พอร์ตสมัท

**พอร์ตสมัท** (;  ) เป็นเมืองท่าที่มีสถานะเป็นนครและเขตองค์การปกครองชั้นเดียวในแฮมป์เชอร์ ประเทศอังกฤษ พื้นที่ส่วนใหญ่ของเมืองตั้งอยู่บนเกาะพอร์ตซี นอกชายฝั่งตอนใต้ของอังกฤษในช่องแคบโซเลนต์ ทำให้พอร์ตสมัทเป็นเมืองเดียวในอังกฤษที่พื้นที่ส่วนใหญ่ไม่ได้ตั้งอยู่บนแผ่นดินใหญ่ของเกาะบริเตน เมืองนี้อยู่ห่างจากเซาแทมป์ตันไปทางตะวันออกเฉียงใต้  ห่างจากไบรตันแอนด์โฮฟไปทางตะวันตก  และห่างจากลอนดอนไปทางตะวันตกเฉียงใต้  จากข้อมูลประชากรล่าสุดที่บันทึกไว้ที่ 208,100 คน พอร์ตสมัทเป็นเมืองที่มีความหนาแน่นประชากรมากที่สุดในสหราชอาณาจักร พอร์ตสมัทเป็นส่วนหนึ่งของเขตเมืองขยายเซาท์แฮมป์เชอร์ร่วมกับกอสปอร์ต, แฟเริม, แฮเวินต์, อีสต์ลี และเซาแทมป์ตัน

ประวัติศาสตร์ของพอร์ตสมัทย้อนกลับไปได้ถึงสมัยโรมัน และเป็นที่ตั้งของอู่เรือและฐานทัพสำคัญของราชนาวีมาเป็นเวลาหลายศตวรรษ เมืองพอร์ตสมัทก่อตั้งขึ้นราว ค.ศ. 1180 โดยฌ็อง เดอ ฌีซอร์ พ่อค้าเชื้อสายแองโกล-นอร์มัน ในพื้นที่ตะวันตกเฉียงใต้ของเกาะพอร์ตซี ซึ่งปัจจุบันรู้จักกันในชื่อโอลด์พอร์ตสมัท ในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน ฌีซอร์ได้สั่งให้ก่อสร้างโบสถ์เล็กอุทิศแด่นักบุญทอมัส แบ็กกิต ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นโบสถ์ประจำแพริชในคริสต์ศตวรรษที่ 14 พอร์ตสมัทได้รับการสถาปนาเป็นเมืองตามพระราชกฤษฎีกาเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม ค.ศ. 1194 เมืองนี้ยังเป็นที่ตั้งของอู่แห้งแห่งแรกของโลก ซึ่งสร้างขึ้นโดยพระเจ้าเฮนรีที่ 7 ใน ค.ศ. 1496

พอร์ตสมัทมีอู่แห้งที่เก่าแก่ที่สุดในโลก คือ "เดอะเกรตสโตนด็อก" (The Great Stone Dock) สร้างขึ้นครั้งแรกใน ค.ศ. 1698 บูรณะใหม่ใน ค.ศ. 1769 และปัจจุบันรู้จักกันในชื่อ "นัมเบอร์ 5 ด็อก" (No.5 Dock) สายการผลิตแบบจำนวนมากแห่งแรกของโลกถูกจัดตั้งขึ้นที่โรงงานบล็อกมิลส์ในฐานทัพเรือ ซึ่งผลิตบล็อกเชือกรอกสำหรับกองเรือราชนาวี ภายในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19 พอร์ตสมัทเป็นเมืองที่มีป้อมปราการหนาแน่นที่สุดในโลก และในช่วงที่จักรวรรดิบริติชรุ่งเรืองสูงสุดภายใต้ยุค*[[ปากส์บริตันนิกา]]* เมืองนี้ได้รับการขนานนามว่าเป็น "ท่าเรือทางทหารที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลก" ภายใน ค.ศ. 1859 ได้มีการก่อสร้างแนวป้อมปราการทางบกและทางทะเลล้อมรอบเมือง ซึ่งรู้จักกันในชื่อป้อมพาล์เมอร์สตัน (Palmerston Forts) เพื่อเตรียมรับมือการรุกรานจากยุโรปแผ่นดินใหญ่

ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 พอร์ตสมัทได้รับสถานะเป็นนครเมื่อวันที่ 21 เมษายน ค.ศ. 1926 ระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง เมืองนี้ถูกทิ้งระเบิดอย่างหนักในเหตุการณ์พอร์ตสมัทบลิตซ์ (Portsmouth Blitz) ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 930 คน และยังเป็นจุดลงเรือสำคัญในปฏิบัติการยกพลขึ้นบกในวันดีเดย์ ใน ค.ศ. 1982 กองเรือเฉพาะกิจขนาดใหญ่ของราชนาวีได้ออกเดินทางจากพอร์ตสมัทไปยังสงครามฟอล์กแลนด์ เรือพระที่นั่ง''บริแทนเนีย''เคยประจำการอยู่ที่พอร์ตสมัท และมีบทบาทในการส่งคืนฮ่องกงใน ค.ศ. 1997 หลังจากนั้นเรือได้ปลดประจำการและย้ายไปยังลีท ชานเมืองเอดินบะระ ประเทศสกอตแลนด์ เพื่อจัดแสดงเป็นเรือพิพิธภัณฑ์

ฐานทัพเรือหลวงพอร์ตสมัทเป็นฐานปฏิบัติการของราชนาวี และเป็นที่ตั้งของกองเรือผิวน้ำประมาณสองในสามของสหราชอาณาจักร ฐานทัพนี้มีชื่อเล่นมายาวนานว่า "พอมพีย์" (Pompey) ซึ่งเป็นชื่อเล่นเดียวกับเมืองพอร์ตสมัทและสโมสรฟุตบอลพอร์ตสมัท ภายในฐานทัพยังเป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติราชนาวีและอู่เรือประวัติศาสตร์พอร์ตสมัท ซึ่งจัดแสดงเรือรบสำคัญทางประวัติศาสตร์ ได้แก่ *แมรีโรส*, เรือธงของลอร์ดเนลสัน เรือหลวง''วิกตอรี'' (เรือรบที่เก่าแก่ที่สุดในโลกซึ่งยังคงประจำการอยู่), และเรือหลวง''วอร์ริเออร์'' เรือรบหุ้มเกราะเหล็กลำแรกของราชนาวี

อดีตสถานประกอบการชายฝั่งเอชเอ็มเอส*เวอร์นอน* (HMS *Vernon*) ได้รับการพัฒนาใหม่เป็นศูนย์การค้าและแหล่งช็อปปิงขนาดใหญ่ชื่อกันวอร์ฟคีส์ ซึ่งเปิดให้บริการใน ค.ศ. 2001 พอร์ตสมัทเป็นหนึ่งในไม่กี่นครของสหราชอาณาจักรที่มีอาสนวิหารสองแห่ง ได้แก่ อาสนวิหารแองกลิคันเซนต์โทมัส และอาสนวิหารโรมันคาทอลิกเซนต์จอห์นเดอะแอวานเจลิสต์ บริเวณชายฝั่งและท่าเรือพอร์ตสมัทโดดเด่นด้วยหอคอยสปินเนเกอร์ หนึ่งในสิ่งก่อสร้างที่สูงที่สุดในสหราชอาณาจักร ด้วยความสูง 

เซาท์ซีเป็นย่านตากอากาศริมทะเลของพอร์ตสมัท ซึ่งตั้งชื่อตามปราสาทเซาท์ซี (Southsea Castle) ภายในพื้นที่มีท่าเรือสองแห่ง ได้แก่ ท่าเรือแคลร์เรนซ์ซึ่งเป็นสวนสนุก และท่าเรือเซาท์พาเรด บริการเรือโฮเวอร์คราฟต์ที่เปิดให้บริการเป็นประจำเพียงแห่งเดียวของโลกได้ให้บริการเส้นทางจากเซาท์ซีโฮเวอร์พอร์ต (Southsea Hoverport) ไปยังไรด์บนเกาะไอล์ออฟไวต์ เซาท์ซีคอมมอน (Southsea Common) เป็นพื้นที่สาธารณะกลางแจ้งขนาดใหญ่ ใช้จัดกิจกรรมประจำปีหลากหลายประเภท

เมืองนี้มีสถานีรถไฟสายหลักหลายแห่งที่เชื่อมต่อกับสถานีลอนดอนวิกตอเรียและสถานีลอนดอนวอเตอร์ลู รวมทั้งเส้นทางอื่น ๆ ทางตอนใต้ของอังกฤษ ท่าเรือนานาชาติพอร์ตสมัทเป็นท่าเรือพาณิชย์สำหรับเรือสำราญและเรือเฟอร์รีไปยังจุดหมายปลายทางระหว่างประเทศ โดยเป็นท่าเรือที่มีผู้โดยสารมากเป็นอันดับสองของสหราชอาณาจักรรองจากท่าเรือโดเวอร์ รองรับผู้โดยสารราวสามล้านคนต่อปี เมืองนี้เคยมีสนามบินเป็นของตนเอง คือ ท่าอากาศยานพอร์ตสมัท จนกระทั่งปิดดำเนินการใน ค.ศ. 1973 มหาวิทยาลัยพอร์ตสมัทมีนักศึกษาประมาณ 23,000 คน

พอร์ตสมัทเป็นบ้านเกิดของบุคคลสำคัญหลายคน เช่น ชาลส์ ดิกคินส์ นักประพันธ์, อิซัมบาร์ด คิงดอม บรูเนล วิศวกร, เจมส์ คัลลาฮาน อดีตนายกรัฐมนตรี, ปีเตอร์ เซลเลอส์ นักแสดง และคริสโตเฟอร์ ฮิตเชนส์ นักเขียนและนักข่าว

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ก่อตั้งในปี พ.ศ. 1723
หมวดหมู่:เมืองในเทศมณฑลแฮมป์เชอร์
หมวดหมู่:นครในสหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:เมืองชายฝั่ง
หมวดหมู่:เมืองท่า