open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
กบฏ 26 มีนาคม พ.ศ. 2520

**กบฏ 26 มีนาคม พ.ศ. 2520**  เป็นความพยายามก่อรัฐประหารล้มล้างรัฐบาลของนายธานินทร์ กรัยวิเชียร โดย พล.อ. ฉลาด หิรัญศิริ และนายทหารกลุ่มหนึ่ง ได้นำกองกำลังทหารจากกองพลที่ 9 จังหวัดกาญจนบุรี เข้ายึดสถานที่สำคัญ 4 แห่ง คือ ศูนย์ปฏิบัติการกองทัพบก สวนรื่นฤดี กองบัญชาการกองพลที่ 1 รักษาพระองค์ กองบัญชาการทหารสูงสุดส่วนหน้า สนามเสือป่า และกรมประชาสัมพันธ์ ในวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2520

## เหตุการณ์
โดยเหตุการณ์ครั้งนี้เกิดขึ้นเมื่อสถานการณ์หลังการจลาจลและรัฐประหารในวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 ผ่านมาได้ 3 เดือน มีความวิตกกังวลและตรึงเครียดอยู่เสมอ ๆ ว่า อาจจะมีการรัฐประหารซ้อนขึ้นมาจากทหารกลุ่มที่ไม่ใช่ทหารที่มีอำนาจอยู่ในขณะนั้น (สภาปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน) จนกระทั่งเกิดขึ้นจริงในเวลาเช้ามืดของวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2520 เมื่อทหารกลุ่มหนึ่ง ที่นำโดย พล.อ. ฉลาด ซึ่งเป็นอดีตรองผู้บัญชาการทหารบกที่ยังมีอิทธิพลอยู่ในกองทัพ จำนวน 300 นาย จาก กองพันทหารราบที่ 19 พัน 1, 2 และ 3 แต่งเครื่องแบบสนามติดธงไตรรงค์เล็ก ๆ ที่ต้นแขนเพื่อเป็นสัญลักษณ์ พร้อมอาวุธปืน เคลื่อนกำลังเข้ายึดสถานที่สำคัญต่าง ๆ ดังที่ปรากฏข้างต้น ซึ่งเป็นส่วนบัญชาการในกรุงเทพมหานคร

ต่อมาในเวลาสาย คณะผู้ก่อการที่นำโดย พล.อ. ฉลาด ได้ออกประกาศทางวิทยุกระจายเสียงเป็นแถลงการณ์ อ้างถึงความเสื่อมโทรมด้านต่าง ๆ และอ้างเหตุของการยึดอำนาจ โดยมีใจความว่า

โดยอ้างว่า แถลงการณ์ฉบับนี้ลงนามโดย พล.อ. ประเสริฐ ธรรมศิริ รองผู้บัญชาการทหารบกในขณะนั้น ซึ่งเป็นนายทหารที่บรรดากำลังพลในกองทัพให้ความเคารพนับถืออยู่ ซึ่งในเหตุการณ์นี้ได้มีนักการเมืองที่มีชื่อเสียง 2 คน เข้าร่วมด้วย คือ นายวีระ มุสิกพงศ์ และ พ.ท. สนั่น ขจรประศาสน์

จากแถลงการณ์นี้ทำให้ รัฐมนตรีร่วมรัฐบาลท่านหนึ่งที่อยู่ที่ต่างจังหวัด ถึงกับคิดว่ารัฐบาลถูกยึดอำนาจไปแล้วเรียบร้อย รีบเดินทางกลับกรุงเทพฯ และคืนรถประจำตำแหน่งและกลับบ้านพักของตัวเอง

ต่อมาเมื่อเวลาผ่านไปราว 1 ชั่วโมง ฝ่ายรัฐบาลในขณะนั้นนำโดย พล.ร.อ. สงัด ชลออยู่ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม พล.อ.อ. กมล เดชะตุงคะ ผู้บัญชาการทหารสูงสุด และพล.อ. เสริม ณ นคร ผู้บัญชาการทหารบก ได้รวมตัวกันและออกแถลงการณ์ตอบโต้ผ่านทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก ยืนยันว่า กองกำลังทหารและตำรวจยังยืนอยู่ข้างรัฐบาล และอ้างว่า พล.อ. ประเสริฐ ถูกบังคับให้ลงนามโดยที่ไม่เต็มใจ และได้ร่วมกันปราบปรามฝ่ายกบฏเป็นผลสำเร็จ โดยเข้าปิดล้อม จนนำไปสู่การเจรจาและฝ่ายผู้ก่อการยอมมอบตัวและขอให้ผู้นำการปฏิบัติการครั้งนี้ลี้ภัยไปยังต่างประเทศ แต่เอาเข้าจริงแล้ว พล.อ. ฉลาด หิรัญศิริ ผู้นำการก่อการถูกจับและถูกดำเนินคดี ด้วยการถูกตัดสินประหารชีวิตด้วยการยิงเป้าตามคำสั่งนายกรัฐมนตรี ธานินทร์ กรัยวิเชียร ซึ่งอาศัยอำนาจตามมาตรา 21 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2519 ในวันที่ 21 เมษายน ปีเดียวกันนั้น นับเป็นกบฏคนสุดท้ายที่ถูกประหารชีวิตตราบจนบัดนี้

## หลังจากสิ้นสุด
โดยในเหตุการณ์ครั้งนี้ พล.ต.อรุณ ทวาทศิน ผู้บัญชาการกองพลที่ 1 ถูกยิงเสียชีวิตด้วยจาก พล.อ.ฉลาด เมื่อเป็นผู้พยายามเข้าไปแย่งปืนจาก พล.อ.ฉลาด ระหว่างที่ถูกควบคุมตัว ซึ่งถือเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ความพยายามในการรัฐประหารครั้งนี้ล้มเหลว เนื่องจากขาดกำลังสนับสนุนจากทหารในกองพลที่ 1 ซึ่งเป็นทหารที่คุมกำลังในกรุงเทพมหานครซึ่งเป็นเมืองหลวง

อย่างไรก็ตาม ในที่สุด พล.ร.อ.สงัด ชลออยู่ ก็ได้ทำการยึดอำนาจการปกครองประเทศได้สำเร็จในวันที่ 20 ตุลาคม ปีเดียวกับกบฏครั้งนี้ หรืออีก 7 เดือนต่อมานั่นเอง

## อ้างอิง

26 มีนาคม 2520
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์
หมวดหมู่:พ.ศ. 2520
หมวดหมู่:ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2520
กบฏนายสิบ

**กบฏนายสิบ** เป็นแผนที่จะเกิดขึ้นในเวลา 03.00 น. วันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2478 หลังการสละราชสมบัติของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) แล้ว และเสด็จไปประทับยังประเทศอังกฤษ

## เหตุการณ์
เมื่อนายทหารชั้นประทวนในกองพันต่าง ๆ นำโดย สิบเอก สวัสดิ์ มหะมัด ได้รวมตัวกันก่อการเพื่อเปลี่ยนแปลงการปกครอง โดยหมายจะสังหารนายทหารและบุคคลสำคัญต่าง ๆ ในกองทัพบกและรัฐบาลหลายคน โดยเฉพาะหลวงประดิษฐมนูธรรม (นายปรีดี พนมยงค์) ให้จับตายเท่านั้น และเมื่อลงมือจริงต้องสามารถจับ พันเอกพระยาพหลพลพยุหเสนา นายกรัฐมนตรีเป็นตัวประกัน และจับตาย พันโทหลวงพิบูลสงคราม (จอมพลป. พิบูลสงคราม - ยศในขณะนั้น) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม  โดยมีแผนการจะยึดที่ทำการกระทรวงกลาโหมเป็นฐานบัญชาการ และปล่อยตัวนักโทษการเมืองต่าง ๆ เพื่อใช้เป็นกองกำลังด้วย จากนั้นจะอัญเชิญพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว นิวัติคืนสู่พระนคร และเสด็จขึ้นครองราชย์อีกครั้ง

แต่รัฐบาลล่วงรู้แผนการไว้ได้ก่อน จึงสามารถจับกุมผู้คิดก่อการเอาไว้ได้ในวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2478 เวลา 12.00 น. ต่อมาได้มีการตั้งศาลพิเศษชำระคดี หัวหน้าฝ่ายกบฏ ส.อ.สวัสดิ์ มหะมัด ถูกตัดสินประหารชีวิต โดยศาลนี้ไม่มีทนาย ไม่มีอุทธรณ์ ไม่มีฎีกา และสิบเอกสวัสดิ์ มหะมัด ถูกประหารชีวิตด้วยการยิงเป้า ในวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2478  ที่ป้อมพระจุล จังหวัดสมุทรปราการโดยเพชรฆาตนายทิพย์ มียศและเป็นผู้ถูกประหารชีวิตโดยการยิงเป้าคนแรกของประเทศไทย

## หลังจากสิ้นสุด
แนวคิดในการก่อกบฏครั้งนี้เกิดขึ้นในกองพันทหารราบที่ 2 ในบังคับบัญชาของ พันตรีหลวงประหารริปู ซึ่งตั้งอยู่ในวังจันทรเกษม (กระทรวงศึกษาธิการในปัจจุบัน)

ผู้เริ่มต้นแนวคิดนี้ คือนายสิบจำนวน 8 คน (ผู้ต้องหาไม่ยอมซัดทอดว่ามีนายทหารหรือใครที่ใหญ่กว่านี้อยู่เบื้องหลังหรือไม่ แม้ว่ารัฐบาลจะเชื่อว่าน่าจะมี โดยเฉพาะพยายามให้ซัดทอดพระยาทรงสุรเดชมากที่สุด แต่ไม่เป็นผล)

ผู้ที่เป็นต้นคิดของเหล่าสิบกองพันนี้ก็คือ สิบเอกถม เกตุอำไพ ซึ่งต่อมาก็ได้ขยายวงไปยังกองพันทหารราบที่ 3 และนายทหารอีก 7 คนที่เป็นจุดเริ่มของกบฏครั้งนี้ คือ สิบเอกแช่ม บัวปลื้ม, สิบเอกตะเข็บ สายสุวรรณ, สิบเอกเท้ง แซ่ซิ้ม, สิบเอกกวย สินธุวงศ์, สิบเอกเข็ม เฉลยทิศ, สิบโทหม่อมหลวงทวีวงษ์ วัชรีวงศ์, สิบโทแผ้ว แสงส่งสูง

ซึ่งทั้ง 8 คนนี้เป็นนายสิบอาวุโสของกองพัน เป็นผู้ที่คุมคลังอาวุธของกองพัน และเป็นทหารที่ใกล้ชิดกับเหล่าพลทหารที่เป็นกำลังหลักของแต่ละกองพัน ซึ่งเหล่านายสิบนี้คาดว่าจะนำกำลังเหล่านี้ออกปฏิบัติการในวันก่อการ

ส่วนกองพันทหารราบที่ 3 ที่อยู่ฝั่งตรงกันข้ามนั้นมี จ่านายสิบสาคร ภูมิทัต กับ สิบเอกสวัสดิ์ มหะหมัด เป็นหัวแรงสำคัญ การพบปะพูดคุยกันก็ใช้ร้านค้าร้านอาหารที่สังสรรค์ของระดับชั้นประทวน

แผนที่เหล่านายสิบกลุ่มนี้คิดขึ้น คือ จะมีการนำเอารถถังออกมาข่มขวัญสักจำนวนหนึ่ง และแบ่งสายทหารราบเข้าประชิดตัวบรรดาสมาชิกของคณะราษฎร โดยเฉพาะสายของหลวงพิบูลสงคราม เช่น หม่อมเจ้าวรรณไวทยากร วรวรรณ, พันตำรวจเอกหลวงอดุลเดชจำรัส และ พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพยอาภา

แต่ว่าแผนการทั้งหมดได้เกิดแตกเสียก่อน เมื่อสิบเอกผู้หนึ่งในกรมรถรบที่ร่วมรู้ในแผนได้นำไปบอกกับทางรัฐบาล 

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อบุคคลที่ถูกประหารชีวิตด้วยการยิงเป้าในประเทศไทยตั้งแต่ พ.ศ. 2478-2530
## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* กบฏนายสิบ 

นายสิบ
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์
หมวดหมู่:สยามในปี พ.ศ. 2478
หมวดหมู่:การใช้กำลังเกินกว่าเหตุโดยตำรวจในประเทศไทย
กบฏเสนาธิการ

**กบฏเสนาธิการ** หรือ **กบฏนายพล** หรือ **กบฏ 1 ตุลาคม** เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2491 เมื่อนายทหารระดับเสนาธิการของกองทัพ เช่น พลตรี สมบูรณ์ ศรานุชิต และ พลตรี เนตร เขมะโยธิน เป็นหัวหน้าคณะนายทหารกลุ่มหนึ่ง วางแผนที่จะเข้ายึดอำนาจการปกครอง และปรับปรุงกองทัพจากความเสื่อมโทรม และได้ให้ทหารเล่นการเมืองต่อไป แต่รัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ทราบแผนการล่วงหน้าและทำการจับกุมผู้คิดก่อการได้

## ชนวนเหตุ
การกบฏครั้งนี้ เกิดหลังรัฐประหาร พ.ศ. 2490 ที่ พลโทผิน ชุณหะวัณ หัวหน้าคณะรัฐประหาร ยึดอำนาจจากรัฐบาลพลเรือตรีถวัลย์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ และได้แต่งตั้ง จอมพลป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี ประมาณหนึ่งปี และหลังจากกบฏเสนาธิการไม่ถึงหนึ่งปี ก็เกิดกบฏซ้ำอีกครั้ง คือ กบฏวังหลวง เมื่อ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2492 และหลังจากนั้นอีกครั้ง คือ กบฏแมนฮัตตัน เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2494.
ความพยายามยึดอำนาจจาก จอมพล ป. พิบูลสงคราม ประสบผลสำเร็จในที่สุด ในวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2500 เมื่อจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ได้เป็นหัวหน้าคณะรัฐประหารทำการโค่นล้มรัฐบาลของจอมพล ป. พิบูลสงคราม

## เหตุการณ์
การก่อการกบฏจะเริ่มขึ้นในเวลา 20.00 น. ซึ่งในขณะนั้นมีงานเลี้ยงสมรสระหว่าง พันเอกสฤษดิ์ ธนะรัชต์ (ยศในขณะนั้น) กับ นางสาววิจิตรา ชลทรัพย์ ที่ทำเนียบรัฐบาล แต่ทว่าฝ่ายรัฐบาลได้ทราบก่อน จึงส่งกองกำลังทหารที่นำโดย พ.อ.สฤษดิ์ และกองกำลังตำรวจที่นำโดย พลตำรวจตรีเผ่า ศรียานนท์ ล้อมกระทรวงกลาโหมไว้ ซึ่งเป็นสถานที่ก่อการและวางแผนของฝ่ายกบฏ ทางฝ่ายกบฏได้ยิงปืนออกมาสู้ แต่ตกอยู่ในฝ่ายเสียเปรียบ จึงยอมจำนน และเจรจากันโดยยอมมอบตัว ซึ่งต่อมามีการจับกุมและส่งฟ้องร้องต่อศาลหลายคน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นบุคคลที่เคยร่วมรัฐบาลที่มีนายปรีดี พนมยงค์ และ พล.ร.ต.ถวัลย์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ เป็นนายกรัฐมนตรี นอกเหนือจาก 2 นายทหารที่ได้กล่าวถึงข้างต้นแล้ว ยังมีนักการเมืองพลเรือน อาทิ นายดิเรก ชัยนาม, นายทวี บุณยเกตุ, นายจำลอง ดาวเรือง, นายทองอินทร์ ภูริพัฒน์, ดร.ทองเปลว ชลภูมิ เป็นต้น

ต่อมาทางฝ่าย พล.ต.เนตร เขมะโยธิน หนึ่งในคณะกบฏได้มาทำงานร่วมคณะของ จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เมื่อดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี โดยเป็นเลขาธิการทำเนียบนายกรัฐมนตรี และเป็นคนสนิทบุคคลหนึ่งของ จอมพลสฤษดิ์ด้วย

## ดูเพิ่ม
* รัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2490
* กบฏวังหลวง

## อ้างอิง

สเนาธิการ
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์
หมวดหมู่:แปลก พิบูลสงคราม
หมวดหมู่:ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2491
กบฏแบ่งแยกดินแดน

**กบฏแบ่งแยกดินแดน** เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2491 ได้มีการจับกุมสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรภาคอีสานหลายคน เช่น นายทองอินทร์ ภูริพัฒน์ นายถวิล อุดล นายเตียง ศิริขันธ์ นายฟอง สิทธิธรรม โดยกล่าวหาว่ารวมกันดำเนินการฝึกอาวุธ เพื่อแบ่งแยกดินแดนภาคอีสานออกจากประเทศไทย แต่รัฐบาลไม่สามารถดำเนินการจับกุมได้ เนื่องจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร มีเอกสิทธิ์คุ้มครองทางการเมือง

ที่สุดกรมตำรวจ จึงใช้วิธีใช้อำนาจและเล่ห์เหลี่ยมในการจับกุม 4 อดีตรัฐมนตรีจากภาคอีสาน ประกอบด้วย จำลอง ดาวเรือง ถวิล อุดล ทองอินทร์ ภูริพัฒน์ และ ดร.ทองเปลว ชลภูมิ ซึ่งทั้งหมดเป็นอดีตรัฐมนตรีและนักการเมืองในสังกัดของนายปรีดี พนมยงค์ และเตียง ศิริขันธ์

จากนั้นจึงนำไปสู่คดีสังหาร 4 อดีตรัฐมนตรี เมื่อเวลา 03:00 คืนวันที่ 4 มีนาคม 2492 ที่ถนนพหลโยธิน ก.ม.ที่ 11 บริเวณบางเขน (ใกล้แยกรัชโยธิน) โดยทั้งหมดถูกยิงเสียชีวิตอย่างน่าสงสัยบนรถขนนักโทษของตำรวจ แต่ทางตำรวจแถลงว่าเกิดจากการปะทะกับโจรมลายูที่จะมาชิงตัวนักโทษ ซึ่งไม่มีใครเชื่อถือ

## อ้างอิง

บ่แงยแกดินดแน
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์
หมวดหมู่:ภาคอีสาน
หมวดหมู่:พ.ศ. 2491
ดอกประดู่ (เพลง)

thumb|300px|"ลับดาบไว้พลาง ช้างบนยอดกาฟฟ์จะนำ"<br/>ธงราชนาวีไทยโบกสะบัดบนเสากาฟฟ์
[thumb|ใบและดอก[ประดู่ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ที่ใช้ในเพลง]]
เพลง **ดอกประดู่** หรือที่นิยมเรียกกันอีกอย่างว่าเพลง **หะเบสสมอพลัน** เป็นบทเพลงพระนิพนธ์ใน พลเรือเอก **พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์** เดิมเรียกชื่อว่า "Comin Thro' the Rye" ตามชื่อทำนองเพลงเดิมในภาษาอังกฤษ (เพลงนี้เป็นเพลงสก็อต เข้าใจกันว่าดัดแปลงทำนองมาจากเพลง Auld Lang Syne อีกทีหนึ่ง) แรงบันดาลใจสำคัญในการทรงนิพนธ์เพลงนี้คือเหตุการณ์วิกฤตการณ์ปากน้ำ ร.ศ. 112 (พ.ศ. 2436) ซึ่งเป็นที่จดจำกันได้ดีทุกคนสำหรับคนไทยในยุคนั้น สันนิษฐานว่าทรงนิพนธ์เพลงดอกประดู่เมื่อ พ.ศ. 2448

เพลงนี้ถือเป็นเพลงสัญลักษณ์ของกองทัพเรือไทยที่คนไทยรู้จักกันดี และเป็นที่มาของการเปรียบเทียบตนเองของทหารเรือไทยว่า เป็น "ลูกประดู่" มาจนถึงทุกวันนี้

## เนื้อร้อง
หะเบสสมอพลัน ออกสันดอนไปลัดไปเกาะสีชัง จนกระทั่งกระโจมไฟเที่ยวหาข้าศึก มิได้นึกจะกลับมาในถึงตายตายไป ตายให้แก่ชาติของเรา

พวกเราดูรู้ เจ็บแล้วต้องจำลับดาบไว้พลาง ช้างบนยอดกาฟฟ์จะนำสยามเป็นชาติของเรา ธงทุกเสาชักขึ้นทุกลำถึงเรือจะจมในน้ำ  ธงไม่ต่ำลงมา

เกิดมาเป็นไทย ใจร่วมกันแหละดีรักเหมือนพี่เหมือนน้อง ช่วยกันป้องปฐพีสยามเป็นชาติของเรา อย่าให้เขามาย่ำมายีถึงตายตายดี ตายในหน้าที่ของเรา

พวกเราทุกลำ จำเช่นดอกประดู่วันไหนวันดี บานคลี่พร้อมอยู่วันไหนร่วงโรย ดอกโปรยตกพรูทหารเรือเราจงดู ตายเป็นหมู่เพื่อชาติไทย

## อธิบายศัพท์ในเพลง

## อ้างอิง
* พระราชประวัติกรมหลวงชุมพรฯ (2) โดย คีตา พญาไท 

หมวดหมู่:เพลงทหารเรือ
หมวดหมู่:เพลงปลุกใจของไทย
หมวดหมู่:เพลงมาร์ชของไทย
หมวดหมู่:การพรรณนาทางวัฒนธรรมของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์
แตรนอน

[thumb|250px|พลแตรเดี่ยวเป่าสัญญาณแตรนอนในพิธีฝังศพนาย[แคสปาร์ วิลลาร์ด ไวน์เบร์เกอร์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมสหรัฐอเมริกา ณ สุสานแห่งชาติอาร์ลิงตัน ประเทศสหรัฐอเมริกา]]
**แตรนอน**  (Taps) เป็นสัญญาณแตรเดี่ยวบอกเวลานอนสำหรับทหารในยามปกติ  แต่เพลงนี้ก็ใช้เป็นเพลงในพิธีศพของทหารด้วยเช่นกัน โดยจะเป่าในเวลาที่กำลังฝังร่างผู้ตายลงหลุมศพ หรือในเวลาจุดไฟเผาศพ

เพลงนี้มีที่มาจากเหตุการณ์สงครามกลางเมืองในสหรัฐอเมริกาใน ค.ศ. 1862 ซึ่งในเวลานั้นประเทศสหรัฐอเมริกาได้แตกแยกออกเป็นฝ่ายเหนือและฝ่ายใต้  ร้อยเอกโรเบิร์ท เอลลิคอมแห่งกองทัพสหพันธรัฐฝ่ายเหนือซึ่งตั้งมั่นอยู่ค่ายแฮริสัน ในรัฐเวอร์จิเนีย ได้สูญเสียลูกชาย (ซึ่งเดินทางไปเรียนวิชาดนตรีที่ดินแดนฝ่ายใต้ก่อนเกิดสงครามไม่นานและได้สมัครเป็นทหารของฝ่ายใต้) จากการรบในที่นั้น  ร้อยเอกเอลลิคอมผู้พ่อจึงร้องขอผู้บังคับบัญชาจัดทำพิธีศพลูกชายเช่นเดียวกับทหารฝ่ายเหนือ  ผู้บังคับบัญชาของเขาได้ปฏิเสธคำขอนี้เนื่องจากผู้ตายเป็นทหารฝ่ายศัตรู  แต่อนุญาตจัดพลทหารดุริยางค์คนหนึ่งบรรเลงในงานศพนี้ได้เพราะยังเห็นแก่ความเป็นพ่อของร้อยเอกเอลลิคอม  เขาจึงเลือกพลแตรเดี่ยวมาบรรเลงเพลงตามโน้ตดนตรีที่เขาพบจากเศษกระดาษในกระเป๋าเสื้อเครื่องแบบของลูกชาย ซึ่งเพลงนี้ก็คือเพลงแตรนอนที่ใช้ในพิธีศพทหารมาจนถึงทุกวันนี้

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ตำนานแตรนอน 'Taps' โดย www.taharn.net 
* สัญญาณแตรนอน "Taps" (MP3)

ตแตรนอน
ตแตรนอน
ตแตรนอน
ออร์ฮัน พามุค

**เฟริท ออร์ฮัน พามุค** (, ; เกิด 7 มิถุนายน ค.ศ. 1952) เป็นนักเขียนนวนิยาย นักเขียนบท นักวิชาการ และผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม ค.ศ. 2006 ชาวตุรกี ถือเป็นหนึ่งในนักเขียนนวนิยายที่มีชื่อเสียงที่สุดของตุรกี เขาขายหนังสือได้มากกว่า 13 ล้านเล่มใน 63 ภาษา ทำให้เขาเป็นนักเขียนที่ขายดีที่สุดของประเทศ

พามุคเกิดเมื่อวันที่ 7 มิถุนายน ค.ศ. 1952 ณ นครอิสตันบูล ประเทศตุรกี จบการศึกษาทางด้านวารสารศาสตร์จากมหาวิทยาลัยอิสตันบูล เขาแต่งงานใน ค.ศ. 1982 แต่ก็หย่าใน ค.ศ. 2001 เขาเริ่มสร้างงานเขียนใน ค.ศ. 1974 โดยผลงานชิ้นแรกมีชื่อว่า  ("ความมืดและแสงสว่าง") และมีผลงานชิ้นอื่น ๆ ออกมาอย่างต่อเนื่อง เขาเป็นชาวตุรกีคนแรกที่ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม

รัฐสภานักเขียนแห่งยุโรปเกิดขึ้นจากข้อเสนอร่วมกันของพามุคกับฌูแซ ซารามากู ความเต็มใจที่จะเขียนหนังสือเกี่ยวกับเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์และการเมืองที่ขัดแย้งกันของพามุคทำให้เขาเสี่ยงต่อการถูกวิพากษ์วิจารณ์ในบ้านเกิดของเขา โดยใน ค.ศ. 2005 ทนายความได้ฟ้องร้องเขาเกี่ยวกับคำแถลงที่ยอมรับการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวอาร์มีเนียในจักรวรรดิออตโตมัน พามุคกล่าวว่าเขาตั้งใจที่จะเน้นประเด็นเรื่องเสรีภาพในการพูดในตุรกี ในตอนแรกศาลปฏิเสธที่จะรับฟังคดีนี้ แต่ใน ค.ศ. 2011 พามุคถูกสั่งให้จ่ายค่าชดเชย 6,000 ลีราฐานดูหมิ่นเกียรติของโจทก์

## ผลงาน
*  (นวนิยาย, 1982)
*  (นวนิยาย, 1983)
*  (นวนิยาย, 1985)
*  (นวนิยาย, 1990)
*  (บทภาพยนตร์, 1992)
*  (นวนิยาย, 1995)
*  (นวนิยาย, 1998) ฉบับภาษาไทยพิมพ์โดยสำนักพิมพ์บลิส พับลิชชิ่ง (2011)
*  (บทความ, 1999)
*  (นวนิยาย, 2002) ฉบับภาษาไทยพิมพ์โดยสำนักพิมพ์บทจร (2017)
*  (บันทึกความทรงจำ, 2003)
*  (นวนิยาย, 2008) ฉบับภาษาไทยพิมพ์โดยสำนักพิมพ์มติชน (2017)
*  (นวนิยาย, 2014) ฉบับภาษาไทยพิมพ์โดยสำนักพิมพ์มติชน (2017)
*  (นวนิยาย, 2016) ฉบับภาษาไทยพิมพ์โดยสำนักพิมพ์มติชน (2022)
*  (นวนิยาย, 2021)

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* The comprehensive website on Orhan Pamuk 
* 
* Orhan Pamuk at Nobelprize.org  - prize announcement
*List of Works
* Orhan Pamuk at *[[The New York Review of Books]]* (article archive) 
* Documentary about Pamuk and The Armenian Genocide at the ABC
* 
* Urdu Translations of Orhan Pamuk's books , Jumhoori Publications
* List of Published Books 

### การสัมภาษณ์
*  

หมวดหมู่:นักเขียนชาวตุรกี
หมวดหมู่:นักเขียนนวนิยายชาวตุรกี
หมวดหมู่:ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม
หมวดหมู่:ชาวตุรกีผู้ได้รับรางวัลโนเบล
หมวดหมู่:บุคคลจากอิสตันบูล
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยอิสตันบูล
พุดตาน (แก้ความกำกวม)

**พุดตาน** อาจหมายถึง
* **[[พุดตาน]]** พืชชนิดหนึ่งประเภทไม้ดอกไม้ประดับ
* **[[ดอกพุดตาน (เพลง)|เพลงดอกพุดตาน]]** ชื่อเพลงไทยของวงสุนทราภรณ์
อำเภอคลองใหญ่

**คลองใหญ่** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดตราด เป็นอำเภอที่มีบริเวณที่มีแผ่นดินแคบที่สุดในประเทศไทย มีช่วงแผ่นดินเพียง 0.45 กิโลเมตร หรือ 450 เมตร และยังเป็นอำเภอที่มีความหนาแน่นของประชากรสูงที่สุดในภาคตะวันออก (ไม่นับรวมอำเภอเมือง) กับเป็นอันดับ 4 จาก 63 อำเภอในภาคตะวันออก รองจากอำเภอเมืองชลบุรี อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองจันทบุรี  

## ประวัติ
อำเภอคลองใหญ่เดิมอยู่ในเขตการปกครองของจังหวัดปัจจันตคีรีเขตร์ (ปัจจุบันคือจังหวัดเกาะกงของกัมพูชา) พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทำสนธิสัญญากับฝรั่งเศสเพื่อแบ่งเขตแดนคลองใหญ่จึงแยกออกจากปัจจันตคีรีเขตร์ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาและยกฐานะเป็น **กิ่งอำเภอคลองใหญ่** เมื่อ พ.ศ. 2455 และยกฐานะเป็น **อำเภอคลองใหญ่** เมื่อ พ.ศ. 2502 อยู่ทางตะวันออกของจังหวัดตราด โดยประชาชนที่อาศัยอยู่ในอำเภอคลองใหญ่ยาวไปถึงหาดเล็กนั้นเป็นคนไทย และพูดไทยทั้งสิ้น โดยพบว่ายังมีคนไทยที่ยังพูดไทยได้ในชีวิตประจำวันหลงเหลืออยู่ในจังหวัดเกาะกงที่อยู่ถัดจากอำเภอคลองใหญ่นี้ ถึง 25% ที่ยังใช้ภาษาไทยอยู่ นับเป็นความทับซ้อนทางด้านภูมิศาสตร์ที่สามารถพบได้ทั่วไปตามพรมแดนระหว่างประเทศไทยและเพื่อนบ้านที่มีพรมแดนติดกัน

* วันที่ - 2455 แยกพื้นที่ตำบลแหลมกลัด และตำบลคลองใหญ่ อำเภอบางพระ มาตั้งเป็น **กิ่งอำเภอคลองใหญ่** และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอบางพระ (อำเภอเมืองตราด)
* วันที่ 29 พฤศจิกายน 2479 โอนพื้นที่ตำบลแหลมกลัด กิ่งอำเภอคลองใหญ่ ไปขึ้นกับอำเภอบางพระ (อำเภอเมืองตราด)
* วันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2490 โอนพื้นที่หมู่ 7 เกาะกูด เกาะไม้ซี้ (ในขณะนั้น) ของตำบลเกาะช้าง อำเภอแหลมงอบ มาตั้งเป็นหมู่ 8 ของตำบลคลองใหญ่ กิ่งอำเภอคลองใหญ่ อำเภอเมืองตราด
* วันที่ 30 พฤศจิกายน 2491 โอนพื้นที่หมู่ 8 เกาะกูด (ในขณะนั้น) ของตำบลคลองใหญ่ กิ่งอำเภอคลองใหญ่ อำเภอเมืองตราด ไปตั้งเป็นหมู่ 9 ของตำบลเกาะช้าง อำเภอแหลมงอบ
* วันที่ 17 กันยายน 2498 จัดตั้งสุขาภิบาลคลองใหญ่ ในท้องที่บางส่วนของตำบลคลองใหญ่
* วันที่ 25 พฤศจิกายน 2501 แบ่งการปกครองหมู่ที่ 1,2,3 (ในขณะนั้น) ของตำบลคลองใหญ่ ตั้งขึ้นเป็นตำบลไม้รูด และแบ่งการปกครองหมู่ที่ 6,7,8 (ในขณะนั้น) ของตำบลคลองใหญ่ ตั้งขึ้นเป็นตำบลหาดเล็ก
* วันที่ 10 มกราคม 2502 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอคลองใหญ่ อำเภอเมืองตราด เป็น **อำเภอคลองใหญ่**
* วันที่ 29 ตุลาคม 2536 จัดตั้งสุขาภิบาลหาดเล็ก ในท้องที่บางส่วนของหมู่ 1,2,5 ตำบลหาดเล็ก
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลคลองใหญ่ และสุขาภิบาลหาดเล็ก เป็นเทศบาลตำบลคลองใหญ่ และเทศบาลตำบลหาดเล็ก ตามลำดับ ด้วยผลของกฎหมาย
* วันที่ 6 กรกฎาคม 2547 ยุบสภาตำบลหาดเล็ก รวมกับเทศบาลตำบลหาดเล็ก

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอคลองใหญ่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้สุดของจังหวัด ห่างจากอำเภอเมืองตราด 74 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอเมืองตราด
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับจังหวัดเกาะกง (ประเทศกัมพูชา)
* **ทิศใต้** ติดต่อกับจังหวัดเกาะกง (ประเทศกัมพูชา)
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอ่าวไทย (เขตอำเภอเกาะกูด)

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอคลองใหญ่แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 3 ตำบล 20 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอคลองใหญ่ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่
* **เทศบาลตำบลคลองใหญ่** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลคลองใหญ่
* **เทศบาลตำบลหาดเล็ก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหาดเล็กทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลคลองใหญ่** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองใหญ่ (นอกเขตเทศบาลตำบลคลองใหญ่)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลไม้รูด** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไม้รูดทั้งตำบล

## อ้างอิง

คลองใหญ่
หมวดหมู่:เขตแดนกัมพูชา–ไทย
78

**78** (**เจ็ดสิบแปด**) เป็นจำนวนธรรมชาติที่อยู่ถัดจาก 77 (เจ็ดสิบเจ็ด) และอยู่ก่อนหน้า 79 (เจ็ดสิบเก้า)

## คำเติมนำหน้า
* ภาษากรีก - 
* ภาษาละติน - 

## ความหมาย
* 78 เป็นเลขอะตอมของ แพลทินัม

## ในทางคณิตศาสตร์

หมวดหมู่:จำนวนเต็ม
แมงมุม

**แมงมุม** จัดเป็นสิ่งมีชีวิตพวกสัตว์ขาปล้อง หรืออาร์โธพอด ชนิด เดียวกับแมลง,  กิ้งกือ,  ปู เป็นต้น จัดอยู่ในอันดับ Araneae (/อา-รัค-เน/) มีรูปทรง ลักษณะ และขนาดแตกต่างหลากหลายกันออกไป บางชนิดมีลำตัวที่กว้างมาก บางชนิดมีรูปร่างที่เพรียวยาว ขณะที่บางชนิดกลับมีรูปร่างที่คล้ายกับสัตว์หรือสิ่งมีชีวิตประเภทอื่น เช่น มด หรือปู เพื่อใช้ในการพรางตัว

โดยแมงมุมนั้นถูกค้นพบแล้วกว่า 40,000 ชนิด และก็ยังมีชนิดใหม่ ๆ ถูกค้นพบเพิ่มขึ้นทุกปี ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ประเมินว่าจำนวนที่ถูกค้นพบนี้เป็นเพียงแค่ครึ่งเดียวของทั้งหมดที่มีเท่านั้น โดยแมงมุมขนาดเล็กที่สุด พบที่โคลัมเบีย ในทวีปอเมริกาใต้ มีความยาวเพียง 0.4 มิลลิเมตรเท่านั้น และที่ชนิดที่ใหญ่ที่สุดในโลก คือ แมงมุมกินนกโกไลแอทในวงศ์ทารันทูลา มีความยาวลำตัว 12–13 เซนติเมตร หรือขนาด 25–33 เซนติเมตร

แมงมุมพบได้ในแทบทุกภูมิภาคของโลก ไม่เว้นแม้กระทั่งในทะเลทราย ที่แห้งแล้งและร้อนอบอ้าว หรือในถ้ำลึก หรือภูเขาสูง หรือในน้ำ แต่ทั้งหมดเป็นสัตว์กินเนื้อ
แมงมุมกินอาหารจำพวก เพลี้ยอ่อน, ตัวหนอน, ผีเสื้อ, ผึ้ง, แมลงวัน, ปลวก, ด้วง, มดและแมลงสาบ เป็นต้น จึงมีความสำคัญในระบบนิเวศทางการเกษตร และระบบนิเวศทั่วไป โดยส่วนใหญ่เมื่อจะล่าเหยื่อจะสร้างใยเพื่อเป็นรังอาศัย และดักเหยื่อ ในขณะที่บางชนิดไม่สร้างใยก็มี ซึ่งก็จะมีการใช้เส้นใยที่แตกต่างกันออกไปในแต่ละชนิด ขึ้นอยู่กับรูปแบบการอยู่อาศัยของแมงมุมในแต่ละชนิดในพื้นที่นั้น ๆ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
ชุดเครื่องมือวิดเจ็ต

ในทางคอมพิวเตอร์ **ชุดเครื่องมือวิดเจ็ต** () หมายถืงชิ้นส่วนพื้นฐานในการสร้างส่วนต่อประสานกราฟิกกับผู้ใช้ (GUI) ชุดเครื่องมือวิดเจ็ตมักอยู่ในรูปไลบรารี หรือ application framework

## คุณลักษณะของชุดเครื่องมือวิดเจ็ต
ชุดเครื่องมือวิดเจ็ต จะมี API ที่ใช้จัดการการสร้างและการทำงานของส่วนต่อประสานกราฟิกกับผู้ใช้ ดังนี้
* ส่วนต่อประสานกราฟิกกับผู้ใช้ มักถูกสร้างอยู่ในรูปของวิดเจ็ตเชื่อมต่อกัน บางตัวเช่น (ปุ่มกด ตัวเลือก ข้อความ) มีไว้สำหรับติดต่อกับผู้ใช้ ส่วนที่เหลือ (หน้าต่าง) ใช้บรรจุวิดเจ็ตอื่น ๆ ลงไป
* สามารถเพิ่มหรือลบวิดเจ็ตได้ระหว่างที่โปรแกรมกำลังทำงาน
* ทูลคิทยังทำหน้าที่รับเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นกับวิดเจ็ต เช่น การคลิกบนปุ่ม และส่งต่อไปให้ตัวจัดการเหตุการณ์ (event handler) ภายในโปรแกรม
ชุดเครื่องมือวิดเจ็ตอาจกำหนดหน้าตาของวิดเจ็ตไว้ตายตัวในโปรแกรม หรือให้ผู้เขียนโปรแกรมสามารถปรับแต่งได้

ชุดเครื่องมือวิดเจ็ตแบ่งได้เป็นระดับต่ำหรือระดับสูง ขึ้นอยู่กับว่าต้องเขียนโปรแกรมละเอียดแค่ไหนในส่วนต่อประสานกราฟิกกับผู้ใช้ ถ้าเป็นระดับสูง ทูลคิทจะช่วยจัดการเรื่องต่าง ๆ ให้มากกว่า ทำให้เขียนโปรแกรมได้สั้นและสะดวกกว่า

## ชุดเครื่องมือวิดเจ็ตที่นิยมใช้
### ชุดเครื่องมือวิดเจ็ตระดับต่ำ
ตัวอย่างทูลคิทประเภทนี้ที่อยู่รวมกับระบบปฏิบัติการ เช่น
* Windows API ในไมโครซอฟท์วินโดวส์
* Carbon ในแมคโอเอส
ส่วนทูลคิทที่แยกออกจากระบบปฏิบัติการเช่น
* Intrinsics ใน X Window System

### ชุดเครื่องมือวิดเจ็ตระดับสูง
* ตัวอย่างบนแมคโอเอส เช่น Cocoa, MacApp
* ในไมโครซอฟท์วินโดวส์ เช่น MFC, Windows Forms
* บนยูนิกซ์ เช่น Xaw, Motif
* ทำงานได้หลายระบบ เช่น XUL, Swing, AWT, Tk, GTK+, Qt, wxWidgets, FLTK


หมวดหมู่:ส่วนต่อประสานกราฟิกกับผู้ใช้
วัดพระพุทธฉายวรวิหาร

**วัดพระพุทธฉายวรวิหาร** เป็นพระอารามหลวงชั้นโทชนิดวรวิหาร ตั้งอยู่ที่เชิงเขาปถวี (เขาปฐวี) หมู่ 1 บ้านพระพุทธฉาย ตำบลหนองปลาไหล อำเภอเมืองสระบุรี จังหวัดสระบุรี

## การยกฐานะเป็นพระอารามหลวง
เมื่อ พ.ศ. 2557 วัดพระพุทธฉายได้รับการเสนอให้ยกฐานะเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ในสมัยรัชกาลที่ 9 แต่ยังมิได้โปรดเกล้าฯ จนสิ้นรัชกาล ต่อมาในวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2568 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ยกฐานะวัดพระพุทธฉายขึ้นเป็นพระอารามหลวงชั้นโทชนิดวรวิหาร เพื่อเฉลิมพระเกียรติและเป็นพระราชกุศลเนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 28 กรกฎาคม 2567ปัจจุบัน พระราชวชิรมงคลวิสิฐ เป็นรักษาการเจ้าอาวาส

## ความสำคัญ
วัดพระพุทธฉายเป็นวัดที่ประดิษฐานพระพุทธฉาย หรือ รอยพระพุทธรูป อยู่บนแผ่นหินซึ่งตั้งอยู่บนชะง่อนผา นอกจากนี้ยังมีภาพเขียนลายเส้นยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่บริเวณเชิงผา ได้แก่ ภาพสัตว์ลายเส้นคล้ายตัวกวาง บริเวณข้าง ประตูเข้าพระพุทธฉายพบภาพเหมือนคน และภาพสัญลักษณ์ บริเวณจากจากถ้ำฤๅษี ไปทางพระพุทธฉาย ทางทิศตะวันตก พบภาพเขียนรูปไก่ ภาพพระพุทธรูป และภาพสัญลักษณ์ และบริเวณหน้าผา จปร. พบภาพลายเส้นขนาดใหญ่ที่มีความซับซ้อน คล้ายภาพเขียนก่อนประวัติศาสตร์ที่เคยถูกค้นพบที่ผาแต้ม จังหวัดอุบลราชธานีเขียนด้วยยางไม้ มีอายุเก่าแก่ประมาณ 3,000 ปี โดยเขียนสัญลักษณ์ใช้สื่อความหมายที่เข้าใจในหมู่เดียวกัน และอาจจะเป็นสื่อทางพิธีกรรม และความเชื่อของคนในยุคนั้น และยังพบรอยพระพุทธบาท เมื่อ พ.ศ. 2537 กรมศิลปากรได้ทำการซ่อมมณฑปบนภูเขาบริเวณวัดพระพุทธฉาย และเมื่อรื้อพื้นซีเมนต์ ก็ได้มีการพบรอยพระพุทธบาทเบื้องขวาอยู่ใต้ทรายปรากฏเห็นเป็นรูปรอยประทับในหิน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บทางการ 

หมวดหมู่:วัดในอำเภอเมืองสระบุรี
หมวดหมู่:พระอารามหลวงชั้นโท ชนิดวรวิหาร
วัดเสด็จ

**วัดเสด็จ** อาจหมายถึง
* **[[วัดเสด็จ (จังหวัดกำแพงเพชร)|วัดเสด็จ]]** จังหวัดกำแพงเพชร
* **[[วัดเสด็จ (จังหวัดปทุมธานี)|วัดเสด็จ]]** จังหวัดปทุมธานี
* **[[วัดเสด็จ (จังหวัดพระนครศรีอยุธยา)|วัดเสด็จ]]** จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
* **[[วัดเสด็จ (จังหวัดแพร่)|วัดเสด็จ]]** จังหวัดแพร่
* **[[วัดเสด็จ (จังหวัดสมุทรสงคราม)|วัดเสด็จ]]** จังหวัดสมุทรสงคราม

เสด็จ
สังฆราช

**สังฆราช** คือพระมหาเถระผู้เป็นใหญ่สูงสุดในสังฆมณฑล ในแต่ละประเทศ เช่น ประเทศไทย ประเทศพม่า ประเทศกัมพูชา มักมีพระสังฆราชเป็นของตน พระสังฆราชอาจเป็นประมุขเฉพาะคณะสงฆ์นิกายหนึ่งหรือเป็นประมุขคณะสงฆ์ทั้งปวงทุกนิกายในประเทศนั้น (ซึ่งเรียกว่าสกลมหาสังฆปริณายก) คำว่า สังฆราช เป็นคำสมาสจากคำว่า สงฺฆ (พระสงฆ์) + ราช (พระราชา) ซึ่งแปลว่า พระราชาแห่งคณะสงฆ์

## ประเทศไทย

พระสังฆราชของประเทศไทยเรียกว่า **สมเด็จพระสังฆราช** และมีตำแหน่งเป็นสกลมหาสังฆปริณายก เพราะทรงเป็นประมุขปกครองบัญชาการคณะสงฆ์ทุกนิกายในประเทศไทย และมีพระอิสริยยศเสมอด้วยพระองค์เจ้าต่างกรม พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2560 ฉบับปัจจุบันให้พระมหากษัตริย์ไทยเป็นผู้สถาปนาสมเด็จพระราชาคณะขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราช

สมเด็จพระสังฆราชไทยพระองค์ปัจจุบันคือ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) ซึ่งดำรงตำแหน่งมาตั้งแต่วันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560

## ประเทศกัมพูชา

ช่วง พ.ศ. 2398-2524 ประเทศกัมพูชามีสมเด็จพระสังฆราช 2 พระองค์ คือฝ่ายมหานิกายและฝ่ายธรรมยุติกนิกาย ในปี พ.ศ. 2524 ได้มีการรวมคณะสงฆ์ทั้งสองนิกายเป็นหนึ่งเดียว โดยมีสมเด็จพระมหาสุเมธาธิบดี (เทพ วงศ์) เป็นประมุข ต่อมาในปี พ.ศ. 2534 พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ ทรงสถาปนาบัวร์ กรี เป็น**สมเด็จพระอภิสิรีสุคนธามหาสังฆราชาธิบดี** สมเด็จพระมหาสังฆราชในคณะธรรมยุติกนิกาย ทำให้คณะสงฆ์กัมพูชาแบ่งการปกครองเป็นสองนิกายอีกครั้ง โดยสมเด็จพระมหาสุเมธาธิบดี (เทพ วงศ์) เป็นประมุขเฉพาะฝ่ายมหานิกาย และในปี พ.ศ. 2549 สมเด็จพระมหาสุเมธาธิบดี (เทพ วงศ์) ได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็น**สมเด็จพระอัครมหาสังฆราชาธิบดี** และสมเด็จนนท์ แงด ได้รับสถาปนาเป็น**สมเด็จพระมหาสุเมธาธิบดี สมเด็จพระสังฆนายกฝ่ายมหานิกาย**สืบแทนมาจนปัจจุบัน ในปัจจุบันประเทศกัมพูชาจึงมีสมเด็จพระมหาสังฆราช 2 พระองค์

## อ้างอิง
*
วัดพระสมุทรเจดีย์

**วัดพระสมุทรเจดีย์** เป็นวัดราษฎร์ ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 3 บ้านเจดีย์ ตำบลปากคลองบางปลากด อำเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการ ฝั่งตรงข้ามศาลากลางจังหวัดสมุทรปราการ มีผู้คนมาเคารพสักการบูชา และยังเป็นสัญลักษณ์ประจำจังหวัดสมุทรปราการ ผู้คนทั่วไปจะเรียกกันติดปากว่า พระเจดีย์กลางน้ำ เนื่องจากเดิม บริเวณที่ก่อสร้างพระสมุทรเจดีย์เป็นเกาะแม่น้ำ ต่อมาชายตลิ่งฝั่งขวาของแม่น้ำตื้นเขินงอกออกมา เชื่อมติดกับเกาะอันเป็นที่ตั้งพระเจดีย์ สมุทรปราการ เป็นเมืองที่สร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยา ตัวเมืองเก่าอยู่แถบอำเภอพระประแดงและมีชื่อเรียกว่า “เมืองพระประแดง” เป็นสถานที่พักของเมืองสินค้าต่างชาติที่มาติดต่อค้าขายกับไทย ที่บริเวณริมทะเลมีการสร้างป้อมค่ายคูเมืองอย่างมั่นคงแข็งแรง ต่อมา ในสมัยกรุงธนบุรี สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีโปรดให้รื้อกำแพงเมืองพระประแดงออก 
thumb|267x267px|หน้าบันพระวิหาร
ในปี พ.ศ. 2362 สมัยแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ 2) ทรงเห็นว่าจะเป็นช่องทางที่ข้าศึกจะยกทัพมาได้ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเมืองสมุทรปราการขึ้นที่ตำบลปากน้ำ โดยใช้เวลาสร้าง 3 ปี และได้จัดสร้างป้อมปราการขึ้นทั้งสองฝั่งแม่น้ำถึง 6 ป้อม คือ ป้อมประโคนชัย ป้อมนารายณ์ปราบศึก ป้อมปราการ ป้อมประกายสิทธิ์ ป้อมนาคราช และป้อมผีเสื้อสมุทร ในขณะที่สร้างเมืองนั้น พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ได้เสด็จทอดพระเนตรหลายครั้งและทรงสร้างพระมหาเจดีย์ ขึ้นที่เกาะกลางน้ำแล้วพระราชทานนามว่า “พระสมุทรเจดีย์” การสร้างยังมิทันเสร็จได้เสด็จสวรรคตเสียก่อน ต่อมา ในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงสร้างต่อจนสำเร็จและสร้างป้อมขึ้นอีก 3 แห่ง คือ ป้อมตรีเพชร ป้อมคงกระพัน และป้อมเสือซ่อนเล็บ 

ต่อมาในปี พ.ศ. 2402 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ได้ทรงปฏิสังขรณ์พระสมุทรเจดีย์ให้สูงขึ้นและทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างป้อมชายทะเลอีกแห่งหนึ่ง พระราชทานนามว่า “ป้อมพระจุลจอมเกล้า” ซึ่งในปัจจุบันป้อมต่าง ๆ ได้ปรักหักพังลงคงเหลือแต่ป้อมผีเสื้อสมุทรและป้อมพระจุลจอมเกล้าเท่าทุกวันนี้[270px|thumb|right|วัดพระสมุทรเจดีย์ มุมมองจากฝั่งตรงข้าม[แม่น้ำเจ้าพระยาในปี พ.ศ. 2565]]

## อ้างอิง

* วัดพระสมุทรเจดีย์

พระสมุทรเจดีย์
หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดสมุทรปราการ
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างริมแม่น้ำเจ้าพระยา
วัดสังกัสรัตนคีรี

**วัดสังกัสรัตนคีรี** เป็นวัดราษฎร์ ตั้งอยู่เชิงเขาสะแกกรัง หมู่บ้านสะแกกรัง หมู่ 3 ตำบลน้ำซึม อำเภอเมืองอุทัยธานี จังหวัดอุทัยธานี 

วัดสังกัสรัตนคีรี เป็นวัดเก่าตรงข้ามศาลาประชาคมจังหวัดอุทัยธานี 

## ประวัติ
หมู่บ้านสะแกกรัง สมัยสุโขทัย เรียกว่าอู่ไทย หมายถึงที่อยู่ของคนไทย เป็นเมืองหน้าด่านสมัยกรุงศรีอยุธยา เป็นสมรภูมิสำคัญในการขับไล่พม่าสมัยกรุงธนบุรี ย้ายเมืองอู่ไทยมาไว้ที่บ้านสะแกกรัง จนกลายเป็นชุมชนเติบโตถึงปัจจุบัน  

พ.ศ. 2335 - 2342 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช โปรดเกล้าฯ ให้นำพระพุทธรูปขนาดย่อมที่ชำรุดไปไว้ตามหัวเมืองต่างๆ เมืองอุทัยธานีได้รับ 3 องค์ พระพุทธรูป องค์ที่ 1 นำมาประดิษฐานไว้ที่วัดขวิด เป็นพระพุทธรูปขนาดใหญ่เป็นพระเนื้อทองสำริด ปางมารวิชัย หน้าตักกว้าง 3 ศอก สร้างในสมัยพระมหาธรรมราชาที่ 1 ฝีมือช่างสุโขทัยยุค 2 มีส่วนเศียรกับส่วนองค์พระเป็นคนละองค์ เข้าใจว่าคงซ่อมเป็นองค์เดียวกันก่อนนำมาไว้ที่เมืองอุทัยธานี 

ต่อมาเมื่อยุบวัดขวิดไปรวมกับวัดทุ่งแก้ว จึงได้ย้ายพระพุทธรูปองค์นี้ไปไว้ที่ **วัดสังกัสรัตนคีรี** และได้บรรจุพระบรมสารีริกธาตุไว้ในพระเศียร พร้อมกับถวายนามว่า พระพุทธมงคลศักดิ์สิทธิ์สร้างมาแล้วนาน 214 ปี

ในปี พ.ศ. 2568 ในโอกาสพระราชพิธีสมมงคลพระชนมายุเท่าพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัฐบาลซึ่งนำโดยแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้กำหนดจัดกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติในโอกาสดังกล่าว โดยหนึ่งในนั้นรวมถึงการบูรณปฏิสังขรณ์วัดสังกัสรัตนคีรีอีกด้วย

thumb|พระพุทธมงคลศักดิ์สิทธิ์

## ประดิษฐาน

ภายในวิหารเป็นที่ประดิษฐาน พระพุทธมงคลศักดิ์สิทธิ์ เป็นปูชนียวัตถุที่ประชาชนให้ความศรัทธาและศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองอุทัยธานีเนื่องจากเมื่อยุบวัดขวิดไปรวมกับวัดทุ่งแก้ว จึงได้ย้ายพระพุทธรูปพระพุทธมงคลศักดิ์สิทธิ์ไปไว้ที่วัดสังกัสรัตนคีรี และได้ทำพิธีบรรจุพระบรมสารีริกธาตุไว้ในพระเศียร ของพระพุทธมงคลศักดิ์สิทธิ์ ในวันแรม 1 ค่ำเดือน 11
## ระเบียงภาพ

(2023) วัดสังกัสรัตนคีรี อ.เมือง จ.อุทัยธานี (31).jpg|มณฑปพระพุทธบาท
(2023) วัดสังกัสรัตนคีรี อ.เมือง จ.อุทัยธานี (39).jpg|วิหารพระพุทธมงคลศักดิ์สิทธิ์
(2023) วัดสังกัสรัตนคีรี อ.เมือง จ.อุทัยธานี (36).jpg|บันไดทางขึ้นเขา
(2023) วัดสังกัสรัตนคีรี อ.เมือง จ.อุทัยธานี (32).jpg|รอยพระพุทธบาท
(2023) วัดสังกัสรัตนคีรี อ.เมือง จ.อุทัยธานี (17).jpg|ทัศนียภาพจากบนยอดเขา
(2023) วัดสังกัสรัตนคีรี อ.เมือง จ.อุทัยธานี (8).jpg|พระบรมรูปสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก

## อ้างอิง

* http://www.hotelsguidethailand.com/home/attraction_detail.php?l=th&code=5333

หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดอุทัยธานี
สังกัส
วัดพระแท่นดงรังวรวิหาร

** วัดพระแท่นดงรัง** เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร ตั้งอยู่ในเขตอำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี ประดิษฐาน “พระแท่นดงรัง” ลักษณะเป็นหินขนาดใหญ่ ราบคล้ายเตียง ในสมัยก่อนผู้คนเชื่อกันว่าเป็นพระแท่นที่พระพุทธเจ้าเสด็จดับขันธปรินิพพาน ต่อมาเมื่อความรู้และข้อเท็จจริงที่ระบุชัดเจนว่าเสด็จดับขันธปรินิพพาน ณ สาลวโนทยาน ในประเทศอินเดีย ลักษณะความเชื่อจึงเป็นการจำลองสถานที่ปรินิพพานไว้แทน นอกจากนี้ภายในวัดยังมีสถานที่จำลองฉากการปรินิพพาน เช่น เขาถวายพระเพลิง จำลองสถานที่ถวายพระเพลิงพระศพพระพุทธองค์ตั้งอยู่บนยอดเขาสูง 55 เมตร ไม่ปรากฏแน่ชัดว่าวัดพระแท่นดงรังก่อสร้างขึ้นเมื่อไร และก่อสร้างขึ้นโดยใคร แต่สันนิษฐานว่าก่อสร้างขึ้นในราวสมัยอยุธยา เนื่องจากมีหลักฐานพระพุทธบาทจำลองไม้สลักประดับมุก ศิลปะช่างหลวงอยุธยาสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ หลักฐานที่เก่าแก่ที่สุดที่มีการกล่าวถึงพระแท่นดงรังปรากฏในนิราศพระแท่นดงรัง ปี 2376 ของสามเณรกลั่นที่เดินทางไปนมัสการพระแท่นดงรังพร้อมพระสุนทรโวหาร (ภู่) วัดพระแท่นดงรังได้รับการอุปถัมภ์ในพระบรมวงศานุวงศ์โดยดีมาตลอด นับตั้งแต่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการบูรณะวัดขึ้น พระเจ้าอยู่หัวทุกรัชกาลนับจากนั้นล้วนเคยเสด็จพระราชดำเนินมายังวัดพระแท่นดงรัง และได้รับพระมหากรุณาธิคุณยวัดขึ้นเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหารในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อเฉลิมพระเกียรติเนื่องในพระราชพิธีสถาปนาสมเด็จสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2515

สุจิตต์ วงศ์เทศ นักประวัติศาสตร์ เคยให้ความเห็นว่าพระแท่นดงรังมาจากคติการบูชาหินขนาดใหญ่ของคนในสมัยโบราณ เมื่อมีแนวคิดในพระพุทธศาสนาแผ่ขยายเข้ามาจึงทำให้ความเชื่อถูกกลั่นและเปลี่ยนไปเป็นความเชื่อที่เกี่ยวกับพระพุทธเจ้าแทน

## อ้างอิง

หมวดหมู่:พระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร 
พระแท่นดงรังวรวิหาร
หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดกาญจนบุรี
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา
วัดพระธาตุเสด็จ

**วัดพระธาตุเสด็จ** ()ห่างจากตัวเมืองตามเส้นทางลำปาง-งาว ประมาณ 19 กิโลเมตร แยกซ้ายกิโลเมตรที่ 17 ไปอีกประมาณ 2 กิโลเมตร ตำบลบ้านเสด็จ อำเภอเมืองลำปาง วัดพระธาตุเสด็จเป็นโบราณสถานอีกแห่งหนึ่งของจังหวัดลำปาง มีตำนานกล่าวว่าสร้างขึ้นในสมัยพระนางจามเทวี อุโบสถและวิหารต่างๆ ซึ่งเป็นโบราณสถานที่เก่าแก่ ได้รับการบูรณะใหม่ทั้งหมดแต่ยังคงสภาพศิลปะโบราณให้เห็นได้อยู่จนปัจจุบัน กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนไว้เป็นโบราณสถานของชาติแล้ว  พุทธสถานที่สำคัญคือ องค์พระธาตุเสด็จ บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ เป็นเจดีย์แบบล้านนา ลักษณะคล้ายพระธาตุลำปางหลวงแต่องค์เล็กกว่า นอกจากนี้ยังมีวิหารใหญ่ เรียกว่า “วิหารกลาง” ประดิษฐานพระพุทธรูปสำริดปางลีลาองค์ใหญ่มีพุทธลักษณะงดงามนามว่า “หลวงพ่อห้ามญาติ” วิหารหลวง เรียกว่า “วิหารจามเทวี” ประดิษฐานพุทธรูปสำริดปางมารวิชัย ศิลปะเชียงแสน และวิหารพระพุทธมีพระพุทธรูปชื่อ “พระเจ้าดำองค์อ้วน” เป็นพระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัย

พระธาตุเสด็จ
ส
หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดลำปาง
วัดสวนตาล (จังหวัดน่าน)

**วัดสวนตาล** ถนนมหายศ ตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน เป็นวัดราษฎร์ ประดิษฐานพระพุทธรูป พระเจ้าทองทิพย์
เป็นผู้สร้างวัดสวนตาล เมื่อ พ.ศ. 1770

พ.ศ. 1987 พระเจ้าติโลกราชแห่งนครเชียงใหม่ ได้สร้างพระพุทธรูป พระเจ้าทองทิพย์ เป็นพระพุทธรูปทองสำริด ปางมารวิชัย หน้าตักกว้าง 10 ฟุต สูง 14 ฟุต 4 นิ้ว (4.11 เมตร) พระพุทธรูป พระเจ้าทองทิพย์เป็นพระพุทธรูปทองสำริดองค์ใหญ่ปางมารวิชัย เป็นพระประธานในวิหารวัดสวนตาล

พ.ศ. 2457 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชฯ พระเจ้าน่าน ได้ทรงบูรณะรูปทรงเป็นเจดีย์ยอดปรางค์ดังที่เห็นในปัจจุบัน 
ส่วนฐานเป็นฐานหน้ากระดานสี่เหลี่ยมซ้อนกัน รองรับเรือนธาตุย่อเก็จ ส่วนยอดเป็นพุ่มข้าวบิณฑ์ มีปล้องไฉนและปลียอด ตามแบบเจดีย์พุ่มข้าวบิณฑ์ ศิลปะสุโขทัย

ปี พ.ศ. 2508 ดินตะไคร่น้ำแห้ง ที่ใบเสมารอบพระอุโบสถวัดสวนตาล และทองคำเปลวบนองค์พระพุทธรูป พระเจ้าทองทิพย์อันศักดิ์สิทธิ์ที่ประชาชนเคารพบูชา ถูกนำมาเป็นมวลสารใช้สร้างพระสมเด็จจิตรลดา

งานนมัสการประจำปีและสรงน้ำ จัดขึ้นเป็นประจำในเทศกาลสงกรานต์ วันที่ 13 เมษายน ทุกปี

## อ้างอิง

สวนตาล
หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดน่าน
วัดพระธาตุเขาน้อย

**วัดพระธาตุเขาน้อย** ตำบลดู่ใต้ อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน เป็นวัดราษฎร์ องค์พระธาตุตั้งอยู่บนยอดดอยเขาน้อย ซึ่งอยู่ด้านตะวันตกของตัวเมืองน่าน สร้างในสมัยเจ้าปู่แข็ง เมื่อปี พ.ศ. 2030 องค์พระธาตุเป็นเจดีย์ก่ออิฐถือปูนทั้งองค์ เป็นศิลปะพม่าผสมล้านนา ภายในบรรจุพระเกศาธาตุขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่ในสมัยพระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช ระหว่างปี พ.ศ. 2449-2454 โดยช่างชาวพม่า และวิหารสร้างในสมัยนี้เช่นกัน 

จากวัดพระธาตุเขาน้อย สามารถมองเห็นทิวทัศน์โดยรอบของตัวเมืองน่าน ปัจจุบันบริเวณลานชมทิวทัศน์ ประดิษฐานพระพุทธมหาอุดมมงคลนันทบุรีศรีน่าน ซึ่งเป็นพระพุทธรูปปางประทานพร บนฐานดอกบัวสูง 9 เมตร บนยอดพระเกศาทำจากทองคำหนัก 27 บาท สร้างขึ้นเนื่องในมหามงคลที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงเจริญพระชนมพรรษา 6 รอบ เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2542

## อ้างอิง

พระธาตุเขาน้อย
เขาน้อย
วัดป่าเลไลยก์

**วัดป่าเลไลยก์** สามารถหมายถึง
*วัดป่าเลไลยก์วรวิหาร ตำบลรั้วใหญ่ อำเภอเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี โดยมีความเกี่ยวข้องกับวรรณคดีเรื่อง ขุนช้างขุนแผน
*วัดป่าเลไลยก์ ตำบลลาดหญ้า อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี
*วัดป่าเลไลยก์ อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี
*วัดป่าเลไลยก์ จังหวัดพิษณุโลก
*วัดป่าเลไลยก์ อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย
*วัดป่าเลไลยก์ อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย
*วัดป่าเลไลยก์ อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย
*วัดป่าเลไลยก์ จังหวัดอุดรธานี
*วัดป่าเลไลยก์ ประเทศสิงคโปร์

## ดูเพิ่ม
*วัดป่าเลไลย์
*วัดป่าเรไร

หมวดหมู่:การแก้ความกำกวม
ป่าเลไลยก์
ปราสาทหินพนมวัน

**ปราสาทหินพนมวัน **   ตั้งอยู่ที่บ้านมะค่า ตำบลบ้านโพธิ์  ถนนสายโคราช-ขอนแก่น อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา เป็นโบราณสถานสถาปัตยกรรมในคติความเชื่อของเขมรโบราณ 

สันนิษฐานว่า เดิมปราสาทหินพนมวันก่อสร้างด้วยอิฐในราวพุทธศตวรรษที่ 15 ต่อมาในราวพุทธศตวรรษที่ 18-19 จึงได้สร้างอาคารหินซ้อนทับลงไป มีลักษณะคล้ายครึงกับปราสาทหินพิมายแต่มีขนาดเล็กกว่า จากจารึกที่ค้นพบ เรียกปราสาทแห่งนี้ว่า "เทวาศรม" เป็นศาสนสถานในศาสนาฮินดู ต่อมา จึงได้เปลี่ยนแปลงให้เป็นพุทธสถาน เป็นปราสาทหินที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 5 ของประเทศไทย

กรมศิลปากรได้มีการขุดแต่งและบูรณะ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2532 แล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2542 โดยปราสาทประธานได้มีการบูรณะด้วยวิธีอนัสติโลซิส (Anastylosis) และยังได้มีการบูรณะสถานที่ภายนอกระเบียงคด ได้แก่ ซากโบสถ์ร้าง เนินอรพินท์ เป็นต้น จึงทำให้ปราสาทพนมวันมีความสมบูรณ์ขึ้น

## สิ่งก่อสร้างบริเวณปราสาท
### ปรางค์ประธาน
ตัวปราสาทหินพนมวันสร้างเป็นปรางค์ มีฉนวน (ทางเดิน) ติดต่อกันเป็นรูปสี่เหลี่ยมยาว 25.50 เมตร กว้าง 10.20 เมตร พระปรางค์มีประตูซุ้ม 3 ด้าน ซุ้มประตูด้านทิศเหนือ ประดิษฐานพระพุทธรูปยืนปางประธานอภัย 1 องค์ ลักษณะศิลปะแบบอยุธยา 

### ระเบียงคดและโคปุระ
บริเวณโดยรอบตัวปราสาทเป็นลานกว้างมีระเบียงคดก่อด้วยหินทรายและศิลาแลงล้อมเป็นกำแพงอยู่ ขนาดกว้าง 54 เมตร ยาว 63.30 เมตร ประตูทางเข้าเทวสถาน มีโคปุระ (ซุ้มประตู) สลักหินทรายขนาดเล็กก่อสร้างเป็นรูปหอสูงทั้งสี่ทิศ

### ปรางค์น้อย
ทางด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ของปรางค์มีอาคารก่อด้วยหินทรายสีแดงเรียกว่า "ปรางค์น้อย"

### เนินนางอรพิมพ์
ทางด้านนอกปราสาททางด้านทิศตะวันออกห่างจากโบราณสถานเกือบ 300 เมตร มีร่องรอยของคูน้ำและเนินดิน เรียกกันแต่เดิมว่า "เนินนางอรพิมพ์" หรือ "เนินอรพิม" นอกจากนี้ยังพบศิลาแลงจัดเรียงเป็นแนวคล้ายซากฐานอาคารบนเนินแห่งนี้ด้วย สันนิษฐานว่าน่าจะเป็น "พลับพลาลงสรง" ในรูปแบบพิเศษที่ไม่เคยพบในที่อื่น ๆ ของประเทศไทย อาจใช้เป็นเรือนสำหรับรับรองเจ้านายหรือเป็นวังของผู้ปกครองเมืองพนมวัน แล้วก็เป็นพลับพลาพระตำหนักรับเสด็จพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 หรือผู้แทนพระองค์ที่น่าจะเดินทางมาถึงปราสาทพนมวันในยุคพุทธศตวรรษที่ 18 เพื่อถวายพระพุทธรูปพระชัยพุทธมหานาถ

### บาราย
ทางด้านทิศตะวันออกมี “บาราย” หรือสระน้ำขนาดใหญ่ประจำชุมชน เรียกว่า "สระเพลง" ขนาดกว้าง 275 เมตร ยาว 475 เมตร

## อ้างอิง

พนมวัน
พนมวัน
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอเมืองนครราชสีมา
พระธาตุหนองสามหมื่น

**วัดพระธาตุหนองสามหมื่น**  ตั้งอยู่ที่ หมู่ 1  บ้านแก้ง ภูเขียว ชัยภูมิ วัดราษฎร์  เป็นโบราณสถานที่มีความสำคัญและน่าสนใจมากแห่งหนึ่งของชัยภูมิ ตั้งอยู่ที่บ้านแก้ง จากตัวเมืองชัยภูมิเดินทางไปตามทางหลวงหมายเลข 201 ผ่านอำเภอภูเขียวไปจนถึงบ้านหนองสองห้องระยะทางประมาณ 80 กิโลเมตร เลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 2055 อีก 9 กิโลเมตรถึงบ้านแก้งและแยกซ้ายไปวัดพระธาตุหนองสามหมื่นอีกประมาณ 5 กิโลเมตร พระธาตุหนองสามหมื่น เรียกชื่อตามหนองน้ำ ซึ่งอยู่ห่างออกไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของวัด เป็นพระธาตุที่มีลักษณะสวยงาม และสมบูรณ์ที่สุดองค์หนึ่ง ไม่ปรากฏหลักฐานว่าสร้างขึ้นเมื่อใดแต่จากลักษณะทางด้านสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมที่ปรากฏ เกิดจากการผสมผสานกันระหว่างศิลปล้านนา ล้านช้าง และอยุธยา สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 21-22 ในสมัยพระไชยเชษฐาธิราชแห่งราชอาณาจักรลาว

พระธาตุหนองสามหมื่นมีลักษณะเป็นเจดีย์ย่อมุมไม้สิบสอง ตั้งอยู่บนฐานเขียงรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส มีความสูงประมาณ 45 เมตร มีบันไดทางขึ้นทั้งสี่ด้าน เหนือฐานเขียงเป็นฐานบัวคว่ำบัวหงายรองรับองค์พระธาตุ ซึ่งมีซุ้มทั้งสี่ทิศ ประดิษฐานพระพุทธรูปปางรำพึง และปางลีลา ภายในองค์พระธาตุบรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า รูปแบบดังกล่าวอาจเปรียบเทียบได้กับพระธาตุอื่นๆ ทั้งในนครเวียงจันทน์และในเขตไทย เช่น พระธาตุวัดเทพพล เมืองเวียงคุก จังหวัดหนองคาย พระธาตุศรีเมือง นครเวียงจันทน์ เป็นต้น

จากหลักฐานทางโบราณคดีพบว่าบริเวณนี้เคยเป็นเมืองโบราณขนาดใหญ่สมัยทวารวดี อายุราวพุทธศตวรรษที่ 12-16 ปรากฏร่องรอยของคูน้ำ คันดิน และโคกเนินโบราณสถานหลายแห่ง โบราณวัตถุสำคัญที่พบทั้งในและนอกเขตคูเมืองหลายชิ้นได้นำมาเก็บรักษาไว้ที่วัด เช่น กลุ่มใบเสมาหินทราย บางแผ่นก็มีจารึกอักษรปัลลวะภาษาสันสกฤต อายุราวพุทธศตวรรษที่ 12-14 และมีแผ่นหนึ่งนำไปตั้งเป็นหลักเมืองประจำอำเภอภูเขียวด้วย นอกจากนี้ยังมีประติมากรรมรูปเคารพอีก 2 ชิ้น สภาพชำรุดชิ้นหนึ่งคล้ายเศียรพระพุทธรูปนาคปรกในศิลปะขอมแบบบายน อายุราวพุทธศตวรรษที่ 18

พระธาตุหนองสามหมื่น เป็นพระธาตุที่มีลักษณะสวยงามและสมบูรณ์ ที่สุดองค์หนึ่ง ไม่ปรากฏหลักฐานว่าสร้างขึ้นเมื่อใด แต่จาก ลักษณะสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมที่ผสมผสานกันระหว่างล้านนา ล้านช้างและอยุธยา สันนิษฐานว่าสร้าง ขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ ๒๑ - ๒๒ ในสมัยพระไชยเชษฐาธิราชแห่งราชอาณาจักรลาว นอกจากนี้ บริเวณ ที่ตั้งพระธาตุหนองสามหมื่นแต่เดิม เคยเป็นเมืองโบราณสมัยทวาราวดีที่มีขนาดใหญ่เมืองหนึ่ง อายุราว พุทธศตวรรษที่ ๑๒ - ๑๖ เนื่องจากปรากฏร่องรอยของคูน้ำคันดิน และโคกเนินโบราณสถานหลายแห่ง รวมทั้งโบราณวัตถุหลายชิ้น เช่น กลุ่มใบเสมาหินทราย สันนิษฐานว่าเป็นเมืองขนาดใหญ่ ปรากฏในตำนานอุรังคนิทาน ว่ามีเมืองหนึ่ง อยู่ด้านทิศตะวันตกของเมืองหนองหาร ชื่อว่า อโยธยา หรือกุรุนทนคร  โดยส่วนใหญ่จะเข้าใจว่าจะเป็นแถบจังหวัดนครปฐม เพราะความหมายกำกวม ในที่นี้อาจจะเป็นเป็นเมืองกรุนทนคร ขึ้นตรงกับอาณาจักรทวารวดี (อโยธยา) ก็อาจเป็นได้

ประเพณีรำผีฟ้า เป็นการรำบวงสรวงเป็นกลุ่มๆ ที่ภูพระ ซึ่งมีพระเจ้าองค์ตื้อ เป็นพระพุทธรูปแกะสลักหินทราย สูงประมาณ 2 เมตร ชาวบ้านเชื่อว่า มีความศักดิ์สิทธิ์มาก การรำบวงสรวงนี้ จะมีขึ้นในระหว่างวันขึ้น 13-15 ค่ำ เดือน 5 คือเดือนเมษายน และในวันเข้าพรรษา วันออกพรรษา ซึ่งจะมีประชาชนไปทำบุญเป็นจำนวนมาก

หมวดหมู่:พระธาตุเจดีย์
หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดชัยภูมิ
หมวดหมู่:อำเภอภูเขียว
วัดพระบรมธาตุวรวิหาร

thumb

**วัดพระบรมธาตุ วรวิหาร** ตั้งอยู่บนฝั่งขวาของแม่น้ำเจ้าพระยา หมู่ 6 ตำบลชัยนาท อำเภอเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท เป็น **[[พระอารามหลวง]]** **ชั้นโท** เป็นวัดเก่า สร้างตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น ตั้งอยู่ที่บ้านท้ายเมือง ตำบลชัยนาท อำเภอเมืองชัยนาท อยู่ห่างจากตัวเมืองชัยนาท 4 กม. ภายในวัดนี้มีเจดีย์พระบรมธาตุรูปแบบสถาปัตยกรรมอู่ทองบรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า มีงานเทศกาลสมโภชพระบรมธาตุในวันเพ็ญ เดือน 6

## [[พระปรางค์]]
วัดพระบรมธาตุเป็นวัดโบราณ มีพระปรางค์สร้างด้วยศิลาแลงสูง ๗ วา รูปทรงสี่เหลี่ยม ฐานแต่ละด้านกว้างประมาณ ๓ วาเศษ (6 เมตร)

## ประวัติ
สร้างในสมัยพระศรีธรรมาโศกราช โดยพระอรหันต์ได้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุมา และได้สร้างพระปรางค์ด้วยศิลาแลง บรรจุพระบรมสารีริกธาตุไว้ในพระปรางค์ 

แผ่นศิลาจารึก ไม่ได้กล่าวถึงผู้สร้างวัดนี้กล่าวแต่เพียงผู้เดิมพระปรางค์องค์นี้หุ้มด้วยโลหะสีขาว ต่อมาบูรณะใช้หินและปูนหุ้มไว้ 

## ประเพณี
thumb
งานนมัสการและปิดทองพระปรางค์ในวันขึ้น ๑๔ - ๑๕ ค่ำ และ วันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๖ และในวันแรม ๔ ค่ำ เดือน ๑๑

## ความสำคัญ

น้ำอภิเษกจากจังหวัดชัยนาทมีอยู่ ๒ แห่ง คือ น้ำตักที่หน้าวัดพระบรมธาตุ และน้ำตักที่หน้าวัดธรรมามูลวรวิหาร วัดพระบรมธาตุ เป็นสถานที่ประกอบพิธีน้ำอภิเษก

## อ้างอิง

พระบรมธาตุวรวิหาร
หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดชัยนาท
พระบรมธาตุวรวิหาร
วัดมหาพุทธาราม

**วัดมหาพุทธาราม** เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ถนนขุขันธ์ ตำบลเมืองเหนือ อำเภอเมืองศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ 

## ประวัติ
thumb|พระพุทธมหามุนี หรือ หลวงพ่อโต พระประธานในพระวิหาร
**วัดมหาพุทธาราม (วัดพระโต)** ได้ชื่อว่าเป็นวัดเก่าแก่คู่บ้านคู่เมืองศรีสะเกษ ปี พ.ศ. 2328 พระวิเศษภักดี (ท้าวชม) เจ้าเมืองศรีสะเกษคนที่ 2 ได้ย้ายเมืองศรีสะเกษจากที่ตั้งเดิม คือ บ้านโนนสามขาสระกำแพง มาตั้งที่บริเวณที่เป็นศาลหลักเมืองในปัจจุบัน ในขณะที่สร้างเมืองนั้น มีคนไปพบ "หลวงพ่อโต" ประดิษฐานอยู่ใจกลางป่าแดงโดยบังเอิญ จึงได้สร้างวัดขึ้นบริเวณที่พบองค์พระพุทธรูป และตั้งชื่อว่า "วัดพระโต" หรือ "วัดป่าแดง" ได้จัดหาพระสงฆ์ผู้ทรงคุณวุฒิมาปกครอง ก่อสร้างเสนาสนะที่จำเป็นต่าง ๆ และเจ้าเมืองศรีสะเกษคนต่อ ๆ มาไม่ว่าจะเป็นพระวิเศษภักดี (ท้าวบุญจันทร์) เจ้าเมืองศรีสะเกษคนที่ 3, พระวิเศษภักดี (โท) เจ้าเมืองศรีสะเกษ  คนที่ 4 เป็นต้น กระทั่งมีการเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น "วัดมหาพุทธาราม" ในปี พ.ศ. 2494  ต่อมาในปีพ.ศ. 2491 คณะสงฆ์ศรีสะเกษซึ่งมีพระชินวงศาจารย์ (อิ่ม องฺกุโร) ซึ่งเป็นเจ้าคณะจังหวัดศรีสะเกษในขณะนั้น ดำริจะเปลี่ยนชื่อ "วัดพระโต" หรือ "วัดป่าแดง" เป็น "วัดมหาพุทธวิสุทธาราม" แต่คณะกรรมการสงฆ์จังหวัดได้พิจารณาเห็นควรเพียง  ชื่อว่า "วัดมหาพุทธาราม" จึงได้ชื่อ "วัดมหาพุทธาราม" มาตั้งแต่บัดนั้น 

พ.ศ. 2465 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา
thumb|พระอุโบสถ และพระวิหาร วัดมหาพุทธาราม
พ.ศ. 2555 โปรดเกล้า ฯ ให้ยกวัดมหาพุทธาราม ตำบลเมืองเหนือ อำเภอเมืองศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ เป็นพระอารามหลวง ชั้นตรี ชนิดสามัญ

วัดมหาพุทธาราม ถือเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวพุทธทั้งหลาย เป็นศูนย์กลางการปกครอง การศึกษา การเผยแผ่พระพุทธศาสนา ตลอดจนเป็นสถานที่ประกอบพิธีสำคัญของคณะสงฆ์ ปัจจุบันวัดมหาพุทธาราม ได้เป็นสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดศรีสะเกษ และยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญแห่งหนึ่งของจังหวัดศรีสะเกษ

## ลำดับเจ้าอาวาส
วัดมหาพุทธาราม มีจ้าอาวาสปกครองตั้งแต่อดีต ดังนี้

## อ้างอิง

มหาพุทธาราม
มหาพุทธาราม
วัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร

**วัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร**  เป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดราชวรวิหาร  สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย  ตั้งอยู่เลขที่ 50 ถนนรักษ์นรกิจ หมู่ 3 ตำบลเวียง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี พระบรมธาตุไชยาเป็นสถานที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า นับเป็นปูชนียสถานสำคัญคู่บ้านคู่เมือง ของจังหวัดสุราษฎร์ธานี และเป็นหนึ่งในสามของ โบราณสถานอันศักดิ์สิทธิ์ที่เคารพบูชาของภาคใต้ ได้แก่ พระบรมธาตุไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี  เจดีย์พระมหาธาตุวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัดนครศรีธรรมราช และพระพุทธไสยาสน์ในถ้ำคูหาภิมุข บริเวณวัดคูหาภิมุข จังหวัดยะลา 

วัดพระบรมธาตุไชยา เป็นที่ตั้งของโรงเรียนวัดพระบรมธาตุไชยา โรงเรียนสงฆ์ และ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ไชยา

**ลำดับการสถาปนาเป็นพระอารามหลวง**

*ระดับแรก(เริ่มต้น)* วัดพระธาตุไชยา (วัดราษฎร์)

*ระดับที่สอง* วัดพระบรมธาตุไชยา พระอารมหลวง (พระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ)

*ระดับที่สาม* วัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร (พระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดราชวรวิหาร)

## ข้อมูล
* พุทธศตวรรษที่ 13 - พุทธศตวรรษที่ 14 ในสมัยศรีวิชัย ได้สร้างวัดพระบรมธาตุไชยา วัดมี โบสถ์ หรือพระอุโบสถ หันไปทางทิศตะวันตก 
* วัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร เป็นโบราณสถาน  รอบองค์พระธาตุมีเจดีย์เล็ก 4 ทิศ ล้อมรอบด้วยวิหารคด ซึ่งประดิษฐานพระพุทธรูปเก่าแก่ขนาดต่างๆ โดยรอบทั้ง 4 ด้าน
* พระบรมธาตุไชยา เป็นสถานที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า 
* ภาพเจดีย์พระบรมธาตุ เป็นสัญลักษณ์ในดวงตราประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี  และเป็นสัญลักษณ์ในธงประจำกองลูกเสือจังหวัดสุราษฎร์ธานี
* เจดีย์พระบรมธาตุมีความสูงจากฐานใต้ดินถึงยอด 24 เมตร 
* สมัยรัชกาลที่ 5 ได้บูรณปฏิสังขรณ์ยอดเจดีย์ที่เดิมหักลงมาถึงคอระฆัง
* พระพุทธรูปทำด้วยศิลา  สูง 104 เซนติเมตร ปางสมาธิประทับอยู่บนฐานบัว มีอายุอยู่ประมาณพุทธศตวรรษที่ 11 - 12  แสดงถึงอิทธิพลศิลปะอินเดีย แบบราชวงศ์คุปตะ สกุลช่างสารนาถ
* พุทธศตวรรษที่ 14  ได้สร้างพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร (พระโพธิสัตว์ปัทมปาณิ) สองกรสำริด ประติมากรรมในชวา (ประเทศอินโดนีเซีย) ภาคกลาง จารึกหลักที่ 23 เกี่ยวกับความสัมพันธ์ทางสกุลวงศ์ของกษัตริย์แห่งศรีวิชัย (ไชยา)  และราชวงศ์ไศเลนทรในชวาภาคกลาง
* พุทธศตวรรษที่ 15  ได้สร้างพระโพธสัตว์อวโลกิเตศวรสองกรศิลา ศิลปะจามพุทธ
* สมัยอยุธยา ได้สร้างพระพุทธรูปศิลาทราย ศิลปะอยุธยา สกุลช่างไชยา

## ภาพประกอบ

ภาพ:Prathaichaiya1.jpg|เจดีย์พระบรมธาตุไชยา
ภาพ:Stylised version of Coat of Arms of Siam at Wat Phra Boromma That Chaiya.jpg|ลายปูนปั้นประดับซุ้มประตูองค์พระบรมธาตุไชยา
ภาพ:Prathaichaiya2.jpg|ซุ้มประตูทางเข้าวัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร


## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:พระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดราชวรวิหาร
หมวดหมู่:วัดพระธาตุ
หมวดหมู่:วัดในอำเภอไชยา
หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดสุราษฎร์ธานี
วัดมัชฌิมาวาส (จังหวัดสงขลา)

**วัดมัชฌิมาวาส** เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี เดิมเป็นชนิดวรวิหาร ปัจจุบันเป็นชนิดสามัญ ตั้งอยู่ที่ 222 หมู่ 11 ถนนไทรบุรี ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา 

## ประวัติ
**วัดมัชฌิมาวาส** เดิมชื่อ **วัดเลียบ** **วัดกลาง** **วัดยายศรีจันทร์** เมื่อ 400 ปีมาแล้ว ยายศรีจันทร์ คหบดีผู้มั่งคั่งในเมืองสงขลา ได้อุทิศเงินสร้างขึ้น ต่อมาประชาชนพากันเรียกว่า "วัดกลาง" มีผู้สร้างวัดในจังหวัดสงขลาขึ้นทางทิศเหนือวัดหนึ่งชื่อวัดเลียบ แล ทิศใต้สร้างอีกวัดหนึ่งชื่อวัดโพธิ์ ชาวสงขลาจึงเรียกวัดยายศรีจันทร์ว่าวัดกลาง พ.ศ. 2431 พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นวชิรญาณวโรรส เสด็จเมืองสงขลา ทรงเปลี่ยนชื่อวัดเป็นภาษาบาลีว่า วัดมัชฌิมาวาส

## พิพิธภัณฑ์ภัทรศีลสังวร
**พิพิธภัณฑ์ภัทรศีลสังวร** เป็นที่เก็บวัตถุโบราณต่าง ๆ ซึ่งรวบ รวมได้จากเมืองสงขลา สทิงพระ ระโนด และอื่น ๆ ซึ่งเป็นหลักฐานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์

## ลำดับเจ้าอาวาส

## อ้างอิง
; เชิงอรรถ

; บรรณานุกรม

* 

หมวดหมู่:วัดไทยในสังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย
หมวดหมู่:พระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ
หมวดหมู่:วัดในอำเภอเมืองสงขลา
หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดสงขลา
หลวงพ่อเพชร

**หลวงพ่อเพชร** สามารถหมายถึง
* พระภิกษุเพชร - อดีตเจ้าอาวาสวัดท่าถนน จังหวัดอุตรดิตถ์
* หลวงพ่อเพชร - พระประธานวัดท่าถนน จังหวัดอุตรดิตถ์
* หลวงพ่อเพชร - วัดท่าหลวง จังหวัดพิจิตร
* พระพุทธสุรัตนมุนี - พระพุทธรูปประจำมหาวิทยาลัยกรุงเทพ
* หลวงพ่อเพชร - พระประธานวัดไพรสุวรรณ จังหวัดพิษณุโลก
79

**79** (**เจ็ดสิบเก้า**) เป็นจำนวนธรรมชาติที่อยู่ถัดจาก 78 (เจ็ดสิบแปด) และอยู่ก่อนหน้า 80 (แปดสิบ)

## คำเติมนำหน้า
* ภาษากรีก - 
* ภาษาละติน - 

## ความหมาย
* 79 เป็นเลขอะตอมของ ทองคำ

## ในทางคณิตศาสตร์

หมวดหมู่:จำนวนเต็ม
พิณมัจจุราช

**พิณมัจจุราช** เป็นวรรณกรรมจีน แปลโดยภักดี เป็นเรื่องราวชาวบู๊ลิ้มที่แย่งชิงคัมภีร์และกระบี่เทพยดา เพื่อช่วงชิงความเป็นหนึ่งในแผ่นดิน 

เนื้อเรื่องผูกเรื่องได้สนุกตื่นเต้นไม่เบื่อหน่าย เห้งบุ้งแช (พระเอก) ต้องตามหาคัมภีร์ที่หายสาบสูญไปเพื่อนำมาคืนให้แก่หกเจ้าสำนัก ซึ่งเป็นฝ่ายธัมมะ การตามหาคัมภีร์เต็มไปด้วยการยอกย้อนซ่อนเงื่อน ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการตามหาเป็นอย่างยิ่ง และทุกสำนักล้วนมีแต่ยอดฝีมือที่น่ากลัว เห้งบุ้งแชมีแต่ความเคียดแค้นสุมอยู่ในอกตลอดเวลา เนื่องเพราะบิดามารดาถูกสังหาร จึงมีภารกิจมากมายที่ต้องสะสาง หนึ่งตามแก้แค้นผู้ที่สังหารบิดามารดา สองตามหาคัมภีร์ที่สูญหายไป สามพิทักษ์กระบี่เทพเจ้าซึ่งเป็นกระบี่ที่กวาดล้างอสูรร้ายมารชั่ว และสี่ช่วยจรรโลงบู๊ลิ้มที่กำลังเผชิญหายนะให้อยู่อย่างสงบสุขตลอดไป ภารกิจหน้าที่นี้นับว่าหนักหนาสาหัส จนความตามก็มิอาจมาพรากชีวิตไปได้ ถ้าหน้าที่ยังไม่สิ้นสุด

หมวดหมู่:วรรณกรรมแปล
ยอดขุนโจร

**ยอดขุนโจร** (; *Huo Bing Xiao Shi Yi Lang*) เป็นตอนที่สองของชุดบุตรที่สิบเอ็ด ผลงานการประพันธ์ของโกวเล้ง หลังจากที่ตอนจบของตอนที่ 1 ในชุดนี้ เซียวจับอิดนึ้งเดินสู่เส้นทางแห่งความตายโดยท้าสู้กับเทพสำราญเพียงเท่านั้น ปล่อยนักอ่านขบคิดคาดเดาต่าง ๆ นานา จวบกระทั่งสี่ปีให้หลัง โก้วเล้งจึงเขียนยอดขุนโจรออกมา แฟนนักอ่านค่อยทราบว่าเซียวจับอิดนึ้งยังไม่ตาย เลี่ยงเซี้ยเปียะยังแทนที่ตำแหน่งของเทพสำราญ กลายเป็นผู้สืบทอดหน่วยงานฟ้า ดังนั้นการต่อสู้ที่ประลองปัญญาและประลองกำลังจึงเปิดฉากขึ้น

ซีเยวจับอิดนึ้ง
หมวดหมู่:งานเขียนของโก้วเล้ง
บ้อซังเกี่ยม

**บ้อซังเกี่ยม** เป็นนวนิยายแปลเรื่องหนึ่งของ ว.ณ เมืองลุง จากบทประพันธ์ของฉิ่นอั๊ง เป็นเรื่องราวของอึ้งป้วก ซึ่งมีอาจารย์เป็นหนึ่งในห้าจอมยุทธผู้ยิ่งใหญ่แห่งยุค ออกผจญภัยในยุทธจักรเพื่อออกตามหาบิดาที่พลัดพรากจากกัน

หมวดหมู่:บันเทิงคดีกำลังภายใน
หมวดหมู่:วรรณกรรมจีน
กระบี่ล้างแค้น

**กระบี่ล้างแค้น** เป็นผลงานแปลเรื่องแรกในชีวิตที่สร้างชื่อ ว.ณ เมืองลุง โดยเป็นหนึ่งในวรรณกรรมจีนกำลังภายในเรื่องเยี่ยม ผลงานแห่งความภาคภูมิใจของ "อ้อเล้งเซ้ง" ขุนพลมือหนึ่งในยุทธจักรนิยายไต้หวัน

## เนื้อเรื่อง
กระบี่ล้างแค้นเป็นเรื่องราวของ ฉื่อง่วนเพ้ง บุรุษหนุ่มเข็ญใจ มีความเจ็บปวดรวดร้าวของความอาฆาต แค้นที่ฝังรากเหง้าอยู่ในจิตใจมาสิบเก้าปี ด้วยบิดามารดาถูกสังหารอย่างอำมหิต เป็นชนวนให้ติดตามหาคู่อาฆาตผู้เป็นปีศาจในคราบนักบุญ จนต้องใช้กระบี่ล้างแค้น แต่ศัตรูคู่แค้นนั้นเคยช่วยชีวิตตนไว้

เรื่องนี้ อ้อเล็งเซ็งแต่งไว้เพียง 1/3 เท่านั้น และตัดจบห้วน ๆ ด้วยสาเหตุไม่ทราบ โดยให้พระเอกถูกฆ่าตายอย่างง่าย ๆ ทั้งนี้คาดว่าจะมีปัญหาขัดแย้งกับสำนักพิมพ์ ส่วนที่แต่งต่อ จึงมีเนื้อหาและสำนวนที่แตกต่างไปค่อนข้างมาก

หมวดหมู่:บันเทิงคดีกำลังภายใน