ประเทศบุรุนดี

**บุรุนดี** (ฝรั่งเศสและ)  หรือเรียกอย่างเป็นทางการว่า **สาธารณรัฐบุรุนดี** (; ) หรือชื่อเดิมว่า **อุรุนดี** () คือประเทศที่ตั้งอยู่ในภูมิภาคเกรตเลกส์ของแอฟริกา บุรุนดีมีพรมแดนทางเหนือจดประเทศรวันดา ทางใต้และตะวันออกจดประเทศแทนซาเนีย และทางตะวันตกจดสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก บุรุนดีเป็นประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล อย่างไรก็ดี ทางตะวันตกส่วนใหญ่ติดต่อกับทะเลสาบแทนกันยีกา (Lake Tanganyika) ชื่อบุรุนดีมาจากภาษากลุ่มบันตู ภาษายาวี

นอกจากจะเป็นประเทศที่ห่างไกลทางภูมิศาสตร์ มีความกดดันทางประชากร และมีทรัพยากรเบาบางแล้ว บุรุนดีเป็นหนึ่งในประเทศที่ยากจนและมีความลำบากมากที่สุดในแอฟริกาและโลก ขนาดเล็กของบุรุนดี ต่างจากปัญหาใหญ่ที่มีเกี่ยวกับการไกล่เกลี่ยพื้นที่ที่เป็นสิทธิ์ของชนกลุ่มน้อยตุ๊ดซี่ กับชนกลุ่มใหญ่ฮูตู

## ประวัติศาสตร์
บุรุนดีเป็นหนึ่งในไม่กี่ประเทศในแอฟริกา เช่นเดียวกับประเทศเพื่อนบ้านอย่างรวันดา และประเทศอื่นๆ (เช่นบอตสวานา เลโซโทและเอสวาตีนี) ที่ถือเป็นดินแดนที่สืบเนื่องมาจากรัฐแอฟริกายุคก่อนอาณานิคมโดยตรง ประวัติศาสตร์ยุคแรกของบุรุนดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งบทบาทและลักษณะของกลุ่มชาติพันธุ์หลักสามกลุ่มของประเทศ ได้แก่ ทวา ฮูตู และทุตซี เป็นที่ถกเถียงกันอย่างมากในหมู่นักวิชาการ

## ภูมิศาสตร์
### ภูมิประเทศ

บุรุนดี (Burundi) เป็นประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล ตั้งอยู่ในภูมิภาคแอฟริกากลางและแอฟริกาตะวันออก พรมแดนทางตะวันตกติดกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก ทางเหนือกับรวันดา และทางตะวันออกและใต้กับแทนซาเนีย

ประเทศมีพื้นที่รวมประมาณ 27,830 ตารางกิโลเมตร ลักษณะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นที่ราบสูงและภูเขา โดยมีแนวเขาสูงทอดยาวจากเหนือไปใต้ในเขตตะวันตก ใกล้กับพรมแดนรวันดา ที่ราบสูงตรงกลางประเทศค่อย ๆ ลดระดับลงทางตะวันออกสู่ที่ราบแทนซาเนีย

แหล่งน้ำสำคัญคือ ทะเลสาบแทงกันยีกา ซึ่งอยู่ทางตะวันตก เป็นหนึ่งในทะเลสาบน้ำจืดที่ลึกที่สุดในโลก และเป็นเส้นพรมแดนธรรมชาติกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก แม่น้ำหลายสายในประเทศเป็นต้นน้ำของแม่น้ำไนล์ เช่น แม่น้ำรุวิรอนซา (Ruvyironza) ซึ่งถือว่าเป็นต้นกำเนิดที่ไกลที่สุดของแม่น้ำไนล์

### ภูมิอากาศ
ภูมิอากาศของบุรุนดีเป็นแบบ ภูเขาสูงเขตร้อน (tropical highland climate) มีสองฤดูกาลคือ ฤดูฝนตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ถึงพฤษภาคม และฤดูแล้งตั้งแต่เดือนมิถุนายนถึงสิงหาคม อุณหภูมิโดยทั่วไปอยู่ระหว่าง 16–25 °C แต่จะแตกต่างไปตามระดับความสูง

## เศรษฐกิจ

บุรุนดีเป็นประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล ขาดแคลนทรัพยากร และมีภาคการผลิตที่ยังพัฒนาไม่เต็มที่ เศรษฐกิจส่วนใหญ่เป็นภาคเกษตรกรรม คิดเป็น 50% ของ GDP ในปี 2017 และประชากรมากกว่า 90% ทำเกษตรกรรมเพื่อยังชีพ และคิดเป็น 90% ของภาคเกษตรกรรมทั้งหมด สินค้าส่งออกหลักของบุรุนดีคือกาแฟและชา ซึ่งคิดเป็น 90% ของรายได้จากการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ แม้ว่าการส่งออกจะมีสัดส่วนค่อนข้างน้อยของ GDP ผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรอื่น ๆ ได้แก่ ฝ้าย ชา ข้าวโพด ข้าวฟ่างมันเทศ กล้วยมันสำปะหลัง เนื้อวัว นม และหนังสัตว์ แม้ว่าการทำเกษตรเพื่อยังชีพจะเป็นที่พึ่งพาอย่างมาก แต่หลายคนก็ยังไม่มีทรัพยากรมากพอที่จะเลี้ยงชีพได้ เนื่องมาจากการเติบโตของประชากรจำนวนมากและไม่มีนโยบายที่สอดคล้องกันในการควบคุมการถือครองที่ดิน ในปี 2014 พื้นที่ฟาร์มโดยเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณหนึ่งเอเคอร์

บุรุนดีเป็นหนึ่งในประเทศที่ยากจนที่สุดในโลก เนื่องมาจากภูมิประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล การขาดการเข้าถึงการศึกษา และการแพร่ระบาดของเชื้อเอชไอวี/เอดส์ประชากรบุรุนดีประมาณ 80% จึงต้องอาศัยอยู่ในความยากจน เกิดภาวะอดอยากและการขาดแคลนอาหารทั่วทั้งบุรุนดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในศตวรรษที่ 20 และตามโครงการอาหารโลกเด็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบจำนวน 56.8% ประสบปัญหาทุพโภชนาการเรื้อรัง รายได้จากการส่งออกของบุรุนดี และความสามารถในการชำระค่าสินค้านำเข้า ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศและราคากาแฟและชาในตลาดโลกเป็นหลัก

กำลังซื้อของชาวบุรุนดีส่วนใหญ่ลดลง เนื่องจากค่าจ้างที่เพิ่มขึ้นไม่ทันกับภาวะเงินเฟ้อ ภาวะความยากจนที่ทวีความรุนแรงขึ้นทำให้บุรุนดียังคงต้องพึ่งพาความช่วยเหลือจากผู้บริจาคทั้งในระดับทวิภาคีและพหุภาคีอย่างมาก ความช่วยเหลือจากต่างประเทศคิดเป็น 42% ของรายได้ประชาชาติของบุรุนดี ซึ่งสูงเป็นอันดับสองในแถบแอฟริกาใต้สะฮารา บุรุนดีเข้าร่วมประชาคมแอฟริกาตะวันออกในปี พ.ศ. 2552 ซึ่งน่าจะช่วยส่งเสริมความสัมพันธ์ทางการค้าในภูมิภาค และในปี พ.ศ. 2552 ยังได้รับการผ่อนปรนหนี้ 700 ล้านดอลลาร์สหรัฐ การทุจริตของรัฐบาลกำลังขัดขวางการพัฒนาภาคเอกชนที่เข้มแข็ง ขณะที่บริษัทต่าง ๆ พยายามปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมที่มีกฎระเบียบที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา

การศึกษาตั้งแต่ปี 2007 แสดงให้เห็นว่าชาวบุรุนดีมีความพึงพอใจในชีวิตต่ำมาก รายงานความสุขโลกปี 2018 จัดอันดับให้พวกเขามีความสุขน้อยที่สุดในโลก

บุรุนดีมีทรัพยากรธรรมชาติบางส่วนได้แก่ยูเรเนียม นิกเกล โคบอลต์ ทองแดงและแพลทินัม นอกจากเกษตรกรรมแล้วอุตสาหกรรมอื่น ๆ ก็มีการประกอบชิ้นส่วนนำเข้า การก่อสร้างงานสาธารณะ การแปรรูปอาหาร และสินค้าอุปโภคบริโภคเบาเช่นผ้าห่ม รองเท้า และสบู่

ในส่วนของโครงสร้างพื้นฐานด้านโทรคมนาคมบุรุนดีอยู่ในอันดับรองสุดท้ายในดัชนีความพร้อมด้านเครือข่าย (NRI) ของ World Economic Forum ซึ่งเป็นตัวชี้วัดระดับการพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารของประเทศ บุรุนดีอยู่ในอันดับที่ 147 โดยรวมในการจัดอันดับ NRI ปี 2014 ลดลงจากอันดับที่ 144 ในปี 2013

## การแบ่งเขตการปกครอง
thumb|แผนที่แสดงการแบ่งเขตการปกครองของประเทศบุรุนดี
ประเทศบุรุนดีแบ่งเขตการปกครองออกเป็น **17 จังหวัด (province)** ได้แก่
# จังหวัดบูบันซา
# จังหวัดบูจุมบูราไมรี
# จังหวัดบูจุมบูรารูรัล
# จังหวัดบูรูรี
# จังหวัดคันคูโซ
# จังหวัดชิบีโตเค
# จังหวัดกีเตกา
# จังหวัดคารูซี
# จังหวัดคายันซา
# จังหวัดคิรุนโด
# จังหวัดมาคัมบา
# จังหวัดมูรัมฟ์ยา
# จังหวัดมูยิงกา
# จังหวัดมวาโร
# จังหวัดนโกซี
# จังหวัดรูตานา
# จังหวัดรูยีกี

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

บุรุนดี
บ
หมวดหมู่:ประเทศที่ใช้ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาทางการ
หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2505
หมวดหมู่:ราชาธิปไตยในอดีต
หมวดหมู่:อดีตอาณานิคมของเบลเยียม
หมวดหมู่:ประเทศบุรุนดี