อำเภอสวนผึ้ง

**สวนผึ้ง** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดราชบุรี มีชายแดนติดต่อกับประเทศเพื่อนบ้านใกล้ที่สุดจากระยะทางจากเมืองหลวง เป็นอำเภอที่มีแนวเขตติดต่อกับประเทศพม่ายาวที่สุดในจังหวัด และเป็นอำเภอศูนย์กลางการท่องเที่ยวและแหล่งวัฒนธรรมสำคัญของจังหวัด มีแม่น้ำสายสำคัญคือแม่น้ำภาชีตัดผ่านอำเภอยาวประมาณ 70 กิโลเมตรไหลจากทิศใต้ไปทิศเหนือ ประชากรส่วนใหญ่ราวร้อยละ 90 เป็นชาวไทยเชื้อสายกะเหรี่ยงและชาวมอญที่อยู่ตามแนวตะเข็บชายแดน อำเภอสวนผึ้งมีสถานที่พักตากอากาศและสถานที่ท่องเที่ยวหลายแห่ง ตลอดจนมีป่านานาพรรณที่ให้เข้าไปศึกษาหาความรู้ได้ แนวเทือกเขาตะนาวศรีแถบนี้ บนพื้นดินไม่เพียงมีป่าไม้อุดมสมบูรณ์เท่านั้น ใต้พื้นดินยังเป็นแหล่งแร่ดีบุกและวุลแฟรมอันสมบูรณ์อีกด้วย ในอดีตยังมีอุตสาหกรรมเหมืองแร่กระจายไปทั่วพื้นที่บริเวณนี้อย่างมาก

## ประชากร

ข้อมูลต่อไปนี้เป็นจำนวนประชากรของแต่ละตำบลและหมู่บ้านในอำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี (ข้อมูล ณ พฤศจิกายน พ.ศ. 2568)



## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอสวนผึ้งตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่การปกครองข้างเคียงต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอด่านมะขามเตี้ย (จังหวัดกาญจนบุรี)
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอจอมบึงและอำเภอบ้านคา
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอบ้านคา
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับภาคตะนาวศรี (ประเทศพม่า)

## ประวัติ
อำเภอสวนผึ้ง เดิมเป็นตำบลสวนผึ้ง ขึ้นอยู่กับอำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี ได้อนุมัติให้ตั้งกิ่งอำเภอสวนผึ้งขึ้นเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2517 และได้เปิดบริการประชาชนเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2517

ที่มาของคำว่า "สวนผึ้ง" มาจากพื้นที่โดยทั่วไปของอำเภอซึ่งมีสภาพแวดล้อมประกอบด้วยธรรมชาติ ป่าไม้ เทือกเขา และมีต้นไม้ชนิดหนึ่ง เป็นต้นไม้ที่มีสีขาวนวล ไม่มีเปลือกกะเทาะหรือลอกให้เห็น ที่สำคัญคือจะมีผึ้งจำนวนมากมาอาศัยทำรังบนต้นไม้ชนิดนี้เท่านั้น ชาวบ้านจึงเรียกต้นไม้ต้นนั้นว่า "ต้นผึ้ง" และได้กลายเป็นชื่ออำเภอในปัจจุบัน

* วันที่ 6 มิถุนายน 2515 ตั้งตำบลป่าหวาย และตำบลบ้านบึง แยกออกจากตำบลสวนผึ้ง
* วันที่ 5 พฤศจิกายน 2517 แยกพื้นที่ตำบลสวนผึ้ง ตำบลป่าหวาย และตำบลบ้านบึง อำเภอจอมบึง มาตั้งเป็น **กิ่งอำเภอสวนผึ้ง** ขึ้นกับอำเภอจอมบึง
* วันที่ 6 พฤศจิกายน 2522 ตั้งตำบลท่าเคย แยกออกจากตำบลป่าหวาย
* วันที่ 23 กันยายน 2523 ตั้งตำบลบ้านคา แยกออกจากตำบลบ้านบึง
* วันที่ 31 มีนาคม 2526 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอสวนผึ้ง อำเภอจอมบึง เป็น **อำเภอสวนผึ้ง**
* วันที่ 25 กันยายน 2527 ตั้งตำบลหนองพันจันทร์ แยกออกจากตำบลบ้านคา
* วันที่ 11 มีนาคม 2529 จัดตั้งสุขาภิบาลสวนผึ้ง ในท้องที่บางส่วนของตำบลสวนผึ้ง และจัดตั้งสุขาภิบาลบ้านชัฎป่าหวาย ในท้องที่บางส่วนของตำบลป่าหวาย และตำบลท่าเคย
* วันที่ 1 สิงหาคม 2531 ตั้งตำบลตะนาวศรี แยกออกจากตำบลสวนผึ้ง
* วันที่ 1 กรกฎาคม 2540 แยกพื้นที่ตำบลบ้านคา ตำบลบ้านบึง และตำบลหนองพันจันทร์ อำเภอสวนผึ้ง มาตั้งเป็น **กิ่งอำเภอบ้านคา** ขึ้นกับอำเภอสวนผึ้ง
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลสวนผึ้ง และสุขาภิบาลบ้านชัฎป่าหวาย เป็นเทศบาลตำบลสวนผึ้ง และเทศบาลตำบลบ้านชัฎป่าหวาย
* วันที่ 8 กันยายน 2550 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอบ้านคา อำเภอสวนผึ้ง เป็น **อำเภอบ้านคา**

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอสวนผึ้งแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 4 ตำบล 37 หมู่บ้าน

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอสวนผึ้งประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลตำบลบ้านชัฏป่าหวาย]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลป่าหวายและตำบลท่าเคย
* **เทศบาลตำบลสวนผึ้ง** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลสวนผึ้ง
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสวนผึ้ง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสวนผึ้ง (นอกเขตเทศบาลตำบลสวนผึ้ง)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลป่าหวาย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าหวาย (นอกเขตเทศบาลตำบลบ้านชัฏป่าหวาย)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าเคย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าเคย (นอกเขตเทศบาลตำบลบ้านชัฏป่าหวาย)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลตะนาวศรี** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะนาวศรีทั้งตำบล

## สถานที่ท่องเที่ยว

* โป่งยุบ
* ธารน้ำร้อนบ่อคลึง 
* อุทยานธรรมชาติวิทยา
* น้ำตกเก้าโจนหรือน้ำตกเก้าชั้น
* น้ำตกบ้านบ่อหวี
* น้ำตกผาแดง (เขากระโจม)
* แก่งส้มแมว (สวนป่าสิริกิติ์) 
* พิพิธภัณฑ์ภโวทัยหรือสวนภูมิปัญญาชาวบ้าน 
* สำนักสงฆ์หินสูง
* ตลาดโอ๊ะป่อย
* ตลาดเฌอซี๊ญ่า (ตลาดไกวเปล)
* ตลาดบ้านมอญห้วยน้ำใส
* ตลาดหินหล่น
* ตลาดทุ่งเจดีย์
* จุดชมวิวเขากระโจม
* จุดชมวิวห้วยคอกหมู
* จุดชมวิวเขาแหลม
* จุดชมวิวเขาสวรรค์ สวนผึ้ง
* จุดชมวิวผาเก้าอี้ (เขากลิ้ง)
* เดอะ ซีนเนอรี่ วินเทจ ฟาร์ม
* อัลปาก้าฮิลล์
* บ้านหอมเทียน
* เวเนโต้ สวนผึ้ง
* ถนนหมายเลข 3 (รบ.4020)
* เดอะรีสอร์ท วอเทอร์พาร์ก @สวนผึ้ง

## อ้างอิง


สวนผึ้ง
หมวดหมู่:เขตแดนไทย–พม่า