อักษรไทย

**อักษรไทย** เป็นอักษรที่ใช้เขียนภาษาไทยและภาษาของกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ เช่น คำเมือง, อีสาน, ภาษาไทยใต้, มลายูปัตตานี เป็นต้น ในประเทศไทย มีพยัญชนะ 44 รูป สระ 21 รูป วรรณยุกต์ 4 รูป และเครื่องหมายอื่น ๆ อีกจำนวนหนึ่ง พยัญชนะไทยจะเรียงตัวไปตามแนวนอน จากซ้ายไปขวา ส่วนสระจะอยู่หน้า บน ล่าง และหลังพยัญชนะประกอบคำแล้วแต่ชนิดของสระ

อักษรไทยไม่มีการแยกตัวอักษรพิมพ์ใหญ่และพิมพ์เล็กอย่างอักษรโรมัน และไม่มีการเว้นวรรคระหว่างคำ เมื่อจบหนึ่งประโยคจะลงท้ายด้วยการเว้นวรรค กับมีเครื่องหมายวรรคตอนจำนวนหนึ่ง

ภาษาไทยมีเลขไทยเป็นของตัวเอง แต่นิยมใช้ตัวเลขอาหรับเป็นส่วนใหญ่ในชีวิตประจำวัน

## ประวัติและวิวัฒนาการ

thumb|450x450px|วิวัฒนาการอักษรไทย
อักษรไทยมีที่มาจากอักษรสุโขทัย ซึ่งพัฒนามาจากอักษรเขมรเก่า ซึ่งเป็นรูปเขียนแบบอักษรพราหมีใต้ที่มาจากอักษรปัลลวะ ตามธรรมเนียมระบุว่าราว พ.ศ. 1826 พ่อขุนรามคำแหงทรงประดิษฐ์อักษรไทยขึ้น อักษรไทยที่เก่าแก่ที่สุดที่รับรองได้มาจากจารึกพ่อขุนรามคำแหงที่สลักขึ้นเมื่อ พ.ศ. 1835 อย่างไรก็ตาม มีนักวิชาการบางส่วนตั้งคำถามถึงความน่าเชื่อถือของสิ่งนี้ อักษรนี้มีที่มาจากอักษรเขมรเก่ารูปหวัดในขณะนั้น โดยปรับเปลี่ยนและทำให้ตัวอักษรเขมรเก่าบางตัวเรียบง่ายขึ้น และได้ประดิษฐ์ตัวอักษรใหม่เข้ามา เพื่อให้สอดคล้องกับระบบเสียงของภาษาไทย และยังเพิ่มเครื่องหมายวรรณยุกต์ด้วย

อักษรไทยถือเป็นอักษรแรกบนโลกที่ประดิษฐ์เครื่องหมายวรรณยุกต์เพื่อระบุวรรณยุกต์เฉพาะที่ไม่ปรากฏในกลุ่มภาษามอญ-เขมร (ตระกูลภาษาออสโตรเอเชียติก), ตระกูลภาษาดราวิเดียน และกลุ่มภาษาอินโด-อารยันที่อักษรนี้สืบมาหรือได้รับอิทธิพลบางส่วน แม้ว่าภาษาจีนและภาษาในตระกูลภาษาจีน-ทิเบตต่างมีวรรณยุกต์เฉพาะในระบบเสียงตนเอง แต่ไม่มีเครื่องหมายวรรณยุกต์ในอักขรวิธีของตนเอง ทำให้เครื่องหมายวรรณยุกต์เป็นสิ่งประดิษฐ์ในภาษาไทยที่ภายหลังส่งอิทธิพลต่อกลุ่มภาษาไทอื่น ๆ และตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่าบางส่วนในอินโดจีน นอกจากนี้ยังมีการเพิ่มกลุ่มพยัญชนะ (consonant clusters) ที่เขียนในแนวนอนและต่อเนื่อง แทนที่จะเขียนพยัญชนะตัวที่สองไว้ด้านล่างพยัญชนะตัวแรก ท้ายที่สุด อักษรไทยเคยเขียนเครื่องหมายสระทุกแบบบนบรรทัดหลัก แต่หลังจากนั้นไม่นานสิ่งนี้ไม่เป็นที่นิยมอีก

อักษรไทยมีการปรับปรุงอยู่เรื่อย ๆ ในสมัยพญาฦๅไทราว พ.ศ. 1900 มีการแก้ไขตัวอักษรให้ผิดเพี้ยนไปบ้างเล็กน้อย โดยเฉพาะการเพิ่มเชิงที่ตัว ญ ซึ่งใช้ติดต่อเรื่อยมาจนทุกวันนี้ คาดว่าน่าจะเอาอย่างมาจากเขมร ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ราว พ.ศ. 2223 ตัวอักษรเริ่มมีทรวดทรงดีขึ้นแต่ก็ไม่ทิ้งเค้าเดิม มีบางตัวเท่านั้นที่แก้ไขผิดไปจากเดิม คือตัว ฎ และ ธ ซึ่งเหมือนกับที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน นักวิชาการจำนวนหนึ่งเชื่อว่าในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ตัวอักษรและการใช้งานมีความคล้ายคลึงกับในปัจจุบันมากที่สุด

## อักษรไทย

### พยัญชนะ
พยัญชนะไทยมี 44 รูป แต่ละตัวมีชื่อเรียกโดยเฉพาะ สามารถแบ่งตามฐานที่ใช้ในการออกเสียงเป็นวรรค เสียงอ่านที่กำกับไว้คือเสียงเมื่อเป็นพยัญชนะต้น

:
:

# ฃ และ ฅ เป็นอักษรที่ในปัจจุบันเลิกใช้แล้ว
# ในปัจจุบันเสียงนี้ถูกแทนที่ด้วย /j/ ในภาษาไทยกลาง แต่ยังคงพบได้ในภาษาไทยถิ่นอื่น ๆ เช่น ภาษาไทยอีสาน เป็นต้น
# อ ถือว่าเป็นเสียงว่างให้รูปสระมาเกาะได้

พยัญชนะไทยยังแบ่งออกเป็น 3 หมู่ เรียกว่า ไตรยางศ์ ประกอบด้วย
* อักษรสูง 11 ตัว ได้แก่ ข ฃ ฉ ฐ ถ ผ ฝ ศ ษ ส ห
* อักษรกลาง 9 ตัว ได้แก่ ก จ ฎ ฏ ด ต บ ป อ
* อักษรต่ำ 24 ตัว ได้แก่ ค ฅ ฆ ง ช ซ ฌ ญ ฑ ฒ ณ ท ธ น พ ฟ ภ ม ย ร ล ว ฬ ฮ

ความถี่ของพยัญชนะไทย  พยัญชนะไทยที่ใช้บ่อยที่สุดคือ น และที่ใช้น้อยที่สุดคือ ฅ ความถี่ที่แสดงในตารางอาจแตกต่างกันในทางปฏิบัติตามประเภทของข้อความ
(ผู้อ่านสามารถทดลองเปิดหน้าข่าว หรือเปิดหนังสือ ebook สักเล่มแล้วลอง ค้นหา(search) อักษรโดด ๆ เช่น ก ข ค ... จะพบว่าพยัญชนะไทยที่ใช้มากที่สุดในเอกสารนั้นคือ น (นอ หนู) หรืออาจจะเป็นตัวพยัญชนะ ร อ บ้างในบางเอกสารเท่านั้น)

### สระ
สระในภาษาไทยมี 21 รูป ซึ่งรูปสระเหล่านี้จะนำไปประกอบเป็นรูปสระที่ใช้จริงอีกต่อหนึ่ง (ดูที่ ภาษาไทย)

* **ะ** วิสรรชนีย์ นมนางทั้งคู่
* **&nbsp;ั** ไม้หันอากาศ หางกังหัน ไม้ผัด
* **&nbsp;็** ไม้ไต่คู้ ไม้ตายคู้
* **า** ลากข้าง
* **&nbsp;ิ** พินทุ์อิ พินทุอิ
* **&nbsp;่** ฝนทอง
* **&nbsp;ํ** นิคหิต นฤคหิต หยาดน้ำค้าง

* **"** ฟันหนู, มูสิกทันต์
* **&nbsp;ุ** ตีนเหยียด ลากตีน
* **&nbsp;ู** ตีนคู้
* **เ** ไม้หน้า
* **ใ** ไม้ม้วน
* **ไ** ไม้มลาย
* **โ** ไม้โอ

* **อ** ตัวออ
* **ย** ตัวยอ
* **ว** ตัววอ
* **ฤ** ตัวรึ
* **ฤๅ** ตัวรือ
* **ฦ** ตัวลึ
* **ฦๅ** ตัวลือ

### วรรณยุกต์
วรรณยุกต์ในภาษาไทยมี 4 รูป 5 เสียง

เสียงวรรณยุกต์ไทยตามหลักภาษาศาสตร์ แบ่งได้ดังนี้
* เสียงสามัญ (ระดับเสียงกึ่งสูง-กลาง)
* เสียงเอก (ระดับเสียงกึ่งต่ำ-ต่ำ)
* เสียงโท (ระดับเสียงสูง-ต่ำ)
* เสียงตรี (ระดับเสียงกึ่งสูง-สูง)
* เสียงจัตวา (ระดับเสียงต่ำ-กึ่งสูง)

#### รูปวรรณยุกต์
เครื่องหมายวรรณยุกต์ในภาษาไทย มี 4 รูป ดังนี้

ไม้เอก (-่) ไม้โท (-้) ไม้ตรี (-๊) และ ไม้จัตวา (-๋)

อย่างไรก็ตาม ในจารึกสมัยโบราณ เช่น ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง มีเครื่องหมายวรรณยุกต์เพียง 2 รูป คือ ไม้เอก (-่) และไม้โท (-๋) เช่น น๋อง (น้อง), ห๋า (ห้า)

#### การผันเสียงวรรณยุกต์
โดยทั่วไปเสียงพยางค์หนึ่งในภาษาไทย สามารถผันได้ ๕ เสียงวรรณยุกต์ แต่ในภาษาเขียน จะมีกฎเกณฑ์การผันที่ตายตัว ดังนี้

คำตายของอักษรกลางและอักษรสูง ไม่ว่าสระจะเป็นเสียงสั้นหรือเสียงยาวก็ผันวรรณยุกต์ตามรูปแบบเดียวกัน เว้นแต่คำตายของอักษรต่ำ เมื่อเป็นสระเสียงสั้นหรือเสียงยาวจะผันคนละแบบ

อักษรต่ำและอักษรสูงไม่สามารถผันให้ครบ ๕ เสียงได้ จึงมักจะใช้อักษรเสียงเดียวกันจากอีกหมู่หนึ่งมาใช้เป็นอักษรนำ โดยมีอักษรสูงนำ (ยกเว้นอักษร อ ซึ่งเป็นอักษรกลาง สามารถนำ อักษร ย ได้) เช่น นา หน่า น่า น้า หนา, มี หมี่ มี่ มี้ หมี

### ตัวเลข

ตัวเลขที่เป็นอักษรไทย เรียกว่าเลขไทย มีลักษณะดังนี้
::๐ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙
วิธีการบอกจำนวนใช้ระบบประจำหลักเหมือนกับตระกูลตัวเลขอาหรับอื่น ๆ

### เครื่องหมายวรรคตอน

* **.** มหัพภาค หรือ จุด
* **,** จุลภาค หรือ ลูกน้ำ
* **;** อัฒภาค
* **:** ทวิภาค หรือ ต่อ
* **:-** วิภัชภาค
* **-** ยัติภังค์
* **—** ยัติภาค
* ** () ** นขลิขิต หรือ วงเล็บ
* **[ ]** วงเล็บเหลี่ยม
* **{ }** วงเล็บปีกกา
* **?** ปรัศนี

* **!** อัศเจรีย์
* **“”** อัญประกาศ
* **...** จุดไข่ปลา
* **_ _ _** เส้นประ
* **"** บุพสัญญา
* **/** ทับ
* ** ๆ** ไม้ยมก
* **ฯ** ไปยาลน้อย หรือ เปยยาลน้อย
* **ฯลฯ** ไปยาลใหญ่ หรือ เปยยาลใหญ่
* **๏** ฟองมัน หรือ ตาไก่
* **๏<span style="position:relative;right:1ex;bottom:.5ex;">"</span>** ฟองมันฟันหนู หรือ ฟันหนูฟองมัน

* **ฯ** อังคั่นเดี่ยว คั่นเดี่ยว หรือ คั่น
* **๚** อังคั่นคู่ หรือ คั่นคู่
* **๚ะ** อังคั่นวิสรรชนีย์
* **๛** โคมูตร
* **&nbsp;๎** ยามักการ
* **&nbsp;์** ทัณฑฆาต (ตัวการันต์ คือพยัญชนะที่ถูกทัณฑฆาตกำกับ เช่น ก์ เรียกว่า กอการันต์)
* **&nbsp;ฺ** พินทุ
* **┼** ตีนครุ หรือ ตีนกา
* มหัตถสัญญา (ย่อหน้า)
* สัญประกาศ (ขีดเส้นใต้)

## รหัสยูนิโคดสำหรับอักษรไทย
ช่วงรหัสยูนิโคด (Unicode) ของอักษรไทย คือ U+0E00 ถึง U+0E7F

## ดูเพิ่ม
* ISO/IEC 8859-11
* TIS-620
* ภาษาไทย

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Interactive Thai alphabet with audio
* Comprehensive free Thai alphabet resource
* Comparing Thai script with Devanagari, Khmer, Burmese, and Tai Tham
* Omniglot – Thai
* Thai consonants
* Thai vowels
* Transliterations for Thai Vowels, Thai Consonants
* Phonetic Organization of the Thai Consonants, by Richard Wordingham
* Virtual Thai Keyboard Freeware for the Windows operating system
* Insert Zero-Width Space Character&nbsp;– This utility prepares Thai text by inserting the Unicode "Zero-Width Space Character" between detected word breaks.


หมวดหมู่:อักษรในตระกูลอักษรพราหมี
หมวดหมู่:พ่อขุนรามคำแหงมหาราช
หมวดหมู่:ประเทศไทยในปี พ.ศ. 1826