ทัพเรือ

[thumb|right|300px|ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนักของทัพเรือนานาชาติจาก 5 ประเทศ ระหว่าง[ปฏิบัติการเสรีภาพยั่งยืนในทะเลโอมาน]]

**ทัพเรือ** หรือ **กองเรือ** หรือ **กองเรือรบ** หรือ **กองเรือนาวี** () คือรูปขบวนของเรือรบ ซึ่งเป็นรูปขบวนที่ใหญ่ที่สุดในกองทัพเรือ บังคับบัญชาโดยผู้นำเพียงคนเดียว ทัพเรือในทะเลเทียบเท่ากับกองทัพสนามของกองทัพบกบนฝั่ง

## การใช้งานในภาษาไทย
ในประเทศไทยมีการใช้งานคำว่า  ในหลายรูปแบบ เช่น 

* เมื่อใช้เรียกขานของกองทัพเรือสหรัฐ จะใช้คำว่า **ทัพเรือ** เช่น  คือ ทัพเรือแปซิฟิก
* เมื่อใช้เรียกขานของกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่น จะใช้คำว่า **กองเรือ** เช่น  คือ กองเรือที่ 2
* ในกองทัพเรือไทย ให้ความหมายคำว่า  ให้หมายถึง **[[กองเรือยุทธการ]]** ซึ่งเป็นหน่วยและรูปขบวนทางเรือระดับ  เพียงหน่วยเดียวของกองทัพเรือไทย ขณะที่คำว่า **กองเรือ** ได้กำหนดให้ใช้คำว่า 
* ในคำศัพท์ทางการทหาร ให้ความหมาย  ว่า **[[กองเรือคงชีพ]]**

เนื่องจากคำว่า กองเรือ ให้ความหมายได้ทั้ง  และ  บทความนี้จึงขอใช้คำว่า **ทัพเรือ** เป็นหลัก เพื่อป้องกันการสับสนกับการกำหนดของกองทัพเรือไทยที่ให้ความหมายกองเรือว่า 

## วัตถุประสงค์
ในความหมายสมัยใหม่ ทัพเรือมักจะเป็นรูปขบวนที่ตั้งขึ้นเพื่อใช้งานถาวร แต่ก็ไม่เสมอไป โดยทั่วไปจะถูกกำหนดสำหรับประจำการในมหาสมุทรหรือทะเล และตั้งชื่อตามมหาสมุทรหรือทะเลนั้น แต่ในการกำหนดของกองทัพเรือสหรัฐจะกำหนดทัพเรือเป็นตัวเลข

ปกติทัพเรือจะบัญชาการโดยจากจอมพลเรือหรือพลเรือเอก ซึ่งมักจะดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารด้วย แต่ในหลายทัพเรือก็มักจะมอบหมายให้บัญชาการโดยพลเรือโท หรือพลเรือตรี โดยทัพเรือส่วนใหญ่สามารถแบ่งออกได้เป็นหลายกองเรือ (squadron) ซึ่งอยู่ภายใต้ทัพเรือของจอมพลเรือ ซึ่งกองเรือเหล่านั้นจะแบ่งออกเป็นอีกหลายหมู่เรือ (division) ในยุคสมัยของเรือใบ (Age of Sail) กองเรือจะแบ่งออกเป็น หมู่เรือหน้า หมู่เรือกลาง และหมู่เรือระวังหลัง ตั้งชื่อตามตำแหน่งของกองเรือในแนวเส้นประจัญบาน (line of battle) ในยุคปัจจุบัน กองเรือมักจะประกอบไปด้วยกลุ่มเรือรบในประเภทเดียวกันภายในชั้น เช่น เรือประจัญบาน หรือเรือลาดตระเวน

เนื่องจากกองทัพเรือขนาดเล็กจำนวนมากมีทัพเรือเพียงกองเดียว คำว่า*ทัพเรือ (fleet) * จึงมีความหมายเดียวกันกับ *กองทัพเรือ (navy) *

ทัพเรือนานาชาติไม่ใช่เรื่องแปลกในประวัติศาสตร์นาวี เช่น หลายชาติประกอบกำลังเป็นทัพเรือสันนิบาตศักดิ์สิทธิ์ในยุทธการที่เลปันโต พ.ศ. 2114 และทัพเรือฝรั่งเศส-สเปน ที่เผชิญหน้ากับราชนาวีสหราชอาณาจักรที่ยุทธการทราฟัลการ์ พ.ศ. 2348 สำหรับในยุคปัจจุบัน เนโทได้จัดตั้งทัพเรือผสมและปฏิบัติการร่วมกันในระดับชาติหลายแห่ง เช่น ปฏิบัติการแอคทีฟเอนเดฟเวอร์ (Operation Active Endeavour)

## ทัพเรือสมัยใหม่

ทัพเรือสมัยใหม่เป็นการผสมเรือผิวน้ำ เรือดำน้ำ เรือสนับสนุน และอากาศยานประจำเรือในการปฏิบัติการทางเรือในทะเล โดยรู้จักกันในชื่อบลูวอเตอร์ หรือโอเชียน (มหาสมุทร), กรีนวอเตอร์ หรือลิทเทอเริล (ชายฝั่ง), บราวน์วอเตอร์ หรือกองกำลังชายฝั่ง/แม่น้ำ ซึ่งทัพเรือขนาดใหญ่มักจะแบ่งออกเป็นหมู่เรือที่มีหมายเลขที่มีจำนวนน้อยกว่าหรือว่าใช้ชื่อทัพเรือตามพื้นที่ปฏิบัติการทางภูมิศาสตร์ หรือตามการจัดกลุ่มเรือประเภทเดียวกันเพื่อง่ายต่อการบริหารจัดการ

ทัพเรือสมัยใหม่มักจะเป็นหน่วยธุรการ และมีการจัดทัพเรือเฉพาะกิจสำหรับการปฏิบัติการเฉพาะด้าน

## รายชื่อทัพเรือ
* ทัพเรือสหราชอาณาจักร - ทัพเรือใหญ่ (Grand Fleet), ทัพเรือบ้าน (Home Fleet), ทัพเรือแอตแลนติก (Atlantic Fleet), ทัพเรือแปซิฟิกของสหราชอาณาจักร (British Pacific Fleet)
* ทัพเรือเยอรมนี - ทัพเรือทะเลหลวง (High Seas Fleet)
* ทัพเรือรัสเซีย - ทัพเรือบอลติก (Baltic Fleet), ทัพเรือทะเลดำ (Black Sea Fleet), ทัพเรือแปซิฟิก (Pacific Fleet), ทัพเรือเหนือ (Northern Fleet), ทัพเรือแคสเปียน (Caspian Flotilla), กองเรือยุทธการที่ 5 (5th Squadron)
* ทัพเรือญี่ปุ่น - กองเรือผสม (Combined Fleet), กองเรือที่ 1 (1st Fleet), กองเรือที่ 2 (2nd Fleet), คิโดบุไต (Kidō Butai)
* ทัพเรือสหรัฐ - ทัพเรือที่ 7 ของสหรัฐ (United States Seventh Fleet), ทัพเรือแปซิฟิก (Pacific Fleet)
* ทัพเรือจีน - ทัพเรือทะเลตะวันออก (East Sea Fleet), ทัพเรือเป่ย์หยาง (Beiyang Fleet)
* ทัพเรืออินเดีย - ทัพเรือตะวันออก (Eastern Fleet), ทัพเรือตะวันตก (Western Fleet)
* ทัพเรือซาอุดีอาระเบีย - ทัพเรือตะวันออก (Eastern Fleet), ทัพเรือตะวันตก (Western Fleet)
* ทัพเรืออิหร่าน - กองเรือเหนือ (Northern Fleet), กองเรือใต้ (Southern Fleet)
* ทัพเรือไทย - กองเรือยุทธการ (Royal Thai Fleet)

## รูปภาพทัพเรือในประวัติศาสตร์

ไฟล์:2nd Battle Squadron.jpg|ทัพเรือสหราชอาณาจักร (ทัพเรือใหญ่)
ไฟล์:British aircraft carriers at anchor c1945.jpg|ทัพเรือบรรทุกเครื่องบินของสหราชอาณาจักร (ทัพเรือแปซิฟิก) ในปี ค.ศ. 1945
ไฟล์:First and second battleship squadrons and small cruiser of the - NARA - 533188-2 restored.jpg|ทัพเรือเยอรมนี (ทัพเรือทะเลหลวง)
ไฟล์:Japanese fleet on display.jpg|ทัพเรือญี่ปุ่น (กองเรือผสม)
ไฟล์:80-142-H (18084938643).jpg|ทัพเรือบรรทุกเครื่องบินของญี่ปุ่นช่วงการโจมตีเพิร์ลฮาร์เบอร์ งานศิลปะโดยจอห์น แฮมิลตัน
ไฟล์:US warships entering Lingayen Gulf 1945.jpg|ทัพเรือสหรัฐ
ไฟล์:80-G-294131 (23406618024).jpg|ทัพเรือบรรทุกเครื่องบินที่สามของสหรัฐ ในวันที่ 8 ธันวาคม ค.ศ. 1944
ไฟล์:ChernomorskieNoviki1916-1917.jpg|ทัพเรือรัสเซีย (ทัพเรือทะเลดำ)
ไฟล์:Austro-Hungarian fleet.jpg|ทัพเรือออสเตรีย-ฮังการี
ไฟล์:Beiyang fleet.jpg|ทัพเรือจีน (ทัพเรือเป่ย์หยาง)


## ดูเพิ่ม
* รายชื่อทัพเรือ

## อ้างอิง


หมวดหมู่:เรือนาวี
หมวดหมู่:หน่วยและรูปขบวนเรือ