ฌ็อง-บาติสต์ ลูว์ลี

thumb|ฌ็อง-บาติสต์ ลูว์ลี
**ฌ็อง-บาติสต์ ลูว์ลี** () เดิมชื่อ **โจวันนี บัตติสตา ลุลลี** () เป็นนักคีตกวีชาวฝรั่งเศสเชื้อสายอิตาลี เกิดเมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน ค.ศ. 1632 ที่เมืองฟลอเรนซ์ ประเทศอิตาลี เป็นบุตรของเจ้าของโรงโม่ เขาได้รับการศึกษาเพียงเล็กน้อย แต่กลับมีพรสวรรค์ในการเล่นกีตาร์ ไวโอลิน และเต้นรำ ในปี ค.ศ. 1646 เขาได้พบกับดยุกแห่งกีซ ผู้ชักนำเขาไปยังฝรั่งเศส ที่ที่เขาได้เข้าไปรับใช้แอนน์-มารี-หลุยส์แห่งออร์เลอองส์ () ด้วยการเป็นเด็กล้างจาน ซึ่งมีข้อขัดแย้งกันในเรื่องนี้ว่า มีความเป็นไปได้ว่าเขาจะเป็นครูสอนภาษาอิตาลีให้แก่เธอ 

ด้วยความช่วยเหลือของท่านหญิงทำให้พรสวรรค์ทางด้านดนตรีของลูว์ลีได้รับการฝึกฝน เขาได้ศึกษาทฤษฎีดนตรีกับนีกอลา เมทรูว์ (Nicolas Métru) แต่สุดท้ายก็กลับถูกไล่ออกเพราะเขียนบทกวีที่หยาบคายเกี่ยวกับ "สุภาพสตรีผู้ให้การอุปถัมภ์"

หลังจากนั้นลูว์ลีได้ทำงานด้วยการเป็นนักเต้นรำในราชสำนักของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ในช่วงปลายปี ค.ศ. 1652 จนถึงต้นปี ค.ศ. 1653 เขาได้ประพันธ์บทเพลงบาเลเดอลานุย (Ballet de la Nuit) และเป็นที่โปรดปรานของพระองค์เป็นอย่างมาก เขาได้รับการแต่งตั้งให้เป็นนักประพันธ์ประจำวงดุริยางค์แห่งราชสำนัก ได้ควบคุมวงเครื่องสายของราชสำนักฝรั่งเศส คือ เลแว็ง-กัทร์วียอลงดูว์รัว (Les Vingt-quatre Violons du Roi) หรือที่เรียกว่า กร็องด์บงด์ (Grande Bonde) เขาเบื่อหน่ายกับความไม่มีระเบียบวินัยของกร็องด์บงด์ รวมทั้งได้รับพระบรมราชานุญาตให้เขาได้ตั้งวงของตนเองคือ เปอตีวียอลง (Petits Violons)
 
ลูว์ลีประพันธ์บัลเล่ต์ให้ราชสำนักเป็นจำนวนมากในช่วงทศวรรษที่ 1650 ถึง 1660 เขาประสบความสำเร็จอย่างงดงามในการประพันธ์บทเพลงประกอบบัลเลต์ (Comedy-Ballet) ร่วมกับมอลีแยร์ (Molière) เช่นเรื่อง เลอมารียาฌฟอร์เซ (Le Marriage forcé, 1664), ลามูร์เมเดอแซ็ง (L'Amour médecin, 1665) และเลอบูร์ฌัวฌ็องตียอม (Le Bourgeois gentilhomme, 1670) ความสนพระทัยของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ในด้านบัลเลต์เริ่มลดน้อยลงเมื่อเขามีอายุมากขึ้นและความสามารถในการเต้นเสื่อมถอยลง การแสดงครั้งสุดท้ายของเขาคือในปี 1670)

ดังนั้นลูว์ลีจึงมุ่งการประพันธ์ไปยังอุปรากร เขาได้สิทธิพิเศษสำหรับอุปรากรจากปีแยร์ แปแร็ง (Pierre Perrin) และการสนับสนุนของฌ็อง-บาติสต์ กอลแบร์ (Jean-Baptiste Colbert) รวมทั้งกษัตริย์ ทำให้เขามีอำนาจเด็ดขาดในการควบคุมการแสดงดนตรีทั้งหมดทั่วฝรั่งเศสจนกระทั่งเขาตาย
	
ลูว์ลีดำเนินชีวิตตามใจชอบจนฉาวโฉ่ ด้วยการแต่งงานกับมาดแลน ล็องแบร์ (Madeleine Lambert) ลูกสาวของเพื่อนผู้เป็นลูกศิษย์ของมีแชล ล็องแบร์ (Michel Lambert) และมีลูกด้วยกันถึง 10 คน แต่จุดสูงสุดในชีวิตของเขาคือในปี 1685 เมื่อเขามีความมั่นใจพอที่จะประกาศความสัมพันธ์กับชายหนุ่มชื่อ บรูเน็ท (Brunet) มหาดเล็กจากลาชาแปล (La Chapelle) แม้ว่าชีวิตเขาจะโรยด้วยกลีบกุหลาบ แต่ความสัมพันธ์กับเด็กหนุ่มและผู้หญิงทำให้ชีวิตเขาตกต่ำเพราะเรื่องอื้อฉาวอยู่หลายครั้ง จนทำให้พระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ไม่พอพระทัยและขนานนามเขาว่า โซโดไมต์ (Sodomite)

แม้ว่าจะมีเรื่องอื้อฉาวเหล่านี้ แต่ลูว์ลีก็สามารถทำตัวเองให้เป็นที่โปรดปรานของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ผู้ทรงพบว่าเขามีความสำคัญต่อความบันเทิงด้านดนตรี และเปรียบเสมือนว่าลูว์ลีคือพระสหายของพระองค์ ในปี 1681 ลูว์ลีได้รับการแต่งตั้งให้เป็นเลขาธิการสำนักพระราชวังและต่อมาก็ได้รับตำแหน่งสูงขึ้น หลังจากที่เขาเปลี่ยนมาใช้ชื่อฌ็อง-บาติสต์ ลูว์ลี และถูกเรียกขานว่า เมอซีเยอเดอลูว์ลี

วันที่ 8 มกราคม ค.ศ. 1687 ลูว์ลีได้ควบคุมการบรรเลงบทเพลง "เตเดอุม" (Te Deum) เพื่อเป็นเกียรติแด่พระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ที่ทรงหายประชวรจากโรคร้าย เขากำกับวงโดยการเคาะไม้เท้าลงพื้นดั่งเช่นที่เขาชอบทำ แต่กลับโดนนิ้วหัวแม่เท้ากลายเป็นแผลและเกิดเป็นหนองจนเน่าเปื่อย เขากลับปฏิเสธตัดนิ้วเท้า จนทำให้แผลลุกลามและเป็นเหตุให้เขาเสียชีวิตในวันที่ 22 มีนาคม ค.ศ. 1687 แต่เรื่องสาเหตุการเสียชีวิตของลูว์ลีนี้ไม่มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ยืนยันข้อเท็จจริง

## ผลงาน
### Operas (Tragédies en musique)
* *Cadmus & Hermione (1673) 
* *Alceste ou le Triomphe d'Alcide (1674) 
* *Thésée (1675) 
* *Atys (1676) 
* *Isis (1677) 
* *Psyché (1678) 
* *Bellérophon (1679) 
* *Proserpine (1680) 
* *Persée (1682) 
* *Phaëton (1683) 
* *Amadis de Gaule (1684) 
* *Roland (1685) 
* *Armide & Renaud (1686) 
* *Achille & Polyxène (1687) 
 
### Pastorales
* *Pastorale Comique (1657} 
* *Les Fêtes de l'Amour et de Bacchus (1672) 
* *Acis et Galatée (1686) 
 
=== Ballets ===
* *Alcidiane (1658) 
* *La Raillerie (1659) 
* *La Revente des habits du ballet et comédie (1661) 
* *L'Impatience (1661)
* *Les Saisons (1661) 
* *Les Arts (1663) 
* *Les Noces de village (1663) 
* *Les Amours desguisés (1664) 
* *Palais d'Alcine (1664) 
* *Le Naissance de Vénus (1665) 
* *Les Gardes (1665) 
* *Mascarade du Capitaine (1665) 
* *Petit Ballet de Fontainebleau (1665) 
* *Les Muses ((1666) 
* *Le Carnaval (1668) 
* *Flore (1669) 
* *La Jeunesse (1669) 
* *Les Jeux pythiens (1670) 
* *Ballet des Nations (1670) in Le Bourgeois Gentilhomme 
* *Le Temple de la paix (1685) 
 
=== Ballets cowritten with Lully ===
* *Mascarade de la Foire de St-Germain (1652) 
* *La Nuit (1653) 
* *Les Proverbes (1654) 
* *Le Temps (1654) 
* *Les Plaisirs (1655) 
* *Les Bienvenus (1655) 
* *Psyché ou la Puissance de l'Amour 
* *Les Galanteries du temps (1657) 
* *Les Plaisirs troublés (1657) 
* *Le Triomphe de Bacchus dans les Indes (1666) 
 
=== Comédie-ballets ===
* *Les Plaisirs de l'île enchantée (1664) 
* *La Princesse d'Elide (1664) 
* *Le Bourgeois Gentilhomme (1670) 

### Comedies (Comédies)
* *L'Impromptu de Versailles (1663) 
* *Le Mariage forcé (1664) 
* *L'Amour médecin (1665) 
* *Le Sicilien (1667) 
* *Georges Dandin (1668) 
* *Monsieur de Pourceaugnac (1669) 
* *Les Amants Magnifiques (1670) 
* *La Comtesse d'Escarbagnas (1671) 
 
### Comedies cowritten with Lully
* Les Fâcheux (1661) 

### Tragédie-ballets
* Psyché (1671) 

### Divertissments
* *Le Grand Divertissement de Versailles (1668) in Georges Dandin 
* *Le Divertissement de Chambord (1669) in Monsieur de Pourceaugnac 
* *Le Divertissement Royal (1670) in Les Amants Magnifiques 
* *Idylle sur le Paix (1685) 

### Eclogues (Églogues)
* La Grotte de Versailles (1668) 

### Interludes (Intermèdes)
* *Les Noces de Pélée et de Thétis (1654) 
* *Xerxes (1660) 
* *Hercule amoureux (1662) 
* *Oedipe (1664) 
 
### Grands Motets
* *Jubilate Deo (1660) 
* *Lachrymae Fideles (1664) 
* *Miserere (1664) 
* *Plaude Laetare Gallia (1668) 
* *Te Deum (1677) 
* *De Profundis (1683) 
* *Dies Irae (1683) 
* *Exaudiat te Dominus (1683) 
* *Quae Fremuerunt (1685) 
* *Benedictus (1685) 
* *Notus in Judaea Deus 
 
=== Petits Motets ===
* *Anima Christi 
* *Ave Coeli 
* *Dixit Dominus 
* *Domine Salvum Regem 
* *Exaudi Deus 
* *Laudate Pueri 
* *Dulcissime 
* *Omnes Gentes 
* *Sapientia 
* *Regina Coeli 
* *Salve Regina 
 
### Other Works
* *Dialogue de la Guerre avec la Paix (1655) 
* *Première marche des mousquetaires (1658) 
* *Courage, Amour, la Paix est faite (1661) 
* *Douce et Charmante Paix (1661) 
* *Ingrate Bergère (1664) 
* *Qui les saura, mes secrètes amours (1664) 
* *Branles (1665) 
* *Trios pour le coucher du roi (1665) 
* *Belle inhumaine, soulagez la peine (1665) 
* *Savez-vous bien, la belle (1665) 
* *La langueur des beaux yeux (1666) 
* *Que vous connaissez peu trop aimable Climène (1666) 
* *Si je n'ai parlé de ma flamme (1666) 
* *En ces lieux, je ne vois que des promenades (1668) 
* *Ah, qu'il est doux de se rendre à l'empire de l'Amour (1668) 
* *Le printemps ramène la verdure (1668) 
* *Depuis que l'on soupire sous l'amoureux empire (1668) 
* *Marches et batteries de tambour (1670) 
* *Sans mentir on est bien misérable (1671) 
* *Marche (1672) 
* *Marches pour le régiment de Savoie (1685) 
* *Pièces de symphonies, Airs pour Mme la Dauphine (1683) 
* *Airs pour le Carrousel de Monseigneur (1686) 
* *Il faut mourir, pécheur (1687) 
* *Gigue 
* *Marches dont la Marche des Dragons du Roi, la Marche du Prince d'Orange 
* *Aunque prodigoas 
* *Soca per tutti 
* *A la fin petit Desfarges 
* *D'un beau pêcheur, la pêche malheureuse 
* *Un tendre coeur 
* *Non vi è più bel piacer 
* *Le printemps, aimable Sylvie 
* *Tous les jours cent bergères 
* *Viens, mon aimable bergère 
* *Où êtes-vous allées, mes belles amourettes 
* *Nous mêlons toute notre gloire 
* *Pendant que ces flambeaux 
* *J'ai perdu l'appétit 
* *Venerabilis barba capucinorum

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2175
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2230
หมวดหมู่:คีตกวีชาวอิตาลี
หมวดหมู่:คีตกวีชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:คีตกวีอุปรากร
หมวดหมู่:คีตกวีสมัยบาโรก
หมวดหมู่:บุคคลจากฟลอเรนซ์
หมวดหมู่:ชาวฝรั่งเศสเชื้อสายอิตาลี