ดอร์เซต

**ดอร์เซต** (;  ) เดิมเรียก **ดอร์เซตเชอร์** ( , ) เป็นเทศมณฑลพิธีการในภูมิภาคเซาท์เวสต์อิงแลนด์ มีอาณาเขตติดกับซัมเมอร์เซตทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ วิลต์เชอร์ทางทิศเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือ แฮมป์เชอร์ทางทิศตะวันออก ไอล์ออฟไวต์ข้ามช่องแคบโซเลนต์ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ช่องแคบอังกฤษทางทิศใต้ และเดวอนทางทิศตะวันตก ชุมชนที่มีขนาดใหญ่ที่สุดคือบอร์นมัท

ดอร์เซตมีพื้นที่  และมีประชากรประมาณ 798,914 คนใน ค.ศ. 2024 มีกลุ่มชุมชนเมือง (หรือเขตเมืองขยาย) ตามชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ซึ่งประกอบด้วยเมืองบอร์นมัท ไครสต์เชิร์ช และพูล พื้นที่ที่เหลือส่วนใหญ่เป็นชนบท เมืองสำคัญได้แก่ เวย์มัท เมืองตากอากาศชายทะเลทางตอนใต้ และดอร์เชสเตอร์ที่อยู่ทางใต้ตอนกลาง ในด้านการปกครองท้องถิ่น ดอร์เซตแบ่งออกเป็นเขตอำนาจเดี่ยว (unitary authority area) สองแห่ง ได้แก่ บอร์นมัท ไครสต์เชิร์ช แอนด์พูล และดอร์เซต เดิมทีบอร์นมัทและไครสต์เชิร์ชไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของดอร์เซต แต่เคยเป็นส่วนหนึ่งของแฮมป์เชอร์

ดอร์เซตมีภูมิประเทศหลากหลาย ทั้งเนินหินชอล์ก สันเขาหินปูนที่ลาดชัน และหุบเขาดินเหนียวที่อยู่ในที่ลุ่ม พื้นที่ชายฝั่งส่วนใหญ่เป็นส่วนหนึ่งของแหล่งมรดกโลก จูราสสิกโคสต์ เนื่องจากมีความสำคัญทางธรณีวิทยาและบรรพชีวินวิทยา และมีภูมิลักษณ์เด่น เช่น ลัลเวิร์ทโคฟ ไอล์ออฟพอร์ตแลนด์ เชซิลบีช และเดอร์เดิลดอร์ ทางตอนเหนือของเทศมณฑลครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของแครนบอร์นเชส ซึ่งเป็นที่ราบชอล์ก จุดที่สูงที่สุดในดอร์เซตคือลูสดันฮิลล์ ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ โดยมีความสูง 

ในดอร์เซตมีหลักฐานการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ยุคหินใหม่ ชนเผ่าเคลต์ และชาวโรมัน และในสมัยกลางตอนต้น ภูมิภาคนี้ถูกชาวแซกซันเข้ามาตั้งถิ่นฐาน โดยเทศมณฑลนี้เริ่มพัฒนาขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 7 การจู่โจมของชาวไวกิงครั้งแรกที่มีบันทึกในหมู่เกาะบริติชเกิดขึ้นที่ดอร์เซตใน ค.ศ. 789 และกาฬโรคได้เข้าสู่อังกฤษที่เมลคอมบ์รีจิสใน ค.ศ. 1348 เทศมณฑลนี้เคยเผชิญความไม่สงบภายในหลายครั้ง ในสงครามกลางเมืองอังกฤษ มีการลุกฮือของกลุ่มอาสาสมัครคลับเมน ซึ่งถูกกองกำลังของโอลิเวอร์ ครอมเวลล์ปราบในการรบที่อยู่ใกล้กับเมืองชาฟต์สเบอรี มีกบฏมอนมัทที่จบลงด้วยความพ่ายแพ้ซึ่งเริ่มต้นที่เมืองไลม์รีจิส และกลุ่มแรงงานเกษตรจากดอร์เซตที่รู้จักกันในชื่อ ทอลพัดเดิลมาร์เทอส์ มีบทบาทสำคัญต่อการก่อรูปของขบวนการสหภาพแรงงาน ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ดอร์เซตมีส่วนอย่างมากในการเตรียมการบุกนอร์ม็องดี โดยท่าเรือขนาดใหญ่ที่พอร์ตแลนด์และพูลเป็นจุดขึ้นเรือหลักสองแห่ง ในด้านเศรษฐกิจ การเกษตรเคยเป็นอุตสาหกรรมหลักของดอร์เซตในอดีต แต่ปัจจุบันเสื่อมถอยลงโดยมีการท่องเที่ยวเข้ามาแทนที่

## ชุมชน

ดอร์เซตเป็นเทศมณฑลที่มีลักษณะชนบทเป็นส่วนใหญ่ มีหมู่บ้านขนาดเล็กจำนวนมาก เมืองขนาดใหญ่มีไม่กี่แห่ง และไม่มีนคร พื้นที่เมืองที่สำคัญเพียงแห่งเดียวคือเขตเมืองขยายเซาท์อีสต์ดอร์เซต ซึ่งตั้งอยู่บริเวณปลายตะวันออกเฉียงใต้ของเทศมณฑล และมีลักษณะแตกต่างจากดอร์เซตโดยรวม เขตเมืองขยายนี้ประกอบด้วยเมืองตากอากาศชายทะเลอย่างบอร์นมัท เมืองท่าและเมืองเก่าแก่อย่างพูล เมืองไครสต์เชิร์ชและเฟิร์นดาวน์ รวมถึงหมู่บ้านโดยรอบอีกจำนวนมาก บอร์นมัทซึ่งเป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในเขตเมืองขยายนี้ ก่อตั้งขึ้นในยุคจอร์เจียน ในสมัยที่การอาบน้ำทะเลเริ่มได้รับความนิยม พูลซึ่งเป็นเมืองขนาดใหญ่อันดับสอง (และเคยเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในเทศมณฑล) ตั้งอยู่ติดกับบอร์นมัททางตะวันตก และมีเขตชานเมืองแซนด์แบงส์ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีมูลค่าที่ดินต่อหน่วยพื้นที่สูงที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

เมืองสำคัญอีกสองแห่งของเทศมณฑลคือ ดอร์เชสเตอร์ ซึ่งเป็นเมืองศูนย์กลางของเทศมณฑลมาอย่างน้อยตั้งแต่ ค.ศ. 1305 และเวย์มัท ซึ่งเป็นเมืองตากอากาศชายทะเลสำคัญมาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 18 แบลนด์ฟอร์ดฟอรัม เชอร์บอร์น กิลลิงแฮม ชาฟต์สเบอรี และสเตอร์มินสเตอร์นิวตัน เหล่านี้เป็นเมืองตลาดเก่าแก่ที่ทำหน้าที่รองรับฟาร์มและหมู่บ้านต่าง ๆ ในเขตแบล็กมอร์เวล ทางตอนเหนือของดอร์เซต บีมินสเตอร์และบริดพอร์ตตั้งอยู่ทางตะวันตกของเทศมณฑล ส่วนเวอร์วูด และเมืองตลาดสมัยแซกซันอันเก่าแก่ ได้แก่ แวร์แฮมและวิมบอร์นมินสเตอร์ ตั้งอยู่ทางตะวันออก ไลม์รีจิสและสวอนเนจเป็นเมืองชายฝั่งขนาดเล็กที่ได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยว ทางด้านขอบตะวันตกของดอร์เชสเตอร์กำลังมีการก่อสร้างเมืองใหม่เชิงทดลองชื่อพาวด์เบอรี ซึ่งได้รับการว่าจ้างและร่วมออกแบบโดยสมเด็จพระเจ้าชาลส์ที่ 3 ในช่วงที่ยังทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์ ชุมชนชานเมืองแห่งนี้ ซึ่งคาดว่าจะก่อสร้างแล้วเสร็จสมบูรณ์ใน ค.ศ. 2025 ได้รับการออกแบบให้ผสานอาคารที่อยู่อาศัยและพาณิชยกรรมเข้าด้วยกัน เพื่อสวนกระแสการขยายตัวของเมืองที่พักอาศัยนอกศูนย์กลางและการพัฒนาที่พึ่งพารถยนต์เป็นหลัก

## ระเบียงภาพ

ไฟล์:Portland Head Lighthouse.jpg|ประภาคารที่พอร์ทแลนด์
ไฟล์:Weymouth Beach.JPG|เวย์มัท
ไฟล์:Maiden castle dorset ramparts.jpg|เมดเด็นคาสเซิล
ไฟล์:Lyme regis 002.JPG|ไลม์รีจิส
ไฟล์:Corfe Castle and Greyhound Inn Dorset England.jpg|ซากปราสาทคอร์ฟเหนือหมู่บ้าน
ไฟล์:Chesil cove from west cliff portland dorset.jpg|หาดเชสซิล
ไฟล์:Durdle Door, Dorset (2004).jpg|ส่วนหนึ่งของฝั่งทะเลจูแรสซิกเดอร์เดิลดอร์
ไฟล์:Bats head from white nothe.jpg|ส่วนหนึ่งของฝั่งทะเลจูแรสซิกแบทสเฮด (Bat's Head)
ไฟล์:Lulworth Cove.jpg|ส่วนหนึ่งของฝั่งทะเลจูแรสซิกลัลเวิร์ธโคฟว์
ไฟล์:O hebridica.jpg|ซากดึกดำบรรพ์ที่พบฝั่งทะเลจูแรสซิก


## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 


หมวดหมู่:เทศมณฑลทางพิธีการของอังกฤษ
หมวดหมู่:เทศมณฑลในประวัติศาสตร์อังกฤษ