ยูโรเปียนแชมเปียนคลับส์คัพ

**ยูโรเปียนแชมเปียนคลับส์คัพ** (, ) หรือเรียกสั้น ๆ ว่า **ยูโรเปียนคัพ** เป็นถ้วยรางวัลที่มอบให้เป็นประจำทุกปีโดยยูฟ่าแก่สโมสรฟุตบอลที่ชนะเลิศยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก การแข่งขันในรูปแบบเก่านั้นมีชื่อเดียวกันกับถ้วยรางวัล โดยเป็นที่รู้จักในชื่อ *ยูโรเปียนคัพ* ก่อนที่จะเปลี่ยนชื่อใหม่ในฤดูกาล 1992–93 

ถ้วยรางวัลเคยมีการเปลี่ยนโฉมอย่างเป็นทางการหลายครั้ง สโมสรมีสิทธิ์ที่จะเก็บถ้วยรางวัลไว้ได้หลังจากชนะเลิศห้าครั้งหรือชนะเลิศติดต่อกันสามครั้ง โดยจะต้องสร้างถ้วยรางวัลใหม่สำหรับฤดูกาลถัดไป ถ้วยรางวัลในช่วงปีแรก ๆ ของการแข่งขันจนถึงฤดูกาล 1966–67 มีการออกแบบที่แตกต่างออกไปอย่างชัดเจน

## ถ้วยรางวัล

[thumb|ถ้วยรางวัลยูโรเปียนคัพรูปแบบดั้งเดิม มอบให้กับ[สปอร์ลิชบัวอีไบฟีกา|ไบฟีกาเมื่อ ค.ศ. 1962]]
ถ้วยรางวัลยูโรเปียนคัพรูปแบบดั้งเดิมได้รับการบริจาคโดย *[[เลอกิป]]* หนังสือพิมพ์กีฬาฝรั่งเศส ถ้วยรางวัลมอบให้กับเรอัลมาดริดเป็นการถาวรในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1967 ณ เวลานั้น พวกเขาเป็นแชมป์เก่าและชนะเลิศแล้วหกสมัย รวมถึงชนะเลิศในการแข่งขันห้าครั้งแรก ตั้งแต่ ค.ศ. 1956 ถึง 1960 เซลติก จึงกลายเป็นสโมสรแรกที่ชนะเลิศถ้วยรางวัลรูปแบบปัจจุบันใน ค.ศ. 1967

ถ้วยรางวัลทดแทนซึ่งมีการออกแบบที่แตกต่างไปจากเดิมเล็กน้อย ได้รับการสั่งทำโดยยูฟ่าจาก ยอร์ก สตาเดลมันน์ ซึ่งเป็นช่างอัญมณีจาก แบร์น, สวิตเซอร์แลนด์ ถ้วยรางวัลมีมูลค่า 10,000 ฟรังก์สวิส เป็นโลหะเงิน สูง 74&nbsp;ซม. หนัก 11&nbsp;กก. ถ้วยรางวัลทดแทนในเวลาต่อมาได้จำลองการออกแบบนี้ รูปร่างของด้ามจับทำให้ได้รับฉายาว่า "หูใหญ่" ในหลายภาษา ได้แก่ ฝรั่งเศส ("*la Coupe aux grandes oreilles*"), สเปน ("*La Orejona*") และอิตาลี ("*La Coppa dalle grandi orecchie*") ตั้งแต่ ค.ศ. 1967 ถึง 1994 ถ้วยรางวัลจะสลักคำว่า "**Coupe des Clubs Champions Européens**" เอซี มิลาน เป็นสโมสรสุดท้ายที่ชนะเลิศถ้วยรางวัลรูปแบบนี้ ตั้งแต่นั้นมา ถ้วยรางวัลจะสลักชื่อด้วยตัวพิมพ์ใหญ่ แม้ว่าขนาดตัวอักษรจะเพิ่มขึ้นในถ้วยรางวัลรูปแบบถัดมาและปัจจุบันก็ตาม

ถ้วยรางวัลที่ได้รับการมอบในปัจจุบันเป็นถ้วยที่หก และใช้มาตั้งแต่ ค.ศ. 2006 หลังลิเวอร์พูลชนะเลิศยูโรเปียนคัพสมัยที่ห้าใน ค.ศ. 2005 ตั้งแต่ ค.ศ. 2009 ผู้ชนะเลิศแชมเปียนส์ลีกไม่ได้เก็บถ้วยรางวัลจริงไว้ โดยถ้วยรางวัลยังคงอยู่ในความดูแลของยูฟ่าตลอดเวลา ถ้วยรางวัลจำลองขนาดเท่าจริง *ถ้วยรางวัลผู้ชนะเลิศแชมเปียนส์ลีก* จะมอบให้กับสโมสรผู้ชนะเลิศ โดยจะมีชื่อของพวกเขาสลักอยู่ สโมสรผู้ชนะเลิศจะได้รับอนุญาตให้สร้างแบบจำลองของตนเองได้ จะต้องมีการทำเครื่องหมายไว้อย่างชัดเจนและต้องมีขนาดไม่เกินร้อยละ 80 ของขนาดถ้วยรางวัลจริง

### สโมสรได้รับถ้วยรางวัลจริงเป็นการถาวร
[thumb|right|250px|
[สโมสรฟุตบอลไบเอิร์นมิวนิก|ไบเอิร์นมิวนิก ชนะเลิศยูโรเปียนคัพสามสมัยติดต่อกันระหว่าง ค.ศ. 1974–76 ถ้วยด้านขวาสุดคือถ้วยรางวัลจริงที่ไบเอิร์นได้รับถาวรใน ค.ศ. 1976 ส่วนถ้วยที่เหลือด้านซ้ายนั้นเป็นแบบจำลองขนาดเล็กกว่าเล็กน้อย]]
กฎที่นำมาใช้ก่อนฤดูกาล 1968–69 อนุญาตให้สโมสรเก็บถ้วยรางวัลเดิมไว้ได้หลังจากชนะเลิศห้าครั้งหรือชนะเลิศสามครั้งติดต่อกัน ณ เวลานั้น เรอัลมาดริดเป็นสโมสรเดียวที่ผ่านคุณสมบัติทั้งสองรายการ เมื่อสโมสรได้รับถ้วยรางวัลแล้ว จำนวนครั้งที่ชนะเลิศเริ่มนับใหม่จากศูนย์

ห้าสโมสรที่ได้รับถ้วยรางวัลจริงเป็นการถาวรภายใต้กฏเก่า ตั้งแต่ ฤดูกาล 1968–69 ถึง 2008–09:
* เรอัลมาดริด, หลังชนะเลิศสมัยที่หกใน ค.ศ. 1966
* อายักซ์, หลังชนะเลิศสามสมัยติดต่อกันใน ค.ศ. 1973
* ไบเอิร์นมิวนิก, หลังชนะเลิศสามสมัยติดต่อกันใน ค.ศ. 1976
* มิลาน, หลังชนะเลิศสมัยที่ห้าใน ค.ศ. 1994
* ลิเวอร์พูล, หลังชนะเลิศสมัยที่ห้าใน ค.ศ. 2005

ก่อนฤดูกาล 2008–09 สโมสรที่ชนะเลิศแชมเปียนส์ลีกที่ไม่ใช่ครั้งที่ห้าหรือชนะเลิศติดต่อกันเป็นครั้งที่สาม จะยังคงเก็บถ้วยรางวัลจริงไว้เป็นเวลาสิบเดือนหลังจากชัยชนะของพวกเขา และได้ถ้วยจำลองขนาดเล็กมาเก็บไว้เป็นการถาวร

### ตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัย
[thumb|150px|[มาร์โก อาเซนซิโอ ใน ค.ศ. 2018 แขนเสื้อซ้ายของเขามีตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัยของเรอัลมาดริดอย่างเด่นชัด (13)]]
"ตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัย" บางครั้งก็เรียกว่า "ตราสัญลักษณ์เกียรติยศ" เริ่มต้นใช้ครั้งแรกในฤดูกาล 2000–01 สำหรับสโมสรที่เก็บรักษาถ้วยรางวัลไว้เป็นการถาวร ตราสัญลักษณ์จะติดไว้ที่แขนเสื้อซ้ายของทีมในระหว่างการแข่งขันแชมเปียนส์ลีก ตราสัญลักษณ์ดั้งเดิมเป็นรูปวงรีสีน้ำเงินซึ่งมีโครงร่างสีขาวของถ้วยรางวัลปัจจุบัน ทับด้วยโลโก้รูปดาวของแชมเปียนส์ลีกบางส่วน เหนือถ้วยรางวัลคือจำนวนครั้งที่สโมสรชนะเลิศ เริ่มตั้งแต่ฤดูกาล 2012–13 ตราสัญลักษณ์กลายเป็นสีเทาพร้อมกับการออกแบบใหม่ ซึ่งใช้มาจนถึงสิ้นสุดฤดูกาล 2020–21

ตั้งแต่ฤดูกาล 2021–22 ยูฟ่ายกเลิกการใช้ตราสัญลักษณ์บนแขนเสื้อด้านซ้าย โดยอนุญาตให้มีผู้สนับสนุนบนแขนเสื้อได้ และรวมตราสัญลักษณ์ดังกล่าวเข้ากับ "ตราสัญลักษณ์สตาร์บอล" โดยจำนวนครั้งที่ชนะเลิศจะอยู่ด้านบนของดาวตรงกลาง ทีมอื่น ๆ จะสวมตราสัญลักษณ์เดียวกันแต่ไม่มีตัวเลข นอกจากนี้ แชมป์เก่าที่ชนะเลิศติดต่อกันสามครั้งหรือห้าครั้ง จะมีจำนวนครั้งที่ชนะเลิศสลักไว้บนโลโก้แชมป์เก่า โดยที่สตาร์บอลจะถูกตัดออก ในขณะที่แชมป์เก่าที่ไม่มีสิทธิ์สวมตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัยจะมีโลโก้แชมป์เก่าสีน้ำเงินว่างเปล่า

ถึงแม้ว่าถ้วยรางวัลจะไม่ได้มอบให้กับสโมสรที่ชนะเลิศห้าครั้งหรือชนะเลิศติดต่อกันสามครั้งอีกต่อไปแล้ว แต่ตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัยก็ยังคงมอบให้แก่สโมสรดังกล่าวอยู่

หกสโมสรที่ชนะเลิศห้าครั้งหรือชนะเลิศติดต่อกันสามครั้ง และสามารถสวมตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัยได้:

* เรอัลมาดริด (3 ครั้งติดต่อกัน -สองรอบ-, 15 สมัย)
* มิลาน (7 สมัย)
* ไบเอิร์นมิวนิก (3 ครั้งติดต่อกัน, 6 สมัย)
* ลิเวอร์พูล (6 สมัย)
* บาร์เซโลนา (5 สมัย)
* อายักซ์ (3 ครั้งติดต่อกัน, 4 สมัย)

### โลโก้แชมป์เก่า
สโมสรที่ชนะเลิศแชมเปียนส์ลีกจะสวม "โลโก้แชมป์เก่า" แยกต่างหากในการแข่งขันในฤดูกาลถัดไป แทนที่โลโก้ปกติที่สโมสรอื่นสวมในการแข่งขัน โลโก้มีสีน้ำเงินเข้มเป็นหลักและเริ่มต้นใช้ในฤดูกาล 2004–05 กับโปร์ตู ซึ่งเป็นแชมป์เก่า ตั้งแต่ ฤดูกาล 2006–07 ถึง 2010–11 แชมป์เก่าใช้ลูกบอลที่ใช้ในนัดชิงชนะเลิศในการแข่งขันที่สนามเหย้า แต่ในฤดูกาล 2011–12 เป็นต้นไป แชมป์เก่าใช้ลูกบอลแข่งขันลูกเดียวกันกับสโมสรอื่น

[thumbnail|โลโก้แชมป์เก่าสวมโดย[สโมสรฟุตบอลเชลซี|เชลซีในฤดูกาล 2012–13 โดยใช้การออกแบบเดียวกันจนถึงฤดูกาล 2020–21]]
การออกแบบดั้งเดิมของตราสัญลักษณ์แชมป์เก่านั้นมีรูปดาวเชื่อมต่อกันสองดวงซึ่งเป็นโลโก้ลูกบอลดาวของการแข่งขันอยู่ด้านบน พร้อมคำบรรยายว่า "แชมเปียนส์" และปีที่ชนะเลิศอยู่ตรงกลางตราสัญลักษณ์ มีการปรับเปลี่ยนเล็กน้อยในฤดูกาล 2008–09 ให้มีโลโก้ลูกบอลดาวทั้งหมด โดยที่ดาวดวงอื่นจะค่อย ๆ จางลง และมีการเปลี่ยนแปลงอย่างมากในฤดูกาล 2009–10 โดยที่ไม่มีพื้นหลังเป็นลูกบอลดาว แต่จะใช้การออกแบบเป็นถ้วยรางวัลซึ่งใช้สำหรับการสร้างแบรนด์ของนัดชิงชนะเลิศของฤดูกาลก่อนแทน

มีการปรับปรุงใหม่ในฤดูกาล 2010–11 โดยแสดงลูกบอลดาวบางส่วนไว้ใต้คำว่า "แชมเปียนส์" และปีที่ชนะเลิศ ต่อมา มีการออกแบบใหม่อีกครั้งซึ่งใช้ครั้งแรกโดยเชลซีในฤดูกาล 2012–13 โดยมีการออกแบบโครงร่างของถ้วยรางวัลพร้อมกับปีที่ชนะเลิศ การออกแบบเดียวกันยังคงใช้ตั้งแต่ฤดูกาล 2015–16 แต่ได้เปลี่ยนวัสดุที่ใช้ทำโลโก้ เริ่มตั้งแต่ฤดูกาล 2021–22 แชมป์เก่าจะสวมโลโก้ใหม่ซึ่งยังคงการออกแบบเดิมไว้ แต่จะเป็นสีเทาและไม่แสดงปีที่ชนะเลิศอีกต่อไป ในกรณีที่แชมป์เก่ายังสวมตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัย จำนวนครั้งที่ชนะเลิศจะรวมอยู่ในโลโก้ซึ่งใช้แทนลูกบอลดาว

## ผู้ชนะเลิศ
### ถ้วยรางวัลดั้งเดิม
* เรอัลมาดริด (6) – 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966
* ไบฟีกา (2) – 1961, 1962
* อินเตอร์มิลาน (2) – 1964, 1965
* มิลาน (1) – 1963

### ถ้วยรางวัลออกแบบใหม่

* เรอัลมาดริด (9) – 1998, 2000, 2002, 2014, 2016, 2017, 2018, 2022, 2024
* มิลาน (6) – 1969, 1989, 1990, 1994, 2003, 2007
* ไบเอิร์นมิวนิก (6) – 1974, 1975, 1976, 2001, 2013, 2020
* ลิเวอร์พูล (6) – 1977, 1978, 1981, 1984, 2005, 2019
* บาร์เซโลนา (5) –  1992, 2006, 2009, 2011, 2015
* อายักซ์ (4) – 1971, 1972, 1973, 1995
* แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด (3) – 1968, 1999, 2008
* นอตทิงแฮมฟอเรสต์ (2) – 1979, 1980
* ยูเวนตุส (2) –  1985, 1996
* โปร์ตู (2) – 1987, 2004
* เชลซี (2) – 2012, 2021
* เซลติก (1) – 1967
* ไฟเยอโนร์ด (1) – 1970
* แอสตันวิลลา (1) – 1982
* ฮัมบัวร์เกอร์ เอ็สเฟา (1) – 1983
* สเตอัวบูคูเรสตี (1) – 1986
* เปเอสเฟ ไอนด์โฮเฟิน (1) – 1988
* เรดสตาร์เบลเกรด (1) – 1991
* มาร์แซย์ (1) – 1993
* โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ (1) – 1997
* อินเตอร์มิลาน (1) – 2010
* แมนเชสเตอร์ซิตี (1) – 2023
* ปารีแซ็ง-แฌร์แม็ง (1) – 2025

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*The trophy on UEFA.com website

หมวดหมู่:ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก
หมวดหมู่:รางวัลฟุตบอล
หมวดหมู่:รางวัลยูฟ่า
หมวดหมู่:รางวัลฟุตบอลยุโรป