สุนัขทรงเลี้ยง

**สุนัขทรงเลี้ยง** หรือ **สุนัขหลวง** เป็นสุนัขที่พระมหากษัตริย์ และพระอัครมเหสีไทยทุกรัชกาล หรือพระบรมวงศานุวงศ์ทรงเลี้ยงไว้เพื่อพระเกษมสำราญของพระองค์ยามว่างเว้นจากพระราชกรณียกิจ ด้วยเป็นสัตว์ที่ได้รับความนิยมไปทั่วโลก เนื่องจากสุนัขนั้นน่ารัก ซื่อสัตย์ และแสนรู้อันเป็นคุณสมบัติที่มนุษย์พึงเลี้ยงสุนัขไว้เป็นเพื่อน บ้างเจ้านายก็ทรงซื้อหามา บ้างก็ได้รับพระราชทาน บ้างก็มีผู้น้อมเกล้าถวาย บ้างก็ทรงอุปการะสุนัขที่ถูกทอดทิ้งมาไว้ในพระอนุเคราะห์

ในราชสำนักไทยตั้งแต่ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ก็ปรากฏการเลี้ยงสุนัขจนเป็นที่นิยมในพระราชสำนักฝ่ายในแล้ว สุนัขที่เลี้ยงส่วนใหญ่มีขนาดเล็ก มีขนปุย และจะได้รับการเลี้ยงดูอย่างประคบประหงมพอสมควร ทั้งมีที่นอนขนาดน้อยสร้างอย่างประณีต มีบ้าน หรือจานอาหารเล็ก ๆ ซึ่งส่วนใหญ่มักทำมาจากวัสดุมีค่าราคาแพงจนถึงขั้นมีการแข่งขันกันด้านคุณค่าและราคาของวัสดุนั้น ๆ

หากสุนัขทรงเลี้ยงตายลง เจ้านายบางพระองค์จะสร้างสุสานสำหรับสุนัขทรงเลี้ยง บ้างก็นำอัฐิใส่ในอนุสาวรีย์ เช่น สิบสาม สุนัขทรงเลี้ยงในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี (ครั้งดำรงพระอิสริยยศสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์) หรือทองแดง สุนัขทรงเลี้ยงในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร บ้างก็สร้างเป็นอนุสรณ์เพื่อรำลึกถึงเช่น อนุสาวรีย์ย่าเหล
[center|thumb|อนุสาวรีย์ย่าเหล อนุสาวรีย์สุนัขทรงเลี้ยงของ[พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวที่หล่อรูปย่าเหลด้วยโลหะทองแดง ตั้งไว้หน้าพระตำหนักชาลีมงคลอาสน์ในพระราชวังสนามจันทร์ จังหวัดนครปฐม และได้ทรงพระราชนิพนธ์บทกลอนไว้อาลัยแก่ย่าเหล จารึกไว้ที่ด้านข้างของอนุสาวรีย์]]

ในปี พ.ศ. 2558 ฐนกร ศิริไพบูลย์ ได้เผยแพร่แผนผังการทุจริตการก่อร้างอุทยานราชภักดิ์ และแชร์ภาพเสียดสีทองแดง สุนัขทรงเลี้ยงในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร โดยศาลทหารตีความว่าการกระทำดังกล่าวเป็นความผิดประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112, 116 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์

## รายชื่อสุนัขทรงเลี้ยง
### ในพระมหากษัตริย์
; ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

* เบส
* ปรินซ์
* ทองวิก
* เซส

* ยอช
* จุด
* รุดี

; ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

* ย่าเหล 
* นันทา

* มาลี
* มากาเร็ต

; ในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร
* บ๊อบบี้

; ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

* บ๊อบบี้
* โจโฉ
* สุดหล่อ
* หมามุ่ย
* ซูซี่
* คุกกี้
* มะลิ
* ทองแท้
* ทองกวาว (นามสกุล เจริญเกศ)
* ทองพันดุลย์
* ทองพันชั่ง
* ทองมีดขูด
* โล่ห์ทอง
* ทองเดือนห้า
* สร้อยทอง
* ทองชมพู (ภายหลังเปลี่ยนเป็นทองอุไร) 
* ทองเครือวัลย์ 
* ทองเจิม (ภายหลังเปลี่ยนเป็นสักทอง)
* ทองแดง (นามสกุล สุวรรณชาด)
* ทองชมพูนุท 
* ทองเอก 
* ทองม้วน 
* ทองทัต 
* ทองพลุ 
* ทองหยิบ
* ทองหยอด
* ทองอัฐ
* ทองนพคุณ
* ทองหลาง

* ทองอยู่
* ทองเย็น
* น้ำฝน
* น้ำชา
* น้ำตาล
* น้ำนวล
* น้ำฟ้า
* น้ำมันปาล์ม
* หิรัญวารี
* ข้าวโพดเทียน
* ข้าวตอกดอกไม้
* ข้าวหลามตัด
* ข้าวคลุกกะปิ 
* ข้าวเหนียวมะม่วง
* ข้าวแดงแกงร้อน 
* ข้าวตังทรงเครื่อง
* ข้าวเกรียบว่าว
* นิลเอก
* นิลพานร
* นิลพัท
* นิลขัน
* นิลนนท์
* นิลเกสร
* วัง
* น่าน
* แกงมัสมั่น
* แกงเหลือง
* แกงนพเก้า
* หลวงแจ่ม (นามสกุล ภักดี)

;ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว

* พล.อ.อ.ฟูฟู
* ฟุ้งฟุ้ง
* เฟื่อง
* ฟ้า
* แอสโก้
* เอมิโก้
* แกงเขียวหวาน
* เบอร์หนึ่ง
* เบอร์สอง
* เบอร์สาม
* ป่าสัก
* วัง
* เนเน่
* นาน่า

* แอสลี่
* แอน
* ทองโมกมัน
* ทองศรีตรัง
* ทองพิกุล
* ทองอินทนิล
* ทองกันเกรา
* ทองชัยพฤกษ์
* ทองรวงผึ้ง
* ทองจามจุรี
* เปเป้

### ในพระบรมวงศานุวงศ์
; ใน สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

* หมีขาว

; ใน สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี

* วินเทอร์ 

; ในสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

* ทอฟฟี่
* แป๊ะฮวยอิ้ว
* พิมเสน
* ทิฟฟี่ 
* มหาหิงค์
* ข่าหอม
* มะระ
* ชะพลู
* หลงจิ่ง
* วิกค์
* ปักเป้า
* โลมา
* พะยูน

* กาละแม
* ข้าวแตก
* ข้าวแตน
* ข้าวตู
* นิค
* ไส้กรอก
* ไส้อั่ว
* โมเช่
* วาเปคซ์
* ปรอด
* กาเหว่า
* ขมิ้น
* โป๊ยเซียน

; ในสมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี

* ต่งต๊ง
* ลูกหมี
* ฟ้าคราม
* ฟ้างาม
* ดักแด้

* ชาบู
* ซูชิ
* ซาชิมิ
* วาซาบิ
* ไหมทอง

; ในสมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร
* ไหว

; ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา

* มอนตี้
* เล็ก
* ปิแอร์

* โดพี
* เร็กซ์

; ในพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี

* มอนตี้
* โดปิ้
* ปิแอร์

; ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี

* บ๊อบบี้
* นรินทร์
* เหมือน
* อาทิตย์วงศ์
* พงศ์จันทร์
* อาทิตย์
* สิบสาม 
* ธันวา
* สามสิบ
* พาโร
* ทิมพู
* เค็ดซัล
* ตอลเต็ก
* ตูลูส
* อัลบี้
* ลียอง
* คีรีบูน
* หลง
* ภาพัน
* ต้นคูน
* เจน
* ดิ๊กบี้
* เปตอง
* โท
* โตตัส
* แตง
* ดอยปุย

* อ่างทอง
* ช็อกกาแลต
* เอสโซ่
* เชลล์
* คาลเท็กซ์
* โมบิล
* ไฟแดง
* ไดมอนด์
* มังกร
* เท็น  อีเลเว่น
* ดาว
* แพนด้า
* ซิกแซ็ก
* เกาลัด
* เฮเซลนัท
* เชสท์นัท 
* พีนัท
* วอลนัท
* น้ำพุ
* โกลเดนฟีเวอร์
* แซนดี้
* มน
* วันพุธ
* บ่อเบี้ย
* ไนท์
* หัวหิน

; ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรประพันธ์รำไพ
* ลูวิส

; ในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา

* เป๊ปซี่
* ฟ้าลั่น
* ฟ้าคราม (เดิมชื่อ ตูมตาม)
* ฟ้ารุ่ง
* เพชรเสือ
* เพชรสิงห์
* เพชรแท้
* เพชรเงิน

* เพชรแก้ว
* หมีดำ
* มิลกี้
* ทะเล
* แหวนเพชร
* เต้าหู้
* แอลเอ็ม
* ใจเพชร

; ในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา

* ซาร์โก้
* คาคาว
* ซีซาร์
* วิสกี้

* ควอสเซีย
* จินทอนิค
* ตัวเล็ก
* น้ำหอม
* น้ำปรุง
* มิลาน
* ชอปปิ้ง
* มู่หลาน
* นีส
* บัตเตอร์ฟลาย
* มิลเลอร์
* เอ็มไอ 6

; ในสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ มหาวชิโรตตมางกูร สิริวิบูลยราชกุมาร
* เบบี้
* เอฟ-5

; ในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์
* ลอดช่อง
* กาสะลอง
* หมูแดง
* หอมนวล

; ในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์
* โจน

## อ้างอิง

* พระราชนิพนธ์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช, เรื่อง ทองแดง, อมรินทร์, ISBN 974-272-626-4
* พระราชนิพนธ์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช, เรื่อง ทองแดง ฉบับการ์ตูน, อมรินทร์, ISBN 974-272-917-4
* วิลาศ มณีวัต, พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกับ "คุณ ๆ" สี่ขา, ดอกหญ้า, ISBN 974-689-122-7 


หมวดหมู่:สุนัข
หมวดหมู่:สุนัขในประเทศไทย