นครใหญ่ที่รัฐกำหนด

**นครใหญ่ที่รัฐกำหนด** หรือ ***เซเรชิเตโตชิ*** () หรือที่เรียกโดยย่อว่า ***ชิเตโตชิ*** () หรือ ***เซเรชิ*** () หมายถึงนครในประเทศญี่ปุ่นซึ่งมีประชากรเกินกว่าห้าแสนคน และได้รับการกำหนดสถานะดังกล่าวโดยคำสั่งของคณะรัฐมนตรีญี่ปุ่น ซึ่งเป็นอำนาจตามมาตรา 252 วรรค 19 แห่งพระราชบัญญัติการปกครองท้องถิ่น นครเหล่านี้มีส่วนสำคัญในด้านเศรษฐกิจ อุตสาหกรรม และพิจารณาได้ว่าเป็นนครที่มีขนาดใหญ่ของประเทศ

นครใหญ่ที่รัฐกำหนดได้รับการถ่ายโอนอำนาจในการดำเนินงานหลายด้านที่ปกติเป็นหน้าที่ขององค์การบริหารจังหวัด เช่น การศึกษาสาธารณะ สวัสดิการสังคม 
การสุขาภิบาล การออกใบอนุญาตประกอบธุรกิจ และการผังเมือง โดยองค์การบริหารนครใหญ่จะรับผิดชอบงานบริหารระดับรองในแต่ละด้าน ส่วนองค์การบริหารจังหวัดยังคงมีอำนาจในการตัดสินใจเรื่องสำคัญ ตัวอย่างเช่น องค์การบริหารนครใหญ่สามารถออกใบอนุญาตให้ร้านขายยาและคลินิกขนาดเล็กได้ แต่ร้านขายยาขนาดใหญ่และโรงพยาบาลยังคงต้องได้รับใบอนุญาตจากองค์การบริหารจังหวัด

นครใหญ่ที่รัฐกำหนดยังมีข้อกำหนดให้แบ่งพื้นที่ภายในออกเป็นเขต () ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับเขตของลอนดอนหรือเขตของนครนิวยอร์ก โดยแต่ละเขตจะมีสำนักงานเขตของตน ทำหน้าที่ด้านการบริหารต่าง ๆ ในนามขององค์การบริหารนครใหญ่ เช่น การรับจดทะเบียนครอบครัว (*[[โคเซกิ]]*) การลงทะเบียนผู้มีถิ่นที่อยู่ (*[[จูมิงเฮียว]]*) และการจัดเก็บภาษี ในบางนคร สำนักงานเขตยังรับผิดชอบเรื่องการออกใบอนุญาตประกอบธุรกิจ การอนุญาตก่อสร้าง และหน้าที่ทางการบริหารอื่น ๆ ด้วย โครงสร้างและอำนาจของเขตแต่ละแห่งจะถูกกำหนดโดยข้อบัญญัติของนครใหญ่นั้น ๆ

สำหรับ 23 เขตพิเศษของโตเกียวนั้น ไม่ถือเป็นส่วนหนึ่งของระบบนี้ เนื่องจากโตเกียวมีสถานะเป็นมหานคร () และเขตต่าง ๆ เหล่านั้นมีลักษณะเสมือนเป็นนครที่เป็นอิสระจากกัน แม้ว่าเขตเซตางายะและเขตเนริมะ ซึ่งเป็นสองเขตที่มีประชากรมากที่สุดของโตเกียว จะมีประชากรมากพอที่จะเป็นนครใหญ่ที่รัฐกำหนด แต่ตามความหมายของพระราชบัญญัติการปกครองท้องถิ่นแล้ว เขตเหล่านี้ไม่ได้ถูกจัดว่าเป็น "นคร" และจึงไม่สามารถได้รับสถานะดังกล่าว

จนถึงปัจจุบัน ยังไม่เคยมีนครใหญ่ที่รัฐกำหนดถูกเพิกถอนสถานะนี้

## รายชื่อนครใหญ่ที่รัฐกำหนด
thumb|right|250px|แผนที่นครใหญ่ที่รัฐกำหนด (ภาษาอังกฤษ)
นครใหญ่ที่รัฐกำหนดมีการจัดตั้งมาตั้งแต่ ค.ศ. 1956 ปัจจุบัน มีนครที่แต่งตั้งขึ้นแล้ว 20 แห่ง เรียงตามปีที่ได้รับประกาศดังนี้

## ประวัติ
ระบบนครใหญ่ที่รัฐกำหนดมีจุดเริ่มต้นใน ค.ศ. 1878 ภายใต้ระบบการปกครองท้องถิ่นของญี่ปุ่น โดยมีการจัดตั้ง "เขต" () ขึ้นเป็นครั้งแรก ซึ่งในเวลานั้นเมืองทุกแห่งต่างมีเขตปรากฏอยู่ แม้ว่าเมืองส่วนใหญ่จะมีเพียงเขตเดียว แต่เมืองใหญ่ที่สุดในขณะนั้น ได้แก่ โตเกียว โอซากะ และเกียวโต ถูกแบ่งออกเป็น 15 เขต, 4 เขต และ 2 เขต ตามลำดับ

ระบบเทศบาลซึ่งประกาศใช้ใน ค.ศ. 1889 ได้ยกเลิกสภาเขตแล้วแทนที่ด้วยสภานคร แต่ยังคงมีสภาเขตในนครโตเกียว โอซากะ และเกียวโต โดยทั้งสามเมืองนี้ในขณะนั้นยังไม่มีสภานครเป็นของตนเอง และอยู่ภายใต้การกำกับของสภาจังหวัด กระทั่งใน ค.ศ. 1898 ทั้งสามนครจึงได้รับอนุญาตให้จัดตั้งสภานครขึ้นเป็นของตนเอง นอกจากนี้ยังมีนครอีกสามแห่งที่นำระบบเขตมาใช้ก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง ได้แก่ นาโงยะ (ค.ศ. 1908), โยโกฮามะ (ค.ศ. 1927) และโคเบะ (ค.ศ. 1931) โดยตามกฎหมายที่ออกใน ค.ศ. 1911 เขตได้รับสถานะนิติบุคคลและถือเป็นหน่วยการปกครองท้องถิ่น

หลังสงครามโลกครั้งที่สอง กฎหมายการปกครองท้องถิ่นฉบับ ค.ศ. 1947 ได้บัญญัติให้นครที่มีการแบ่งเขตทั้งห้าแห่ง (โดยโตเกียวเปลี่ยนสถานะเป็นมหานครตั้งแต่ ค.ศ. 1943) มีสถานะเป็น "นครพิเศษ" () ระบบนี้ต่อมาได้ถูกแทนที่ด้วยระบบ "นครใหญ่ที่รัฐกำหนด" ภายหลังการแก้ไขกฎหมายการปกครองท้องถิ่นใน ค.ศ. 1956

ในช่วงการเติบโตทางเศรษฐกิจของญี่ปุ่น รัฐบาลเคยกำหนดให้นครที่จะได้รับสถานะเป็นนครใหญ่ต้องมีแนวโน้มว่าจะมีประชากรถึงหนึ่งล้านคนในอนาคตอันใกล้ อย่างไรก็ตาม ข้อกำหนดนี้ถูกยกเลิกใน ค.ศ. 2005 โดยลดเกณฑ์ประชากรเหลือเพียง 700,000 คน เพื่อเปิดทางให้กับนครที่มีขนาดทางภูมิศาสตร์ใหญ่ ซึ่งเกิดจากการควบรวมกันของหลายเทศบาล ภายใต้รัฐบาลของนายกรัฐมนตรี จุนอิจิโร โคอิซูมิ

## เงื่อนไขการเป็นนครใหญ่ที่รัฐกำหนด
ในการจะเข้าสู่การพิจารณาเพื่อได้รับสถานะเป็นนครใหญ่ที่รัฐกำหนด นครนั้นต้องมีประชากรเกินกว่า 500,000 คน และต้องยื่นคำขอรับการแต่งตั้งโดยได้รับความเห็นชอบจากทั้งสภานครและสภาจังหวัดที่ตนสังกัด

นครต่อไปนี้มีประชากรมากกว่า 500,000 คน แต่ยังไม่ได้รับการเสนอชื่อให้เป็นนครใหญ่ที่รัฐกำหนด

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* กฎหมายญี่ปุ่น