ตั๋งต๋ง

**ตั๋งต๋ง** หรือ **ตั้งต๋ง** (เสียชีวิต 7 มิถุนายน ค.ศ. 189) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **ต่ง จ้ง** () ชื่อรอง **จื่อเกา** () เป็นขุนพลและขุนนางในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 *ตงฮั่น*) ของจีน เป็นหลานอาของตังไทฮอ (董太后 *ต่งไท่โฮ่ว*) ผู้เป็นพระมารดาของพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 *ฮั่นหลิงตี้*) จักรพรรดิลำดับที่ 12 แห่งราชวงศ์ฮั่นตะวันออก

## ประวัติ
ตั๋งต๋งเป็นเป็นชาวเมืองโฮกั้น (河間郡 *เหอเจียนจฺวิ้น*) ซึ่งอยู่บริเวณนครชางโจว (滄州) มณฑลเหอเป่ย์ (河北) ในปัจจุบัน เป็นหลานอาของตังไทฮอ (董太后 *ต่งไท่โฮ่ว*) ผู้เป็นพระมารดาของพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 *ฮั่นหลิงตี้*) จักรพรรดิลำดับที่ 12 แห่งราชวงศ์ฮั่นตะวันออก บิดาของตั๋งต๋งอาจเป็นต่ง ฉ่ง (董寵) ซึ่งเป็นพี่ชายของตังไทฮอ

เมื่อ ค.ศ. 169 พระเจ้าเลนเต้ทรงสถาปนาพระมารดาคือตังไทฮอเป็น "จักรพรรดินีเซี่ยวเหริน" (孝仁皇后 *เซี่ยวเหรินหฺวางโฮ่ว*) และทรงแต่งตั้งตั๋งต๋งเป็นขุนพลราชองครักษ์ห้าสำนัก (五官中郎將 *อู่กวานจงหลางเจี้ยง*)

ประมาณเดือนกันยายน ค.ศ. 188 ตั๋งต๋งซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งเสนาบดีรักษาราชวัง (衞尉 *เว่ย์เว่ย์*) และมีบรรดาศักดิ์เป็นเฮาแห่งซิว (脩侯 *ซิวโหว*) ได้รับการแต่งตั้งเป็นขุนพลทหารม้าทะยาน (驃騎將軍 *เพี่ยวฉีเจียงจฺวิน*) มีทหารใต้บังคับบัญชาพันกว่านาย ในช่วงเวลานั้นตังไทฮอทรงเลี้ยงดูหองจูเหียบ (皇子協 *หฺวางจื่อเสีย*)  หรือเล่าเหียบ (劉協 *หลิว เสีย*) ซึ่งภายหลังคือพระเจ้าเหี้ยนเต้ (漢獻帝 *ฮั่นเซี่ยนตี้*) เป็นพระโอรสในพระเจ้าเลนเต้ซึ่งประสูติกับพระสนมอองบีหยิน (王美人 *หวางเหม่ย์เหริน*) ตังไทฮอมักตรัสโน้มน้าวพระเจ้าเลนเต้ให้ทรงแต่งตั้งหองจูเหียบเป็นรัชทายาท เป็นเหตุทำให้โฮเฮา (何后 *เหอโฮ่ว*) จักรพรรดินีผู้เป็นพระมเหสีของพระเจ้าเลนเต้ไม่พอพระทัย

เมื่อ ค.ศ. 189 พระเจ้าเลนเต้สวรรคต หองจูเปียน (皇子辯 *หฺวางจื่อเปี้ยน*) หรือเล่าเปียน (劉辯 *หลิว เปี้ยน*) พระโอรสในพระเจ้าเลนเต้ซึ่งประสูติกับโฮเฮาขึ้นครองราชย์ โฮเฮาได้ขึ้นเป็นจักรพรรดินีพันปีหลวงหรือฮองไทเฮา (皇太后 *หฺวางไท่โฮ่ว*) และได้ว่าราชการหลังม่าน ตั๋งต๋งกับโฮจิ๋น (何進 *เหอ จิ้น*) ผู้เป็นพี่ชายของโฮเฮาก็ต่อสู้แย่งชิงอำนาจกัน โดยกลุ่มขุนนางขันทีเข้าข้างตั๋งต๋ง ทุกครั้งที่ตังไทเฮาทรงพยายามจะแทรกแซงราชกิจ โฮเฮาก็ทรงขัดขวางทุกครั้ง ตังไทฮอกริ้วจัดจึงตรัสบริภาษโฮเฮาว่า "บัดนี้เจ้ากำเริบเสิบสานนัก ถือดีว่าตนมีพี่ชายหนุนหลังอยู่หรือ ข้าจักสั่งขุนพลทหารม้าทะยาน (ตั๋งต๋ง) ไปตัดศีรษะโฮจิ๋นเสีย" โฮเฮาทรงได้ยินดังนั้นจึงนำความไปตรัสบอกโฮจิ๋น โฮจิ๋นจึงร่วมกับบรรดาเสนาบดีชั้นซันกง (三公) ถวายฎีกาว่า "จักรพรรดินีเสี่ยวเหริน (ตังไทฮอ) ทรงใช้เห้หุย (夏惲 *เซี่ย ยฺวิ่น*) อดีตขันทีผู้ถวายงานกลาง (中常侍 *จงฉางชื่อ*), ฮองสี (封諝 *เฟิง ซฺวี*) เสนาบดีราชรถวังหย่งเล่อ (永樂太僕 หย่งเล่อไท่ผู) และคนอื่น ๆ ไปสมคบกับข้าราชการตามเมืองและมณฑลต่าง ๆ เพื่อขูดรีดและรับสินบนเป็นทรัพย์สินของมีค่า แล้วนำมาเก็บไว้ในฝ่ายตะวันตก ตามโบราณราชประเพณีนั้น พระชายาจากหัวเมืองไม่สามารถประทับในนครหลวงได้ อีกทั้งเครื่องประดับ อาภรณ์ และสำรับอาหารควรมีเพียงตามศักดิ์ ขอให้ทรงย้ายพระนางแห่งวังหย่งเล่อกลับไปประทับยังถิ่นเดิม" จักรพรรดิหองจูเปียนทรงอนุมัติฎีกา

เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน ค.ศ. 189 โฮจิ๋นส่งทหารเข้าล้อมจวนของตั๋งต๋ง จับกุมตั๋งต๋งได้และปลดจากตำแหน่ง ตั๋งต๋งตัดสินใจฆ่าตัวตายในคุก ต่อมาเมื่อ 7 กรกฎาคม ค.ศ. 189 ตังไทฮอสิ้นพระชนม์กะทันหัน ผู้คนต่างลือกันว่าโฮเฮาทรงอยู่เบื้องหลังการสิ้นพระชนม์ของตังไทฮอ

## ในนวนิยาย ''สามก๊ก''
ตั๋งต๋งปรากฏเป็นตัวละครในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ในคริสต์ศตวรรษที่ 14 เรื่อง *[[สามก๊ก]]* (三國演義 *ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*) โดยถูกกล่าวถึงในตอนที่ 2 ของนวนิยาย ในนวนิยายระบุว่าตั๋งต๋งมีฐานะเป็นพระมาตุลา (國舅 *กั๋วจิ้ว*) แห่งราชวงศ์ฮั่น และได้รับการแต่งตั้งเป็นขุนพลทหารม้าทะยานภายหลังการขึ้นครองราชย์ของหองจูเปียน ภายหลังเหตุการณ์ที่ตังไทฮอทรงโต้เถียงกับโฮเฮา โฮจิ๋นสั่งให้ทหารราชองครักษ์ไปล้อมจวนของตั๋งต๋งเพื่อยึดตราประจำตำแหน่ง ตั๋งต๋งเห็นว่าสถานการณ์เลวร้าย จึงตัดสินใจฆ่าตัวตายด้วยการเชือดคอตนเองในห้องโถงหลัง

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ซือหม่า กวาง (1084). *[[จือจื้อทงเจี้ยน]]*. เล่มที่ 56 และ 59
* ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *[[โฮ่วฮั่นชู]]*. เล่มที่ 8 บทพระราชประวัติพระเจ้าเลนเต้, เล่มที่ 10 (บรรพหลัง) บทพระประวัติตังไทฮอ
* ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). *[[สามก๊ก]]* (*ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*). ตอนที่ 2.
* 

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ศตวรรษที่ 2

หมวดหมู่:ขุนพลในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:ข้าราชการในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:ผู้ฆ่าตัวตายในยุคราชวงศ์ฮั่น