อำเภอสูงเม่น

**สูงเม่น** () เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดแพร่

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอสูงเม่นมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับตำบลป่าแมต ตำบลนาจักร ตำบลช่อแฮ อำเภอเมืองแพร่
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับตำบลช่อแฮ อำเภอเมืองแพร่
* **ทิศใต้** ติดต่อกับตำบลน้ำหมัน อำเภอท่าปลา ตำบลบ้านด่านนาขาม อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ (จังหวัดอุตรดิตถ์) และตำบลแม่จั๊วะ ตำบลปงป่าหวาย อำเภอเด่นชัย
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับตำบลต้าผามอก อำเภอลอง

## ประวัติ
อำเภอสูงเม่นตั้งอยู่ที่บ้านสูงเม่น ท้องที่ลำน้ำแม่พวก ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น  **อำเภอแม่พวก** ตามลำน้ำที่ตั้งในปี พ.ศ. 2445 ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2460 ทางราชการได้เปลี่ยนชื่อจากอำเภอแม่พวกเป็น **อำเภอสูงเม่น** 

คำว่า "สูงเม่น" ไม่ปรากฏว่ามีผู้ใดจัดทำประวัติไว้เป็นหลักฐาน เพียงแต่ได้รับทราบจากคำบอกเล่าจากบุคคลที่รู้บอกว่า สถานที่ตั้งวัดสูงเม่นเดิมเป็นป่าพงไพรหนาแน่น เป็นที่ชุมนุมของสัตว์ชนิดหนึ่ง คือ เม่น ได้มาชุมนุมอาศัยอยู่ ต่อมาบ้านเมืองได้เจริญขึ้น ป่าแห่งนี้ได้ถูกแผ้วถาง ราษฎรได้ใช้เป็นสถานที่อยู่อาศัยรวมกันเป็นหมู่บ้านพร้อมกับได้สร้างวัดขึ้นชื่อวัดสูงเม่น ด้วยเหตุดังกล่าวทางราชการจึงได้เปลี่ยนชื่อจากอำเภอแม่พวกเป็นอำเภอสูงเม่น แต่คำว่า "สูงเม่น" เป็นการเพี้ยนเสียงและรูปอักษรทางภาษาไทยกลางที่เขียนขึ้นมาตามความเข้าใจผิดของทางราชการในสมัยนั้น ซึ่งถ้าเขียนตามหลักการอ่านการเขียนและความหมายทางภาษาล้านนาแล้ว สูงเม่นจะต้องสะกดเป็น "สุ่งเหม้น" โดยคำว่า "สุ่ง" แปลว่ารู และ "เหม้น"  แปลว่าตัวเม่น

* วันที่ 22 มีนาคม 2445 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ เป็น **อำเภอแม่พวก**
* วันที่ 29 เมษายน 2460 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอแม่พวก จังหวัดแพร่ เป็น **อำเภอสูงเม่น**
* วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลบ้านกวาง แยกออกจากตำบลบ้านเหล่า ตั้งตำบลสบสาย แยกออกจากตำบลร่องกาศ ตำบลดอนมูล และตำบลบ้านปง
* วันที่ 17 กันยายน 2498 จัดตั้งสุขาภิบาลสูงเม่น ในท้องที่บางส่วนของตำบลสูงเม่น
* วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2499 เปลี่ยนแปลงเขตอำเภอลอง กับอำเภอสูงเม่น โดยโอนพื้นที่หมู่ 15 (ในขณะนั้น) ของตำบลห้วยอ้อ อำเภอลอง ไปขึ้นกับตำบลเด่นชัย อำเภอสูงเม่น
* วันที่ 15 ตุลาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลเด่นชัย ในท้องที่บางส่วนของตำบลเด่นชัย
* วันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2506 แยกพื้นที่ตำบลเด่นชัย และตำบลแม่จั๊วะ อำเภอสูงเม่น ไปตั้งเป็น **กิ่งอำเภอเด่นชัย** ขึ้นกับอำเภอสูงเม่น
* วันที่ 27 กรกฎาคม 2508 ยกฐานะกิ่งอำเภอเด่นชัย อำเภอสูงเม่น เป็น **อำเภอเด่นชัย**
* วันที่ 2 กรกฎาคม 2530 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลสูงเม่น เพื่อความเหมาะสมในการบริหารกิจการ และการทะนุบำรุงท้องถิ่น
* วันที่ 9 มกราคม 2539 ตั้งตำบลพระหลวง แยกออกจากตำบลดอนมูล
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะสุขาภิบาลสูงเม่น เป็นเทศบาลตำบลสูงเม่น ด้วยผลของกฎหมาย
* วันที่ 28 พฤศจิกายน 2568 เปลี่ยนชื่อองค์การบริหารส่วนตำบลสูงเม่น เป็นองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านโตน และจัดตั้งเป็นเทศบาลตำบลบ้านโตน

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอสูงเม่นแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 12 ตำบล 110 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอสูงเม่นประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง ได้แก่
* **เทศบาลตำบลสูงเม่น** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลสูงเม่น
* **เทศบาลตำบลบ้านโตน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสูงเม่น (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลสูงเม่น)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำชำ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำชำทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหัวฝาย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหัวฝายทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลดอนมูล** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนมูลทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านเหล่า** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านเหล่าทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกวาง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านกวางทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านปง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านปงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกาศ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านกาศทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลร่องกาศ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลร่องกาศทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสบสาย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสบสายทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเวียงทอง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเวียงทองทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลพระหลวง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพระหลวงทั้งตำบล

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* amphoe.com


สูงเม่น