กลุ่มภาษาคอเคซัสใต้

**กลุ่มภาษาคาร์ตวีเลียน** (; ; มีอีกชื่อว่า **คอเคซัสใต้** (South Caucasian)) เป็นภาษาที่มีผู้พูดส่วนใหญ่อยู่ในจอร์เจีย มีบางส่วนอยู่ในตุรกี อิหร่าน รัสเซีย และอิสราเอล ผู้พูดกลุ่มภาษานี้มีราว 5.2 ล้านคนทั่วโลก เป็นกลุ่มภาษาที่มีประวัติความเป็นมาเก่าแก่กลุ่มหนึ่ง มีจุดกำเนิดย้อนหลังไปถึง 5,457 ปีก่อนพุทธศักราช กลุ่มภาษานี้ไม่มีความสัมพันธ์อย่างชัดเจนกับกลุ่มภาษาใดๆ  หลักฐานที่เป็นลายลักษณ์อักษรครั้งแรก (จารึกอับบา อันโตนี เขียนด้วยอักษรจอร์เจียโบราณในยุคราชวงศ์จอร์เจีย ใกล้เบธเลเฮ็ม) มีอายุราว พ.ศ. 938

## การจัดจำแนก
กลุ่มภาษาคาร์ตวีเลียนแบ่งออกเป็นสี่ภาษาที่มีความใกล้ชิดกัน:

* **[[ภาษาสวาน|สวาน]]** (ლუშნუ ნინ, *lušnu nin*) มีผู้พูดเป็นภาษาแม่ประมาณ 35,000–40,000 คนในประเทศจอร์เจีย ส่วนใหญ่อยู่บริเวณภูเขาทางตะวันตกเฉียงเหนือของSvanetiและKodori Gorgeในอับคาเซีย
* **[[กลุ่มภาษาจอร์เจีย-ซาน|จอร์เจีย-ซาน]]** (มีอีกชื่อว่า **คาร์โต-ซาน**)
** **[[ภาษาจอร์เจีย|จอร์เจีย]]** (ქართული ენა, *kartuli ena*) มีผู้พูดเป็นภาษาแม่ประมาณ 4 ล้านคน ส่วนใหญ่อยู่ในประเทศจอร์เจีย
*** **[[ภาษายิวจอร์เจีย|ยิวจอร์เจีย]]** (ყივრული ენა, *kivruli ena*) มีผู้พูดราว 85,000 คน สถานะของมันยังคงเป็นที่โต้แย้งในหมู่วิชาการ
** **[[กลุ่มภาษาซาน|ซาน]]** (มีอีกชื่อว่า **โคลเชียน**)
*** **[[ภาษามิงเกรเลีย|มิงเกรเลีย]]** (მარგალური ნინა, *margaluri nina*) มีผู้พูดเป็นภาษาแม่ 500,000 คนใน พ.ศ. 2532 ส่วนใหญ่อยู่ในภูมิภาคตะวันตกของจอร์เจีย เช่นซาเมเกรโลและอับคาเซีย (เฉพาะอำเภอกาลี) จำนวนผู้พูดมีผลจากสงครามในคริสต์ทศวรรษ 1990 ซึ่งทำให้เกิดการอพยพของผู้มีเชื้อสายจอร์เจีย ส่วนใหญ่เป็นชาวมิงเกรเลีย ถึงกระนั้น ชาวจอร์เจียในอับฮาเซีย (ส่วนใหญ่เป็นมิงเกรเลีย) มีจำนวน 18% ของประชากร ในอำเภอกาลีมรจำนวน 98.2% อพยพชาวเมเกรเลียจากอับฮาเซียปัจจุบันอยู่ในทบิลีซีและซุกดีดี
*** **[[ภาษาลาซ|ลาซ]]** (ლაზური ნენა, *lazuri nena*) มีผู้พูดเป็นภาษาแม่ 22,000 คนใน 2523 ส่วนใหญ่อยู่รอบ ๆ ทะเลดำในตุรกีตะวันออกเฉียงเหนือ และราว 2,000 คนอยู่ที่อาจารา ประเทศจอร์เจีย

กลุ่มย่อยของภาษาเหล่านี้มีความสัมพันธ์กัน ในกรณีของภาษาเมเกรเลียและภาษาลาซ บางครั้งรวมกันเป็นภาษาซาน เชื่อกันว่าภาษาในกลุ่มนี้แยกตัวออกจากภาษาคาร์ทเวเลียดั้งเดิม ซึ่งน่าจะเคยใช้พูดในจอร์เจียและทางเหนือของตุรกีตั้งแต่เมื่อราว 2,457 – 1,457 ปีก่อนพุทธศักราช เมื่อดูจากระดับของความเปลี่ยนแปลง คาดว่าภาษาสวานเป็นภาษาที่แยกตัวออกมาเมื่อ ราว 1,457 ปีก่อนพุทธศักราชหรือก่อนหน้านี้ ในขณะที่ภาษาเมเกรเลียและภาษาลาซแยกตัวออกจากภาษาจอร์เจียในอีก 1,000 ปีต่อมา จากนั้นอีกราว 500 ปี ภาษาเมเกรเลียและภาษาลาซจึงแยกออกจากกัน

ภาษายิวจอร์เจียถือว่าเป็นสำเนียงของภาษาจอร์เจีย ซึ่งมีคำยืมจากภาษาฮีบรูและภาษาอราเมอิกเป็นจำนวนมาก

## การเชื่อมต่อระดับสูง

ไม่มีความเกี่ยวข้องกับกลุ่มภาษาอื่นแม้แต่กับกลุ่มภาษาคอเคซัสเหนือ นักภาษาศาสตร์บางคนจัดให้อยู่ในตระกูลภาษานอสตราติกแต่การยอมรับความสัมพันธ์ระหว่างภาษาตระกูลนี้กับกลุ่มภาษาคอเคซัสใต้ยังเป็นที่โต้แย้งกันอยู่ เนื่องจากภาษาในกลุ่มนี้มีความสัมพันธ์กับภาษาบาสก์โดยฌพาะระบบการกจึงมีนักภาษาศาสตร์บางท่านกล่าวว่าภาษาทั้งสองนี้อาจมีบรรพบุรุษร่วมกัน

อย่างไรก็ตาม พบความใกล้เคียงทางสัทวิทยาที่เกิดจากการติดต่อกับภาษาในบริเวณใกล้เคียง เช่นการยืมคำระหว่างกันได้มาก รวมทั้งได้รับอิทธิพลทางไวยากรณ์ระหว่างกันด้วย

## สถานะทางสังคมและวัฒนธรรม

ภาษาจอร์เจียเป็นภาษาราชการของจอร์เจีย มีผู้ใช้ 90% ของประชากรทั้งหมดและยังเป็นภาษาเขียนหลักและภาษาทางธุรกิจด้วย เขียนด้วยอักษรจอร์เจียที่มีประวัติย้อนหลังไปถึง พ.ศ. 1043

ภาษาเมเกรเลียเขียนด้วยอักษรจอร์เจียตั้งแต่ พ.ศ. 2407 โดยเฉพาะในช่วงจาก พ.ศ. 2473 – 2480 และหลังจาก พ.ศ. 2532 ภาษาลาซเริ่มมีการใช้เป็นภาษาเขียนตั้งแต่ช่วง พ.ศ. 2470 – 2480 และปัจจุบันในตุรกีเขียนด้วยอักษรละติน ผู้พูดภาษาลาซในปัจจุบันลดน้อยลงโดยหันไปใช้ภาษาตุรกีแทน

## อ้างอิง

## ข้อมูลทั่วไป
* 
* 
* Boeder, W. (2005). "The South Caucasian languages", *Lingua*, vol. 115, iss. 1–2 (Jan.-Feb.), pp. 5–89
* 
* 
* 
* 
* 
* Gamkrelidze, Th. (Jan.–Mar. 1966) "A Typology of Common Kartvelian", *Language*, vol. 42, no. 1, pp. 69–83
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## แหล่งข่อมูลอื่น
* Lazuri Nena – The Language of the Laz by Silvia Kutscher.
* The Arnold Chikobava Institute of Linguistics, Georgian Academy of Sciences 
* Arthur Holmer, The Iberian-Caucasian Connection in a Typological Perspective

* The rise and fall and revival of the Ibero-Caucasian hypothesis by Kevin Tuite (Université de Montréal).

หมวดหมู่:กลุ่มภาษาคอเคเซียน