หน้าลายพรม

**หน้าลายพรม** () เป็นลักษณะอย่างหนึ่งของหนังสือวิจิตรของศิลปะเกาะ ซึ่งเป็นหน้าหนังสือที่ส่วนใหญ่จะเป็นลวดลายตกแต่งที่เป็นลายเรขาคณิต ที่อาจจะรวมทั้งรูปสัตว์ที่วาดซ้ำกันเป็นลาย งานลักษณะนี้มักจะใช้เป็นหน้าเริ่มต้นของพระวรสารแต่ละตอนของพระวรสารสี่ฉบับ คำว่า “หน้าลายพรม” หมายถึงหน้าหนังสือวิจิตรของศาสนายูดาย, ศาสนาคริสต์ และ ศาสนาอิสลามที่ไม่ข้อคความ และจะมีก็แต่ลวดลายตกแต่งเท่านั้น หน้าลายพรมแตกต่างจากหน้าที่อุทิศให้กับหน้าที่มีอักษรตัวต้นประดิษฐ์ แม้ว่าการตกแต่งโดยทั่วไปแล้วจะคล้ายคลึงกันก็ตาม

หน้าลายพรมเป็นหน้าที่มีวัตถุประสงค์เพียงเพื่อการตกแต่งด้วยสีสันอันสดใส, เส้นที่มีพลัง และลายสอดประสานอันซับซ้อน ลักษณะของการตกแต่งมักจะมีความสมมาตร หรือเกือบจะมีความสมมาตร ทั้งตามแนวนอนและตามแนวตั้ง นักประวัติศาสตร์ศิลป์บางท่านสันนิษฐานว่าเป็นงานศิลปะที่มีต้นรากมาจากการตกแต่งหน้าหนังสือของชาวค็อพท์ และที่แน่ที่สุดคือเป็นงานที่ยืมมาจากงานโลหะร่วมสมัย และพรมโอเรียนทัลหรือผ้าแบบอื่น ๆ เองก็อาจจะมีอิทธิพลต่อหน้าลายพรมดังกล่าวด้วย ตราและหนังสือพระวรสารสโตนีเฮิร์สท์ก็เป็นสัญลักษณ์ของการเขียนหน้าลายพรมอย่างง่าย ๆ และงานหน้าปกโลหะอีกสองสามชิ้นที่ยังคงหลงเหลืออยู่จากสมัยเดียวกันเช่น “*[[Lindau Gospels|พระวรสารลินเดา]]*” ก็เป็นงานที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน ที่มาอีกแห่งหนึ่งคือลวดลายของพื้นโมเสกของโรมันที่พบในบริเตนในสมัยหลังโรมัน “*[[Codex Cairensis|พระวรสารไคเรนซิส]]*” ภาษาฮิบรูจากคริสต์ศตวรรษที่ 9 ก็มีหน้าหนังสือที่คล้ายกันกับหน้าลายพรม

งานชิ้นแรกที่สุดที่มีหน้าลายพรมมาจากต้นคริสต์ศตวรรษที่ 7 “*[[Bobbio Orosius|หนังสือบอบบิโอ โอโรซิอัส]]*” และมีลักษณะที่ใกล้เคียงกับการตกแต่งของปลายยุคโบราณมากกว่า งานหน้าลายพรมที่สำคัญ ๆ ก็ได้แก่ “*[[Book of Kells|พระวรสารเคลล์ส]]*”, “*[[Lindisfarne Gospels|พระวรสารลินดิสฟาร์น]]*”, “*[[Book of Durrow|พระวรสารเดอร์โรว์]]*” และหนังสือวิจิตรฉบับอื่น ๆ

## ระเบียงภาพ

Image:BobbioOrosiusCarpetPage.jpg|“*[[Bobbio Orosius|หนังสือบอบบิโอ โอโรซิอัส]]*” 
File:BookDurrowCarpetPage5.jpg|“*[[Book of Durrow|พระวรสารเดอร์โรว์]]*” 
Image:KellsFol033rCarpetPage v2.jpg|“*[[พระวรสารเคลล์ส]]*”
Image:Leningrad Codex Folio 474a.jpg|พระวรสารเลนินกราด
Image:Arabischer Maler um 1180 001.jpg|หน้าลายพรมแบบอาหรับ
Image:Arabischer Maler um 1375 001.jpg|หน้าลายพรมแบบอาหรับ
Image:Al-Bawwâb 001.jpg|หน้าลายพรมแบบอาหรับ


## อ้างอิง

*Calkins, Robert G. *Illuminated Books of the Middle Ages*. Ithaca, New York: Cornell University Press, 1983.
* Nordenfalk, Carl. Celtic and Anglo-Saxon Painting: Book Illumination in the British Isles. 600-800. New York: George Braziller Publishing. 1977.
* Pacht, Otto. Book Illumination in the Middle Ages. England: Harvey Miller Publishers. 1984.

## ดูเพิ่ม
* หนังสือวิจิตร 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Alexander, J.J.G. A Survey of Manuscripts Illuminated in the British Isles: Volume One: Insular Manuscripts from the 6th to the 9th Century. London England: Harvey Miller. 1978.
* Brown, Michelle P. Understanding Illuminated Manuscripts: A Guide to Technical Terms. Malibu, California: The J. Paul Getty Museum. 1994.
* Laing, Lloyd and Jennifer. Art of the Celts: From 700 BC to the Celtic Revival. Singapore: Thames and Hudson. 1992.
* Megaw, Ruth and Vincent. Celtic Art: From its Beginnings to the Book of Kells. New York: Thames and Hudson. 2001.

หมวดหมู่:เอกสารตัวเขียนสีวิจิตร
หมวดหมู่:การออกแบบหนังสือ
หมวดหมู่:ศิลปะคริสเตียน