ช้างในประเทศไทย

ในปัจจุบัน ช้างเอเชียนอกจากจะเป็นสัตว์ประจำชาติไทยแล้ว ยังมีอิทธิพลต่อประเทศไทย ดังนี้

## ช้างไทยในสงครามประวัติศาสตร์
[260px|thumbnail|right|[เจ้าพระยาปราบหงสาวดีในสงครามยุทธหัตถี ภาพจิตรกรรมสมัยใหม่ภายในวัดสุวรรณาดาราม]]
* เจ้าพระยาปราบหงสาวดี (ชื่อก้านกล้วยในภาพยนตร์)
* เจ้าพระยาปราบไตรจักร

## ช้างไทยในพระราชพิธี

## ช้างในวรรณคดีและวรรณกรรมไทย
[250px|thumbnail|right|[ช้างเอราวัณ ในพิพิธภัณฑ์ช้างเอราวัณ จังหวัดสมุทรปราการ]]
* ช้างเอราวัณ
* ช้างไอราวัณ
* ช้างพลายมงคล

## ช้างไทยในประวัติศาสตร์
### สมัยกรุงสุโขทัย
ในศิลาจารึกหลักที่ 1 กล่าวว่าพ่อขุนรามคำแหงมหาราชได้ชนช้างชนะขุนสามชนเจ้าเมืองฉอด และยังมีอีกตอนที่กล่าวถึงช้างเผือกตัวโปรดของพ่อขุนรามคำแหงมหาราชที่ชื่อรุจาครี ซึ่งช้างเผือกตัวนี้ทรงให้แต่งด้วยเครื่องคชาภรณ์ แล้วทรงนำราษฎรออกบำเพ็ญกุศลตามพระอารามในอรัญญิกเมื่อครั้งที่ทรงครองกรุงสุโขทัย

### สมัยกรุงศรีอยุธยา
ในสมัยกรุงศรีอยุธยาได้มีช้างเผือกที่มีลักษณะพิเศษที่นำมาเป็นสัตว์คู่บารมีของพระมหากษัตริย์แต่ละรัชกาล
* ในสมัยสมเด็จพระอินทราชา ได้ช้างเผือกมา 1 เชือก 
* ในสมัยสมเด็จพระไชยราชาธิราช ได้ปรากฏช้างเผือกที่ชื่อพระฉัททันต์ขึ้น
* ในสมัยสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ ซึ่งถือได้ว่าเป็นรัชสมัยเริ่มต้นที่ให้ความสำคัญกับช้างเผือกมากที่สุด พร้อมทั้งยังมีช้างเผือกประจำรัชกาลนี้ถึง 7 เชือก คือ พระคเชนทโรดม พระรัตนากาศ พระแก้วทรงบาศ ช้างเผือกพังแม่และพังลูก พระบรมไกรสร พระสุริยกุญชร
* ในสมัยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 3 (สมเด็จพระนารายณ์มหาราช) ได้ช้างเผือกมา 2 เชือก คือ พระอินทร์ไอยราวรรณ และเจ้าพระยาบรมคเชนทรฉัททันต์
* ในสมัยสมเด็จพระเพทราชา ได้ช้างเผือกมา 2 เชือก คือ พระอินทรไอราพต และ พระบรมรัตนากาศ
* ในสมัยสมเด็จพระสรรเพชญที่ 8 (พระเจ้าเสือ) ได้ช้างเผือกชื่อ พระบรมไตรจักร
* ในสมัยสมเด็จพระบรมราชาที่  3 (พระบรมโกศ)ได้ช้างเผือกมา 6 เชือก คือ พระวิเชียรหัสดิน พระบรมราชนาเคนทร พระบรมวิไชยคเชนทร พระบรมกุญชร พระบรมจักรพาลหัตถี พระบรมคชลักษณ์

### สมัยกรุงธนบุรี
สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ได้ช้างพังเผือกมา 1 เชือก ได้เมื่อครั้งนำกองทัพกรุงไปล้อมเมืองฝาง เจ้าพระฝางหนีพาช้างไปด้วย หลวงคชชาติกองพญาอินท์วิชิตติดตามได้ลูกช้างนำมาถวาย ปรากฏชื่อตามพงศาวดารว่า นางช้างพญามงคลเสวตคชสารศรีเมืองตัวประเสริฐ, พระยาเศวตรกริณี

### สมัยกรุงรัตนโกสินทร์
;พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช : ได้ช้าง 10 เชือก คือ พระบรมไกรสร (บวรสุประดิษฐ) พระบรมไกรสร (บวรบุษปทันต์) พระอินทรไอยรา พระเทพกุญชร พระบรมฉัททันต์ พระบรมนัขมณี พระบรมคชลักษณ์ (อรรคคเชนทร์) พระบรมนาเคนทร์ พระบรมคชลักษณ์ (อรรคชาติดามพหัตถี) พระบรมเมฆเอกทนต์

;พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย : มีช้าง 6 เชือก คือ พระยาเศวตกุญชร พระบรมนาเคนทร์ พระบรมหัศดิน พระบรมนาเคนทร์ (คเชนทรธราธาร) พระยาเศวตไอยรา พระยาเศวตคชลักษณ์

;พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว : มีช้างเผือกอยู่ 20 เชือก คือ พระบรมคชลักษณ์ พระบรมไอยรา พระบรมนาเคนทร์ พระบรมเอกทันต์ พระยามงคลหัสดิน พระยามงคลนาคินทร์ พระบรมไกรสร พระบรมกุญชร พังหงษาสวรรค์ พระนัขนาเคนทร์ พระบรมไอยเรศ พระบรมสังขทันต์ พระบรมคชลักษณ์ (ศักดิสารจุมประสาท) พระบรมนขาคเชนทร์ พระนาเคนทรนขา พระบรมทัศนขา ช้างพลายสีประหลาด พระบรมศุภราช พระยามงคลคชพงศ์ ช้างพลายกระจุดดำ

;พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว : มีช้าง 15 เชือก คือ พระบรมนัขสมบัติ พระวิมลรัตนกิริณี พระบรมคชรัตน พระวิสูตรรัตนกิริณี พระพิไชยนิลนัข พระพิไชยกฤษณาวรรณ พระศรีสกลกฤษณ์ พระมหาศรีเศวตวิมลวรรณ ช้างพังเผือกเอก พระเศวตสุวรรณาภาพรรณ ช้างพังเผือกเอก พระเทวสยามมหาพิฆเนศวร ช้างสีประหลาด เจ้าพระยาปราบไตรจักร พระยาไชยานุภาพ

;พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว : มีช้าง 19 เชือก คือ พระเศวตวรวรรณฯ พระมหารพีพรรณคชพงษ์ พระเศวตสุวภาพรรณ พระเทพคชรัตนกิริณี พระศรีสวัสดิเศวตวรรณ พระบรมทันตวรลักษณ์ พระเศวตวรลักษณ์ พระเศวตวรสรรพางค์ พระเศวตวิสุทธิเทพา พระเศวตสุนทรสวัสดิ์ พระเศวตสกลวโรภาศ พระเศวตรุจิราภาพรรณ พระเศวตวรนาเคนทร์ ช้างพลายเผือกเอก พระศรีเศวตวรรณิภา พระเศวตอุดมวารณ์ ช้างพลายสีประหลาด 2 เชือก เจ้าพระยาไชยานุภาพ

;พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว : ได้ช้าง พระเศวตวชิรพาหฯ

;พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว:ได้ช้าง พระเศวตคชเดชน์ดิลกฯ

#### สมัยรัชกาลที่ 9
[thumb|220px|[พระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ ]]
สมัยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พบช้างเผือก 21 ช้าง เหลือ 10 ช้าง คือ

* พระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ
* พระเศวตวรรัตนกรีฯ
* พระเศวตสุรคชาธารฯ
* พระศรีเศวตศุภลักษณ์ฯ
* พระเศวตศุทธวิลาศฯ
* พระวิมลรัตนกิริณีฯ
* พระศรีนรารัฐราชกิริณีฯ
* พระเศวตภาสุรคเชนทร์ฯ
* พระเทพวัชรกิริณีฯ
* พระบรมนขทัศฯ

## การใช้ช้างเป็นตราประจำจังหวัดของไทย

## ช้างในภาพยนตร์
ยังมีภาพยนตร์ไทยที่กล่าวถึงความสำคัญของช้างอีกมากมาย แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของช้างที่เป็นสัญลักษณ์ของชาติไทย เช่น
* *[[คนเลี้ยงช้าง]]* (พ.ศ. 2533)
* *[[ช้างเพื่อนแก้ว]]* ภาพยนตร์ที่เกี่ยวกับการผจญภัยของช้างกับเด็ก แสดงให้เห็นถึงความฉลาด น่ารัก แสนรู้ของช้าง
* *[[ก้านกล้วย]]* ภาพยนตร์แอนิเมชันเรื่องที่สองของไทย มีเนื้อหาเกี่ยวกับช้าง
* *[[ต้มยำกุ้ง (ภาพยนตร์)|ต้มยำกุ้ง]]* ภาพยนตร์แอคชั่น มีเนื้อหาเกี่ยวกับการลักพาช้างออกนอกประเทศ พระเอกในเรื่องซึ่งเป็นเจ้าของช้างได้ไปตามทวงคืนมา แสดงให้เห็นถึงความรักและหวงแหนช้าง สัตว์ประจำชาติของชาติไทย
* *[[องค์บาก 2]]* ภาพยนตร์แอคชั่น ซึ่งมีช้างเป็นกองกำลังสมทบ
* ภาพยนตร์อิงประวัติศาสตร์หลายเรื่องที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับสงคราม มักมีการนำช้างมาใช้ในฉากสงคราม

## ดูเพิ่ม
* เพนียดคล้องช้าง
* วันช้างไทย
* ช้างเอเชีย

## อ้างอิง