โฮเฮา

**โฮเฮา** (สิ้นพระชนม์ 30 กันยายน ค.ศ. 189) หรือในภาษาจีนกลางว่า **เหอโฮ่ว** () ไม่ทราบพระนามส่วนพระองค์ เป็นที่รู้จักในพระสมัญญานามว่า **จักรพรรดินีหลิงซือ** ( *หลิวซือหฺวางโฮ่ว*) เป็นจักรพรรดินีแห่งราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 *ตงฮั่น*) ของจีน เป็นจักรพรรดินีพระองค์ที่ 2 ในพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 *ฮั่นหลิงตี้*) และเป็นพระมารดาของหองจูเปียน (皇子辯 *หฺวางจื่อเปี้ยน*) หรือเล่าเปียน (劉辯 *หลิว เปี้ยน*) หลังพระเจ้าเลนเต้สวรรคตเมื่อ ค.ศ. 189 โฮเฮาทรงขึ้นดำรงตำแหน่งเป็นฮองไทเฮา (皇太后 *หฺวางไท่โฮ่ว*) หรือจักรพรรดินีพันปีหลวง เมื่อหองจูเปียนพระโอรสที่ทรงพระเยาว์ของพระองค์ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิองค์ใหม่ โฮเฮาทรงอยู่ท่ามกลางความขัดแย้งระหว่างมหาขุนพลโฮจิ๋น (何進 *เหอ จิ้น*) พี่ชายต่างมารดาของพระองค์ กับกลุ่มขุนนางขันที ทั้งสองฝ่ายต่างต่อสู้ชิงอำนาจกันในราชสำนักของราชวงศ์ฮั่น ภายหลังโฮจิ๋นถูกลอบสังหารและกลุ่มขันทีถูกกวาดล้าง ขุนศึกตั๋งโต๊ะ (董卓 *ต่ง จั๋ว*) ฉวยโอกาสจากภาวะสุญญากาศทางอำนาจ นำทัพของตนเข้านครหลวงและยึดอำนาจปกครองราชสำนักของราชวงศ์ฮั่น จากนั้นตั๋งโต๊ะจึงปลดหองจูเปียนจากตำแหน่งจักรพรรดิ สถาปนาหองจูเหียบ (皇子協 *หฺวางจื่อเสีย*)  หรือเล่าเหียบ (劉協 *หลิว เสีย*) ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิคือพระเจ้าเหี้ยนเต้ (漢獻帝 *ฮั่นเซี่ยนตี้*) และสั่งวางยาพิษโฮเฮาจนสิ้นพระชนม์

## ภูมิหลังครอบครัวและพระประวัติช่วงต้น
โฮเฮาทรงเป็นชาวอำเภออ้วนเซีย (宛縣 *หว่านเซี่ยน*) เมืองลำหยง (南陽郡 *หนานหยางจฺวิ้น*) ซึ่งอยู่ในนครหนานหยาง (南陽市 *หนานหยางชื่อ*) มณฑลเหอหนาน (河南) ในปัจจุบัน โฮเฮาทรงแตกต่างจากจักรพรรดินีแห่งราชวงศ์ส่วนใหญ่เนื่องจากพระองค์ไม่ได้ประสูติในตระกูลขุนนาง บิดาของพระองค์คือเหอ เจิน (何真) ประกอบอาชีพคนขายเนื้อ มารดาของพระองค์ไม่ทราบชื่อสกุลเดิม แต่มีชื่อตัวว่า "ซิง" (興) โฮเฮาทรงมีพี่ชาย 2 คนคือโฮจิ๋น (何進 *เหอ จิ้น*; เป็นพี่ชายร่วมบิดาต่างมารดา) และโฮเบี้ยว (何苗 *เหอ เหมียว*; เป็นพี่ชายร่วมมารดาต่างบิดา) และทรงมีน้องสาวซึ่งสมรสกับบุตรบุญธรรมของขันทีเตียวเหลียง (張讓 *จาง ร่าง*)

มีเรื่องเล่าว่าโฮเฮาทรงเข้าเป็นพระสนมของพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 *ฮั่นหลิงตี้*) หลังครอบครัวของพระองค์ติดสินบนขันทีที่มีหน้าที่คัดเลือกสตรีมารับใช้จักรพรรดิ โฮเฮาทรงสูง 7 ฉื่อ (尺) 1 ชุ่น (寸) เมื่อ ค.ศ. 176 พระองค์ประสูติหองจูเปียน (皇子辯 *หฺวางจื่อเปี้ยน*) หรือเล่าเปียน (劉辯 *หลิว เปี้ยน*) พระโอรสของพระเจ้าเลนเต้ซึ่งกลายเป็นพระโอรสองค์โตสุดของพระเจ้าเลนเต้ที่ยังทรงพระชนม์อยู่ เพราะพระโอรสองค์อื่น ๆ ของพระเจ้าเลนเต้ก่อนหน้าหองจูเปียนต่างสิ้นพระชนม์ขณะยังเป็นทารกหรือยังทรงพระเยาว์ พระเจ้าเลนเต้ทรงเชื่อว่าการที่พระองค์ทรงสูญเสียเหล่าพระโอรสองค์ก่อนหน้าไปเนื่องด้วยเคราะห์ร้าย จึงทรงมีรับสั่งให้นักพรตลัทธิเต๋าชื่อฉือ จื๋อเหมี่ยว (史子眇) เลี้ยงดูพระโอรสแรกประสูติของพระองค์ หองจูเปียนจึงทรงถูกกล่าวถึงในคำเรียกว่า "ฉื่อโหว" (史侯) มีความหมายว่า "เฮา (侯 *โหว*) ผู้มีชื่อสกุลฉื่อ (史)" โฮเฮาทรงกลายเป็นคนโปรดของพระเจ้าเลนเต้ พระเจ้าเลนเต้ทรงแต่งตั้งให้โฮเฮามีลำดับชั้นเป็นกุ้ยเหริน (貴人) โฮเฮาในฐานะกุ้ยเหรินทรงเป็นที่รู้จักในเรื่องความหึงหวงและความโหดร้าย พระสนมคนอื่น ๆ ของพระเจ้าเลนเต้ต่างก็เกรงกลัวพระองค์

## ในฐานะจักรพรรดินี
เมื่อวันที่ 8 มกราคม ค.ศ. 181 พระเจ้าเลนเต้ทรงแต่งตั้งโฮเฮาซึ่งเป็นกุ้ยเหรินให้ขึ้นเป็นจักรพรรดินีหรือฮองเฮา (皇后 *หฺวางโฮ่ว*) แทนที่จักรพรรดินีซ่ง (宋皇后 *ซ่งหฺวางโฮ่ว*) ซึ่งถูกปลดเมื่อ ค.ศ. 178  ในปีถัดจากที่โฮเฮาทรงขึ้นเป็นจักรพรรดินี พระเจ้าเลนเต้พระราชทานตำแหน่งแก่บิดามารดาของโฮเฮา โดยเหอ เจิน บิดาซึ่งเวลานั้นเสียชีวิตไปแล้วได้รับตำแหน่งหลังมรณกรรมเป็นขุนพลทหารม้าและรถรบ (車騎將軍 *เชอฉีเจียงจฺวิน*) และได้รับสมัญญานามว่า  "เซฺวียนเต๋อโหวแห่งบูยง" (舞陽宣德侯 *อู่หยางเซฺวียนเต๋อโหว*) มารดาของโฮเฮาได้รับตำแหน่งเป็น "บูยงกุ๋น" (舞陽君 *อู่หยางจฺวิน*) หรือท่านหญิงแห่งบูยง

ในช่วงเวลานั้น พระสนมคนหนึ่งของพระเจ้าเลนเต้คืออองบีหยิน (王美人 *หวางเหม่ย์เหริน*) ตั้งครรภ์ อองบีหยินกลัวว่าโฮเฮาจะทรงทำร้ายพระกุมารที่ยังไม่ประสูติ  จึงพยายามจะกินยาเพื่อจะแท้งพระกุมาร แต่พระกุมารยังคงปลอดภัย และอองบีหยินก็ฝันเกี่ยวกับดวงอาทิตย์ เมื่อ ค.ศ. 181 หลังอองบีหยินให้กำเนิดพระโอรสคือหองจูเหียบ (皇子協 *หฺวางจื่อเสีย*)  หรือเล่าเหียบ (劉協 *หลิว เสีย*) โฮเฮาก็มีพระเสาวนีย์ให้สังหารอองบีหยินด้วยยาพิษจนเสียชีวิต เมื่อพระเจ้าเลนเต้ทรงทราบเรื่องก็กริ้วจัด และมีพระประสงค์จะปลดโฮเฮาจากตำแหน่งจักรพรรดินี แต่เหล่าขันทีสามารถทูลโน้มน้าวพระองค์ให้ละเว้นโทษโฮเฮา หองจูเหียบที่กำพร้าพระมารดาได้รับการเลี้ยงดูจากตังไทฮอ (董太后 *ต่งไท่โฮ่ว*) ผู้เป็นพระอัยกี หองจูเหียบจึงทรงถูกกล่าวถึงในคำเรียกว่า "ต่งโหว" (董侯) มีความหมายว่า "เฮาผู้มีชื่อสกุลตัง (董 *ต่ง*)"

## ในฐานะจักรพรรดินีพันปีหลวง

## สิ้นพระชนม์

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). *[[สามก๊กจี่]]* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *[[อรรถาธิบายสามก๊กจี่]]* (*ซานกั๋วจื้อจู้*).
* ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *[[โฮ่วฮั่นชู]]*.
* ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). *[[สามก๊ก]]* (*ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*).

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:จักรพรรดินีราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:ชนชั้นเจ้าในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ศตวรรษที่ 2

หมวดหมู่:ผู้หญิงจีนในคริสต์ศตวรรษที่ 2
หมวดหมู่:ผู้ถูกประหารชีวิตด้วยยาพิษ
หมวดหมู่:ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในยุคราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:บุคคลในยุคราชวงศ์ฮั่นที่ถูกประหารชีวิต
หมวดหมู่:บุคคลที่ถูกประหารชีวิตโดยราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:จักรพรรดินีพันปีหลวงแห่งราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:พระมารดาของจักรพรรดิจีน