องโยย

**องโยย** หรือ **องโหยย** (ค.ศ. 206 – 28 มกราคม ค.ศ. 286) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **หวาง จฺวิ้น** () ชื่อรอง **ชื่อจื้อ** () เป็นขุนพลและขุนนางชาวจีนที่มีชีวิตในช่วงปลายยุคสามก๊กและช่วงต้นยุคราชวงศ์จิ้นตะวันตกของจีน 

## ประวัติ
องโยยเป็นชาวอำเภอหู (湖縣 *หูเซี่ยน*) เมืองฮองหลง (弘農郡 *หงหนงจฺวิ้น*) ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันตกของนครหลิงเป่า (靈寶) มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน องโยยเกิดในครอบครัวข้าราชสำนัก เป็นที่รู้จักจากรูปร่างหน้าตาดี อ่านหนังสือมาก และมีความทะเยอทะยาน องโยยเริ่มรับราชการเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ช่วย (從事 *ฉงชื่อ*) ในที่ว่าการเมืองฮอตั๋ง (河東郡 *เหอตงจฺวิ้น*; อยู่บริเวณอำเภอเซี่ย มณฑลชานซีในปัจจุบัน)

หยาง จี้ (羊暨) หลานอาของเอียวเก๋า (羊祜 *หยาง ฮู่*) ขุนพลราชวงศ์จิ้นเคยบอกกับเอียวเก่าผู้เป็นอาให้ระวังองโยยเพราะองโยยเป็นคนใช้จ่ายสุรุ่ยสุร่ายและไม่อยู่กับร่องกับรอย แต่เอียวเก๋าเห็นว่าองโยยเป็นคนมีความสามารถที่หาได้ยากและยกย่ององโยยอย่างสูง เมื่อ ค.ศ. 272 หลังองโยยได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าเมือง (太守 *ไท่โฉ่ว*) ของเมืองก๋งฮาน (廣漢郡 *กว่างฮั่นจฺวิ้น*; อยู่บริเวณนครกว่างฮั่น มณฑลเสฉวนในปัจจุบัน) เอียวเก๋าได้เสนอให้ตั้งองโยยเป็นข้าหลวงมณฑล (刺史 *ฉื่อชื่อ*) ของมณฑลเอ๊กจิ๋ว (益州 *อี้โจว*; ครอบคลุมพื้นที่ของมณฑลเสฉวนและนครฉงชิ่งในปัจจุบัน) ในช่วงเวลานั้น จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงมีรับสั่งให้องโยยกำกับดูแลการสร้างกลุ่มเรือรบขนาดใหญ่ เรือรบแต่ละลำให้ประดับด้วยรูปสัตว์ร้ายและจุทหารได้มากกว่า 2,000 นาย เรือรบเหล่านี้ถูกสร้างขึ้นเพื่อเตรียมใช้ในการศึกกับง่อก๊กที่เป็นรัฐอริของราชวงศ์จิ้น

เมื่อ ค.ศ. 279 องโยยเขียนฎีกาถึงจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน ทูลเสนอให้เปิดศึกกับง่อก๊ก สุมาเอี๋ยนทรงเห็นด้วยและทรงแต่งตั้งให้องโยยเป็นขุนพลมังกรโผน (龍驤將軍 *หลงเซียงเจียงจฺวิน*) และทรงมีรับสั่งให้องโยยนำพลจากเซงโต๋ (成都 *เฉิงตู*) อำเภอเอกของมณฑลเอ๊กจิ๋วยกเข้าบุกง่อก๊ก องโยยนำกำลังพลเข้ายึดจุดยุทธศาสตร์ในอาณาเขตของง่อก๊กอย่างซีหลิง (西陵; อยู่ในนครอี๋ชาง มณฑลหูเป่ย์ในปัจจุบัน), แฮเค้า (夏口 *เซี่ยโข่ว*; อยู่ในนครฮั่นโข่ว มณฑลหูเป่ย์ในปัจจุบัน) และบู๊เฉียง (武昌 *อู่ชาง*; ปัจจุบันคือนครเอ้อโจว มณฑลหูเป่ย์) เมื่อทัพราชวงศ์จิ้นมาถึงเกี๋ยนเงียบ (建業 *เจี้ยนเย่*) นครหลวงของง่อก๊ก ซุนโฮจักรพรรดิองค์สุดท้ายของง่อก๊กก็ทรงยอมจำนน ทำให้การพิชิตง่อก๊กสิ้นสุดลงด้วยผลสำเร็จ

แม้ว่าองโยยสร้างความดีความชอบอย่างมากในการศึก แต่อองหุย (王渾 *หวาง หุน*) ที่เป็นขุนพลอีกคนใส่ร้ายองโยยต่อหน้าจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน ทำให้องโยยไม่ได้การยอมรับที่สมกับความดีความชอบ เมื่อองโยยต้องการเรียกร้องขอความเป็นธรรม ฟ่าน ทง (范通) ผู้ใต้บังคับบัญชาขององโยยแนะนำองโยยไม่ให้ร้องเรียนโดยกล่าวไม่เป็นการดีที่จะทำเช่นนนั้น ภายหลังขุนนางหลี่ มี่ (李密) พูดแก้ต่างให้องโยยต่อจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน สุมาเอี๋ยนทรงตระหนักได้ว่าก่อนหน้านี้พระองค์ทรงปฏิบัติต่อองโยยอย่างไม่เป็นธรรม จึงทรงเลื่อนตำแหน่งให้องโยยเป็นมหาขุนพลพิทักษ์ทัพ (鎮軍大將軍 *เจิ้นจฺวินต้าเจียงจฺวิน*) และแต่งตั้งเพิ่มเติมให้เป็นนายทหารม้ามหาดเล็ก (散騎常侍 *ซานฉีฉางชื่อ*) และยังทรงตั้งให้องโยยมีบรรดาศักดิ์เป็นเฮาแห่งซงหยง (襄陽侯 *เซียงหยางโหว*) ในเดือนมิถุนายนถึงกรกฎาคม ค.ศ. 280

องโยยมีความเย่อหยิ่งและสุรุ่ยสุร่ายมากขึ้นเมื่อเข้าสู่วัยชรา เมื่อวันที่ 15 กันยายน ค.ศ. 285 องโยยได้รับการแต่งตั้งเป็นมหาขุนพลสงบทัพ (撫軍大將軍 *ฝู่จฺวินต้าเจียงจฺวิน*) แต่ต่อมาองโยยเสียชีวิตในเดือนมกราคม ค.ศ. 286 ศพได้รับการฝังที่เขาไป๋กู่ (柏谷山 *ไป๋กู่ชาน*) อยู่ใกล้กับบริเวณที่เป็นนครฉางจื้อ (長治) มณฑลชานซีในปัจจุบัน จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงพระราชทานสมัญญานามแก่องโยยว่า "อู่โหว" (武侯)

## ครอบครัว
องโยยสมรสกับบุตรสาวของสฺวี เหมี่ยว (徐邈) มีบุตรชายอย่างน้อย 2 คนคือหวาง จฺวี่ (王矩) และหวาง ช่าง (王暢) หวาง จฺวี่สืบทอดบรรดาศักดิ์เฮาแห่งซงหยงของบิดา ส่วนหวาง ช่างดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าพนักงานทหารม้ามหาดเล็ก (散騎郎 *ซ่านฉีหลาง*) ในราชสำนักราชวงศ์จิ้น บุตรชายของหวาง ช่างชื่อหวาง ชุ่ย (王粹) สมรสกับเจ้าหญิงเองฉวน (潁川公主 *อิ่งชฺวานกงจู่*) เจ้าหญิงแห่งราชวงศ์จิ้น และดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าเมืองของเมืองเว่ย์จฺวิ้น (魏郡太守 *เว่ย์จฺวิ้นไท่โฉ่ว*)

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ฝาง เสฺวียนหลิง (บก.) (648). *[[จิ้นชู]]*.

หมวดหมู่:ขุนพลในยุคราชวงศ์จิ้น
หมวดหมู่:ข้าราชการในยุคราชวงศ์จิ้น
หมวดหมู่:บุคคลจากวุยก๊ก
หมวดหมู่:นายพลจากมณฑลเหอหนาน