ประจวบ ฤกษ์ยามดี

**ประจวบ  ฤกษ์ยามดี ** (15 มิถุนายน พ.ศ. 2476 – 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2559) ชื่อเล่น **น้อย** เป็นนักแสดงชาวไทย ฉายา *ดาวร้ายผู้น่ารัก* ที่ผู้ชมคุ้นเคยกับบทบาทผู้ช่วยพระเอก-นางเอก หรือผู้ร้ายที่มักกลับใจมาช่วยฝ่ายพระเอกในตอนท้าย ที่มีผลงานบทสมทบในภาพยนตร์ไทยจำนวนมากกว่าร้อยเรื่อง มักรับบทพระรองคู่พระเอก อย่างมิตร  ชัยบัญชา และสมบัติ  เมทะนี และยังเป็นดาวร้ายเจ้าของรางวัล 2 ตุ๊กตาทอง

## ประวัติ
ประจวบ เป็นบุตรคนสุดท้องของครอบครัว และเป็นน้องชายของ ยุวนุช ฤกษ์ยามดี ดาราละครเวทีชื่อดังในอดีต และประจวบยังเป็นน้องภรรยาของทวี ณ บางช้าง หรือครูมารุต ผู้กำกับภาพยนตร์

ประจวบเริ่มเข้าสู่วงการบันเทิงด้วยการทำงานอยู่ในโรงถ่ายหนุมานภาพยนตร์ของรัตน์ เปสตันยี ต่อมาได้เริ่มต้นในวงการบันเทิงด้วยการแนะนำจากครูมารุต ผู้กำกับมือดีซึ่งเป็นพี่เขยของเขาเอง ได้แสดงในภาพยนตร์เรื่องแรก ชั่วฟ้าดินสลาย (2498) รับบทเป็น *ทิพย์* และภาพยนตร์ที่โด่งดังเป็นที่รู้จักของแฟน ๆ มากที่สุดได้แก่เรื่อง *[[รักริษยา]]* (2501) กำกับโด มารุต ได้แจ้งเกิดในบทดาวร้ายจากเรื่องนี้และได้ตุ๊กตาทองจากภาพยนตร์เรื่องนี้ในปี พ.ศ. 2500 ผลงานเด่นอื่น ๆ เช่น *[[มือโจร]]* (2504), *[[พสุธาที่ข้ารัก]]* (2504), *[[พระเจ้าอชาตศัตรู]]* (2504), *[[จำเลยรัก]]* (2506), *[[ดวงตาสวรรค์]]* (2507), *[[มนต์รักลูกทุ่ง]]* (2513), *[[เพชรพระอุมา]]* (2514) เป็นต้น

ประจวบได้รับรางวัลตุ๊กตาทองจากภาพยนตร์เรื่อง รักริษยา (2501) และ มือโจร (2504) และได้รับรางวัลเกียรติคุณแห่งความสำเร็จ ในงานรางวัลภาพยนตร์ไทย ชมรมวิจารณ์บันเทิง ครั้งที่ 13 จัดโดยชมรมวิจารณ์บันเทิง ในปี พ.ศ. 2547  

ช่วงบั้นปลายชีวิต ประจวบอาศัยที่รองเมือง ซอย 5 เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร และถึงแก่กรรมด้วยอุบัติเหตุพลัดตกต้นไม้ที่บ้านพักในจังหวัดฉะเชิงเทรา เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2559 สิริอายุ 83 ปี มีพิธีฌาปนกิจศพเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2559 ณ วัดเสมียนนารี

## รางวัลเกียรติยศ
* รางวัลตุ๊กตาทอง เรื่อง รักริษยา (2501) 
* รางวัลตุ๊กตาทอง เรื่อง มือโจร (2504) 
* รางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิง รางวัลเกียรติคุณแห่งความสำเร็จ

## ผลงานทางภาพยนตร์
* กามเทพลวง (2512)
* เด็กวัด (2512)
* ลอยกระทง (2512) รับบท ตำรวจ
* ปราสาททราย (2512) รับบท ยอดกมล
* นางสาวอบเชย (2512)
* ไพรรัก (2512)
* น้องรัก (2512) รับบท ชมบุญ
* ลูกปลา (2512) รับบท ชู
* วิมานไฟ (2512) รับบท นฤชา
* ยอดรักยูงทอง (2512)
* นางกวัก (2512)
* สายใจ (2512)
* ชาติลำชี (2512)
* ทรชนเดนตาย (2512) รับบท เจ้าหน้าที่ปลอมตัวตลก
* ต้อยติ่ง (2512) รับบท หมู่ทองคำ
* พญาโศก (2512) รับบท ยศพงษ์
* เมืองแม่หม้าย (2512)
* สาละวัน (2512)
* ความรักเจ้าขา (2512)
* ไอ้สู้ (2513) รับบท เอิบ อัมหวัน
* อยากดัง (2513)
* กำแพงแสน (2513)
* ท่าจีน (2513)
* กายทิพย์ (2513) รับบท พลเทศ
* ชาติเหมราช (2513)
* วิญญาณดอกประดู่ (2513)
* มนต์รักลูกทุ่ง (2513) รับบท หมู่น้อย
* สวรรค์เบี่ยง (2513) รับบท ภวันต์
* เทวีกายสิทธิ์ (2513)
* กำแพงเงินตรา (2513) รับบท แจ้ง
* จอมโจรมเหศวร (2513) รับบท เบี้ยว
* รักเธอเสมอ (2513) รับบท ประจวบ
* อินทรีทอง (2513) 
* จุ๊บแจง (2513)
* กิ่งแก้ว (2513)
* คู่สร้าง (2513)
* ม้ามืด (2513) รับบท นายประทาน
* จอมบึง (2513) รับบท กำลังนวด
* บ้านวังแดง (2513) รับบท ครูนพพร
* บ้านสาวโสด (2513) รับบท โต้ง
* แก้วสารพัดนึก (2514)
* ไม่มีวันที่เราจะพรากจากกัน (2514) รับบท ปลั่ง
* เขยตีนโต (2514)
* สะใภ้หัวนอก (2514)
* สื่อกามเทพ (2514)
* พิษผยอง (2514)
* ราชินีบอด (2514)
* เทวดามาแล้ว (2514)
* แม่นม (2514)
* ไก่นา (2514) รับบท คุณวงศ์
* คนึงหา (2514) รับบท ไผท
* สะใภ้ยี่เก (2514) รับบท จำลอง
* มนต์รักชาวไร่ (2514) รับบท เฉิด
* เจ้าสาวขี้คุก (2514) รับบท นุ้ย
* เพชรพระอุมา (2514) รับบท พ.ท. ไชยยันต์ อนันตรัย
* แว่วเสียงซึง (2514) รับบท ฉะโอด
* เหนือพญายม (2514)
* ธารรักไทรโยค (2514) รับบท พงษ์พันธ์
* ในสวนรัก (2514)
* รักกันหนอ (2514)
* รุ้งทอง (2514) รับบท ร.ต.อ. ทศ
* ไอ้ทุย (2514) รับบท กำนันชิน
* พุดตาน (2514)
* ทะโมนไพร (2514)
* จงอางผยอง (2514) รับบท ขุนอินทเดชะ
* มนต์รักจากใจ (2514)
* คนใจเพชร (2514)
* อรุณรุ่งฟ้า (2514)
* กว๊านพะเยา (2515)
* เจ้าลอย (2515)
* ศาลาลอย (2515) รับบท เปีย
* อเวจีสีชมพู (2515)
* วิวาห์ลูกทุ่ง (2515) รับบท สำลี
* รักต้องห้าม (2515) รับบท พิชิต
* เชียงตุง (2515)
* รักคืนเรือน (2515) รับบท หมอ
* บุหงาหน้าฝน (2515) รับบท สหัส
* มนต์รักดอกคำใต้ (2515)
* น้ำผึ้งพระจันทร์ (2515)
* ชาละวัน (2515)
* สวนสน (2515) รับบท แรม
* สุดสายป่าน (2515)
* ขอบฟ้าเขาเขียว (2516)
* เด่นดวงเดือน (2516)
* ไอ้แดง (2516)
* ผาเวียงทอง (2516) รับบท ลำดวน
* เจ้าสาวเรือพ่วง (2516)
* คุ้งตะเคียน (2516)
* สายฝน (2516) รับบท นายแสง
* บัวลำพู (2517)
* ผู้ดีเถื่อน (2517)
* รอยมลทิน (2517)
* ทุ่งใหญ่อินทนนท์ (2517)
* คนกินเมีย (2517) รับบท อำนาจ
* ดอกคูนเสียงแคน (2517) รับบท สงเคราะห์
* สนหน่อยน่าทูนหัว (2517)
* วิญญาณโลกีย์ (2518)
* มือปืนพ่อลูกอ่อน (2518) รับบท นายพลวิฑูรย์
* พ่อยอดมะกอก (2518) รับบท วัลลภ
* หัวใจราชสีห์ (2518)
* แผ่นดินแม่ (2518)
* แหม่มจ๋า (2518) รับบท ท่าน
* ผยอง (2518)
* เสือพี่น้องสิงห์ (2518)
* แซ่บ (2519)
* กุ้งนาง (2519) รับบท ตา
*ลาวคำหอม (2519)
* มนต์เรียกผัว (2519) รับบท ผู้จัดการศักดิ์
* ฉันไม่อยากเป็นคุณนาย (2519)
* ดรรชนีไฉไล (2519) รับบท จ่าอยู่
* เพลิงทรนง (2519) รับบท ธรณี
* นางงูเห่า (2519) รับบท เสือไกร
* แสบ (2519) รับบท อุทิศ
* ชะตาชีวิต (2519)
* มือปืนขี้แย (2519) รับบท พ.ต.อ. เรียม
* จันดารา (2520) รับบท บุญชัย
* ศึก 5 เสือ (2520) รับบท ปลิว ปานทอง
* สิงห์สำออย (2520) รับบท บิดาของเอก
* ลูกเจ้าพระยา (2520)
* แม่ดอกกัญชา (2520) รับบท หมอผลิต
* ตามฆ่า 20,000 ไมล์ (2520)
* รถไฟ เรือเมล์ ลิเก ตำรวจ (2520)
* อย่าแหย่ฉลาม (2520)
* มนต์รักนักรบ (2520) รับบท เจิด
* มันทะลุฟ้า (2520)
* พ่อตาปืนโต (2520) รับบท คูณ
* ข้าวก้นบาตร (2520)
* หึง (2520)
* พ่อนกฮูก (2520)
* เด็ดสะระตี่ (2520) รับบท บุญธรรม
* หนักแผ่นดิน (2520)
* ล่าเพชฌฆาต (2520) รับบท ลี่เลี่ยง
* เหยียบหัวสิงห์ (2520)
* รักแล้วรอหน่อย (2521) รับบท สมศักดิ์
* มนต์รักแผ่นดินทอง (2521) รับบท เกลี่ยง
* โก๋บ้านนอกกี๋บางกอก (2521) รับบท ยอดชาย
* มือปืนนมสด (2521) รับบท นายใหญ่
* มันส์เขาล่ะ (2521) รับบท หนุ่ม
* ไอ้ขุนทอง (2521)
* ทีเด็ดคู่เขย (2521) รับบท ราวี
* ดวงเศรษฐี (2521)
* ไอ้ 8 นิ้ว (2521)
* นักสู้ภูธร (2521) รับบท หลบ
* ขโมยที่รัก (2521) รับบท สุขิต
* เลือดในดิน (2521) รับบท พ่อ
* สุดห้ามใจรัก (2522) รับบท กวี
* เสือสะเออปล้น (2522)
* คุณพ่อ…ขอโทษ..! (2522)
* นายอำเภอปฏิวัติ (2522) รับบท บรรเจิด
* ผานกเค้า (2522)
* คนละเกมส์ (2522) รับบท นายโกเมน
* ไอ้คลั่งทะเลโหด (2522) รับบท อวนไฟ
* เทวดาบ๊องส์ (2522) รับบท พิชิต
* อวนดำ (2522) รับบท หัวหน้ามาเฟีย
* ตลุมบอน (2522) รับบท จอม
* ไอ้หนุ่มตังเก (2522) รับบท เชี่ยว
* แม่เขียวหวาน (2522) รับบท พ่อเลี้ยงวรรณโชค
* 2 พยัคฆ์ (2523) รับบท สันภู สรวง
* เจ้าพายุ (2523) รับบท ลุงแจ้ง
* ย.ยอดยุ่ง (2523)
* แผ่นดินแห่งความรัก (2523)
* นายอำเภอคนใหม่ (2523) รับบท กำนันสิงห์
* ชั่วฟ้าดินสลาย (2523) รับบท ทิพย์
* ไปรษณีย์สุดหล่อ (2524)
* ประกาศิตจากหัวใจ (2524)
* นกน้อย (2524)
* ระย้า (2524) รับบท ขุนรอน
* ไทรโศก (2524) รับบท แม้น
* ฟ้าเพียงดิน (2524) รับบท ผู้ใหญ่บุญทอง
* ชายสามโบสถ์ (2524) รับบท ลุงแก้ว
* รักข้ามคลอง (2524) รับบท หมวดบุญธรรม
* คุณรักผมไหม (2525)
* สะใภ้ตีนแดง (2525)
* คนล่าคน (2525)
* ใจเดียว (2525) รับบท ธนากร
* รักข้ามรุ่น (2525) รับบท คุณเกียรติ
* เฮงสองร้อยปี (2525)
* นักบุญทรงกลด (2525) รับบท ทรงศักดิ์
* มันมาจากโลกันต์ (2525)
* แม่ดอกกระถิน (2526) รับบท เสี่ยหว่อง
* บ้านน้อยกลางดง (2526)
* พญายมพนมรุ้ง (2526) รับบท ทีมของเขา
* หนูเป็นสาวแล้ว (2526) รับบท พายุ
* จ้าวภูผา (2526) รับบท เฟิง
* กุ๊กมือเก่า (2526) รับบท อุเทน
* สิงห์ด่านเกวียน (2526)
* น.ส.เย็นฤดี (2526) รับบท โชติบดินทร์ นรินทร์สงคราม
* ยูงรำแพน (2526) รับบท พ่อเลี้ยงดิลก
* หลงเสียงนาง (2526) รับบท หมอ
* ผู้ยิ่งใหญ่ทั้ง 9 (2526)
* พ่อตาจิ๊กโก๋ (2526)
* แม่สาวสุพรรณ (2527)
* 10 คงกระพัน (2527)
* ผัวเชลย (2528) รับบท ลุงเภา
* ลูกทุ่งเสียงทอง (2528) รับบท ประจวบ
* เรือนแพ (2532) รับบท สปอนเซอร์ (รับเชิญ)
* รักเพี้ยน เพี้ยน (2532)

## ผลงานละครโทรทัศน์
* กรรมเก่า (ไม่ทราบปี) ช่อง 5
* เวียงดาวราย (2517) ช่อง 3
* สกาวเดือน (2521) ช่อง 9
* น้ำเซาะทราย (2522) ช่อง 5

## อ้างอิง
* ชีวประวัติ ประจวบ  ฤกษ์ยามดี
* อดีตประวัติดาวร้าย ประจวบ  ฤกษ์ยามดี 
* อดีตดาวร้ายผู้น่ารัก 'ประจวบ ฤกษ์ยามดี' เสียชีวิตแล้ว

หมวดหมู่:นักแสดงชายชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงภาพยนตร์ชายชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงชายชาวไทยในศตวรรษที่ 20
หมวดหมู่:เสียชีวิตโดยอุบัติเหตุจากการตก
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลนักแสดงประกอบชายยอดเยี่ยมพระสุรัสวดี
หมวดหมู่:นักแสดงละครโทรทัศน์ชายชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากเขตปทุมวัน