เอสเอส เกรตเวสเทิร์น

**เอสเอส เกรตเวสเทิร์น** () เป็นเรือกลไฟลำแรกของโลกที่ออกแบบมาสำหรับการเดินทางข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกโดยเฉพาะ มีลักษณะเด่นคือตัวเรือทำจากไม้ มีล้อพาย และมีเสากระโดง 4 ต้น เรือลำนี้เป็นเรือลำแรกของบริษัทเรือกลไฟเกรตเวสเทิร์น (Great Western Steamship Company) สร้างเสร็จสมบูรณ์ในปี ค.ศ. 1838 และเป็นเรือโดยสารที่ใหญ่ที่สุดในโลกตั้งแต่ปี ค.ศ. 1837 ถึง 1839 ซึ่งเป็นปีที่เรือเอสเอส บริติชควีน (SS *British Queen*) เริ่มให้บริการ

เรือลำนี้ออกแบบโดยวิศวกรโยธาชาวอังกฤษ อิซัมบาร์ด คิงดอม บรูเนล เรือเกรตเวสเทิร์นได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าให้บริการได้อย่างน่าพอใจ และเป็นต้นแบบสำหรับเรือกลไฟล้อพายไม้ที่ประสบความสำเร็จในการข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกทุกลำ เรือลำนี้สามารถทำลายสถิติการเดินทางข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกเร็วที่สุด (Blue Riband) ได้จนถึงปี ค.ศ. 1843 เรือเกรตเวสเทิร์นให้บริการเดินเรือสู่นิวยอร์กเป็นระยะเวลา 8 ปีจนกระทั่งบริษัทเจ้าของประสบภาวะขาดทุนและต้องยุติกิจการ ต่อมาเรือลำนี้ได้ถูกขายให้แก่บริษัทรอยัลเมลสตีมแพ็กเกต (Royal Mail Steam Packet Company) และถูกปลดระวางในปี ค.ศ. 1856 หลังจากทำหน้าที่เป็นเรือขนส่งกำลังพลในช่วงสงครามไครเมีย

## การออกแบบ
ในปี ค.ศ. 1836 อิซัมบาร์ด คิงดอม บรูเนล พร้อมด้วยทอมัส กัปปี มิตรสหายของเขา และกลุ่มนักลงทุนชาวบริสตอลได้ร่วมกันก่อตั้งบริษัทเรือกลไฟเกรตเวสเทิร์น (Great Western Steamship Company) เพื่อสร้างเส้นทางเดินเรือโดยใช้เรือกลไฟระหว่างเมืองบริสตอลและนิวยอร์ก แนวคิดการให้บริการเดินเรือข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกอย่างสม่ำเสมอตามตารางเวลานั้นได้รับการพิจารณาโดยกลุ่มบุคคลหลายกลุ่ม และในเวลาเดียวกัน บริษัทเรือกลไฟอังกฤษและอเมริกัน (British and American Steam Navigation Company) ซึ่งเป็นคู่แข่งก็ได้ก่อตั้งขึ้น การออกแบบเรือเกรตเวสเทิร์นได้จุดประกายความขัดแย้งจากเหล่านักวิจารณ์ที่โต้แย้งว่าเรือลำนี้มีขนาดใหญ่เกินไป หลักการที่บรูเนลเข้าใจคือ ความสามารถในการบรรทุกของเรือจะเพิ่มขึ้นตามปริมาตรลูกบาศก์ ในขณะที่แรงต้านทานน้ำจะเพิ่มขึ้นเพียงปริมาตรกำลังสองเท่านั้น นั่นหมายความว่าเรือขนาดใหญ่จะมีความประหยัดเชื้อเพลิงมากกว่า ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญอย่างยิ่งสำหรับการเดินทางไกลข้ามมหาสมุทรแอตแลนติก

เรือเกรตเวสเทิร์นเป็นเรือกลไฟไม้แบบล้อพายข้างทำจากเหล็ก และติดตั้งเสากระโดงสี่ต้นเพื่อใช้กางใบเรือเสริม ใบเรือไม่ได้ใช้เพียงเพื่อเป็นกำลังขับเคลื่อนเสริมเท่านั้น หากยังใช้ในการรักษาสมดุลของเรือในทะเลที่ปั่นป่วน อีกทั้งเพื่อให้แน่ใจว่าล้อพายทั้งสองจะยังคงจมอยู่ในน้ำอยู่เสมอ ทำให้เรือสามารถเคลื่อนที่เป็นเส้นตรงได้ ตัวเรือสร้างขึ้นจากไม้โอก (แหล่งข้อมูลบางแห่งระบุว่าเป็นไม้สนกดัญสก์ ซึ่งน่าจะหมายถึงไม้สนบอลติกที่ส่งออกจากเมืองกดัญสก์) โดยใช้วิธีการดั้งเดิม) เรือลำนี้เคยครองตำแหน่งเรือกลไฟขนาดใหญ่ที่สุดในโลกเป็นเวลาหนึ่งปี จนกระทั่งเรือเอสเอส บริติชควีน (SS *British Queen*) ของบริษัทเรือกลไฟอังกฤษและอเมริกันได้เริ่มให้บริการ

เรือเกรตเวสเทิร์นถูกสร้างขึ้น ณ อู่ต่อเรือแพตเตอร์สันแอนด์เมอร์เซอร์ (Patterson & Mercer) ในเมืองบริสตอล ประเทศอังกฤษ และได้ทำพิธีปล่อยเรือในวันที่ 19 กรกฎาคม ค.ศ. 1837 ในระหว่างพิธีปล่อยเรือ มีช่างต่อเรือรายหนึ่งเสียชีวิตเนื่องจากถูกท่อนไม้ขนาดใหญ่หล่นใส่จนกะโหลกศีรษะแตก หลังจากการปล่อยลงน้ำ เรือเกรตเวสเทิร์นได้แล่นไปยังกรุงลอนดอนและได้มีการติดตั้งเครื่องจักรไอน้ำชนิดก้านข้างสองเครื่อง ซึ่งผลิตขึ้นโดยบริษัทมอดส์เลย์ซันส์แอนด์ฟีลด์ (Maudslay, Sons and Field) โดยเครื่องจักรทั้งสองเครื่องนี้สามารถสร้างกำลังขับเคลื่อนได้ 750 แรงม้า ในช่วงปลายปี ค.ศ. 1837 เรือเอกเจมส์ ฮอสเคน ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งกัปเรือลำใหม่ และในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1838 ก็ได้มีการประกาศโฆษณาการเดินเรือครั้งแรก

## ประวัติ

การทดลองเดินเรือครั้งแรกของเรือเกรตเวสเทิร์นเกิดขึ้นในวันที่ 24 มีนาคม ค.ศ. 1838 โดยดึงดูดผู้ชมจำนวนมาก และเมื่อเรือกลับมาถึงก็ได้มีเหล่าคณะบุคคลชั้นสูงขึ้นมาเยี่ยมชมเรือ ในวันที่ 31 มีนาคม เรือเกรตเวสเทิร์นได้ออกเดินทางจากท่าเรือมุ่งหน้าสู่ท่าเรือเอเวินมัท ในเมืองบริสตอล เพื่อเริ่มต้นการเดินทางครั้งแรกไปยังนครนิวยอร์ก ก่อนจะถึงเอเวินนมัทก็ได้เกิดเหตุเพลิงไหม้ขึ้นภายในห้องเครื่องยนต์ ในระหว่างความสับสนอลหม่าน บรูเนลได้พลัดตกจากที่สูงประมาณ  และได้รับบาดเจ็บ เพลิงสามารถถูกควบคุมและสงบลง และความเสียหายต่อเรือมีเพียงเล็กน้อย แต่บรูเนลจำเป็นต้องถูกนำขึ้นฝั่งที่เกาะแคนวีย์ จากอุบัติเหตุที่เกิดขึ้น ทำให้ผู้โดยสารจำนวนกว่า 50 คนได้ยกเลิกการจองตั๋วสำหรับการเดินทางจากบริสตอลไปนิวยอร์ก ส่งผลให้เมื่อเรือเกรตเวสเทิร์นออกเดินทางจากเอเวินมัทในที่สุด พบว่ามีผู้โดยสารเหลืออยู่บนเรือเพียง 7 คนเท่านั้น

การก่อสร้างเรือลำแรกของคู่แข่งบริษัทเดินเรือกลไฟอังกฤษและอเมริกันนั้นล่าช้าลง ทำให้บริษัทดังกล่าวต้องเช่าเรือเอสเอส ซีเรียส (SS *Sirius*) เพื่อแล่นไปยังนิวยอร์กก่อนเรือเกรตเวสเทิร์น เรือซีเรียสเป็นเรือกลไฟขนาด 700 ตันกรอสที่ให้บริการในทะเลไอริชบนเส้นทางลอนดอน – คอร์ก และได้มีการปรับปรุงโดยการลดพื้นที่ส่วนหนึ่งของที่พักผู้โดยสารเพื่อเพิ่มพื้นที่สำหรับเก็บถ่านหิน เรือลำดังกล่าวได้ออกเดินทางจากกรุงลอนดอนก่อนเรือเกรตเวสเทิร์นสามวัน เติมเชื้อเพลิงที่เมืองคอร์ก และมุ่งหน้าสู่นครนิวยอร์กในวันที่ 4 เมษายน เรือเกรตเวสเทิร์นนั้นต้องล่าช้าในการออกเดินทางจากท่าเรือบริสตอลเนื่องจากเหตุเพลิงไหม้ และได้ออกเดินทางจริงในวันที่ 8 เมษายน

แม้จะออกเดินทางก่อนถึงสี่วัน ซิเรียสก็สามารถเอาชนะเกรตเวสเทิร์นได้อย่างหวุดหวิด โดยมาถึงในวันที่ 22 เมษายน เมื่อถ่านหินใกล้หมด ลูกเรือจึงเผาเรซินไปจำนวนห้าถัง ส่วนเรือเกรตเวสเทิร์นเดินทางมาถึงในวันรุ่งขึ้นโดยยังคงเหลือถ่านหินอยู่ 200 ตันบนเรือ แม้ว่าคำว่า "บลูริบบันด์" จะยังไม่ได้ถูกบัญญัติขึ้นมาในเวลานั้น แต่เรือซีเรียสก็มักได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ชนะรายแรกด้วยความเร็ว  ทว่าเรือซีเรียสครองสถิติได้เพียงวันเดียวเท่านั้น เนื่องจากเรือเกรตเวสเทิร์นสามารถเดินทางได้ด้วยความเร็ว 

เรือเกรตเวสเทิร์นได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่ามีความน่าพอใจอย่างยิ่งในการให้บริการ และมีอิทธิพลต่อการออกแบบเรือกลไฟล้อพายข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกลำอื่น ๆ แม้กระทั่งเรือบริแทนเนีย (*Britannia*) ของบริษัทคูนาร์ดก็ยังเป็นเพียงเรือขนาดเล็กกว่าเมื่อเทียบกับเรือเกรตเวสเทิร์น ในช่วงปี ค.ศ. 1838 ถึง 1840 เรือเกรตเวสเทิร์นใช้เวลาเดินทางเฉลี่ย 16 วัน 0 ชั่วโมง (ด้วยความเร็ว 7.95 นอต) ในการมุ่งหน้าไปยังนิวยอร์ก และใช้เวลา 13 วัน 9 ชั่วโมง (ด้วยความเร็ว 9.55 นอต) ในการเดินทางกลับ ในปี ค.ศ. 1838 บริษัทได้จ่ายเงินปันผลร้อยละ 9 ซึ่งนับเป็นการจ่ายเงินปันผลเพียงครั้งเดียวของบริษัท เนื่องจากต้องใช้เงินจำนวนมากในการสร้างเรือลำต่อไปของบริษัท ภายหลังจากที่บริษัทเดินเรือกลไฟฯ ล้มละลาย เรือเกรตเวสเทิร์นได้สลับการเดินทางระหว่างเอเวินมัทและลิเวอร์พูล ก่อนจะเลิกใช้ท่าเรือเอเวินมัทอย่างสิ้นเชิงในปี ค.ศ. 1843 แม้จะขาดเรือคู่วิ่งอันเนื่องมาจากการก่อสร้างเรือเกรตบริเตน (*Great Britain*) ล่าช้าอย่างมาก แต่เรือลำนี้ก็ยังคงทำกำไรได้อย่างต่อเนื่อง ในปี ค.ศ. 1843 รายรับของเรือเกรตเวสเทิร์นมีจำนวนทั้งสิ้น 33,400 ปอนด์สเตอร์ลิง เมื่อเทียบกับรายจ่ายที่อยู่ที่ 25,600 ปอนด์สเตอร์ลิง

บริษัทประสบความสำเร็จมากขึ้นในปี ค.ศ. 1845 เมื่อเรือเกรตบริเตนเริ่มให้บริการ อย่างไรก็ดี ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1946 เรือเกรตบริเตนประสบเหตุเกยตื้นเนื่องจากความผิดพลาดในการนำทาง และคาดการณ์ว่าจะไม่สามารถผ่านพ้นฤดูหนาวไปได้ คณะกรรมการได้สั่งระงับการเดินเรือของเรือเกรตเวสเทิร์นทั้งหมดและได้ยุติกิจการลง เรือเกรตเวสเทิร์นได้ทำการข้ามมหาสมุทรสำเร็จ 45 เที่ยวสำหรับเจ้าของเรือภายในระยะเวลา 8 ปี ในปี ค.ศ. 1847 เรือลำนี้ได้ถูกจำหน่ายให้แก่บริษัทรอยัลเมลสตีมแพ็กเกต (Royal Mail Steam Packet Company) และนำไปใช้ในการเดินเรือบนเส้นทางเวสต์อินดีส เซาแทมป์ตันได้กลายเป็นท่าเรือประจำใหม่ของเรือลำนี้ โดยมีการเดินทางไปยังหมู่เกาะเวสต์อินดีส 14 เที่ยวระหว่างปี ค.ศ. 1847 ถึง 1853 ก่อนจะถูกเปลี่ยนเส้นทางเดินเรือไปยังอเมริกาใต้ และได้ทำการเดินทางไปยังรีโอเดจาเนโรอีก 9 เที่ยวระหว่างปี ค.ศ. 1853 ถึง 1855 ในเส้นทางเดินเรือสู่ทวีปอเมริกาใต้ เรือได้แวะจอดที่ลิสบอน มาเดรา เทเนริฟ เซนต์วินเซนต์ เปอร์นัมบูโก และบาเฮีย ก่อนจะมุ่งหน้าไปยังริโอเดจาเนโร และในเส้นทางกลับ เรือได้แวะจอดตามท่าเรือเหล่านั้นในลำดับย้อนกลับ

เรือเกรตเวสเทิร์นได้ถูกนำไปจอดพักไว้ในเซาแทมป์ตันก่อนจะถูกบรรจุเข้าประจำการในหน่วยงานของรัฐบาลภายใต้ชื่อ "เรือขนส่งหมายเลข 6" เรือลำนี้ทำหน้าที่เป็นเรือขนส่งกำลังพลในสงครามไครเมียในปี ค.ศ. 1856 โดยทำการขนส่งทหารระหว่างสหราชอาณาจักร ยิบรอลตาร์ มอลตา และคาบสมุทรไครเมีย ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1856 เรือลำนี้ได้ถูกขายเพื่อนำไปแยกชิ้นส่วน และได้ถูกทำลายที่โรงงานของคาสเซิลส์ยาร์ด ในกรุงลอนดอน บริเวณริมแม่น้ำเทมส์

## ดูเพิ่ม

* เอสเอส เกรตอีสเทิร์น

## อ้างอิง

หมวดหมู่:เรือที่ต่อในอังกฤษ