หมู่วิหารตาฮัจรัต

**หมู่วิหารตาฮัจรัต** () ในหมู่บ้านลิมจาร์ ประเทศมอลตา ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกยูเนสโกเช่นเดียวกับวิหารหินใหญ่อื่น ๆ อีกหลายแห่งในมอลตา ตาฮัจรัตเป็นหนึ่งในศาสนสถานที่เก่าแก่ที่สุดในโลก วิหารหลังใหญ่กว่ามีอายุอยู่ในระยะจกันตียา (3,600–3,200 ปีก่อนคริสต์ศักราช) ในขณะที่วิหารหลังเล็กกว่ามีอายุอยู่ในระยะฮัลซัฟลีนี (3,300–3,000 ปีก่อนคริสต์ศักราช)

## ที่ตั้ง
ตาฮัจรัตตั้งอยู่ที่รอบนอกทิศตะวันออกของหมู่บ้านลิมจาร์ ห่างจากหมู่วิหารสกอร์บาประมาณ 1 กิโลเมตร ด้านหน้าอาคารตาฮัจรัตมีลักษณะคล้ายกับด้านหน้าอาคารสกอร์บา

## หมู่วิหาร
การขุดพบชั้นเครื่องปั้นดินเผาแสดงให้เห็นว่าเคยมีหมู่บ้านตั้งอยู่บนพื้นที่นี้และมีอายุเก่าแก่กว่าตัววิหาร เครื่องปั้นดินเผายุคแรกนี้มีอายุอยู่ในระยะลิมจาร์ (3,800–3,600 ปีก่อนคริสต์ศักราช)

ตาฮัจรัตสร้างขึ้นจากหินปูนปะการังชั้นล่างซึ่งเป็นหินโผล่ชุดที่เก่าแก่ที่สุดในหมู่เกาะมอลตา หมู่วิหารประกอบด้วยวิหาร 2 หลังที่อยู่ติดกัน วิหารน้อยติดกับด้านเหนือของวิหารใหญ่

วิหารทั้งสองมีการวางผังที่ไม่สม่ำเสมอและมีขนาดเล็กกว่าวิหารยุคหินใหม่หลายแห่งในมอลตา นอกจากนี้ยังมีความต่างจากวิหารหินใหญ่อื่น ๆ ตรงที่ไม่พบบล็อกหินที่ผ่านการตกแต่งลวดลาย อย่างไรก็ตาม ยังพบโบราณวัตถุจำนวนหนึ่งในพื้นที่ โบราณวัตถุที่น่าสนใจที่สุดน่าจะเป็นแบบจำลองวิหารชิ้นหนึ่ง ที่แกะสลักจากหินปูนแพลงก์ตอนโกลบิเจอไรนา แบบจำลองนี้มีหลังคาและแสดงให้เห็นโครงสร้างตามแบบฉบับวิหารหินใหญ่ในมอลตา ซึ่งประกอบด้วยโครงสร้างเสากับทับหลังด้านหน้า การก่อผนังด้วยบล็อกหินแคบสลับบล็อกหินกว้าง และการก่อชั้นหินให้เหลื่อมออกมาทีละชั้นเพื่อให้เป็นโครงสร้างด้านบน

### วิหารใหญ่
วิหารใหญ่ (ซึ่งมีอายุอยู่ในระยะจกันตียา) มีผังเป็นรูปดอกจิกสามแฉกตามแบบฉบับ โดยมีส่วนหน้าเว้าเปิดสู่ลานกว้างครึ่งวงกลม ส่วนหน้าประกอบด้วยช่องประตูขนาดใหญ่ตรงกลางและที่นั่งตรงฐาน บันไดสองขั้นพาไปสู่ทางเข้าหลักและทางเดินที่ขนาบด้วยแผ่นหินปูนปะการังขนาดใหญ่ตั้งตรง

ทางเดินนำไปสู่ลานกลางวิหารซึ่งแผ่ออกเป็นห้องครึ่งวงกลม 3 ห้อง ห้องเหล่านี้ถูกก่อผนังปิดบางส่วนในบางช่วงเวลาของระยะฮัลซัฟลีนี และมีการค้นพบเศษเครื่องปั้นดินเผาภายในผนังที่ว่านี้ มุขโค้งของแต่ละห้องสร้างด้วยผนังหินสกัดหยาบ การก่อชั้นหินเหนือผนังให้เหลื่อมออกมาทีละชั้นบ่งชี้ว่าวิหารนี้เคยมีหลังคาคลุม

มีการค้นพบประติมากรรมวิหารแกะสลักที่นี่ เป็นแบบจำลองขนาดเล็กที่แกะสลักจากหินปูนโกลบิเจอไรนาและได้รับการค้นพบใน ค.ศ. 1923

### วิหารน้อย
วิหารน้อย (ซึ่งมีอายุอยู่ในระยะฮัลซัฟลีนี) ตั้งอยู่ทางด้านเหนือและมีความยาว 6 เมตรครึ่ง มีทางเข้าถึงจากมุขโค้งด้านตะวันออกของวิหารใหญ่ วิหารหลังนี้สร้างด้วยหินก้อนเล็กกว่าและแสดงถึงความไม่สมบูรณ์ของการออกแบบที่ถูกมองว่ามีความโบราณหรือเป็นลักษณะเฉพาะของชนบท

## การขุดค้น
ตาฮัจรัตได้รับการขุดค้นทางโบราณคดีในช่วงระหว่าง ค.ศ. 1923–1926 นำโดยทิมิสโตคลีส แซมมิต ซึ่งในขณะนั้นเป็นผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์ ต่อมาได้รับการขุดค้นอีกครั้งใน ค.ศ. 1954 นำโดยจอห์น เดวีส์ เอวันส์ จากนั้นเดวิด เอช. ทรัมป์ นักโบราณคดีชาวอังกฤษ ได้ระบุอายุโบราณสถานแห่งนี้อย่างแม่นยำหลังการขุดค้นใน ค.ศ. 1961

ตาฮัจรัตมีชื่อรวมอยู่ในรายการโบราณวัตถุสถานของมอลตา ค.ศ. 1925

## การบูรณะ
ส่วนหน้าของวิหารและช่องประตูได้รับการสืบสร้างขึ้นใหม่ใน ค.ศ. 1937

## ระเบียงภาพ

ไฟล์:Plan des temples de Ta'Hagrat.png|ผังตาฮัจรัต
ไฟล์:Northern Ta' Ħaġrat Temple, as seen from the southern.jpg|วิหารน้อย มองจากลานกลางวิหารใหญ่
ไฟล์:Modèle de temple Ta'Hagrat.jpg|แบบจำลองวิหารที่พบในวิหารใหญ่


## อ้างอิง

หมวดหมู่:วิหารหินใหญ่แห่งมอลตา
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในประเทศมอลตา
หมวดหมู่:แหล่งโบราณคดีในประเทศมอลตา
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในประเทศมอลตา
หมวดหมู่:แหล่งยุคหินใหม่ในทวีปยุโรป
หมวดหมู่:ลิมจาร์