เพลสิโอซอร์

**เพลสิโอซอร์** (; ; กรีกโบราณ: πλησίος, *plesios*, หมายถึง "ใกล้ถึง" และ Sauria หมายถึง กิ้งก่า) เป็นกลุ่มของสัตว์เลื้อยคลานทะเลขนาดใหญ่ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว ตั้งแต่ยุคครีเตเชียสเมื่อราว 65 ล้านปีก่อน ที่อยู่ในอันดับ Plesiosauria

เพลสิโอซอร์ ปรากฏตัวตั้งแต่ยุคไทรแอสซิกตอนปลาย (ประมาณ 230 ล้านปีก่อน) มีคอยาว แต่หัวเล็ก ในปากมีฟันแหลมคม สามารถว่ายน้ำได้อย่างรวดเร็วคล่องแคล่ว และสามารถลอยตัวผ่านน้ำได้ ฟันมีลักษณะรูปกรวยมีความแหลมคมแข็งแรงมากพอที่จะฆ่าสัตว์น้ำต่าง ๆ กินเป็นอาหารได้ และด้วยความยาวลำตัวที่มากถึง 15 เมตรเป็นอย่างน้อย จึงทำให้เพลสิโอซอร์ได้ชื่อว่าเป็นอสุรกายแห่งท้องทะเลในยุคก่อนประวัติศาสตร์ด้วยความที่เป็นสัตว์นักล่าที่อยู่บนสุดของห่วงโซ่อาหาร 

ทั้งนี้ เพลสิโอซอร์มีอยู่ด้วยกันหลายชนิด เช่น อีลาสโมซอรัส (*Elasmosaurus platyurus*), เพลสิโอซอรัส (*Plesiosaurus dolichodeirus*) หรือฟุตาบะซอรัส (*Futabasaurus suzukii*) พบกระจายพันธุ์ในท้องทะเลต่าง ๆ ทั่วโลก ตั้งแต่แถบอาร์กติกจนถึงขั้วโลกใต้ในปัจจุบัน เชื่อกันว่าเพลสิโอซอร์ล่าสัตว์น้ำต่าง ๆ เช่น ปลา, หมึก กินเป็นอาหาร แต่ก็มีบางทฤษฎีที่เชื่อว่าเพลสิโอซอร์ไม่สามารถยกส่วนหัวหรือคอขึ้นพ้นผิวน้ำได้  และจากการศึกษาล่าสุดของนักบรรพชีวินวิทยากลุ่มหนึ่ง โดยการใช้แบบจำลองส่วนหัวและฟันของเพลสิโอซอร์พบว่า การสบกันของฟันอาจเป็นไปได้ว่าใช้ชีวิตด้วยการกรองกินเหมือนกับวาฬบาลีนหรือวาฬไม่มีฟัน  ซึ่งไม่เคยพบพฤติกรรมเช่นนี้ในสัตว์เลื้อยคลานทางทะเลชนิดอื่น ๆ มาก่อน โดยอาจเป็นวิวัฒนาการเบนเข้า เนื่องจากทั้งวาฬและเพลสิโอซอร์นั้นมิได้มีส่วนใดเกี่ยวข้องกันเลยแต่ประการใด แต่ทั้งนี้ก็ยังต้องเป็นเรื่องที่ต้องศึกษากันต่อไป

โดยเพลสิโอซอร์ มักถูกอธิบายว่าเป็นสัตว์ที่ยังหลงเหลืออยู่มาจนถึงปัจจุบัน อันเป็นที่มาของสัตว์ประหลาดทะเลสาบตลอดจนสัตว์ประหลาดทะเลหรือมังกรทะเล ที่พบตามแหล่งน้ำต่าง ๆ จนถึงทะเลหรือมหาสมุทรทั่วโลก เช่น เนสซี หรือสัตว์ประหลาดล็อกเนสส์ในสก๊อตแลนด์, มอแรก ในสก๊อตแลนด์, แชมป์ ในพรมแดนสหรัฐอเมริกาและแคนาดา, โอโกโปโก ในแคนาดา เป็นต้น

## ระเบียงภาพ

ไฟล์:Elasmosaurus NT.jpg|อีลาสโมซอรัส
ไฟล์:Plesiosaurus 3DB.jpg|เพลสิโอซอรัส
ไฟล์:Futabasaurus suzukii.png|ฟุตาบะซอรัส


## อ้างอิง

## เอกสารอ่านเพิ่มเติม
* 
* Carpenter, K. 1997. Comparative cranial anatomy of two North American Cretaceous plesiosaurs. Pp 91–216, in Calloway J. M. and E. L. Nicholls, (eds.), Ancient Marine Reptiles, Academic Press, San Diego.
* 
*
* 
* Ellis, R. 2003: *Sea Dragons* (Kansas University Press)
* 
* Everhart, M.J. 2005. "Where the Elasmosaurs roamed," Chapter 7 in *Oceans of Kansas: A Natural History of the Western Interior Sea*, Indiana University Press, Bloomington, 322 p.
*Everhart, M.J. 2005. *Oceans of Kansas: A Natural History of the Western Interior Sea*. Indiana University Press, Bloomington, 322 pp.
*
* 
*Hampe, O., 1992: *Courier Forsch.-Inst. Senckenberg* **145**: 1-32
*
*
* ( ), 1997: in *Reports of the National Center for Science Education*, **17.3** (May/June 1997) pp 16&ndash;28.
* Kaddumi, H. F., 2009. Fossils of the Harrana Fauna and the adjacent areas. Publications of the Eternal River Museum of Natural History, Jordan. 324 pp.
* Storrs, G. W., 1999. An examination of Plesiosauria (Diapsida: Sauropterygia) from the Niobrara Chalk (Upper Cretaceous) of central North America, *University of Kansas Paleontologcial Contributions*, (N.S.), No. 11, 15 pp.
* Welles, S. P. 1943. Elasmosaurid plesiosaurs with a description of the new material from California and Colorado. *University of California Memoirs* 13:125-254. figs.1-37., pls.12-29.
* Welles, S. P. 1952. A review of the North American Cretaceous elasmosaurs. *University of California Publications in Geological Science* 29:46-144, figs. 1-25.
* Welles, S. P. 1962. A new species of elasmosaur from the Aptian of Columbia and a review of the Cretaceous plesiosaurs. University of California Publications in Geological Science 46, 96 pp.
* White, T., 1935: in *Occasional Papers Boston Soc. Nat. Hist.* **8**: 219-228
* Williston, S. W. 1890. A new plesiosaur from the Niobrara Cretaceous of Kansas. *Transactions of the Kansas Academy of Science* 12:174-178, 2 fig.
* 
* Williston, S. W. 1903. North American plesiosaurs. Field Columbian Museum, Publication 73, Geology Series 2(1): 1-79, 29 pl.
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* *[http://www.plesiosaur.com/ The Plesiosaur Site]*. Richard Forrest.
* *[http://www.plesiosauria.com/ The Plesiosaur Directory]*. Adam Stuart Smith.
** Plesiosauria  technical definition at the Plesiosaur Directory
* *[https://web.archive.org/web/20091027090505/http://geocities.com/CapeCanaveral/Hangar/9020/plesiosaur/ Plesiosaur FAQ's]*. Raymond Thaddeus C. Ancog.
* *[http://www.oceansofkansas.com/plesiosaur.html Oceans of Kansas Paleontology]*. Mike Everhart.
* "Plesiosaur fossil found in Bridgwater Bay ". *Somersert Museums County Service*. (best known fossil)
* "Fossil hunters turn up 50-ton monster of prehistoric deep ". Allan Hall and Mark Henderson. *Times Online*, December 30, 2002. (Monster of Aramberri)
* *[http://www.the-scientist.com/news/20041118/01 Triassic reptiles had live young] *.
*Bridgwater Bay juvenile plesiosaur 

หมวดหมู่:สัตว์เลื้อยคลานที่อาศัยอยู่ในยุคไดโนเสาร์
หมวดหมู่:สัตว์เลื้อยคลานทะเล