สถานีวิทยุสมัครเล่น

right|thumb|สถานีประจำที่ของนักวิทยุสมัครเล่นเยอรมัน
right|thumb|สถานีวิทยุสมัครเล่นแบบประจำที่ในอเมริกาที่มีอุปกรณ์วินเทจ

**สถานีวิทยุสมัครเล่น** () คือสถานีวิทยุที่ออกแบบมาเพื่อให้บริการวิทยุสื่อสารในกิจการวิทยุสมัครเล่นสำหรับนักวิทยุสมัครเล่น นักวิทยุสมัครเล่นสร้างและดำเนินการสถานีวิทยุสมัครเล่นหลายประเภท รวมถึงสถานีภาคพื้นดิน, สถานีเคลื่อนที่, สถานีอวกาศ และสถานีสนามชั่วคราว คำแสลงที่มักใช้เรียกสถานที่ตั้งของสถานีสมัครเล่นในภาษาอังกฤษ คือ  ซึ่งตั้งชื่อตามโครงสร้างขนาดเล็กที่ต่อเติมเข้ากับโครงหลังคาของเรือรบ เพื่อเก็บอุปกรณ์วิทยุและแบตเตอรี่ในยุคแรกๆ
:

## ประเภทของสถานี
### สถานีประจำที่
thumb|right|สถานีประจำที่วิทยุสมัครเล่นในสหราชอาณาจักร
สถานีวิทยุสมัครเล่นที่ตั้งอยู่ในโครงสร้างถาวรพร้อมอุปกรณ์ที่ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อการใช้งานแบบพกพา เรียกว่าสถานีวิทยุแบบประจำที่ หรือ *สถานีประจำที่* () ซึ่งเป็นรูปแบบที่พบได้บ่อยที่สุดของสถานีวิทยุสมัครเล่น และสามารถพบได้ในบ้าน, โรงเรียน และอาคารสาธารณะบางแห่ง โดยทั่วไปแล้วสถานีวิทยุแบบประจำที่มักติดตั้งเครื่องรับส่งสัญญาณและสายอากาศอย่างน้อยหนึ่งต้น สำหรับการสื่อสารด้วยเสียงนั้นสถานีจะติดตั้งไมโครโฟน สำหรับการสื่อสารโดยใช้รหัสมอร์สนั้นจะใช้ปุ่มโทรเลข และสำหรับการสื่อสารผ่านโหมดดิจิทัล เช่น RTTY และ PSK31 สถานีจะติดตั้งอินเทอร์เฟซเฉพาะสำหรับเชื่อมต่อเครื่องรับส่งสัญญาณเข้ากับการ์ดเสียงของคอมพิวเตอร์ แม้ว่าจะไม่ใช่ข้อกำหนดสำหรับการสื่อสารทางวิทยุ แต่สถานีวิทยุสมัครเล่นแบบประจำที่ส่วนใหญ่มีคอมพิวเตอร์อย่างน้อยหนึ่งเครื่อง ซึ่งทำหน้าที่ต่าง ๆ ตั้งแต่การบันทึกการติดต่อกับสถานีอื่น ๆ ไปจนถึงการควบคุมฮาร์ดแวร์ของสถานีในระดับต่าง ๆ สถานีประจำที่อาจติดตั้งตัวขยายสัญญาณ, เครื่องหมุนสายอากาศ, มาตรวัดอัตราส่วนคลื่นนิ่ง (SWR), เครื่องปรับสัญญาณสายอากาศ และอุปกรณ์เสริมอื่น ๆ ของสถานีด้วย

โดยทั่วไปสถานีประจำที่ใช้พลังงานจากแหล่งจ่ายไฟหลักกระแสสลับที่มีอยู่ในอาคาร อุปกรณ์บางอย่างในสถานีประจำที่อาจใช้ไฟฟ้ากระแสตรงแรงดันต่ำแทนไฟฟ้ากระแสสลับ และต้องใช้แหล่งจ่ายไฟแยกต่างหาก สถานีประจำที่บางแห่งมีแหล่งจ่ายไฟเสริม เช่น เครื่องกำเนิดไฟฟ้า หรือแบตเตอรี่ สำหรับใช้ในกรณีฉุกเฉิน

### สถานีเคลื่อนที่
thumb|right|สถานีเคลื่อนที่ของนักวิทยุสมัครเล่น
[thumb|สถานีเคลื่อนที่ WA8FJW พร้อมสายอากาศ Halo ติดบนหลังคาสำหรับการสื่อสาร[แถบความถี่ 6 เมตร และ 2 เมตร]]
สถานีวิทยุสมัครเล่นที่ติดตั้งในยานพาหนะเรียกว่า *สถานีเคลื่อนที่* () โดยทั่วไปสถานีเคลื่อนที่จะประกอบด้วยเครื่องรับส่งสัญญาณ สายอากาศหนึ่งต้นหรือมากกว่า และไมโครโฟน เครื่องรับส่งสัญญาณอาจได้รับการออกแบบมาเป็นพิเศษสำหรับการติดตั้งในยานพาหนะ เครื่องรับส่งสัญญาณอาจมีขนาดเล็กกว่าเครื่องรับส่งสัญญาณที่ออกแบบมาสำหรับการใช้งานกับสถานีประจำที่ เพื่อให้ง่ายต่อการติดตั้งใต้เบาะนั่งหรือในกระโปรงหลังรถ และอาจมีหัวควบคุมแบบถอดได้ซึ่งสามารถติดตั้งในตำแหน่งที่แยกต่างหากจากส่วนอื่น ๆ ของวิทยุ สายอากาศที่ออกแบบมาสำหรับสถานีเคลื่อนที่จะต้องรองรับข้อจำกัดทางกายภาพเฉพาะของยานพาหนะและช่องทางการเดินทางที่สถานีตั้งอยู่ เพื่อให้มีระยะห่างใต้สะพานลอยและสะพาน และยานพาหนะสามารถสัญจรได้อย่างปลอดภัยในช่องทางที่อยู่ติดกัน สายอากาศส่วนใหญ่ที่ใช้ในสถานีเคลื่อนที่เป็นแบบรอบทิศทาง มีสถานีเคลื่อนที่เพียงไม่กี่แห่งที่ติดตั้งระบบสื่อสารด้วยรหัสมอร์สหรือโหมดดิจิทัล สถานีเคลื่อนที่ส่วนใหญ่ได้รับการออกแบบมาเพื่อให้ผู้ขับขี่ยานพาหนะใช้งานขณะขับรถ

เครื่องรับส่งสัญญาณส่วนใหญ่ที่ติดตั้งในยานพาหนะได้รับการออกแบบให้ทำงานด้วยแรงดันไฟฟ้า 12-16 VDC และโดยทั่วไปจะใช้พลังงานจากแบตเตอรี่สตาร์ทในยานพาหนะ เนื่องจากแบตเตอรี่ของยานพาหนะต้องการพลังงานมาก สถานีเคลื่อนที่ส่วนใหญ่จึงไม่มีเครื่องขยายสัญญาณภายนอก หรือมีเครื่องขยายสัญญาณที่มีกำลังขับน้อยกว่าเครื่องขยายสัญญาณทั่วไปในสถานีประจำที่

สถานีเคลื่อนที่แบบพิเศษที่ใช้สำหรับการแข่งขันวิทยุสมัครเล่นวีเอชเอฟในอเมริกาเหนือเรียกว่า *สถานีโรเวอร์* () สถานีโรเวอร์มักออกแบบมาเพื่อให้ผู้โดยสารในรถใช้งานแทนคนขับ และอาจมีเครื่องรับส่งสัญญาณหลายตัว, ตัวแปลงสัญญาณ, สายอากาศแบบมีทิศทาง และคอมพิวเตอร์แล็ปท็อปสำหรับบันทึกการติดต่อ

แม้ว่าอาจไม่ใช่ข้อกำหนดทางกฎหมาย แต่สถานีเคลื่อนที่หลายแห่งจะเติม ***/M*** ต่อท้ายสัญญาณเรียกขาน (ออกเสียงว่า "สแลช โมบายล์"  ในภาษาโทรศัพท์) ขณะออกอากาศเพื่อระบุตัวตนให้สถานีอื่น ๆ ทราบว่าเป็นสถานีเคลื่อนที่ สถานีโรเวอร์ที่ปฏิบัติการในการแข่งขันวิทยุวีเอชเอฟจะต้องเติม ***/R*** ต่อท้ายสัญญาณเรียกขาน (ออกเสียงว่า "สแลช โรเวอร์" )

สถานีเคลื่อนที่ทางทะเล () คือสถานีเคลื่อนที่ที่ติดตั้งในเรือ ซึ่งโดยปกติจะเป็นเรือเดินทะเล เมื่ออยู่ในน่านน้ำสากล สถานีเหล่านี้จะดำเนินงานภายใต้อำนาจกำกับดูแลของธงที่เรือจดทะเบียน นอกจากข้อกำหนดด้านกฎระเบียบของวิทยุสมัครเล่นแล้ว การดำเนินงานของสถานีเคลื่อนที่ทางทะเลยังต้องได้รับอนุญาตจากกัปตันเรือด้วย สถานีเคลื่อนที่ทางทะเลจะเติม ***/MM*** ต่อท้ายสัญญาณเรียกขาน (ออกเสียงว่า "สแลช มาริไทม์ โมบาย" )

สถานีเคลื่อนที่ทางการบิน () คือสถานีเคลื่อนที่ที่ติดตั้งในเครื่องบิน นอกจากข้อกำหนดด้านกฎระเบียบของวิทยุสมัครเล่นแล้ว การใช้งานสถานีเคลื่อนที่ทางการบินยังต้องได้รับอนุญาตจากนักบินของเครื่องบินด้วย สถานีเคลื่อนที่ทางการบินต้องเพิ่ม ***/AM*** ต่อท้ายสัญญาณเรียกขาน (ออกเสียงว่า "สแลช แอโรนาติคัล โมบายล์" )

#### สถานีพกพา
thumb|นักวิทยุสมัครเล่นที่สถานีวิทยุสมัครเล่นแบบพกพา
สถานีวิทยุสมัครเล่นที่ตั้งขึ้นในสถานที่ชั่วคราวเรียกว่าสถานีพกพา หรือ หิ้วถือ () สถานีพกพาอาจจัดตั้งขึ้นเพื่อให้บริการสื่อสารฉุกเฉินในพื้นที่ภัยพิบัติ ให้บริการสื่อสารสาธารณะระหว่างงานกิจกรรมขนาดใหญ่ที่จัดขึ้น เช่น การปั่นจักรยานการกุศล ให้บริการสื่อสารระหว่างการเดินทางสำรวจ หรือเพื่อความเพลิดเพลินในการปฏิบัติการกลางแจ้ง สถานีพกพามีอุปกรณ์พื้นฐานเช่นเดียวกับสถานีแบบประจำที่และแบบเคลื่อนที่ แม้ว่าการขนส่งเครื่องรับส่งสัญญาณ, สายอากาศ, แหล่งจ่ายไฟ หรือแบตเตอรี่ และอุปกรณ์เสริมที่จำเป็นมักมีผลต่อการเลือกใช้อุปกรณ์นั้น ๆ อุปกรณ์ที่มีน้ำหนักไม่มาก หรือสามารถแยกชิ้นส่วนเพื่อการขนส่งหรือขนส่งในกระเป๋าเดินทางได้ เป็นที่นิยมอย่างมากในหมู่นักวิทยุสมัครเล่นที่เดินทางแบบ DX-peditions

สถานีพกพาส่วนใหญ่ใช้พลังงานจากเครื่องกำเนิดไฟฟ้าหรือแบตเตอรี่ เนื่องจากพลังงานรูปแบบนี้อาจมีจำกัด สถานีพกพาจึงมักทำงานโดยใช้กำลังส่งที่ต่ำกว่าเพื่อประหยัดพลังงาน

สถานีพกพาบางสถานีจะเติมเครื่องหมาย ***/P*** ต่อท้ายสัญญาณเรียกขาน (ออกเสียงว่า "สแลช พอร์เทเบิล" ) เพื่อระบุสถานะของตนในฐานะสถานีพกพา ในบางประเทศ ข้อกำหนดนี้ถือเป็นข้อกำหนดทางกฎหมาย ในขณะที่บางประเทศผู้ให้นักวิทยุเป็นผู้เลือกเอง

### สถานีอวกาศ
สถานีวิทยุสมัครเล่นที่ตั้งอยู่ในดาวเทียม, กระสวยอวกาศ หรือบนสถานีอวกาศนานาชาติ เรียกว่า *สถานีอวกาศ* () บางประเทศ รวมถึงสหรัฐอเมริกา มีกฎระเบียบเพิ่มเติมหรือแตกต่างไปจากสถานีวิทยุสมัครเล่นอื่น ๆ เกี่ยวกับการดำเนินงานของสถานีอวกาศ สถานีอวกาศส่วนใหญ่ตั้งอยู่บนดาวเทียมที่โคจรรอบโลก สถานีเหล่านี้มักเป็นทั้งช่องรับส่งผ่านสัญญาณ (ทรานสพอนเดอร์) และสถานีทวนสัญญาณ (รีพีทเตอร์) ที่ทำงานภายใต้การควบคุมอัตโนมัติ และสามารถใช้โดยสถานีภาคพื้นดิน (สถานีใด ๆ ที่ไม่ใช่สถานีอวกาศ) เพื่อถ่ายทอดสัญญาณไปยังสถานีภาคพื้นดินอื่น ๆ

### สถานีมือถือ
right|thumb|เครื่องรับส่งสัญญาณ วีเอชเอฟ/ยูเอชเอฟ แบบมือถือ ปี 2550
วิทยุมือถือ ประกอบด้วยอุปกรณ์ที่จำเป็นทั้งหมดสำหรับการสื่อสารกับสถานีอื่น วิทยุทั่วไปที่ใช้เป็น *สถานีมือถือ* () จะรวมเครื่องรับส่งสัญญาณพร้อมสายอากาศและแบตเตอรี่ไว้ในชุดอุปกรณ์มือถือชิ้นเดียว เครื่องรับส่งสัญญาณแบบมือถือส่วนใหญ่ที่ใช้ในวิทยุสมัครเล่นได้รับการออกแบบให้ทำงานบนย่านความถี่วิทยุสมัครเล่น วีเอชเอฟ หรือ ยูเอชเอฟ และส่วนใหญ่มักจะสามารถส่งสัญญาณเสียงเอฟเอ็มได้เท่านั้น เพื่อประหยัดพลังงานแบตเตอรี่ เครื่องส่งจึงมีกำลังส่งจำกัด ซึ่งมักจะต่ำกว่า 1 วัตต์ เพื่อครอบคลุมระยะทางในพื้นที่โดยทั่วไปเพียงไม่กี่กิโลเมตรหรือไมล์

### สถานีทวนสัญญาณ
สถานีทวนสัญญาณวิทยุสมัครเล่น () คือสถานีวิทยุสมัครเล่นเฉพาะทางที่ขยายขอบเขตการสื่อสารไปยังสถานีอื่น ๆ สถานีทวนสัญญาณใช้เครื่องรับที่ปรับจูนไว้ที่ความถี่วิทยุหนึ่งและเครื่องส่งที่ปรับจูนไว้ที่ความถี่วิทยุอื่น สถานีอื่น ๆ ที่ใช้สถานีทวนสัญญาณจะส่งสัญญาณที่ความถี่หนึ่ง แต่จะรับสัญญาณที่ความถี่อีกความถี่หนึ่ง หากสถานีทวนสัญญาณอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม เช่น บนหอคอยสูง, บนยอดตึกสูง หรือบนยอดเขา สถานีที่ไม่สามารถสื่อสารกันได้สามารถใช้สถานีทวนสัญญาณและสร้างการสื่อสารแบบสองทางได้

โดยทั่วไปสถานีทวนสัญญาณจะทำงานภายใต้การควบคุมอัตโนมัติ อุปกรณ์ควบคุมมีหน้าที่ส่งสัญญาณเรียกขานของสถานีทวนสัญญาณเป็นระยะ ๆ การระบุนี้มักทำโดยใช้รหัสมอร์ส สถานีทวนสัญญาณในสหรัฐอเมริกาบางแห่งอาจเพิ่ม ***/R*** ต่อท้ายสัญญาณเรียกขานของตนหรือไม่ก็ได้ (เคยบังคับใช้ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1980 และต้นคริสต์ทศวรรษ 1990 แต่ปัจจุบันไม่ได้บังคับใช้แล้ว) สถานีบางแห่งอาจยังคงมีใบอนุญาตทวนสัญญาณ "WR#xxx" ที่มีรูปแบบเฉพาะตัว โดยที่ #=0 ถึง 9 และ xxx คือชุดค่าผสม 3 ตัวอักษรใด ๆ แต่สัญญาณเรียกขานเหล่านี้จะไม่ได้รับการต่ออายุและจะถูกบังคับให้เปลี่ยนแปลงเมื่อใบอนุญาตปัจจุบันหมดอายุ

## ซอฟต์แวร์ควบคุมคอมพิวเตอร์

เครื่องรับส่งสัญญาณวิทยุสมัครเล่นสมัยใหม่บางรุ่นมีคอมพิวเตอร์ฝังตัวพร้อมเฟิร์มแวร์ ซึ่งทำงานเพื่อควบคุมฟังก์ชันและคุณสมบัติของเครื่องรับส่งสัญญาณ ซอฟต์แวร์นี้ต้องจัดหาโดยผู้ผลิตอุปกรณ์ดั้งเดิม อีกประเภทหนึ่งคือซอฟต์แวร์ที่จำเป็นสำหรับการควบคุมเครื่องรับ (หรือเครื่องรับส่งสัญญาณ) ที่ไม่มีแผงด้านหน้า ตัวอย่างเช่น เคนวูด TS-B2000 และ Ten-Tec Pegasus ซึ่งเครื่องรับส่งสัญญาณทั้งสองรุ่นนี้จำหน่ายพร้อมซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์เพื่อให้ผู้ใช้เชื่อมต่อกับระบบได้ เครื่องรับส่งส่วนใหญ่ที่มีแผงควบคุมด้านหน้า (และเครื่องรับหลายรุ่นที่นิยมใช้กันในหมู่ผู้ฟังคลื่นสั้น) จะมีอินเทอร์เฟซคอมพิวเตอร์ เช่น พอร์ตอนุกรม, ยูเอสบี หรือ อีเทอร์เน็ต พอร์ตเหล่านี้มีประโยชน์สำหรับการควบคุมความถี่การติดตามดาวเทียม (การปรับจูนแบบดอปเปลอร์) การบันทึกสถานี, การใช้งานแบบดิจิทัล, อินเทอร์เน็ต และการเข้าถึงข้อมูลสำหรับผู้ที่มีความต้องการพิเศษ ในหลายกรณี ซอฟต์แวร์จะเพิ่มฟังก์ชันและคุณสมบัติที่ได้รับการปรับปรุงหรือเพิ่มเติมนอกเหนือจากที่ออกแบบไว้เดิม ด้วยเหตุนี้ นักวิทยุสมัครเล่นบางรายจึงซื้อซอฟต์แวร์ควบคุมวิทยุสำหรับการใช้งานที่ไม่ต้องใช้คอมพิวเตอร์ แม้ว่าวิทยุของพวกเขาจะมีแผงควบคุมด้านหน้าก็ตาม

## การระบุสถานี
ในระหว่างการส่งสัญญาณ สถานีวิทยุสมัครเล่นจะต้องระบุตัวตนด้วยสัญญาณเรียกขานที่ออกโดยหน่วยงานกำกับดูแลที่ได้รับอนุญาตของประเทศที่สถานีตั้งอยู่

หน่วยงานกำกับดูแลส่วนใหญ่ทั่วโลกจะออกสัญญาณเรียกขานวิทยุสมัครเล่นให้กับผู้ได้รับใบอนุญาตนักวิทยุสมัครเล่น ไม่ใช่สถานี กล่าวคือ เครื่องส่งวิทยุใด ๆ ที่ผู้ได้รับใบอนุญาตนักวิทยุสมัครเล่นแตะต้องแผงควบคุม จะกลายเป็นสถานีวิทยุตามใบอนุญาตของวิทยุสมัครเล่นนั้น สถานีวิทยุสมัครเล่นอาจดำเนินงานภายใต้สัญญาณเรียกขานของเจ้าของสถานี (หากอยู่ใกล้กับแผงควบคุม) หรือสัญญาณเรียกขานของบุคคลที่ออกอากาศในสถานีในฐานะแขก

ในบางประเทศอาจมีการใช้สัญญาณเรียกขานพิเศษสำหรับชมรม และมักจะใช้ที่สถานีของชมรมที่จัดตั้งขึ้นเพื่อสมาชิกชมรมใช้งาน สัญญาณเรียกขานพิเศษอื่น ๆ ที่คล้ายกับสถานีของชมรมบางครั้งอาจถูกกำหนดให้ใช้ชั่วคราวสำหรับ "สถานีกิจกรรม" () ในโอกาสพิเศษ เช่น งานสาธารณะ หรือการเดินทางของนักวิทยุสมัครเล่นเพื่อส่งสัญญาณจากสถานที่ห่างไกล (DX-peditions) เช่นเดียวกับสถานีของชมรม นักวิทยุสมัครเล่นทุกคนที่เข้าร่วมกิจกรรมจะใช้สัญญาณเรียกขานของกิจกรรมแทนสัญญาณเรียกขานของตนเอง

## ระเบียงภาพ

ไฟล์:KMITL Radio Amateur Club Operator.jpg|สถานีประจำที่ของชมรมวิทยุสมัครเล่นสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ในปี พ.ศ. 2559 
ไฟล์:Collins speaker, 75S-3C receiver and 32S-3 transmitter.jpg|สถานีวิทยุสมัครเล่นที่มีเครื่องส่ง เครื่องรับ และแหล่งจ่ายไฟแยกกัน
ไฟล์:AmateurRadioStation.JPG|สถานีสมัครเล่นที่มีเครื่องรับส่งสัญญาณรุ่นเก่าบางรุ่น
ไฟล์:G0RTN shack.jpg|สถานีวิทยุสมัครเล่นขนาดกะทัดรัดในใจกลางกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ
ไฟล์:Sm0tqx.jpg|สถานีวิทยุสมัครเล่นชั่วคราวที่ตั้งบนโต๊ะในครัว
ไฟล์:M0TCX radio station.jpg|สถานีวิทยุสมัครเล่น M0TCX ที่มีเครื่องรับส่งสัญญาณทั้งแบบสมัยใหม่และแบบเก่า
ไฟล์:W6om.png|สถานีวิทยุสมัครเล่น W6OM ที่มีอุปกรณ์วิทยุวินเทจทุกชนิด
ไฟล์:Gonset G-50 Communicator (WA8GFP) in 1963.jpg|สถานีวิทยุสมัครเล่นวีเอชเอฟ (WA8GFP) สำหรับการสื่อสารบนแถบความถี่ 6 เมตร


## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

:**ออสเตรเลีย**
::*Wireless Institute of Australia (2005). *The Foundation License Manual: Your Entry into Amateur Radio*. Wireless Institute of Australia, November, 2005. 

:**แคนาดา**
::*Cleveland-Iliffe, John, and Smith, Geoffrey Read (1995). *The Canadian Amateur Study Guide for the Basic Qualification*. Fifth Edition, Second Printing. Ottawa, Ontario, Canada: Radio Amateurs of Canada. 

:**อินเดีย**
::*Amateur radio licensing in India. Retrieved Aug. 13, 2007.

:**สหราชอาณาจักร**
::*Betts, Allen (2001). *Foundation Licence - Now!*. London, United Kingdom: Radio Society of Great Britain, December, 2001. 

:**สหรัฐอเมริกา**
::*Straw, R. Dean, Reed, Dana G., Carman, R. Jan, and Wolfgang, Larry D. (ed.) (2003). *Now You're Talking!*. Fifth Edition. Newington, Connecticut, U.S.: American Radio Relay League, May, 2003. 
::*American Radio Relay League (2003). *The ARRL FCC Rule Book: Complete Guide to the FCC Regulations*. 13th Edition. Newington, Connecticut, U.S.: American Radio Relay League, August, 2003. 
::*Silver, H. Ward (2004). *Ham Radio For Dummies*. John Wiley and Sons, Ltd., April, 2004. 

หมวดหมู่:วิทยุสมัครเล่น
หมวดหมู่:สถานีวิทยุและระบบ ITU