โปเกมอน คริสตัล

เป็นวิดีโอเกมแนวสวมบทบาท พัฒนาโดยเกมฟรีก และจัดจำหน่ายโดยนินเท็นโด สำหรับเครื่องเกมบอยคัลเลอร์ วางจำหน่ายครั้งแรกในญี่ปุ่นเดือนธันวาคม 2000 และทั่วโลกในปี 2001 เป็นภาคปรับปรุงของ''โปเกมอน โกลด์'' และ ''ซิลเวอร์'' ที่ออกในปี 1999 และเป็นภาคสุดท้ายของเกมชุดโปเกมอนเจเนอเรชันที่สอง เพิ่มเนื้อเรื่องเสริม พื้นที่แบตเทิลทาวเวอร์ ตัวเลือกเล่นเป็นตัวเอกหญิง ภาพเคลื่อนไหวของสไปรต์โปเกมอน และการปรับปรุงอื่น ๆ เวอร์ชันญี่ปุ่นรองรับอุปกรณ์โมไบล์อะแดปเตอร์จีบี เพื่อแลกเปลี่ยนและต่อสู้ผ่านโทรศัพท์มือถือ ด้วยบริการสมัครสมาชิก "โมไบล์ซิสเต็มจีบี" การเพิ่มคุณสมบัติเหล่านี้เกิดขึ้นได้เพราะความสามารถทางเทคนิคที่ปรับปรุงขึ้นของเครื่องเกมบอยคัลเลอร์ ทำให้*โปเกมอน คริสตัล* เป็นเกมภาคแรกของซีรีส์ที่ไม่สามารถเล่นบนเกมบอยรุ่นดั้งเดิมได้

แม้ว่า*โปเกมอน คริสตัล* จะมียอดขายน้อยที่สุดในบรรดาเกมหลักของซีรีส์ แต่ยังติดหนึ่งในสิบเกมที่ขายดีที่สุดบนเกมบอย นักวิจารณ์ชื่นชมคุณสมบัติและการปรับปรุงใหม่ แม้หลายอย่างในเวอร์ชันนอกญี่ปุ่นจะมีความสำคัญลดลงเพราะไม่รองรับโมไบล์อะแดปเตอร์จีบี ต่อมาเมื่อมองย้อนกลับไป ภายหลังเกมได้รับการยกย่องว่าภาค*คริสตัล*เป็นผู้บุกเบิกคุณสมบัติหลายอย่างที่กลายเป็นมาตรฐานของซีรีส์ และมีบทบาทสำคัญในการรักษาความนิยมของแฟรนไชส์ในช่วงกระแสเริ่มอ่อนตัว

## ระบบการเล่น

เช่นเดียวกับ*โปเกมอน โกลด์* และ *ซิลเวอร์* เกม*โปเกมอน คริสตัล* เป็นเกมแนวสวมบทบาท ผู้เล่นสำรวจโลกสมมติ จับ ฝึก และต่อสู้ด้วยโปเกมอน เกมปรับปรุงทั้งภาพและระบบการเล่น ในด้านภาพ *คริสตัล*เพิ่มแอนิเมชันของโปเกมอนเมื่อเริ่มต่อสู้ แสดงป้ายชื่อพื้นที่เมื่อเข้าสู่เขตใหม่ และปรับกราฟิกย่อยหลายส่วนในแผนที่ ผู้เล่นเลือกตัวละครหลักได้สองเพศ โดยมีคริสเป็นเทรนเนอร์หญิงพร้อมสไปรต์เฉพาะ อีกทั้งเพิ่มสถานที่ใหม่ชื่อแบตเทิลทาวเวอร์ ให้ผู้เล่นสู้กับเทรนเนอร์เจ็ดคน โดยใช้โปเกมอนสามตัวที่ตั้งค่าระดับได้เอง เพื่อชิงรางวัลเมื่อชนะครบทุกแมตช์

### โมไบล์ซิสเต็มจีบี
thumb|ผู้เล่นที่มีโมไบล์อะแดปเตอร์จีบีสามารถเชื่อมต่อกับบริการโมไบล์ซิสเต็มจีบี เพื่อแลกเปลี่ยนและต่อสู้โปเกมอนแบบออนไลน์ได้

ในเวอร์ชันญี่ปุ่นของ*โปเกมอน คริสตัล* รองรับการใช้งานอุปกรณ์โมไบล์อะแดปเตอร์จีบี ที่เชื่อมเครื่องเกมบอยคัลเลอร์หรือเกมบอยอัดวานซ์เข้ากับโทรศัพท์มือถือ เพื่อใช้งานออนไลน์ผ่านบริการโมไบล์ซิสเต็มจีบี  ผู้เล่นสามารถต่อสู้และแลกเปลี่ยนโปเกมอนผ่านอินเทอร์เน็ต รับข่าวสาร ตอบคำถาม เล่นมินิเกม และสร้างหรือดาวน์โหลดวิดีโอบันทึกการต่อสู้ ซึ่งส่งต่อไปยังเกม*[[โปเกมอน สเตเดียม 2]]* บนเครื่องนินเท็นโด 64 ได้ผ่านทรานสเฟอร์แพ็ก บริการนี้ยังมีการแจกไอเท็มพิเศษเพื่อให้จับเซเลบีได้ ผู้ใช้จ่ายค่าบริการตามเวลาการเชื่อมต่อ และมีค่าธรรมเนียม 10–100 เยน สำหรับฟีเจอร์เฉพาะ เช่น การต่อสู้ การแลกเปลี่ยน และการดาวน์โหลดข้อมูล

นินเท็นโดเดิมวางแผนจำหน่ายอุปกรณ์โมไบล์อะแดปเตอร์จีบีและเปิดบริการโมไบล์ซิสเต็มจีบีพร้อมเกม*โปเกมอน คริสตัล* ในเดือนธันวาคม แต่เกิดความล่าช้าในการจัดตั้งระบบบริการ ทำให้ต้องเลื่อนเปิดตัวไปเป็นวันที่ 27 มกราคม ค.ศ. 2001 คุณสมบัติออนไลน์ของ*โปเกมอน คริสตัล* ได้รับการส่งเสริมอย่างหนัก และเกมถูกคาดหวังให้เป็น "คิลเลอร์แอป" ที่จะผลักดันให้บริการโมไบล์ซิสเต็มจีบีประสบความสำเร็จ

โมไบล์อะแดปเตอร์จีบีไม่ประสบความสำเร็จทางการค้า มียอดขายเพียง 80,000 ชุดในปีแรก ส่งผลให้นินเท็นโดไม่จำหน่ายในต่างประเทศ บริการโมไบล์ซิสเต็มจีบีถูกยุติเมื่อวันที่เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม ค.ศ. 2002 หลังเปิดให้บริการไม่ถึงสองปี แต่ผู้เล่นยังสามารถใช้การเชื่อมต่อแบบตรงระหว่างเครื่องหรือเพียร์ทูเพียร์ที่ไม่ต้องผ่านระบบออนไลน์ของบริการดังกล่าวได้ต่อ

## เนื้อเรื่อง

เนื้อเรื่องและฉากของ*โปเกมอน คริสตัล* ใกล้เคียงกับ*โปเกมอน โกลด์* และ *ซิลเวอร์* ผู้เล่นมีเป้าหมายฝึกและต่อสู้กับโปเกมอนเพื่อเอาชนะเหล่าหัวหน้ายิมแห่งภูมิภาคโจโตะและสี่จตุรเทพ เพื่อก้าวเป็นแชมป์ของลีกโจโตะ ภาค*คริสตัล*เพิ่มเหตุการณ์และตัวละครใหม่ให้เนื้อเรื่องชัดเจนขึ้น โดยเน้นบทบาทของโปเกมอนในตำนาน ซุยคูน เอนเท และไรโค ซึ่งผู้เล่นจะได้พบและปลุกในช่วงต่าง ๆ ของเกม พร้อมตัวละครใหม่ มินากิ หรือยูซีน ผู้ตามหาซุยคูนมาเป็นเวลานาน ช่วยให้เส้นทางการเผชิญหน้าโปเกมอนในตำนานมีความต่อเนื่อง นอกจากนี้ยังมีการปรับฉากพบอิบูกิ หรือแคลร์ หัวหน้ายิมเมืองฟุสุเบะ และเพิ่มบทบาทของโปเกมอนอันโนนในโบราณสถานอัลฟ์ ที่ผู้เล่นสามารถไขปริศนาเพื่อรับรางวัลและข้อความลับได้

## การพัฒนาและวางจำหน่าย

ภาค*คริสตัล* พัฒนาโดยบริษัทเกมฟรีก ในปี 1999 หลังการวางจำหน่าย''โปเกมอน โกลด์'' และ ''ซิลเวอร์'' เป็นเกมแรกที่จุนอิจิ มาสุดะรับหน้าที่ผู้กำกับหลักหลังเคยเป็นนักแต่งเพลงและผู้ช่วยผู้กำกับในภาค*โกลด์* และ *ซิลเวอร์* นินเท็นโดประกาศพัฒนาภาค*คริสตัล*พร้อมอุปกรณ์โมไบล์อะแดปเตอร์จีบีในเดือนธันวาคม 1999 ใช้ชื่อชั่วคราวว่า *โปเกมอน X* เค็ง ซูงิโมริ ระบุว่าเกมถูกพัฒนาเพื่อสนับสนุนการเปิดตัวบริการโมไบล์ซิสเต็มจีบีของนินเท็นโด มาสุดะอธิบายว่าชื่อ "คริสตัล" ได้รับแรงบันดาลใจจาก "คริสตัลที่ใช้ในการส่งสัญญาณอิเล็กทรอนิกส์" ส่วนประธานนินเท็นโดขณะนั้น ฮิโรชิ ยามาอุจิ กล่าวว่า "*โปเกมอน* ซึ่งมีองค์ประกอบของการแลกเปลี่ยนและสะสม จะเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการทำให้ผู้คนเข้าใจแนวเกมใหม่ที่ใช้โทรศัพท์มือถือได้"

นินเท็นโดเปิดตัว*โปเกมอน คริสตัล* และอุปกรณ์โมไบล์อะแดปเตอร์จีบีครั้งแรกในงานสเปซเวิลด์ เดือนสิงหาคม 2000 จากนั้นเกมออกวางจำหน่ายในญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม 2000 สำหรับตลาดต่างประเทศ นินเท็นโด ได้นำเกมไปเปิดตัวที่งานอี3 เดือนพฤษภาคม 2001 ก่อนออกวางจำหน่ายในอเมริกาเหนือวันที่ 30 กรกฎาคม 2001 ในออสเตรเลียวันที่ 30 กันยายน 2001 และในยุโรป วันที่ 2 พฤศจิกายน 2001 ในอเมริกาเหนือมีชุดพิเศษ โปเกมอน คริสตัล บันเดิล ที่รวมเกมกับเครื่องเกมบอยคัลเลอร์สีเขียวมะนาว 

ต่อมา *โปเกมอน คริสตัล*ถูกนำกลับมาให้เล่นอีกครั้งผ่านนินเท็นโด อีช็อป บนเครื่องนินเท็นโด 3ดีเอส เมื่อวันที่ 28 มกราคม 2018

## การตอบรับ

*โปเกมอน คริสตัล*ได้รับเสียงวิจารณ์เชิงบวกโดยทั่วไปเมื่อออกวางจำหน่าย นักวิจารณ์ต่างชื่นชมในด้านคุณสมบัติใหม่ที่เพิ่มเข้ามามากมาย แฟรงก์ โพรโว จาก*[[เกมสปอต]]* ระบุว่าการเพิ่มเติมต่าง ๆ ในเกม "มีคุณค่ามาก" โดยยกย่องคุณสมบัติที่ช่วย "เพิ่มความหลากหลายให้กับเกม" เช่น ระบบกิจกรรมตามเวลา, การปรับปรุงการใช้งานให้สะดวกขึ้น และการตกแต่งภาพให้ดูสวยงามขึ้น นิตยสาร*[[นินเท็นโดเพาเวอร์]]* กล่าวถึงการเพิ่มแบตเทิลทาวเวอร์ ว่าเป็นส่วนเสริมที่ "ท้าทายอย่างแท้จริง" และจะถูกใจแฟนเกมระดับฮาร์ดคอร์ ขณะที่ เคลลี สตาร์ จาก*นินเท็นโดเกมเมอร์* เห็นว่าเกมนี้ "มีรายละเอียดที่แตกต่างพอสมควร" จนคุ้มค่าที่จะเล่น โดยชื่นชมการเพิ่มตัวละครหญิงให้เลือกเล่นได้ การแสดงชื่อสถานที่เมื่อเข้าสู่พื้นที่ใหม่ และแอนิเมชันที่สวยงามยิ่งขึ้น

นักวิจารณ์หลายคนมองว่าการเปลี่ยนแปลงใน โปเกมอน คริสตัล มีน้อยเกินไปและแทบไม่ต่างจาก*โปเกมอน โกลด์* และ *ซิลเวอร์* เครก แฮร์ริส จาก*[[ไอจีเอ็น]]* ระบุว่าเกมมีการปรับปรุงด้านการออกแบบโดยรวม แต่การเปลี่ยนแปลงทางภาพนั้น "เล็กน้อยมาก" พร้อมวิจารณ์ว่าเกมยังใช้เอนจินเดิมที่ถูกใช้มาหลายปีแล้ว ไซมอน บรูว์ จาก*เกมบอยเอกซ์ตรีม* เห็นว่าเกม "แทบไม่มีอะไรใหม่ให้ผู้เล่นเก่า" และกล่าวว่าเกมนี้ "ยืดสูตรเดิมของซีรีส์ไปจนถึงขีดจำกัด" คริส จอห์นสตัน จาก*[[อิเล็กทรอนิกเกมมิงมันท์ลี]]* แสดงความคิดเห็นว่าคุณสมบัติที่เพิ่มเข้ามา "ไม่เปลี่ยนประสบการณ์การเล่นเลย" และควรจะถูกใส่มาในเกมต้นฉบับตั้งแต่แรก ส่วนคริส ทอมป์สัน จาก*พ็อกเก็ตเกมส์* ยอมรับว่าเกมนี้เป็น "จุดเริ่มต้นที่ยอดเยี่ยมสำหรับผู้เล่นใหม่" แต่สิ่งที่เพิ่มเข้ามายังไม่มากพอจะทำให้คุ้มค่าต่อการซื้อซ้ำ

### ยอดขาย

แม้ว่า*โปเกมอน คริสตัล* ขายได้น้อยกว่าภาค*โกลด์* และ *ซิลเวอร์* และเป็นภาคหลักที่มียอดขายต่ำที่สุดของซีรีส์ เนื่องจากความสนใจต่อเกมเวอร์ชันปรับปรุงลดลงเวอร์ชันปรับปรุง แต่ยังทำยอดขายได้โดดเด่น ติดหนึ่งในสิบเกมที่ขายดีที่สุดบนเกมบอย โดยมียอดขายรวมทั่วโลกของ*โปเกมอน คริสตัล* ประมาณ 6.3 ล้านชุด เทียบกับ 23.7 ล้านชุดของ*โปเกมอน โกลด์* และ *ซิลเวอร์*

เมื่อออกวางจำหน่ายในญี่ปุ่น เกมขึ้นอันดับหนึ่งในตารางยอดขายประจำสัปดาห์ และมียอดขายรวม 1,871,307 ชุด เป็นเกมบอยคัลเลอร์ที่ขายดีที่สุดเป็นอันดับสองของญี่ปุ่น ในต่างประเทศ ภาค*คริสตัล*เป็นเกมของนินเท็นโดที่ขายดีที่สุดบนเกมบอยในเดือนมกราคม ค.ศ. 2002 และติดสิบอันดับแรกของนิตยสาร*[[นินเท็นโดเพาเวอร์]]*ตลอดปี ในสหรัฐอเมริกาเพียงแห่งเดียว มียอดขายกว่า 600,000 ชุดภายในสองสัปดาห์แรกหลังวางจำหน่าย

## สิ่งสืบทอด

ในการรีวิวย้อนหลังของภาค*คริสตัล* ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าเป็นหนึ่งในเกมที่ดีที่สุดของซีรีส์โปเกมอน แดร์ริน บอนธูยส์ จาก*[[เกมสปอต]]* เรียกเกมนี้ว่า "เกมโปเกมอนที่สมบูรณ์แบบที่สุดในยุคเกมบอย" และเป็นหนึ่งในเกมที่ดีที่สุดของเกมบอยคัลเลอร์ โดยชมแอนิเมชันและเนื้อเรื่องว่า "ปฏิวัติวงการ" คริส แทปเซล จากยูโรเกมเมอร์ ยกให้เป็น "เกมโปเกมอนที่ดีที่สุด" ด้วยศิลปะที่ "ไร้คู่เทียบ" และภาพที่ "สวยงามราวภาพวาดในขอบเขตจำกัดของเครื่อง" ส่วนอาร์จุน โจชี จาก*นินเท็นโดไลฟ์* กล่าวว่าภาค*คริสตัล* "เพิ่มชีวิตชีวาให้เกมที่มีสีสันอยู่แล้วให้โดดเด่นขึ้น" พร้อมชื่นชมแอนิเมชันและองค์ประกอบเนื้อเรื่องว่า "น่าหลงใหลและจดจำได้ไม่ลืม"

นักวิจารณ์จำนวนมากมองว่าโปเกมอน*คริสตัล* เป็นภาคบุกเบิกที่วางรากฐานให้คุณสมบัติซึ่งต่อมากลายเป็นมาตรฐานของซีรีส์ เช่น การออกเวอร์ชันปรับปรุงหลังเกมหลักในแต่ละเจเนอเรชัน การเลือกเพศของตัวละครผู้เล่น เนื้อเรื่องแนว "ผู้ถูกเลือก" และโหมดแบตเทิลทาวเวอร์ โทมัส ฟรานเซซี จาก*ดูอัลช็อกเกอส์* ระบุว่าเกมนี้วาง "แนวทางและแบบแผนหลายอย่าง" ให้กับซีรีส์ในอนาคต ขณะที่*[[นินเท็นโดเพาเวอร์]]* ชี้ว่า แม้คุณสมบัติโมไบล์อะแดปเตอร์จีบีจะจำกัดเฉพาะญี่ปุ่น แต่แนวคิดดังกล่าวมีอิทธิพลต่อการพัฒนาระบบเชื่อมต่อไร้สายในผลิตภัณฑ์ของนินเท็นโดรุ่นถัดมา เช่นเกมบอยอัดวานซ์ไวร์เลสอะแดปเตอร์ และนินเท็นโด ดีเอส

นักเขียนหลายคนมองว่าภาค*คริสตัล* มีบทบาทสำคัญในการรักษาความนิยมของแฟรนไชส์ในช่วงเปลี่ยนผ่านยุค อารานา จูดิธ จาก*เวลเพลด์* มองว่าภาค*คริสตัล*เป็น "จุดสิ้นสุดของวิสัยทัศน์และการออกแบบดั้งเดิมของซีรีส์" เพราะออกในช่วงปลายอายุของเกมบอยคัลเลอร์ และช่วงที่กระแสโปเกมอนเริ่มอิ่มตัวในวัฒนธรรมสมัยนิยม นักวิจารณ์ยุคนั้นมองว่าเกมออกมาท่ามกลางความสนใจที่ลดลงในแฟรนไชส์ จูดิธเขียนว่า แม้ภาค*รูบี* และ*แซฟไฟร์* จะสานต่อความยั่งยืนของซีรีส์ แต่ขณะที่ภาค*คริสตัล* วางจำหน่ายนั้น "สินค้าของโปเกมอนเริ่มหายไปจากชั้นวาง" และ "กระแสโปเกมาเนีย ที่เคยครอบงำปลายศตวรรษที่ 20 กำลังจางหายไปจริง ๆ" ส่วนรีแอนนอน บีแวน จาก*เทคแร็ปเตอร์* เห็นว่าคุณสมบัติใหม่ในภาค*คริสตัล* "กล้าทำในสิ่งใหม่" และวางรากฐานให้ซีรีส์คงความนิยมได้ยาวนาน

ภาค*คริสตัล*ได้รับการยกย่องในภายหลังเรื่องความ "เปิดกว้างและครอบคลุม" จากการเพิ่มตัวเลือกเพศของตัวละครผู้เล่น จูโน สตัมป์ จาก*[[โพลีกอน (เว็บไซต์)|โพลีกอน]]* เขียนว่า*โปเกมอน คริสตัล* และตัวละคร คริส "มีอิทธิพลอย่างมากต่อเด็กผู้หญิง เพราะทำให้เราเห็นตัวเองในวิดีโอเกม และได้ออกผจญภัยในโลกโปเกมอนของเราเอง" แคลร์ แม็กไบรด์ จาก*[[ไซฟายไวร์]]* เห็นว่าเกมนี้มีความสำคัญต่อผู้หญิง เพราะ "แทนที่จะต้องตั้งชื่อเราให้กับตัวละครชายอย่างที่เคย เราได้รับเชิญให้เข้าสู่โลกโปเกมอนในฐานะตัวของเราเอง" แม้คุณสมบัตินี้จะถูกออกแบบมาเพื่อ "ดึงดูดกลุ่มเด็กผู้หญิงเพศกำเนิด" แต่อันยา อาร์เชอร์ จาก*ไวรด์* ระบุว่ามันยังมีความหมายต่อผู้เล่นข้ามเพศ เพราะเปิดโอกาสให้เล่นเป็นตัวละครที่ไม่จำเป็นต้องสะท้อนเพศที่ได้รับตั้งแต่เกิด

เมื่อวันที่ 2 มีนาคม ค.ศ. 2014 *โปเกมอน คริสตัล* ถูกนำมาเล่นผ่านโปรเจกต์ทวิตช์เพลส์*โปเกมอน* กิจกรรมอินเทอร์แอกทีฟที่ให้ผู้ชมบนแพลตฟอร์มทวิตช์ร่วมควบคุมเกมโดยพิมพ์คำสั่งในช่องแชต สตรีมนี้ใช้ตัวละครหลักและโปเกมอนชุดเดียวกับสตรีมก่อนหน้าเพื่อสร้างความต่อเนื่องของเรื่องราว อย่างไรก็ตาม มีเสียงวิจารณ์จากผู้ชมบางส่วนที่พยายามเลียนแบบเหตุการณ์จากสตรีมแรก เช่น การปล่อยโปเกมอนในกล่องพีซี และการเพิ่มระบบ "Democracy" และ "Anarchy" ซึ่งภายหลังถูกยกเลิก การสตรีมภาค*คริสตัล* จบลงหลังใช้เวลา 13 วัน 2 ชั่วโมง

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*  (US)
*  

หมวดหมู่:วิดีโอเกมโปเกมอน
หมวดหมู่:วิดีโอเกมที่ออกวางจำหน่ายในปี พ.ศ. 2543
หมวดหมู่:เกมสำหรับเกมบอยคัลเลอร์
หมวดหมู่:เกมจากค่ายเกมฟรีก
หมวดหมู่:วิดีโอเกมแบบผู้เล่นหลายคนและผู้เล่นคนเดียว
หมวดหมู่:วิดีโอเกมเล่นตามบทบาท
หมวดหมู่:วิดีโอเกมที่พัฒนาขึ้นในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:วิดีโอเกมที่ผู้เล่นสามารถเลือกเพศได้
หมวดหมู่:ผลงานโดยซาโตชิ ทาจิริ
หมวดหมู่:วิดีโอเกมที่มีฉากในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:วิดีโอเกมภาคต่อ