จักรพรรดิแห่งชาวฝรั่งเศส

**จักรพรรดิแห่งชาวฝรั่งเศส** () เป็นพระอิสริยยศของพระมหากษัตริย์แห่งจักรวรรดิฝรั่งเศสที่หนึ่งและสอง โดยนัยของพระยศมุ่งเน้นที่อำนาจอธิปไตยเหนือปวงชนชาวฝรั่งเศสมากกว่าอำนาจอธิปไตยเหนือดินแดนฝรั่งเศส ทั้งนี้ ขอบเขตพระราชอำนาจในช่วงจักรวรรดิทั้งสองแตกต่างกันและเปลี่ยนไปตามยุคสมัย ตั้งแต่ระบอบอำนาจส่วนพระองค์เบ็ดเสร็จไปจนถึงระบอบที่อยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญในฐานะฝ่ายบริหาร

## ความเป็นมา

ภายหลังก้าวขึ้นสู่อำนาจผ่านการรัฐประหาร 18 บรูว์แมร์ ในปี ค.ศ. 1799 และปิดฉากการปฏิวัติฝรั่งเศสให้สิ้นสุดลง นโปเลียน โบนาปาร์ต ปราบดาภิเษกขึ้นเป็นจักรพรรดิโดยวุฒิสภาเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม ค.ศ. 1804 และสวมมงกุฎนโปเลียนในพิธีบรมราชาภิเษก ณ อาสนวิหารน็อทร์-ดามแห่งปารีส เมื่อวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 1804

เดิมทีพระอิสริยยศ "จักรพรรดิแห่งชาวฝรั่งเศส" ตั้งใจแสดงให้เห็นว่าการปราบดาภิเษกของนโปเลียนไม่ใช่การฟื้นฟูระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์แบบเดิม แต่เป็นการสถาปนาระบบการเมืองใหม่ซึ่งก็คือ "จักรวรรดิฝรั่งเศส" ที่เน้นย้ำว่าจักรพรรดิได้รับความยินยอมให้ทรงปกครองอยู่เหนือ "ปวงชนชาวฝรั่งเศส" (ในฐานะประชาชน) ไม่ใช่ดินแดนฝรั่งเศส (ในฐานะรัฐ) และเป็นตำแหน่งภายใต้ระบอบสาธารณรัฐฝรั่งเศสเฉกเช่นเดียวกับตำแหน่งกงสุลเอก ต่างจากพระอิสริยยศ "พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศส" แบบเดิมที่มองว่าทรงปกครองประเทศในฐานะกรรมสิทธิ์ส่วนพระองค์ ทั้งยังสื่อถึงระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญอีกด้วย 

พระอิสริยยศนี้ถูกสถาปนาเพื่อคงไว้ซึ่งบริบทของสาธารณรัฐฝรั่งเศสภายหลังการปฏิวัติ ที่ระบบเจ้าขุนมูลนายถูกล้มเลิกและรัฐชาติได้ก่อกำเนิดขึ้นมาพร้อมกับพลเมืองผู้มีสิทธิเท่าเทียมกันภายใต้การปกครองโดยพระจักรพรรดิของตน นอกจากนี้ คำว่า "จักรพรรดิ" ยังอ้างไปถึงตำแหน่ง *อิมเพอราเตอร์* (Imperator) ในสมัยสาธารณรัฐโรมัน ที่หมายถึงผู้ใช้อำนาจสั่งการหรือผู้บังคับบัญชา โดยเฉพาะทางการทหาร ซึ่งเน้นย้ำบทบาทของนโปเลียนในฐานะข้าหลวงใหญ่และผู้บัญชาการสูงสุดที่ได้รับเลือกโดยพลเมือง

การสถาปนาและเปลี่ยนไปใช้ฐานันดรศักดิ์ "จักรพรรดิ" ยังเป็นการประกาศว่าอำนาจอธิปไตยของประชาชนชาวฝรั่งเศสนั้นทัดเทียมกับอำนาจอธิปไตยอื่น ๆ โดยเฉพาะฐานันดรศักดิ์ลำดับสูงสุดที่เคยถูกใช้ในโลกตะวันตกจวบจนถึงยุคสมัยดังกล่าว ซึ่งก็คือจักรพรรดิแห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ผู้อ้างสิทธิ์สืบทอดจากจักรพรรดิโรมันโบราณและเทวสิทธิราชย์ผ่านการราชาภิเษกโดยพระสันตะปาปา 

ทั้งนี้ ฝรั่งเศสเปลี่ยนมาใช้คำเรียกอย่างเป็นทางการว่า "จักรวรรดิฝรั่งเศส" แทน "สาธารณรัฐฝรั่งเศส" ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1809

รัชสมัยของนโปเลียนที่ 1 สิ้นสุดลงหลังความพ่ายแพ้ในยุทธการที่วอเตอร์ลูเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน ค.ศ. 1815 ทรงถูกเนรเทศไปคุมขังยังเกาะเซนต์เฮเลนาจนกระทั่งสวรรคตในปี ค.ศ. 1821 โดยช่วงเวลาดังกล่าวยังถูกแทรกด้วยการฟื้นฟูราชวงศ์บูร์บงในปี ค.ศ. 1814 ซึ่งแม้ว่านโปเลียนจะลี้ภัยไปยังเกาะเอลบาและกลับมาทวงคืนอำนาจได้อีกครั้ง แต่ก็ทรงราชย์ต่อได้เพียง 111 วัน ก่อนจะพ่ายแพ้อย่างสิ้นเชิงในที่สุด

ต่อมาในอีกไม่ถึง 50 ปี หลังการรัฐประหารปี ค.ศ. 1851 โดยหลุยส์-นโปเลียน โบนาปาร์ต ผู้เป็นพระภาติยะ (หลานลุง) ได้ยุบเลิกสมัชชาแห่งชาติและเปลี่ยนผ่านสาธารณรัฐที่สองไปสู่จักรวรรดิที่สองด้วยผลการลงประชามติในวันที่ 7 พฤศจิกายน ค.ศ. 1852 ประธานาธิบดีโบนาปาร์ตผู้เคยได้รับเลือกจากประชาชนชาวฝรั่งเศส จึงได้เถลิงราชย์ขึ้นเป็นจักรพรรดิอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 2 มกราคม ค.ศ. 1852 และวันดังกล่าวได้รับเลือกเนื่องด้วยนัยสำคัญทางประวัติศาสตร์ ที่ตรงกับวันครบรอบการปราบดาภิเษกของนโปเลียนที่ 1 เป็นจักรพรรดิพระองค์แรกในสมัยจักรวรรดิที่หนึ่งเมื่อ 48 ปีก่อน

รัชสมัยของนโปเลียนที่ 3 สิ้นสุดลงในทางปฏิบัติเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม ค.ศ. 1870 ขณะที่เสด็จออกรบยังต่างประเทศและพระราชอำนาจถูกถ่ายโอนไปยังจักรพรรดินีเออเฌนี พระมเหสีและผู้สำเร็จราชการแทน ในฐานะจักรพรรดินีนาถจวบจนกระทั่งวันที่ 4 กันยายน ค.ศ. 1870 เมื่อราชบัลลังก์ของพระสวามีถูกโค่นล้มอย่างเป็นทางการ สืบเนื่องจากความพ่ายแพ้ในสงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซียและการถูกจับกุมในยุทธการที่เชอด็อง ต่อมาทรงถูกปล่อยตัวและเนรเทศไปยังเขตชิสเซิลเฮิร์ส กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1871 ก่อนจะเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 9 มกราคม ค.ศ. 1873

ภายหลังการสิ้นพระชนม์ของเจ้าชายหลุยส์-นโปเลียน รัชทายาทเพียงพระองค์เดียวของนโปเลียนที่ 3 ในปี ค.ศ. 1879 เชื้อพระวงศ์โบนาปาร์ตหลายพระองค์ได้อ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์ฝรั่งเศสอย่างต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน เช่น ชาร์ล เจ้าชายนโปเลียน ประมุขราชวงศ์โบนาปาร์ตพระองค์ล่าสุดนับตั้งแต่วันที่ 3 พฤษภาคม ค.ศ. 1997 อย่างไรก็ตาม พระองค์ถูกอ้างสิทธิ์ซ้อนโดยฌ็อง-คริสต็อฟ เจ้าชายนโปเลียน พระโอรสของพระองค์เอง หลังถูกเสนอชื่อเป็นรัชทายาทไว้ในพินัยกรรมของพระบิดา ประมุขพระองค์ก่อนหน้า

## รายพระนาม
### จักรวรรดิฝรั่งเศสที่หนึ่ง

### สมัยร้อยวัน

### จักรวรรดิฝรั่งเศสที่สอง

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:จักรพรรดิฝรั่งเศส
หมวดหมู่:รายพระนามพระมหากษัตริย์และจักรพรรดิฝรั่งเศส
หมวดหมู่:รายพระนามพระมหากษัตริย์อิตาลี