เตียวเหยียง

**เตียวเหยียง** (เสียชีวิต ค.ศ. 189) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **จาง ร่าง** () เป็นขันทีราชสำนักและขุนนางชาวจีนในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 *ตงฮั่น*) เป็นหัวหน้าของขันทีกลุ่มสิบเสียงสี (十常侍 *ฉือฉางชื่อ*) ซึ่งเป็นกลุมขันทีที่มีอิทธิพลในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 *ฮั่นหลิงตี้*) 

## การรับราชการในรัชสมัยพระเจ้าหวนเต้
เตียวเหยียงเป็นชาวเมืองเองฉวน (潁川郡 *อิ่งชฺวานจฺวิ้น*) ซึ่งปัจจุบันอยู่บริเวณนครสฺวี่ชาง (许昌市 *สฺวี่ชางชื่อ*) มณฑลเหอหนาน (河南) เตียวเหยียงได้เป็นขันทีตั้งแต่วัยเยาว์ และได้ดำรงตำแหน่งขันทีสำนักประตูเหลือง (小黃門 *เสี่ยวหฺวางเหมิน*) ในรัชสมัยพระเจ้าหวนเต้ (漢桓帝 *ฮั่นหฺวานตี้*)

## การรับราชการในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้
หลังพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 *ฮั่นหลิงตี้*) ขึ้นครองราชย์เมื่อ ค.ศ. 168 พระองค์ทรงแต่งตั้งเตียวเหยียงให้มีตำแหน่งเป็นขันทีผู้ถวายงานกลาง (中常侍 *จงฉางชื่อ*) และเลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นเลี่ยโหว (列侯)

ในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ อำนาจของเตียวเหยียงขึ้นมาถึงจุดสูงสุด พระเจ้าเลนเต้ถึงกับเคยตรัสว่า "เตียวเหยียงคือบิดาของเรา เตียวต๋ง (趙忠 *เจ้า จง*) เป็นมารดาของเรา" ขุนนางผู้ใหญ่หลายคนถวายฎีกาประณามการผูกขาดอำนาจของเหล่าขันที ขุนนางเหล่านี้ส่วนใหญ่ เช่น หลิว เหอ (劉郃), หยาง ฉิว (陽球), เซี่ยง สฺวี่ (向栩), เตียวกิ๋น (張鈞 *จาง จฺวิน*) และคนอื่น ๆ ถูกสังหารโดยเตียวเหยียง เตียงเหยียงยังทูลเสนอพระเจ้าเลนเต้ให้ทรงเก็บภาษีมากเกินควร เช่น  "ภาษีบูรณะพระราชวัง" และภาษีอื่น ๆ ตัวเตียงเหยียงเองยังรับสินบนจากขุนนางผู้ใหญ่ด้วย  การกระทำเหล่านี้สร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวงต่อสถานการณ์ทางการเมืองของราชวงศ์ฮั่นตะวันออกในเวลานั้น และอาจถือว่าเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดกบฏโพกผ้าเหลืองและการลุกฮือของราษฎรกลุ่มอื่น ๆ

## เสียชีวิต
เมื่อ ค.ศ. 189 พระเจ้าเลนเต้สวรรคต เกิดความขัดแย้งระหว่างโฮจิ๋น (何進 *เหอ จิ้น*) ผู้เป็นมหาขุนพล (大將軍 *ต้าเจียงจฺวิน*) และพระญาติฝ่ายจักรพรรดินี กับเกียนสิด ทำให้ในวันฝังพระศพของพระเจ้าเลนเต้ โฮจิ๋นอ้างว่าป่วยและไม่เข้าร่วมพระราชพิธี ต่อมาด้วยการช่วยเหลือของขันทีกุยเสง (郭勝 *กัว เชิ่ง*) โฮจิ๋นจึงสามารถจับกุมเกียนสิดมาประหารชีวิตได้สำเร็จ แล้วโฮจิ๋นก็เริ่มคิดการจะกำจัดเหล่าขันทีราชสำนักทั้งหมด ภายใต้การเรียกร้องอย่างหนักหน่วงของโฮจิ๋น และการกดดันจากตั๋งโต๊ะ (董卓 *ต่ง จั๋ว*) ผู้เป็นขุนพลหน้า (前將軍 *เฉียนเจียงจฺวิน*) ที่โฮจิ๋นเรียกให้นำกำลังพลเข้าประชิดนครหลวง โฮเฮา (何后 *เหอโฮ่ว*) ผู้เป็นไทเฮา (太后 *ไท่โฮ่ว*) หรือจักรพรรดินีพันปีหลวงและเป็นน้องสาวของโฮจิ๋นจึงทรงยินยอม และทรงมีพระราชเสาวนีย์ให้ปลดขันทีทั้งที่มีตำแหน่งเป็นขันทีผู้ถวายงานกลาง (中常侍 *จงฉางชื่อ*) และขันทีสำนักประตูเหลือง (小黃門 *เสี่ยวหฺวางเหมิน*) ออกจากตำแหน่งทั้งหมด เตียวเหยียงและขันทีคนอื่น ๆ ไปขอขมาต่อโฮจิ๋น โฮจิ๋นจึงทำเพียงสั่งให้ขันทีเหล่านั้นกลับไปยังเขตศักดินาของแต่ละคน อ้วนเสี้ยว (袁紹 *ยฺเหวียน เช่า*) นายกองพันมณฑลราชธานี (司隸校尉 *ซือลี่เซี่ยวเว่ย์*) ใต้บังคับบัญชาของโฮจิ๋นถือโอกาสนี้แจ้งไปยังทุกเมืองทุกมณฑลให้จับกุมครอบครัวของเหล่าขันที เตียวเหยียงหมดหนทางจึงไปขอความช่วยเหลือจากบุตรสะใภ้ซึ่งยังเป็นน้องสาวของโฮเฮาด้วย เป็นผลทำให้โฮเฮาทรงยอมผ่อนปรนและทรงมีพระราชเสาวนีย์ให้เหล่าขันทีกลับมารับใช้ในพระราชวังดังเดิม 

เมื่อโฮจิ๋นได้ยินเรื่องที่เหล่าขันทีได้กลับเข้าพระราชวัง โฮจิ๋นจึงเข้าพระราชวังฉางเล่อ (長樂宮 *ฉางเล่อกง*) เพื่อขอเฝ้าโฮเฮาและทูลขอให้ประหารขีวิตขันทีทั้งหมด เตียวเหยียงและขันทีคนอื่น ๆ สงสัยว่าโฮจิ๋นที่อ้างว่าป่วยไม่เข้าร่วมพระราชพิธีฝังพระศพพระเจ้าเลนเต้ แต่เวลานี้กลับเข้าออกพระราชวังด้วยท่าทางแข็งแรงกระฉับกระเฉง เหล่าขันทีจึงส่งคนไปลอบฟังการสนทนาระหว่างโฮจิ๋นและโฮเฮา จึงล่วงรู้แผนการของโฮจิ๋น จากนั้นเตียวเหยียงและพรรคพวกจึงดำเนินการตอบโต้ โดยการจัดกำลังคนหลายสิบคนดักซุ่มในพระราชวัง รอจนกระทั่งโฮจิ๋นเดินออกมาจากพระราชวัง แล้วไปอ้างกับโฮจิ๋นว่าโฮเฮาทรงเรียกตัวโฮจิ๋นให้เข้าเฝ้าอีกครั้งเพราะมีอีกเรื่องจะตรัส โฮจิ๋นไม่ระแวงสงสัยและเดินกลับไปในพระราชวัง ทันใดนั้นก็ถูกเตียวเหยียงและพรรคพวกล้อมไว้ เตียวเหยียงด่าโฮจิ๋นว่าเป็นคนไม่รู้คุณคน ฉฺวี มู่ (渠穆) ขันทีตำแหน่งผู้กำกับโรงซ่อมสร้างหลวง (尚方監 *ช่างฟางเจียน*) ถือโอกาสนี้ชักกระบี่ออกมาตัดศีรษะโฮจิ๋น ณ พระที่นั่งแกเต๊กเตี้ยน (嘉德殿 *เจียเต๋อเตี้ยน*) จากนั้นเตียวเหยียงและต๋วนกุย (段珪 *ตฺว้าน กุย*) จึงปลอมพระราชโองการแต่งตั้งให้สฺวี่ เซียง (許相) ขันทีคนสนิทให้มีตำแหน่งเป็นนายกองพันมณฑลราชธานี (司隸校尉 *ซือลี่เซี่ยวเว่ย์*) และแต่งตั้งให้ฝาน หลิง (樊陵) เป็นเจ้าเมืองโห้หล้ำ (河南尹 *เหอหนานอิ่น*) เหล่าขุนนางสำนักราชเลขาธิการสงสัยในพระราชโองการ เตียวเหยียงและพรรคพวกจึงโยนศีรษะของโฮจิ๋นออกไป พร้อมประกาศว่าโฮจิ๋นคิดการก่อกบฏจึงถูกประหารชีวิตแล้ว

เง่าของ (吳匡 *อู๋ ควาง*) และผู้ใต้บังคับบัญชาของโฮจิ๋นคนอื่น ๆ ทราบข่าวการเสียชีวิตของโฮจิ๋นขณะอยู่ด้านนอกพระราชวัง จึงร่วมกับกับอ้วนสุด (袁術 *ยฺเหวียน ชู่*) ผู้เป็นขุนพลราชองครักษ์พยัคฆ์หาญ (虎賁中郎將 *หู่เปินจงหลางเจี้ยง*) บุกเข้าไปในพระราชวัง เตียวเหยียงและพรรคพวกเข้าจับกุมโฮเฮา, จักรพรรดิเล่าเปียน (劉辯 *หลิว เปี้ยน*) หรือหองจูเปียน (皇子辯 *หฺวางจื่อเปี้ยน*) และเล่าเหียบ (劉協 *หลิว เสีย*) หรือหองจูเหียบ (皇子協 *หฺวางจื่อเสีย*) ผู้เป็นตันลิวอ๋อง (陳留王 *เฉินหลิวหวาง*) เป็นองค์ประกัน แต่โฮเฮาทรงได้รับการช่วยเหลือจากโลติด (盧植 *หลู จื๋อ*) ขุนนางตำแหน่งราชเลขาธิการ (尚書 *ช่างชู*) ด้านอ้วนเสี้ยวและคนอื่น ๆ ก็บุกเข้ามาถึงตำหนักที่ประทับ เตียวเหยียงและต๋วนกุยจึงลักพาจักรพรรดิหองจูเปียนและตันลิวอ๋องหองจูเหียบออกนอกพระราชวังไปยังท่าข้ามเสี่ยวผิง (小平津 *เสี่ยวผิงจิน*; ปัจจุบันอยู่ในเขตเมิ่งจิน นครลั่วหยาง มณฑลเหอหนาน) แต่ถูกโลติดและบินของ (閔貢 *หมิ่น ก้ง*) ผู้เป็นผู้ช่วยหน่วยทหารกลาง (中部掾 *จงปู้เยฺวี่ยน*) ประจำนครลกเอี๋ยง (洛陽 *ลั่วหยาง*) ไล่ตามมาจนทัน บินของประณามเตียวเหยียงและพรรคพวก แล้วลงมือสังหารผู้คุ้มกันของเตียวเหยียงไปหลายคน เตียวเหยียงและต๋วนกุยหมดหนทางรอด จึงประสานมือคุกเข่าถวายบังคมหองจูเปียนแล้วทูลว่า "พวกกระหม่อมถูกกวาดล้างสิ้น สุดท้ายแผ่นดินจะโกลาหล ฝ่าบาทขอทรงรักษาพระองค์เองด้วยเถิด" จากนั้นทั้งสองก็ก็กระโดดลงแม่น้ำฮองโห (黃河 *หฺวางเหอ*) เพื่อฆ่าตัวตาย

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
* สิบเสียงสี

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ซือหม่า กวาง (1084). *[[จือจื้อทงเจี้ยน]]*.
* ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *[[โฮ่วฮั่นชู]]*.
* ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). *[[สามก๊ก]]* (*ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*).

หมวดหมู่:ขันทีในยุคราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:สิบเสียงสี
หมวดหมู่:ผู้ฆ่าตัวตายในยุคราชวงศ์ฮั่น