การตั้งชื่อเอนไซม์

**การตั้งชื่อเอนไซม์** ได้ตกลงเป็นสากลว่า ชื่อของเอนไซม์จะต้องประกอบด้วยหน้าที่ของเอนไซม์แล้วลงท้ายด้วยคำว่า *-เอส* (*-ase*) ตัวอย่างเช่น แอลกอฮอล์ ดีไฮโดรเจเนส (alcohol dehydrogenase), ดีเอ็นเอ พอลิเมอเรส (DNA polymerase), ไคเนส (Kinase) เป็นเอนไซม์ที่ทำหน้าที่เคลื่อนย้ายหมู่ฟอสเฟต 

เอนไซม์ต่างกันแต่ทำหน้าที่เหมือนกันจะมีชื่อพื้นฐานที่เหมือนกัน ดังนั้นจึงนำจุดสังเกตความแตกต่างในคุณสมบัติอื่น ๆ มาประกอบ เช่น การใช้ pH ที่เหมาะสมมาประกอบ ตัวอย่างคือ "อัลคาไลน์ ฟอสฟาเทส" (alkaline phosphatase) หรือตำแหน่งที่มันอยู่ เช่น เมมเบรน เอทีเพส (membrane ATPase)

ยิ่งไปกว่านั้น การย้อนกลับของปฏิกิริยาเคมี มีความหมายว่าทิศทางสรีรวิทยาของการทำงานของเอนไซม์อาจจะไม่สามารถสังเกตได้ในห้องทดลอง ทั้งนี้อาจจะเป็นเพราะว่า เอนไซม์ตัวเดียวกันแต่ถูกตั้งชื่อแตกต่างกันป็นสองชื่อเช่น ชื่อหนึ่งได้จากข้อมูลการทดลองในห้องปฏิบัติการ อีกชื่อหนึ่งได้จากข้อมูลการสังเกตพฤติกรรมในเซลล์

สหภาพนานาชาติชีวเคมีและชีววิทยาโมเลกุล ได้ช่วยกันพัฒนาระบบการตั้งชื่อ (nomenclature) เอนไซม์ โดยใช้ หมายเลข อีซี (Enzyme Commission number) ซึ่งเป็นรูปแบบการจำแนกประเภทเชิงตัวเลขสำหรับเอนไซม์ โดยอิงจากปฏิกิริยาเคมีที่เอนไซม์เร่งปฏิกิริยา หมายเลข EC ทุกหมายเลขจะเชื่อมโยงกับชื่อที่แนะนำสำหรับปฏิกิริยาที่เร่งปฏิกิริยาด้วยเอนไซม์ที่เกี่ยวข้อง

หมายเลข EC ไม่ได้ระบุเอนไซม์แต่ระบุปฏิกิริยาที่เร่งปฏิกิริยาด้วยเอนไซม์ หากเอนไซม์ต่างชนิดกัน (เช่น จากสิ่งมีชีวิตต่างชนิดกัน) เร่งปฏิกิริยาเดียวกัน เอนไซม์เหล่านั้นก็จะได้รับหมายเลข EC เดียวกัน นอกจากนี้ จากวิวัฒนาการแบบเบนเข้า โปรตีนที่มีรูปแบบการพับตัวต่างกันโดยสิ้นเชิงสามารถเร่งปฏิกิริยาที่เหมือนกันได้ (บางครั้งเรียกว่าเอนไซม์ไอโซฟังก์ชันที่ไม่คล้ายคลึงกัน) และด้วยเหตุนี้จึงได้รับหมายเลข EC เดียวกัน ในทางตรงกันข้าม ตัวระบุ UniProt จะระบุโปรตีนอย่างเฉพาะเจาะจงโดยใช้ลำดับกรดอะมิโน

ซึ่งเอนไซม์แต่ละตัวจะถูกระบุโดยชุดของเลข 4 ตัว แล้วนำหน้าด้วย "EC" หมายเลขแรกเป็นชั้นของเอนไซม์ที่กำหนดโดยกลไกการทำงานของมัน:


หมู่
ปฏิกิริยาที่เร่ง (Reaction catalyzed)
ตัวอย่างปฏิกิริยา (Typical reaction)
ตัวอย่างเอนไซม์  (Enzyme example(s) with trivial name)


 EC 1 *[[ออกซิโรดักเทส]]* (Oxidoreductase)
เพื่อเร่ง ออกซิเดชัน/ปฏิกิริยารีดักชัน (reduction reactions); โดยการเคลื่อนย้าย H และ O อะตอม หรือ อิเล็กตรอน จากสสารหนึ่งไปยังอีกอันหนึ่ง
AH + B → A + BH (รีดิวซ์) A + O → AO 
ดีไฮโดรจีเนส (Dehydrogenase),  (Oxidase)


 EC 2 *[[ทรานสเฟอเรส]]* (Transferase)
การย้ายหมู่ฟังก์ชัน จากสารหนึ่งไปยังอีกอันหนึ่ง อาจเป็นหมู่ เมทิล- อะคิล- อะมิโน- หรือหมู่ฟอสเฟต
AB + C → A + BC
ทรานซามิเนส (Transaminase), ไคเนส (kinase)


 EC 3 *[[ไฮโดรเลส]]* (Hydrolase)
การเกิดสองผลิตภัณฑ์จากตัวถูกเปลี่ยน 1 ตัว โดยไฮโดรไลซิส (hydrolysis)
AB + H2O → AOH + BH
ไลเปส (Lipase), อะไมเลส (amylase),  (peptidase)


 EC 4 *[[ไลเอส]]* (Lyase)
การเพิ่มแบบนอน-ไฮโดรไลติก หรือการกำจัดหมู่จากตัวถูกเปลี่ยน  หรือ C-S อาจแยกออก
RCOCOOH → RCOH + CO2



 EC 5 *[[ไอโซเมอเรส]]* (Isomerase)
การจัดเรียงภายในโมเลกุลเช่น ไอโซเมอไรเซชัน เปลี่ยนภายในหนึ่งโมเลกุล
AB → BA
ไอโซเมอเรส (Isomerase), มิวเทส (mutase)


 EC 6 *[[ไลเกส]]* (Ligase)
การเชื่อมต่อระหว่าง สองโมเลกุลโดยการสังเคราะห์ใหม่  พันธะ  ด้วยการสลายตัวเองของ ATP
X + Y+ ATP → XY + ADP + Pi
ซินเธเทส (Synthetase)



## ดูเพิ่ม
* เอนไซม์
* รายชื่อเอนไซม์
* การใช้ประโยชน์จากเอนไซม์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Enzyme Nomenclature, เว็บไซต์โดยคณะกรรมการกำหนดชื่อของสหภาพนานาชาติว่าด้วยชีวเคมีและชีววิทยาโมเลกุล ดูแลโดย G.P. Moss
* Enzyme nomenclature database &mdash; โดย ExPASy
* List of all EC numbers  &mdash; โดย BRENDA
* Browse PDB structures by EC number
* Browse SCOP domains by EC number &mdash; โดย dcGO
* 

หมวดหมู่:เอนไซม์