เทศบาลนครขอนแก่น

**เทศบาลนครขอนแก่น** เป็นเทศบาลนครแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น เป็นนครที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 3  ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รองจาก เทศบาลนครอุดรธานี และเทศบาลนครนครราชสีมา  และใหญ่เป็นอันดับที่ 11 ของประเทศไทย เป็นศูนย์กลางของเขตปริมณฑลนครขอนแก่น โดยอาณาเขตทั้งหมด อยู่ในตำบลในเมือง ทำหน้าที่เป็นเมืองเอกและศูนย์กลางการปกครอง เศรษฐกิจ เทคโนโลยี การศึกษาและการเมืองของจังหวัดขอนแก่น ในปี พ.ศ. 2567 เทศบาลนครขอนแก่นมีประชากรอาศัยอยู่ประมาณ 98,646 คน คิดเป็น 2,144.47 คน ต่อตารางกิโลเมตร ในขณะที่เขตเทศบาลนครขอนแก่นรวมปริมณฑลเทศบาลรอบข้าง มีประชากรรวมถึงประชากรแฝงอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากและหนาแน่นประมาณ 535,847 คน โดยประมาณ นับเป็นหนึ่งในเขตเมืองที่ใหญ่ที่สุดของภาคอีสาน และของประเทศไทย

## ประวัติ
เทศบาลนครขอนแก่น เดิมได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลเมือง โดยพระราชกฤษฎีกา การจัดตั้งเทศบาลเมืองขอนแก่น มีผลบังคับใช้ ตั้งแต่วันที่ 20 สิงหาคม 2478 นายกเทศมนตรีคนแรก คือ พระเสนาราชภักดี เข้าดำรงตำแหน่ง เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2478 ก่อนได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลเมืองตามพระราชกฤษฎีกา 2 เดือน ศาลาเทศบาลเมืองขอนแก่นตั้งอยู่ในที่ดินราชพัสดุแปลงที่ตั้งศาลากลางจังหวัดขอนแก่น ในขณะนั้นอยู่ทางทิศใต้ด้านตะวันตกของถนนกลางเมือง ตำบลในเมือง อำเภอเมืองขอนแก่น ตรงข้ามกับสถานีตำรวจภูธร อำเภอเมืองขอนแก่นในปัจจุบัน จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. 2492 จึงได้ย้ายที่ทำการไปอยู่ในที่ดินแปลงที่ตั้งสถานีอนามัยและสถานีดับเพลิงด้านตะวันออกของถนนกลางเมือง อยู่ตรงข้ามกับโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน มาจนถึง พ.ศ. 2508 เป็นเวลา 16 ปี ต่อมากระทรวงมหาดไทย ให้สำนักงานเทศบาลเมืองขอนแก่นใช้อาคารร่วมกับอำเภอเมืองขอนแก่น ซึ่งได้ย้ายมาอยู่ ตั้งแต่วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2508 จนถึงวันที่ 21 ตุลาคม 2527 รวมเป็นเวลา 19 ปี ใน พ.ศ. 2527 จึงได้ย้ายสำนักงานมาตั้งอยู่ในที่ปัจจุบันและได้เปิดทำการตั้งแต่วันที่ 22 ตุลาคม 2527 เป็นต้นมา

## ที่ตั้งและอาณาเขต

เทศบาลนครขอนแก่น มีพื้นที่เขตติดต่อกับพื้นที่ใกล้เคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับเขตเทศบาลเมืองศิลา
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับเขตเทศบาลเมืองศิลาและเขตเทศบาลตำบลพระลับ
* **ทิศใต้** ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลพระลับและเขตเทศบาลตำบลเมืองเก่า
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลเมืองเก่า เขตเทศบาลเมืองบ้านเป็ด​ และเขตเทศบาล​เมืองศิลา

## ประชากร

ประชากรในจังหวัดขอนแก่น มาจากเผ่าพันธุ์เดียวกันเป็นส่วนใหญ่ คนในพื้นที่เป็นชาวพื้นเมืองเดิมในสมัยก่อนประวัติศาสตร์คาบเกี่ยวกับสมัยประวัติศาสตร์ มีร่องรอยทางโบราณคดีปรากฏ เช่น ชุมชนโบราณโนนนกทาบ้านนาดี ตำบลกุดธาตุ อำเภอหนองนาคำ และที่โนนเมืองบ้านนาโพธิ์ อำเภอชุมแพมีอายุอยู่ประมาณ 3,000 ปีเศษ ต่อมาในสมัย และสมัยลพบุรีได้พบโครงกระดูก และเครื่องมือเครื่องใช้ของมนุษย์ในยุคสมัยนั้นไม่ทราบว่าเป็นเผ่าพันธุ์หรือชาติพันธุ์ใดแน่นอน เพราะดินแดนที่ราบสูงกว้างใหญ่มีชนชาติโบราณเข้ามาอาศัยอยู่นานแล้วเช่นชุมชนบ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี เป็นต้น

พื้นที่จังหวัดขอนแก่นเดิมเคยอยู่ในอำนาจการปกครองของขอมมาก่อนมีโบราณสถานศาสนสถานของศาสนาพราหมณ์ปรากฏอยู่ทั่วไป จากนั้นจึงตกอยู่ใต้อำนาจการปกครองของอาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ จำปาศักดิ์ ประชาชนลาวได้อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในดินแดนที่ราบสูงการอพยพของประชากรปรากฏชัดยิ่งขึ้น ในสมัยธนบุรี และต้นสมัยรัตนโกสินทร์

การอพยพของประชากรเข้ามาตั้งถิ่นฐานบ้านเมืองอยู่ในเขต จังหวัดขอนแก่น แบ่งเป็นเส้นทางใหญ่ได้สามทางคือ อพยพมาจากแขวงหลวงพระบาง, แขวงเวียงจันทน์ และแขวงจำปาศักดิ์

นอกจากประชากรดั้งเดิมแล้ว ในเขตเมืองขอนแก่นยังมีชาวไทยเชื้อสายจีนเป็นจำนวนมาก ซึ่งถือเป็นชุมชนใหญ่และมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจเป็นอย่างมาก รวมถึงชาวไทยเชื้อสายเวียดนาม และชาวต่างชาติอื่น ๆ ซึ่งย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐานในจังหวัดขอนแก่น

ในปัจจุบันแนวโน้มของจำนวนประชากรในเขตเทศบาลนครขอนแก่นมีจำนวนลดลง เนื่องจากการขยายตัวของเขตที่อยู่อาศัยชิดเขตเทศบาลในรูปแบบของหมู่บ้านจัดสรรโดยเฉพาะอย่างยิ่งในระหว่างปี พ.ศ. 2546-2549 อย่างไรก็ดี ในปัจจุบัน เขตปริมณฑลนครขอนแก่น (ในเขตเทศบาลนครรวมถึงพื้นที่ติดกับเขตเทศบาล ซึ่งได้แก่ เทศบาลเมืองศิลา เทศบาลเมืองบ้านเป็ด เทศบาลตำบลเมืองเก่า เทศบาลตำบลพระลับและเทศบาลอื่นๆ) มีจำนวนประชากรจดทะเบียน รวมถึงประชากรแฝงรวมอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากและหนาแน่นประมาณ 535,847 คน โดยประมาณ นับเป็นหนึ่งในเขตเมืองที่ใหญ่ที่สุดของภาคอีสาน และของประเทศไทย

ชุมชนในเขตเทศบาลนครขอนแก่นมีทั้งสิ้น 95 ชุมชน แบ่งออกเป็น 4 เขตตามเขตเลือกตั้งสภาเทศบาล ดังนี้

## ภูมิอากาศ

## การขนส่ง
เทศบาลนครขอนแก่นมีเส้นทางคมนาคมที่เชื่อมโยงกับเมืองอื่น ๆ หลายทางได้แก่ ทางบก และทางอากาศ โดยมีรายละเอียด ดังนี้

### ทางบก
[300px|thumb|ภาพมุมสูงของ[สถานีรถไฟขอนแก่น เป็นสถานีรถไฟทางคู่แบบยกระดับ โดยเปิดใช้งานอาคารหลังใหม่ใน พ.ศ. 2562]]
;ทางหลวงแผ่นดิน
ทางหลวงแผ่นดินในเขตเทศบาลนครขอนแก่น ได้แก่ 
*  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 (ถนนมิตรภาพ)
*  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 (ถนนมะลิวัลย์และถนนศรีจันทร์)
*  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 230 (ถนนวงแหวนรอบเมืองขอนแก่น)

;ทางรถไฟ
* : จากสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ มีรถด่วนพิเศษอีสานมรรคา รถด่วนดีเซลราง และรถเร็วสายกรุงเทพ – หนองคาย ให้บริการ โดยมีจุดจอดรับ – ส่งผู้โดยสารที่สถานีขอนแก่น ซึ่งเป็นสถานีรถไฟทางคู่แบบยกระดับ นอกจากนี้ ยังมีรถท้องถิ่นสายนครราชสีมา – หนองคาย, นครราชสีมา – อุดรธานี และชุมทางแก่งคอย – ขอนแก่น ให้บริการ

;ระบบขนส่งมวลชน
* รถโดยสารประจำทาง ขอนแก่นซิตี้บัส ท่าอากาศยานขอนแก่น - รอบเมือง -สถานีขนส่ง บขส.3 (อัตราค่าโดยสาร 15 บาทตลอดสาย)
* โครงการรถไฟฟ้ารางเบา (Light Rail Transit) ประเภทรถราง สายสีแดง (สำราญ-ท่าพระ) โดยบริษัท ขอนแก่น ทรานซิท ซิสเต็ม จำกัด (KKTS)  มีทั้งหมด 16 สถานี เป็นโครงสร้างยกระดับ 6 สถานีและระดับดิน 10 สถานี รวมระยะทาง 22.8 กิโลเมตร กำลังอยู่ในขั้นตอนการดำเนินงานจัดสร้าง

### ทางอากาศ
ท่าอากาศยานนานาชาติขอนแก่น (KKC) มีสายการบินที่ให้บริการจากกรุงเทพมหานครจำนวน 2 สนามบิน ได้แก่ ท่าอากาศยานดอนเมือง มี 2 สายการบิน คือ ไทยแอร์เอเชีย (FD) และไทยไลออนแอร์ (SL) และมีสายการบินที่ให้บริการจากท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำนวน 3 สายการบินได้แก่ การบินไทย (TG), ไทยเวียดเจ็ทแอร์ (VZ) และไทยแอร์เอเชีย (FD) นอกจากนี้ยังมีเส้นทางการบินระหว่างภูมิภาค ได้แก่ ขอนแก่น–เชียงใหม่ (ไทยแอร์เอเชีย), ขอนแก่น–อู่ตะเภา (ไทยแอร์เอเชีย) และขอนแก่น–ภูเก็ต (ไทยแอร์เอเชีย)

## เศรษฐกิจ
thumb|เทศบาลนครขอนแก่น
เทศบาลนครขอนแก่น เป็นหนึ่งในศูนย์กลางทางธุรกิจการค้าและการบริการของภาคอีสาน ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางด้านราชการและพาณิชยกรรมและอุตสาหกรรม ได้แก่ อาชีพค้าขาย ธุรกิจบริการ รวมถึงเป็นลูกจ้างในสถานประกอบการ สภาพเมืองขยายตัวออกไปทางทิศทุกทิศทาง ลักษณะของอาคารสิ่งปลูกสร้างส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นตึกแถวพาณิชย์ชั้นล่างและอยู่อาศัยชั้นบน อาคารลักษณะเดี่ยวมีน้อยและกระจายตัวอยู่ประปราย 
### ธุรกิจ Mice
จากสภาพที่ตั้งของเมือง เทศบาลนครขอนแก่นจึงเป็นศูนย์กลางทางการค้าและการศึกษาของภูมิภาค และเป็นจุดหมายยอดนิยมสำหรับนักท่องเที่ยว เป็นเมืองศูนย์กลางการปฏิบัติงานตาม "แผนงานพัฒนาแนวพื้นที่เศรษฐกิจ" และเชื่อมต่อประเทศไทย พม่า เวียดนามเข้าด้วยกัน นอกจากนี้ยังเป็นศูนย์กลางการขนส่งทางบกและทางอากาศที่สำคัญ ทำให้ขอนแก่นเป็นเมืองไมซ์ที่สำคัญของประเทศ มีศักยภาพในการรองรับผู้เดินทางมาร่วมอีเวนต์ทางธุรกิจได้เป็นจำนวนมาก โดยมี ศูนย์ประชุมอเนกประสงค์กาญจนาภิเษก มหาวิทยาลัยขอนแก่น บนถนนมะลิวัลย์ และ ศูนย์ประชุมและแสดงสินค้านานาชาติขอนแก่น (KICE) บนถนนมิตรภาพ เป็นสองศูนย์ประชุมหลักของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ที่รองรับการประชุมสัมนาขนาด 10,000 คน และการแสดงสินค้าระดับนานาชาติได้ ทำให้จังหวัดขอนแก่น เป็นศูนย์กลางการประชุมสัมมนา (MICE City) การคมนาคมสะดวกทั้งทางรถยนต์ รถไฟ เครื่องบิน พื้นที่ฟรี WiFi ในที่สาธารณะ จำนวน 661 จุด สิ่งอำนวยความสะดวกเหล่านี้ ท่าให้มีนักท่องเที่ยว และผู้มาประชุมสัมมนา รวมถึงรายได้จากการท่องเที่ยวมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

### ธุรกิจโรงแรม
thumb|Pull man Khon kaen
ขอนแก่นมีจำนวนห้องพักมากกว่า 10,000 ห้อง โดยมีโรงแรมมาตรฐาน 3 และ 4 ดาว หลายแห่งเปิดให้บริการห้องพัก และโรงแรม พูลแมน ราชาออร์คิด ยังเป็นโรงแรมมาตรฐาน 5 ดาว แห่งแรกและแห่งเดียวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ที่เปิดให้บริการมาตั้งแต่วันที่ วันที่ 1 มีนาคม 2539 ตั้งอยุ่บริเวณศาลหลักเมืองขอนแก่น

### ภาคการเงินการธนาคาร
เทศบาลนครขอนแก่น เป็นที่ตั้งของธนาคารแห่งประเทศไทย สำนักงานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และสถาบันการเงิน พิเศษของรัฐ ได้แก่ ธ.เพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร ธ.ออมสิน ธ.อาคารสงเคราะห์ ธ.พัฒนาวิสาหกิจ ขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย ธ.เพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย ธ.อิสลามแห่งประเทศ ไทย รวมทั้ง ธ.พาณิชย์สาขาหลักและสาขาย่อย

## การศึกษา
### สถาบันอุดมศึกษา
[thumb|ประตูทางเข้า[มหาวิทยาลัยขอนแก่น]]
* มหาวิทยาลัยขอนแก่น
* มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตขอนแก่น 
* มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
* วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดขอนแก่น
* มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 
* มหาวิทยาลัยศรีปทุม ขอนแก่น
* วิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย
* สถาบันการเรียนรู้เพื่อปวงชน ศูนย์ขอนแก่น
* สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ 
* สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓

### โรงเรียนในสังกัด
* โรงเรียนเทศบาลวัดกลาง 
* โรงเรียนเทศบาลสวนสนุก
* โรงเรียนเทศบาลคุ้มหนองคู 
* โรงเรียนเทศบาลบ้านสามเหลี่ยม 
* โรงเรียนเทศบาลบ้านตูม 
* โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีฐาน
* โรงเรียนเทศบาลบ้านหนองใหญ่ 
* โรงเรียนเทศบาลบ้านหนองแวง 
* โรงเรียนเทศบาลบ้านโนนชัย 
* โรงเรียนเทศบาลบ้านโนนทัน
* โรงเรียนอนุบาลสาธิตเทศบาลนครขอนแก่น (โนนหนองวัด)

## การสาธารณสุข
เทศบาลนครขอนแก่น เป็นที่ตั้งของโรงพยาบาลศูนย์ระดับตติยภูมิขึ้นสูง เป็นหนึ่งในศูนย์กลางของการบริการการแพทย์ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

##### 1. สถานบริการสาธารณสุข สังกัดกระทรวงสาธารณสุข
1. โรงพยาบาลขอนแก่น (โรงพยาบาลศูนย์) ขนาด 1,000 เตียง 1 แห่ง และมีศูนย์แพทย์ 4 มุมเมืองสังกัดโรงพยาบาลขอนแก่นจำนวน 4 แห่ง คือ ศูนย์แพทย์ชาตะผดุง - ศูนย์แพทย์ประชาสโมสร - ศูนย์แพทย์มิตรภาพ - ศูนย์แพทย์ชุมชนวัดหนองแวง พระอารามหลวง 

2. โรงพยาบาลจิตเวชขอนแก่นราชนครินทร์ ขนาด 400 เตียง 1 แห่ง

##### 2. สถานบริการสาธารณสุข สังกัดกระทรวงอื่น
1. โรงพยาบาลศรีนครินทร์ สังกัด มหาวิทยาลัยขอนแก่น ขนาด 1,466 เตียง 1 แห่ง  

2. ศูนย์หัวใจสิริกิติ์ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สังกัด มหาวิทยาลัยขอนแก่น ขนาด 200 เตียง 1 แห่ง โรงพยาบาลเฉพาะทางโรคหัวใจและหลอดเลือดมาตรฐานสากล ตรวจรักษาผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือดตลอด 24 ชั่วโมง โดยวิธีการผ่าตัดแบบเปิดและปิด รวมทั้งตรวจวินิจฉัย ขยายหลอดเลือดหัวใจตีบด้วยบอลลูน ใส่ขดลวดค้ำยัน รักษาภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะด้วยวิธี Electrophysio Study & Radio Frequency Ablation เป็นที่แรกในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ.  

3. โรงพยาบาลค่ายศรีพัชรินทร จังหวัดขอนแก่น ขนาด 50 เตียง 1 แห่ง 

4. ศูนย์บริการสาธารณสุขสังกัดเทศบาลนครขอนแก่น 3 แห่ง - ศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 1 เทศบาลนครขอนแก่น - ศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 3 บ้านโนนชัย - ศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 5 บ้านหนองใหญ่

##### 3. สถานบริการสาธารณสุขเอกชน
thumb|โรงพยาบาลขอนแก่นราม
1. โรงพยาบาลขอนแก่นราม ขนาด 300 เตียง 

2. โรงพยาบาลราชพฤกษ์ แห่งที่ 2 ขนาด 200 เตียง

3. โรงพยาบาลกรุงเทพฯ ขอนแก่น ขนาด 150 เตียง

#### 4. การปรับปรุงและพัฒนาขีดความสามารถของโรงพยาบาลศรีนครินทร์
เพื่อแก้ปัญหาสุขภาพ และสาธารณสุขแก่ประชาชนในพื้นที่เขตภาคอีสาน 20 จังหวัด ที่มีจำนวนมากกว่า&nbsp;20 ล้านคน ให้สามารถเข้าถึงการรักษา ทางคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น  จึงได้เริ่มปรับปรุงโรงพยาบาลศรีนครินทร์ ให้เป็นโรงพยาบาลแห่งแรกในประเทศไทย ที่มีจำนวน 5,000 เตียง โดยใช้งบประมาณ 24,500 ล้านบาท โดยจะมีความทันสมัย มีอุปกรณ์ เครื่องมือทางการแพทย์&nbsp;และมีบุคลากรทางการแพทย์ที่มีทักษะความรู้ ความสามารถ เชี่ยวชาญในการรักษาโรคภัยไข้เจ็บ และโรคเฉพาะทาง 

โดยโครงการดังกล่าวจะแบ่งออกเป็น 2 ระยะ ได้แก่ระยะแรก จำนวน&nbsp; 3,500 เตียง ใช้งบประมาณ&nbsp; 14,000 ล้านบาท คาดว่าจะใช้เวลา 2 - 3 ปี เมื่อดำเนินการระยะแรกเสร็จก็จะดำเนินการระยะที่ 2 ทันที ให้ครบ 5,000 เตียง ใช้งบฯ 10,500ล้านบาท&nbsp; โดยจะสร้างอาคารสูงประมาณ 20-39 ชั้น เพื่อรองรับผู้ป่วยที่มาใช้บริการ มีที่จอดรถ 1,600 คัน มีห้องผ่าตัดเพิ่ม 2-3 เท่าจากเดิม มีเตียงสำหรับผู้ป่วยวิกฤตในห้องไอซียูเพิ่มอีก 30% มีเรือนพักญาติ อาคารสนับสนุนบริการ&nbsp; โดยจะให้บริการแบบเบ็ดเสร็จ ณ จุดเดียว (One stop service) แก่ผู้ป่วยทุกกลุ่ม 

## สถานที่ท่องเที่ยว
[thumb|250x250px|[พระมหาธาตุแก่นนคร]]

### สถานที่ทางประวัติศาสตร์
* ศาลหลักเมืองขอนแก่น : เป็นสถานที่เคารพบูชาของชาวขอนแก่น ประดิษฐานอยู่ที่ศาลาสุขใจ ถนนเทพารักษ์ หน้าสำนักงานเทศบาลนครขอนแก่น ท่านเจ้าคุณปู่พระราชสารธรรมมุนีและหลวงธุรนัยพินิจ อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น ได้นำหลักศิลาจารึกมาจากโบราณสถานในท้องที่อำเภอชุมแพมาประกอบพิธีตามแนวทางพระพุทธศาสนาทำเป็นหลักเมืองเมื่อวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2499 ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2549 เทศบาลนครขอนแก่น ได้ทำการบูรณะศาลหลักเมืองขอนแก่น ตามโครงการบูรณะพัฒนาปฏิสังขรณ์ศาลหลักเมืองและในวโรกาสมหามงคลสมัยเพื่อน้อมถวายพระพรชัยมงคลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราชทรงเจริญพระชนมายุ 80 พรรษา โดยผลการคัดเลือกผู้รับเหมาก่อสร้างวิธีพิเศษ ได้ตกลงว่าจ้าง หจก.แก่นชาญกิจวิศวกรรม มาดำเนินการก่อสร้าง แล้วเสร็จและมีการฉลองสมโภชศาลหลักเมืองขอนแก่น เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ 80 พรรษา เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม 2550 สิ้นค่าก่อสร้างกว่า 54 ล้านบาท ศาลหลักเมืองขอนแก่นที่ปรับปรุงใหม่นั้น อยู่ ณ บริเวณจุดเดิม ลักษณะตัวอาคารมีศิลปะและสถาปัตยกรรมไทยประยุกต์ ทรวดทรงและส่วนประกอบงานศิลป์เป็นการอนุรักษ์งานสถาปัตยกรรมที่สำคัญของ ท้องถิ่นอีสาน ขนาดและรูปทรงเป็นเป็นอาคารโถงจัตุรมุข กว้างขวางโอ่โถงกว่าของเดิมมาก โดยมีขนาดตัวอาคาร 13 x 13 เมตร โครงสร้างเป็นคอนกรีตเสริมเหล็กมีพื้นที่ภายในเป็นห้องโถงรวม 73 ตารางเมตร ย่อมุมตัวอาคารโดยรอบมีระเบียงยื่นทั้ง 4 ด้าน ความสูงจากพื้นลานรอบอาคารถึงถึงยอดฉัตรทองคำรวม 27.50 เมตร หลังคาเป็นทรงจั่วจัตุรมุขหลังคาซ้อน 3 ชั้น และชั้นเครื่องยอดเป็นรูปเจดีย์ศิลปะพื้นเมืองอีสาน สัณฐานเป็นเจดีย์จำลองจากองค์พระธาตุขามแก่น
* พระมหาธาตุแก่นนคร: ตั้งอยู่ภายในวัดหนองแวงพระอารามหลวง ถนนกลางเมือง เป็นศิลปะสมัยทวารวดีผสมผสานศิลปะอินโดจีน รูปทรงแบบชาวอีสานตากแห มี 9 ชั้น เป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ มีการตกแต่งด้วยลวดลายแกะสลัก และภาพเขียนอย่างงดงาม เป็นสถานที่เคารพบูชาของชาวขอนแก่น และเป็นสถานที่ชมทัศนียภาพเมืองขอนแก่น
* อนุสาวรีย์พระนครศรีบริรักษ์: ตั้งอยู่ที่สวน เจ.ซี. ถนนรอบบึง พระนครศรีบริรักษ์หรือท้าวเพี้ยเมืองแพนเป็นขุนนางเชื้อพระวงศ์กษัตริย์เวียงจันทน์ มีธิดาชื่อนางคำแว่นเป็นสนมเอกในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ในปี พ.ศ. 2332 ท้าวเพี้ยเมืองแพนได้พาสมัครพรรคพวกประมาณ 330 คน อพยพมาอยู่ที่บ้านบึงบอน ขึ้นตรงต่อพระยานครราชสีมา ต่อมาในปี พ.ศ. 2340 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชโปรดเกล้าฯ ยกบ้านบึงบอนขึ้นเป็น "เมืองขอนแก่น" และยกฐานันดรศักดิ์ท้าวเพี้ยเมืองแพนขึ้นเป็น "พระนครศรีบริรักษ์" พ่อเมืองคนแรกของจังหวัดขอนแก่น ในปี พ.ศ. 2525 ประชาชนชาวขอนแก่น ได้ร่วมใจกันสร้างอนุสาวรีย์พระนครศรีบริรักษ์ขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์และเคารพสักการะของชาวเมือง
* น้ำส่างสนามบิน: ตั้งอยู่บริเวณถนนหน้าศูนย์ราชการ ตรงข้ามโรงเรียนสนามบินด้านทิศเหนือ เป็นบ่อน้ำประวัติศาสตร์ที่มีมาก่อนที่เมืองขอนแก่นจะมีน้ำประปาบริโภค เป็นจุดรวมใจของชาวขอนแก่น เป็นแหล่งน้ำที่หล่อเลี้ยงชีวิตของชาวขอนแก่นในอดีต และให้คุณประโยชน์ที่ยิ่งใหญ่แก่ประชาชนชาวขอนแก่นมาเป็นเวลายาวนาน
* ศาลหลักเมือง (เมืองเก่า) : เป็นศาลหลักเมืองหรือบือบ้านที่ท้าวเพี้ยเมืองแพนได้ตั้งไว้ ณ บริเวณใจกลางหมู่บ้าน เป็นเสาหลักเมืองขอนแก่นหลักแรกก่อนจะมีการย้ายเมืองอีก 5 ครั้ง ปัจจุบันตั้งอยู่บริเวณซอยกลางเมือง 21 ด้านข้างศูนย์กัลยาณมิตร
* พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติที่ 7 ขอนแก่น: ตั้งอยู่ที่ถนนกสิกรทุ่งสร้าง เป็นสถานที่ที่เก็บรักษาและจัดแสดงโบราณวัตถุและศิลปวัตถุที่เป็นของแถบอีสานตอนเหนือ โดยรอบอาคารพิพิธภัณฑ์จัดตั้งใบเสมาหินที่ได้จาก "เมืองฟ้าแดดสงยาง" ไว้เป็นจำนวนมาก
* หอศิลปวัฒนธรรมและอาคารศูนย์กาญจนาภิเษก มหาวิทยาลัยขอนแก่น: เป็นแหล่งแสดงศิลปะพื้นบ้านและเป็นสถานที่จัดแสดงนิทรรศการต่างๆ ตั้งอยู่ที่ถนนมะลิวัลย์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
* โฮงมูนมังเมืองขอนแก่น: โฮงมูนมังเมืองขอนแก่น ตั้งอยู่ ณ บริเวณชั้นล่างอาคารสวนสาธารณะ 200 ปี บึงแก่นนคร เทศบาลนครขอนแก่น ภายในโฮงมูนมันเมืองขอนแก่น ได้จัดแบ่งพื้นที่ออกเป็นพื้นที่ในส่วนของนิทรรศการ และห้องจำหน่ายของที่ระลึก สำหรับการจัดนิทรรศการได้แบ่งออกเป็น 5 โซน โดยแบ่งตามเนื้อหาสาระในระบบการปกครอง วิถีชีวิต ภูมิปัญญา และเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมอันน่าภาคภูมิใจของชาวขอนแก่น นับตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ยุคสร้างบ้านแปงเมือง จวบจนเป็นเมืองขอนแก่นในปัจจุบัน
thumb|ศาลหลักเมือง

### สถานที่ทางธรรมชาติ
* ศูนย์การเรียนรู้วิทยาศาสตร์ประจำท้องถิ่น จังหวัดขอนแก่น: ตั้งอยู่ที่ศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 4 บ้านสามเหลี่ยม ถนนศรีมารัตน์ เป็นแหล่งศึกษาความรู้สำหรับเด็ก เยาวชน และประชาชนทั่วไป ที่พร้อมไปด้วยข้อมูลพื้นฐาน ความรู้ หลักการทฤษฎีทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตลอดจนเป็นแหล่งรวบรวมอุปกรณ์เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ และการแสดงถึงวิวัฒนาการในการนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
* บึงแก่นนคร : เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจและสถานที่ท่องเที่ยวใจกลางเมือง เป็นบึงธรรมชาติคู่เมืองขอนแก่น ที่มีความกว้างถึง 600 ไร่ในฤดูฝนจะมีระดับน้ำปริ่มฝั่ง มีสถานที่ออกกำลังกาย โซนตกปลา ลานกีฬา แหล่งอนุรักษ์พันธุ์ปลา ตั้งอยู่ติดกับถนนรอบบึง
* บึงทุ่งสร้าง : ตั้งอยู่ที่ ถนนจอมพล ตำบลในเมือง อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น (ทางไปบ้านดอนหญ้านาง) เป็นบึงน้ำและสวนสาธารณะขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย มีเขตเทศบาลนครขอนแก่นคอยดูแล เพื่อให้เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจและใช้เป็นสถานที่ออกกำลังกายให้กับชาวเมือง มีการให้บริการต่างๆ เช่น สนามบาสเกตบอล ลานอเนกประสงค์ สระน้ำ และยังมีสวนนกขนาดใหญ่อยู่ภายในสวนสาธารณะด้วย บรรยากาศร่มรื่นไปด้วยต้นไม้ที่มีทั้งไม้ดอกไม้ประดับปลูกไว้อย่างสวยงาม ปัจจุบันบึงทุ่งสร้าง ทางองค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทยกำลังปรับปรุงสถานที่ให้เป็นสวนสัตว์ ไนท์ซาฟารี หรือ ซิตตี้ซู
* บึงหนองโคตร
* สวนประตูเมือง ขอนแก่น (สวนเรืองแสง)

## วัฒนธรรม
งานประเพณีและงานเทศกาลท้องถิ่นที่สำคัญ ได้แก่
* **งานประเพณีทำบุญตักบาตรในวันขึ้นปีใหม่** โดยจะจัดขึ้นในวันที่ 1 มกราคม ของทุกปี
* **งานประเพณีสุดยอดสงกรานต์อีสานเทศกาลดอกคูน – เสียงแคน และถนน ข้าวเหนียว** โดยจะจัดขึ้นในวันที่ 5 – 15 เมษายน ของทุกปี
* **งานประเพณีวันเข้าพรรษา** โดยจะจัดขึ้นระหว่างวันเข้าพรรษาของทุกปี
* **งานประเพณีออกพรรษา ไต้ประทีปบูชา พุทธกตัญญู**  โดยจะจัดขึ้นระหว่างวันออกพรรษาของทุกปี
* **งานเทศกาลไหมนานาชาติ ประเพณีผูกเสี่ยวและงานกาชาด** จัดขึ้นในวันที่ 29 พฤศจิกายน – 10 ธันวาคม ของทุกปี

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 

ขอนแก่น
ขอนแก่น