ปรัชญาการแพทย์

**ปรัชญาการแพทย์** เป็นสาขาหนึ่งของปรัชญาที่สำรวจประเด็นทางทฤษฎี การวิจัย และการปฏิบัติในสาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นทางญาณวิทยา อภิปรัชญา และจริยศาสตร์ทางการแพทย์ ซึ่งทับซ้อนกับชีวจริยศาสตร์ ปรัชญาและการแพทย์ทั้งสองสาขาเริ่มต้นด้วยชาวกรีกโบราณซึ่งมีประวัติศาสตร์อันยาวนานของความคิดที่ทับซ้อนกัน จนกระทั่งศตวรรษที่ 19 ได้เกิดปรัชญาการแพทย์ที่มีความเป็นมืออาชีพขึ้น ในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 เกิดการถกเถียงกันในหมู่นักปรัชญาและแพทย์ว่าปรัชญาการแพทย์ควรได้รับการพิจารณาว่าเป็นสาขาของตัวเองจากปรัชญาหรือการแพทย์หรือไม่ ฉันทามติได้มาถึงแล้วว่าในความเป็นจริงมันเป็นวินัยที่แตกต่างกับชุดของปัญหาและคำถามที่แยกต่างหาก ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาหลักสูตรของมหาวิทยาลัยมีความหลากหลาย วารสาร หนังสือ ตำรา และการประชุมที่อุทิศตนเพื่อปรัชญาการแพทย์ นอกจากนี้ยังมีทิศทางใหม่หรือสำนักในปรัชญาการแพทย์ที่เรียกว่า ปรัชญาการแพทย์เชิงวิเคราะห์

## ญาณวิทยา
ญาณวิทยาเป็นสาขาหนึ่งในปรัชญาการแพทย์ที่เกี่ยวข้องกับความรู้ คำถามทั่วไปที่ถาม คือ "อะไรคือสิ่งที่เรารู้หรือความรู้?" "เราจะรู้ในสิ่งที่เรารู้ได้อย่างไร" "เรารู้อะไรเมื่อเราอ้างว่าเรารู้" นักปรัชญาได้แยกทฤษฎีความรู้ออกเป็นสามกลุ่ม คือ ความรู้เชิงประจักษ์ ความสามารถของความรู้ และความรู้เชิงประพจน์ ความรู้เชิงประจักษ์ คือการคุ้นเคยกับวัตถุหรือเหตุการณ์ เพื่ออธิบายสิ่งนี้ได้ดีที่สุด ศัลยแพทย์จะต้องรู้กายวิภาคของมนุษย์ก่อนที่จะผ่าตัดอวัยวะในร่างกาย ความสามารถของความรู้ คือ การใช้ความรู้ที่เรารู้ในการปฏิบัติงานอย่างชำนาญ ศัลยแพทย์จะต้องรู้วิธีผ่าตัดและขั้นตอนการผ่าตัดก่อนที่จะลงมือผ่าตัด ความรู้เชิงประพจน์อธิบายเกี่ยวข้องกับความจริงหรือข้อเท็จจริงบางประการ หากศัลยแพทย์ทำการผ่าตัดหัวใจ ก็จะต้องทราบถึงการทำงานทางกายภาพของหัวใจก่อนที่จะทำการผ่าตัด

## อภิปรัชญา
อภิปรัชญาเป็นสาขาของปรัชญาที่ตรวจสอบธรรมชาติพื้นฐานของความเป็นจริง รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตใจ กับวัตถุ   สสารกับคุณลักษณะ และความเป็นไปได้กับความเป็นจริง คำถามทั่วไปที่ถามภายในสาขานี้คือ "อะไรเป็นสาเหตุที่ทำให้สุขภาพดี" และ "อะไรคือสาเหตุของโรค" มีความสนใจเพิ่มขึ้นในทางอภิปรัชญาของการแพทย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งความคิดของความเป็นสาเหตุ นักปรัชญาการแพทย์ไม่เพียงแต่สนใจในการสร้างความรู้ทางการแพทย์ แต่ยังอยู่ในธรรมชาติของปรากฏการณ์ดังกล่าว  สาเหตุคือสิ่งที่น่าสนใจเพราะจุดประสงค์ของการวิจัยทางการแพทย์มากมายคือการสร้างความสัมพันธ์เชิงสาเหตุ เช่น สิ่งที่ทำให้เกิดโรค หรือ สิ่งที่ทำให้ผู้ป่วยมีอาการดีขึ้น กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ได้สร้างความรู้เชิงสาเหตุที่ให้คำตอบเกี่ยวกับอภิปรัชญาของความเป็นสาเหตุ ตัวอย่างเช่นคุณสมบัติของการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม (RCTs) ซึ่งพวกเขามองว่าจะสร้างความสัมพันธ์เชิงสาเหตุ ในขณะที่ การศึกษาเชิงสังเกตทำไม่ได้ ในกรณีนี้ ความเป็นสาเหตุสามารถถือได้ว่าเป็นสิ่งที่ขึ้นอยู่กับการต่อต้าน คือวิธีที่แตกต่างจากการศึกษาเชิงสังเกตคือ RCTs ว่าพวกเขามีกลุ่มเปรียบเทียบที่ไม่ได้รับความสนใจจากการแทรกแซง 

### ภววิทยาทางการแพทย์
มีผลงานชิ้นสำคัญเกี่ยวกับภววิทยาของชีวแพทยศาสตร์ (biomedicine) รวมถึงการศึกษาเชิงภววิทยาเกี่ยวกับธรรมชาติของการแพทย์ในทุกแง่มุม ปรัชญาการแพทย์ให้ความสนใจเป็นพิเศษต่อภววิทยา อันได้แก่ : (1) การปฏิวัติเชิงภววิทยาซึ่งได้สร้างวิทยาศาสตร์สมัยใหม่โดยทั่วไปและเป็นไปได้ (2) ลัทธิทวินิยมแบบคาร์ทีเซียนซึ่งทำให้เกิดการแพทย์สมัยใหม่เฉพาะทาง (3) แนวคิดการเกิดโรคได้รายงานคลินิกเวชกรรมมาเป็นเวลาหนึ่งศตวรรษหรือมากกว่านั้น รวมไปถึงทางเคมีและทางชีวภาพที่รองรับปรากฏการณ์ของสุขภาพและโรคในสิ่งมีชีวิตทุกชนิด (4) ความคิดรวบยอดของหน่วยงานทางการแพทย์ อย่างเช่น 'ยาหลอก' และ 'ผลกระทบของยาหลอก' 

#### ภววิทยาของวิทยาศาสตร์การแพทย์ทั่วไป
ภววิทยาของวิทยาศาสตร์การแพทย์ทั่วไป (OGMS) เป็นภววิทยาของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการเพบปะทางคลินิก ประกอบด้วยชุดคำจำกัดความเชิงตรรกะของคำศัพท์ทั่วไปที่ใช้ในสาขาวิชาทางการแพทย์ ได้แก่ : 'disease', 'disorder', 'disease course', 'การวินิจฉัย' และ 'ผู้ป่วย' ขอบเขตของ OGMS นั้น จำกัดอยู่ที่มนุษย์ แต่สามารถใช้เงื่อนไขจำนวนมากกับสิ่งมีชีวิตอื่นได้ OGMS ให้ทฤษฎีเกี่ยวกับโรคอย่างเป็นทางการซึ่งเพิ่มเติมเนื้อหาโดยภววิทยา ของโรคเฉพาะทางที่ขยายออกไป รวมถึงภววิทยาของโรคติดเชื้อ (IDO) และภววิทยาของโรคทางจิตใจ

#### ลัทธิทวินิยมแบบคาร์ทีเซียน
เรอเน่ เดส์การ์ต สร้างแนวคิดทางภววิทยาสำหรับการแพทย์สมัยใหม่โดยแยกร่างกายออกจากจิตใจ ในขณะที่จิตใจอยู่เหนือร่างกายซึ่งประกอบด้วยเอกลักษณ์ของจิตวิญญาณมนุษย์ (ขอบเขตของเทววิทยา) ร่างกายอยู่ต่ำกว่าจิตใจซึ่งถือว่าเป็นสสารที่บริสุทธิ์ แพทย์ทำการตรวจร่างกายโดยใช้เครื่องจักร ในขณะที่ลัทธิทวินิยมแบบคาร์ทีเซียนครอบงำวิธีการทางคลินิกเพื่อการรักษาและการวิจัยทางการแพทย์ ความถูกต้องของการแบ่งแยกระหว่างจิตใจและร่างกายได้รับการท้าทายจากมุมมองที่หลากหลายอย่างต่อเนื่อง  

#### พยาธิวิทยาและแนวคิดโรคทางพันธุกรรม
ยาแผนปัจจุบันซึ่งแตกต่างจากยากาเลน (ซึ่งเกี่ยวข้องกับ สารน้ำในลูกตา) มีลักษณะเป็นกลไกนิยม ตัวอย่างเช่น เมื่อสสารที่เป็นของแข็ง เช่น พิษ หรือ หนอน ส่งผลกระทบอย่างเล็กน้อยต่อสสาร (เมื่อเข้าสู่ร่างกายมนุษย์) สิ่งนี้ทำให้เกิดการเคลื่อนไหวแบบลูกโซ่ซึ่งทำให้เกิดโรคเช่นเดียวกับลูกบิลเลียดหนึ่งลูกที่พุ่งชนกับลูกบิลเลียดอีกลูกซึ่งทำให้เกิดการเคลื่อนที่ เมื่อร่างกายมนุษย์สัมผัสกับเชื้อโรคที่เป็นของแข็ง ก็ทำให้มนุษย์ล้มป่วย จึงทำให้สร้างสิ่งประดิษฐ์ที่เป็นเอกลักษณ์กับโรค ต่อมาในประวัติศาสตร์การแพทย์สมัยใหม่ โดยเฉพาะในช่วงปลายศตวรรษที่สิบเก้าและยี่สิบใน ทางพยาธิวิทยา (ซึ่งเป็นการจำแนกประเภทของโรค) ที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดคือวิธีการที่นิยามความหมายที่สามารถพบได้ในแนวคิดโรคทางพันธุกรรมที่ไม่ครอบคลุมแค่เฉพาะผู้ติดเชื้อ (แบคทีเรีย ไวรัส ฟังไจ ปรสิต พรีออน) แต่ยังรวมถึงพันธุศาสตร์และยาพิษ ในขณะที่การแพทย์ทางคลินิกมีความเกี่ยวข้องกับอาการเจ็บป่วยของผู้ป่วยแต่ละรายเมื่อเขาหรือเธอป่วยเป็นโรคชนิดต่าง ๆ ระบาดวิทยามีความเกี่ยวข้องกับรูปแบบของโรคในประชากรเพื่อศึกษาสาเหตุของโรคชนิดต่าง ๆ รวมถึงวิธีการจัดการ ควบคุม และแก้ไขปัญหาให้ดีขึ้นซึ่งอยู่ภายใต้การศึกษา 

การแพทย์ทางคลินิกดังที่แสดงไว้ข้างต้นเป็นส่วนหนึ่งของวิธีการลดอาการของโรคโดยมีพื้นฐานมาจากแนวคิดทวินิยมแบบคาร์ทีเซียนแบบสุดโต่งซึ่งกล่าวว่าการศึกษาศาสตร์ทางการแพทย์ที่เหมาะสม คือ การตรวจร่างกายเมื่อถูกมองในภายหลังว่าเป็นเครื่องจักร   เครื่องจักรสามารถถูกแบ่งย่อยอย่างละเอียดออกเป็นส่วนต่าง ๆ และหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ในทำนองเดียวกันวิธีการที่โดดเด่นในการวิจัยทางคลินิกและการรักษาอาการป่วยถือว่าร่างกายมนุษย์สามารถนำไปวิเคราะห์และแยกส่วนในแง่ของส่วนประกอบและหน้าที่ของมัน  ดังเช่นอวัยวะภายในและภายนอก เนื้อเยื่อและกระดูกที่ประกอบด้วยเซลล์ที่ผลิตเนื้อเยื่อขึ้นมา, โมเลกุลที่ประกอบด้วยเซลล์, เจาะลึกไปถึงอะตอม (ลำดับดีเอ็นเอ) ซึ่งถูกผลิตขึ้นเป็นเซลล์ในร่างกาย 

#### ยาหลอก
ยาหลอก และฤทธิ์ของยาหลอกได้ความสับสนทางความคิดเกี่ยวกับชนิดของส่วนประกอบภายในตัวยา      ตัวอย่างคำจำกัดความของยาหลอกอาจหมายถึง ยาแก้อาการซึมเศร้า หรือ การเฉี่อยทางเภสัชวิทยาซึ่งสัมพันธ์กับสภาพการณ์ที่ได้รับ ในทำนองเดียวกันตัวอย่างคำจำกัดความของ "ผลกระทบของยาหลอก" อาจหมายถึง ความเป็นอัตวิสัย หรือ ความไม่จำเพาะเจาะจงของผลกระทบเหล่านั้น คำจำกัดความประเภทนี้ชี้ให้เห็นว่าเมื่อได้รับการรักษาด้วยยาหลอก เราอาจรู้สึกดีขึ้นได้ ในขณะที่ไม่ได้ 'ดีขึ้นจริง ๆ'

ความแตกต่างในการทำงานในประเภทของคำจำกัดความ ระหว่างการเคลื่อนไหวและความเฉื่อย/อาการซึมเศร้าทั้งแบบเฉพาะเจาะจงและไม่เฉพาะเจาะจง ความเป็นอัตวิสัยและความเป็นภววิสัยได้รับการแก้ไขปัญหา     อย่างเช่น หากยาหลอกมีความเฉื่อยหรืออาการซึมเศร้าแล้วจะทำให้เกิดฤทธิ์ของยาหลอกได้อย่างไร? โดยทั่วไปมีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์จากการวิจัยที่ตรวจสอบปรากฏการณ์ของยาหลอกซึ่งแสดงให้เห็นว่าสำหรับเงื่อนไขบางอย่าง (เช่น ความเจ็บปวด) ฤทธิ์ของยาหลอกอาจเป็นได้ทั้งสิ่งเฉพาะและวัตถุประสงค์ในความหมายทั่วไป

ความพยายามอื่น ๆ ในการจำกัดความของยาหลอกและฤทธิ์ของยาหลอกนั้นจึงเน้นเป้าหมายจากความแตกต่างเหล่านี้กับผลการรักษาที่เกิดขึ้นหรือปรับเปลี่ยนโดยบริบทที่มีการให้การรักษาและให้นิยามความหมายของการรักษาในแง่มุมที่แตกต่างสำหรับผู้ป่วย 

ปัญหาที่เกิดขึ้นจากคำจำกัดความของยาหลอกและฤทธิ์ของยาดังกล่าวเป็นอิทธิพลของลัทธิทวินิยมแบบคาร์ทีเซียนซึ่งเข้าใจว่าจิตและสสารเป็นสารสองชนิดที่แตกต่างกัน นอกจากนี้ลัทธิทวินิยมแบบคาร์ทีเซียนยังรับรองรูปแบบของวัตถุนิยมซึ่งอนุญาตให้สสารมีผลกระทบต่อสสารหรือแม้กระทั่งสสารยังทำงานอยู่ในสภาพของจิตอีกด้วย (epiphenomenalism ซึ่งเป็นวัตถุประสงค์ (raison d'être) ของจิตวิทยาและเภสัชศาสตร์) แต่ไม่อนุญาตให้จิตมีผลกระทบต่อสสาร นั่นหมายความว่าวิทยาศาสตร์การแพทย์มีปัญหาในการให้ความรื่นรมย์ แม้กระทั่งความเป็นไปได้ที่ฤทธิ์ของยาหลอกจะเป็นความจริง ดำรงอยู่จริง และอาจกำหนดได้อย่างเป็นภววิสัย และค้นหารายงานดังกล่าวซึ่งทำได้ยาก หากไม่สามารถเข้าใจและ/หรือยอมรับได้ แต่รายงานดังกล่าวที่ปรากฎดูเหมือนจะเป็นของแท้นั้นเป็นอันตรายต่อลัทธิทวินิยมแบบคาร์ทีเซียนซึ่งเป็นปัจจัยหนุนทางภววิทยาสำหรับยาชีวภาพโดยเฉพาะอย่างยิ่งในขอบเขตทางคลินิก

## แพทย์ปฏิบัติการทางการแพทย์อย่างไร

### การแพทย์บนพื้นฐานของการพิสูจน์
การแพทย์บนพื้นฐานของการพิสูจน์ (EBM) ได้รับการสนับสนุนจากการศึกษาวิธีการที่เราจะได้รับความรู้เกี่ยวกับคำถามทางคลินิกที่สำคัญ เช่น ผลกระทบของการแทรกแซงทางการแพทย์  ความแม่นยำของการตรวจวินิจฉัย และคุณค่าของการทำนายของเครื่องหมายการพยากรณ์โรค EBM จัดทำบัญชีเกี่ยวกับความรู้ทางการแพทย์ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการดูแลทางคลินิกได้ EBM ไม่เพียงแต่วางกลยุทธ์ให้แก่แพทย์เพื่อแนวทางปฏิบัติที่ดีที่สุดเท่านั้น แต่ยังรวมถึงปรัชญาของหลักฐานด้วย

ความสนใจในปรัชญาของหลักฐาน EBM ทำให้นักปรัชญาพิจารณาถึงลักษณะของลำดับชั้นหลักฐานของ EBM ซึ่งจัดลำดับวิธีการวิจัยที่แตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัดโดยใช้หลักฐานสัมพัทธ์ที่มีน้ำหนักเพียงพอระบุ ในขณะที่ เจเรมี โฮวิค ให้การป้องกันเชิงวิพากษ์ของ EBM นักปรัชญาส่วนใหญ่ตั้งคำถามเกี่ยวกับความชอบธรรมทางการแพทย์ คำถามสำคัญเกี่ยวกับลำดับชั้นของหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับความชอบธรรมของวิธีการจัดอันดับในแง่ของความแข็งแกร่งของการสนับสนุนที่พวกเขาจัดหาให้    ตัวอย่างของวิธีการเฉพาะสามารถเลื่อนขึ้นและลงตามลำดับชั้นได้อย่างไร เช่นเดียวกับวิธีการรวมหลักฐานประเภทต่าง ๆ จากระดับต่าง ๆ ในลำดับชั้น นักวิจารณ์งานวิจัยทางการแพทย์ตั้งคำถามจำนวนมากเกี่ยวกับความไม่น่าเชื่อถือของการวิจัยทางการแพทย์

นอกจากนี้ยังมีการตรวจสอบคุณธรรมทางญาณวิทยาในแง่มุมเฉพาะของวิธีการทดลองทางคลินิก โดยเฉพาะอย่างยิ่งสถานที่พิเศษที่กำหนดให้กับการสุ่มตัวอย่าง แนวคิดของการทดลองแบบอำพราง และการใช้การศึกษาควบคุมด้วยยาหลอก

## นักปรัชญาการแพทย์คนสำคัญ

* Georges Canguilhem
* Nancy Cartwright
* H. Tristram Engelhardt, Jr.
* Fred Gifford
* Havi Carel
* Donald A. Gillies
* Jeremy Howick
* Hilde Lindemann
* Rudolf von Hahn
* Kazem Sadegh-Zadeh
* Kenneth F. Schaffner
*  Miriam Solomon
* David Papineau
* Edmund Pellegrino
* David Låg Tomasi
* John Worrall

## อ้างอิง

## เชื่อมโยงภายนอก

* Philosophy of Medicine article in the *Internet Encyclopedia of Philosophy*
หมวดหมู่:ปรัชญาชีววิทยา
หมวดหมู่:จริยธรรมทางการแพทย์