หุย

**ชาวหุย** (, อักษรเสี่ยวเอ๋อร์: , ) เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ศาสนาในเอเชียตะวันออกที่ส่วนใหญ่ประกอบด้วยผู้นับถือศาสนาอิสลามที่พูดภาษาจีน อาศัยอยู่ทั่วประเทศจีน โดยหลักอาศัยอยู่ในมณฑลทางตะวันตกเฉียงเหนือและในภูมิภาคจง-ยฺเหวียน ตามสำมะโน ค.ศ. 2020 ประเทศจีนมีชาวหุยประมาณ 11.3 ล้านคน ส่วนนอกประเทศจีนมีชาวดุงกาน 170,000 คนในคาซัคสถานและคีร์กีซสถาน ชาวปันทายในประเทศพม่า และจีนฮ่อหลายคนในประเทศไทยถือเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มชาติพันธุ์หุย

ในสมัยราชวงศ์ชิง ชาวหุยได้รับการเรียกขานเป็น **ฮั่นหุย** () เพื่อแยกจากมุสลิมเตอร์กิกที่เรียกว่า ฉานหุย () รัฐบาลสาธารณรัฐจีนยังรับรองชาวหุยเป็นสาขาของชาวฮั่นมากกว่าที่จะเป็นกลุ่มชาติพันธุ์เฉพาะ ในสมัชชาแห่งชาติสาธารณรัฐจีน ชาวหุยได้รับการเรียกขานเป็นพลเมืองในประเทศจีนที่มีสิทธิ์ตามระเบียบพิเศษ ไป๋ ฉงซี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมแห่งสาธารณรัฐจีนในขณะนั้นและผู้ก่อตั้งสมาคมมุสลิมจีน เรียกชาวหุยเป็น **มุสลิมชาวฮั่น** () นักวิชาการบางส่วนเรียกกลุ่มนี้เป็น **มุสลิมชาวจีนฮั่น** (),  **มุสลิมชาวฮั่น** () หรือ **มุสลิมชาวจีน** () ในขณะที่อีกส่วนเรียกเป็น **มุสลิมที่พูดภาษาจีน** หรือ **จีน-มุสลิม** (Sino-Muslims)

รัฐบาลสาธารณรัฐประชาชนจีนรับรองชาวหุยเป็นกลุ่มชาติพันธุ์อย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1954 รัฐบาลกำหนดให้ชาวหุยรวมถึงชุมชนมุสลิมในประวัติศาสตร์ทั้งหมดที่ไม่รวมอยู่ในกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ ของจีน ดังนั้นพวกเขาจึงแตกต่างจากกลุ่มมุสลิมอื่น ๆ ดังเช่น ชาวอุยกูร์ 

ชาวหุยส่วนใหญ่พูดภาษาจีน พร้อมกับวลีภาษาอาหรับและเปอร์เซียบางส่วน กลุ่มชาติพันธุ์หุยมีความพิเศษเฉพาะตัวในชนกลุ่มน้อยจีน เนื่องจากไม่เกี่ยวข้องกับภาษาที่ไม่ใช่ภาษาแบบจีน ชาวหุยมีความเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมอิสลามอย่างชัดเจน เช่น พวกเขาทำตามกฎการรับประทานอาหารแบบอิสลาม และปฏิเสธการบริโภคเนื้อหมู ซึ่งเป็นเนื้อสัตว์ที่บริโภคกันมากที่สุดในประเทศจีน และทำให้มีการพัฒนาอาหารจีนในแบบของตนเอง พวกเขายังมีกฎการแต่งกายแบบดั้งเดิม โดยผู้ชายบางคนสวมหมวกสีขาว (ฏอกิยะฮ์) และสตรีบางส่วนคลุมผ้าพันศีรษะ ซึ่งเป็นสิ่งที่พบได้ในวัฒนธรรมอิสลามหลายแห่ง

## คำนิยาม
### บรรพบุรุษ
ชาวหุยสืบเชื้อสายจากชาวฮั่นและผู้อพยพเส้นทางสายไหม บรรพบุรุษของพวกเขาโดยหลักมีต้นตอจากเอเชียตะวันออกและเอเชียกลาง บางส่วนมีต้นตอจากกลุ่มชาติพันธุ์ในตะวันออกกลางเช่นชาวอาหรับและอิหร่านที่เผยแผ่อิสลาม พันธุกรรมชาวหุยร้อยละ 6.7 มีต้นกำเนิดจากตะวันออกกลาง อย่างไรก็ตาม ตัวอย่างชาวหุยส่วนใหญ่มีลักษณะคล้ายคลึงกับประชากรเอเชียตะวันออกกลุ่มอื่น ๆ มาก ซึ่งเผยให้เห็นโครงสร้างทางพันธุกรรมที่เหมือนกัน ชาวหุยแสดงให้เห็นถึงความสม่ำเสมอทางพันธุกรรมอย่างมีนัยสำคัญกับประชากรชาวจีนฮั่นในหลินเซี่ยและประชากรเอเชียตะวันออกกลุ่มอื่น ๆ มากกว่าชาวยุโรปหรือตะวันออกกลาง ซึ่งสนับสนุนการแพร่กระจายทางวัฒนธรรมอย่างง่ายในฐานะต้นกำเนิดชาวหุยในประเทศจีน ราชวงศ์จีนสมัยกลางบางราชวงศ์ โดยเฉพาะราชวงศ์ถัง ซ่ง และหยวนของมองโกล ส่งเสริมส่งเสริมการอพยพจากเอเชียกลางที่ประชากรส่วนใหญ่เป็นมุสลิม ทั้งสองราชวงศ์ต้อนรับพ่อค้าจากภูมิภาคเหล่านี้และแต่งตั้งเจ้าหน้าที่จากเอเชียกลาง ในศตวรรษต่อมา ผู้อพยพค่อย ๆ ผสมผสานกับชาวจีนฮั่น จนในที่สุดก็กลายเป็นชาวหุย

ชาวหุยในสถิติสำมะโนประชากรของจีน (และยังไม่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการว่าเป็นกลุ่มชาติพันธุ์แยกต่างหาก) เป็นสมาชิกของชุมชนเล็ก ๆ ที่ไม่ได้พูดภาษาจีนอยู่ไม่กี่แห่ง ซึ่งรวมถึงชาวอุตซุลหลายพันคนในมณฑลไหหลำตอนใต้ ซึ่งพูดภาษาออสโตรนีเซีย (ทซัต) ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับภาษาของชนกลุ่มน้อยมุสลิมจามในเวียดนาม ซึ่ง Dru Gladney นักมานุษยวิทยา ระบุว่าสืบเชื้อสายมาจากชาวจามปาที่อพยพไปยังไหหลำ ชาวมุสลิมกลุ่มเล็ก ๆ ในกลุ่มชาวไป๋ที่มณฑลยูนนานก็จัดอยู่ในกลุ่มชาวหุยเช่นกัน แม้ว่าพวกเขาจะพูดภาษาไป๋ก็ตาม ชาวมุสลิมทิเบตบางกลุ่มก็ถูกจัดอยู่ในกลุ่มชาวหุยเช่นกัน

### ทางการ

หลังการสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีนใน ค.ศ. 1949 รัฐบาลจีนใช้คำว่า "หุย" กับชนกลุ่มน้อยอิสลาม 10 กลุ่ม ในปัจจุบัน รัฐบาลจีนกำหนดให้ชาวหุยเป็นชาติพันธุ์โดยไม่คำนึงถึงศาสนา และรวมถึงผู้ที่มีเชื้อสายหุยที่ไม่ได้นับถือศาสนาอิสลามด้วย

### หุยที่ไม่ใช่มุสลิม
ตลอดทั้งประวัติศาสตร์ อัตลักษณ์ของชาวหุยมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา บางคนระบุว่าเป็นชาวหุยเพราะสนใจในบรรพบุรุษหรือเพราะได้รับสวัสดิการจากรัฐบาล ชาวหุยเหล่านี้กระจุกตัวอยู่ตามชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของจีน โดยเฉพาะในมณฑลฝูเจี้ยน

ตระกูลหุยบางส่วนรอบเฉวียนโจวในฝูเจี้ยน เช่นผู้ที่อยู่ในสกุล Ding และ Guo ระบุตนเองเป็นชาวหุยตามเชื้อชาติและไม่ได้นับถือศาสนาอิสลาม ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา กลุ่มชนเหล่านี้ได้ระบุตัวตนว่าเป็นหุยมากขึ้น ทำให้จำนวนประชากรอย่างเป็นทางการเพิ่มขึ้น พวกเขาให้หลักฐานบรรพบุรุษของพวกเขาและได้รับการยอมรับว่าเป็นชาวหุย ตระกูลต่าง ๆ มากมายทั่วฝูเจี้ยนมีลำดับวงศ์ตระกูลที่แสดงให้เห็นบรรพบุรุษชาวหุย ตระกูลเหล่านี้อาศัยอยู่ที่ฝูเจี้ยน ไต้หวีน สิงคโปร์ อินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์ แม้ว่าตระกูลเหล่านี้ไม่ได้นับถือศาสนาอิสลาม แต่พวกเขาไม่ถวายเนื้อหมูในช่วงพิธีบูชาบรรพบุรุษ

ก่อนหน้า ค.ศ. 1982 ชาวฮั่นสามารถ "กลายเป็น" หุยได้โดยการเปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลาม หลังจากนั้น ชาวฮั่นที่เปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลามจะถือเป็น "มุสลิมชาวฮั่น" แทน ชาวหุยถือว่าชาวหุยคนอื่น ๆ ที่ไม่ได้ปฏิบัติตามหลักศาสนาอิสลามยังคงเป็นชาวหุย และสัญชาติหุยของพวกเขาจะไม่สูญหายไป ด้วยเหตุผลทั้งสองประการนี้ การเรียกพวกเขาว่า "มุสลิมชาวจีน" เพียงอย่างเดียวจึงไม่ถูกต้องอีกต่อไป เหมือนกับที่เกิดขึ้นกับชาวบอสนีแอกในอดีตยูโกสลาเวีย

## กลุ่มย่อย
ในประเทศไทยชาวจีนที่นับถืออิสลาม จะเรียกว่า *"[[จีนฮ่อ]]"* ในพม่าจะเรียกว่า *"ปันทาย"* (Panthay, , *ปั๊งเฑ้*) และชาวจีนมุสลิมที่อยู่ในเอเชียกลางจะถูกเรียกว่า *"[[ชาวดุงกาน|ดันกัน]]"* (Dungans;дунгане)

## ประวัติ
**ชาวหุย** สืบเชื้อสายมาจากมุสลิมชาวเปอร์เซีย อาหรับ และเอเชียกลาง ที่อพยพเข้ามาในจักรวรรดิจีนในฐานะทูตการเมือง ทหาร และพ่อค้า ตั้งแต่ศตวรรษที่ 8 บรรพบุรุษของชาวหุยจึงมีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจของจีน โดยเฉพาะบนเส้นทางสายไหมในภาคตะวันตกเฉียงเหนือ และเมืองท่าแถบชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของจีน พ่อค้ามุสลิมนำสินค้ามีค่า เทคโนโลยีใหม่ และความมั่งคั่งสู่จักรวรรดิจีน เช่น เครื่องเทศ งาช้าง เพชรนิลจินดา พวกเขายังเผยแพร่เทคโนโลยีที่ก้าวหน้า ความรู้ด้านดาราศาสตร์ และการแพทย์สู่สังคมจีน ถึงแม้ว่าทางราชสำนักจีนได้จำกัดการค้าและการตั้งบ้านเรือนของชาวมุสลิมไว้ในจัตุรัสชาวต่างชาติเท่านั้น แต่ก็อนุญาตให้พ่อค้ามุสลิมแต่งกายได้อย่างอิสระ รับประทานอาหารและปฏิบัติศาสนกิจได้อย่างเสรี พ่อค้ามุสลิมจำนวนมากยึดประเทศจีนเป็นสถานที่ค้าขายและเริ่มก่อร่างสร้างครอบครัวที่นี่ พวกเขาจำนวนมากหัดพูดภาษาจีนและตั้งถิ่นฐานในประเทศจีนอย่างถาวร พ่อค้าบางคนแต่งงานกับสาวชาวฮั่นที่เปลี่ยนมารับอิสลาม ลูกหลานที่สืบเชื้อสายต่อมาจากพวกเขาจึงพูดภาษาจีน และได้วางรากฐานชุมชนจีนมุสลิมที่กระจัดกระจายออกไปทั่วประเทศจีน

หลายศตวรรษผ่านไป ชาวมุสลิมถูกกลืนเข้าไปในสังคมจีน หลังจีนเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบคอมมิวนิสต์ รัฐบาลได้แบ่งมุสลิมออกเป็น 10 เชื้อชาติ กลุ่มที่ใหญ่ที่สุดคือ ชาวหุย ซึ่งต่างจากชนกลุ่มน้อยอื่น ๆ ตรงที่ไม่มีภาษาเป็นของตัวเอง ชาวหุยพูดภาษาจีนกลางของชาวฮั่น พวกเขาเหมือนกับชนกลุ่มน้อยมุสลิมกลุ่มอื่น ๆ ตรงที่นับถืออิสลามเท่านั้น

ชาวหุยมักถูกมองในเรื่องของความไม่เคร่งครัดเกี่ยวกับพิธีการทางศาสนา อิหม่ามหญิง หรือ *อะฮง* มีให้เห็นเป็นจำนวนมากในเขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยหุย ชาวหุยเริ่มให้ความสำคัญเกี่ยวกับการแต่งกายแบบอิสลามมากขึ้นทั้งชายและหญิง แต่อย่างไรก็ตามในประเทศจีนได้ห้ามมิให้อิหม่ามจากต่างประเทศเข้ามาสอนศาสนาเพื่อความมั่นคงของรัฐ

## ดูเพิ่ม
* จีนฮ่อ
* มัสยิดบ้านฮ่อ

## อ้างอิง

### ข้อมูล

*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (1st edition appeared in 1991)
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Unknown year, Google summary has 2011, preview pages have 1997, Worldcat has eBook for the ISBN.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  This is an English translation by Louis J. Gallagher of the Latin work, *[[De Christiana expeditione apud Sinas]]* based on Matteo Ricci's journals. There is also [ full Latin text].
* 
* 
* 

; การระบุแหล่งที่มา

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## อ่านเพิ่ม
* "CHINA'S ISLAMIC HERITAGE" Newsletter (Australian National University), No. 5, March 2006.
*
*
*
*
*
*

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* Britannica Hui People
*

หมวดหมู่:หุย
หมวดหมู่:ชนกลุ่มน้อยในประเทศจีน
หมวดหมู่:ศาสนาอิสลามในประเทศจีน