ถั่วลิสงนา

**ถั่วลิสงนา** ชื่ออื่น :  หญ้าปล้องหวาย (ชลบุรี) คัดแซก (ปราจีนบุรี) หญ้าเกล็ดหอยใหญ่ (อ่างทอง) ถั่วลิสงนาเป็นพืชตระกูลถั่ว (Fabaceae) เท่าที่พบในธรรมชาติ ถั่วลิสงนาเป็นพืชที่เจริญได้ง่าย ไม่เลือกชนิดและสภาพของดินนัก และคงจะทนทานต่อสภาพแวดล้อมได้ดีพอสมควร จึงพบอยู่ได้ทั่วทุกภาคของประเทศไทย เข้าใจว่าเป็นถั่วพื้นเมืองของไทยด้วย ถั่วลิสงนาอาจมีชื่อท้องถิ่นที่เรียกกันได้ในแต่ละท้องที่ เช่น หญ้าน้ำผึ้ง หญ้าเถาถั่ว หญ้าถั่ว หรือถั่วนา ถั่วลิสงนามีโปรตีนถึง 16.2% นับได้ว่าถั่วลิสงนาเป็นถั่วอีกชนิดหนึ่งที่เหมาะสำหรับใช้ปรับปรุงทุ่งหญ้า จะทำเป็นหญ้าแห้งหรือปล่อยสัตว์ลงแทะเล็มก็ได้ เนื่องจากรากถั่วลิสงนายังสามารถสร้างปมราก (nodules) ซึ่งไปจับไนโตรเจนในอากาศเพื่อช่วยบำรุงดินได้ด้วย ในต่างประเทศ อาทิ ประเทศมาเลเซีย จะนำถั่วลิสงนามาใช้เป็นพืชสมุนไพร หรือประเทศจีนจะนำต้นแห้งของถั่วลิสงนามาตัดเป็นท่อนๆ ผสมกับชะเอมชงน้ำดื่มแทนน้ำชา ทำให้สดชื่น แก้อาการกระหายน้ำ

## ลักษณะทั่วไป

### การขยายพันธุ์
ใช้[เมล็ด]] หรือใช้ต้นใหม่ที่แตกออกจากต้นเดิม หรือไหล

## แหล่งที่พบ
พบได้ทั่วทุกภาคของประเทศไทย และมีการแพร่กระจายอย่างกว้างขวางทั่วโลก สำหรับประเทศไทยนั้นถั่วลิสงนาจะเจริญได้ดีในดินชุดโคราช

## การใช้ประโยชน์
#นำมาเลี้ยงสัตว์
#ปรับปรุงและบำรุงดิน
#ใช้เป็นยารักษาโรคโดยนำรากมาต้มคั้นเอาน้ำรับประทานแก้อาการจุกเสียดและอาการไอ

## สายพันธุ์

 Plants of the World Online รับรอง 37 ชนิด ดังนี้:
**[[Alysicarpus aurantiacus]]* 
**[[Alysicarpus bhuibavadensis]]* 
**[[Alysicarpus brownii]]* 
**[[Alysicarpus bupleurifolius]]*  – sweet alys
**[[Alysicarpus ferrugineus]]* 
**[[Alysicarpus gamblei]]* 
**[[Alysicarpus gautalensis]]* 
**[[Alysicarpus glumaceus]]* 
**[[Alysicarpus hamosus]]* 
**[[Alysicarpus hendersonii]]* 
**[[Alysicarpus heterophyllus]]* 
**[[Alysicarpus heyneanus]]* 
**[[Alysicarpus longifolius]]* 
**[[Alysicarpus luteovexillatus]]* 
**[[Alysicarpus major]]* 
**[[Alysicarpus misquittae]]* 
**[[Alysicarpus monilifer]]* 
**[[Alysicarpus muelleri]]* 
**[[Alysicarpus naikianus]]* 
**[[Alysicarpus ovalifolius]]*  – alyce clover
**[[Alysicarpus pokleanus]]* 
**[[Alysicarpus prainii]]* 
**[[Alysicarpus pubescens]]* 
**[[Alysicarpus quartinianus]]* 
**[[Alysicarpus roxburghianus]]* 
**[[Alysicarpus rugosus]]*  – red moneywort
**[[Alysicarpus salim-alii]]* 
**[[Alysicarpus sanjappae]]* 
**[[Alysicarpus saplianus]]* 
**[[Alysicarpus scariosus]]* 
**[[Alysicarpus schomburgkii]]* 
**[[Alysicarpus sedgwickii]]* 
**[[Alysicarpus suffruticosus]]* 
**[[Alysicarpus tetragonolobus]]* 
**[[Alysicarpus vaginalis]]*  – white moneywort, buffalo clover, one-leaf clover
**[[Alysicarpus yunnanensis]]* 
**[[Alysicarpus zeyheri]]* 

## อ้างอิง

*จินดา สนิทวงศ์ฯ และคณะ. 2521. **รายงานผลการทดลองเรื่องการหาสัมประสัมประสิทธิ์การย่อยของถั่วลิสงนา (''Alysicarpus vaginalis'' (Linn.) DC.**. กองอาหารสัตว์, กรมปศุสัตว์, กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
*นาฏยา สวัสดิ์พาณิชย์. **การศึกษาสัณฐานวิทยาของถั่วลิสงนา(''Alysicarpus vaginalis'' (Linn.) DC.**. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต (ชีววิทยา). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 2526.
***รายงานผลการทดลองเรื่องการใช้ถั่วลิสงนาเป็นอาหารเสริมปรตีนในหญ้าแห้งสำหรับโค**. กองอาหารสัตว์, กรมปศุสัตว์, กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
*เต็ม สมิตินันทน์. 1980. **ชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย**. กรุมเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัดฟันนี่พับบลิชชึ่ง.
*เทียมใจ ตุลยาทร. 2523. **กายวิภาคของพฤกษ์**. ภาควิชาชีววิทยา. คณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
*วินดา เทพหัตถี. 2523. **พจนานุกรมศัพท์พฤกษศาสตร์**. สาขาพฤกษ์อนุกรมวิธาน, คณะวิทยาศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
*http://www.bedo.or.th/lcdb/biodiversity/view.aspx?id=10591 
*http://www.dld.go.th/nutrition/Research_Knowlage/...full/.../R2203.pdf
*http://www.brrd.in.th/rkb/weed/index.php-file=content.php&id=31.htm 
*http://www.rspg.or.th/plants_data/use/animals2_30.htm
*http://www.rspg.or.th/plants_data/use/crop_3.htm

หมวดหมู่:วงศ์ย่อยถั่ว
หมวดหมู่:สมุนไพร