แมงมุมสันโดษเมดิเตอร์เรเนียน

**แมงมุมสันโดษเมดิเตอร์เรเนียน** ( )
เป็นแมงมุมสปีชีส์หนึ่งที่มีถิ่นกำเนิดในบริเวณเมดิเตอร์เรเนียนตามชื่อ แต่ปัจจุบันพบได้ในหลายพื้นที่ทั่วโลก และจัดว่าเป็นหนึ่งในแมงมุมต่างถิ่นที่รุกรานมากที่สุดในโลก
ปกติจะอาศัยอยู่ในถ้ำ แต่ก็พบได้ในชั้นใต้ดินและอุโมงค์
ออกล่าเหยื่อตอนกลางคืน กินแมลงรวมถึงแมลงปลาเงิน (*Lepisma saccharinum*) และแมลงสาบ มักเลือกสปีชีส์เหยื่อที่มีขนาดเล็ก

เช่นเดียวกับสายพันธุ์อื่นๆ ในสกุลเดียวกัน การถูก *L. rufescens* กัดอาจทำให้เนื้อตาย และในบางรายอาจเกิดปัญหาทั้งร่างกายเนื่องกับเอนไซม์  ในพิษแมงมุม
การควบคุมประชากรแมงมุมนี้คล้ายกับที่ใช้กับแมงมุมสันโดษสีน้ำตาล ()

## ลักษณะ

Loxosceles rufescens eyes.svg|ผังรูปแบบตา
Loxosceles rufescens 516216844.jpg|ตา 3 คู่กับลวดลายรูปไวโอลินที่หัว


*L. rufescens* อาศัยอยู่ในถ้ำและมีลักษณะภายนอกแทบจะแยกไม่ออกจาก *L. reclusa* หรือแมงมุมสันโดษสีน้ำตาล
สามารถระบุได้ว่าเป็นแมงมุมขนาดกลาง มีลักษณะเด่นคือมีตา 3 คู่เรียงกันเป็นรูปสามเหลี่ยม (เทียบกับแมงมุมทั่วไปที่มี) และมีลายคล้ายไวโอลินบนส่วนหัวและอก (cephalothorax)
อยู่ในสกุล *[[Loxosceles]]* ซึ่งมีแมงมุมอันตรายที่สุดในโลกหลายชนิด
ทั้งเพศผู้และเพศเมียยาวได้ถึงประมาณ 7–7.5 มม.

ถุงไข่ของ *L. rufescens* มีไข่ประมาณ 40 ฟอง ใช้เวลาฟักไม่กี่สัปดาห์โดยขึ้นอยู่กับอุณหภูมิ
ลูกแมงมุมจะโตอย่างช้าๆ โดยลอกคราบหลายครั้ง
คราบที่ลอกออกมามักจะออกซีดๆ ใสๆ
มักมีชีวิตอยู่ได้ 
แมงมุมชักใยเพื่อเป็นที่ซ่อนตอนกลางวันและเพื่อซ่อนถุงไข่
ใยบางและเปราะมาก ทำด้วยเส้นไหมที่ขึงอย่างไม่เป็นระเบียบ

## การกระจายพันธุ์และถิ่นอาศัย
แมงมุมสันโดษเมดิเตอร์เรเนียนเป็นหนึ่งในสปีชีส์ต่างถิ่นที่รุกรานมากที่สุดในโลก
มีถิ่นกำเนิดในบริเวณเมดิเตอร์เรเนียนและเอเชียตะวันตก รวมถึงบางส่วนของยุโรปและแอฟริกาเหนือ โดยชอบอากาศอบอุ่นและแห้ง
ปัจจุบัน ได้แพร่กระจายพันธุ์ไปทั่วโลก เพราะมนุษย์เดินทางเพิ่มขึ้นและมีการขนส่งสินค้ามากขึ้น

สายพันธุ์ถูกนำไปยังมาดากัสการ์ เอเชียตะวันออกและใต้ตั้งแต่อินเดียจนถึงญี่ปุ่น ออสเตรเลีย และเกาะมากมายในมหาสมุทรแอตแลนติกและแปซิฟิก (รวมถึงสี่เกาะในหมู่เกาะฮาวาย)
เมื่อปี พ.ศ. 2558 นักกีฏวิทยาจากภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ค้นพบแมงมุมสปีชีส์ *L. rufescens* ครั้งแรกในประเทศไทย โดยการสำรวจถ้ำที่เขาวังเขมร อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี และพบว่า แมงมุมได้ตั้งถิ่นฐานเป็นร้อยตัว
นักวิจัยสันนิษฐานว่าแมงมุมอาจเข้ามาในประเทศไทยในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ขณะที่มีการขนส่งวัสดุและยุทโธปกรณ์จากญี่ปุ่นมาที่ไทย โดยใช้ถ้ำแห่งนี้เป็นสถานที่เก็บอุปกรณ์ก่อสร้างเส้นทางรถไฟสายมรณะ

ในทวีปอเมริกาเหนือ มีรายงานการพบในกว่า 20รัฐของสหรัฐอเมริกา กระจัดกระจายไปอย่างกว้างขวางตั้งแต่รัฐแคลิฟอร์เนียจนถึงและเหนือขึ้นไปถึงรัฐมิชิแกน ตลอดจนถึงรัฐออนแทรีโอ ประเทศแคนาดา
ในแอฟริกาใต้ มีการบันทึกตัวอย่างเพียงตัวเดียวในเมืองเคปทาวน์ใน ค.ศ. 1914

ในที่ไม่ใช่ถิ่นกำเนิด แมงมุมจะอยู่ในสภาพแวดล้อมกึ่งแห้งแล้งและบริเวณที่ชื้น เช่น ชั้นใต้ดิน ถ้ำ และอุโมงค์
ในที่เช่นนี้ แมงมุมสามารถหาเหยื่อที่ชอบใจคือแมลงสาบและแมลงปลาเงิน
การตรวจดูสัตว์รบกวนในอาคารของมหาวิทยาลัยมิชิแกนปี2021 พบแมงมุมสปีชีส์นี้ในห้องสมุดสำหรับนักศึกษาปริญญาตรี จึงทำให้ต้องปิดใช้ไปสองวัน

## นิเวศวิทยา

ไฟล์:Loxosceles rufescens juvenile in Rijeka, Croatia 01.jpg|ลูกแมงมุม 
ไฟล์:Loxosceles rufescens juvenile in Rijeka, Croatia 02.jpg|คาบเหยื่อ (moth fly)
ไฟล์:Loxosceles rufescens in Rijeka, Croatia.jpg|จากประเทศโครเอเชีย
ไฟล์:Loxosceles rufescens 04.jpg|ตาสามคู่ที่เป็นลักษณะเด่น

*Loxosceles rufescens* มีพฤติกรรมการล่าเหยื่อที่ต่างกับแมงมุมหลายชนิด
ออกหากินในตอนกลางคืน โดยจะออกไปจับและฆ่าสัตว์ขาปล้องชนิดต่างๆ ที่แพ้พิษของมัน แทนที่จะดักเหยื่อด้วยใย
มักเลือกเหยื่อที่มีขนาดเล็กเพราะมีโครงกระดูกภายนอกที่อ่อน
ตัวผู้เป็นนักล่าที่กระตือรือร้นกว่าตัวเมีย ส่วนหนึ่งก็เพราะไปหาคู่ผสมพันธุ์ไปพร้อมๆ กัน

## ภัยต่อมนุษย์
แมงมุมในสกุล *Loxosceles* มีชื่อเสียงในด้านพิษกัดที่ทำให้เนื้อผิวหนังตาย ในบางรายอาจเกิดปัญหารุนแรงโดยมีอาการทั่วร่างกาย 
เป็นภาวะที่เรียกว่า ล็อกซอซิลิซึม
อาการเนื้อตายเกิดจากเอนไซม์พิเศษ คือ  ()
เอนไซม์จะเปลี่ยนโครงสร้างของเยื่อหุ้มเซลล์ (ที่ membrane raft) นำไปสู่การกระตุ้นเอนไซม์ (protease) บนเยื่อหุ้มเซลล์ให้ทำงาน
ซึ่งในที่สุดมีผลเป็นการแยกสลายโปรตีน (proteolytic cleavage) ของผิวเซลล์แล้วทำให้เซลล์ตาย

กรณีส่วนใหญ่ไม่เป็นปัญหาสำคัญทางการแพทย์
แต่ในบางกรณี หลังถูกกัดประมาณ  อาจเกิดอาการปวดลึกตามด้วยความแสบร้อน
บริเวณรอบแผลมักจะแดงและเจ็บ เนื่องจากการบีบเกร็งของหลอดเลือด (vasospasm) และการขาดเลือดเฉพาะที่ (ischemia)
อาจเกิดตุ่มพอง/แผลพุพองซึ่งมักเปลี่ยนเป็นสีน้ำเงินเข้มโดยตรงกลางจะยุบลงหลายวันหลังถูกกัด
ในกรณีที่พบน้อย อาจเกิดการสลายของเม็ดเลือดแดง ภาวะเลือดแข็งตัวในหลอดเลือดแบบแพร่กระจาย และภาวะเกล็ดเลือดน้อย แล้วทำให้ไตวาย

ในปี2024 มีรายงานว่า แมงมุมเป็นเหตุเสียชีวิต 2รายในประเทศอิตาลี
คนหนึ่งเป็นตำรวจอายุ 52ปีจากเมืองปาแลร์โมโดยถูกแมงมุมกัดตามรายงานของหนังสือพิมพ์ท้องถิ่น
อีกคนเป็นชายวัย 23ปี เสียชีวิตหลังถูกกัดมากกว่าหนึ่งเดือน ตามรายงานของสำนักข่าว 

## การควบคุมและลดประชากร
การควบคุมแมงมุมสกุล *Loxosceles* ทำไม่ง่าย เนื่องจากแมงมุมชอบอยู่ในซอกมืดและแคบ
โดยยังสามารถอยู่รอดได้โดยไม่มีอาหารหรือน้ำเป็นเวลานาน

ยังไม่มีรายงานการควบคุมหรือมาตรการลดประชากรแมงมุมสันโดษเมดิเตอร์เรเนียนโดยเฉพาะ
ยกเว้นการกล่าวถึงความจำเป็นต้องมีมาตรการเพิ่มเติมในงานศึกษาในนคร
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากลักษณะภายนอกของแมงมุมสันโดษพันธุ์สีน้ำตาลและพันธุ์เมดิเตอร์เรเนียนแทบไม่ต่างกัน
มาตรการควบคุมแมงมุมสันโดษพันธุ์สีน้ำตาลอาจปรับใช้เพื่อลดประชากรพันธุ์เมดิเตอร์เรเนียนได้
มาตรการมักรวมการกำจัดสัตว์รบกวนเป็นประจำ การดูดฝุ่นกำจัดแมลงที่ตายแล้ว การทำความสะอาด การกำจัดใยแมงมุม และการใช้กับดักกาวหรือยาฆ่าแมลง

## ประวัติคำ
ชื่อเฉพาะ คือ *rufescens* หมายถึง อมแดง ซึ่งระบุสีของสปีชีส์นี้

## อนุกรมวิธาน
นักธรรมชาติวิทยาชาวฝรั่งเศส Léon Jean Marie Dufour ได้บรรยายถึงสปีชีส์นี้เป็นครังแรกใน ค.ศ. 1820 โดยระบุสปีชีส์เป็น *Scytodes rufescens*
แล้วกลายเป็นสปีชีส์ต้นแบบของสกุล ''Loxosceles''

## เชิงอรรถและอ้างอิง

หมวดหมู่:Sicariidae
หมวดหมู่:ชีวภูมิศาสตร์
หมวดหมู่:ชนิดพันธุ์ต่างถิ่น
หมวดหมู่:แมงมุม