหว่าง 2 ประเทศ, จักรวรรดิออสเตรีย และ ราชอาณาจักรอิตาลี โดยออสเตรียเสียสิทธิ์การครอบครองดินแดนของอิตาลี ส่วนพระองค์และพระชายาก็ทรงย้ายไปประทับไปอยู่ในพระตำหนักส่วนตัว ปราสามมิราแมร์ ในเมืองทรีเอสต์

## จักรพรรดิแห่งเม็กซิโก
เมื่อปี พ.ศ. 2402 มีคณะรัฐมนตรีและผู้สนับสนุนระบอบจักรวรรดิชาวเม็กซิกันได้ทาบทามให้พระองค์ไปทรงเป็นองค์พระประมุของค์ใหม่แห่งเม็กซิโก พระองค์ทรงปฏิเสธในตอนแรก แต่พระองค์ก็ทรงยอมรับราชบัลลังก์อิมพีเรียลเม็กซิกันใน 1 ปีต่อมา เพราะทรงคิดในเรื่องความก้าวหน้าทางพฤกศาสตร์ในเม็กซิโก ซึ่งเป็นเรื่องที่พระองค์ทรงสนพระทัยเป็นอย่างยิ่ง อีกทั้งในเรื่องของคุณภาพของประชากรในประเทศนั้น ซึ่งพระองค์ทรงคิดว่า พระองค์น่าจะสามารถปกครองและพัฒนาคุณภาพของประชากรได้ อย่างไรก็ตาม เมื่อพระองค์ทรงดำรงตำแหน่งจักรพรรดิแห่งเม็กซิโกแล้ว พระองค์จะทรงเสียสิทธิ์ในการดำรงพระยศต่าง ๆ ของออสเตรีย

อาร์ชดยุกแฟร์ดีนันด์ มัคซีมีลีอานและพระชายา อาร์คดัชเชสชาร์ล็อทเทอเสด็จมาถึงเมืองเวราครูซ ประเทศเม็กซิโก เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2407 โดยเมื่อทั้ง 2 พระองค์ได้มาถึงเม็กซิโกแล้ว มีทั้งฝ่ายที่เห็นชอบและไม่เห็นชอบ โดยฝ่ายเห็นชอบคือ จักรพรรดินโปเลียนที่ 3 แห่งฝรั่งเศส ส่วนฝ่ายที่ไม่เห็นชอบได้แก่ เบนิโต ฆัวเรซ ซึ่งตอนนั้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีแห่งเม็กซิโก แต่ถูกถอดออกจากตำแหน่ง โดยเบนิโตได้ปฏิเสธระบอบการปกครองของพระองค์ตั้งแต่แรกที่พระองค์เสด็จพระราชดำเนินมาถึงเม็กซิโกแล้ว และนอกจากเบนิโตที่ไม่เห็นชอบแล้ว ยังมีพวกสาธารณรัฐนิยมอีกด้วย

อาร์ชดยุกแฟร์ดีนันด์ และอาร์คดัชเชสชาร์ล็อทเทอ พระชายา ได้เลือกเม็กซิโกซิตี้เป็นเมืองหลวง โดยทรงเลือกปราสาทชาพัลเทเพ็ค ซึ่งตั้งอยู่บนเนินเขา ชานเมืองเม็กซิโก ซิตี้เป็นพระราชฐานหลัก ซึ่งปราสาทนี้เคยเป็นพระราชฐานหลักของหัวหนเชนเผ่าแอซแท็กมาก่อน ทั้ง 2 พระองค์ทรงทำพระราชพิธีเถลิงวัลย์ราชสมบัติที่มหาวิหาร เมโทรโปลิตานา แต่เป็นพระราชพิธีที่ไม่เป็นทางการ เพราะเนื่องจากระบอบการปกครองที่ไม่มั่นคง อีกทั้งไม่มั่นใจในการจัดตั้งคณะรัฐบาลใหม่

ด้วยความที่จักรพรรดิ และจักรพรรดินีไม่มีพระราชโอรส หรือพระราชธิดาเลย พระองค์จึงทรงแต่งตั้งเจ้าชายอากุสติน เด อิตูร์บิเด ซึ่งเป็นพระบรมวงศานุวงศ์ของพระราชวงศ์เม็กซิโกที่เคยปกครองจักรวรรดิเม็กซิโกที่ 1 มาก่อน เป็นองค์รัชทายาท โดยเจ้าชายอากุสติน เป็นพระราชนัดดาในจักรพรรดิอากุสตินที่ 1 จักรพรรดิมัคซีมีลีอานมีพระบรมราชโองการ สถาปนาเจ้าชายอากัสตินเป็น *เจ้าชายแห่งอิตูร์บิเด* (*His Imperial Highness* The Prince of Iturbide)  

ในระหว่างที่พระองค์ทรงปกครองเม็กซิโก ในนามของจักรวรรดิเม็กซิโกที่ 2 พระองค์ทรงได้รับคำแนะนำจากแนวทางการบริหารประเทศของฆัวเรซ ทั้งในเรื่องของการฟื้นฟูประเทศ การให้เสรีภาพในการนับถือศาสนา ซึ่งตอนแรก พระองค์ได้ทรงประทานอภัยโทษแก่ฆัวเรซ ที่คิดต่อต้านพระองค์ เพราะเนื่องจาก พระองค์ทรงอยากให้ฆัวเรซมาช่วยในการบริหารประเทศ แต่ฆัวเรซปฏิเสธและคิดอยากจะโค่นล้มอำนาจพระองค์ พระองค์จึงทรงส่งทหารไปสังหารฆัวเรซอย่างลับ ๆ แต่ฆัวเรซได้รับความช่วยเหลือจากนักสาธารณรัฐนิยม และฆ่าทหารของพระองค์จนหมด และนอกจากนี้นักสาธารณรัฐนิยมคิดจะฆ่าผู้ที่สนับสนุนลัทธิจักรวรรดินิยมให้หมด แต่ความคิดนี้ได้ถูกล้มเลิก เพราะมันขัดแย้งกับนโยบายระบอบการปกครองของฆัวเรซ ผู้ซึ่งเคยเป็นประธานาธิบดีมาก่อน
thumb|left|200px|จักรพรรดิมัคซีมีลีอานเมื่อเสด็จขึ้นครองราชย์

## การล้มล้างราชบัลลังก์
thumb|right|200px|การประหารชีวิตจักรพรรดิและราชเลขานุการที่มืองคัวเราทาโร่
หลังจากเสร็จสิ้นสงครามกลางเมืองอเมริกัน กองทัพสหรัฐอเมริกาได้หันมาสนับสนุนกองทัพให้กับนักสาธารณรัฐนิยมที่คิดจะก่อรัฐประหาร ก่อกบฏล้มล้างราชบัลลังก์ ส่วนตัวจักรพรรดิเองก็ได้รับการช่วยเหลือ และสนับสนุนจากจักรวรรดิฝรั่งเศส จักรพรรดินโปเลียนที่ 3 แห่งฝรั่งเศส ได้ส่งกองทัพส่วนหนึ่งไปรับพระองค์และพระมเหสีเพื่ออพยพไปที่อื่น แต่พระองค์ก็ทรงถูกพวกทหารก่อรัฐประหารและกองทัพจากสหรัฐอเมริกาจับไป ส่วนจักรพรรดินีการ์โลตาทรงอพยพไปยุโรปอย่างปลอดภัย โดยพระองค์เสด็จนิวัติเบลเยียม ที่ซึ่งพระเจ้าเลออปอลที่ 1 และสมเด็จพระราชินีหลุยส์-มารี ทรงรอรับเสด็จ โดยพระองค์ไม่เสด็จนิวัติกลับไปเม็กซิโกอีกเลยและประทับอยู่ที่เบลเยียมจวบจนสิ้นพระชนม์

ส่วนจักรพรรดินั้น ได้ทรงถูกนำพระองค์เข้าศาลโดยมีเบนิโต ฆัวเรซเป็นแกนนำ ศาลสั่งให้ประหารชีวิตพระองค์ทันที ทางด้านผู้นำยุโรปหลายประเทศนั้น เช่นอิตาลี และ จักรวรรดิเยอรมัน รวมทั้งจักรวรรดิออสเตรีย ได้ส่งโทรเลขไปที่เม็กซิโกเพื่อเจรจาในการปล่อยตัวพระองค์กลับสู่มาตุภูมิ เพื่อสงครามภายในจะได้สงบ แต่เม็กซิโก ซึ่งมีฆัวเรซเป็นแกนนำ ได้ปฏิเสธ โดยหาว่าต่างชาติได้เข้ามาก้าวก่ายปัญหาส่วนตัวของประเทศ

thumb|right|200px|พระบรมศพของจักรพรรดิมัคซีมีลีอานที่วิหารฮาพส์บวร์ค กรุงเวียนนา
เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2410 มีการประหารชีวิตจักรพรรดิ รวมทั้งพลเอกมิเกล มิรามอน และ พลเอกโทมัส เม็จยา ซึ่งเป็นราชเลขานุการ และองคมนตรีของพระองค์ ที่เมืองเกเรตาโร เม็กซิโกได้ส่งพระบรมศพของพระองค์กลับสู่มาตุภูมิที่กรุงเวียนนา โดยพระบรมศพของพระองค์ถูกจัดขึ้นอย่างสมพระเกียรติ โดยจักรพรรดิฟรันซ์ โยเซฟ พระเชษฐามีพระบัญชาให้ฝังพระบรมศพไว้ที่วิหารฮาพส์บวร์ค

## พระราชอิสริยยศและราชอิสริยาภรณ์

### พระราชอิสริยยศ
* **6 กรกฎาคม ค.ศ. 1832 – 10 เมษายน ค.ศ. 1864:** *ฮิสอิมพีเรียลและรอยัลไฮเนส* เจ้าชายและอาร์ชดยุกมัคซิมิลิอานแห่งออสเตรีย พระราชกุมารแห่งฮังการีและโบฮีเมีย (*His Imperial and Royal Highness* Imperial Prince & Archduke Maximilian of Austria, Prince Royal of Hungary and Bohemia)
* **10 เมษายน ค.ศ. 1864 - 19 มิถุนายน ค.ศ. 1867):** *ฮิสอิมพีเรียลมาเจสตี* สมเด็จพระจักรพรรดิแห่งเม็กซิโก (*His Imperial Majesty* The Emperor of Mexico)

### พระราชอิสริยยศจักรพรรดิ
*ฮิสอิมพีเรียลมาเจสตี ดอน มักซิมิลิอาโนที่ 1 ด้วยพระหรรษทานแห่งพระผู้เป็นเจ้า และความปรารถนาของปวงชน สมเด็จพระจักรพรรดิแห่งเม็กซิโก*

*His Imperial Majesty [[Don (honorific)|Don]] Maximiliano&nbsp;I (Maximilian&nbsp;I), By the Grace of God and will of the people, Emperor of Mexico.*

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์

#### เครื่องราชอิสริยาภรณ์ในประเทศ

*  จักรวรรดิเม็กซิโก:
** ค.ศ. 1865 –  องค์ประธานเครื่องอิสริยาภรณ์นกอินทรีเม็กซิโก
** ม.ป.ป. –  องค์ประธานเครื่องอิสริยาภรณ์กวาดาลูเป
** ม.ป.ป. – 50x50px องค์ประธานเครื่องอิสริยาภรณ์นักบุญชาลส์

#### '''เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ'''
*  จักรวรรดิออสเตรีย:
** ค.ศ. 1852 – 50x50px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ขนแกะทองคำ
** ค.ศ. 1856 – 50x50px เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญสเทเฟน ชั้นที่ 1

*  แกรนด์ดัชชีบาเดิน:
** ค.ศ. 1856 – 50x50px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ความจงรักภักดี
** ค.ศ. 1856 – 50x50px เครื่องราชอิสริยาภรณ์สิงโตซาริงเงิน ชั้นที่ 1

*  ราชอาณาจักรบาวาเรีย:
** ค.ศ. 1849 – 50x50px เครื่องราชอิสริยาภรณ์เซนต์ฮูเบิรต์

*  จักรวรรดิรัสเซีย:
** ม.ป.ป. – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์นักบุญแอนดรูว์ 
** ม.ป.ป. – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์นักบุญอเล็กซานเดอร์ เนฟสกี้
** ม.ป.ป. – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์นักบุญสตานิสลาฟ
** ม.ป.ป. – 50x50px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อินทรีขาว ชั้นที่ 1
** ม.ป.ป. – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์นักบุญแอนนา ชั้นที่ 1

*  ราชอาณาจักรปรัสเซีย:
** ค.ศ. 1866 – 50x50px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อินทรีดำ ประกอบสายสร้อย
** ค.ศ. 1852 – 50x50px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อินทรีแดง ชั้นประถมาภรณ์

*   สหราชอาณาจักรสวีเดนและนอร์เวย์:
** ค.ศ. 1865 – 50x50pxเครื่องราชอิสริยาภรณ์เซราฟีม

* 25x25px ดัชชีเบราน์ชไวค์:
** ม.ป.ป. – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์เฮนรี่เดอะไลอ้อน ชั้นประถมาภรณ์ ประกอบสายสร้อย

* 25x25px แกรนด์ดัชชีเฮ็สเซิน:
** ค.ศ. 1856 – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์ลุดวิค
** ค.ศ. 1856 – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์ฟิลิปส์แห่งแมคนานิมัส ชั้นประถมาภรณ์

* 25x25px ราชอาณาจักรฮันโนเฟอร์
** ค.ศ. 1856 – 50x50px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ราชวงศ์เกลฟ ชั้นประถมาภรณ์
** ค.ศ. 1856 – 50x50px เครื่องราชอิสริยาภรณ์เซนต์จอร์จ

* 25x25px สันตะสำนัก:
** ม.ป.ป. – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์ปิอุสที่ 9 ชั้นประถมาภรณ์
** ม.ป.ป. – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์พระคูหาศักดิ์สิทธิ์

*  ราชอาณาจักรกรีซ
** ม.ป.ป. – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์ผู้ไถ่บาป ชั้นประถมาภรณ์

*  ราชอาณาจักรซัคเซิน:
** ค.ศ. 1852 – 50x50px เครื่องราชอิสริยาภรณ์รือคราวน์

*  ราชอาณาจักรเบลเยียม
** ค.ศ. 1853 – 50x50px เครื่องราชอิสริยาภรณ์เลออปอล ชั้นมหาปรมาภรณ์

*  จักรวรรดิบราซิล:
** ม.ป.ป. – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์ดาวกางเขนใต้ ชั้นประถมาภรณ์

*   ราชอาณาจักรโปรตุเกส:
** ค.ศ. 1852 – 50x50px เครื่องเสนาอิสริยาภรณ์หอคอยและดาบ ชั้นประถมาภรณ์

*  ราชอาณาจักรเดนมาร์ก:
** ค.ศ. 1866 – 50x50px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไอยรา

*  จักรวรรดิฝรั่งเศสที่สอง:
** ม.ป.ป. – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้นประถมาภรณ์

*  ราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์:
** ค.ศ. 1856 – 50x50px เครื่องราชอิสริยาภรณ์สิงโตเนเธอร์แลนด์ ชั้นประถมาภรณ์

*  คณะเสนาธิปัตย์แห่งมอลตา:
** ม.ป.ป. – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์มอลตา ชั้นประถมาภรณ์t

*  ราชอาณาจักรอิตาลี
** ค.ศ. 1865 – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์แม่พระรับสาร
** Knight of St. Januarius

* 25x25px แกรนด์ดัชชีตอสคานา:
** ม.ป.ป. – 50x50px เครื่องราชอิสริยาภรณ์เซนต์โยเซฟ ชั้นประถมาภรณ์ ประกอบสายสร้อย
** Knight of St. Januarius

* 25x25px ราชอาณาจักรซิซิลีทั้งสอง
** ม.ป.ป. – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์เกียรติคุณนักบุญเฟอร์ดินาน ชั้นประถมาภรณ์ ประกอบสายสร้อย
** ม.ป.ป. – 50x50px เครื่องอิสริยาภรณ์นักบุญจานูอาริอุส ชั้นประถมาภรณ์ ประกอบสายสร้อย

## พระราชตระกูล

## อ้างอิง

* *The Cactus Throne* by Richard O'Connor
* *The Crown of Mexico* by Joan Haslip
* *Maximilian and Juarez* by Jasper Ridley
* *La Corona de Sombra* by Rodolfo Usigli
* From Mexico to Miramar or, Across the Lake of Oblivion by C.M. Mayo, Massachusetts Review, December 2006

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Imperial House of Mexico
* C.M. Mayo's Maximilian Page
* ''Recollections of my life'' by Maximilian I of Mexico Vol. I at archive.org
* ''Recollections of my life'' by Maximilian I of Mexico Vol. II at archive.org
* ''Recollections of my life'' by Maximilian I of Mexico Vol. III at archive.org
*  Manet, The Execution Maximilian, Five Paintings 1867 - 1869

 

หมวดหมู่:คริสต์ศตวรรษที่ 19 ในเม็กซิโก
ม
ม
ม
ม
ม
หมวดหมู่:จักรพรรดิเม็กซิโก
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ที่ถูกสำเร็จโทษ
หมวดหมู่:ผู้ถูกประหารชีวิตด้วยอาวุธปืน
หมวดหมู่:จักรวรรดิเม็กซิโกที่ 2
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ผู้ทรงก่อตั้ง
หมวดหมู่:เจ้าแผ่นดินที่ถูกปลดจากราชบัลลังก์