วงศ์เขียดงู

**วงศ์เขียดงู** (; วงศ์: Ichthyophiidae) เป็นวงศ์ของสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกในอันดับ Gymnophiona ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Ichthyophiidae

มีลักษณะโดยรวม คือ มีกระดูกกะโหลกเชื่อมรวมกันมากขึ้นและไม่มีปล้องลำตัวจำนวนมากและเป็นลักษณะเด่น ประกอบด้วยปล้องลำตัวปฐมภูมิ ปล้องลำตัวทุติยภูมิ และปล้องลำตัวตติยภูมิ มีเกล็ดอยู่ในร่องปล้องลำตัวส่วนมาก ตาอยู่ในร่องของกระดูกใต้ผิวหนังแต่มองเห็นได้ชัดเจน ปากอยู่ที่ปลายสุดของหัวหรือต่ำลงมาเล็กน้อย ช่องเปิดของหนวดอยู่ระหว่างตากับช่องเปิดจมูกแต่อยู่ใกล้กับตามากกว่า ส่วนหางมีลักษณะคล้ายกับเขียดงูในวงศ์ Rhinatrematidae ที่พบในอเมริกาใต้ 

มีความยาวเฉลี่ยประมาณ 20-30 เซนติเมตร แต่บางชนิด เช่น *[[Caudacaecilia nigroflava]]* และ*[[Ichthyophis glutinosus]]* มีความยาวลำตัวประมาณ 40-50 เซนติเมตร อาศัยอยู่ในโพรงดิน ตัวเมียวางไข่ในโพรงดินใกล้กับแหล่งน้ำและเฝ้าดูแลไข่จนกระทั่งตัวอ่อนออกจากไข่ ตัวอ่อนเมื่อออกจากไข่แล้วจะลงสู่แหล่งน้ำและอาศัยอยู่ในน้ำในช่วงต้นของวงจรชีวิต

แบ่งออกได้เป็น 2 สกุล พบราว 37 ชนิด พบกระจายพันธุ์ในทวีปเอเชีย เช่น อินเดีย, ศรีลังกา, เอเชียอาคเนย์, ฟิลิปปิน, มาเลเซีย, บอร์เนียว, สุมาตรา เป็นต้น ในประเทศไทยล้วนแต่พบเฉพาะในวงศ์นี้ราว 7 ชนิด เช่น เขียดงูดำ (*Caudacaecilia larutensis*), เขียดงูเกาะเต่า (*Ichthyophis kohtaoensis*), เขียดงูดอยสุเทพ (*I. youngorum*) เป็นต้น

## อนุกรมวิธาน
* สกุล ***[[Caudacaecilia]]***
** เขียดงูมลายู (*[[Caudacaecilia asplenia]]*)
** เขียดงูดำ (*[[Caudacaecilia larutensis]]*)
** *[[Caudacaecilia nigroflava]]*
** *[[Caudacaecilia paucidentula]]*
** *[[Caudacaecilia weberi]]*
* สกุล ***[[Ichthyophis]]***
** เขียดงูหัวแหลม (*[[Ichthyophis acuminatus]]*)
** *[[Ichthyophis atricollaris]]*
** *[[Ichthyophis bannanicus]]*
** *[[Ichthyophis beddomei]]*
** *[[Ichthyophis bernisi]]*
** *[[Ichthyophis biangularis]]*
** *[[Ichthyophis billitonensis]]*
** เขียดงูบอมเบย์ (*[[Ichthyophis bombayensis]]*)
** *[[Ichthyophis dulitensis]]*
** *[[Ichthyophis elongatus]]*
** *[[Ichthyophis glandulosus]]*
** *[[Ichthyophis glutinosus]]*
** *[[Ichthyophis humphreyi]]*
** *[[Ichthyophis husaini]]*
** *[[Ichthyophis hypocyaneus]]*
** เขียดงูชวา (*[[Ichthyophis javanicus]]*)
** เขียดงูเกาะเต่า (*[[Ichthyophis kohtaoensis]]*)
** เขียดงูลาว (*[[Ichthyophis laosensis]]*)
** *[[Ichthyophis longicephalus]]*
** *[[Ichthyophis malabarensis]]*
** เขียดงูมินดาเนา (*[[Ichthyophis mindanaoensis]]*)
** *[[Ichthyophis mochrous]]*
** *[[Ichthyophis orthoplicatus]]*
** *[[Ichthyophis paucisulcus]]*
** *[[Ichthyophis peninsularis]]*
** *[[Ichthyophis pseudangularis]]*
** เขียดงูสิกขิม (*[[Ichthyophis sikkimensis]]*)
** เขียดงูสิงคโปร์ (*[[Ichthyophis singaporensis]]*)
** *[[Ichthyophis subterrestris]]*
** เขียดงูสุมาตรา (*[[Ichthyophis sumatranus]]*)
** เขียดงูศุภชัย (*[[Ichthyophis supachaii]]*)
** เขียดงูสามสี (*[[Ichthyophis tricolor]]*)
** เขียดงูดอยสุเทพ (*[[Ichthyophis youngorum]]*)

## อ้างอิง
* Nussbaum, Ronald A. and Mark Wilkinson (1989). "On the Classification and Phylogeny of Caecilians." Herpetological Monographs, (3) , 1-42
* 
* 
* Frost, Darrel R. 2004. Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 3.0 (22 August, 2004). Electronic Database accessible at http://research.amnh.org/herpetology/amphibia/index.php. American Museum of Natural History, New York, USA
* AmphibiaWeb: Information on amphibian biology and conservation. [web application]. 2004. Berkeley, California: AmphibiaWeb. Available: http://amphibiaweb.org/. Retrieved 26 August 2004

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:เขียดงู