บัญญัติว่าด้วยสิทธิพื้นฐานของพลเมือง

[alt=|thumb|260x260px|[Eleanor Roosevelt|เอเลเนอร์ รูสเวลท์ และ ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (ค.ศ. 1949)]]
**บัญญัติสิทธิ** ( คือรายชื่อสิทธิที่ถือโดยรัฐว่าเป็นสิทธิสำคัญและจำเป็นที่จะต้องมี วัตถุประสงค์ของการออกบัญญัติดังว่าก็เพื่อเป็นการพิทักษ์สิทธิที่ระบุจากการล่วงละเมิดโดยรัฐบาล คำว่า “บัญญัติสิทธิ” มีต้นรากมาจากบริเตนใหญ่ที่หมายถึงร่างพระราชบัญญัติฉบับที่ได้รับการอนุมัติจากรัฐสภาแห่งสหราชอาณาจักรในปี ค.ศ. 1689

บัญญัติสิทธิที่เป็นส่วนหนึ่งของบทบัญญัติอื่นจะเป็นอุปกรณ์ที่แยกจากการควบคุมของฝ่ายนิติบัญญัติ บัญญัติสิทธิอย่างเป็นทางการของหลายประเทศถือว่าเป็นบทบัญญัติที่มีอำนาจเหนือองค์กรนิติบัญญัติ แต่ก็เป็นไปได้ที่บทบัญญัติสิทธิเหล่านี้อาจจะมาอ่อนตัวลงเมื่อรัฐบาลออกบทบัญญัติอื่นที่อนุมัติโดยรัฐบาลต่อมา และไม่จำเป็นต้องได้รับการอนุมัติในการที่จะเปลี่ยนแปลงได้

บัญญัติสิทธิที่เป็นอิสระจากบทบัญญัติอื่น ฉะนั้นจึงสามารถเปลี่ยนแปลงหรือเพิกถอนโดยองค์กรผู้เสนอได้ ซึ่งไม่ใช่บัญญัติสิทธิตามรัฐธรรมนูญ

## บัญญัติสิทธิฉบับสำคัญ
* ประมวลกฎหมายฮัมมูราบี, ประมวลกฎหมายที่มีอายุถึง 4,000 ปีที่ระบุกฎและบทลงโทษที่มีผลบังคับใช้กับมนุษย์ทุกคน ที่แปลตรงตัวว่า “จารึกบนหิน” ประมวลกฎหมายฮัมมูราบีเป็นหนึ่งในประมวลกฎหมายจากยุคนั้นจากตะวันออกกลาง
* รัฐธรรมนูญของเอเธนส์โบราณ ก่อตั้งประชาธิปไตยเอเธนส์ ให้สิทธิในการเลือกผู้นำ และ ฝ่ายการปกครองของรัฐบาลที่เขียนโดยไคลสเธนีส (508 ปีก่อนคริสต์ศักราช, กรีซ)
* มหากฎบัตร (ค.ศ. 1215; อังกฤษ)
* ประมวลกฎหมายดูชัน (ค.ศ. 1349; เซอร์เบีย)
* ข้อตกลงคอนเวนตา (โปแลนด์) (ค.ศ. 1573; โปแลนด์)
* ข้อตกลงเฮนรี (Henrician Articles, ค.ศ. 1573; โปแลนด์)
* ฎีกาสิทธิ (Petition of Right, ค.ศ. 1628; อังกฤษ)
* พระราชบัญญัติสิทธิ ค.ศ. 1689 (อังกฤษ) and คำร้องอ้างสิทธิ ค.ศ. 1689 (สกอตแลนด์) ร่างพระราชบัญญัติทั้งสองฉบับนี้มีผลบังคับใช้ในอาณานิคมบริติขทั้งหมด แต่ต่อมาก็กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของกฎหมายของประเทศอาณานิคมเมื่อประกาศตนเป็นชาติ เช่นเมื่อพระราชบัญญัติสิทธิของอาณานิคมออสเตรเลีย ค.ศ. 1865 ได้รับการยืนยันโดยพระราชบัญญัติเวสต์มินสเตอร์ ค.ศ. 1931
* พระราชบัญญัติสิทธิแห่งเวอร์จิเนีย (มิถุนายน ค.ศ. 1776)
* บทนำของคำประกาศอิสรภาพแห่งสหรัฐอเมริกา (กรกฎาคม ค.ศ. 1776)
* คำประกาศสิทธิของมนุษย์และของพลเมือง (ค.ศ. 1789; ฝรั่งเศส)
* รัฐบัญญัติสิทธิแห่งสหรัฐอเมริกาต่อรัฐธรรมนูญแห่งสหรัฐอเมริกา (เขียนเสร็จ ค.ศ. 1789, อนุมัติ ค.ศ. 1791)
* รัฐธรรมนูญแห่งประเทศกรีซ (ค.ศ. 1822; Epidaurus)
* รัฐธรรมนูญแห่งประเทศฟินด์แลนด์ (ค.ศ. 1919)
* ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (ค.ศ. 1948)
* รัฐธรรมนูญแห่งประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน ว่าด้วยสิทธิและหน้าที่ของพลเมืองของประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน (ค.ศ. 1949)
* อนุสัญญาแห่งยุโรปว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (ค.ศ. 1950)
* สิทธิพื้นฐานของพลเมืองอินเดีย (ค.ศ. 1950)
* นัยยะบัญญัติสิทธิ (ทฤษฎีใน กฎหมายรัฐธรรมนูญแคนาดา)
* รัฐบัญญัติสิทธิแห่งแคนาดา (ค.ศ. 1960) 
* ประกาศสิทธิและอิสรภาพแคนาดา (ค.ศ. 1982)
* มาตราที่ 5 ของรัฐธรรมนูญแห่งประเทศบราซิล (ค.ศ. 1988)
* บัญญัติสิทธิแห่งประเทศนิวซีแลนด์ (ค.ศ. 1990)
* กฤษฎีกาสิทธิแห่งฮ่องกง (ค.ศ. 1991)
* รัฐธรรมนูญแห่งประเทศแอฟริกาใต้ มาตรา 2: บัญญัติสิทธิ (ค.ศ. 1996)
* พระราชบัญญัติสิทธิ ค.ศ. 1998 (สหราชอาณาจักร)
* บัญญัติสิทธิเบื้องต้นแห่งสหภาพยุโรป (ค.ศ. 2006)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* See transcript of the original U.S. Bill of Rights from the National Archives.
* ''Bill of Rights'' in various formats with audio.
* A New British Bill of Rights: The Case For   
* Human Rights Act for Australia, Amnesty International Australia 

หมวดหมู่:สิทธิมนุษยชน
หมวดหมู่:กฎหมายรัฐธรรมนูญ
หมวดหมู่:กฎหมายสหราชอาณาจักร