เตี๋ยวเค้า

**เตี๋ยวเค้า** หรือ **เตียวเข้า** (เสียชีวิต 4 เมษายน ค.ศ. 280) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **จาง ที่** () ชื่อรอง **จฺวี้เซียน** () เป็นขุนนางและขุนพลของรัฐง่อก๊กในช่วงปลายยุคสามก๊ก (ค.ศ. 220-280) ของจีน เป็นอัครมหาเสนาบดีคนสุดท้ายของรัฐง่อก๊ก 

เมื่อ ค.ศ. 280 เมื่อราชวงศ์จิ้นยกทัพบุกง่อก๊ก อันเป็นส่วนหนึ่งของแผนการรวมแผ่นดินจีนเป็นหนึ่งภายใต้การปกครองของราชวงศ์จิ้น เตี๋ยวเต้านำทัพง่อก๊กในการศึกต่อต้านการบุกของราชวงศ์จิ้น เตี๋ยวเค้าถูกสังหารในที่ระหว่างการรบในบริเวณที่เป็นอำเภอเหอ (和縣 *เหอเซี่ยน*) และอำเภอตางถู (當涂縣 *ตางถูเซี่ยน*) ในมณฑลอานฮุยในปัจจุบัน ในปีเดียวกันนั้น ซุนโฮจักรพรรดิแห่งง่อก๊กทรงยอมจำนนต่อราชวงศ์จิ้น นำไปสู่การล่มสลายของง่อก๊กและการสิ้นสุดของยุคสามก๊ก

## ประวัติช่วงต้น
เตี๋ยวเค้าเป็นชาวเมืองซงหยง (襄陽郡 *เซียงหยางจฺวิ้น*) ซึ่งปัจจุบันคือนครเซียงหยาง (襄陽市 *เซียงหยางชื่อ*) มณฑลหูเป่ย์ (湖北) เตี๋ยวเค้ามีชื่อเสียงอย่างมากตั้งแต่วัยเยาว์ ได้รับการเกื้อหนุนจากจูกัดเก๊ก (诸葛恪 *จูเก่อ เค่อ*) อัครมหาเสนาบดีแห่งรัฐง่อก๊ก 

## การรับราชการในรัชสมัยของซุนฮิว
ในรัชสมัยของซุนฮิว (孫休 *ซุน ซิว*) จักรพรรดิลำดับที่ 3 ของรัฐง่อก๊ก เตี๋ยวเค้าดำรงตำแหน่งเป็นนายกองพันทหารม้าประจำการ (屯騎校尉 *ถุนฉีเซี่ยวเว่ย์*)

เมื่อ ค.ศ. 263 รัฐวุยก๊กที่เป็นรัฐอริของง่อก๊กเปิดฉากการบุกจ๊กก๊กที่เป็นรัฐพันธมิตรของง่อก๊ก ในเวลานั้น ชาวง่อก๊กหลายคนเห็นว่าตั้งแต่วุยก๊กถูกตระกูลสุมา (司馬 *ซือหม่า*) ยึดอำนาจ วุยก๊กก็มีการก่อกบฏภายในมาโดยตลอดและมีชะตาต้องล่มสลาย ดังนั้นการบุกจ๊กก๊กครั้งนี้จะต้องล่มเหลวเป็นแน่ แต่เตี๋ยวเค้ามีความเห็นว่าตระกูลสุมากุมอำนาจวุยก๊กมาแล้ว 3 รุ่นและครองใจคนได้สำเร็จ วุยก๊กในเวลานี้แข็งแกร่งกว่าแต่ก่อน เป็นจ๊กก๊กต่างหากที่กำลังถึงจุดจบ ต่อให้วุยก๊กจะบุกจ๊กก๊กไม่สำเร็จแต่ก็สามารถกลับไปจัดทัพใหม่ก่อนกลับมาบุกโจมตีอีกครั้งได้ ชาวง่อก๊กจำนวนมากหัวเราะเยาะความเห็นของเตี๋ยวเค้า แต่ไม่นานหลังจากนั้น จ๊กก๊กก็ยอมจำนนต่อวุยก๊กตามที่เตี๋ยวเค้าคาดการณ์ไว้

## การรับราชการในรัชสมัยของซุนโฮ
เมื่อ ค.ศ. 264 จักรพรรดิซุนฮิวสวรรคตด้วยอาการประชวร ซุนโฮ (孫皓 *ซุน เฮ่า*) ขึ้นสืบราชบัลลังก์เป็นจักรพรรดิองค์ใหม่ ต่อมาเมื่อ ค.ศ. 266 สุมาเอี๋ยน (司馬炎 *ซือหม่า เหยียน*) ชิงราชบัลลังก์วุยก๊กและก่อตั้งราชวงศ์จิ้นตะวันตก กลายเป็นภัยคุกคามสำคัญของง่อก๊ก 

เมื่อ ค.ศ. 269 ลู่ ข่าย (陸凱) อัครมหาเสนาบดีซ้าย (左丞相 *จั่วเฉิงเซี่ยง*) แห่งง่อก๊กป่วยหนัก ก่อนเสียชีวิตลู่ ข่ายได้ทูลเสนอชื่อเตี๋ยวเค้า, ลู่ สี่ (陸喜), ลกข้อง (陸抗 *ลู่ ค่าง*) และคนอื่น ๆ ให้ซุนโฮ โดยหวังว่าซุนโฮจะทรงแต่งตั้งตำแหน่งสำคัญให้บุคคลเหล่านี้ 

อีกไม่กี่ปีต่อมา เตี๋ยวเค้าได้รับการเลื่อนตำแหน่งเป็นที่ปรึกษาการทหาร (軍師 *จวินชือ*) หลังได้รับมอบหมายหน้าที่สำคัญ เตี๋ยวเค้าก็โอนอ่อนตามกระแสของสถานการณ์ในช่วงเวลานั้น ช่วยเหลือและปกป้องผู้ใต้บังคับบัญชา ทำให้เตี๋ยวเค้าถูกวิพากย์วิจารณ์จากผู้คนในเวลานั้น

## การรบต้านทัพราชวงศ์จิ้นและการเสียชีวิต

เมื่อ ค.ศ. 279 เตี๋ยวเค้าได้รับการเลื่อนตำแหน่งจากที่ปรึกษาการทหารขึ้นเป็นอัครมหาเสนาบดี (丞相 *เฉิงเซี่ยง*) และได้รับการตั้งให้มีบรรดาศักดิ์เป็นเฮาแห่งชานตู (山都侯 *ชานตูโหว*) ได้รับมอบหมายให้กำกับดูแลราชการทหารร่วมกับเหอ จื๋อ (何植), เถิง ซิว (滕修) และคนอื่น ๆ ไม่นานหลังจากนั้น สุมาเอี๋ยนจักรพรรดิแห่งราชวงศ์จิ้นทรงมีรับสั่งให้สุมาเตี้ยม (司馬伷 *ซือหม่า โจ้ว*), อองหุย (王渾 *หวาง หุน*), เตาอี้ (杜預 *ตู้ ยฺวี่*) องโยย (王濬 *หวาง จฺวิ้น*) และคนอื่น ๆ นำทัพ 6 สายรวมมากกว่า 200,000 นายบุกโจมตีง่อก๊ก 

เมื่อ ค.ศ. 280 เดือน 1 ของศักราชเทียนจี้ (天紀) ปีที่ 4 ของง่อก๊กหรือศักราชไท่ฉื่อ (泰始) ปีที่ 6 ของราชวงศ์จิ้น ทัพราชวงศ์จิ้นนำโดยอองหุย (王渾 *หวาง หุน*) เคลื่อนพลไปยังอัวกั๋ง (橫江 *เหิงเจียง*; พื้นที่ที่ตั้งอยู่ในทางตะวันออกเฉียงใต้ของอำเภอเหอ มณฑลอานฮุยในปัจจุบัน) และฝ่าแนวป้องกันของง่อก๊กไปได้ เตี๋ยวเค้าพร้อมด้วยสิมเอ๋ง (沈瑩 *เฉิ่น อิ๋ง*) ผู้เป็นเจ้าเมือง (太守 *ไท่โฉ่ว*) ของเมืองตันเอี๋ยง (丹陽郡 *ตานหยาง*), จูกัดเจ้ง (諸葛靚 *จูเก่อ จิ้ง*) ผู้เป็นผู้ช่วยที่ปรึกษาทัพ (副軍師 *ฟู่จฺวินชือ*) และขุนพลขวา (右將軍 *โย่วเจียงจฺวิน*) และซุน เจิ้น (孫震) ผู้เป็นผู้พิทักษ์ทัพ (護軍 *ฮู่จฺวิน*) ได้รับมอบหมายให้นำกำลังทหาร 20,000-30,000 นายไปรับมือข้าศึก

ทัพง่อก๊กยกพลมาถึงงิวจู๋ (牛渚 *หนิวจู่*; อยู่ในนครหม่าอานชาน มณฑลอานฮุยในปัจจุบัน) และเผชิญหน้ากับทัพของอองหุยโดยมีแม่น้ำแยงซีคั่น สิมเอ๋งคาดการณ์ว่ามณฑลเกงจิ๋วที่อยู่ตอนบนของแม่น้ำแยงซีจะเสียแก่ทัพราชวงศ์จิ้นเป็นแน่ จึงเสนอกับเตี๋ยวเค้าให้รักษาที่มั่นที่ตอนล่างของแม่น้ำแยงซีและเตรียมรับการโจมตีจากข้าศึกที่กำลังอ่อนล้า รอจนทัพเรือของราชวงศ์จิ้นยกมาถึงจึงเข้ารบเพื่อตัดสินผลแพ้ชนะ หากรีบร้อนโจมตีและพ่ายแพ้ผลที่ตามมาจะเลวร้ายเกินคาดคิด  แต่เตี๋ยวเค้ามีความเห็นว่าหากรอจนกระทั่งทัพเรือจากมณฑลเอ๊กจิ๋ว (益州 *อี้โจว*) เข้าโจมตี ทหารในทัพง่อก๊กก็จะเสียขวัญ สถานการณ์จะยากเกินควบคุม ไม่สู้ข้ามแม่น้ำในตอนนี้เพื่อไปรบตัดสินชี้ขาดจะเป็นการดีกว่า หากเอาชนะได้ก็จะสามารถรนำพลรุดหน้าไปยังตอนบนของแม่น้ำ อาศัยความได้เปรียบเข้าตีโต้ทัพเรือของราชวงศ์จิ้นจากมณฑลเอ๊กจิ๋วได้ ดังนั้นเตี๋ยวเค้าจึงนำทัพยกข้ามแม่น้ำไปทางตะวันตก เข้าล้อมกำลังทหาร 7,000 นายที่นำโดยจาง เฉียว (張喬) ใกล้กับสะพานหยางเหอ (楊荷橋 *หยางเหอเฉียว*; ทางตะวันออกเฉียงใต้ของอำเภอเหอ มณฑลอานฮุยในปัจจจุบัน) บีบให้จาง เฉียวต้องยอมจำนน นับเป็นชัยชนะครั้งแรก จูกัดเจ้งเสนอกับเตี๋ยวเค้าให้ประหารชีวิตเชลยศึกทั้งหมดเพื่อไม่ให้เป็นภัยคุกคามในภายหลัง แต่เตี๋ยวเค้าปฏิเสธที่จะทำตามคำแนะนำของจูกัดเจ้งโดยกล่าวว่า "การสังหารผู้ยอมจำนนไม่ใช่เรื่องดี"

หลังจากปลอบขวัญเชลยศึกแล้ว เตี๋ยวเค้าจึงเคลื่อนทัพต่อไปทางตะวันตก และจัดกระบวนทัพเข้าเผชิญหน้ากับจาง ฮ่าน (張翰) และโจว จฺวิ้น (周浚) ขุนพลราชวงศ์จิ้นที่สะพานป่าน (版橋 *ป่านเฉียว*; ทางเหนือของอำเภอหานชาน มณฑลอานฮุยในปัจจุบัน) สิมเอ๋งนำทหารชั้นยอดจากเมืองตันเอี๋ยงซึ่งขึ้นชื่อเรื่องการบุกทะลวงแนวรบของข้าศึก ยกบุกแนวรบของทัพราชวงศ์จิ้นถึง 3 ครั้งแต่ไม่สามารถตีฝ่าไปได้ เมื่อถอยทัพจึงเกิดช่องโหว่ขึ้น เซฺว เชิ่ง (薛勝) และเจียวปั้น (蔣班 *เจี่ยง ปาน*) นายทหารของราชวงศ์จิ้นถือโอกาสนี้เข้าโจมตีอย่างดุเดือดจนทัพง่อก๊กแตกพ่าย ทหารหนีกระจัดกระจายไปทุกทิศทาง จาง เฉียวที่ยอมจำนนต่อทัพง่อก๊กก่อนหน้านี้ก็ใช้จังหวะนี้หันมาโจมตีทัพง่อก๊กจากด้านหลัง ซุน เจิ้นและสิมเอ๋งเสียชีวิตในที่รบ มีเพียงจูกัดเจ้งที่หลบหนีไปได้

จูกัดเจ้งพร้อมทหาร 500 ถึง 600 นายล่าถอย พบเข้ากับเตี๋ยวเค้าระหว่างทาง เตี๋ยวเค้าปฏิเสธที่จะล่าถอยและพูดว่า "ความเป็นของตายของแผ่นดินย่อมถูกกำหนดไว้แล้ว มิใช่เพียงข้าที่รู้เรื่องนี้ บัดนี้เหตุใดที่จะไม่นำตัวเองไปตายเล่า" เตี๋ยวเค้ากล่าวกับจูกัดเจ้งทั้งน้ำตาว่า "เมื่อครั้งข้ายังเยาว์ ได้รับการหนุนช่วยจากอัครมหาเสนาบดี ข้ากังวลมาตลอดว่าจะไม่สามารถตายอย่างมีเกียรติ เป็นการผิดต่อผู้อุปถัมภ์ผู้มีชื่อเสียงอันดี บัดนี้ข้าขอพลีชีพเพื่อแผ่นดิน เหตุใดจึงต้องหนีไปเล่า อย่าฉุดรั้งข้าไว้เลย" จูกัดเจ้งหลั่งน้ำตาและปล่อยมือไป หลังจูกัดเจ้งจากไปร้อยกว่า*ปู้* (步) เมื่อหันกลับมาก็เห็นเตี๋ยวเค้าถูกทหารทัพราชวงศ์จิ้นสังหารไปแล้ว หลังทัพของเตี๋ยวเค้าถูกตีแตกพ่าย ง่อก๊กก็ไม่อาจฟื้นตัวได้อีกและยอมจำนนต่อทัพราชวงศ์ในเวลาต่อมาไม่นาน

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). *[[สามก๊กจี่]]* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *[[อรรถาธิบายสามก๊กจี่]]* (*ซานกั๋วจื้อจู้*).
* ซือหม่า กวาง (1084). *[[จือจื้อทงเจี้ยน]]*.

หมวดหมู่:อัครมหาเสนาบดีจีน
หมวดหมู่:ขุนนางของง่อก๊ก
หมวดหมู่:ขุนพลของง่อก๊ก
หมวดหมู่:บุคคลในยุคสามก๊กที่ถูกสังหารในยุทธการ