จักรพรรดิโทบะ

**จักรพรรดิโทบะ** (; 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1103 – 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1156) เป็นจักรพรรดิญี่ปุ่นองค์ที่ 74 ตามลำดับการสืบราชสันตติวงศ์แบบดั้งเดิม

รัชสมัยของจักรพรรดิโทบะกินเวลาตั้งแต่ ค.ศ. 1107 ถึง 1123

## พระราชวงศ์
ก่อนเสด็จขึ้นครองราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศ โทบะมีพระนามส่วนพระองค์ (*อิมินะ*) ว่า เจ้าชายมูเนฮิโตะ (宗仁親王)

จักรพรรดิโทบะเป็นพระราชโอรสในจักรพรรดิโฮริกาวะกับพระนางฟูจิวาระ โนะ อิชิ (藤原苡子)

จักรพรรดิโทบะมีจักรพรรดินี 3 พระองค์ พระราชโอรสและพระราชธิดา 14 พระองค์

* *ชูงู* : ฟูจิวาระ โนะ ทามาโกะ (藤原璋子) ภายหลังเป็น ไทเก็มมนอิง (待賢門院) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ คินซาเนะ
** พระราชโอรสองค์แรก: เจ้าชายอากิฮิโตะ (顕仁親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิซูโตกุ
** พระราชธิดาองค์แรก: เจ้าหญิง*โยชิโกะ/คิชิ* (禧子内親王; 1122–1133) – ไซอิงที่ศาลเจ้าคาโมะ
** พระราชโอรสองค์ที่ 2: เจ้าชายมิจิฮิโตะ (通仁親王; 1124–1129)
** พระราชโอรสองค์ที่ 3: เจ้าชายคิมิฮิโตะ (君仁親王; 1125–1143)
** พระราชธิดาองค์ที่ 2: เจ้าหญิงมูเนโกะ (統子内親王) lภายหลังเป็น โจไซมนอิง (上西門院), – ไซอิงที่ศาลเจ้าคาโมะ
** พระราชโอรสองค์ที่ 4: เจ้าชายมาซาฮิโตะ (雅仁親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิโกะ-ชิรากาวะ
** พระราชโอรสองค์ที่ 5: เจ้าชายโมโตฮิโตะ? (本仁親王; 1129–1169) ภายหลังเป็น เจ้าชายนักบวชคากูโช (覚性法親王)

* *โคโง*: ฟูจิวาระ โนะ ยาซูโกะ/*ไทชิ* (藤原泰子) ภายหลังเป็น โคโยอิง (高陽院) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ ทาดาซาเนะ

* *โคโง*: ฟูจิวาระ โนะ นาริโกะ (藤原得子) ภายหลังเป็น บิฟูกูมนอิง (美福門院) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ นางาซาเนะ
** พระราชธิดา: เจ้าหญิงโทชิโกะ/*เอชิ* (叡子内親王; 1135–1148)
** พระราชธิดา: เจ้าหญิงอากิโกะ (暲子内親王; 1137–1211) ภายหลังเป็น ฮาจิโจอิง (八条院)
** พระราชโอรสองค์ที่ 9: เจ้าชายนาริฮิโตะ (体仁親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิโคโนเอะ
** พระราชธิดา: เจ้าหญิงโยชิโกะ/*ชูชิ* (姝子内親王) ภายหลังเป็น ทากามัตสึอิง (高松院) *ชูงู* (จักรพรรดินี) ในจักรพรรดินิโจ)

* นางกำนัลคิ อิเอโกะ (紀家子), มิโนะ-โนะ-สึโบเนะ (美濃局) ธิดาในคิ โนะ มิตสึกิโยะ
** พระราชโอรสองค์ที่ 6: เจ้าชายนักบวชโดเก (道恵法親王; 1132–1168)
** พระราชโอรสองค์ที่ 7: เจ้าชายนักกบวชคากูไก (覚快法親王; 1134–1181)
** พระราชธิดา: อายะ โกเซ็ง (阿夜御前; สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1195)

* ซันโจ-โนะ-สึโบเนะ (三条局; สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1138) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ อิเอมาซะ
** พระราชธิดา: เจ้าหญิงเค็นชิ (妍子内親王; สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1161) โยชิดะ *ไซงู* (เจ้าหญิงที่รับใช้ในศาลเจ้าอิเซะ)

* คาซูงะ-โนะ-สึโบเนะ (春日局) ธิดาในโทกูไดจิ ซาเนโยชิ
** พระราชธิดาองค์ที่ 7: เจ้าหญิงโชชิ/โนบูโกะ (頌子内親王; 1145–1208)

* ฟูจิตสึโบะ-เนียวโงะ (藤壺女御) ธิดาในทาจิบานะ โทชิตสึนะ
** ชิน-โยะ? (真誉) – ภิกษุณี

* โทซะ-โนะ-สึโบเนะ (土佐局) ธิดาในมินาโมโตะ โนะ มิตสึยาซุ

* ธิดาในฟูจิวาระ โนะ ซาเนฮิระ
** พระราชธิดา: เจ้าหญิงทากามัตสึ (高松宮) (ไม่มีความเกี่ยวข้องกับอาริซูงาวะ-โนะ-มิยะ ซึ่งเดิมมีนามว่าทากามัตสึ-โนะ-มิยะ)

* ไม่ทราบ
** เจ้าชายนักบวชไซจู (最忠法親王)
** เจ้าชายโดกะ? (道果親王)

## เหตุการณ์ในพระชนม์ชีพของจักรพรรดิโทบะ
เมื่อพระมารดาของพระองค์สิ้นพระชนม์ พระอัยกา (ปู่) ของพระองค์คืออดีตจักรพรรดิชิรากาวะดูแลและเลี้ยงดูพระองค์

* **9 สิงหาคม ค.ศ. 1107** (*ปี[[คาโจ]]ที่ 2, วันที่ 19 เดือน 7*): ปีที่ 21 ในรัชสมัยของจักรพรรดิโฮริกาวะ (堀河天皇21年) องค์จักรพรรดิสวรรคตอย่างกะทันหันเมื่อพระชนมายุเพียง 29 พรรษา; และสืบราชบัลลังก์โดยพระโอรสองค์เดียวของพระองค์ หลังจากนั้นไม่นาน เจ้าชายมูเนฮิโตะได้ขึ้นสืบราชบัลลังก์อย่างเป็นทางการ

ในช่วงปีแรก ๆ ของรัชสมัยของจักรพรรดิโทบะ พระราชอำนาจที่แท้จริงอยู่ที่พระอัยกาของพระองค์ ซึ่งก็คืออดีตจักรพรรดิชิรากาวะ ซึ่งว่าราชการในวัด

* **ค.ศ. 1110** (*ปี[[เท็นเอ]]ที่ 3, เดือน 6*): วัดมิอิเดระ (三井寺時) ถูกไฟไหม้เป็นครั้งที่สอง โดยครั้งแรกเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1081
* **25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1123** (*ปี[[โฮอัง]]ที่ 4, วันที่ 28 เดือน 1*): ปีที่ 17 ในรัชสมัยของจักรพรรดิโทบะ (鳥羽天皇17年) จักรพรรดิโทบะถูกบังคับให้สละราชบัลลังก์โดยพระอัยกาของพระองค์คือ อดีตจักรพรรดิชิรากาวะ จักรพรรดิโทบะสละราชบัลลังก์ให้กับเจ้าชายอากิฮิโตะ พระโอรสองค์โปรดของพระองค์ ซึ่งจะกลายเป็นจักรพรรดิซูโตกุ จักรพรรดิโทบะมีพระชนมายุเพียง 20 พรรษาเมื่อพระองค์สละราชบัลลังก์ และครองราชบัลลังก์มาแล้ว 16 ปี ในเวลานี้ อดีตจักรพรรดิโทบะได้รับพระอิสริยยศเป็นไดโจเท็นโน (太上天皇) และสืบราชบัลลังก์โดยพระราชโอรสของพระองค์  The succession (*senso*) was received by his son.
* **ค.ศ. 1123** (*ปีโฮอังที่ 4, เดือน 2*): จักรพรรดิซูโตกุขึ้นครองราชบัลลังก์อย่างเป็นทางการ
* **ค.ศ. 1129** (*ปี[[ไดจิ (ศักราช)|ไดจิ]]ที่ 4*): "อดีต"จักรพรรดิชิรากาวะสวรรคต และโทบะเริ่มปกครองในฐานะไดโจโฮโอ (太上法皇) อดีตจักรพรรดิโทบะยังคงครองพระราชอำนาจต่อไปตลอดรัชสมัยของจักรพรรดิทั้งสามซึ่งเป็นพระราชโอรสและผู้สืบทอดราชบัลลังก์ต่อจากพระองค์ ได้แก่ จักรพรรดิซูโตกุ จักรพรรดิโคโนเอะ และจักรพรรดิโกะ-ชิรากาวะ
* **ค.ศ. 1134** (*ปี[[โชโช]]ที่ 3*): อดีตจักรพรรดิโทบะทำการแสวงบุญที่ศาลเจ้าคูมาโนะ โดยมี*ซาไดจิง* ฮานาโซโนะ โนะ อาราฮิโตะ และ*[[อูไดจิง]]* นากะ-โนะ-อิง มูเนตาดะ ร่วมเดินทาง

## นามรัชสมัย
ในช่วงที่จักรพรรดิโทบะทรงราชย์ มีการตั้งชื่อรัชสมัยอยู่หลายชื่อด้วยกัน คือ 
* *คาโจ* (ค.ศ. 1106–1108)
* *เท็นนิง* (ค.ศ. 1108–1110)
* *เท็นเอ* (ค.ศ. 1110–1113)
* *เอกีว* (ค.ศ. 1113–1118)
* *เก็นเอ* (ค.ศ. 1118–1120)
* *โฮอัง* (ค.ศ. 1120–1124)

## พระราชพงศาวลี

## อ้างอิง

## ข้อมูล
* Brown, Delmer M. and Ichirō Ishida, eds. (1979).  ''Gukanshō: The Future and the Past.'' Berkeley: University of California Press. ;  OCLC 251325323
* Kitagawa, Hiroshi and Bruce T. Tsuchida, ed. (1975). The Tale of the Heike. Tokyo: University of Tokyo Press.  OCLC 164803926
* Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959).  ''The Imperial House of Japan.'' Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
* Titsingh, Isaac. (1834). *[[Nihon Odai Ichiran]]*; ou,  ''Annales des empereurs du Japon.''  Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland.  OCLC 5850691
* Varley, H. Paul. (1980).  ''Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns.'' New York: Columbia University Press. ;  OCLC 59145842

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 1646
หมวดหมู่:จักรพรรดิญี่ปุ่น
หมวดหมู่:บุคคลในยุคเฮอัง
หมวดหมู่:ภิกษุชาวญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ภิกษุที่เป็นพระราชวงศ์
หมวดหมู่:โคไตชิ
หมวดหมู่:จักรพรรดิญี่ปุ่นผู้ทรงสละราชสมบัติ