ปอล ดูแมร์

**โฌแซ็ฟ อาตานาซ ปอล ดูแมร์** () เป็นหนึ่งในรัฐบุรุษชาวฝรั่งเศสที่มีเส้นทางชีวิตที่น่าทึ่งที่สุดคนหนึ่งในยุคสาธารณรัฐที่สาม จากเด็กชายที่เกิดในครอบครัวชนชั้นแรงงานที่ยากจน เขาก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งสูงสุดของประเทศในฐานะประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส ทว่าบทบาทที่ทำให้เขาถูกจดจำมากที่สุดในหน้าประวัติศาสตร์โลกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คือการดำรงตำแหน่ง ผู้สำเร็จราชการแห่งอินโดจีนฝรั่งเศส ซึ่งสร้างทั้งความเจริญรุ่งเรืองทางวัตถุและบาดแผลทางเศรษฐกิจให้แก่คนท้องถิ่นอย่างลึกซึ้ง

## ภูมิหลัง
ปอล ดูแมร์ เกิดเมื่อ 22 มีนาคม 1857 ที่เมืองโอรียัก ประเทศฝรั่งเศส บิดาเป็นคนงานก่อสร้างทางรถไฟซึ่งเสียชีวิตลงตั้งแต่เขายังเด็ก มารดาจึงพาครอบครัวย้ายไปอยู่ปารีส เขาเริ่มทำงานหาเลี้ยงชีพตั้งแต่อายุ 12 ปีในฐานะเด็กส่งของและลูกจ้างช่างแกะสลักโลหะ ดูแมร์อาศัยการเข้าเรียนภาคค่ำจนสอบผ่านและเข้าศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา เขาได้รับปริญญาสาขาคณิตศาสตร์ในปี 1877 และสาขานิติศาสตร์ในปี 1878 หลังจากสำเร็จการศึกษา เขาประกอบอาชีพเป็นครูสอนคณิตศาสตร์ที่เมืองม็องด์ (Mende) และล็อง (Laon) 

ต่อมาเขาตัดสินใจเปลี่ยนสายอาชีพเข้าสู่วงการสื่อสิ่งพิมพ์ โดยรับตำแหน่งเป็นบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นชื่อ *Courrier de l'Aisne* ซึ่งมีแนวทางสนับสนุนพรรคราดีกัล (Radical Party) หลังจากนั้นเขาได้ก่อตั้งหนังสือพิมพ์ของตนเองชื่อ *La Tribune de l'Aisne* การทำงานในฐานะนักหนังสือพิมพ์ทำให้เขามีพื้นที่ในการแสดงความคิดเห็นทางสังคมและเป็นที่รู้จักในระดับท้องถิ่น ประสบการณ์และเครือข่ายที่ได้จากงานสื่อสารมวลชนนี้กลายเป็นกลไกสำคัญที่ปูทางให้เขาตัดสินใจลงสมัครรับเลือกตั้งและก้าวเข้าสู่เส้นทางการเมืองในเวลาต่อมา

## อาณานิคมอินโดจีน
ระหว่างปี 1897 ถึง 1902 ดูแมร์ได้รับแต่งตั้งให้ไปบริหารอาณานิคมอินโดจีนของฝรั่งเศส ในยุคของเขา อินโดจีนเปลี่ยนจากอาณานิคมที่ขาดทุนกลายเป็นแหล่งทำกำไรมหาศาลให้แก่จักรวรรดิฝรั่งเศส ดูแมร์ริเริ่มโครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ เช่น การสร้างทางรถไฟสายทรานส์-อินโดจีน และสะพานข้ามแม่น้ำแดงที่กรุงฮานอย ซึ่งต่อมาได้ชื่อว่า "สะพานปอล ดูแมร์" (ปัจจุบันคือสะพานลองเบียน) อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จทางเศรษฐกิจเหล่านี้แลกมากับการขูดรีดอย่างหนัก เขาได้จัดตั้งระบบผูกขาดของรัฐในสินค้าโภคภัณฑ์ที่จำเป็นสามชนิด ได้แก่ ฝิ่น เกลือ และสุรา ซึ่งสร้างภาระภาษีและความเดือดร้อนอย่างแสนสาหัสให้แก่ชาวพื้นเมือง และกลายเป็นชนวนเหตุสำคัญที่ปลุกปั่นกระแสชาตินิยมต่อต้านฝรั่งเศสในเวลาต่อมา

## บทบาทในฝรั่งเศส
เมื่อกลับมายังฝรั่งเศส ดูแมร์ก้าวหน้าในสายการเมืองอย่างต่อเนื่อง โดยดำรงตำแหน่งสำคัญอย่างประธานสภาผู้แทนราษฎรและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ชีวิตส่วนตัวของเขาเผชิญกับโศกนาฏกรรมครั้งใหญ่เมื่อบุตรชายถึง 4 คนของเขาต้องพลีชีพในสนามรบ ความสูญเสียระดับนี้ทำให้ประชาชนชาวฝรั่งเศสยกย่องเขาในฐานะบิดาผู้เสียสละและเป็นสัญลักษณ์ของความรักชาติที่บริสุทธิ์ บุคลิกที่เคร่งขรึม เอาจริงเอาจัง และซื่อสัตย์สุจริต ทำให้เขาได้รับความเคารพจากนักการเมืองทุกขั้วอำนาจ

### ประธานาธิบดี
ด้วยภาพลักษณ์ของรัฐบุรุษผู้อาวุโส ดูแมร์ในวัย 74 ปี ได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีในเดือนพฤษภาคม 1931 การที่เขาได้ชัยชนะเหนืออาริสตีด บรีย็อง นักการเมืองสายสันติภาพชื่อดัง ไม่ได้มาจากนโยบายทางการเมืองที่หวือหวา แต่มาจากภาพลักษณ์ที่ฝังรากลึกว่าดูแมร์คือ "บิดาผู้โศกเศร้า" ที่สูญเสียบุตรชายถึงสี่คนไปในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ซึ่งสำหรับนักการเมืองและประชาชน เขาเปรียบเสมือนตัวแทนของความรักชาติอันบริสุทธิ์ เสถียรภาพ และความซื่อสัตย์สุจริตที่ประเทศกำลังโหยหาท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่

ในฐานะประธานาธิบดีภายใต้กลไกของสาธารณรัฐที่ 3 ดูแมร์ตระหนักดีว่าอำนาจบริหารที่แท้จริงนั้นอยู่ในมือนายกรัฐมนตรี เขาจึงวางตัวเป็นประมุขแห่งรัฐเชิงสัญลักษณ์ที่อยู่เหนือความขัดแย้งของพรรคการเมืองอย่างเคร่งครัด บทบาทหลักของเขาคือการปฏิบัติหน้าที่ทางพิธีการ การสร้างขวัญกำลังใจแก่ประชาชน และเป็นผู้อุปถัมภ์กิจการทหารผ่านศึก เพื่อรักษาขวัญและความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันของคนในชาติ

## ถูกลอบสังหาร
ในบ่ายวันที่ 6 พฤษภาคม 1932 ขณะที่ประธานาธิบดีดูแมร์เดินทางไปเป็นประธานเปิดงานนิทรรศการหนังสือของสมาคมนักเขียนผ่านศึก ณ โรงแรมซาลอมง เดอ รอธส์ไชลด์ (Hôtel Salomon de Rothschild) กรุงปารีส ท่ามกลางฝูงชน นายปอล กอร์กูลอฟ (Paul Gorguloff) ผู้อพยพชาวรัสเซียที่มีอาการป่วยทางจิตและมีแนวคิดฟาสซิสต์ ได้ชักปืนพกกระหน่ำยิงดูแมร์ในระยะประชิดด้วยความโกรธแค้นที่ฝรั่งเศสไม่ยอมช่วยทำสงครามต่อต้านระบอบคอมมิวนิสต์ในรัสเซีย กระสุนเจาะเข้าที่ฐานกะโหลกศีรษะและรักแร้ขวา แม้เขาได้รับการผ่าตัดอย่างเร่งด่วน แต่ก็ทนพิษบาดแผลไม่ไหวและถึงแก่อสัญกรรมในเช้าวันรุ่งขึ้น

การลอบสังหารครั้งนี้สร้างความตกตะลึงและโศกเศร้าไปทั่วแผ่นดินฝรั่งเศส รัฐบาลได้จัดรัฐพิธีศพอย่างสมเกียรติเพื่อไว้อาลัยแก่รัฐบุรุษผู้เสียสละ จุดจบอันน่าสลดใจของปอล ดูแมร์ ไม่เพียงแต่ปิดฉากชีวิตการเมืองอันยาวนานของเขาเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญญาณเตือนภัยอันตรายถึงแนวคิดทางการเมืองแบบสุดโต่งและการใช้ความรุนแรงที่กำลังก่อตัวเป็นพายุลูกใหม่ในทวีปยุโรปช่วงทศวรรษ 1930 อีกด้วย

## อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2400
หมวดหมู่:ประธานาธิบดีฝรั่งเศส
หมวดหมู่:ผู้สำเร็จราชการอินโดจีนของฝรั่งเศส
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดก็องตาล
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากอาวุธปืน
หมวดหมู่:ประมุขแห่งรัฐที่ถูกลอบสังหาร
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์