ซีรีส (เทพปกรณัม)

**เทพีซีรีส** หรือ **เคเรส** (,  , ) ตามตำนานเทพปกรณัมโรมัน เป็นเทพีแห่งการเกษตร, ธัญพืช, ภาวะเจริญพันธุ์ และความรักของมารดา พระนามของนางมีรากศัพท์มาจากภาษาอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม (Proto-Indo-European) ของคำว่า *"ker"* (เคร) ซึ่งมีความหมายว่า *"เจริญเติบโต"* และเป็นรากศัพท์ของคำว่า *"create"* และ *"increase"* อีกด้วย

## ประวัติ
เทพีซีรีสเป็นพระธิดาของเทพแซตเทิร์น (Saturn) และเทพีออพส์ (Ops) เป็นพระขนิษฐาและพระมเหสีของเทพจูปิเตอร์ (Jupiter) เป็นพระมารดาของเทพีพรอสเซอร์พิน่า (Proserpina) ซึ่งกำเนิดจากองค์จูปิเตอร์ และยังเป็นพระขนิษฐาของเทพีจูโน (Juno) เทพีเวสตา (Vesta) เทพเนปจูน (Neptune) และเทพพลูโต (Pluto) อีกด้วย ผลงานศิลปะมักจะมีภาพของนางกำลังถือคทา ตะกร้าดอกไม้และผลไม้ และพวงมาลัยที่ทำจากรวงข้าว

เทพีซีรีสยังเป็นเทพีอุปการะเมืองเอ็นนา ในเกาะซิซิลี (Enna, Sicily) ตามตำนาน นางได้อ้อนวอนเทพจูปิเตอร์ให้ตั้งเกาะซิซิลีไว้บนสวรรค์ ด้วยเหตุนี้และด้วยเหตุที่ว่าเกาะซิซิลีมีรูปร่างคล้ายสามเหลี่ยม จึงเกิดกลุ่มดาวสามเหลี่ยมขึ้นมา ซึ่งชื่อเดิมของกลุ่มดาวนี้คือซิซิเลีย (Sicilia)

ชาวโรมันรับเทพีซีรีสเข้ามาช่วง 496 ปีก่อนคริสตกาลซึ่งเป็นช่วงข้าวยากหมากแพง เมื่อคำทำนายในหนังสือพยากรณ์ซิบบิลลิน (Sibylline books) แนะนำให้รับเอาเทพีดีมีเทอร์ (Demeter) ของกรีกที่มีชั้นเท่ากันมา พร้อมด้วยเทพีโคเร (Kore) หรือเทพีเพอร์เซโฟเน (Persephone) และเทพเอียคชุส (Iacchus) หรือก็คือเทพไดโอไนซัส (Dionysus) นั่นเอง เทพีซีรีสได้รับการบูชาและเฉลิมฉลองในพิธีกรรมทางศานสาอย่างลับๆ โดยผู้หญิงในงานเทศกาลแอมบาร์วาเลีย (Ambarvalia) ที่จัดขึ้นในเดือนพฤษภาคม สถานศักดิ์สิทธิ์ของเทพีซีรีสตั้งอยู่ที่เนินเขาอเวนทีน (Aventine Hill) ในกรุงโรม  งานเทศกาลของเทพีซีรีสคืองานเซเรียลเลีย (Cerealia) หรือ งานลูดิ เซเรียลเลส (Ludi Ceriales) ซึ่งมีความหมายว่า "เกมส์แห่งเทพีซีรีส" ที่ริเริ่มขึ้นในศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล และจัดขึ้นทุก ๆ ปีให้วันที่ 12 ถึง 19 เมษายน การบูชาสักการะเทพีซีรีสกลายเป็นความเกี่ยวข้องกับสามัญชนผู้ครองการค้าขายข้าวโพด พิธีกรรมการบูชานางเป็นที่รู้จักเพียงเล็กน้อย หนึ่งในสิ่งที่ทราบกันดีก็คือพิธีกรรมแปลกประหลาดที่ต้องตีตราที่หางของสุนัขจิ้งจอกซึ่งจะถูกปล่อยในสนามแข่งเซอร์คัส แม็กซิมุซ (Circus Maximus)

เทพีซีรีสยังมีเทพชั้นรองอีกสิบสององค์เป็นผู้ช่วยของนาง ที่จะทำหน้าที่ต่างๆ กันเกี่ยวกับการเกษตรกรรม เทพเหล่านั้นคือ "เทพเวอร์แวคเตอร์ (Vervactor) เทพผู้รักษาผืนดิน เทพเรพพาเรเตอร์ (Reparator) เทพผู้ตระเตรียมผืนดิน เทพอิมพอร์คซิเตอร์ (Imporcitor) เทพผู้ไถร่องดิน" (ซึ่งนามของเทพองค์นี้ดัดแปลงมาจากคำว่า *imporcare* ในภาษาละติน ซึ่งมีความหมายว่า ใส่ในร่องดิน) "เทพอินซิเตอร์ (Insitor) เทพผู้หว่านเมล็ด เทพซับบรันซิเนเตอร์ (Subruncinator) เทพผู้ เทพเมสเซอร์ (Messor) เทพผู้เก็บเกี่ยว เทพโคนูเอ็คเตอร์ (Conuector) เทพผู้ขนส่ง เทพคอนดิเตอร์ (Conditor) เทพผู้เก็บรักษา และเทพโพรมิเตอร์ (Promitor) เทพผู้แจกจ่าย"

## ดูเพิ่ม
* เทวีศรี
* ฮูมิโนดุน
* โพสพ

## อ้างอิง

### บรรณานุกรม
*Benko, Stephen, The virgin goddess: studies in the pagan and Christian roots of mariology, BRILL, 2004.
*
*Room, Adrian, *Who's Who in Classical Mythology*, p.&nbsp;89-90. NTC Publishing 1990. .
*Scheid, John, "Graeco Ritu: A Typically Roman Way of Honoring the Gods," *Harvard Studies in Classical Philology*, 97, Greece in Rome: Influence, Integration, Resistance, 1995, pp.&nbsp;15–31.
*Schultz, Celia E., *Women's Religious Activity in the Roman Republic (Studies in the History of Greece and Rome)*, University of North Carolina Press, 2006.
*Spaeth, Barbette Stanley, "The Goddess Ceres and the Death of Tiberius Gracchus", *Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte*, Vol. 39, No. 2, 1990.
*Spaeth, Barbette Stanley, *The Roman goddess Ceres*, University of Texas Press, 1996. .
*Staples, Ariadne, *From Good Goddess to vestal virgins: sex and category in Roman religion*, Routledge, 1998.
*Wiseman, T.P., *Remus: a Roman myth*, Cambridge University Press, 1995

## แหล่งข้อมูลอื่น

* The Warburg Institute Iconographic Database (images of Ceres) 

หมวดหมู่:เทพเจ้าโรมัน