ความสัมพันธ์ไทย–รัสเซีย

**ความสัมพันธ์ไทย–รัสเซีย** () เป็นความสัมพันธ์ระดับทวิภาคีระหว่างไทยกับรัสเซีย (จักรวรรดิรัสเซีย, สหภาพโซเวียต และสหพันธรัฐรัสเซีย) ความสัมพันธ์เรื่มในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และซาร์นิโคลัสที่ 2 ต่อมาเมื่อเกิดการปฏิวัติรัสเซียในปี 1917 ได้ทำให้ความสัมพันธ์ทั้งสองประเทศยุติลงต่อมาได้ฟื้นฟูความสัมพันธ์ในวันที่ 12 มีนาคม 1941 ในฐานะสหภาพโซเวียต แต่ความสัมพันธ์ค่อนข้างที่จะเหินห่างและขาดสะบั้นเมื่อประเทศไทยประกาศเป็นสัมพันธมิตรกับสหรัฐอเมริกาในยุคสงครามเย็นเพื่อมีจุดประสงค์หลักคือต่อต้านลัทธิคอมมิวนิสต์ภายในประเทศและได้มีการฟื้นฟูความสัมพันธ์อีกครั้งในปี 1979 เมื่อพลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นได้ทำการเยือนสหภาพโซเวียต ต่อมาหลังการล่มสลายของสหภาพโซเวียตในปี 1991 ไทยได้รับรองรัสเซียเป็นประเทศเอกราชในวันที่ 28 ธันวาคม 1991 ปัจจุบันรัสเซียมีสถานทูตที่กรุงเทพมหานคร และมีสถานกงสุลสองที่คือที่พัทยา และภูเก็ต ส่วนไทยมีสถานทูตที่มอสโก และมีสถานกงสุลสองที่คือที่เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก และวลาดีวอสตอค ทั้งสองประเทศเป็นสมาชิกเอเปคและองค์การว่าด้วยความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป (รัสเซียเป็นรัฐสมาชิกและไทยเป็นคู่ค้า)

บันทึกการติดต่อครั้งแรกระหว่างรัสเซียกับสยามเกิดขึ้นในวันที่ 19 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1863 เมื่อเรือ *Gaydamak* และ  *Novik* เดินทางมาถึงกรุงเทพ จากนั้นจึงเกิดความสัมพันธ์อันใกล้ชิดระหว่างครอบครัวชนชั้นสูงของไทยและจักรวรรดิรัสเซีย พร้อมการบันทึกมิตรภาพระหว่างพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวกับจักรพรรดินิโคไลที่ 2 แห่งรัสเซียไว้อย่างดี สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ โอรสองค์ที่ 43 ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้สมรสกับคัทริน เดสนิตสกี ซึ่งท่านพบกับเธอขณะศึกษาอยู่ในจักรวรรดิรัสเซีย

## เศรษฐกิจ
### การค้าทวิภาคี
ตัวเลขทางการของปริมาณการค้าที่เผยแพร่โดยสองประเทศขัดแย้งกัน
* ข้อมูลฝั่งไทยะระบุว่า การค้ากับรัสเซียใน ค.ศ. 2008 มีรายได้ถึง 2.11 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ประเทศไทยมีดุลการค้าอยู่ที่ 1.76 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ รัสเซียส่งออกทรัพยากรแร่ ส่วนไทยส่งออกชิ้นส่วนรถยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ และอาหาร
* ข้อมูลบริการศุลกากรของรัสเซียระบุว่า รัสเซียส่งออกให้ไทยใน ค.ศ. 2008 มีจำนวน 1.23 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ นำเข้าถึง 1.49 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ทำให้รัสเซียมีดุลการค้าที่ 254 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยรวม การค้ากับประเทศไทยเป็นการค้าต่างประเทศของรัสเซียเพียง 0.4% สถานทูตรัสเซียในประเทศไทยรายงานว่า ประเทศไทยเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของรัสเซียในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และผู้ซื้อเหล็กเฟอร์รัสจากรัสเซียรายใหญ่อันดับ 3 จากทั่วโลก

ในวันที่ 21 พฤษภาคม ค.ศ. 2022 จุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ของไทย ประกาศว่ารัสเซียให้คำมั่นว่าจะสนับสนุนเป้าหมายในการเพิ่มการค้าทวิภาคีประจำปีจาก 2.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐไปเป็น 10 พันล้านดอลลาร์สหรัฐใน ค.ศ. 2021 รัสเซียต้องการซื้อผลิตภัณฑ์อาหาร ข้าว ผลไม้ รถยนต์ และชิ้นส่วนรถยนต์จากไทยเป็นหลัก รัสเซียต้องการเพิ่มการลงทุนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศในประเทศไทย เนื่องจากนักลงทุนชาวรัสเซียจำนวนมากเข้ามาตั้งฐานในนิคมอุตสาหกรรมอมตะ ระยอง

### การท่องเที่ยว
ประเทศไทยเป็นหนึ่งในจุดหมายปลายทางเขตร้อนที่สำคัญสำหรับนักท่องเที่ยวจากรัสเซีย อย่างไรก็ตาม ฝั่งรัสเซียโต้แย้งตัวเลขที่ทางการไทยให้ไว้ว่าสูงเกินจริง และทางการไทยโต้แย้งว่าตัวเลขที่รัสเซียให้มีจำนวนน้อยเกินไป:
* เจ้าหน้าที่รักษาชายแดนรัสเซียรายงานการเดินทางไปไทยใน ค.ศ. 2008 ที่ 259,000 คน (235,000 คนใน ค.ศ. 2007) โดยประเทศตุรกี จุดหมายปลายทางหลักที่มีผู้เดินทางมากที่สุด รายงานการเดินทางไป 2.2 ล้านคน ข้อมูลรัฐบาลไทยระบุว่าจำนวนที่รัสเซียให้มีเฉพาะเที่ยวบินตรง ไม่นับนักท่องเที่ยวที่บินแวะพักที่อื่น and reported 279,000 Russian tourists for 2007.
* การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยรายงานชาวรัสเซียที่ "เดินทางแบบท่องเที่ยว" ไปยังพัทยาในมกราคม–มีนาคม ค.ศ. 2007 ที่ 456,972 คน (รวม 1.57 ล้านคน) นักวิจารณ์ชาวรัสเซียระบุว่าไทยนับรวม *ค้างคืนในคืนโรงแรม* และจำนวนนั้นควรหารด้วยตัวประกอบ 10 ถึง 11

ใน ค.ศ. 2018 มีชาวรัสเซียเดินทางมาไทยประมาณ 1.5 ล้านคน ซึ่งเพิ่มขึ้นจาก ค.ศ. 2017 ที่ 15% และมีชาวไทยเดินทางไปรัสเซียโดยเฉลี่ยต่อปีที่ประมาณ 20,000 คน

ใน ค.ศ. 2025 มีเที่ยวบินจากประทศรัสเซียจำนวน 8 เมือง เดินทางมายังท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ได้แก่อีร์คุตสค์ดินแดนฮาบารอฟสค์ครัสโนยาสค์โนโวซีบีสค์เซนต์ปีเตอส์เบิร์กวลาดีวอสตอคเยคาเตรินบุร์กมอสโก

## การเปรียบเทียบ

## ระเบียงภาพ

ไฟล์:King Chulalongkorn and Tsar Nicholas II 1897.png|thumb|พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และซาร์นิโคลัสที่ 2
ไฟล์:Stamp of Russia 2017 No 2232 Joint Issue of Russia and Thailand.jpg|thumb|ตราไปรษณียากร 22 รูเบิล ของรัสเซีย เนื่องในวาระครบรอบ 120 ปี ความสัมพันธ์ระหว่างไทยและรัสเซีย 
ไฟล์:Russia stamp Russia-Thailand 1997 1500r.jpg|thumb|ตราไปรษณียากร 1,500 รูเบิล ของรัสเซีย เนื่องในวาระครบรอบ 100 ปี ความสัมพันธ์ระหว่างไทยและรัสเซีย โดยเป็นรูปของวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร (ด้านขวามือ)


## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*  Documents on the Russia–Thailand relationship at the Russian Ministry of Foreign Affairs
*St. Petersburg's Man in Siam: A.E. Olarovskii and Russia's Asian Mission, 1898-1905
* Natanaree Posrithong. (2011, May-Aug). The Russo-Siamese Relations in the Reign of King Chulalongkorn. '''ABAC Journal''' 31(2): 35-47. 
* ฉลอง สุนทราวาณิชย์. (2516). '''ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศรุสเซียและประเทศไทยตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20'''. วิทยานิพนธ์ อ.ม. (ประวัติศาสตร์). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 
*ฉลอง สุนทราวาณิชย์. (2542). ไทยกับการประชุมสันติภาพนานาชาติกรุงเฮกครั้งแรก ค.ศ. 1899. **รัฐศาสตร์สาร**. 21(2): 1-36.

### คณะผู้แทนทางทูต
*  สถานทูตรัสเซียในกรุงเทพ 
*   สถานทูตไทยในมอสโก 


รัสเซีย
ไทย