โรงเรียนเบญจมราชูทิศ นครศรีธรรมราช

[thumb|รูปหล่อ[พระรัตนธัชมุนี (ม่วง รตนทฺธโช) ภายใน "ศาลาอนุสรณ์ ๑๐๐ ปี เบญจมฯ" ผู้ริเริ่มก่อตั้งโรงเรียน]]
thumb|บรรยากาศภายในโรงเรียนเบญจมราชูทิศ

**โรงเรียนเบญจมราชูทิศ** () (อักษรย่อ: บ.ม., BM) แต่เดิมเป็นโรงเรียนหลวงแห่งแรกของภาคใต้ ดังนั้น โรงเรียนแห่งนี้จึงกลายเป็นโรงเรียนประจำ "มณฑลนครศรีธรรมราช"  และเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ สังกัดสหวิทยาเขตเบญจมราชูทิศ  

โรงเรียนเบญจมราชูทิศได้รับการสถาปนาขึ้นเมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2442 

โรงเรียนเบญจมราชูทิศ อยู่ในเก ซึ่งได้ร่วมกันจัดตั้งเครือข่ายขึ้นมา เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ ประสบการณ์ และช่วยเหลือกันพัฒนาโรงเรียน ระหว่างผู้บริหาร ครูอาจารย์ นักเรียน และศิษย์เก่าทั้ง 4 โรงเรียน ด้วยเหตุนี้จึงมีการจัดงานแข่งขันกีฬา "จตุรมิตรเบญจมราชูทิศแห่งประเทศไทย" ขึ้นในทุก ๆ ปี

## ประวัติ

เดิมโรงเรียนเบญจมราชูทิศเป็นโรงเรียนประจำมณฑลนครศรีธรรมราช ระยะแรกสอนโดยพระ เนื่องจากรัฐส่วนกลางในสมัยนั้นไม่ใคร่จะลงทุนด้านการศึกษาแก่ประชาชน ดังนั้น เพื่อลดค่าใช้จ่ายจากส่วนกลางจึงอาศัยวัดและพระช่วยสอน  แต่กระนั้น เคล็ดวิชาที่เล่าเรียนกันก็เป็นเพียงประถมก กา และการคำนวณเลขเบื้องต้น ไม่ใช่วิชาความรู้ขั้นสูงในแบบที่เราเข้าใจและร่ำเรียนกันในปัจจุบัน  

### ยุคท่าโพธิ์ (พ.ศ. 2441-2478)

ประมาณ พ.ศ. 2434 พระมหาม่วง รตนทฺธโช เจ้าอาวาสวัดท่าโพธิ์ กลับจากการศึกษาพระปริยัติธรรมที่วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร ได้เริ่มจัดสอนหนังสือแบบใหม่"มูลบทบรรพกิจ" แก่ภิกษุสามเณรที่วัดท่าโพธิ์ มีสภาพเป็นโรงเรียน เรียกว่า "วิทยาลัยเชลยศักดิ์" ยังไม่ได้จัดชั้นเรียน เรียนเพื่ออ่านหนังสือออก และคิดเลขเป็น โดยใช้โรงธรรมเป็นสถานที่เรียน

พ.ศ. 2441 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาสหัวเมืองปักษ์ใต้เวลาที่ประทับแรมอยู่ที่จังหวัดนครศรีธรรมราช พระมหาม่วง รัตนธโช (พระรัตนธัชมุนี) ได้เข้าเฝ้าหลายครั้ง ทรงไต่ถามถึงการพระพุทธศาสนาในจังหวัดนี้ ท่านได้ชี้แจงเป็นที่ชอบพระอัธยาศัย ทรงเห็นว่าเป็นผู้ทรงธรรมวินัยอันน่าเลื่อมใสหลายประการ และทราบว่าเป็นสหชาติ (ผู้เกิดในวัน เดือน ปีเดียว) จึงทรงตั้งให้เป็นพระราชาคณะ มีราชทินนามว่าพระศิริธรรมมุนี

พ.ศ. 2442 พระมหาม่วง รัตนธโช (พระรัตนธัชมุนี) ซึ่งพระพุทธเจ้าหลวงได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้เป็นพระราชาคณะที่พระศิริธรรมมุนี และเป็นผู้อำนวยการศึกษามณฑลนครศรีธรรมราช ตลอดไปจนถึงมณฑลปัตตานีด้วย  ได้โอนวิทยาลัยเชลยศักดิ์เป็นโรงเรียนหลวงแห่งแรกของปักษ์ใต้ ได้จัดตั้งคณะสงฆ์ การศึกษา และการศาสนา จึงเกิดผลสมพระราชประสงค์ ดังปรากฏในรายงานการศึกษา  ร.ศ.119  ลงวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2443 จำนวนโรงเรียนซึ่งท่านได้ตั้งทั้งหมด 21 แห่ง โดยโรงเรียนหลวงแห่งแรกตั้งอยู่ที่วัดท่าโพธิ์ อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช มอบให้อยู่ในความอุปการะของสมุหเทศาภิบาลสมัยนั้น คือ พระยาสุขุมนัยวินิต (ปั้น สุขุม) โรงเรียนนี้จึงได้ชื่อใหม่ว่า **"โรงเรียนสุขุมาภิบาลวิทยา"** เปิดสอนเมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2442 มีนักเรียนประมาณ 50 คน

พ.ศ. 2447 ชาวจังหวัดนครศรีธรรมราชเริ่มให้ความสนใจส่งบุตรหลานเข้าเรียนมากขึ้น พระศิริธรรมมุนี (ม่วง รัตนธโช) จึงได้สร้างอาคารเรียนขึ้นในวัดอีกหลังหนึ่ง และได้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนจากสุขุมาภิบาลวิทยาเป็น **"โรงเรียนศรีธรรมราช"** เพื่อให้โรงเรียนประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช และเปลี่ยนการสอน คือ ใช้ "หนังสือแบบเรียนเร็ว" แทนมูลบทบรรพกิจ

19 กันยายน พ.ศ. 2447 พระศิริธรรมมุนี (ม่วง รัตนธโช) ได้โอนกิจการทั้งหมดให้ธรรมการเป็นผู้ดำเนินงาน ส่วนท่านเองเป็นเพียงผู้อุปการะ โดยจัดการเรียนการสอนตามแบบของกรมศึกษาธิการ และเปิดรับนักเรียนเป็นสมาชิกลูกเสือเป็นครั้งแรก มีผู้สมัคร 6 คน

1 เมษายน พ.ศ. 2455 ธรรมการจังหวัดมีคำสั่งให้รวมกิจการแผนกประถม มัธยม และแผนกฝึกหัดครูเข้าด้วยกัน และเปลี่ยนชั้นฝึกหัดครูเป็นชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เมื่อจำนวนนักเรียนเพิ่มขึ้นจึงย้ายแผนกประถมไปเรียน ณ วัดท่ามอญหรือวัดศรีทวีในปัจจุบัน ส่วนแผนกฝึกหัดครู ซึ่งเรียกในสมัยนั้นว่า โรงเรียนฝึกหัดครูมณฑล และโรงเรียนมีแผนกช่างถมด้วย จึงเป็นเหตุให้สถานที่เรียนไม่พอ ทางโรงเรียนแก้ปัญหาโดยให้นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ไปเรียนที่วัดศรีทวี และวัดจันทาราม 

3 ธันวาคม พ.ศ. 2459 ได้เปิดเรียนที่อาคารเรียนหลังใหม่ที่สร้างโดยพระศิริธรรมมุนี (ม่วง รัตนธโช) ซึ่งได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็น พระธรรมโกษาจารย์ (ม่วง รัตนธโช) ได้สร้างตึกชั้นเดียวบริเวณนอกกำแพงวัดท่าโพธิ์ทางด้านทิศใต้  

12 ตุลาคม พ.ศ. 2460 โรงเรียนได้เปลี่ยนนามเป็น **"โรงเรียนเบญจมราชูทิศ"** อันเป็นมงคลนามที่ได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว อันมีความหมายว่า "อุทิศถวายเป็นพระราชกุศลแด่รัชกาลที่ 5" เพื่อเป็นการน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ และอุทิศส่วนกุศลถวายแด่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ทรงวางรากฐานการศึกษาไว้

พ.ศ. 2468 แผนกฝึกหัดครูถูกยกเลิกไป พ.ศ. 2473 มีหนังสือราชการเรื่องการแยกโรงเรียนรัฐบาลประจำจังหวัดนครศรีธรรมราชออกเป็น 3 โรงเรียน คือ
#"แผนกชาย" เป็น "โรงเรียนประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช" ปัจจุบัน คือ **[[โรงเรียนเบญจมราชูทิศ]]**
#"แผนกสตรี" เป็น "โรงเรียนสตรีประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช" ปัจจุบัน คือ **[[โรงเรียนกัลยาณีศรีธรรมราช]]**
#"แผนกช่างถม" เป็น "โรงเรียนประถมวิสามัญประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช" ปัจจุบัน คือ **[[วิทยาลัยศิลปหัตถกรรมนครศรีธรรมราช]]**

10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2477 พระสารสาสน์ประพันธ์ รัฐมนตรีกระทรวงธรรมการ และหลวงสำเร็จวรรณกิจ ได้มาตรวจเยี่ยมโรงเรียน ได้เล็งเห็นถึงสถานที่เรียนไม่เพียงพอ พ.ศ. 2478 ทางราชการได้เริ่มสร้างอาคารเรียนหลังใหม่ เป็นอาคารไม้สองชั้น ในบริเวณสนามหน้าเมือง ในเขตวัดพระสูง บนเนื้อที่ 8 ไร่

### ยุคสนามหน้าเมือง (พ.ศ. 2479-2518)

18 กันยายน พ.ศ. 2479 ย้ายโรงเรียนมาตั้งที่บริเวณสนามหน้าเมือง ในเขตวัดพระสูง บนเนื้อที่ 8 ไร่ มีอาคารเรียนเป็นเรือนไม้สองชั้น มีฐานะเป็นโรงเรียนประจำจังหวัดชาย ระยะแรกเปิดสอนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ถึงระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย

พ.ศ. 2490 ได้เปิดสอนระดับเตรียมอุดมศึกษา มีทั้งแผนกวิทยาศาสตร์ และแผนกอักษรศาสตร์ และในปี พ.ศ. 2504 ได้ย้ายแผนกอักษรศาสตร์ไปเรียนที่โรงเรียนกัลยาณีศรีธรรมราช

พ.ศ. 2507 โรงเรียนเปิดรับสมัครนักเรียนชั้น ม.ศ.1 แทนการรับเข้าเรียนในชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 (ม.1) อย่างเดิม

พ.ศ. 2514 โรงเรียนเบญจมราชูทิศเข้าสู่โครงการมัธยมแบบประสม (ค.ม.ส.) ที่มุ่งเน้นให้นักเรียนได้มีโอกาสเลือกเรียน ทั้งสายสามัญและสายอาชีพ ต้องใช้พื้นที่สร้างอาคารเรียนมากขึ้น พื้นที่เดิมไม่สามรถรับรองได้ กรมสามัญศึกษาได้จัดงบประมาณจัดซื้อที่ดินแห่งใหม่ บริเวณบ้านทุ่งใสเจริญ หมู่ที่ 3 ตำบลโพธิ์เสด็จ อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช จำนวน 88 ไร่เศษ ได้งบประมาณก่อสร้างประมาณ 30 ล้านบาท และได้ย้ายมาที่เรียนใหม่ในปี พ.ศ. 2519

### ยุคบ้านไสเจริญ (พ.ศ. 2519-ปัจจุบัน)

1 มิถุนายน พ.ศ. 2519 โรงเรียนเบญจมราชูทิศได้ย้ายมาเปิดเรียนที่อาคารใหม่ พร้อมกับเปิดรับนักเรียนหญิงเข้าเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เป็นปีแรก 

พ.ศ. 2522 โรงเรียนได้รับรางวัลโรงเรียนพระราชทานขนาดใหญ่เป็นโรงเรียนแรกในเขตการศึกษา 3

24 ตุลาคม พ.ศ. 2523 โรงเรียนได้อัญเชิญรูปหล่อพระรัตนธัชมุนี (ม่วง รัตนธโช) ผู้ให้กำเนิดโรงเรียน จากวิหารหลวงวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารมาประดิษฐาน ณ ศาลาไทยของโรงเรียน

22 กันยายน พ.ศ. 2536 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (เมื่อครั้งดำรงพระราชอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร) เสด็จแทนพระองค์ทรงเปิดพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเปิดหอสมุดเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ

## เบญจองค์กร
* คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานโรงเรียนเบญจมราชูทิศ
* สมาคมศิษย์เก่าเบญจมราชูทิศ นครศรีธรรมราช
* สมาคมผู้ปกครอง และครูโรงเรียนเบญจมราชูทิศ
* เครือข่ายผู้ปกครองนักเรียนโรงเรียนเบญจมราชูทิศ
* ชมรมครูเก่าโรงเรียนเบญจมราชูทิศ

## ทำเนียบผู้บริหาร
ตั้งแต่เริ่มก่อตั้ง จนถึงปัจจุบัน โรงเรียนเบญจมราชูทิศมีผู้บริหาร 16 ท่าน

## กิจกรรม




### กีฬาพรรค
*  **พรรคนาวิน** ก่อตั้งโดยอาจารย์เชาว์ สิงหผลิน เนื่องจากท่านเป็นคนชอบเรือ ชอบทะเล สัญลักษณ์ของพรรคเป็นรูปคลื่น เรือใบ
*  **พรรคฟ้าฟื้น** ก่อตั้งโดยอาจารย์แปลก ปานิตย์เศรษฐ์ ตั้งชื่อพรรคตามชื่อดาบเล่มสำคัญของขุนแผน ซึ่งเชื่อว่าเมื่อชักออกมาจากฝักเมื่อไรฟ้าจะถล่มลงมาทันที สัญลักษณ์ของพรรคเป็น ดาบไทยวางพาดบนโล่หน้าสิงห์
*  **พรรคเชิดชัย** ก่อตั้งโดยอาจาย์ชำนาญ เวทย์วรพันธ์ และอาจารย์ช่วง เพชรานนท์ ชื่อของพรรคหมายถึง ผู้กำชัยเสมอ สัญลักษณ์ของพรรคเป็นรูปมือจับคบเพลิง เปลวไฟปลิวมาข้างหลัง
*  **พรรคศรเหล็ก** ก่อตั้งโดยอาจารย์จำรัส เรืองรอง และอาจารย์พินิต นุ่นพันธ์ ศรเหล็กหมายถึง ความแข็งแกร่งทนทาน สัญลักษณ์ของพรรคเป็นรูปกงจักรพระนารายณ์ 8 แฉก มีศรเหล็ก 2 อันไขว้กัน
*  **พรรคสายฟ้า** อาจารย์ประกอบ นาควานิช และนักเรียนอีกหนึ่งคน เป็นผู้ตั้งชื่อตรงกันจากการประกวดตั้งชื่อพรรคใหม่ สายฟ้า หมายถึง ความรวดเร็วทันใจ สัญลักษณ์ของพรรคเป็นรูปวชิราวุธ จากพระบรมนามาภิไธยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้พระราชทานนามโรงเรียน
*  **พรรคจุฬาลักษณ์** ก่อตั้งโดย อาจารย์ตุลา  ยุทธชัย จุฬาลักษณ์หมายถึงลักษณะที่เลอเลิศ  หรืออีกนัยหนึ่งหมายถึงที่สูงสุดของศีรษะ กล่าวโดยรวมคือ เพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติรัชกาลที่ 5 สัญลักษณ์ของพรรคเป็นรูปพระเกี้ยว (มงกุฎน้อย จุลจอมเกล้า) ตามพระปรมาภิไธยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้พระราชทานกำเนิดโรงเรียน

### จตุรมิตรเบญจมราชูทิศ
**การแข่งขันกีฬาและวิชาการจตุรมิตรเบญจมราชูทิศแห่งประเทศไทย** เป็นการแข่งขันกีฬาและวิชาการเพื่อสร้างความสัมพันธ์ให้กับโรงเรียนเบญจมราชูทิศทั้ง 4 แห่ง คือ โรงเรียนเบญจมราชูทิศ, โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี, โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี และโรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดปัตตานี

### จตุรมิตรภาคใต้
**การแข่งขันฟุตบอลประเพณีจตุรมิตรภาคใต้** เป็นการแข่งขันฟุตบอลประเพณีเพื่อเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนประจำจังหวัด 4 โรงเรียนที่ได้รับการก่อตั้งจากสถาบันพระมหากษัตริย์ คือ โรงเรียนมหาวชิราวุธ, โรงเรียนเบญจมราชูทิศ, โรงเรียนพัทลุง และโรงเรียนวิเชียรมาตุ

### เบญจมฯ–กัลยาณีฯ
**การแข่งขันกีฬาประเพณีเบญจมฯ–กัลยาณีฯ** หรือ **การแข่งขันกีฬาประเพณีกัลยาณีฯ–เบญจมฯ** เป็นการแข่งขันกีฬาประเพณีเพื่อเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช ทั้ง 2 โรงเรียน คือ โรงเรียนเบญจมราชูทิศ และโรงเรียนกัลยาณีศรีธรรมราช

## อาคารและสถานที่
* **อาคาร 1** (2516) มีทั้งหมด 3 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นห้องผู้อำนวยการ ห้องบริหารงานอำนวยการ ห้องธุรการ ห้องการเงิน สำนักงานประชาสัมพันธ์ ห้องบริหารงานวิชาการ ห้องคณะกรรมการนักเรียน ห้องบริหารงานพัฒนานักเรียน และห้องประชุมเฟื่องฟ้า
** ชั้นที่ 2 เป็นห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย (121) ห้องสมุดภาษาไทย (122) และห้องปฏิบัติการภาษาไทย(123)
** ชั้นที่ 3 เป็นห้องเรียน 3 ห้อง (131-133)
*
* **อาคาร 2** (2516) มีทั้งหมด 3 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นห้องปฏิบัติการแนะแนว (211) ห้องเรียน (212) ห้องทะเบียน (213) และห้องแผนงาน (214) และห้องบริหารงานบริหารทั่วไป (215)
** ชั้นที่ 2 เป็นห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม (221) ห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สาระคอมพิวเตอร์ (222) และห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ 3 ห้อง (223-225)
** ชั้นที่ 3 เป็นห้องปฏิบัติการพระพุทธศาสนา (231) ห้องปฏิบัติการสังคมศึกษา 2 ห้อง (232,234) ห้องปฏิบัติการอาเซียนศึกษา (233) และห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ (235)
*
* **อาคาร 3** (2516) มีทั้งหมด 3 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นห้องเรียน (311) ห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ 2 ห้อง (312-313) และห้องปฏิบัติการชีววิทยา (314)
** ชั้นที่ 2 เป็นห้องปฏิบัติการสุขศึกษา (321) ห้องเรียน 2 ห้อง (322-323) ห้องสมุดภาษาอังกฤษ (324) และห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ (ภาษาอังกฤษ) (325)
** ชั้นที่ 3 เป็นห้องเรียน 4 ห้อง (331-334) ห้องปฏิบัติการภาษาจีน (335) และสำนักงานส่งเสริมความเป็นเลิศทางภาษาอังกฤษ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย (MEP) (336)
*
* **อาคาร 4** (2516) มีทั้งหมด 3 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นห้องปฏิบัติการเคมี (411) ห้องเก็บอุปกรณ์เคมี (412) ห้องปฏิบัติการเคมี (413) ห้องปฏิบัติการชีววิทยา (414) และห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ (415)
** ชั้นที่ 2 เป็นห้องปฏิบัติการฟิสิกส์ (421) ห้องเตรียมปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ (422) ห้องปฏิบัติการฟิสิกส์ (423) ห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (424) และสำนักงานส่งเสริมความเป็นเลิศทางวิทยาศาสตร์ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย (425)
** ชั้นที่ 3 เป็นห้องปฏิบัติการภาษาอังกฤษ (431) สำนักงานเอเอฟเอส เขตนครศรีธรรมราช (431_2) ห้องปฏิบัติการภาษาอังกฤษ (432) ห้องปฏิบัติการฟิสิกส์ (433-434)
*
* **อาคาร 5** (2521) มีทั้งหมด 3 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นห้องประชุมคุณพ่อนับ ณ นคร (511) และห้องเรียน 7 ห้อง (512-516)
** ชั้นที่ 2 เป็นห้องสมุดคณิตศาสตร์ (521) ห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ (522) ห้องปฏิบัติการคณิตศาสตร์ (523) และห้องเรียน 5 ห้อง (524-528)
** ชั้นที่ 3 เป็นห้องเรียน 8 ห้อง (531-538)
*
* **อาคาร 6 (อาคาร EP)** (2536) มีทั้งหมด 4 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นห้องรับรอง (611) ห้องประชุมประดู่แดง (612) และสำนักงานส่งเสริมความเป็นเลิศทางภาษาอังกฤษ ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น (EP) (613)
** ชั้นที่ 2 เป็นห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาฝรั่งเศส (621-623)  ห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ (624-625) และห้องดนตรี 3 ห้อง (626-628)
** ชั้นที่ 3 เป็นห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี สาระงานธุรกิจ (631) ห้องปฏิบัติการพิมพ์ดีด 2 ห้อง (632-633) ห้องเรียน 3 ห้อง (634-636) และห้องสมุด EP (637)
** ชั้นที่ 4 เป็นห้องปฏิบัติการสังคมศึกษา 2 ห้อง (641-642) ห้องปฏิบัติการภาษาอังกฤษ 3 ห้อง (643-645) ห้องเรียน 1 ห้อง (646) และห้องคอมพิวเตอร์ 1 ห้อง (647)
** **อาคาร 7 หรือ อาคารเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่ภูมิพลอดุลยเดช ครบ 7 รอบ (อาคาร SMTP)** (2552) มีทั้งหมด 4 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ก. (711) สำนักงานส่งเสริมความเป็นเลิศทางด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น (SMTP) (712) และลาน SMTP
** ชั้นที่ 2 เป็นห้องศิลปะ 2 ห้อง (721-722) ห้องเรียน 5 ห้อง (723-727) และห้องพฤษศาสตร์ (728)
** ชั้นที่ 3 เป็นห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ (731) ห้องสืบค้นข้อมูล (732) ห้องปฏิบัติการฟิสิกส์ (733) ห้องปฏิบัติการเคมี (734) ห้องปฏิบัติการชีววิทยา (735) ห้องสมุด SMTP (736)     
** ชั้นที่ 4 เป็นห้องเรียน 8 ห้อง (741-748)

*
* **อาคารอุตสาหกรรม 1** มีทั้งหมด 1 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นห้องคหกรรม ห้องผลิตเอกสาร ห้องกิจกรรม และห้องปฏิบัติการช่างก่อสร้างและช่างไม้
* **อาคารอุตสาหกรรม 2** มีทั้งหมด 1 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นห้องปฏิบัติการช่างไฟฟ้า ห้องปฏิบัติการช่างโลหะ และกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี สาระอุตสาหกรรม
* **อาคารอุตสาหกรรม 3** มีทั้งหมด 1 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นห้องปฏิบัติการช่างเขียนแบบ ห้องปฏิบัติการช่างเขียนแบบคอมพิวเตอร์ และศูนย์สะเต็มศึกษาภาคใต้ตอนบน
* **อาคารเกษตรกรรม** มีทั้งหมด 1 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นห้องปฏิบัติการเกษตรกรรม สำนักงานคณะกรรมการนักเรียน และกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี สาระเกษตรกรรม
* **อาคารวิทยาศาสตร์** มีทั้งหมด 1 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นห้องปฏบัติการวิทยาศาสตร์ 3 ห้อง และห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์

* **อาคารเอนกประสงค์** (2516) มีทั้งหมด 2 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นศูนย์อาหาร ห้องอาหารบุคลากร ห้องสหกรณ์โรงเรียน ห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ สาระคหกรรม
** และห้องปฏิบัตการคหกรรม 1 ห้อง
** ชั้นที่ 2 เป็นห้องประชุมทิวสน ห้องปฏิบัติการดนตรีไทย ห้องปฏิบัติการดนตรีสากล ห้องปฏิบัติการวงโยธวาทิต ห้องปฏิบัติการนาฏศิลป์ และห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ข.

*
* **อาคารหอสมุดเฉลิมพระเกียรติ[[สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง|สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ]]** (2535) มีทั้งหมด 2 ชั้น
** ชั้นที่ 1 เป็นห้องสืบค้นทั่วไป 2 ห้อง ห้องสืบค้นทางอินเทอร์เน็ต 2 ห้อง และสำนักงานหอสมุด(ล่าง)
** ชั้นที่ 2 เป็นห้องประชุมสิริรัตน์ ห้องบริการติวตำราสอบเข้ามหาวิทยาลัย ห้องสืบค้นทั่วไป 2 ห้อง ห้องสืบค้นทางอินเทอร์เน็ต 1 ห้อง

* **อาคารศูนย์กีฬา** (2537) มีทั้งหมด 2 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นลานกิจกรรม และห้องปฏิบัติการศิลปะ
** ชั้นที่ 2 เป็นลานกีฬาอเนกประสงค์ และอัฒจันทร์

* **อาคารโรงยิมเนเซียม** (2516) มีทั้งหมด 1 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นลานกีฬาอเนกประสงค์ และห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา

* **อาคารสระว่ายน้ำ** (2539) มีทั้งหมด 2 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นสำนักงานสระว่ายน้ำ
** ชั้นที่ 2 เป็นสระว่ายน้ำ

* **อาคารหอเกียรติยศ** มีทั้งหมด 2 ชั้น 
* ชั้นที่ 1 เป็นสำนักงานสมาคมศิษย์เก่าโรงเรียนเบญจมราชูทิศ
* ชั้นที่ 2 เป็นพิพิธภัณฑ์โรงเรียนเบญจมราชูทิศ

* **อาคารหอประชุมลานเข้าแถว** มีทั้งหมด 1 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นหอประชุม และลานเข้าแถว

* **อาคารหอประชุมรัตนธัชมุนี** มีทั้งหมด 1 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นหอประชุม

* **อาคารเรือนพยาบาล** มีทั้งหมด 1 ชั้น 
** ชั้นที่ 1 เป็นห้องพยาบาล

## หลักสูตรที่เปิดสอน

### ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
* โครงการห้องเรียนพิเศษ
** โครงการจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรกระทรวงศึกษาธิการเป็นภาษาอังกฤษ (English Programme ; EP) ระดับชั้นละ 4 ห้อง (120 คน)
** โครงการส่งเสริมความเป็นเลิศด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี (Science Mathematics and Technology Programme ; SMTP) ระดับชั้นละ 4 ห้อง (120 คน)
** โครงการห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม (Enrichment Program of Science Mathematics Technology and Environment ; SMTE) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)
* โครงการห้องเรียนปกติ
** ห้องเรียนวิทยาศาสตร์พลังสิบ (Power of Ten Science Programme ; PTSP) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)
** ห้องเรียนปกติ ระดับชั้นละ 5 ห้อง (200 คน)

### ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย
* โครงการห้องเรียนพิเศษ
** โครงการพัฒนาและส่งเสริมผู้มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (Development and Promotion of Science and Technology Excellence Classroom Project ; DPSTE) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (36 คน)
*** โครงการทุน พสวท. ระดับชั้นละ 6 คน
*** โครงการห้องเรียน พสวท. (สู่ความเป็นเลิศ) ระดับชั้นละ 30 คน
** โครงการห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม (Enrichment Program of Science Mathematics Technology and Environment ; SMTE) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)
** โครงการห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์สุขภาพ (Health Science Intensive Programme ; HSIP) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)
** โครงการจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรกระทรวงศึกษาธิการเป็นภาษาอังกฤษ (English Programme ; EP)
*** แผนการเรียนวิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ (วิทย์-คณิต) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)
*** แผนการเรียนภาษาอังกฤษ และคณิตศาสตร์ (ศิลป์-คำนวณ) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)
** โครงการห้องเรียนพิเศษภาษาต่างประเทศที่สอง (Second Foreign Languages Programme ; SFLP)
*** แผนการเรียนภาษาอังกฤษ และภาษาจีน (ศิลป์-ภาษาจีน) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)
*** แผนการเรียนภาษาอังกฤษ และภาษาญี่ปุ่น (ศิลป์-ภาษาญี่ปุ่น) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)
*** แผนการเรียนภาษาอังกฤษ และภาษาเกาหลี (ศิลป์-ภาษาเกาหลี) ระดับชั้นละ 0.5 ห้อง (15 คน)
*** แผนการเรียนภาษาอังกฤษ และภาษาฝรั่งเศส (ศิลป์-ภาษาฝรั่งเศส) ระดับชั้นละ 0.5 ห้อง (15 คน)
* โครงการห้องเรียนปกติ
** แผนการเรียนวิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ (Science and Mathematics Programme ; SMP)
*** ห้องเรียนวิทยาศาสตร์พลังสิบ (Power of Ten Science Programme ; PTSP) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)
*** ห้องเรียนปกติ ระดับชั้นละ 2 ห้อง (80 คน)
** แผนการเรียนภาษาอังกฤษ และคณิตศาสตร์ (English and Mathematics Programme ; EMP)
*** ห้องเรียนนิติศาสตร์ และรัฐศาสตร์ (Law and Political Science Programme ; LPSP) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)
*** ห้องเรียนปกติ ระดับชั้นละ 2 ห้อง (80 คน)

## โอลิมปิกวิชาการ ระหว่างประเทศ

## ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง
* บุตร พันธรักษ์ (พ.ศ. 2446)
* บุญส่ง เลขะกุล (พ.ศ. 2450)
* น้อม อุปรมัย (พ.ศ. 2454)
* ไสว สุทธิพิทักษ์ (พ.ศ. 2460)
* ขรรค์ชัย กัมพลานนท์ (พ.ศ. 2461)
* อังคาร กัลยาณพงศ์ (พ.ศ. 2469)
* สุรินทร์ มาศดิตถ์ (พ.ศ. 2470)
* กิตติ รัตนฉายา (พ.ศ. 2479)
* คณิต ณ นคร (พ.ศ. 2480)
* สุนทร ซ้ายขวัญ (พ.ศ. 2487)
* สัมพันธ์ แป้นพัฒน์ (พ.ศ. 2488)
* สุรินทร์ พิศสุวรรณ รุ่น 67 (มศ. ปี 2507)
* ศุภวัฒน์ จงศิริ (พ.ศ. 2497)
* วิฑูรย์ กรุณา (พ.ศ. 2498)
* วิทยา แก้วภราดัย (พ.ศ. 2498) 
* สุวณา สุวรรณจูฑะ (พ.ศ. 2498)
* อนันตพร กาญจนรัตน์ (พ.ศ. 2498)
* ธวัช ผลความดี (พ.ศ. 2499)
* อภินันท์ จันทรังษี (พ.ศ. 2498)
* ศุภชัย ใจสมุทร (พ.ศ. 2501)
* สนั่น ชูสกุล (พ.ศ. 2502)
* ศุภชัย ศรีวิจิตร (พ.ศ. 2517)
* ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ (พ.ศ. 2518) 
* จิรายุ รักษาแก้ว (พ.ศ. 2530)
* พิชญา เชาวลิต (พ.ศ. 2531)
* จรูญ ไชยศร
* ณัฐพล รัตนพันธุ์ รุ่น 81 (2123)
*สิริวิท อิสโร (พ.ศ. 2544)
*ศุษณะ ทัศน์นิยม (พ.ศ.2544)
*ผู้ช่วยศาสตราจารย์สุรินทรัตน์ แก้วทอง
*ธีร์ เหมจินดา (พ.ศ.2565)
*แก๊งพิกมีหมู (พ.ศ.2568)

## อื่น ๆ
* ศูนย์โครงการ พสวท. ภาคใต้ตอนบน
* ศูนย์สะเต็มศึกษา ภาคใต้ตอนบน
* ศูนย์ประสานงานเอเอฟเอส เขตนครศรีธรรมราช
* ศูนย์ความเป็นเลิศสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
** ศูนย์ส่งเสริมห้องเรียนพิเศษภาษาอังกฤษ ภาคใต้ ปีการศึกษา 2567 - 2568
** ศูนย์ส่งเสริมการเรียนการสอนภาษาจีน ศูนย์โรงเรียนเบญจมราชูทิศ (สพป.นศ.1 - 4 และ สพม.นศ.)
** โครงการห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น (Enrichment Program of Science Mathematics Technology and Environment : SMTE) เครือข่ายภาคใต้ตอนบน (โรงเรียนแม่ข่าย)
** โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ ระดับมัธยมศึกษา เครือข่ายภาคใต้ตอนบน (โรงเรียนแม่ข่ายและโรงเรียนศูนย์)
* สหวิทยาเขตเบญจม ประกอบด้วย 5 โรงเรียน ได้แก่
** โรงเรียนเบญจมราชูทิศ
** โรงเรียนเมืองนครศรีธรรมราช
** โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช
** โรงเรียนขุนทะเลวิทยาคม
** โรงเรียนปากพูน
* ศูนย์พัฒนาวิชาการกลุ่มสาระการเรียนรู้ จังหวัดนครศรีธรรมราช
** ศูนย์พัฒนาวิชาการกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย จังหวัดนครศรีธรรมราช
** ศูนย์พัฒนาวิชาการกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ (ภาษาจีน) จังหวัดนครศรีธรรมราช
** ศูนย์พัฒนาวิชาการกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ (ภาษาฝรั่งเศส) จังหวัดนครศรีธรรมราช
** ศูนย์พัฒนาวิชาการกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (คอมพิวเตอร์) จังหวัดนครศรีธรรมราช

## ดูเพิ่ม
* รายนามบุคคลสำคัญจากโรงเรียนเบญจมราชูทิศ นครศรีธรรมราช
* โรงเรียนเบญจมราชูทิศ นครศรีธรรมราช
* โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี
* โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี
* โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดปัตตานี

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* โรงเรียนเบญจมราชูทิศ

หมวดหมู่:โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ
หมวดหมู่:โรงเรียนในอำเภอเมืองนครศรีธรรมราช
นครศรีธรรมราช
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอายุเกิน 100 ปีในประเทศไทย
หมวดหมู่:โรงเรียนประจำจังหวัด
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอัตราการแข่งขันสูง
หมวดหมู่:สหวิทยาเขตเบญจม
หมวดหมู่:โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช
หมวดหมู่:โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2442