อำเภอท่ายาง

**ท่ายาง** เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดเพชรบุรี ประชากรประมาณร้อยละ 80 เป็นเกษตรกร มีอาชีพปลูกพืช ผลผลิตหลักได้แก่ ข้าว กล้วยหอมทอง กล้วยไข่ กล้วยน้ำว้า มะนาว ชมพู่ อ้อย มะม่วง ถั่ว และมะพร้าว

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอท่ายางตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด ระยะทางห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 17 กิโลเมตร และห่างจากกรุงเทพมหานคร เป็นระยะทาง 134 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอบ้านลาดและอำเภอเมืองเพชรบุรี
* **ทิศตะวันออก** จรดอ่าวไทยและอำเภอชะอำ
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอหัวหิน (จังหวัดประจวบคีรีขันธ์)
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอแก่งกระจาน

## ประวัติ
เมื่อปี พ.ศ. 2435 ภูมิประเทศด้านตะวันตกของอำเภอโดยทั่วไปเป็นป่าดงดิบและภูเขาสูง มีไม้ใหญ่ ๆ มากมาย เช่น ไม้ยาง ไม้มะค่า ไม้ตะเคียน ฯลฯ จนได้รับการเรียกขานว่า "ท่ายาง" สภาพท้องที่เป็นป่าใหญ่ มีไข้มาลาเรียชุกชุม ราษฎรที่อาศัยอยู่เป็นชาวกะเหรี่ยงและกะหร่าง ส่วนภูมิประเทศด้านตะวันออกจรดชายฝั่งทะเลอ่าวไทย เป็นที่ราบลุ่มและดินปนทราย เหมาะแก่การเกษตรกรรม 

ต่อมามีราษฎรจากจังหวัดอื่นเข้ามาตั้งหลักแหล่งทำมาหากินเป็นจำนวนมาก และมีผู้อพยพมาอยู่เพิ่มมากขึ้นทุกปี ใน พ.ศ. 2436 ทางราชการได้ตั้งอำเภอขึ้นที่หมู่บ้านวังไคร้ ริมแม่น้ำแม่ประจันต์ ตำบลวังไคร้ เรียกว่า **อำเภอแม่ประจันต์** ในพ.ศ. 2453 ได้สร้างที่ว่าการอำเภอขึ้นใหม่ ณ ที่ว่าการอำเภอแม่ประจัน เมืองเพชรบุรี   

**อำเภอแม่ประจันต์**ตั้งอยู่ได้ประมาณ 20 ปี ทางการเห็นว่าอยู่ไกลจากย่านชุมชนจึงได้ย้ายมาตั้งที่ว่าการอำเภอแห่งใหม่ที่หมู่ที่ 2 ตำบลยางหย่อง (ปัจจุบันเป็นหมู่ที่ 2 ตำบลท่าแลง) และเรียกชื่อว่า **อำเภอยางหย่อง** ตั้งอยู่ได้นานประมาณ 2 ปี จึงได้ย้ายมาตั้งที่หมู่ที่ 1 บ้านท่ายาง ริมฝั่งแม่น้ำเพชรบุรีเมื่อราวปี พ.ศ. 2460 แต่ยังเรียกอำเภอยางหย่องตามเดิม จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2482 จึงได้เปลี่ยนชื่อใหม่เรียกว่า **อำเภอท่ายาง** เพื่อให้ตรงกับหมู่บ้านอันเป็นที่ตั้งจนกระทั่งทุกวันนี้

## ภูมิศาสตร์
มีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 (ถนนเพชรเกษม) ผ่านเขตอำเภอท่ายางประมาณ 10 กิโลเมตร ยังมีสถานีรถไฟตั้งอยู่ที่ตำบลหนองจอก แม่น้ำสำคัญที่ไหลผ่านอำเภอ คือ แม่น้ำเพชรบุรี อำเภอท่ายางมีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 793.522 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 495,591.25 ไร่

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอท่ายางมีพื้นที่การปกครองตามพระราชบัญญัติลักษณะการปกครองพื้นที่ พ.ศ. 2457 ทั้งหมด 12 ตำบล 118 หมู่บ้าน ดังนี้

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอท่ายางประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลตำบลท่ายาง (จังหวัดเพชรบุรี)|เทศบาลตำบลท่ายาง]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่ายางทั้งตำบลและตำบลท่าคอย (เฉพาะหมู่ที่ 1–4, 6, 8–9)
* **[[เทศบาลตำบลหนองจอก]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองจอก (เฉพาะหมู่ที่ 5–7, 9)
* **[[เทศบาลตำบลท่าแลง]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าแลงทั้งตำบล
* **[[เทศบาลตำบลท่าไม้รวก]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าไม้รวกทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าคอย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าคอย (เฉพาะหมู่ที่ 5, 7, 10–11)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลยางหย่อง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยางหย่องทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองจอก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองจอก (เฉพาะหมู่ที่ 1–6, 8–9, 12–14)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลมาบปลาเค้า** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมาบปลาเค้าทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลวังไคร้** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังไคร้ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลกลัดหลวง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกลัดหลวงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลปึกเตียน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปึกเตียนทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเขากระปุก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเขากระปุกทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านในดง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านในดงทั้งตำบล

## สถานที่ท่องเที่ยว
300px|thumb|พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดป้ายโครงการชั่งหัวมันตามพระราชดำริ ณ บริเวณอ่างเก็บน้ำหนองเสือ บ้านหนองคอไก่ หมู่ที่ 5 ตำบลเขากระปุก อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2552
* วัดสหธรรมิการาม (หนองแขม)
* วัดบรรพตาวาส (เขากระจิว) 
* ศูนย์อนุบาลสัตว์ป่า เพชรบุรี
* วัดพระพุทธบาทเขาลูกช้าง
* ถ้ำเขาตอหม้อ
* หาดปึกเตียน
* ผาน้ำหยด 
* วัดเกษมสุทธาราม
* โบสถ์มหาอุด วัดท่าคอย 
* วัดชายนา 
* ตลาดริมน้ำท่าน้ำข้ามภพ 
* โครงการชั่งหัวมันตามพระราชดำริ
* ท่าน้ำบ่อตะกั่ว

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ประวัติอำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี


ท่ายาง