กรมโยธาธิการและผังเมือง

**กรมโยธาธิการและผังเมือง** เป็นหน่วยงานราชการสังกัดในกระทรวงมหาดไทย ตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2545 จากการรวมกรมโยธาธิการ และกรมการผังเมือง

กรมโยธาธิการและผังเมือง มีภารกิจเกี่ยวกับงานด้านการผังเมือง การโยธาธิการ การออกแบบ การก่อสร้างและการควบคุมการก่อสร้างอาคารดำเนินการและสนับสนุนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในด้านการพัฒนาเมือง พื้นที่ และชนบท โดยการกำหนดและกำกับดูแลนโยบายการใช้ประโยชน์ที่ดิน ระบบการตั้งถิ่นฐานและโครงสร้างพื้นฐาน รวมทั้งการกำหนดคุณภาพและมาตรฐานการก่อสร้างด้านสถาปัตยกรรม วิศวกรรม และการผังเมือง เพื่อให้มีสภาพแวดล้อมที่ดี เกิดมาตรฐานความปลอดภัยแห่งสาธารณชน ความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมืองและสิ่งปลูกสร้างตามระบบการผังเมืองที่ดี อันจะนำไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน

## ประวัติ
### กรมโยธาธิการ

**กรมโยธาธิการ** เริ่มมีการจัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2432 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กระทั่งในปี พ.ศ. 2435 ได้รับการยกฐานะเป็น **กระทรวงโยธาธิการ** ต่อในปี พ.ศ. 2441 ได้มีการโอนกรมโยธาธิการ จากกระทรวงโยธาธิการไปรวมอยู่ในกรมสุขาภิบาล กระทรวงนครบาล และเปลี่ยนชื่อกรมสุขาภิบาล เป็น **กรมนคราทร** ต่อมาไปสังกัดกระทรวงมหาดไทย ในปี พ.ศ. 2465 และเปลี่ยนชื่อเป็น **กรมโยธาเทศบาล** หลังจากประกาศใช้พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม ฉบับแรก เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2476 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว กระทั่งเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2485 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร จึงได้มีการเปลี่ยนชื่อเป็น **กรมโยธาธิการ** อีกครั้งหนึ่ง

### กรมการผังเมือง
จัดตั้งขึ้นในชื่อ **สำนักผังเมือง** เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2505 และยกระดับเป็น **กรมการผังเมือง** เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2538 

### กรมโยธาธิการและผังเมือง
จนกระทั่งมีการปฏิรูประบบราชการ เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2545 จึงได้รวมภารกิจของกรมโยธาธิการ และกรมการผังเมืองเข้าด้วยกัน เป็น **"กรมโยธาธิการและผังเมือง"** สังกัดกระทรวงมหาดไทย

## ตราสัญลักษณ์

ตราสัญลักษณ์เป็นรูปวงกลม ประกอบด้วยเทพในศาสนาพราหมณ์ 4 องค์ คือ พระพรหม พระนารายณ์ พระศิวะ และพระพิฆเนศวร ด้านล่างมีชื่อ กรมโยธาธิการและผังเมือง ในกรอบวงกลมประกอบด้วยลวดลายไทย

## การแบ่งส่วนราชการ
กรมโยธาธิการและผังเมือง แบ่งส่วนราชการออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่

### '''ราชการส่วนกลาง'''
* สำนักงานเลขานุการกรม
* กองการเจ้าหน้าที่
* กองคลัง
* กองแผนงาน
* กองเผยแพร่และประชาสัมพันธ์
* กองนิติการ
* ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ
* สถาบันพัฒนาบุคลกรด้านการพัฒนาเมือง
* สำนักควบคุมการก่อสร้าง
* สำนักควบคุมและตรวจสอบอาคาร
* สำนักผังประเทศและผังภาค
* สำนักผังเมืองรวมและผังเมืองเฉพาะ
* สำนักพัฒนามาตรฐาน
* สำนักวิศวกรรมการผังเมือง
* สำนักวิศวกรรมโครงสร้างและงานระบบ
* สำนักสถาปัตยกรรม
* สำนักสนับสนุนและพัฒนาตามผังเมือง
* กองออกแบบก่อสร้างพลับพลาพิธีและโครงการพิเศษ
* กองวิเคราะห์วิจัยและทดสอบวัสดุ
*สำนักงานจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่
*สำนักงานกองทุนจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่

### '''ราชการส่วนภูมิภาค'''
* สำนักงานโยธาธิการและผังเมืองจังหวัด มีโยธาธิการและผังเมืองจังหวัด (อำนวยการ ระดับสูง) เป็นหัวหน้าหน่วยงาน โดยแบ่งส่วนราชการออกเป็น 4 กลุ่มงาน ได้แก่
** ฝ่ายบริหารงานทั่วไป
** กลุ่มงานวิชาการโยธาธิการ
** กลุ่มงานวิชาการผังเมือง
** กลุ่มงานสนับสนุนการพัฒนาเมือง
** ฝ่ายปฏิบัติการ

## อำนาจและหน้าที่
ให้กรมโยธาธิการและผังเมือง มีภารกิจเกี่ยวกับงานด้านการผังเมืองระดับต่าง ๆ การโยธาธิการ การออกแบบการก่อสร้างและการควบคุมการก่อสร้างอาคาร ดำเนินการและสนับสนุนองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นในด้านการพัฒนาเมือง พื้นที่ และชนบท โดยการกำหนดและกำกับดูแลนโยบายการใช้ประโยชน์ที่ดิน ระบบการตั้งถิ่นฐานและโครงสร้างพื้นฐาน รวมทั้งการกำหนดคุณภาพและมาตรฐาน การก่อสร้างด้านสถาปัตยกรรม วิศวกรรม และการผังเมืองเพื่อให้มีสภาพแวดล้อมที่ดี เกิดมาตรฐาน ความปลอดภัยแห่งสาธารณชน ความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมืองและสิ่งปลูกสร้างตามระบบการผังเมืองที่ดี อันจะนำไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืนโดยให้มีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้

# ดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยการผังเมือง กฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร กฎหมายว่าด้วยการขุดดินและถมดิน กฎหมายว่าด้วยการจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ และกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง
# วางและจัดทำผังเมืองประเภทอื่น ๆ ตามที่รัฐมนตรีหรือคณะรัฐมนตรีมอบหมาย หรือตามที่ส่วนราชการอื่นร้องขอ และดำเนินการให้เป็นไปตามผังเมืองนั้น ๆ
# ดำเนินการเกี่ยวกับการศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อการวางผัง วิจัย ติดตาม ประเมินผล และพัฒนามาตรฐานด้านการผังเมืองและโยธาธิการ รวมทั้งการจัดทำเกณฑ์มาตรฐานและคู่มือ ด้านการผังเมืองและโยธาธิการ
# ดำเนินการเกี่ยวกับการวางผัง ออกแบบ ควบคุมการก่อสร้าง บูรณะเมืองหรืออาคาร และสิ่งก่อสร้างของหน่วยงานของรัฐ
# ให้บริการและคำปรึกษาเกี่ยวกับงานออกแบบ งานก่อสร้าง และงานที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของกรมแก่หน่วยงานต่าง ๆ
# ดำเนินการเกี่ยวกับการออกแบบ การก่อสร้างและควบคุมอาคาร ก่อสร้างอาคาร และโครงสร้างพื้นฐาน รวมทั้งการบูรณะและบำรุงรักษา
# ดำเนินการประสาน กำกับดูแล สนับสนุน และพัฒนาการดำเนินงานของหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้องเพื่อให้เป็นไปตามผังเมือง รวมทั้งกำกับตรวจสอบการใช้อำนาจตามกฎหมายว่าด้วยการผังเมืองของเจ้าพนักงานท้องถิ่น
# ดำเนินการพัฒนาระบบและบริหารข้อมูลการผังเมืองและโยธาธิการ
# ดำเนินการพัฒนาขีดความสามารถบุคลากรของกรม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมทั้งหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง ในด้านการผังเมืองและโยธาธิการ
# ปฏิบัติการอื่นใดตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกรมหรือตามที่รัฐมนตรี หรือคณะรัฐมนตรีมอบหมาย

## อ้างอิง

กรมโยธาธิการและผังเมือง
สถาปัตยกรรม
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2432
หมวดหมู่:หน่วยงานของรัฐบาลไทยในเขตดินแดง
หมวดหมู่:หน่วยงานของรัฐบาลไทยในเขตพญาไท
โยธาธิการและผังเมือง