เอกเทศสัญญา

**เอกเทศสัญญา** (), **หนี้เอกเทศ** () หรือ **สัญญามีชื่อ** () เป็นศัพท์กฎหมาย หมายถึง หนี้หรือสัญญาประเภทที่กฎหมายขนานนามให้เป็นพิเศษ เพื่อวางกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องเป็นการเอกเทศ ดังนั้น หนี้หรือสัญญาทั่วไปที่ไม่ปรากฏชื่อตามกฎหมาย จึงได้ชื่อว่า **"สัญญาไม่มีชื่อ"** () หรือ **"หนี้สามัญ"** ()

โดยปกติแล้ว กฎหมายจะวางบทบัญญัติครอบคลุมสัญญาและหนี้เป็นการทั่วไปก่อน เรียกบทบัญญัตินี้ว่า "บททั่วไป" ซึ่งจะใช้บังคับแก่ทุกกรณี และวางหลักเฉพาะเจาะจงสำหรับเรื่องพิเศษบางประเภท เรียกบทบัญญัตินี้ว่า "บทพิเศษ" ซึ่งต้องนำมาใช้ก่อนบททั่วไป เมื่อไม่มีบทพิเศษบัญญัติไว้จึงค่อยยกบททั่วไปมาใช้ เช่น ตามกฎหมายไทย ซื้อขายเป็นเอกเทศสัญญาที่มีบทบัญญัติกำหนดความสัมพันธ์ของคู่กรณีไว้เป็นบทพิเศษ แต่ไม่ได้กำหนดเรื่องการเกิดและการสิ้นสุดลงของสัญญา จึงต้องยกบททั่วไปที่เกี่ยวข้องมาใช้

เอกเทศสัญญาและหนี้เอกเทศนั้นเป็นบทบัญญัติจำพวกบทพิเศษ ส่วนสัญญาไม่มีชื่อและหนี้ทั่วไปคือสัญญาและหนี้ตามบททั่วไปนั่นเอง และเอกเทศสัญญาหรือหนี้เอกเทศจะมีประเภทใดบ้างนั้น ขึ้นอยู่กฎหมายของแต่ละประเทศ

## ประเทศไทย

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

**[[ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์]]** กำหนดประเภทของเอกเทศสัญญาไว้ในบรรพ 3 เอกเทศสัญญา ดังต่อไปนี้

* ซื้อขาย (sale)
** ขายตามคำพรรณา (sale by description)
** ขายตามตัวอย่าง (sale by sample)
** ขายทอดตลาด (sale by auction)
** ขายเผื่อชอบ (sale on approval)
** ขายฝาก (sale with right of redemption)
* แลกเปลี่ยน (exchange)
* ให้ (gift)
** ให้โดยเสน่หา (gratuitous gift)
** ให้โดยพินัยกรรม (gift by will)
* เช่าทรัพย์ (hire of property)
* เช่าซื้อ (hire-purchase)
* จ้างแรงงาน (hire of service)
* จ้างทำของ (hire of work)
* รับขน (carriage)
* ยืม (loan)
** ยืมใช้คงรูป (loan for use)
** ยืมใช้สิ้นเปลือง (loan for consumption)
** กู้ยืม (loan of money)
* ฝากทรัพย์ (deposit)
** เจ้าสำนักโรงแรม (innkeeper)
* ค้ำประกัน (suretyship)
* จำนอง (mortgage)
* จำนำ (pledge)
* เก็บของในคลังสินค้า (warehousing)
* ตัวแทน (agency)
* นายหน้า (brokerage)
* ประนีประนอมยอมความ (compromise)
* การพนัน (gambling)
* ขันต่อ (betting)
* สลากกินแบ่ง (lottery)
* บัญชีเดินสะพัด (current account)
* ประกันภัย (insurance)
** ประกันชีวิต (life insurance)
** ประกันวินาศภัย (casualty insurance)
* ตั๋วเงิน (bill)
** ตั๋วแลกเงิน (bill of exchange)
** ตั๋วสัญญาใช้เงิน (promissory note)
** เช็ค (cheque)
* หุ้นส่วน (partnership)
* บริษัท (company)
* สมาคม (association)

### กฎหมายอื่น ๆ

* ขายตรง (direct sale) ตาม พระราชบัญญัติขายตรงและตลาดแบบตรง พ.ศ. 2545
* ซื้อขายสินค้าเกษตรล่วงหน้า (agricultural futures) ตาม พระราชบัญญัติการซื้อขายสินค้าเกษตรล่วงหน้า พ.ศ. 2545

## อ้างอิง



### ภาษาไทย

* มานิตย์ จุมปา. (2548). *ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับกฎหมาย.* (พิมพ์ครั้งที่ 6) กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
* ราชบัณฑิตยสถาน.
** (2543). *พจนานุกรมศัพท์กฎหมายไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน.* (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ : อรุณการพิมพ์. ISBN 9748123529.
** (2544). *พจนานุกรมศัพท์กฎหมายไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน.* (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ : อรุณการพิมพ์. ISBN 9748123758.
** (2551, 7 กุมภาพันธ์). *พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542.* [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: . (เข้าถึงเมื่อ: 12 กันยายน 2552).
** (ม.ป.ป.). *ศัพท์บัญญัติราชบัณฑิตยสถาน.* [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: . (เข้าถึงเมื่อ: 12 กันยายน 2552).
* สมยศ เชื้อไทย. (2551). *คำอธิบายวิชากฎหมายแพ่ง : หลักทั่วไป.* (พิมพ์ครั้งที่ 15). กรุงเทพฯ : วิญญูชน.
* หยุด แสงอุทัย. (2535). *ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมายทั่วไป*. (พิมพ์ครั้งที่ 11). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์และทำปกเจริญผล.

### ภาษาต่างประเทศ

* Cabinet Secretariat of Japan. (2009). *Civil Code (Act No. 89 of 1896).* [Online]. Available: . (Accessed: 12 September 2009).
* Langenscheidt Translation Service. (2009). *German Civil Code.* [Online]. Available: . (Accessed: 12 September 2009).
* Official Publisher of Quebec. (2009, 27 July). *Civil Code of Quebec.* [Online]. Available: . (Accessed: 12 September 2009).
* *R.A. No. 386 - Civil Code of the Philippines.* (2009). [Online]. Available: . (Accessed: 26 September 2009).
* *Thailand Civil and Commercial Code (online).* (n.d.). [Online]. Available: . (Accessed: 26 September 2009).
* The Napoleon Series. (2009). *French Civil Code.* [Online]. Available: . (Accessed: 12 September 2009).
* University of Girona. (2009). *Spanish Civil Code.* [Online]. Available: . (Accessed: 12 September 2009).



----

หมวดหมู่:คำศัพท์กฎหมาย
หมวดหมู่:กฎหมายนิติกรรมและสัญญา