ตระกูลภาษาขร้า–ไท

**ตระกูลภาษาขร้า–ไท** () หรือรู้จักกันในนาม **ไท–กะได** () และ **ไดอิก** () เป็นตระกูลภาษาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ภาคพื้นทวีป จีนตอนใต้ และอินเดียตะวันออกเฉียงเหนือ ภาษาทั้งหมดในตระกูลนี้เป็นภาษาที่มีวรรณยุกต์ เช่น ภาษาไทยและภาษาลาว ซึ่งเป็นภาษาประจำชาติของประเทศไทยและประเทศลาว ตามลำดับ ประชากรประมาณ 93 ล้านคนพูดภาษาตระกูลขร้า–ไท โดยร้อยละ 60 พูดภาษาไทย *[[เอทโนล็อก]]* จัดให้ 95 ภาษาอยู่ในตระกูลนี้ โดย 62 ภาษาอยู่ในสาขาไท

## ภาษาในตระกูล
ตระกูลภาษาขร้า–ไทประกอบด้วยกลุ่มภาษาที่จัดแบ่งไว้ 5 สาขา ดังนี้
* กลุ่มภาษาขร้า (อาจเรียกว่า กะได หรือ เก-ยัง)
* กลุ่มภาษากัม-ฉุ่ย (จีนแผ่นดินใหญ่ เรียกว่า ต้ง-ฉุ่ย)
* กลุ่มภาษาไหล (เกาะไหหลำ)
* กลุ่มภาษาไท (จีนตอนใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้)
* ภาษาอังเบ (เกาะไหหลำ เรียกว่า ภาษาเบ)

### กลุ่มภาษาไหล
* ภาษาเจียมาว (Jiamao) เจียมาว (ไหหลำ)
* ภาษาไหล (Hlai) (ไหหลำ)

### กลุ่มภาษาขร้า
* Yerong (จีนแผ่นดินใหญ่) 
* ภาษาเก้อหล่าว (Gelao) (เวียดนาม)
* ภาษาลาติ (Lachi หรือ Lati) (เวียดนาม) 
* ภาษาลาติขาว (White Lachi) (เวียดนาม)
* ภาษาปู้ยัง (Buyang) (จีนแผ่นดินใหญ่) 
* ภาษาจุน (Cun) (ไหหลำ)
* ภาษาเอน (En) (เวียดนาม)
* ภาษากวาเบียว (Qabiao) (เวียดนาม)
* ภาษาลาคัว (Laqua) (เวียดนาม) 
* ภาษาลาฮา (Laha) (เวียดนาม) 

### กลุ่มภาษาไท
* กลุ่มภาษาไทเหนือ
** ภาษาแสก (ลาว)
** ภาษาจ้วงเหนือ (จีน)
** ภาษาปู้อี (Buyi) (จีน)
** ภาษาไทแมน (ลาว)
** E (จีน)
* กลุ่มภาษาไทกลาง
** ภาษาจ้วงใต้ (จีน)
** ภาษาม่านเชาลาน (เวียดนาม)
** ภาษานุง (เวียดนาม)
** ภาษาตั่ย (เวียดนาม)
** ภาษาซึนลาว (Ts'ün-Lao) (เวียดนาม)
** ภาษานาง (เวียดนาม)
* กลุ่มภาษาไทตะวันตกเฉียงใต้
** ภาษาไทหย่า (จีน)
** ภาษาพูโก (ลาว)
** ภาษาปาดี (จีน)
** ภาษาไททัญ (เวียดนาม)
** ภาษาตั่ยซาปา (เวียดนาม)
** ภาษาไทโหลง (ไทหลวง) (ลาว)
** ภาษาไทฮ้องจีน (จีน)
** ภาษาตุรุง (อินเดีย)
** ภาษายอง (ไทย)
** ภาษาไทยถิ่นใต้ (ปักษ์ใต้) (ไทย)
** กลุ่มภาษาไทกลาง-ตะวันออก
*** กลุ่มภาษาเชียงแสน
**** ภาษาไทดำ (เวียดนาม)
**** ภาษาไทยถิ่นเหนือ (ภาษาล้านนา, ภาษาไทยวน, คำเมือง) (ไทย)
**** ภาษาพวน (ไทย)
**** ภาษาไทโซ่ง (ไทย)
**** ภาษาไทย (ไทย)
**** ภาษาไทฮ่างตง (เวียดนาม)
**** ภาษาไทขาว (ภาษาไทด่อน) (เวียดนาม)
**** ภาษาไทแดง (ภาษาไทโด) (เวียดนาม)
**** ภาษาไทเติ๊ก (เวียดนาม)
**** ภาษาทูลาว (เวียดนาม)
*** กลุ่มภาษาลาว-ผู้ไท
**** ภาษาลาว (ลาว)
**** ภาษาญ้อ (ไทย)
**** ภาษาผู้ไท (ไทย)
**** ภาษาอีสาน (ภาษาไทยถิ่นอีสาน) (ไทย, ลาว)
*** กลุ่มภาษาไทตะวันตกเฉียงเหนือ (พายัพ)
**** ภาษาอาหม (รัฐอัสสัม เป็นภาษาสูญแล้ว; ภาษาอัสสัมซึ่งเป็นภาษาที่ชาวอาหมใช้ในปัจจุบัน จัดอยู่ในตระกูลภาษาอินโด-ยุโรเปียน)
**** ภาษาอ่ายตน (รัฐอัสสัม)
**** ภาษาลื้อ (ภาษาไทลื้อ) (จีน, เวียดนาม, ไทย, ลาว, พม่า)
**** ภาษาคำตี่ (รัฐอัสสัม, พม่า)
**** ภาษาเขิน (พม่า)
**** ภาษาคำยัง (รัฐอัสสัม)
**** ภาษาพ่าเก (รัฐอัสสัม)
**** ภาษาไทใหญ่ (ภาษาชาน) (พม่า)
**** ภาษาไทใต้คง (ภาษาไทเหนือ) (จีน, เวียดนาม, ไทย, ลาว)

### กลุ่มภาษากัม-ฉุ่ย
* กลุ่มภาษาลักเกีย-เบียว (จีนแผ่นดินใหญ่)
** ภาษาลักเกีย (Lakkia)
** ภาษาเบียว
* ภาษากัม-ฉุ่ย (จีนแผ่นดินใหญ่)
** ภาษาอ้ายจาม (Ai-Cham)
** Cao Miao
** ภาษาต้งเหนือ (Northern Dong)
** ภาษาต้งใต้ (Southern Dong)
** ภาษาคัง (Kang)
** Mak
** ภาษามู่หลาม (Mulam)
** ภาษาเมาหนาน (Maonan)
** ภาษาฉุ่ย (Sui)
** T’en

สาขากัม-ฉุ่ย, เบ และไทมักถูกจัดให้อยู่รวมกันเนื่องจากมีคำศัพท์ที่ใช้ร่วมกันจำนวนมาก (ดูเพิ่มที่กลุ่มภาษากัม-ไท) อย่างไรก็ตามการจัดแบ่งเช่นนี้มีความเห็นที่โต้แย้ง ซึ่งอาจเป็นเพราะมีการแทนที่ศัพท์เข้าไปในสาขาอื่น ความคล้ายกันของระบบหน่วยคำทำให้มีนักภาษาศาสตร์จัดสาขาขร้ากับกัม-ฉุ่ย เป็นกลุ่มขร้า–ไทเหนือทางหนึ่ง และสาขาไหลกับไท เป็นกลุ่มขร้า–ไทใต้อีกทางหนึ่งแทนดังภาพ ตำแหน่งของภาษาอังเบในข้อเสนอดังกล่าวไม่ได้ถูกพิจารณาไปด้วย

## เปรียบเทียบคำศัพท์

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## ข้อมูล

* 
* 
* 
* 
*Blench, Roger. 2004. ''Stratification in the peopling of China: how far does the linguistic evidence match genetics and archaeology?'' Paper for the Symposium "Human migrations in continental East Asia and Taiwan: genetic, linguistic and archaeological evidence". Geneva June 10–13, 2004. Université de Genève.
* 
* 
*Edmondson, J.A. and D.B. Solnit eds. 1997. *Comparative Kadai: the Tai branch*. Dallas: Summer Institute of Linguistics and the University of Texas at Arlington. 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## อ่านเพิ่ม
*Chamberlain, James R. (2016). Kra-Dai and the Proto-History of South China and Vietnam. *Journal of the Siam Society, 104*, 27-76.
*Diller, A., J. Edmondson, & Yongxian Luo, ed., (2005). *The Tai–Kadai languages*. London [etc.]: Routledge. 
*Edmondson, J. A. (1986). *Kam tone splits and the variation of breathiness*.
*Edmondson, J. A., & Solnit, D. B. (eds.) (1988). *Comparative Kadai: linguistic studies beyond Tai*. Summer Institute of Linguistics publications in linguistics, no. 86. Arlington, TX: Summer Institute of Linguistics. 
*Mann, Noel, Wendy Smith and Eva Ujlakyova. 2009. ''Linguistic clusters of Mainland Southeast Asia: an overview of the language families''.  Chiang Mai: Payap University.
*
*Ostapirat, Weera. (2000). "Proto-Kra." *Linguistics of the Tibeto-Burman Area* **23** (1): 1-251.
*Somsonge Burusphat, & Sinnott, M. (1998). *Kam–Tai oral literatures: collaborative research project between*. Salaya Nakhon Pathom, Thailand: Institute of Language and Culture for Rural Development, Mahidol University. 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Word lists of Tai–Kadai languages from the Austronesian Basic Vocabulary Database
* Tai–Kadai word lists by Ilya Peiros (Intercontinental Dictionary Series)
* StarLing: Tai–Kadai 100-word lists and etymology
** StarLing: Zhuang–Tai 100-word lists and etymology
** StarLing: Kam–Sui 100-word lists and etymology
* Appendix:Kra–Dai Swadesh lists (from Wiktionary's )
* Kra–Dai vocabulary lists (from Wiktionary's )

หมวดหมู่:ตระกูลภาษาขร้า-ไท
หมวดหมู่:ตระกูลภาษา