อาเพลโดร์น

thumb|right|190x190px|ภาพจากดาวเทียม

**อาเพลโดร์น** () เป็นเทศบาลและเมืองในจังหวัดเกลเดอร์ลันด์ ใจกลางประเทศเนเธอร์แลนด์ ตั้งอยู่ห่างจากกรุงอัมสเตอร์ดัมทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ราว 60 ไมล์ ตั้งอยู่ตอนกลางของประเทศ เทศบาลมีประชากร 162,445 คน (สำรวจเมื่อปี ค.ศ.  2019)

อาเพลโดร์น เป็นแหล่งอุตสาหกรรมกระดาษและการผลิตเนื้อ เป็นที่ตั้งของสำนักงานราชการหลายแห่ง ได้แก่ สำนักงานสรรพากรเนเธอร์แลนด์ สำนักงานที่ดินเนเธอร์แลนด์ และยังมีบริษัทประกัน บริษัทหนังสือพิมพ์ โรงพยาบาลและสถานพยาบาลอีกหลายแห่งตั้งอยู่ นับจำนวนแรงงานได้ราว 95,000 คนจึงเป็นศูนย์กลางในการจ้างงานในภูมิภาคตะวันออกของเนเธอร์แลนด์ นอกจากนี้ยังมีสถาบันการศึกษาขั้นสูงหลายแหล่ง ได้แก่ วิทยาลัยซักเซียน (เน้นการจัดการโรงแรมและอาคาร) วิทยาลัยวิตเตินโบร์ก โรงเรียนตำรวจเนเธอร์แลนด์ และมหาวิทยาลัยเทววิทยาแห่งอาเพลโดร์น

## ประวัติ
[thumb|200x200px|เมืองอาเพลโดร์นในศตวรรษที่ 17 ภาพโดย [ยาค็อบ ฟันเราส์เดล|alt=|left]]
ชื่อของอาเพลโดร์นปรากฏในบันทึกครั้งแรกในชื่อ อัปโปลโดร (Appoldro) ในคริสต์ศตวรรษที่ 8 เป็นจุดตัดระหว่างถนนโบราณเส้นอาเมอร์สโฟรต์-เดเวนเตอร์และเส้นอาร์เนม-ซโวลเลอ กระทั่งในปี ค.ศ. 1740 ปรากฏในแผนที่ด้วยชื่อ  อัปเปลโดร์น (Appeldoorn)

พระราชวังเฮทโล เป็นพระราชฐานของราชวงศ์ออเรนจ์-นัสเซาของพระมหากษัตริย์เนเธอร์แลนด์ ตั้งอยู่ไม่ไกลจากใจกลางเมือง ในอดีตชื่อพระราชวังเฮทนิวโล เดิมเป็นบ้านพักของดยุคแห่งเกลเดอร์ลันด์ ได้รับการตกแต่งจนมีสภาพหรูหราแบบในปัจจุบันโดยเจ้าชายวิลเลมที่ 3 แห่งออเรนจ์ สตัดเฮาเดอร์ผู้ปกครองเนเธอร์แลนด์ในขณะนั้น (ทรงประทับช่วงสั้นๆระหว่าง ค.ศ. 1685 ถึง 1686) สมเด็จพระราชินีนาถเบียทริกซ์และเจ้าหญิงมาร์ครีตพร้อมด้วยปีเตอร์ ฟัน โฟลเลินโฮเฟิน พระสวามีก็เคยทรงประทับที่นี่เช่นกัน

อาเพลโดร์นอาจไม่โดดเด่นนักในเชิงประวัติศาสตร์ จนกระทั่งเริ่มมีความสำคัญหลังจากมีการสร้างสำนักงานและอาคารต่างๆช่วงศตวรรษที่ 19 และเรื่อยมาหลังสงครามโลกครั้งที่สอง โบสถ์คริสต์นิกายโปรเตสแตนต์ได้รับการซ่อมแซมจากความเสียหายจากอัคคีภัยเมื่อปี ค.ศ. 1890 ส่วนโบสถ์มาเรียแกร็กในนิกายโรมันคาทอลิกได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นอนุสรณ์สถานแห่งชาติ

เมื่อปี ค.ศ. 1996 โรงงานกระดาษ*ฟันเกลเดอร์ปาปิเยร์*ถูกไฟไหม้ได้รับความเสียหายจนธุรกิจล้มละลาย ส่วนที่เหลืออยู่ของโรงงานถูกเปลี่ยนมาเป็นโรงงานผลิตบรรจุภัณฑ์ ส่วนพื้นที่โรงงานส่วนอื่นกลายมาเป็นที่ตั้งของสำนักงานของธนาคารราโบบังก์ สถานีตำรวจ สถานีดับเพลิง ร้านค้าอุปกรณ์กีฬา และบริษัทขนาดเล็กอีกหลายแห่ง

ในอดีต อาเพลโดร์นเคยเป็นแหล่งอุตสาหกรรมกระดาษและซักเสื้อผ้า เนื่องจากน้ำใต้ดินมีความใสสะอาด ผ่านการกลองด้วยทรายที่เกิดขึ้นตั้งแต่ยุคน้ำแข็ง ปัจจุบันได้กลายมาเป็นแหล่งผลิตเนื้อที่สำคัญของประเทศ และยังมีสำนักงานสาขาของหลากหลายธุรกิจ ได้แก่ ลอจิสติก ทำสีพลาสติก เครื่องต้มน้ำ รถบัสและรถบรรทุก สารผลิตยา และเฟอร์นิเจอร์

นอกจากนี้ยังมีสวนสัตว์*อาเปินเฮิล*ที่นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมสัตว์นานาชนิดได้อิสระ และมีสวนสนุก*โกนิงงินยูเลียนาโตเริน*ที่ตั้งชื่อเพื่อเฉลิมพระเกียรติแด่สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาแห่งเนเธอร์แลนด์

เมื่อ ค.ศ. 2009 สมเด็จพระราชินีนาถเบียทริกซ์และพระราชวงศ์ดัตช์ถูกโจมตีด้วยการใช้รถพุ่งเข้าชนโดยชายชาวดัตช์ ชื่อ คาร์สท์ เท็ทส์ เท็ทท์ได้ขับรถเข้าพุ่งเข้าไปในขบวนเสด็จที่อาเพลโดร์น ส่งผลให้มีประชาชนเสียชีวิตรวม 6 คน แต่พระราชวงศ์ไม่ได้รับอันตรายใดๆ เป็นเหตุการณ์สะเทือนขวัญที่เรียกความสนใจจากทั่วโลก

## ภูมิศาสตร์
อาเพลโดรน์มีภูมิอากาศแบบอบอุ่นชื้นภาคพื้นสมุทรเช่นเดียวกับพื้นที่อื่นๆในประเทศเนเธอร์แลนด์

### เมืองย่อย

* อาเพลโดร์น
* เบกแบร์เคิน ห่างจากอาเพลโดร์นไปทางใต้ 6 กิโลเมตร
* ฮุนเดอร์โล ห่างจากอาเพลโดร์นไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 8 กิโลเมตร
* กลาเรินเบก ทางตะวันออกของลีเริน
* ลีเริน
* ลุนเนิน ห่างจากเบกแบร์เคินไปทางตะวันออกเฉียงใต้ 5 กิโลเมตร มีปราสาท แทร์ โฮรสต์ โรงงานกล่องกระดาษ และน้ำตกเทียม
* อุดเดิล ห่างจากอาเพลโดร์นไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 10 กิโลเมตร มีการเลี้ยงโคและสุกร เป็นพื้นที่ที่มีการนับถือโปรเตสแตนท์ออโธด็อกซ์อย่างเคร่งครัด

## เศรษฐกิจ

### ธุรกิจท้องถิ่น

* บริษัทประกันเซ็นทราล เบเฮร์
* บริษัทผลิตจักรยานสปาร์ตา
* บริษัทอุปกรณ์จิตรกรรมรอยัลตาเลินส์

### การคมนาคม
อาเพลโดร์นมีสถานีรถไฟ 4 แห่งได้แก่

* อาเพลโดร์น
* อาเพลโดร์น เดอ มาเติน
* อาเพลโดร์น โอสเซอเฟลด์
* กลาเรินเบก

## วัฒนธรรม

### กีฬา
อาเพลโดร์นเคยมีสโมสรฟุตบอลอาชีพในชื่อ AGOVV Apeldoorn ลงแข่งขันที่สนามสปอร์ตปาร์กแบร์กเอ็นโบส แต่ได้ยุบเลิกไปในปี ค.ศ. 2013 เนื่องจากล้มละลายทางการเงิน แต่กีฬาที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดในอาเพลโดร์นคือวอลเลย์บอล ด้วยผลงานของสโมสรวอลเลย์บอลเอสเฟ ดินาโม ครองแชมป์ลีกสูงสุดได้ 12 สมัย อาเพลโดร์นยังมีสนามกีฬาออมนิสปอร์ต อาเพลโดร์นที่เน้นการจัดวอลเลย์บอล เป็นสังเวียนแข่งขันวอลเลย์บอลและจักรยานรายการสำคัญระดับชาติและระดับโลกมาแล้วหลายครั้ง

## บุคคลที่มีชื่อเสียง
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Piet_de_Jong_1970.jpg|thumb|195x195px|ปีต เดอโยง เมื่อ ค.ศ. 1970

*ปีเตอร์ ฟัน โฟลเลินโฮเฟิน พระสวามีในเจ้าหญิงมาร์ครีตแห่งเนเธอร์แลนด์
*ปีต เดอโยง อดีตนายกรัฐมนตรีเนเธอร์แลนด์
*เดมี เดอเซว นักฟุตบอลทีมชาติ
*เปเตอร์ โบสซ์ นักฟุตบอลและผู้จัดการทีม

## เมืองพี่น้อง

*  บันดาอาเจะฮ์ ประเทศอินโดนีเซีย
*  เบอร์ลิงตัน รัฐออนแทรีโอ ประเทศแคนาดา

## อ้างอิง


## แหล่งข้อมูลอื่น
เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ  

หมวดหมู่:เมืองในจังหวัดเกลเดอร์ลันด์