หลวงพ่อเนียม

**เจ้าอธิการเนียม ธมฺมโชติ** นิยมเรียกว่า *"หลวงพ่อเนียม วัดน้อย"* เป็นพระสงฆ์ชาวไทย มีสมณศักดิ์เป็นเจ้าอธิการ ตำแหน่งทางพระสังฆาธิการเป็นอดีตเจ้าคณะหมวด และอดีตเจ้าอาวาสวัดน้อย ตำบลโคกคราม อำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรี

## ประวัติ
ประวัติ เจ้าอธิการเนียม ธมฺมโชติ ไม่ชัดเจน ยังมีความคลุมเครือและคลาดเคลื่อน ชีวประวัติในส่วนของชาติภูมิ ปัจจุบันแบ่งออกเป็น 2 ฉบับ คือ

### ชาติภูมิ (ฉบับญาติ)
ชื่อ **เนียม** พื้นเพเดิมอยู่ย่านคลองชักพระ ธนบุรี เป็นบุตรในจำนวนพี่น้อง 7 คน (ตัวเลขจำนวนไม่แน่นอน) ของนายคง กับนางราญ สมัยนั้นยังไม่มีนามสกุลใช้ (ภายหลังญาติส่วนหนึ่งใช้นามสกุล **คงสำราญ** และ**สำราญมาก**) ครอบครัวประกอบอาชีพเกษตรกร (ทำสวน) 

วัยเด็ก พี่ของหลวงพ่อเนียมคนหนึ่งอพยพมาตั้งครอบครัว ทำไร่นาที่บ้านป่าพฤกษ์ อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี จึงพาหลวงพ่อเนียมซึ่งเป็นเด็กอพยพมาด้วย แล้วภายหลังลูกหลานส่วนหนึ่งอพยพครอบครัวไปอยู่ที่บ้านซ่อง ต.มดแดง อ.ศรีประจันต์ จ.สุพรรณบุรี

### ชาติภูมิ (ฉบับศิษย์)
ชื่อ **เนียม** บิดาเป็นชาวบ้านซ่อง ต.มดแดง อ.ศรีประจันต์ จ.สุพรรณบุรี มารดาเป็นชาวบ้านป่าพฤกษ์ อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี ต่อมาบิดาครองคู่กับมารดา ตั้งบ้านเรือนอยู่ที่บ้านป่าพฤกษ์ อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี มีบุตรธิดาจำนวนหลายคน รวมทั้งหลวงพ่อเนียมจึงถือกำเนิดที่หมู่บ้านนี้

วัยเด็ก บิดามารดานำไปฝากวัดใกล้บ้านเกิด จะเป็นวัดป่าพฤกษ์หรือวัดตะค่า อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี ไม่ชัดเจน เพื่อให้ศึกษาเล่าเรียนหนังสือและวิชาต่าง ๆ

### ชาตกาล
ชาตกาลของหลวงพ่อเนียมไม่ชัดเจน สันนิษฐานจากคำบอกเล่าของนายคำ มณีอินทร์ (ลูกศิษย์หลวงพ่อเนียม) เล่าว่ามรณภาพเมื่ออายุ 80 ปี พอดี ตามคำบอกเล่าของลูกศิษย์และชาวบ้านสืบต่อมาว่าหลวงพ่อเนียม ชาตะปีชวด มรณภาพวันเพ็ญ เดือน 12 เก็บศพไว้ราว 5 เดือน จึงฌาปนกิจศพ และมีหลักฐานเป็นหนังสือชื่อ *ปฏิจจะสมุบบาทกับหนังสือไตรนิกาย* เพื่อทำบุญเป็นธรรมทาน เมื่อเดือนมีนาคม รัตนโกสินทรศก 127 ปีที่ 41 ในรัชกาลที่ 5 (พ.ศ. 2451)

เมื่อคำนวณและตรวจดูปฏิทินย้อนหลังทำให้ทราบว่าหลวงพ่อเนียมมรณภาพ วันที่ 8 พฤศจิกายน (ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12) พ.ศ. 2451 (สมัยนั้นเปลี่ยนศักราชใหม่เดือนเมษายน ไม่ใช่เดือนมกราคม) และเมื่อนับถอยหลังไปอีก 80 ปี จึงทำให้ทราบว่าหลวงพ่อเนียมชาตกาล พ.ศ. 2371 ซึ่งตรงกับปีชวดตามคำบอกเล่าพอดี

### วัยเยาว์
วัยเยาว์ สันนิษฐานว่าอาจเป็นลูกศิษย์ติดตามพระภิกษุไปอยู่วัดในกรุงเทพมหานคร หรือธนบุรี บ้างก็ว่าบรรพชาเป็นสามเณร แล้วไปจำพรรษาที่วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร ธนบุรี ซึ่งเป็นคำบอกเล่ากันอย่างเลื่อนลอย ไม่มีหลักฐาน

### อุปสมบท
อุปสมบทเมื่ออายุ 20 ปี ราว พ.ศ. 2391 ณ พัทธสีมาใดไม่ปรากฏหลักฐานชัดเจน บ้างสันนิษฐานว่าพัทธสีมาวัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร ธนบุรี บ้างสันนิษฐานว่าพัทธสีมาวัดละแวกบ้าน คือ วัดป่าพฤกษ์ อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี

อุปสมบทแล้วจำพรรษาอยู่วัดใดไม่ปรากฏหลักฐานชัดเจน มีเพียงข้อสันนิษฐานว่าอาจจำพรรษาที่วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร และวัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร ศึกษาทั้งวิปัสสนาธุระและคันถธุระในกรุงเทพมหานครและธนบุรี รวมเป็นระยะเวลาราว 20 ปี

จากนั้นเดินทางกลับสุพรรณบุรี จำพรรษาอยู่ที่วัดรอเจริญ อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี ในสมัยพระอาจารย์เหมือนเป็นเจ้าอาวาส ต่อมาพระอาจารย์เหมือนเกิดขุ่นข้องหมองใจหลวงพ่อเนียมในเรื่องลูกศิษย์ หลวงพ่อเนียมจึงจะย้ายไปอยู่วัดป่าพฤกษ์ อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี แต่ชาวบ้านวัดน้อย (คนละฟากแม่น้ำเยื้องกับวัดรอเจริญ) ทราบเข้า จึงนิมนต์หลวงพ่อเนียมไปจำพรรษาอยู่ที่วัดน้อย ซึ่งขณะนั้นกำลังเป็นวัดร้าง

หลวงพ่อเนียมและชาวบ้านช่วยกันก่อสร้างอาคาร เสนาสนะ บูรณปฏิสังขรณ์วัดน้อยจนพ้นสภาพวัดร้าง มีความเจริญวัดหนึ่งในชนบท มีประชาชนเคารพและศรัทธาจากทั่วสารทิศ เป็นสำนักวิปัสสนากรรมฐานที่มีชื่อเสียงของจังหวัดสุพรรณบุรีในสมัยนั้น มีพระภิกษุสามเณร ประชาชน ศึกษาวิปัสสนากรรมฐาน และฝากตัวเป็นศิษย์จำนวนมาก อาทิ

* พระอธิการอ่ำ วัดชีปะขาว
* พระอธิการโหน่ง วัดอัมพวัน (คลองมะดัน)
* พระอธิการจอน วัดน้อย
* พระอธิการหอม วัดดอกบัว
* พระครูวิหารกิจจานุการ (ปาน โสนนฺโท) วัดบางนมโค
* พระครูหรุ่น วัดเสาธงทอง
* พระอธิการจุ่น วัดเสาธง
* พระครูศุข วัดกลาง
* พระครูเยี่ยม วัดรอเจริญ
* พระครูวิศาลสุตผล (โต อภิภูริโต) วัดขวาง
* พระอธิการอั้น วัดน้อย
* หลวงราชรักษา (จาด พักตระเกษตริน)
* นายสน ศุภพินิจ
* นายคำ มณีอินทร์
* ฯลฯ

## วัตรปฏิบัติ และปฏิปทา
หลวงพ่อเนียมมีความเชี่ยวชาญในด้านวิปัสสนากรรมฐาน ท่านช่วยให้การศึกษาแก่ศิษยานุศิษย์อย่างเต็มที่ มีชื่อเสียงในทางรักษาโรคต่าง ๆ มีเรื่องเล่าในอภินิหารต่าง ๆ ท่านเป็นผู้มีความเมตตาต่อสรรพสัตว์ กิจวัตรประจำวันคือ ตื่นแต่เช้ามืด ครองจีวรแล้วปลงอาบัติ เสร็จแล้วนั่งสนทนากับพระภิกษุสามเณรในวัดเป็นการอบรมไปในตัว พ่อรุ่งเช้าจึงออกบิณฑบาตโปรดญาติโยม กลับมาฉันภัตตาหาร แล้วจะนำอาหารไปเลี้ยงสัตว์ต่าง ๆ ที่เข้ามาพึ่งพาอาศัยวัด

## มรณภาพ
หลวงพ่อเนียม มรณภาพเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2451 (วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12) สิริอายุ 80 ปี อุปสมบทได้ 60 พรรษา เมื่อมรณภาพแล้ว สันนิษฐานว่าคณะศิษย์และช่างภาพได้ช่วยกันจัดลักษณะท่าทาง ฉากหลัง และสิ่งของประกอบ เพื่อถ่ายภาพท่านไว้เป็นที่ระลึก (Post-mortem photography) ในอิริยาบทลักษณะปางไสยาสน์ ตะแคงซ้าย

ราว 5 เดือนต่อมาจึงมีพิธีฌาปนกิจศพ ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2452 (สมัยนั้นเปลี่ยนศักราชใหม่เดือนเมษายน) ณ ฌาปนสถานวัดน้อย อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี โดยเล่ากันว่า สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (แพ ติสฺสเทโว) วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร ขณะดำรงสมณศักดิ์ที่พระธรรมโกษาจารย์ เจ้าคณะมณฑลนครชัยศรี กับพระพุทธวิถีนายก (บุญ ขนฺธโชติ) ขณะดำรงสมณศักดิ์ที่เจ้าอธิการบุญ วัดกลางบางแก้ว ร่วมในพิธี

## อ้างอิง

## สืบตำแหน่ง

หมวดหมู่:พระสงฆ์ชาวไทย
หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:พระเถราจารย์สายสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:เกจิอาจารย์
หมวดหมู่:เจ้าอาวาส
หมวดหมู่:เจ้าคณะตำบล
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดธนบุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอบางปลาม้า
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2371
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2451