วัดราชบุรณราชวรวิหาร

**วัดราชบุรณราชวรวิหาร** เป็นพระอารามหลวงชั้นโท ชนิดราชวรวิหาร ตั้งอยู่เลขที่ 119 เชิงสะพานพระพุทธยอดฟ้า แขวงวังบูรพาภิรมย์ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

## ประวัติ
เดิมชื่อว่า **วัดเลียบ** เป็นวัดโบราณสันนิษฐานว่าสร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา และเคยเป็นวัดที่มีพระราชาคณะประจำในสมัยกรุงธนบุรี

ครั้นพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชปราบดาภิเษกขึ้นครองกรุงรัตนโกสินทร์ สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงเทพหริรักษ์ บูรณปฏิสังขรณ์วัดเลียบถวายเป็นพระราชกุศล ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ รับพระบรมราชูปถัมภ์ในการบูรณปฏิสังขรณ์ และสถาปนาเป็นพระอารามหลวงเมื่อราว พ.ศ. 2336 พระราชทานนามว่า **วัดราชบุรณราชวรวิหาร** ตามนามวัดคู่เมืองราชธานีอันเป็นธรรมเนียมโบราณตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยซึ่งมีวัดสำคัญประจำราชธานี 3 วัด คือ วัดราชบุรณะ วัดมหาธาตุ และวัดราชประดิษฐาน

สมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย โปรดให้ถอนสีมาเก่า แล้วสร้างพระอุโบสถและพระวิหารขึ้นใหม่ มีพระระเบียง (วิหารคด) ล้อมรอบพระอุโบสถ ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปซึ่งพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชโปรดให้อัญเชิญมาจากหัวเมืองต่าง ๆ จำนวน 162 องค์ 

ต่อมาพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้ขุดคูรอบพระอาราม 3 ด้าน ปากคูจรดคลองโอ่งอ่างซึ่งเป็นคูพระนคร โปรดให้สร้างพระปรางค์ใหญ่ขึ้นองค์หนึ่ง ประดับกระเบื้องเคลือบทั้งองค์ นามว่า พระพุทธปรางค์

สมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว วัดได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์ใหญ่อีกครั้ง เนื่องจากมีการตัดถนนตรีเพชรผ่านกลางวัด จึงโปรดให้ทำกำแพงรั้วกั้นเขตวัด กับรื้อย้ายกุฏิทางด้านทิศตะวันตกของถนนตรีเพชรมาปลูกใหม่ให้เป็นหมวดหมู่ในเขตวัดด้านทิศตะวันออก พื้นที่ริมถนนตรีเพชรโปรดให้สร้างห้องแถวสำหรับประชาชนเช่าอยู่อาศัยเพื่อเก็บผลประโยชน์บำรุงวัด ส่วนพื้นที่หลังห้องแถวโปรดให้ใช้เป็นที่ตั้งของโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย

ในระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 วัดตั้งอยู่ใกล้กับสถานที่สำคัญทางยุทธศาสตร์ คือ สะพานพระพุทธยอดฟ้า และโรงไฟฟ้าวัดเลียบ (ปัจจุบันคือการไฟฟ้านครหลวง เขตวัดเลียบ) วันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2488 วัดถูกเครื่องบินทิ้งระเบิดทำให้พระอุโบสถ พระวิหาร กุฏิ เสนาสนะ รวมทั้งภาพจิตรกรรมฝาผนังพระอุโบสถ ฝีมือขรัวอินโข่ง**** ถูกระเบิดทำลาย เหลือเพียงพระพุทธปรางค์ สุสานญี่ปุ่น (อาคารเก็บอัฐิชาวญี่ปุ่น) และพระพุทธรูปสภาพชำรุด วัดได้รับความเสียหายแทบทั้งหมด คณะสังฆมนตรีและคณะรัฐมนตรีมีมติว่าสมควรยุบเลิกวัด จึงนำความกราบบังคมทูล และยุบเลิกตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ ลงวันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2488

เมื่อถูกยุบเลิกวัดแล้วอนุญาตให้วัดต่าง ๆ อัญเชิญพระพุทธรูปไปประดิษฐานยังวัดของตนได้ตามความประสงค์ พระพุทธรูปทั้งหมดจึงกระจายไปอยู่วัดต่าง ๆ ทั่วประเทศ พระพุทธเทวะ พระพุทธรูปสำคัญของวัดซึ่งเป็นพระประธานในพระอุโบสถถูกอัญเชิญไปประดิษฐานยังอุโบสถวัดโพธิ์ศรีเจริญ อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี

หลังสงครามสงบ คณะสงฆ์และผู้มีจิตศรัทธาโดยการนำของพระครูปลัดสุวัฒนธุตคุณ (ภายหลังได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่ พระราชพฤฒาจารย์ (เชียง อินฺทโชโต)) เห็นว่าสมควรบูรณปฏิสังขรณ์วัดราชบุรณะให้มีสภาพเป็นวัดอีกครั้ง จึงติดต่อนายควง อภัยวงศ์ ผู้แทนราษฎรจังหวัดพระนคร (ขณะนั้น) นำความขึ้นกราบบังคมทูลเพื่อขอพระบรมราชานุญาตตั้งวัดราชบุรณะขึ้นใหม่ แล้วได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาต เพิกถอนประกาศยุบเลิกวัดเมื่อวันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2491 และได้รับอนุญาตตั้งวัดได้ตามเดิม จากนั้นจึงร่วมกันบูรณปฏิสังขรณ์วัดขึ้นใหม่

การบูรณะเริ่มด้วยสร้างกุฏิ เสนาสนะ แล้วจึงเริ่มสร้างพระอุโบสถ โดยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชเสด็จพระราชดำเนินยกช่อฟ้าพระอุโบสถจตุรมุข และเททองหล่อพระประธานพระนามว่า **พระพุทธมหาราช** เมื่อวันที่ 9 มีนาคมพ.ศ. 2503 พระอุโบสถหลังนี้เสมือนสถานที่รวมฝีมือช่างชั้นเอกในขณะนั้น อาทิ ศาตราจารย์หลวงวิศาลศิลปกรรม (เชื้อ ปัทมจินดา) นายฟู อนันตวงศ์ นายสง่า มะยุระ ส่วนพระปรางค์ไม่ได้รับภัยจากระเบิด แต่ชำรุดทรุดโทรมตามกาลเวลา กระทรวงมหาดไทยจึงบูรณะในปี พ.ศ. 2505

ในอดีตวัดราชบุรณะเคยมีพื้นที่ประมาณ 35 ไร่ โดยรวมพื้นที่ของโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยและโรงเรียนเพาะช่างในปัจจุบันทั้งหมด บริเวณนี้เคยเป็นที่ตั้งของกุฏิ เสนาสนะของวัด ปัจจุบันที่ดินตั้งวัดมีพื้นที่จำนวน 5 ไร่ 2 งาน ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2513 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 44 เมตร ยาว 55 เมตร

## ระเบียงภาพ

ไฟล์:วัดราชบุรณราชวรวิหาร เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร (20).jpg|พระพุทธมหาราช 
ไฟล์:วัดราชบุรณราชวรวิหาร เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร (21).jpg|พระพุทธมหาราช 
ไฟล์:วัดราชบุรณราชวรวิหาร เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร (23).jpg|พระพุทธมหาราช 
ไฟล์:(2022) วัดราชบุรณราชวรวิหาร เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร Wat Ratchaburana Ratchaworawiharn,Bangkok (2).jpg|พระอุโบสถจตุรมุข
ไฟล์:Wat Ratchaburana, Bangkok.jpg|พระอุโบสถจตุรมุข
ไฟล์:Wat Ratchaburana, Bangkok 20240224.jpg|พระอุโบสถจตุรมุข
ไฟล์:(2022) วัดราชบุรณราชวรวิหาร เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร Wat Ratchaburana Ratchaworawiharn,Bangkok (3).jpg|พระอุโบสถจตุรมุข
ไฟล์:วัดราชบุรณราชวรวิหาร เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร (2).JPG|พระพุทธปรางค์
ไฟล์:วัดราชบุรณราชวรวิหาร041.jpg|พระพุทธปรางค์
ไฟล์:Phra Prang of Wat Ratchaburana Ratchaworawiharn (Wat Liab).jpg|พระพุทธปรางค์


## ลำดับเจ้าอาวาส
ลำดับเจ้าอาวาส และผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดราชบุรณราชวรวิหาร เท่าที่พบข้อมูล ดังนี้

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

ราชบุรณราชวรวิหาร
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา
ราชบุรณราชวรวิหาร