ไซอิ๋ว

[thumb|300px|right|ภาพวาดเรื่องไซอิ๋ว จาก[พระราชวังฤดูร้อน ที่ ประเทศจีน แสดงภาพตัวละครเอกของเรื่อง (จากซ้าย) ซึงหงอคง, ม้ามังกร, พระถังซัมจั๋ง, ตือโป๊ยก่าย, ซัวเจ๋ง]]

**ไซอิ๋ว** ( *ซีโหยวจี้*;  แปลตรงตัวว่า *บันทึกการเดินทางสู่ตะวันตก*) เป็นนิยายคลาสสิกของจีน แต่งขึ้นประมาณปี ค.ศ. 1590 ช่วงราชวงศ์หมิง ประพันธ์โดย อู๋เฉิงเอิน

ไซอิ๋วเป็นเรื่องของการเดินทางไปยังอมรโคยานทวีป (西牛贺州/西牛货洲) เพื่ออัญเชิญคัมภีร์พระพุทธศาสนาของหลวงจีนชื่อ ถังซัมจั๋ง (อ้างอิงจากผู้มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ มีนามว่าพระเสวียนจั้ง 玄奘大師) โดยมีสัตว์ 3 ตัวเป็นเพื่อนร่วมทาง คือ เห้งเจีย (ปีศาจลิง) ตือโป๊ยก่าย (ปีศาจหมู) และซัวเจ๋ง (ปีศาจในแม่น้ำ) ซึ่งระหว่างการเดินทางต้องพบกับการขัดขวางของเหล่าปีศาจมากมาย ด้วยเนื้อหาที่เป็นการผจญภัย และมีสัตว์เป็นตัวเอก ทำให้ไซอิ๋วได้รับความนิยมจากหมู่เยาวชนมากที่สุดในวรรณกรรมเอกทั้ง 4 เรื่อง เป็นหนึ่งในสี่สุดยอดวรรณกรรมจีนร่วมกับสามก๊ก (三國演義) ความฝันในหอแดง (紅樓夢) และซ้องกั๋ง (水滸傳)

การ์ตูนญี่ปุ่นเรื่อง ดราก้อนบอล เป็นหนึ่งในงานที่ได้รับอิทธิพลจากไซอิ๋ว

หลักฐานภาพจิตรกรรมฝาผนังตุนหวง พระเสวียนจั้ง เดินทางมีสัมภาระจูงเสือเดินทางไปด้วย

ในแวดวงของสื่อบันเทิงมีการนำเนื้อหาของนิยายเรื่องนี้มาสร้างใหม่เป็นเวอร์ชั่นที่หลากหลาย เช่น ละครทีวี ชุด ไซอิ๋ว ศึกเทพอสูรสะท้านฟ้า, ภาพยนตร์เรื่อง ไซอิ๋ว สุดยอดราชาวานร (2021) เป็นต้น

## ตัวละครเอกของเรื่อง
; ซึงหงอคง 

**ซึงหงอคง ซุนหงอคง ซุนอู้คง (孫悟空)** หรืออีกชื่อหนึ่งว่า **ซึง[[เห้งเจีย]] ซุนเห้งเจีย (孫行者)** ตั้งฉายาตัวเองว่า **ฉีเทียนต้าเชิ่ง/齊天大聖** (แปลว่า มหาเทพเสมอฟ้า) ในหนังสือยังเรียกอีกว่า **วานรใจ (心猿), จินกง (金公)** เป็นวานรหินที่เกิดจากศิลาวิเศษซึ่งปริแตกและโดนลม ณ ดินแดนตงเซิ่งเสินโจว/ตังเซ่งสิ่งจิว/บุรพวิเทหทวีป (東勝神洲) เมืองเง่าล่ายก๊ก/แคว้นเอ้าไหล (傲來國) ภูเขาฮวยก๊วยซัว/เขาฮัวกั่ว (花果山) เป็นอ๋อง/ราชาปกครองอยู่ ณ ถ้ำม่านน้ำจุ๊ยเลียมต๋อง/ถ้ำสุ่ยเหลียน (水簾洞) สี่ห้าร้อยปี ภายหลังใช้เวลาแปดเก้าปี เดินทางข้ามน้ำข้ามทะเล ไปขอเป็นศิษย์ของพระอาจารย์สุภูติ (โผเถโจ๊ซือ/ผู่ถีจู่ซือ/菩提祖師) ณ กายสิทธิ์มณฑป เขาองคุลีวงจันทร์ ถ้ำตรีดารา สำเร็จวิชาแปลงกายเจ็ดสิบสองอย่าง อาวุธที่ใช้คือแท่งเหล็กกายสิทธิ์ที่ได้จากวังมังกร ก็คือกระบองทองสารพัดนึก ในนิยายซ่อนนัยว่าเป็นธาตุทอง นับแต่นั้นเป็นต้นมา ซึงหงอคงอาละวาดแดนสวรรค์ ตั้งฉายาตัวเองว่ามหาเทพเสมอฟ้า ถูกพระยูไล (พระตถาคต, พระสัมมาสัมพุทธเจ้าในความเชื่อของพุทธมหายาน) สะกดเอาไว้ใต้ภูเขาเบญจคีรี ห้าร้อยปีให้หลัง พระถังซัมจั๋งเดินทางสู่ตะวันตกเพื่ออัญเชิญพระคัมภีร์ ระหว่างเดินผ่านภูเขาเบญจคีรี (ภูเขาห้ายอด) ดึงยันต์ศักดิ์สิทธิ์ออก ซึงหงอคงจึงรอดพ้น ซึงหงอคงซาบซึ้งบุญคุณ ภายหลังได้รับการชี้แนะของเจ้าแม่กวนอิม กราบพระถังซัมจั๋งเป็นอาจารย์ ได้ชื่อใหม่ว่า **ซึงเห้งเจีย(孫行者)** ร่วมเดินทางสู่ตะวันตก ตลอดเส้นทางอัญเชิญพระคัมภีร์ ซึงหงอคงปราบปีศาจสยบมาร ทำความชอบมากมาย กระนั้นก็ยังถูกพระถังซัมจั๋งผู้เป็นอาจารย์เข้าใจผิด ขับไล่ออกจากกลุ่มหลายครั้งหลายครา ในที่สุดคณะศิษย์อาจารย์ทั้งสี่ เดินทางจนถึงวัดลุ่ยอิม/วัดเหลยอิน (雷音寺) ได้รับพระคัมภีร์ ผลบุญครบถ้วนสมบูรณ์ สำเร็จมรรคผล ได้รับการแต่งตั้งจากพระยูไล ให้เป็นชนะศึกพุทธะ/ยุทธชัยพุทธะ (鬥戰勝佛) ซึงหงอคงมีความเฉลียวฉลาด มีปฏิภาณไหวพริบ ขี้เล่น กล้าหาญ มีความภักดี รังเกียจความชั่วร้าย ถือเป็นตัวแทนของปฏิภาณไหวพริบ สติปัญญาและความกล้าหาญในวัฒนธรรมจีน ดังนั้นซึงหงอคงจึงเป็นวีรบุรุษที่เด็กผู้ชายชาวจีนทั่วไปยกย่องชื่นชม

thumb|200px|唐僧圖
; ถังซัมจั๋ง 

**[[พระถังซัมจั๋ง|พระถังซัมจั๋ง/ถังซันจั้ง]] (唐三藏)** ในนิยายเป็นตัวละครสมมติ มีความแตกต่างจากพระเสวียนจั้งในประวัติศาสตร์จริง พระถังซัมจั๋งในนิยายเดิมแซ่เฉิน มีชื่อว่ากังลิ้ว/เจียงหลิว (江流兒) หรือผู้ลอยมากับแม่น้ำ มีนามในทางสงฆ์ว่าเสวียนจั้ง (玄奘) ได้รับฉายาซัมจั๋ง/ซันจั้ง (三藏) **ฮ่องเต้[[ถังไท่จง]]** พระราชทานแซ่ **ถัง (唐)** เป็นพระจินฉานจื่อ สาวกองค์ที่สองของพระยูไล กลับชาติมาเกิด ในนิยายซ่อนนัยว่าเป็นธาตุไฟ เขาเป็นบุตรที่ติดครรภ์ บิดามารดาประสบกับเคราะห์กรรมที่เลวร้าย เติบโตอยู่ในวัดตั้งแต่เด็ก เมื่อโตขึ้นออกบวชที่วัดฮั่วเซิงซื่อ สุดท้ายย้ายมาจำวัด ปฏิบัติธรรมอยู่ในวัดที่มีชื่อเสียงในนครหลวง พระถังขยันพากเพียร สติปัญญาสูงส่ง มีความโดดเด่นท่ามกลางหมู่สงฆ์ สุดท้ายได้รับเลือกโดยฮ่องเต้ถังไท่จง เข้าพิธีสาบานตนเป็นพี่น้องกัน  ออกเดินทางสู่ตะวันตก เพื่ออัญเชิญพระคัมภีร์ ระหว่างการเดินทาง พระถังซัมจั๋งรับศิษย์ด้วยกันสามคน : ซึงหงอคง ตือโป๊ยก่าย ซัวเจ๋ง สุดท้ายผลบุญครบถ้วนสมบูรณ์ ได้รับการแต่งตั้งจากพระยูไล เป็นบุญกุศลพุทธะ/ฉันทนัสสิริพุทธะ (旃檀功德佛) มือถือคฑาเก้าห่วงที่เจ้าแม่กวนอิมประทานให้ กายห่มจีวรศักดิ์สิทธิ์

; ตือโป๊ยก่าย 

**ตือโป๊ยก่าย/จูปาเจี้ย (豬八戒)** เรียกตัวเองว่า **จูกังเลี่ย/ตือกังเลี๊ยก (豬剛鬣)** มีชื่อในทางสงฆ์ว่าจูอู้เหนิง/ตือหงอเหนง (豬悟能) ในหนังสือยังเรียกอีกว่า **มู่หมู่** เดิมเป็น **แม่ทัพเทียนเผิง (天蓬元帥/ทีผ่งหง่วนส่วย)** บนสวรรค์ แต่เนื่องจากลวนลามนางฟ้าฉางเอ๋อ (**嫦娥**) จึงถูกลงโทษให้มาเกิดบนโลกมนุษย์ แต่ผิดพลาดเข้าสู่ครรภ์หมู ทำให้กลายเป็นตัวคนหัวหมู นับแต่นั้นมาจึงขานแซ่ตนเองว่าจู/ตือ ซึ่งแปลว่า **หมู** เรียกตนเองว่า **จูกังเลี่ย/ตือกังเลี๊ยก** รับศีลถือบวชโดยเจ้าแม่กวนอิม ตั้งชื่อว่าอู้เหนิง/หงอเหลง แต่งงานกับลูกสาวชาวบ้านที่ **หมู่บ้านสกุลเกา/กอ (高)** ต่อมาถูกหงอคงปราบ พระถังซัมจั๋งตั้งชื่อให้ใหม่ว่า **ตือโป๊ยก่าย (豬八戒)** ในนิยายซ่อนนัยว่าเป็นธาตุไม้ ภายหลังผลบุญครบถ้วนสมบูรณ์ ได้รับการแต่งตั้งเป็นพุทธพิธีทูต/วิสุทธิมณฑลทูต (淨壇使者) อาวุธของตือโป๊ยก่ายคือคราดเก้าซี่ มีชื่อเต็มว่า **上寶沁金鈀** ตือโป๊ยก่ายรู้เพียงวิชาแปลงกายสามสิบหกอย่าง

; ซาเหอซ่าง 

**ซาเหอซ่าง (沙和尚)** มีชื่อในทางสงฆ์ว่า **ซาอู้จิ้ง/ซัวหงอเจ๋ง (沙悟凈)** ในนิยายใช้ชื่อว่า **ซัวเจ๋ง (沙僧)** เดิมเป็น **ขุนศึกเปิดม่าน** บนสวรรค์ เนื่องจากทำโคมหลิวหลีแตกในงานเลี้ยงชุมนุมท้อทิพย์ ทำให้ **[[ซีหวังหมู่|เจ้าแม่ซีหวังหมู่]] (西王母)** โกรธ ถูกเนรเทศสู่โลกมนุษย์ เป็นปีศาจริมแม่น้ำหลิวซาเหอ จึงใช้ **ซา** (ซัว) เป็นแซ่ ในนิยายซ่อนนัยว่าเป็นธาตุดิน รับศีลถือบวชโดยเจ้าแม่กวนอิม ตั้งชื่อว่าอู้จิ้ง ต่อมาพระถังซัมจั๋งรับไว้เป็นศิษย์ ตั้งชื่อให้ใหม่ว่า **ซาเหอซ่าง (沙和尚)** อาวุธที่ใช้คือพลั่วพระธรรมปราบมาร ภายหลังผลบุญครบถ้วนสมบูรณ์ ได้รับการแต่งตั้งเป็น **อรหันต์ร่างทอง (金身羅漢)** มีชื่อเต็มว่า **โพธิสัตว์อรหันต์ร่างทองแปดรัตนะ (八寶金身羅漢菩薩)**

; ม้ามังกรขาว 

**ม้ามังกรขาว (白龍馬)** เป็นโอรสองค์ที่สามของเจ้ามังกร **เอ๋ายุ่น (เหง่าหยุ่ง/敖閏)** แห่งทะเลซีไห่/ทะเลตะวันตก **(西海)** (เอ้า/เง๊า (敖) เป็นแซ่ของราชนิกูลเผ่าพันธุมังกรที่ปกครองทะเลทั้งสี่ทิศ) ในนิยายชื่อเอ๋าเลี่ย 敖烈 ในนิยายซ่อนความหมายว่าเป็น "จิตอาชา" เนื่องจากจุดไฟเผาไข่มุกวิเศษของตำหนักมังกร มีโทษประหาร แต่เจ้าแม่กวนอิมช่วยไว้ สั่งให้รอคณะพระถังซัมจั๋งเดินทางผ่านมาอยู่ที่ภูเขาเสอผานซาน (蛇盤山) ภายหลังกินม้าขาวพาหะนะของพระถังซัมจั๋งลงไป ในนิยายซ่อนนัยว่าเป็นธาตุน้ำ หลังจากพระถังซัมจั๋งรับไว้เป็นศิษย์ ได้ถอดเขาถอดเกล็ด แปลงกายเป็นม้าขาว (白馬) แทนที่พาหนะตัวเดิม เดินทางอัญเชิญพระคัมภีร์ ภายหลังผลบุญครบถ้วนสมบูรณ์ ได้รับการแต่งตั้งเป็นม้ามังกรสวรรค์แปดเหล่า (八部天龍馬) (ไซอิ๋วฉบับภาษาไทยแปลว่า หมู่นาคมหาเศรษฐี) ไม่มีอาวุธประจำตัว ในการออกฉากครั้งแรก ต่อสู้กับซุนหงอคงด้วยร่างมังกร ไม่ได้ใช้อาวุธ ต่อมาในการสู้รบกับปีศาจขุยมู่หลาง หลอกเอาดาบวิเศษมาจากปีศาจขุยมู่หลาง จึงใช้ดาบเป็นอาวุธ

บนเส้นทางสู่ตะวันตก อัญเชิญพระคัมภีร์ สู้รบกับเหล่าปีศาจมารร้ายชนิดต่าง ๆ สุดท้ายไปถึงไซที/ซีเทียน/สุขาวดี (西天) อัญเชิญพระคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์กลับมา คณะศิษย์อาจารย์ทั้งห้า ใช้เวลาสิบสี่ปี ผจญเภทภัยเก้าเก้าแปดสิบเอ็ดประการ ส่วนที่คลาสสิกที่สุด ได้แก่ ซุนหงอคงอาละวาดแดนสวรรค์ (大鬧天宮) รับโป๊ยก่ายหมู่บ้านสกุลเกา (豬八戒重返高老莊) รับซัวเจ๋งแม่น้ำหลิวซาเหอ (流沙河收徒) สามสังหารปีศาจกระดูกขาว (三打白骨精) ผลยิ่มเซียมก้วย (偷吃人叁果) ถ้ำแมงมุมผานซือต้ง (孫悟空大戰盤絲洞) ผจญภูเขาเปลวเพลิง (被困火焰山) ราชาวานรตัวจริงตัวปลอม (真假美猴王) เป็นต้น ระหว่างต่อสู้กับปีศาจมารร้าย แสดงให้เห็นความโดดเด่นต่าง ๆ ของคณะศิษย์อาจารย์ เรื่องราวสนุกสนาน ตลอดระยะเวลาหลายร้อยปี ก็ยังเหมาะสมกับทุกเพศทุกวัย

## ดูเพิ่ม
* วรรณกรรมจีน
* สี่สุดยอดวรรณกรรมจีน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ไซอิ๋วพร้อมภาพประกอบ   

หมวดหมู่:วรรณกรรมในคริสต์ศตวรรษที่ 16
หมวดหมู่:วรรณกรรมจีน

หมวดหมู่:วรรณกรรมในคริสต์ทศวรรษ 1590
หมวดหมู่:หมูในวรรณกรรม
หมวดหมู่:วรรณกรรมราชวงศ์หมิง