พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นราชศักดิ์สโมสร

**พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นราชศักดิ์สโมสร** (3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2399 - 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2474) อดีตองคมนตรีในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระนามเดิมว่า **พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้ากมลาสน์เลอสรรค์** เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาเที่ยง

## พระประวัติ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นราชศักดิ์สโมสร พระนามเดิมว่า พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้ากมลาส**น์**เลอสรรค์ เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 27 ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาเที่ยง พระสนมเอก (ธิดาพระยาอัพภันตริกามาตย์ (ดิศ โรจนดิศ))  เมื่อวันจันทร์ เดือน 12 ขึ้น 6 ค่ำ ปีมะโรงอัฐศก จ.ศ. 1218  ตรงกับวันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2399 มีพระโสทรภราดาภคินีได้แก่
# พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสมรรัตนศิริเชฐ
# พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเสวตรวรลาภ
# พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีนาคสวาดิ
# พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากนกวรรณเลขา
# พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิง
# พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นพงษาดิศรมหิป
# พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแขไขดวง
# พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญฤทธิเดช
# พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพวงสร้อยสอางค์
พระองค์มีศักดิ์เป็นพระญาติของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากุณฑลทิพยวดี พระอัครมเหสีในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ผู้เป็นพระราชบิดาของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโดยพระองค์สืบเชื้อสายมาจากนายจำปา ณ เวียงจันทน์ ซึ่งเป็นพระญาติของเจ้าจอมมารดาทองสุก พระราชธิดาของพระเจ้าอินทวงศ์แห่งเวียงจันทน์

ปี พ.ศ. 2419 ขณะมีพระชันษาได้ 20 ปี ทรงผนวชเป็นพระภิกษุที่วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร โดยมีสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ เป็นพระอุปัชฌาย์

พระองค์ทรงเริ่มรับราชการในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ 100 ปี เมื่อ พ.ศ. 2425 พระองค์ ทรงรับหน้าที่ซ่อมปรับปรุงเครื่องประดับประดาเครื่องศิลา กระถางต้นไม้ ประดับพระอารามวัดพระศรีรัตนศาสดาราม และกำกับราชการกรมช่างหล่อ

ปี พ.ศ. 2426 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาขึ้นเป็นพระองค์เจ้าต่างกรม มีพระนามตามจารึกในพระสุพรรณบัฏว่า **พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นราชศักดิ์สโมสร**

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ทรงดำรงตำแหน่งองคมนตรีเมื่อวันที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2459 จนสิ้นพระชนม์

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นราชศักดิ์สโมสร ประทับอยู่ที่วังบริเวณสี่กั๊กพระยาศรี ใกล้โรงพักสำราญราษฎร์ และสิ้นพระชนม์ในสมัยรัชกาลที่ 7 เมื่อวันศุกร์ เดือน 12 ขึ้น 4 ค่ำ ปีมะแม ตรีศก จ.ศ. 1293 ตรงกับวันที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2474 สิริพระชันษา 74 ปี มีพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพเมื่อวันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2476 ณ พระเมรุ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร

## พระโอรสและพระธิดา
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นราชศักดิ์สโมสร เป็นต้น**ราชสกุลกมลาศน์** มีหม่อมที่ปรากฏชื่อ 3 คน ได้แก่ 

* หม่อมวาศน์ (สกุลเดิม คชเสนี)
* หม่อมส้มจีน
* หม่อมไป๋

มีพระโอรส 14 องค์ และพระธิดา 13 องค์ รวม 27 องค์ ได้แก่

## พระเกียรติยศ
### พระอิสริยยศ
*3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2399 - 1 ตุลาคม พ.ศ. 2411 : พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้ากมลาสน์เลอสรรค์
*1 ตุลาคม พ.ศ. 2411 - พ.ศ. 2426 : พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้ากมลาสน์เลอสรรค์
*พ.ศ. 2426 - 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 : พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นราชศักดิ์สโมสร
*23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 - 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2474 : พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นราชศักดิ์สโมสร

### พระยศ

#### พระยศเสือป่า
* 8 ธันวาคม 2460 – นายกองตรี

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์

* 

## พงศาวลี



## อ้างอิง

* Jeffy Finestone. 2542. สมุดพระรูป พระราชโอรส พระราชธิดา พระราชนัดาใน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. ปรียนันทนา รังสิต,ม.ร.ว. โลมาโฮลดิ้ง 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Siam Chronicle 

หมวดหมู่:พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 4
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าชาย
หมวดหมู่:กรมหมื่น
หมวดหมู่:พระราชโอรสในรัชกาลที่ 4
หมวดหมู่:สกุลโรจนดิศ
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.จ.ก. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ม.ป.ร.2
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ป.ป.ร.2
หมวดหมู่:องคมนตรีในรัชกาลที่ 6
หมวดหมู่:พระกุลเชษฐ์ในราชวงศ์จักรี