อำเภอหนองวัวซอ

**หนองวัวซอ** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุดรธานี เดิมเป็นท้องที่ทั้งหมดของตำบลหมากหญ้า (ตำบลนาแองเดิม) อำเภอเมืองอุดรธานี ที่ตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2468 ต่อมาได้ขอจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอในปี พ.ศ. 2514 โดยแยกออกจากอำเภอเมืองอุดรธานี และยกฐานะเป็นอำเภอปี พ.ศ. 2517

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอหนองวัวซอตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอกุดจับ
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอเมืองอุดรธานีและอำเภอหนองแสง
* **ทิศใต้** ติดต่อกับ​อำเภอเขาสวนกวาง (จังหวัดขอนแก่น) และอำเภอโนนสัง (จังหวัดหนองบัวลำภู)
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอเมืองหนองบัวลำภู (จังหวัดหนองบัวลำภู)

## ประวัติ
อำเภอหนองวัวซอนั้น เดิมพื้นที่อำเภอทั้งหมดนั้นเป็นเขตตำบลหมากหญ้า อำเภอเมืองอุดรธานี เมื่อวันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2514 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้แยกตำบลอูบมุง ตำบลหมากหญ้า และตำบลนิคมสงเคราะห์ ออกจากการปกครองของอำเภอเมืองอุดรธานี รวมตั้งเป็น **กิ่งอำเภอหนองวัวซอ** และในวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2516 มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้โอนพื้นที่ตำบลนิคมสงเคราะห์กลับเข้าไปอยู่ในเขตท้องที่อำเภอเมืองอุดรธานีดังเดิม เนื่องจากห่างไกลจากกิ่งอำเภอหนองวัวซอ จนกระทั่งเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 จึงมีพระราชกฤษฎีกาฯ ยกฐานะขึ้นเป็น **อำเภอหนองวัวซอ** จนถึงปัจจุบัน

* วันที่ 31 พฤษภาคม 2468 ยุบตำบลนาแอง แล้วตั้งตำบลหมากหญ้าขึ้นแทน
*วันที่ 16 พฤษภาคม 2504 ตั้งตำบลอูบมุง แยกออกจากตำบลหมากหญ้า
*นที่ 25 พฤษภาคม 2508 ตั้งตำบลนิคมสงเคราะห์ แยกออกจากตำบลเชียงพิณ ตำบลบ้านตาด และตำบลหมากหญ้า
*วันที่ 29 กรกฎาคม 2512 จัดตั้งสุขาภิบาลหนองวัวซอ ในท้องที่บางส่วนของตำบลหมากหญ้า
*วันที่ 20 เมษายน 2514 แยกพื้นที่ตำบลอูบมุง ตำบลหมากหญ้า และตำบลนิคมสงเคราะห์ ของอำเภอเมืองอุดรธานี ไปตั้งเป็น **กิ่งอำเภอหนองวัวซอ** ขึ้นกับอำเภอเมืองอุดรธานี
* วันที่ 19 กันยายน 2515 ตั้งตำบลหนองอ้อ แยกออกจากตำบลอูบมุง และตำบลหมากหญ้า
* วันที่ 4 กันยายน 2516 โอนพื้นที่ตำบลนิคมสงเคราะห์ กิ่งอำเภอหนองวัวซอ อำเภอเมืองอุดรธานี มาขึ้นกับอำเภอเมืองอุดรธานี ดังเดิม
* วันที่ 28 มีนาคม 2517 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอหนองวัวซอ อำเภอเมืองอุดรธานี เป็น **อำเภอหนองวัวซอ**
* วันที่ 21 สิงหาคม 2522 จัดตั้งสุขาภิบาลหนองอ้อ - โนนหวาย ในท้องที่บางส่วนของตำบลหนองอ้อ
* วันที่ 27 พฤศจิกายน 2522 ตั้งตำบลกุดหมากไฟ แยกออกจากตำบลอูบมุง
* วันที่ 7 กรกฎาคม 2524 ตั้งตำบลน้ำพ่น แยกออกจากตำบลหมากหญ้า
* วันที่ 23 ตุลาคม 2527 ตั้งตำบลโนนหวาย แยกออกจากตำบลหนองอ้อ
* วันที่ 10 ตุลาคม 2529 ตั้งตำบลหนองบัวบาน แยกออกจากตำบลหมากหญ้า
* วันที่ 4 มกราคม 2539 ตั้งตำบลหนองวัวซอ แยกออกจากตำบลหมากหญ้า
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลหนองวัวซอ และสุขาภิบาลหนองอ้อ - โนนหวาย เป็นเทศบาลตำบลหนองวัวซอ และเทศบาลตำบลหนองอ้อ - โนนหวาย ตามลำดับ ด้วยผลของกฎหมาย
*วันที่ 15 กันยายน 2547 ยุบสภาตำบลหนองวัวซอ รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัวบาน
* วันที่ 13 กรกฎาคม 2555 เปลี่ยนชื่อเทศบาลตำบลหนองอ้อ - โนนหวาย เป็นเทศบาลตำบลภูผาแดง

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอหนองวัวซอแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 ตำบล 78 หมู่บ้าน

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอหนองวัวซอประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลตำบลหนองวัวซอ]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหมากหญ้าและตำบลหนองวัวซอ
* **[[เทศบาลตำบลภูผาแดง (จังหวัดอุดรธานี)|เทศบาลตำบลภูผาแดง]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองอ้อและตำบลโนนหวาย
* **เทศบาลตำบลอูบมุง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลอูบมุงทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลโนนหวาย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนหวาย (นอกเขตเทศบาลตำบลภูผาแดง)
* **เทศบาลตำบลกุดหมากไฟ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกุดหมากไฟทั้งตำบล
* **[[เทศบาลตำบลหนองบัวบาน]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบัวบานทั้งตำบลและตำบลหนองวัวซอ (นอกเขตเทศบาลตำบลหนองวัวซอ)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหมากหญ้า** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหมากหญ้า (นอกเขตเทศบาลตำบลหนองวัวซอ)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองอ้อ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองอ้อ (นอกเขตเทศบาลตำบลภูผาแดง)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำพ่น** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำพ่นทั้งตำบล

## อ้างอิง


หนองวัวซอ