เตียวต๋ง

**เตียวต๋ง** (ค.ศ. 138-189) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **เจ้า จง** () เป็นขันทีราชสำนักและขุนนางชาวจีนในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 *ตงฮั่น*) เป็นขันทีในกลุ่มสิบเสียงสี (十常侍 *ฉือฉางชื่อ*) ซึ่งเป็นกลุ่มขันทีที่มีอิทธิพลในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 *ฮั่นหลิงตี้*) 

## การรับราชการในรัชสมัยพระเจ้าหวนเต้
เตียวต๋งเป็นชาวเมืองอันเป๋ง (安平郡 *อันผิงจฺวิ้น*) ในมณฑลกิจิ๋ว (冀州 *จี้โจว*) ซึ่งปัจจุบันอยู่บริเวณเขตจี้โจว (冀州區 *จี้โจวชฺวี*) มณฑลเหอเป่ย์ (河北) เตียวต๋งได้เป็นขันทีตั้งแต่วัยเยาว์ และได้ดำรงตำแหน่งขันทีสำนักประตูเหลือง (小黃門 *เสี่ยวหฺวางเหมิน*) ในรัชสมัยพระเจ้าหวนเต้ (漢桓帝 *ฮั่นหฺวานตี้*)

เมื่อ ค.ศ. 153 บิดาของเตียวต๋งเสียชีวิต โลงศพของบิดาเตียวต๋งถูกนำกลับไปเมืองอันเป๋ง แต่รูปแบบการจัดพิธีศพนั้นขัดต่อกฎหมายเพราะศพสวมเสื้อหยกด้ายทองคำ ด้วยเหตุนี้ จู มู่ (朱穆) ข้าหลวงมณฑล (刺史 *ชื่อฉื่อ*) ของมณฑลกิจิ๋วจึงส่งคนไปสอบสวน ขุดสุสาน และผ่าโลงศพเพื่อตรวจสอบศพ พระเจ้าหวนเต้ทรงทราบเรื่องราวนี้ก็กริ้วมาก จึงทรงมีรับสั่งให้จับกุมจู มู่ไปกักบริวณในสำนักซ้าย (左校 *จั่วเซี่ยว*)

เมื่อ ค.ศ. 159 เตียวต๋งมีความดีความชอบจากการมีส่วนร่วมในการกำจัดเลียงเอ๊ก (梁冀 *เหลียง จี้*) จึงได้รับการแต่งตั้งให้มีบรรดาศักดิ์เป็นเฮาระดับตำบล (鄉侯 *เซียงโหว*)

## การรับราชการในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้
หลังพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 *ฮั่นหลิงตี้*) ขึ้นครองราชย์เมื่อ ค.ศ. 168 พระองค์ทรงแต่งตั้งเตียวต๋งให้มีตำแหน่งเป็นขันทีผู้ถวายงานกลาง (中常侍 *จงฉางชื่อ*) และเลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นเลี่ยโหว (列侯) พระองค์ทรงโปรดปรานเตียวต๋งมากขึ้นเรื่อย ๆ ถึงขนาดที่ว่าเมื่อ ค.ศ. 172 ที่จักรพรรดินีพันปีหลวงโต้ว เมี่ยว (竇妙) สิ้นพระชนม์ พระเจ้าเลนเต้ทรงมอบหมายให้เตียวต๋งเป็นพิธีกรของพระราชพิธีพระศพ

เมื่อ ค.ศ. 181 เทาเจียด (曹節 *เฉา เจี๋ย*) ขันทีตำแหน่งมหาดเล็กรับใช้จักรพรรดินี (大長秋 *ต้าฉางชิว*) เสียชีวิต เตียวต๋งได้สืบทอดตำแหน่งมหาดเล็กรับใช้จักรพรรดินี อำนาจอิทธิพลของเตียวต๋งยิ่งทวีขึ้น 

ในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ อำนาจของเตียวต๋งขึ้นมาถึงจุดสูงสุด พระเจ้าเลนเต้ถึงกับเคยตรัสว่า "เตียวเหยียง (張讓 *จาง ร่าง*) คือบิดาของเรา เตียวต๋งเป็นมารดาของเรา" ขุนนางผู้ใหญ่หลายคนถวายฎีกาประณามการผูกขาดอำนาจของเหล่าขันที ขุนนางเหล่านี้ส่วนใหญ่ เช่น ลฺหวี่ เฉียง (呂強), เตียวกิ๋น (張鈞 *จาง จฺวิน*) และคนอื่น ๆ ถูกสังหารโดยเตียวต๋ง

เตียวต๋งไม่เพียงทูลเสนอพระเจ้าเลนเต้ให้ทรงเก็บภาษีมากเกินควร เช่น "ภาษีบูรณะพระราชวัง" และภาษีอื่น ๆ แต่เตียวต๋งก็ยังให้สร้างบ้านพักอาศัยของตนให้ยิ่งใหญ่เกินเลยธรรมเนียมปฏิบัติอันควร การกระทำเหล่านี้สร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวงต่อสถานการณ์ทางการเมืองของราชวงศ์ฮั่นตะวันออกในเวลานั้น และอาจถือว่าเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดกบฏโพกผ้าเหลืองและการลุกฮือของราษฎรกลุ่มอื่น ๆ  

เมื่อ ค.ศ. 186 เตียวต๋งได้รับการแต่งตั้งเป็นขุนพลทหารม้าและรถรบ (車騎將軍 *เชอฉีเจียงจฺวิน*) แต่หลังจากนั้น 100 วัน เตียวต๋งถูกปลดออกจากตำแหน่ง

## เสียชีวิต
เมื่อ ค.ศ. 189 พระเจ้าเลนเต้สวรรคต เกิดความขัดแย้งระหว่างโฮจิ๋น (何進 *เหอ จิ้น*) ที่เป็นมหาขุนพล (大將軍 *ต้าเจียงจฺวิน*) และพระญาติฝ่ายจักรพรรดินี กับเกียนสิด (蹇碩 *เจี่ยน ชั่ว*) ขันทีตำแหน่งนายกองพันทัพบน (上軍校尉 *ช่างจฺวินเซี่ยวเว่ย์*) เตียวต๋งและขันทีคนอื่น ๆ เข้าข้างฝ่ายโฮจิ๋น ทำให้โฮจิ๋นสามารถจับกุมและสังหารเกียนสิดได้สำเร็จ แต่ภายหลังโฮจิ๋นหันมาวางแผนจะกำจัดเตียวต๋งและขันทีคนอื่น ๆ เตียวต๋งและพวกพ้องจึงตอบโต้โดยการสังหารโฮจิ๋นขณะที่โฮจิ๋นกำลังเข้าพระราชวัง จากนั้นจึงปลอมพระราชโองการแต่งตั้งสฺวี่ เซียง (許相) ขันทีคนสนิทให้มีตำแหน่งเป็นนายกองพันมณฑลราชธานี (司隸校尉 *ซือลี่เซี่ยวเว่ย์*) และแต่งตั้งให้ฝาน หลิง (樊陵) เป็นเจ้าเมืองโห้หล้ำ (河南尹 *เหอหนานอิ่น*) เหล่าผู้ใต้บังคับบัญชาของโฮจิ๋นไม่ยอมรับการกระทำเช่นนี้ อ้วนเสี้ยว (袁紹 *ยฺเหวียน เช่า*) จึงนำเหล่าผู้ใต้บังคับบัญชาของโฮจิ๋นบุกเข้าพระราชวังใต้ (南宮 *หนานกง*) เตียวต๋งถูกจับกุมและถูกสังหารที่ประตูจูเชฺว่ (朱雀門 *จูเชฺว่เหมิน*)

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
* สิบเสียงสี

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ซือหม่า กวาง (1084). *[[จือจื้อทงเจี้ยน]]*.
* ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *[[โฮ่วฮั่นชู]]*.
* ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). *[[สามก๊ก]]* (*ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*).

หมวดหมู่:ขันทีในยุคราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:สิบเสียงสี