โจโก๋

**โจโก๋** (เสียชีวิต ค.ศ. 193) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **เฉา ซง** () ชื่อรอง **จฺวี้เกา** () เป็นข้าราชการในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 *ตงฮั่น*) ของจีน โจโก๋เป็นบุตรบุญธรรมของขันทีโจเท้ง (曹騰 *เฉา เถิง*) และเป็นบิดาของขุนศึกโจโฉ (曹操 *เฉา เชา*) ผู้ขึ้นมามีบทบาทสำคัญในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออกและวางรากฐานของรัฐวุยก๊ก (魏國 *เว่ย์กั๋ว*) ในยุคสามก๊ก (三國 *ซานกั๋ว*) โจโก๋ได้รับสมัญญานามเป็น "ไท่หฺวางตี้" (太皇帝) หรือ "จักรพรรดิไท่" โดยโจผี (曹丕 *เฉา พี*) ผู้เป็นหลานปู่เมื่อ ค.ศ. 220 หลังโจผีโค่นล้มราชวงศ์ฮั่นและก่อตั้งรัฐวุยก๊ก

## การรับราชการ
โจโก๋มีชื่อเสียงในฐานะผู้ซื่อสัตย์ จริงใจ และมีคุณธรรมสูง โจโก๋รับราชการในตำแหน่งนายกองพันมณฑลราชธานี (司隸校尉 *ซือลี่เซี่ยวเว่ย์*) ในราชสำนักของราชวงศ์ฮั่น ในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 *ฮั่นหลิงตี้*) โจโก๋ดำรงตำแหน่งเป็นเสนาบดีพระคลัง (大司農 *ต้าซือหนง*) และเสนาบดีปฏิคม (大鴻臚 *ต้าหงหลู*) ตามลำดับ ก่อนจะมาดำรงตำแหน่งเสนาบดีกลาโหม (太尉 *ไท่เว่ย์*) แทนที่ชุย เลี่ย (崔烈) แต่มีการกล่าวหาว่าโจโก๋ได้รับตำแหน่งเสนาบดีกลาโหมจากการติดสินบนขันทีซึ่งพระเจ้าเลนเต้ทรงไว้วางพระทัย มีอีกบันทึกหนึ่งระบุว่าโจโก๋ซื้อตำแหน่งราชการเหล่านั้น เพราะพระเจ้าเลนเต้ทรงริเริ่มธรรมเนียมการขายตำแหน่งราชการเพื่อหาเงิน

## การเสียชีวิต
ประมาณ ค.ศ. 193 โจโก๋ออกจากราชการและพยายามกลับไปบ้านเกิดที่อำเภอเจียวก๋วน (譙縣 *เฉียวเซี่ยน*; ปัจจุบันคือนครปั๋วโจว มณฑลอานฮุย) ระหว่างทาง โจโก๋ถูกสังหารขณะผ่านราชรัฐลองเอี๋ย (琅玡國 *หลางหยากั๋ว*; ปัจจุบันคือนครหลินอี๋ มณฑลชานตง) ในมณฑลชีจิ๋ว (徐州 *สฺวีโจว*) ในช่วงเวลาเดียวกันนั้น ขุนศึกโจโฉ (曹操 *เฉา เชา*) บุตรชายคนโตของโจโก๋ได้ก่อตั้งฐานอำนาจของตนในมณฑลกุนจิ๋ว (兗州 *เหยี่ยนโจว*; มีพื้นที่ครอบคลุมอาณาเขตทางตะวันตกเฉียงใต้ของมณฑลชานตงและทางตะวันออกของมณฑลเหอหนานในปัจจุบัน)

มี 3 บันทึกที่ระบุถึงการเสียชีวิตของโจโก๋โดยมีรายละเอียดที่แตกต่างกัน:

* บันทึกจาก *อู๋ชู* (吳書) ของเหวย์ เจา (韋昭) ระบุว่าโจโก๋นำข้าวของส่วนตัวบรรทุกรถมากกว่า 100 คันมาด้วยขณะเดินทาง โตเกี๋ยม (陶謙 *เถา เชียน*) ส่งนายทหารคนหนึ่งชื่อ**[[เตียวคี (จาง ไข่)|เตียวคี]]** (張闓 *จาง ไข่*) พร้อมทหารม้า 200 นายไปคุ้มกันโจโก๋และครอบครัวไปมณฑลกุนจิ๋ว เตียวคีสังหารโจโก๋ เอายึดทรัพย์สินของโจโก๋ และหนีไปห้วยหลำ (淮南 *หฺวายหนาน*)
* บทชีวประวัติโตเกี๋ยมใน *[[โฮ่วฮั่นชู]]* (後漢書) เขียนว่าโจโก๋กำลังเดินทางไปเมืองลองเอี๋ยเพื่อหลีกเลี่ยงความวุ่นวาย ระหว่างทางผ่านมายังอำเภออินผิง (陰平縣 *อินผิงเซี่ยน*; ทางตะวันตกเฉียงใต้ของนครเจ่าจฺวาง มณฑลชานตงในปัจจุบัน) ที่ซึ่งโตเกี๋ยมจัดกำลังพลส่วนหนึ่งเฝ้ารักษาไว้ **ทหารของโตเกี๋ยม**เกิดความละโมบอยากได้ทรัพย์สินของโจโก๋ จึงสังหารโจโก๋และยึดทรัพย์สินไป
* *ชื่อ-ยฺหวี่* (世語) ระบุว่าในเวลานั้นโจโก๋อยู่ที่อำเภอหฺวา (華縣 *หฺวาเซี่ยน*; ทางเหนือของอำเภอเฟ่ย์ มณฑลชานตงในปัจจุบัน) โจโฉบุตรชายของโจโก๋สั่งเองเตียว (應劭 *อิง เช่า*) เจ้าเมืองของเมืองไทสัน (泰山郡 *ไท่ชานจฺวิ้น*; ทางตะวันออกของนครไท่อาน มณฑลชานตงในปัจจุบัน) ให้ไปคุ้มกันโจโก๋และครอบครัวมายังมณฑลกุนจิ๋ว ก่อนที่เองเตียวจะไปถึง  **[[โตเกี๋ยม]]**เจ้ามณฑลชีจิ๋วลอบส่งทหารม้าหลายพันนายเข้าโจมตีโจโก๋และครอบครัว โจโก๋คิดว่าเป็นเองเตียวที่มารับตนจึงไม่ได้ระวังตัวแล้วถูกโจมตีอย่างไม่ทันตั้งตัว ทหารของโตเกี๋ยมสังหารโจเต๊ก (曹德 *เฉา เต๋อ*) บุตรชายคนหนึ่งของโจโก๋ โจโก๋หวาดกลัวแล้วพาอนุภรรยาคนหนึ่งของตนพยายามจะมุดผ่านรอยแตกบนกำแพงเพื่อหลบหนี แต่อนุภรรยาของโจโฉมีร่างอ้วนเกินไปจึงไม่สามารถลอดผ่านไปได้ ทั้งสองจึงซ่อนตัวอยู่ในห้องน้ำ ในที่สุดทหารของโตเกี๋ยมก็เจอตัวทั้งคู่ แล้วจึงสังหารโจโก๋และสมาชิกในครอบครัวทั้งหมดที่ติดตามโจโก๋มาด้วยในเวลานั้น

ทุกบันทึกมีเนื้อความพ้องกันว่าโจโฉถือว่าโตเกี๋ยมต้องรับผิดชอบต่อการฆาตกรรมโจโก๋ ไม่ว่าโตเกี๋ยมจะมีส่วนเกี่ยวข้องมากน้อยเพียงใดก็ตาม นำไปสู่การที่โจโฉยกทัพบุกมณฑลชีจิ๋วในช่วงระหว่าง ค.ศ. 193 และ ค.ศ. 194 เพื่อลงโทษโตเกี๋ยมฐานที่มีส่วนต่อการเสียชีวิตของโจโก๋

## การยกย่องหลังมรณกรรม
เมื่อ ค.ศ. 220 โจผี (曹丕 *เฉา พี*) บุตรชายและผู้สืบอำนาจของโจโฉ โค่นล้มราชวงศ์ฮั่นตะวันออกและก่อตั้งวุยก๊ก (魏國 *เว่ย์กั๋ว*) ถือเป็นการเริ่มต้นของยุคสามก๊ก (三國 *ซานกั๋ว*) โจผีถวายพระสมัญญานามแก่โจโก๋ผู้เป็นพระอัยกาเป็น "ไท่หฺวางตี้" (太皇帝; "มหาจักรพรรดิ") หรือ "จักรพรรดิไท่" เมื่อวันที่ 13 ธันวาคม

## ภูมิหลังครอบครัว

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). *[[สามก๊กจี่]]* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *[[อรรถาธิบายสามก๊กจี่]]* (*ซานกั๋วจื้อจู้*).
* ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *[[โฮ่วฮั่นชู]]*.
* ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). *[[สามก๊ก]]* (*ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*).
* 

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ศตวรรษที่ 2

หมวดหมู่:ครอบครัวของโจโฉ
หมวดหมู่:ข้าราชการของราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:นักการเมืองจีนที่ถูกลอบสังหาร