จักรพรรดิโกะ-โทบะ

เป็นจักรพรรดิญี่ปุ่นองค์ที่ 82 ตามลำดับการสืบราชสันตติวงศ์แบบดั้งเดิม รัชสมัยของพระองค์ยาวนานตั้งแต่ ค.ศ. 1183 ถึง 1198

จักรพรรดิแห่งศตวรรษที่ 12 พระองค์นี้ได้รับการตั้งพระนามตามจักรพรรดิโทบะ และ *โกะ*-(後) แปลตามตัวอักษรว่า ภายหลัง และด้วยเหตุนี้บางครั้งพระองค์จึงถูกเรียกว่า จักรพรรดิโทบะในภายหลัง คำว่า *โกะ* ในภาษาญี่ปุ่นยังแปลว่า ที่สอง และในหลักฐานบางแหล่งที่เก่ากว่าจักรพรรดิพระองค์นี้ถูกระบุว่าเป็น โทบะที่สอง หรือ โทบะที่ 2

## ลำดับวงศ์ตระกูล
ก่อนที่พระองค์จะเสด็จขึ้นสืบราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศ พระนามเมื่อแรกประสูติของพระองค์ (อิมินะ) คือ *เจ้าชายทากาฮิระ* (尊成親王) พระองค์ยังเป็นที่รู้จักในพระนาม *เจ้าชายทากานาริ*

พระองค์เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 4 ในจักรพรรดิทากากูระ และพระราชนัดดาของจักรพรรดิโกะ-ชิรากาวะ พระราชมารดาของพระองค์คือ โบมง *โชกูชิ* (坊門殖子) (พระพันปีชิจิโจอิง, 七条院) บุตรสาวของ โบมง โนบูตากะ (坊門信隆) ของตระกูลฟูจิวาระ

### พระมเหสีและพระราชโอรสธิดา
*จักรพรรดินี (*ชูงู*): *[[ฟูจิวาระ โนะ นินชิ]]*/ทากาโกะ (藤原任子) ภายหลังเป็น กิชูมง-อิง (宜秋門院) ธิดาในคูโจ คาเนซาเนะ
** พระราชธิดาองค์แรก: เจ้าหญิง*[[เจ้าหญิงโชชิ (1738–1754)|โชชิ]]* (昇子内親王) ภายหลังเป็น ชุนกามง-อิง (春華門院, 1195–1211) – จักรพรรดินีที่ยังไม่ได้อภิเษกในฐานะพระราชมารดาบุญธรรมของจักรพรรดิจุนโตกุ
*พระมเหสี: มินาโมโตะ โนะ ''ไซชิ''/อาริโกะ (源在子) ภายหลังเป็นโชเมมง-อิง (承明門院; 1171–1257) ธิดาบุญธรรมในมินาโมโตะ โนะ มิจิจิกะ และธิดาในนักบวชโนเอ็ง
** พระราชโอรสองค์แรก: เจ้าชายทาเมฮิโตะ (為仁親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิสึจิมิกาโดะ
*พระมเหสี: ฟูจิวาระ โนะ ชิเงโกะ (藤原重子) ภายหลังเป็น ชูเมมง-อิง (修明門院; 1182–1264) ธิดาในทากากูระ โนริซูเอะ
** พระราชโอรสองค์ที่ 3: เจ้าชายโมรินาริ (守成親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิจุนโตกุ
** เจ้าชายมาซานาริ (雅成親王) (ถูกเนรเทศหลังสงครามปีโจกีว)
** เจ้าชายนักบวชซนไก (尊快法親王, 1204–1246) – หัวหน้านักบวชวัดเอ็นเรียกูจิ (*เท็นได ซาซุ*, 天台座主)
*นางพระกำนัล: *โบมง โนะ สึโบเนะ* (坊門局) ธิดาในโบมง โนบูกิโยะ
** เจ้าชายนางาฮิโตะ (長仁親王, 1196–1249) ภายหลังเป็นเจ้าชายนักบวชโดโจะ (道助法親王) กลายเป็นหัวหน้านักบวชคนที่ 8 แห่งวัดนินนาจิ 
** พระราชธิดาองค์ที่ 3: เจ้าชายเรชิ (礼子内親王; 1200–1273) ภายหลังเป็น คาโยมง-อิง (嘉陽門院)
** เจ้าชายโยริฮิโตะ (頼仁親王, 1201–1264) (ถูกเนรเทศหลังสงครามปีโจกีว)
*นางพระกำนัล: *เฮียวเอะ-โนะ-คามิ โนะ สึโบเนะ* (兵衛督局) ธิดาในมินาโมโตะ โนะ โนบูยาซุ
** พระราชธิดาองค์ที่ 2: เจ้าหญิง*ชูกูชิ* (粛子内親王; สวรรคต ค.ศ. 1196) (*ทากัตสึจิ ไซงู*, 高辻斎宮) – ไซโอที่ศาลเจ้าอิเซะ (1199–1210)
*นางพระกำนัล: โอวาริ โนะ สึโบเนะ (尾張局, สวรรคต ค.ศ. 1204) ธิดาในนักบวชเค็นเซ
** เจ้าชายโดกากุ (道覚法親王; 1204–1250) – หัวหน้านักบวชวัดเอ็นเรียกูจิ (*เท็นได ซาซุ*, 天台座主)
*นางพระกำนัล: *โอมิยะ โนะ สึโบเนะ* (大宮局) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ ซาดาโยชิ
** เจ้าชายซนเอ็ง (尊円法親王; 1207–1231) – หัวหน้านักบวชวัดมีเดระ
** เกียวเอ็ตสึ (行超) – นักบวชในวัดเอ็นเรียกูจิ
*นางพระกำนัล: *โชนางง โนะ ซูเกะ* (少納言典侍)
** โดชุ (道守) – นักบวช
*นางพระกำนัล: คาเมงิกุ (亀菊) นางระบำ (ชิราเบียวชิ)
*นางพระกำนัล: ทากิ (滝; สวรรคต ค.ศ. 1265) นางระบำ (ชิราเบียวชิ)
** เจ้าชายคากูนิง (覚仁法親王) (1198–1266) – หัวหน้านักบวชวัดอนโจ-จิ
*นางพระกำนัล: *ทัมบะ โนะ สึโบเนะ* (丹波局) อิชิ (石) นางระบำ (ชิราเบียวชิ)
** เจ้าหญิงฮิโรโกะ (煕子内親王, ประสูติ ค.ศ. 1205) – ไซโอที่ศาลเจ้าอิเซะในรัชสมัยจักรพรรดิจุนโตกุถึงจักรพรรดิชูเกียว (1215–1221)
*นางพระกำนัล: ฮิเมโฮชิ (姫法師) นางระบำ (ชิราเบียวชิ)
** คากูโยะ (覚誉) – นักบวช
** โดอิ (道伊) –  นักบวชวัดอนโจ-จิ
** โดเอ็ง (道縁) – นักบวชที่วัดนินนาจิ
*มารดาไม่ทราบพระนาม:
** พระราชโอรส: เจ้าชายอิจิโจะ (一条宮, 1201–1213)
** เจ้าหญิง (1202–1207)

## เหตุการณ์ในพระชนมชีพของจักรพรรดิโกะ-โทบะ
จักรพรรดิโกะ-โทบะสืบราชบัลลังก์เมื่อพระชนมายุได้ 3 พรรษา

* **8 กันยายน ค.ศ. 1183** (ปี *[[จูเอ]] ที่ 2, วันที่ 20 เดือน 8*): ปีที่ 3 ในรัชสมัยของจักรพรรดิอันโตกุ (安徳天皇三年) จักรพรรดิได้หลบหนีออกจากเมืองหลวงแทนที่จะยอมจำนนต่อการกดดันให้สละราชสมบัติ  เมื่อจักรพรรดิอันโตกุไม่อยู่ โฮโอ โก-ชิรากาวะ ซึ่งเป็นพระอัยกา (ปู่) ของจักรพรรดิอันโตกุจึงยกพระอนุชาของจักรพรรดิอันโตกุขึ้นสืบราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศตามพระราชบัญชาและได้จัดพระราชพิธีสละราชบัลลังก์ และหลังจากนั้นไม่นาน จักรพรรดิโกะ-โทบะก็จัดพระราชพิธีสืบราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศอย่างเป็นทางการ

แม้ว่าพระราชพิธีอย่างเป็นทางการเหล่านี้จะเกิดขึ้นในเฮอังเกียว แต่ไตรราชกกุธภัณฑ์ก็ยังอยู่กับอดีตจักรพรรดิอันโตกุ ดังนั้น พระราชพิธีสืบราชสันตติวงศ์และพระราชพิธีบรมราชาภิเษกของจักรพรรดิโกะ-โทบะจึงนับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่ละเว้นการถ่ายทอดไตรราชกกุธภัณฑ์จากจักรพรรดิสู่ผู้สืบราชบัลลังก์ของพระองค์

ในปี ค.ศ. 1192 อดีตจักรพรรดิโกะ-ชิรากาวะสวรรคตและรัฐบาลโชกุนชุดแรกก่อตั้งโดยมินาโมโตะ โนะ โยริโตโมะและจักรพรรดิก็กลายเป็นจักรพรรดิหุ่นเชิดตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

ในปี ค.ศ. 1198 จักรพรรดิโกะ-โทบะสละราชบัลลังก์ให้กับพระโอรสองค์โปรดของพระองค์คือ จักรพรรดิสึจิมิกาโดะ

อดีตจักรพรรดิโกะ-โทบะปกครองในฐานะไดโจโฮโอตั้งแต่ ค.ศ. 1198 ถึง ค.ศ. 1221  ในรัชสมัยของจักรพรรดิ 3 องค์ แต่พระราชอำนาจของพระองค์ถูกจำกัดมากกว่าไดโจโฮโอในยุคเฮอัง

ในปี ค.ศ. 1221 โชกุนได้แต่งตั้งพระราชนัดดาพระชนมายุ 3 พรรษาของอดีตจักรพรรดิโกะ-โทบะให้เป็นจักรพรรดิชูเกียว แต่อดีตจักรพรรดิโกะ-โทบะเลือกที่จะก่อกบฏเพื่อพยายามทวงราชบัลลังก์คืนและโค่นล้มรัฐบาลโชกุนคามากูระเหตุการณ์นี้เรียกว่าสงครามปีโจคิว

ซามูไรรอบ ๆ เกียวโตซึ่งต่อต้านรัฐบาลโชกุนสนับสนุนพระองค์ แต่ซามูไรส่วนใหญ่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภูมิภาคคันโตสนับสนุนรัฐบาลโชกุนด้วยการให้กำลังใจของโฮโจ มาซาโกะ ภรรยาม่ายของโยริโตโมะ โดยเธอเกลี้ยกล่อมซามูไรที่รวมตัวกันในคามากูระว่าหากพวกเขาไม่สนับสนุนรัฐบาลโชกุน สถานะและสิทธิพิเศษที่ซามูไรได้รับก็จะสูญหายไป ราชสำนักและคุเกะจะได้รับอำนาจและอิทธิพลกลับคืนมา การกบฏของจักรพรรดิโกะ-โทบะพ่ายแพ้ และจักรพรรดิชูเกียวถูกแทนที่โดยจักรพรรดิโกะ-โฮริกาวะ พระราชนัดดาอีกพระองค์หนึ่งของอดีตจักรพรรดิโกะ-โทบะ

หลังจากการก่อกบฏ อดีตจักรพรรดิโกะ-โทบะ ถูกเนรเทศไปยังหมู่เกาะโอกิ พระองค์สวรรคตและถูกฝังไว้ที่นั่น

## พระราชพงศาวลี

## อ้างอิง

## ข้อมูล
* Brown, Delmer M. and Ichirō Ishida, eds. (1979). *Gukanshō: The Future and the Past.* Berkeley: University of California Press. ; OCLC 251325323
* Brownlee, John S. (1991). *Political Thought in Japanese Historical Writing: From Kojiki (712) to Tokushi Yoron (1712).* Waterloo, Ontario: Wilfrid Laurier University Press. 
* Brower, Robert H. "Ex-Emperor Go-Toba's Secret Teachings": *Go-Toba no in Gokuden.* *Harvard Journal of Asiatic Studies,* Vol. 32, (1972), pp 5–70.
* Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959). *The Imperial House of Japan.* Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
* Titsingh, Isaac. (1834). *[[Nihon Odai Ichiran]]*; ou, *Annales des empereurs du Japon.* Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691
* Varley, H. Paul. (1980). *Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns.* New York: Columbia University Press. ; OCLC 59145842
* Smits, Ivo (1998) "The Poet and the Politician: Teika and the Compilation of the *Shinchokusenshu*" *Monumenta Nipponica* 53(4): pp.&nbsp;427–472, p.&nbsp;446

โกะ-โทบะ
หมวดหมู่:บุคคลในยุคเฮอัง
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 1723
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิต พ.ศ. 1782
หมวดหมู่:ภิกษุที่เป็นพระราชวงศ์
หมวดหมู่:ภิกษุชาวญี่ปุ่น
หมวดหมู่:โคไตชิ
โกะ-โทบะ