กองทัพอากาศพม่า

**กองทัพอากาศเมียนมา** () ชื่อเต็มคือ **กองทัพอากาศแห่งสาธารณรัฐแห่งสหภาพพม่า** ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1947 เพียงไม่กี่เดือนก่อนที่ประเทศจะได้รับเอกราช โดยมีบทบาทหลักในการป้องกันน่านฟ้า สนับสนุนภารกิจภาคพื้นดิน และรักษาอธิปไตยทางอากาศของประเทศ ปัจจุบันกองทัพอากาศพม่าเป็นหนึ่งในสามเหล่าทัพของกองทัพพม่า และมีบทบาทสำคัญในภารกิจต่อต้านกลุ่มชาติพันธุ์ติดอาวุธในพื้นที่ชายแดน ฐานทัพอากาศที่สำคัญที่สุดคือ ฐานบินเมะทีลาในภาคมัณฑะเลย์ และฐานบินหม่อบิในภาคย่างกุ้ง ตามลำดับ

กำลังหลักของกองทัพอากาศพม่าประกอบด้วยเครื่องบินรบจากรัสเซียและจีน เช่น Su-30, J-7, JF-17 และ MiG-29 นอกจากนี้ยังมีเครื่องบินโจมตีเบาและลำเลียง เช่น Yak-130, K-8 Karakorum ฯลฯ รวมถึงเฮลิคอปเตอร์ลำเลียงอีกจำนวนหนึ่ง อย่างไรก็ตาม กองทัพอากาศพม่ายังขาดระบบเดต้าลิงก์ ทำให้มีข้อจำกัดในการรบสมัยใหม่ โดยเฉพาะในระยะเกินสายตา

ในช่วงหลังรัฐประหารปี 2021 กองทัพอากาศพม่าถูกวิจารณ์อย่างหนักจากการใช้เครื่องบินโจมตีพลเรือนในพื้นที่ขัดแย้ง ภายใต้แรงกดดันจากประชาคมโลก พม่ายังคงมองหาแหล่งจัดหาอาวุธจากประเทศพันธมิตร เช่น รัสเซีย จีน และปากีสถาน

## ประวัติศาสตร์
### ยุคหลังได้รับเอกราช (พ.ศ. 2491–2533)
กองทัพอากาศเมียนมา ก่อตั้งขึ้นในชื่อ กองทัพอากาศพม่า เมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2490 ในขณะที่ พม่า (ชื่อเดิมของ เมียนมา จนถึงปี พ.ศ. 2532) ยังคงอยู่ภายใต้การปกครองของอังกฤษ ภายในปี พ.ศ. 2491 กองบินของกองทัพอากาศที่ตั้งขึ้นใหม่นี้ประกอบด้วยเครื่องบิน แอร์สปีด ออกซฟอร์ด 40 เครื่อง, เดอ ฮาวิลแลนด์ ไทเกอร์ มอธ 16 เครื่อง, เครื่องบิน ออสเตอร์ 4 เครื่อง และ ซูเปอร์มารีน สปิตไฟร์ 3 เครื่อง ที่ได้รับการโอนมาจากกองทัพอากาศราชนาวีอังกฤษ และมีกำลังพลเพียงไม่กี่ร้อยนาย

กองบัญชาการฐานทัพอากาศมีนกะลาโดน ซึ่งเป็นฐานทัพอากาศหลักของประเทศ ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2493 โดยมีฝูงบินที่ 1, หน่วยรักษาอุปกรณ์และกองบัญชาการทหารอากาศระดับสูงแห่งกองทัพอากาศพม่า รวมถึงโรงเรียนฝึกการบิน ถูกจัดให้อยู่ภายใต้เขตอำนาจของฐานทัพแห่งนี้ ไม่กี่เดือนต่อมา ในวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2493 ฝูงบินที่ 2 ได้ถูกก่อตั้งขึ้นพร้อมกับเครื่องบิน ดักลาส ดาโกตา จำนวน 9 เครื่อง เพื่อใช้เป็นฝูงบินลำเลียง ในปี พ.ศ. 2496 หน่วยบินขั้นสูง (Advanced Flying Unit) ได้ก่อตั้งขึ้นภายใต้ฐานทัพอากาศมิงกะลาโดงด้วยเครื่องบิน เดอ ฮาวิลแลนด์ แวมไพร์ ที55 และเมื่อถึงสิ้นปี พ.ศ. 2496 กองทัพอากาศพม่ามีฐานทัพอากาศหลัก 3 แห่ง ได้แก่ที่ มีนกะลาโดน, มอบี และ เมะทีลา ในภาคกลางของพม่า

ในปี พ.ศ. 2496 กองทัพอากาศพม่าได้จัดซื้อเครื่องบิน ซูเปอร์มารีน สปิตไฟร์ 30 เครื่องจากอิสราเอล และเครื่องบิน ซูเปอร์มารีน ซีไฟร์ 20 เครื่องจากสหราชอาณาจักร และในปี พ.ศ. 2497 ได้จัดซื้อเครื่องบิน เพอร์ซิวาล โพรโวสต์ ที-53 จำนวน 40 เครื่อง และ เดอ ฮาวิลแลนด์ แวมไพร์ มาร์ก ที55 จำนวน 8 เครื่องจากสหราชอาณาจักร ในช่วงปลายปี พ.ศ. 2498 กองทัพอากาศพม่าได้จัดตั้งฐานซ่อมบำรุงอากาศยานในมิงกะลาโดง, กลุ่มฝูงบินที่ 501 (ฐานทัพอากาศมอปิ) และกลุ่มฝูงบินที่ 502 (ฐานทัพอากาศมิงกะลาโดง) ในปี พ.ศ. 2499 กองทัพอากาศพม่าจัดซื้อเครื่องบิน เซสนา 180 จำนวน 10 เครื่องจากสหรัฐ ในปีเดียวกัน เฮลิคอปเตอร์ คาวาซากิ เบลล์ 47จี จำนวน 6 เครื่อง ได้ถูกนำมาจัดตั้งเป็นหน่วยเฮลิคอปเตอร์หน่วยแรก ในปีถัดมา กองทัพอากาศพม่าได้จัดหาเครื่องบิน ฮอว์เกอร์ ซีฟิวรี 21 เครื่องจากสหราชอาณาจักร และ เดอ ฮาวิลแลนด์ แคนาดา ดีเอชซี-3 ออตเตอร์ 9 เครื่องจากแคนาดา ในปี พ.ศ. 2501 ได้มีการจัดหา คาวาซากิ เบลล์ 47จี เพิ่มอีก 7 เครื่อง และ เวอร์ทอล เอช-21 ชอว์นี 12 เครื่องจากสหรัฐ ห้าปีต่อมา กลุ่มฝูงบินที่ 503 ได้ถูกจัดตั้งขึ้น โดยประกอบด้วยฝูงบินที่ 51 (เครื่องบิน เดอ ฮาวิลแลนด์ แคนาดา ดีเอชซี-3 ออตเตอร์ และ เซสนา 180) และฝูงบินที่ 53 (เฮลิคอปเตอร์ เบลล์ 47จี, คามัน เอชเอช-43 ฮัสกี, และ แอโรสปาติอาล อาลูแอต) ในเมะทีลา

เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2504 เครื่องบิน คอนโซลิเดท พีบี4วาย ไพรเวเทียร์ แบบไม่มีเครื่องหมายสังกัดของ กองทัพอากาศสาธารณรัฐจีน ได้รุกล้ำน่านฟ้าของพม่าเพื่อลำเลียงเสบียงให้กับกองกำลัง ก๊กมินตั๋ง ของจีนที่กำลังสู้รบอยู่ทางตอนเหนือของพม่า และถูกสกัดกั้นโดยเครื่องบินขับไล่ ฮอว์เกอร์ ซีฟิวรี 3 เครื่องของกองทัพอากาศพม่า ระหว่างเหตุการณ์ดังกล่าว เครื่องบินทิ้งระเบิดผู้รุกล้ำและเครื่องบินขับไล่ของพม่า 1 เครื่องได้ตกลงในไทย เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ ทีมจากกองพลน้อยแนวหน้าที่ 9 ของพม่าได้เดินทางไปยังจุดตก กระสุนขนาด 12.7 มม. นัดหนึ่งถูกยิงเข้าไปในลำตัวของเครื่อง UB-466 และพุ่งชนพลเรืออากาศตรีปีเตอร์ด้วย ทำให้ซี่โครงของเขาหัก 5 ซี่ ปีเตอร์ได้รับการจารึกไว้ในประวัติศาสตร์ของกองทัพอากาศพม่าว่าเป็นนักบินผู้สละชีพเพื่อชาติและประชาชน

ในปี พ.ศ. 2505 สถานีเรดาร์แห่งใหม่ในมิงกะลาโดงและสถานีเรดาร์เคลื่อนที่ในดอยเหมย (Lwemwe) (ใกล้กับท่าขี้เหล็ก) ได้เริ่มเปิดใช้งาน ภายในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2507 กองทัพอากาศพม่ามีนายทหาร 323 นาย และทหารชั้นยศอื่น ๆ 5,677 นาย และได้รับเครื่องบินฝึกไอพ่น ล็อกฮีด ที-33 ชูตติงสตาร์ รวมทั้งมีการเปิดสถานีเรดาร์แห่งใหม่ซึ่งสามารถปฏิบัติการได้ในรัศมี 120 ไมล์ (193 กม.) ใน น้ำจ๋าง ในปี พ.ศ. 2509 เหล่าทหารเรดาร์ของกองทัพอากาศได้รับการปรับปรุงและยกระดับครั้งใหญ่ โดยมีการเปิดใช้งานสถานีเรดาร์ใหม่หลายแห่ง สถานีเรดาร์น้ำจ๋างได้รับการยกระดับให้ครอบคลุมรัศมีประมาณ 200 ไมล์ (322 กม.) และเปลี่ยนชื่อเป็นฝูงบินที่ 71 (No.71 Squadron) ในปีเดียวกัน กองทัพอากาศพม่าได้จัดตั้ง กองพันทหารพลร่ม ที่ 1 โดยมีนายทหาร 26 นาย และทหารชั้นยศอื่น ๆ 750 นาย

ในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2510 กองทัพอากาศพม่าได้ปรับโครงสร้างการบังคับบัญชาใหม่ กลุ่มฝูงบินที่ 501 ใน มอปิ เปลี่ยนเป็น กองบัญชาการฐานทัพอากาศที่ 501; กลุ่มฝูงบินที่ 502 ในมิงกะลาโดง เปลี่ยนเป็น กองบัญชาการฐานทัพอากาศที่ 502; และกลุ่มฝูงบินที่ 503 ในเมะทีลา เปลี่ยนเป็น กองบัญชาการฐานทัพอากาศที่ 503 ในเมะทีลา นอกจากนี้ยังมีการคงหน่วยบินแยกย่อย (detachment) ไว้ใน ล่าเสี้ยว และ เชียงตุง เพื่อรับมือกับการก่อกบฏของพรรคคอมมิวนิสต์พม่า ในพื้นที่ชายแดนทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศ

ในปี พ.ศ. 2518 กองทัพอากาศพม่าได้รับมอบเฮลิคอปเตอร์ เบลล์ 205เอ จำนวน 18 เครื่อง และ เบลล์ 206บี 7 เครื่องจากสหรัฐอเมริกาภายใต้โครงการควบคุมยาเสพติดระหว่างประเทศ (INCP) ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2518 ได้จัดซื้อเครื่องบินฝึก ไซ-มาร์เคตตี เอสเอฟ.260 20 เครื่องจากประเทศอิตาลี

ระหว่างปี พ.ศ. 2519 ถึง 2530 กองทัพอากาศพม่าได้จัดซื้อเครื่องบินขึ้นลงระยะสั้น (STOL) แบบ ปิลาตุส พีซี-6 เทอร์โบพอร์เตอร์ จำนวน 7 เครื่อง; และเครื่องบินฝึกเครื่องยนต์เทอร์โบพร็อป ปิลาตุส พีซี-7 16 เครื่อง และ ปิลาตุส พีซี-9 10 เครื่องจากสวิตเซอร์แลนด์ เครื่องบินเหล่านี้ถูกนำไปประจำการที่ ล่าเสี้ยว เพื่อให้การสนับสนุนทางอากาศโดยใกล้ชิดในการปฏิบัติการปราบปรามการก่อกบฏ

ในปี พ.ศ. 2532 กองทัพอากาศพม่าได้เปลี่ยนชื่อภาษาอังกฤษเป็น กองทัพอากาศเมียนมา (Myanmar Air Force) ตามการเปลี่ยนชื่อประเทศจาก ประเทศพม่า เป็น ประเทศเมียนมา

## ฐานบินของพม่า
กองทัพอากาศพม่า มีฐานบินดังนี้
# ฐานบินพะสิม ภาคอิรวดี
# ฐานบินมอบี ภาคย่างกุ้ง
# ฐานบินมีนกะลาโดน ภาคย่างกุ้ง
# ฐานบินมะกเว ภาคมะกเว
# ฐานบินมยิจีนา รัฐกะชีน
# ฐานบินมะริด ภาคตะนาวศรี
# ฐานบินน้ำสั่น รัฐฉาน
# ฐานบินตองอู ภาคพะโค
# ฐานบินชานเต ภาคมัณฑะเลย์
# ฐานบินเมะทีลา ภาคมัณฑะเลย์
# ฐานบินโฮนมะลี่น ภาคซะไกง์

## อากาศยานที่ประจำการ
กองทัพอากาศพม่าได้รับความช่วยเหลือด้านต่างๆ รวมถึงด้านการทหารจากจีนมาก เครื่องบินที่ประจำการส่วนใหญ่จึงจัดซื้อจีน ดังนี้

## ความพยายามจัดซื้อเครื่องบินในอนาคต
พม่ามีความสนใจในเครื่องบิน MiG-29N ของมาเลเซียจำนวน 14 ลำในรูปแบบการจัดซื้อมือสอง เนื่องจากมาเลเซียกำลังจะหยุดปฏิบัติการด้วย MiG-29Nแต่ล้มเหลวเมื่อมาเลเซียปัดข่าวว่าจะหยุดบินด้วย MiG-29N ทำให้เป็นไปได้ว่าพม่าจะซื้อ JF-17 จากจีน ที่มีจรวด SD-10 SD-10 ยิงได้ 76 กม มีขีดความสามารถในการยิง R-77 ได้ระยะ 180 กม ที่ให้ความสามารถในการโจมตีเกินระยะสายตา (BVR) กับสามารถโจมตีทางทะเลด้วยจรวดนำวิถีต่อต้านเรือรบ C-802 แม้กระทั่งจรวด HARPOON ของอเมริกา ในราคา 15 -​2​0 ล้านเหรียญสหรัฐ แต่พม่าอาจเพียงสนใจเท่านั้น ซึ่งเป็นไปได้ว่าพม่าจะซื้อเครื่องรุ่นดังกล่าว

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* พม่า - ขีดความสามารถ ทอ. 

พม่า
อ