open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Endo agar

thumb|Endo agar

**Endo agar** (หรือ Endo's medium) เป็นอาหารเลี้ยงเชื้อที่มีสีชมพู เริ่มแรกพัฒนาขึ้นเพื่อใช้เลี้ยงเชื้อ *[[Salmonella typhi]]* ปัจจุบันนิยมใช้เลี้ยงโคลิฟอร์ม แบคทีเรียแกรมลบส่วนใหญ่เจริญได้ดีในอาหารนี้ แต่แบคทีเรียแกรมบวกเจริญไม่ได้  โคลิฟอร์มแบคทีเรียจะใช้แลกโตสในอาหารทำให้เกิดสีแดง (เช่น *Eschericha coli*) ส่วนเชื้อที่ไม่ใช้แลกโตสจะเกิดโคโลนีที่ไม่มีสี , เช่น *Salmonella* sp.

## ส่วนประกอบ

Endo agar โดยทั่วไปประกอบด้วย(w/v):
* 1.0 % เปบโตน
* 0.25 % dipotassium hydrogen phosphate (K2HPO4)
* 1.0 % แลกโตส
* 0.33 % anhydrous sodium sulfite (Na2SO3)
* 0.03 % fuchsine
* 1.25 % วุ้น

## อ้างอิง

หมวดหมู่:อาหารเลี้ยงเชื้อ
มัตสึโดะ

**มัตสึโดะ** () เป็นนครในจังหวัดชิบะ ประเทศญี่ปุ่น มีขนาดพื้นที่ทั้งสิ้น 61.33 ตารางกิโลเมตร ในปี 2011 มีจำนวนประชากร 484,578 คน

## ที่ตั้งภูมิศาสตร์

ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของจังหวัดชิบะ ติดกับแม่น้ำเอโดงาวะ 

### ชุมชนโดยรอบ
* อิจิกาวะ, จังหวัดชิบะ
* คาชิวะ, จังหวัดชิบะ
* นางาเรยามะ, จังหวัดชิบะ
* คามางายะ, จังหวัดชิบะ
* มิซาโตะ, จังหวัดไซตามะ
* เอโดงาวะ, โตเกียว
* คัตสึชิกะ, โตเกียว

## แหล่งข้อมูลอื่น

* เว็บไซต์ทางการ

มัตสึโดะ
ฟูริงกะซัน

thumb|120px|ธงฟูริงกะซัน
**ฟูริงกะซัน** ( โดยศัพท์แปลว่า "ลม, ป่า, ไฟ, ภูเขา") เป็นชื่อของธงออกศึกประจำกองทัพของทะเกะดะ ชิงเง็น ไดเมียวและขุนศึกผู้มีชื่อเสียงแห่งยุคเซ็งโกะคุ  

## ลักษณะ
ธงฟูริงกะซันมีลักษณะเป็นธงแบบญี่ปุ่นที่เรียกว่าโนะโบะริ  บนธงมีข้อความเขียนด้วยอักษรจีน (คันจิ) เป็นใจความอันมีความหมายว่า "รวดเร็วประหนึ่งสายลม สงบนิ่งประหนึ่งพงไพร จู่โจมว่องไวประหนึ่งเปลวเพลิง หนักแน่นมั่นคงประหนึ่งขุนเขา" ใจความดังกล่าวนี้ อ้างอิงถึงหลักยุทธศาสตร์ในตำราพิชัยสงครามของซุนวู บทที่ 7 ซึ่งมีใจความตามต้นฉบับดังนี้

:บทที่ 7 ประโยคที่ 17 : 
:"故其疾如風，其徐如林"
:*ด้วยเหตุนี้ จึงมีความเร็วเหมือนลมเพชรหึง เชื่องช้าประหนึ่งแมกไม้ในพงไพร*

:บทที่ 7 ประโยคที่ 18: 
:"侵掠如火，不動如山"
:*ราวีเฉกเช่นไฟประลัยกัลป์ หนักแน่นเล่ห์ปานภูผา*

:(**หมายเหตุ:** คำแปลภาษาไทยในที่นี้คัดจากตำราพิชัยสงครามซุนวู ฉบับแปลและเรียบเรียงโดย เสถียร วีรกุล เมื่อ พ.ศ. 2495)

## ประวัติ

ตั้งแต่สมัยเอโดะเป็นต้นมาได้มีการใช้ประโยค ๆ นี้เพื่อให้นึกภาพลักษณ์ของกองทัพทาเคดะ เพื่อใช้กระตุ้นให้เกิดความกระตือรือร้น หรือเอาไว้พูดปิดท้ายในสถานการ์ณที่คับขันหรือคลุมเครืออีกด้วย อีกทั้งยังมีคำกล่าวเอาไว้ในบทประพันธ์ของซุนวู เรื่อง บทที่ 7 ที่ได้กล่าวเอาไว้เป็นประโยคบางส่วนเกี่ยวกับเรื่องของการเดินทัพของกองทหารเอาไว้ว่า 「故其疾如風、其徐如林、侵掠如火、難知如陰、不動如山、動如雷霆。」  หรือก็คือ (ว่องไวดั่งสายลม เงียบสงบดั่งผืนป่า ดุดันดั่งไฟ รอบรู้ดั่งเงา มั่งคงดั่งภูเขา เคลื่อนไหวดั่งสายฟ้า) อีกทั้งยังมีกล่าวอ้างอิงเอาไว้อีกดังนี้ (สิ่งที่เรียกว่าสงครามนั้น คือการหลอกล่อศัตรู การเคลื่อนไหวอย่างได้เปรียบ การกระจายตัว การรวมตัว และการเปลี่ยนแปลง) ด้วยเหตุนี้ จึงสามารถที่จะเปรียบได้กับวลีที่ว่า เคลื่อนไหวว่องไวดั่งสายลม วางกองกำลังได้แนบเนียนดั่งผืนป่า ถึงแม้จะอยู่ใกล้กับศัตรูก็สามารถตรวจจับได้ยาก ฉวยโอกาสโจมตีด้วยพละกำลังดั่งไฟ เคลื่อนไหวออกมาโดยไม่ให้รู้ตัวดั่งเงา ทลายกลยุทธ์เบี่ยงเบนความสนใจอันชาญฉลาดของศัตรูดั่งภูเขา เจาะทะลุทะลวงความคาดหมายของศัตรูโดยไม่ทันตั้งตัวตั้งแต่เริ่มการโจมตีดั่งสายฟ้าฟาด) หรือหมายความว่า ทำให้ศัตรูปั่นป่วนนั่นเอง นอกจากนี้ ในแต่ละตำราก็ยังมีกรณีที่ถูกเขียนในทางตรงกันข้ามระหว่างประโยคที่ว่า จับไม่ได้ดั่งเงา กับ มั่นคงดั่งภูเขาอีกด้วย ทางคุณ โยชิโอะ ทาเคอุจิ นักวิชาการตะวันออก ได้กล่าวเอาไว้ว่า พอมาคิดถึงเนื้อแท้ของมันแล้ว ในประโยคท้ายที่ธงของซุนวู ก็ไม่มีประโยคที่ว่า จับไม่ได้ดั่งเงา

## ที่มาที่ไปของธงของ ทาเคดะ ชินเกน
การปรากฏตัวครั้งแรกของวลีนี้นั้น เกิดขึ้นจากการที่ ทาเคดะ ชินเกน ได้สั่งให้ ไคซัน โจวคิ เขียนเอาไว้ที่ธงของกองทัพ ส่วนในเรื่องของธงนี้ถูกสร้างมาตั้งแต่เมื่อไหร่นั้นยังไม่มีใครลงบันทึกเอาไว้จึงไม่มีใครรู้ว่าเริ่มใช้ตั้งแต่เมื่อไหร่แต่ ได้พบในตำราที่ โคโย กุนคัง ได้เขียนกล่าวเอาไว้ว่าเริ่มใช้กันมาตั้งแต่ปี 1561เป็นต้นมา คำวลีนี้ ถือว่าเป็นวลีที่สร้างยุคสมัยเลยทีเดียว เพราะได้มีการตรวจพบธงจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นที่เมืองโคชู วัดจูโปงจิ ศาลเจ้าทาเคดะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่วัดจูโปงจินั้นมีชื่อเสียงเป็นอย่างมาก 
		
## ดูเพิ่ม
* ทะเกะดะ ชิงเง็น

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 山梨市公式サイト　市指定文化財『孫子の旗』解説 

หมวดหมู่:ประโยคและวลีภาษาญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ธงในประเทศญี่ปุ่น
ปลาหมอแคระแรมเจ็ดสี

**ปลาหมอแคระแรมเจ็ดสี** หรือ **ปลาหมอแรมเจ็ดสี** () เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Mikrogeophagus ramirezi* อยู่ในวงศ์ปลาหมอสี (Cichlidae)

จัดเป็นปลาหมอแคระชนิดหนึ่ง ปลาตัวผู้เมื่อโตเต็มที่จะมีความยาวประมาณ 7 เซนติเมตร ส่วนตัวเมีย 4–5 เซนติเมตร ลักษณะรูปร่างแบนข้าง ลำตัวกว้าง ส่วนหัวค่อนข้างใหญ่เมื่อเทียบสัดส่วนกับลำตัว ครีบหางสั้นเป็นรูปสามเหลี่ยม ครีบหลังเชื่อมยาวต่อกันตั้งสูงชันคล้ายกำแพง ก้านครีบแข็ง 3–4 ก้านแรกของครีบหลังมีสีดำตั้งสูงชันขึ้นมาคล้ายหงอนของนกกระตั้ว ดวงตามีสีแดง มีเส้นสีดำพาดตาจากบนหัวลงมาเกือบถึงใต้คอ มีจุดดำขนาดค่อนข้างใหญ่อยู่บริเวณปลายตัวเห็นเด่นชัด 

สีของปลาหมอแคระแรมเจ็ดสี มีสีสันที่สวยสด โดยเป็นสีเหลือบเขียวและเหลือง มีจุดฟ้าแวววาว และจะยิ่งสดสวยขึ้นเมื่อถึงฤดูผสมพันธุ์ ซึ่งปลาตัวผู้จะขับสีออกมาเพื่อเรียกร้องความสนใจจากปลาตัวเมีย อันเป็นที่มาของชื่อเรียก

พบกระจายพันธุ์ในแม่น้ำโอรีโนโก ในเขตประเทศเวเนซุเอลาและโคลอมเบีย

เป็นปลาที่นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม กันมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะในตู้ไม้น้ำ แต่เป็นปลาที่มีนิสัยก้าวร้าวกว่าปลาหมอแคระจำพวกอื่น ๆ มักจะข่มขู่และกัดกันเองอยู่ในฝูงอยู่เสมอ 

ปัจจุบัน เป็นปลาที่ได้รับการเพาะขยายพันธุ์จากมนุษย์จนมีความหลากหลายทางสายพันธุ์มากกว่าปลาที่พบในธรรมชาติ เช่น ปลาที่มีลำตัวสั้นกว่าปกติ หรือ ปลาบอลลูน และปลาที่มีหางยาวเหมือนปลาทอง หรือ ปลาที่มีสีฟ้าแวววาวตลอดทั้งตัว หรือสีเหลืองตลอดทั้งตัว 

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*http://www.tropicalfishandaquariums.com/DwarfCichlids/RamGermanBlue.asp 

หมวดหมู่:สกุลไมโครจีโอฟากัส
หมวดหมู่:ปลาตู้
หมวดหมู่:ปลาทวีปอเมริกาใต้
การลวงเรื่องดวงจันทร์ครั้งใหญ่

thumb|ภาพประกอบข่าว ในบทความที่ 4 จากทั้งหมด 6 บทความ ในหนังสือพิมพ์นิวยอร์กซัน ประจำวันที่ 28 สิงหาคม ค.ศ. 1835
**ข่าวลวงเรื่องดวงจันทร์** () หมายถึงบทความจำนวนหกบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในนิวยอร์กซัน เริ่มตั้งแต่วันที่ 25 สิงหาคม ค.ศ. 1835 เกี่ยวกับการค้นพบสิ่งมีชีวิต และบ้างถึงขั้น รายงานว่าค้นพบอารยธรรมบนดวงจันทร์ การค้นพบดังกล่าวถูกคาดอย่างผิด ๆ ว่าน่าจะมาจากเซอร์จอห์น เฮอร์เชล ผู้อาจเป็นนักดาราศาสตร์ที่เป็นที่รู้จักกันดีที่สุดในสมัยนั้น

บทความดังกล่าวบรรยายสัตว์มหัศจรรย์บนดวงจันทร์ รวมทั้งไบซัน แพะ ยูนิคอร์น บีเวอร์สองเท้าไร้หาง และสิ่งมีชีวิตคล้ายมนุษย์ (humanoid) ที่มีปีกเหมือนค้างคาว ผู้สร้างเทวสถาน นอกจากนี้ยังมีต้นไม้ มหาสมุทรและชายหาด การค้นพบเหล่านี้ถูกทึกทักว่าเป็นจริง โดย "กล้องโทรทรรศน์ขนาดใหญ่ที่มีหลักการทำงานใหม่ทั้งหมด" ผู้ประพันธ์บทบรรยายดังกล่าวคาดว่าน่าจะเป็น ดร. แอนดรูว์ แกรนท์ (Andrew Grant) ผู้อธิบายว่าตนเองเป็นเพื่อนร่วมเดินทางและเลขานุการของเซอร์จอห์น เฮอร์เชล แต่เป็นการโกหก

ท้ายที่สุด ผู้ประพันธ์ประกาศว่า การสังเกตดังกล่าวสิ้นสุดลงเพราะกล้องโทรทรรศน์ถูกทำลาย ด้วยวิธีที่ดวงอาทิตย์ทำให้เลนส์ประพฤติเหมือนกับ "เลนส์รวมแสง" และทำให้เกิดไฟไหม้หอสังเกตการณ์

ตามตำนาน ยอดขายของนิวยอร์กซันเพิ่มขึ้นอย่างมากอันเนื่องมาจากข่าวลวง และได้มียอดขายเพิ่มขึ้นกว่าแต่ก่อนอย่างถาวร และได้ทำให้นิวยอร์กซันเป็นหนังสือพิมพ์ที่ประสบความสำเร็จ อย่างไรก็ตาม ระดับซึ่งข่าวลวงได้เพิ่มยอดขายของหนังสือพิมพ์ แน่นอนว่ากล่าวเกินจริงในบันทึกเหตุการณ์ที่ได้รับความนิยม มันไม่ถูกพบว่าเป็นข่าวลวงกระทั่งอีกหลายสัปดาห์หลังการตีพิมพ์ และ แม้กระนั้น หนังสือพิมพ์ก็ไม่ได้ถอนคืนแต่อย่างใด

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* The Great Moon Hoax, Museum of Hoaxes
** 1st article (August 25, 1835)
** 2nd article (August 26, 1835)
** 3rd article (August 27, 1835)
** 4th article (August 28, 1835)
** 5th article (August 29, 1835)
** 6th article (August 31, 1835)

หมวดหมู่:ดวงจันทร์
หมวดหมู่:ข่าวลวงทางวิทยาศาสตร์
เจ้าหญิงมาร์กาเรธาแห่งสวีเดน

**เจ้าหญิงมาร์กาเรธาแห่งสวีเดน** (; ประสูติ: 31 ตุลาคม ค.ศ. 1934) พระธิดาในเจ้าชายกุสตาฟ อดอล์ฟ ดยุกแห่งเวสเตร์บอตเติน และเจ้าหญิงซิบิลลาแห่งซัคเซิน-โคบูร์กและโกทา เป็นพระเชษฐภคินีในสมเด็จพระราชาธิบดีคาร์ลที่ 16 กุสตาฟแห่งสวีเดน พระมหากษัตริย์องค์ปัจจุบันของสวีเดน

## พระประวัติ
เจ้าหญิงมาร์กาเรธาแห่งสวีเดน ประสูติเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม ค.ศ. 1934 ณ พระราชวังฮากา เขตโซลนา กรุงสต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดน เป็นพระราชธิดาองค์ใหญ่ในเจ้าชายกุสตาฟ อดอล์ฟ ดยุกแห่งเวสเตร์บอตเติน และเจ้าหญิงซิบิลลาแห่งซัคเซิน-โคบูร์กและโกทา  มีพระขนิษฐาได้แก่ เจ้าหญิงบิร์กิตตาแห่งสวีเดน, เจ้าหญิงเดซีเรแห่งสวีเดน และเจ้าหญิงคริสตินาแห่งสวีเดน และมีพระอนุชาคือ สมเด็จพระราชาธิบดีคาร์ลที่ 16 กุสตาฟแห่งสวีเดน

เจ้าหญิงมาร์กาเรธาทรงพระอักษรเบื้องต้น ณ พระราชวังฮากา ต่อมาพระองค์ได้เข้าศึกษาที่โรงเรียนมาร์ธา ซึ่งเป็นโรงเรียนสอนตัดเย็บในสต็อกโฮล์ม

## ชีวิตส่วนพระองค์

ในช่วงปี ค.ศ. 1950 เจ้าหญิงมาร์กาเรธา เคยมีความสัมพันธ์กับโรบิน ดักลาส-โฮม ขุนนางชาวสกอตที่เคยเสด็จมาพบปะกับพระองค์ แต่ทั้งสองก็มิได้เสกสมรสกัน ว่ากันว่าความสัมพันธ์ของทั้งสองถูกจัดคู่โดยเจ้าหญิงซิบิลลาผู้เป็นชนนี อิงกริด บโยนแบร์ก (Ingrid Björnberg) พระพี่เลี้ยงประจำพระองค์ของเจ้าหญิง ได้บันทึกความทรงจำเกี่ยวกับความรักของทั้งสองว่า ความสัมพันธ์ของทั้งสองล่มสลายลงในกาลต่อมา สืบเนื่องจากการฝืนใจเจ้าหญิงให้ทรงหมั้นกับนายดักลาส-โฮม 

ต่อมาเจ้าหญิงได้พบกับจอห์น เคนเนต อัมเบลอร์ (6 มิถุนายน ค.ศ. 1924 – 31 พฤษภาคม ค.ศ. 2008) นักธุรกิจชาวสหราชอาณาจักร ทั้งสองได้พบปะกันครั้งแรกเมื่อปี ค.ศ. 1963 จนปีต่อมาทั้งสองก็หมั้นกันเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1964

ไม่กี่เดือนต่อมา เจ้าหญิงได้เสกสมรสกับจอห์น เคนเนต อัมเบลอร์ เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ. 1964 ทำให้พระองค์ต้องเสียพระอิสริยยศชั้น *Royal Highness* แต่ชีวิตสมรสกลับไม่ราบรื่น ภายหลังพระองค์และสวามีได้แยกกันอยู่โดยที่มิได้หย่ากัน ทั้งสองมีโอรส-ธิดาด้วยกัน 3 คน ได้แก่
# ซิบิลลา หลุยส์ อัมเบลอร์ (เกิด: 14 เมษายน ค.ศ. 1965) สมรสกับบารอนเฮนนิง ฟอน ดิงก์คลาเกอ มีธิดาสองคน
# ชาลส์ เอ็ดเวิร์ด อัมเบลอร์ (เกิด: 14 กรกฎาคม ค.ศ. 1966) สมรสกับเฮเลน เจน รอสส์ มีธิดาสองคน
# เจมส์ แพทริก อัมเบลอร์ (เกิด: 10 มิถุนายน ค.ศ. 1967) สมรสกับอูร์ซูลา แมรี ชิปลีย์ มีบุตรสองคน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* Royal House of Sweden

หมวดหมู่:ราชวงศ์เบอร์นาดอตต์
หมวดหมู่:เจ้าหญิงสวีเดน
หมวดหมู่:บุคคลจากสต็อกโฮล์ม
โคสัมฤทธิ์

thumb|right|250px|นายช่างเพอริลลอสถูกจับยัดเข้าไปในโคสัมฤทธิ์ที่ตนสร้างขึ้นมาเอง

**โคสัมฤทธิ์** (), **โคทองเหลือง** () หรือ **โคซีชีเลีย** () เป็นเครื่องลงทัณฑ์และประหารอันคิดค้นขึ้นในกรีซโบราณ โดย เพอริลลอส (Perillos) นายช่างโลหะชาวเอเธนส์ เขาถวายเครื่องนี้แก่ พระเจ้าฟาลาริส (Phalaris) ทรราชแห่งเมืองอาครากัส (Akragas) แคว้นซีชีลี (Sicily) ให้เป็น "วิธีใหม่สำหรับประหารชีวิตนักโทษ" เครื่องนี้มีรูปลักษณ์เป็นโค ทำขึ้นจากสัมฤทธิ์ทั้งตัว และข้างในกลวง ที่ลำตัวโคข้างหนึ่งทำช่องมีฝาปิดไว้เป็นประตู นักโทษจะถูกใส่เข้าไปในตัวโคผ่านประตูนั้น จากนั้นจะสุมเพลิงใต้ท้องโคเพื่อให้โคร้อนทั้งตัว นักโทษจะถูกอบอยู่ข้างในนั้นอย่างทรมาน แล้วจะสุกตายเมื่อโคเปลี่ยนเป็นสีเหลือง

## ประวัติ
พระเจ้าฟาลาริส ผู้ปกครองเมืองอาครากัส ในแคว้นซีชีลี มีพระราชโองการให้นายช่างเพอริลลอสสร้างเครื่องประหารนักโทษขึ้น นายช่างผู้นี้ออกแบบให้เครื่องประหารมีรูปลักษณ์เป็นโคดั่งบรรยายมาข้างต้นนั้น และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง เขาออกแบบให้โคร้องคำรามได้ด้วย โดยส่วนศีรษะของโคนั้นออกแบบให้มีระบบซับซ้อน เป็นท่อกับฝาปิด เพื่อให้เสียงครวญครางของนักโทษที่ถูกอบอยู่ข้างในนั้นเล็ดลอดผ่านท่อออกมาคล้ายเสียงคำรามของสัตว์ พร้อม ๆ กับที่ควันกำยานกลิ่นเผ็ดร้อนจะคละคลุ้งออกมาทางจมูกโค ประหนึ่งโคกำลังโมโหโกรธาด้วย

สร้างโคขึ้นเสร็จแล้ว นายช่างเพอริลลอสกราบบังคมทูลพระกรุณาว่า "เสียงหวีดร้องของนักโทษนั้น จักลอดออกมาทางท่อเหล่านั้นให้พระองค์ได้สดับ อุปมาดังเสียงสัตว์คำรามอันละมุนละไม น่าสังเวช และเป็นมธุรสซึ่งหาที่สุดมิได้" พระเจ้าฟาลาริสทรงฟังคำของนายช่างแล้วทรงรู้สึกสะอิดสะเอียน จึงทรงบัญชาให้นายช่างทดลองเครื่องประหารนี้ด้วยตนเองเสีย เมื่อนายช่างเข้าไปในตัวโค ประตูก็ลั่นลง และเพลิงก็สุมขึ้นใต้ท้องโค แล้วท้าวฟาลาริสก็ได้สดับเสียงโหยหวนของนายช่างเป็นคนแรก แต่ก่อนที่นายช่างจะถึงแก่ความตาย ทรงสั่งให้เปิดประตูโคและนำเขาออกมา นายช่างเชื่อว่าจะพระราชทานรางวัลให้แก่เขาเป็นแน่ ทว่า มีพระราชบัญชาให้จับนายช่างขึ้นไปบนยอดเขาแล้วทุ่มลงมาให้ตายเสีย

ตามตำนาน ว่ากันว่า หลังจากอบนักโทษเสร็จแล้ว เมื่อเปิดประตูดู จะเห็นว่า ชิ้นกระดูกของเหยื่อนั้น "มีประกายดังอัญมณี และฉะนั้น จึงโปรดให้นำไปทำทองพระกร" นอกจากนี้ ยังว่า เมื่อเทเลมาคัส (Telemachus) ผู้กล้า ยึดอำนาจจากพระเจ้าฟาลาริสได้แล้ว ก็ให้ประหารพระองค์ด้วยโคสัมฤทธิ์นี้ดุจกัน

## การใช้
thumb|200px|พิมพ์ไม้โบราณ แสดงภาพโคสัมฤทธิ์อยู่ด้านซ้าย

มีบันทึกว่า ชาวโรมันใช้โคสัมฤทธิ์ประหารชาวคริสต์เป็นอันมาก ในจำนวนนี้ รวมถึง นักบุญยุสเตส (Saint Eustace) ผู้ถูกอบในโคสัมฤทธิ์พร้อมภรรยาและบุตร ตามพระราชโองการของจักรพรรดิเฮเดรียน (Hadrian) และนักบุญแอนทิพัส (Saint Antipas) มุขนายกแห่งเพอร์กามัม (Bishop of Pergamum) ผู้ถูกประหารใน ค.ศ. 92 เมื่อจักรพรรดิดอมีเชียน (Domitian) ทรงรุกรานเอเชียน้อย

อนึ่ง ปรากฏว่า มีการใช้โคสัมฤทธิ์ในแผ่นดินโรมมาเป็นเวลาอีกสองศตวรรษให้หลัง โดยในช่วงนี้ จักรพรรดิไดโอคลีเชียน (Diocletian) มีพระราชโองการให้ประหารนักบุญเพลาเกียแห่งทาร์ซัส (Pelagia of Tarsus) ใน ค.ศ. 287 ด้วย

## อ้างอิง
;เชิงอรรถ

;บรรณานุกรม

* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:กรีซโบราณ
หมวดหมู่:เครื่องประหารชีวิต
อาหารทำหน้าที่

**อาหารทำหน้าที่**, **อาหารเชิงหน้าที่** หรือ **ผลิตภัณฑ์อาหารสุขภาพ** () เป็นอาหารที่มีการเติมส่วนผสมใหม่ หรือเพิ่มส่วนผสมที่มีอยู่แล้ว เพื่อเพิ่มความสามารถของกลไกในร่างกายในการดูแลสุขภาพหรือป้องกันโรค อาหารทำหน้าที่เป็นอาหารต่อเนื่องชนิดหนึ่งซึ่งผู้บริโภคอาจเลือกบริโภคเพื่อเสริมสุขภาพหรือเพื่อบรรเทาโรคได้

อาหารทำหน้าที่สามารถแบ่งได้เป็นอาหารจำพวกจัดเตรียมเพื่อความสะดวกในการรับประทาน หรืออาหารที่มีการเพิ่มคุณค่าทางอาหารเพื่อเสริมสร้างการทำงานของร่างกาย เช่น ผลิดภัณท์เสริมวิตามิน อาหารหมักที่มีเชื้อมีชีวิตที่เมื่อเพาะแล้วมีประโยชน์ต่อร่างกาย (ตัวอย่างได้แก่ จุลินทรีย์) ซึ่งมีการเพาะไว้แล้วนำมาทำเป็นนมเปรี้ยว) แต่ทั้งนี้ไม่นับอาหารที่เพิ่มส่วนผสมหนึ่ง ๆ เข้าไปเพื่อให้เป็นไปตามระเบียบปฏิบัติของทางราชการ และไม่มีการแสดงข้อมูลส่วนผสมที่เพิ่ม เพื่อประโยชน์ในการลดปัญหาสาธารณสุข เช่น โรคกระดูกอ่อน อาหารที่เติมส่วนผสมแต่ไม่นับเป็นอาหารทำหน้าที่ เช่นเกลือเสริมไอโอดีน การเติมวิตามินดีในนม เป็นต้น

อาหารทำหน้าที่เป็นสาขาวิชาเกิดใหม่สาขาหนึ่งในวิทยาศาสตร์การอาหาร เนื่องจากผู้บริโภคปัจจุบันให้ความตระหนักถึงสุขภาพตนเองมากขึ้น รวมถึงความสามารถของผู้ขายที่จะสร้างจุดขายใหม่ในผลิตภัณฑ์ของตน

นิยามคำว่าอาหารทำหน้าที่เริ่มมีการใช้ครั้งแรกในคริสต์ทศวรรษ 1980 ซึ่งมีกระบวนการอนุมัติอาหารทำหน้าที่จากภาครัฐที่เรียกว่า "อาหารบ่งใช้สำหรับร่างกาย" () 

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Functional Foods: Public Health Boon or 21st Century Quackery?  - สรุปกฎเกณท์และความต้องการสำหรับอาหารฟังก์ชันในสหรัฐอเมริกาและญี่ปุ่น (ข้อมูลเดือนมีนาคม พ.ศ. 2542) 

หมวดหมู่:วิทยาศาสตร์การอาหาร
หมวดหมู่:โภชนาการ
ปลาเลียหินกัมพูชา

**ปลาเลียหิน** (; ) เป็นปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง  เป็นปลาเลียหินชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae)

มีลำตัวเรียวยาวเคลื่อนไหวได้รวดเร็ว อาศัยอยู่ตามบริเวณพื้นที่เป็นกรวดและหิน มีหนวดที่ปลายจะงอยปากหนึ่งคู่ ลำตัวด้านหลังเป็นสีเขียว เกล็ดมีสีขาวเงินสะท้อนแสง มีแถบสีดำพาดตามตัวจากหลังช่องเหงือกถึงโคนหาง ลำตัวด้านล่างเป็นสีขาว ครีบหลังมีขอบสีดำจาง ๆ ขอบครีบหางมีแถบสีดำจาง ๆ และมีเส้นสีดำตอนกลางครีบ

มีขนาดความยาวเต็มที่ประมาณ 11 เซนติเมตร พบตามแหล่งน้ำที่เป็นลำธารต้นน้ำและน้ำตกของลุ่มน้ำโขง หากินโดยดูดตะไคร่น้ำ, แพลงก์ตอน และแมลงน้ำเป็นอาหาร พบกระจายพันธุ์ตั้งแต่มณฑลยูนนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน ลงมาถึงประเทศไทย นอกจากนี้ยังพบกระจายอยู่ในระบบแม่น้ำเจ้าพระยารวมถึงภาคใต้ในเขตจังหวัดนครศรีธรรมราช แต่พบมากที่สุดในลุ่มน้ำน่านในเขตอำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน โดยเฉพาะในแม่น้ำว้าและแม่น้ำมาง โดยมีชื่อเรียกในภาษาถิ่นว่า "ปลาขึ้นนา" จากพฤติกรรมที่เมื่อวางไข่ขยายพันธุ์จะอพยพกันจากลำธารลงไปวางไข่กันในทุ่งนา จึงมักถูกจับมารับประทานบ่อย ๆ ด้วยเป็นปลาขนาดเล็กจึงสามารถบริโภคได้ทั้งตัว มีราคาซื้อขายสูงถึงกิโลกรัมละ 200 บาท ปัจจุบันภาควิชาการประมง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา น่าน สามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้ว 

นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม แม้จะเป็นปลาที่มีสีสันไม่สวยงาม แต่ก็มักเลี้ยงไว้กินตะไคร่และเศษอาหารที่ปลาอื่นกินเหลือ เพื่อทำความสะอาดตู้
 รวมถึงยังนำไปในกิจการฟิชสปาหรือสปาปลาแทนที่ปลาเลียหินชนิด *[[Garra rufa|G. rufa]]* ที่ต้องนำเข้าจากต่างประเทศได้อีกด้วย

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*รูปและข้อมูลปลาเลียหินกัมพูชา จาก Fishbase.org
*[การเพาะขยายพันธุ์จาก[กรมประมง]]

หมวดหมู่:ปลาตู้
หมวดหมู่:ปลาที่พบในลุ่มแม่น้ำโขงหมวดหมู่:ปลาที่พบในลุ่มแม่น้ำน่านหมวดหมู่:ปลาที่พบในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา
หมวดหมู่:ปลาน้ำตกและลำธารหมวดหมู่:ปลาที่พบในนาข้าวและท้องร่องสวน
หมวดหมู่:สกุลปลาเลียหิน
ด่าหลัต

**ด่าหลัต** (; ) เป็นเมืองหลวงของจังหวัดเลิมด่ง และเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในภูมิภาคที่สูงตอนกลางของประเทศเวียดนาม มีความสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 1,500 เมตร (4,900 ฟุต) มีอากาศเย็น โดยมีอุณหภูมิเฉลี่ย 18 ถึง 25 องศาเซลเซียส อุณหภูมิสูงสุดที่เคยเกิดขึ้นในด่าหลัต คือ 27 องศาเซลเซียส และต่ำสุดคือ 6.5 องศาเซลเซียส ด่าหลัตเป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมในเวียดนาม

ชาวฝรั่งเศสเริ่มสร้างเมืองนี้ใน ค.ศ. 1910 หลังจากอาแล็กซ็องดร์ แยร์แซ็ง นักวิทยาแบคทีเรียชาวฝรั่งเศสได้เข้ามาสำรวจที่ดินผืนนี้ ชาวฝรั่งเศสสร้างโรงแรม รีสอร์ต รอบเมืองในหุบเขามีทะเลสาบ น้ำตก มหาวิทยาลัยด่าหลัต สถาบันทหาร สนามบินตั้งอยู่ห่างจากเมืองไปทางทิศใต้ 24 กิโลเมตร ในปัจจุบันด่าหลัตเป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวที่ใหญ่ที่สุดในเวียดนาม มีประชากร 206,105 คน (ค.ศ. 2010) ในจำนวนนี้มี 185,509 คนที่อาศัยอยู่ในเขตตัวเมือง เมืองมีพื้นที่ 393.29 ตารางกิโลเมตร

## ภาพ

ไฟล์:Cathedral of Da Lat 05.jpg
ไฟล์:Pedagogical College of Da Lat 18.jpg


## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 
* เว็บไซต์ทางการของจังหวัดเลิมด่ง 

หมวดหมู่:นครในประเทศเวียดนาม
หมวดหมู่:จังหวัดเลิมด่ง
แพริช

**เขตแพริช** () หรือที่ชาวคาทอลิกในประเทศไทยเรียกว่า**เขตวัด** เป็นเขตปกครองในคริสต์ศาสนา ใช้หลายคริสตจักร เช่น โรมันคาทอลิก แองกลิคัน เป็นต้น นอกจากใช้ในทางศาสนาแล้วในบางประเทศ เช่น อังกฤษ สหรัฐอเมริกา ยังใช้เขตแพริชหมายถึงเขตปกครองส่วนท้องถิ่นด้วย

## นิกายคาทอลิก
คริสตจักรโรมันคาทอลิกแบ่งการปกครองออกเป็นภาค ๆ เรียกว่าภาคคริสตจักรซึ่งมีมุขนายกมหานครเป็นประมุข ในแต่ละภาคคริสตจักรแบ่งออกเป็นมุขมณฑลซึ่งมีมุขนายกประจำมุขมณฑลเป็นประมุข แต่ละมุขมณฑลแบ่งออกเป็นเขตแพริชซึ่งมี "**อธิการโบสถ์**" (parish priest/pastor) เป็นหัวหน้า อธิการโบสถ์แต่ละท่านมีผู้ช่วยซึ่งเรียกว่า**ผู้ช่วยอธิการโบสถ์** (assistant pastor) อย่างน้อยท่านหนึ่งเป็นผู้ช่วยเหลือในการปกครองเขตแพริช

ตามประมวลกฎหมายพระศาสนจักร เขตแพริช หมายถึง ชุมชนของคริสต์ศาสนิกชนที่ตั้งอยู่ในคริสตจักรเฉพาะ โดยมีผู้อภิบาล (pastor) (ซึ่งเรียกว่าอธิการโบสถ์ (parish priest)) ทำหน้าที่ปกครองดูแลศาสนิกชนเหล่านี้ในด้านจิตวิญญาณ มุขนายกประจำมุขมณฑลเป็นผู้เดียวที่มีอำนาจตั้ง ยุบ หรือเปลี่ยนแปลงเขตแพริชได้ แต่ต้องแจ้งแก่สภาบาทหลวง (council of priests) ก่อน

แต่ละเขตแพริชจะมีโบสถ์คริสต์อย่างน้อยแห่งหนึ่งเป็นศูนย์กลางในการประกอบศาสนกิจของประชาชนในเขตนั้น โบสถ์นี้จึงเรียกว่าโบสถ์ประจำเขตแพริช (parish church) ซึ่งเป็นที่พักอาศัยของบาทหลวงในเขตแพริชนั้นด้วย นอกจากนี้แต่ละเขตแพริชอาจมีชาเปล (ชาวคาทอลิกเรียกว่า**วัดน้อย**) เป็นที่ประกอบศาสนกิจเป็นพิเศษสำหรับประชาชนที่อาศัยอยู่ห่างไกลจากโบสถ์มาก ๆ

## อ้างอิง

หมวดหมู่:เขตการปกครองของคริสตจักร
พรรคประชาธิปไตยเขมร

**พรรคประชาธิปไตยเขมร** (;  *คณบกฺสบฺรชาธิบเตยฺยขฺแมร*) เป็นพรรคการเมืองในกัมพูชา เป็นพรรคที่มีจุดยืนต่อต้านการเข้าเมืองอย่างผิดกฎหมายของชาวเวียดนามที่เข้ามาทำงานในกัมพูชา ผู้นำพรรคคือ อุก พัวริก กล่าวว่าพรรคของเขาไม่ได้ต่อต้านการเข้ามาของคนต่างด้าว แต่คนต่างด้าวทั้งหมดที่เข้ามาในกัมพูชาต้องได้รับการพิจารณาเป็นกรณีๆไป พรรคนี้สนับสนุนสิทธิมนุษยชน สิทธิของเด็กและสตรี และสนับสนุนเศรษฐกิจแบบเสรีนิยม และการสหกรณ์ รวมทั้งความเท่าเทียมกันของชาวกัมพูชา
 
ในการเลือกตั้งเมื่อ พ.ศ. 2551 พรรคนี้ได้รับการเลือกตั้งเป็นอันดับที่ 7 ได้ 32,386 คะแนน และได้ 1 ที่นั่งในสภา

## อ้างอิง

หมวดหมู่:พรรคการเมืองในประเทศกัมพูชา
เทอร์เนอร์เน็ตเวิร์กเทเลวิชัน

**เทอร์เนอร์เน็ตเวิร์กเทเลวิชัน** (TNT) เป็นช่องเคเบิลทีวีในสหรัฐอเมริกา สร้างขึ้นโดย Ted Turner และเป็นเจ้าของในปัจจุบัน โดยอยู่ภายใต้การควบคุมของ Truner Broadcasting System ก่อตั้งเมื่อปี ค.ศ. 2007 นำเสนอซีรีส์โทรทัศน์ ละครชุด และรายการกีฬา

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 

ทีเอ็นที
หมวดหมู่:บริษัทที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2550
หมวดหมู่:วอร์เนอร์มีเดีย
พรรคเขมรสาธารณรัฐ

**พรรคเขมรสาธารณรัฐ** ( *คณบกฺสขฺแมรสาธารณรฎฺฐ*; ) เป็นพรรคการเมืองในประเทศกัมพูชา ก่อตั้งเมื่อ 11 มีนาคม พ.ศ. 2549 และเข้าร่วมการเลือกตั้งเมื่อ พ.ศ. 2551 โดยมี ลน ริธ เป็นหัวหน้าพรรค ในการเลือกตั้งเมื่อ พ.ศ. 2551 พรรคนี้ได้ลำดับที่ 10 โดยได้ 11,693 คะแนน

แม้ว่าพรรคจะใช้ชื่อ พรรคเขมรสาธารณรัฐ แต่แนวนโยบายของพรรคไม่ได้สนับสนุนการปกครองระบอบสาธารณรัฐ แต่เน้นความร่วมมือระหว่างฝ่ายซ้าย ฝ่ายขวา และกลุ่มเสรีนิยม พรรคนี้สนับสนุนนโยบายของกลุ่มฝ่ายขวา ได้แก่ รูปแบบรัฐแบบราชอาณาจักรกัมพูชา การส่งเสริมศาสนาและวัฒนธรรมกัมพูชา นโยบายแบบฝ่ายซ้ายได้แก่ การสร้างอาชีพเพื่อปรับปรุงมาตรฐานการครองชีพของประชาชน ปรับปรุงเศรษฐกิจของกัมพูชา เกษตรกรรมและอุตสาหกรรม  การสร้างประชาธิปไตยที่แท้จริง สิทธิของผู้ใช้แรงงานที่จะได้รับค่าจ้างละสวัสดิการที่เป็นธรรม นโยบายแบบเสรีนิยมคือการสนับสนุนเศรษฐกิจแบบเสรี เสรีภาพในการพิมพ์และการนับถือศาสนาของประชาชน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์ของพรรค 
หมวดหมู่:พรรคการเมืองในประเทศกัมพูชา
ภาษากะยาตะวันตก

**ภาษากะยาตะวันตก** (Western Kayah) หรือภาษากะเหรี่ยงแดง ภาษากะเรนนี มีผู้พูดในพม่า 100,000 คน (พ.ศ. 2550) พบในรัฐกะยาและรัฐกะเหรี่ยง แต่เป็นผู้อพยพในประเทศไทยราว 2,000 คน ใกล้เคียงกับภาษากะเหรี่ยงโปว์ จัดอยู่ในตระกูลภาษาจีน-ทิเบต กลุ่มภาษาทิเบต-พม่า สาขากะเหรี่ยง สาขาย่อยสะกอ-บไค เขียนด้วยอักษรกะยา อักษรละตินหรืออักษรพม่า
## อ้างอิง
* Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com/.
กะยาตะวันตก
ภาษากะยัน

**ภาษากะยัน** (Kayan) หรือ**ภาษาปะด่อง** เป็นภาษากะเหรี่ยงที่พูดโดยชาวกะยันในประเทศพม่า ภาษาย่อยกะยันภาษาต่าง ๆ มีความคล้ายคลึงทางคำศัพท์มากกว่า 90% และภาษานี้มีความคล้ายคลึงทางคำศัพท์กับ Lahta ใน 71 ถึง 76%

มีผู้พูดภาษานี้ในพม่า 40,900 คน (พ.ศ. 2526) ในรัฐกะยา และพบในประเทศไทยด้วย จัดอยู่ในตระกูลภาษาจีน-ทิเบต กลุ่มภาษาทิเบต-พม่า สาขากะเหรี่ยง สาขาย่อยสะกอ-บไค เขียนด้วยอักษรละติน

## อ้างอิง

*Shintani, Tadahiko. 2020. *A handbook of comparative Kayan languages*. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA). Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).
*Aung, Wai Lin. 2013. *[http://inter.payap.ac.th/wp-content/uploads/linguistics_students/Wei_Ling_Aung_Thesis_rev.ACK_.pdf A Descriptive Grammar of Kayah Monu] *. Master’s thesis, Payap University.
* Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com/.
*Ywar, Naw Hsa Eh. 2013. *[http://inter.payap.ac.th/wp-content/uploads/linguistics_students/Hsa_Eh_Ywar_Thesis.pdf A Grammar of Kayan Lahta] *. Master’s thesis, Payap University.

กะยัน
กะยัน
ปลากะพงดำ

**ปลากะพงดำ** () ปลากระดูกแข็งชนิดหนึ่ง ในอันดับปลากะพง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Lobotes surinamensis* อยู่ในวงศ์ปลากะพงดำ (Lobotidae)

มีลักษณะลำตัวแบนค่อนข้างลึก ความยาวหัวจะสั้นกว่าความลึกลำตัว ปากกว้างเฉียงขึ้น มุมปากจะอยู่แนวเดียวกับปุ่มกลางนัยน์ตา ครีบหลังจะเป็นก้านครีบเดี่ยวเป็นซี่ปลายแหลมประมาณ 11-13 ก้าน และก้านครีบแขนง 13-16 ก้าน ส่วนครีบหลัง ครีบก้น ครีบหางขนาดใกล้เคียงกันดูเหมือนจะมีครีบหาง 3 ครีบ อันเป็นที่มาของชื่อเรียกในภาษาอังกฤษ ขนาดค่อนข้างใหญ่สีน้ำตาลเข้มทั้งตัวหรือสีเหลืองอมเขียวมะกอก  

มีความยาวเต็มที่ได้ 110 เซนติเมตร พบกระจายพันธุ์บริเวณน้ำกร่อยตามปากแม่น้ำ พบได้ตั้งแต่มหาสมุทรแอตแลนติก, มหาสมุทรอินเดีย และแถบอินโด-แปซิฟิก ในมหาสมุทรแปซิฟิก มีพฤติกรรมอำพรางตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมเพื่อล่าเหยื่อและอำพรางสัตว์ผู้ล่าที่ใหญ่กว่า โดยปรับเปลี่ยนสีได้ ปกติมักจะลอยตัวอยู่นิ่ง ๆ กับที่โดยทิ่มส่วนหัวลง  กินสัตว์น้ำขนาดเล็กกว่าเป็นอาหาร ลูกปลาวัยอ่อนมักอาศัยอยู่ตามปากแม่น้ำหรือป่าชายเลน โดยมักจะตะแคงข้างหรือลอยตัวนิ่ง ๆ ทำให้แลดูคล้ายใบไม้ 

นิยมตกกันเป็นเกมกีฬา และรับประทานเนื้อเป็นอาหาร  แต่หากนำไปปรุงด้วยการทำแกงหรือต้มยำ รสชาติจะจืดชืดไม่อร่อย จนต้องโยนหม้อที่ใช้ต้มทิ้งไปพร้อมปลา จนได้อีกชื่อเรียกหนึ่งว่า "ปลาหม้อแตก" และมีชื่อเรียกอื่น ๆ เช่น "กะพงขี้เซา", "กะพงแสม", "อีโป้", "ใบไม้" "ตะกรับทะเล" หรือ "กูกู" (มอแกน) เป็นต้น

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* [การเลี้ยง ปลาหม้อแตกในกระชัง จากเว็บไซต์[กรมประมง]]
* รูปและข้อมูลจาก Fishbase.org 

หมวดหมู่:วงศ์ปลากะพงดำ
หมวดหมู่:ปลาน้ำเค็ม
หมวดหมู่:ปลาน้ำกร่อย
หมวดหมู่:ปลาที่พบในประเทศไทย
พายุไต้ฝุ่นแปซิฟิก

[thumb|200px|เส้นทางเดินของพายุหมุนเขตร้อนทั้งหมดใน[มหาสมุทรแปซิฟิกด้านตะวันตก ตั้งแต่ พ.ศ. 2523 ถึง 2548 เส้นตรงที่อยู่มุมขวาของภาพคือเส้นแบ่งเขตวันสากล]]
ต่อไปนี้คือ**รายชื่อฤดูพายุ[[ไต้ฝุ่น]]ในมหาสมุทรแปซิฟิก** โดยมีขอบเขตอยู่ที่ทางเหนือของเส้นศูนย์สูตร, ระหว่างเส้นเมริเดียนที่ 100 องศาตะวันออก และเส้นเมริเดียนที่ 180 องศา

## ก่อนพุทธทศวรรษ 2480

## พุทธทศวรรษ 2480

## พุทธทศวรรษ 2490

## พุทธทศวรรษ 2500

## พุทธทศวรรษ 2510

## พุทธทศวรรษ 2520

## พุทธทศวรรษ 2530

## พุทธทศวรรษ 2540

## พุทธทศวรรษ 2550

## พุทธทศวรรษ 2560

## ดูเพิ่ม
* พายุหมุนเขตร้อน
* การตั้งชื่อพายุหมุนเขตร้อน

## อ้างอิง


หมวดหมู่:พายุหมุนเขตร้อน
เพลงสดุดีโอลิมปิก

**เพลงสดุดีโอลิมปิก** (, ) หรือรู้จักกันอย่างไม่เป็นทางการว่า**เพลงประจำการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก** () เป็นเพลงประสานเสียงคันตาตาซึ่งประพันธ์โดยนักประพันธ์เพลงโอเปราชาวกรีก สปีรีโดน ซามาราส (2404–2460) ประพันธ์คำร้องโดยนักกวีชาวกรีก โคสติส ปาลามาส โดยทั้งบทกวีและทำนองได้รับเลือกโดยดีมีตรีโอส วีเกลัส ชาวกรีกซึ่งดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการโอลิมปิกสากลคนแรก

## ประวัติ
เพลงสดุดีโอลิมปิกได้รับบรรเลงและขับร้องเป็นครั้งแรกในพิธีเปิดการแข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อน ค.ศ. 1896 ณ เอเธนส์ ประเทศกรีซ ต่อมา ประเทศเจ้าภาพทุกประเทศได้มอบหมายให้มีการประพันธ์เพลงสดุดีโอลิมปิกโดยเฉพาะขึ้นเป็นฉบับของการแข่งขันนั้น ๆ

สำหรับเพลงฉบับของซามาราสและปาลามาส ได้รับการรับรองเป็นเพลงประจำการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกอย่างเป็นทางการโดยคณะกรรมการโอลิมปิกสากลในปี 2501 ในการประชุมคณะกรรมการโอลิมปิกสากลครั้งที่ 54 ณ โตเกียว ประเทศญี่ปุ่น เพลงสดุดีโอลิมปิกถูกขับร้องเป็นภาษาอังกฤษครั้งแรก ณ โอลิมปิกฤดูหนาว  ค.ศ. 1960 ณ สควอว์วัลเลย์ นับแต่นั้นเป็นต้นมา เพลงนี้จึงใช้เป็นเพลงหลักในการเชิญธงโอลิมปิกขึ้นสู่ยอดเสาในพิธีเปิด และระหว่างการเชิญธงดังกล่าวลงจากยอดเสาในพิธีปิด รวมถึงยังใช้บรรเลงก่อนเริ่มการประชุมสมัยสามัญ (ไอโอซีเซสชัน) และสมัยวิสามัญ (โอลิมปิกคองเกรส) ของไอโอซีอีกด้วย

## เนื้อเพลง

### เวอร์ชันภาษาอังกฤษ
เพลงเวอร์ชันภาษาอังกฤษประพันธ์โดย W. Earl Brown และ Shirley Russ โดยถูกใช้เป็นเนื้อร้องในการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกบางรายการนับแต่ปี 2527 เป็นต้นมา (โอลิมปิกฤดูหนาวปี ค.ศ. 1960 และ 1980 ใช้คำร้องแตกต่างจากฉบับนี้)

เพลงในเวอร์ชันอังกฤษ ปกติแล้วจะใช้กันในประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาหลัก นอกจากนี้ยังมีคำร้องเป็นภาษาอื่นนอกเหนือจากภาษากรีกและภาษาอังกฤษด้วย โดยมักถูกแปลไปเป็นภาษาที่จะใช้ในการร้อง แต่บางการแข่งขันก็แตกต่างออกไป เช่น ในปักกิ่งเกมส์ 2008 มีการใช้เนื้อร้องภาษากรีกแทนภาษาจีน และรีโอเดจาเนโรเกมส์ 2016 มีการร้องเป็นภาษาอังกฤษแทนภาษาโปรตุเกส โตเกียวเกมส์ 2020 ใช้เนื้อเพลงฉบับภาษาอังกฤษแทนภาษาญี่ปุ่น การแข่งขันเดียวที่ใช้เนื้อร้องเวอร์ชันภาษาอังกฤษในการแปลไปเป็นภาษาอื่น คือ ในการแข่งขันโอลิมปิกฤดูหนาว 2010 ณ แวนคูเวอร์ ประเทศแคนาดา โดยโดโนแวน เซเดล ผู้ช่วยวาทยากรในระหว่างการแข่งขันได้เรียบเรียงเพลงสดุดีโอลิมปิกขึ้นใหม่ มีการแปลบางบทหนึ่งของกวีไปเป็นภาษาฝรั่งเศสเพื่อแสดงถึงการรับรองการมีภาษาราชการสองภาษาในประเทศแคนาดาอย่างเป็นทางการ

## รายการแสดงในการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก
เพลงสดุดีโอลิมปิกได้รับการบันทึกและบรรเลงเป็นภาษาต่าง ๆ มากมาย โดยมักเป็นผลมาจากการได้เป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันของประเทศต่าง ๆ ซึ่งคณะกรรมการโอลิมปิกสากลมิได้บังคับให้มีการบรรเลงเพลงนี้เป็นภาษาอังกฤษหรือภาษากรีกเท่านั้น แต่ในพิธีเปิดและปิดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน 2008 และโอลิมปิกฤดูหนาว 2022 ณ ปักกิ่ง ประเทศจีน ได้มีการขับร้องเพลงนี้เป็นภาษากรีกแทนที่ภาษาจีนกลางซึ่งเป็นภาษาราชการของประเทศจีน นอกจากนี้ยังมีในพิธีเปิดและพิธีปิดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน 2016 ณ รีโอเดจาเนโร ประเทศบราซิล ที่มีการใช้ภาษาอังกฤษในการขับร้องแทนภาษาโปรตุเกสซึ่งเป็นภาษาราชการของเจ้าภาพเช่นกัน

## ดูเพิ่ม
*สัญลักษณ์โอลิมปิก

## อ้างอิง

หมวดหมู่:สัญลักษณ์โอลิมปิก
หมวดหมู่:โอลิมปิก
โจเซฟ เมอร์ริค

**โจเซฟ แคร์รี เมอร์ริค** (; 5 สิงหาคม ค.ศ. 1862 - 11 เมษายน ค.ศ. 1890) เป็นชายชาวอังกฤษ ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ที่มีความผิดปกติตามร่างกาย เป็นเนื้องอกตามใบหน้าและระยางค์ เนื่องจากพันธุกรรม จนได้ฉายาว่า "มนุษย์ช้าง" ตามลักษณะภายนอกที่คล้ายกับเป็นโรคเท้าช้าง (Elephantiasis) **โจเซฟ เมอร์ริค** มีความผิดปกติทางร่างกาย จนถูกรังเกียจและดูหมิ่นเหยียดหยาม ถูกนำตัวไปแสดงร่วมกับคณะละครสัตว์ ทั้งที่ตัวเขามีสติปัญญาเฉลียวฉลาด แต่ก็แกล้งทำตัวเป็นคนสติไม่ดี นอกจากนั้นยังนำเสนอแง่มุมของศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์ การเรียนรู้คุณค่าของการมีชีวิต​อยู่ **โจเซฟ เมอร์ริค** ได้เสียชีวิตลงเมื่อวันที่ 11 เมษายน ค.ศ. 1890 ที่ London, England ด้วยอายุเพียง 27 ปี

## ชีวิตเริ่มต้น และครอบครัว
โจเซฟ แคร์รี เมอร์ริค เกิดเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม ค.ศ. 1862 ณ. เลขที่ 50 ถนนลี เลสเตอร์, เลสเตอร์เชียร์, ประเทศอังกฤษ บิดาชื่อ **โจเซฟ ร็อคลี เมอร์ริค** และมารดา **มารี แจน** โจเซฟ ร็อคลี เมอร์ริค (ค.ศ. 1835 – 1897) เป็นลูกชายของช่างทอผ้าที่เกิดในลอนดอน บาร์นาบัส เมอร์ริค ที่ย้ายไปอยู่เมืองเลสเตอร์ในช่วงทศวรรษที่ 1820 หรือ 1830 และภรรยาคนที่สามของเขา **ซาร่าห์ ร็อคลี มารี แจน พอตเตอร์ตัน** (ค.ศ. 1834 – 1873) เกิดที่เมืองเอฟวิงตัน ,เชสเตอร์เชียร์ พ่อของเธอชื่อ **วิลเลียม พอตเตอร์ตัน** ที่ได้รับการอธิบายว่าเป็นคนงานการเกษตรในปี ค.ศ. 1851 สำมะโนประชากรของเทอร์มาสตัน ,เชสเตอร์เชียร์ เธอบอกว่าจะต้องมีรูปแบบพิการทางร่างกายบางส่วนและในขณะที่หญิงสาวคนหนึ่งทำงานเป็นคนรับใช้ในเลสเตอร์เชียร์ ก่อนที่จะแต่งงานกับโจเซฟ ร็อคลี เมอร์ริค 

ในปีต่อมา โจเซฟ แคร์รี เมอร์ริค ก็ได้เกิด เห็นได้ว่ามีสุขภาพดีและไม่มีอาการภายนอกผิดปกติใด ๆ ที่ไม่กี่ปีแรกของชีวิตของเขา ชื่อได้ตั้งมาจากพ่อของเขา เขาได้รับชื่อกลางเป็น แคร์รี โดยแม่ของเขา หลังจากทำพิธีกลุ่มคณะแบปทิสต์ของพระวิลเลียม แครีย์ ต่อมาตระกูลเมอร์ริคมีลูกอีกสาม ได้แก่ จอห์น โทมัส (เกิด 21 เมษายน ค.ศ. 1864 เสียชีวิตด้วยโรคไข้ทรพิษ 24 กรกฎาคมในปีเดียวกัน) ,วิลเลียม อาร์เธอร์ (เกิดมกราคม ค.ศ. 1866) ผู้ที่เสียชีวิตด้วยโรคไข้อีดำอีแดงใน 21 ธันวาคม ค.ศ. 1870 และแมเรียน เอลิซ่า (เกิด 28 กันยายน ค.ศ. 1867) ผู้ที่เกิดมาพร้อมกับพิการทางร่างกายและเสียชีวิตด้วยโรคกระดูกสันหลังอักเสบ และเกิดอาการชักในปี ค.ศ. 1891

หนังสือเล่มเล็ก ๆ ชื่อ *The Autobiography of Joseph Carey Merrick* ผลิตในปี ค.ศ. 1884 ที่มาพร้อมนิทรรศการของเขา กล่าวว่าเขาเริ่มแสดงอาการเมื่อเวลาประมาณห้าปีด้วย *ผิวหนังเป็นก้อนหนาเหมือนช้างและเกือบจะเป็นสีเดียวกัน* ตามที่บทความในปี ค.ศ. 1930 ชื่อ *Illustrated Leicester Chronicle* เขาเริ่มมีอาการบวมมากขึ้นที่ริมฝีปากของเขาในอายุ 21 เดือน ตามด้วยก้อนกระดูกบนหน้าผากของเขาและคลายตัว และผิวหนังกลายเป็นหยาบ

## ดูเพิ่ม
* มนุษย์ช้าง

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2405
หมวดหมู่:บุคคลจากเลสเตอร์
ธนูยาวอังกฤษ

thumb|350px|ธนูยาวอังกฤษ ยาว 2 เมตร แรงต้าน (draw force) 470 นิวตัน
**ธนูยาวอังกฤษ** หรือเรียก **ธนูยาวเวลส์** เป็นธนูยาวสมัยกลางประเภททรงพลัง ยาวประมาณ 1.83 เมตร ซึ่งชาวอังกฤษและชาวเวลส์ใช้ในการล่าสัตว์และเป็นอาวุธในสงครามสมัยกลาง การใช้ธนูยาวของอังกฤษมีประสิทธิภาพต่อฝรั่งเศสระหว่างสงครามร้อยปี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงต้นของสงคราม ในยุทธการเครซี (ค.ศ. 1346) และปัวตีเย (ค.ศ. 1356) และที่มีชื่อเสียงที่สุดที่ยุทธการอาแฌงคูร์ต (ค.ศ. 1415) แต่เริ่มประสบความสำเร็จน้อยลงหลังจากนั้น พลธนูยาวได้รับความสูญเสียที่ยุทธการแวร์เนย (ค.ศ. 1424) และถูกตีแตกพ่ายที่ยุทธการพาเทย์ (ค.ศ. 1429) เมื่อถูกเข้าตีก่อนที่พวกเขาจะจัดตั้งตำแหน่งตั้งรับ คำว่า ธนูยาว "อังกฤษ" หรือ "เวลส์" เป็นคำสร้างใหม่เพื่อแยกแยะธนูเหล่านี้จากธนูยาวอื่น แม้ธนูยาวแบบเดียวกันนี้จะถูกใช้อย่างแพร่หลายในยุโรปเหนือและยุโรปตะวันตก แต่ที่จริงแล้ว ก้านธนูยิวส่วนมากถูกนำเข้าจากสเปนตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 14 เป็นต้นมา 

ธนูยาวที่เก่าแก่ที่สุดที่รู้จักมาจากอังกฤษ ซึ่งถูกพบที่แอสคอทท์ฮีท (Ashcott Heath) มณฑลซอมเมอร์เซ็ท ซึ่งมีอายุถึง 2665 ปีก่อนคริสตกาล แต่ไม่มีธนูยาวเหลือรอดในช่วงที่ธนูยาวใช้กันอย่างแพร่หลาย (ระหว่าง ค.ศ. 1250-1450) ซึ่งอาจเป็นเพราะ เป็นธรรมชาติของธนูที่จะอ่อนแอลง หัก และถูกเปลี่ยน มากกว่าที่จะส่งต่อกันรุ่นสู่รุ่น อย่างไรก็ตาม มีธนูยาวมากกว่า 130 คันเหลือรอดจากยุคเรเนซ็องส์ มีลูกศรกว่า 3,500 ดอก และธนูยาวทั้งคัน 137 คัน ถูกกู้ขึ้นจากเรือแมรีโรส เรือของกองทัพเรือในสมเด็จพระเจ้าเฮนรีที่ 8 ซึ่งจมในพอร์ตสมัธ ใน ค.ศ. 1545

ธนูยาวจะต้องยาวพอจะให้ผู้ใช้น้าว (draw) สายธนูถึงจุดบนใบหน้าหรือร่างกาย และดังนั้น ความยาวจึงแตกต่างกันไปขึ้นกับผู้ใช้ ในยุโรปภาคพื้นทวีป โดยทั่วไปมักพบธนูยาวกว่า 1.2 เมตร สมาคมนักสะสมของเก่าระบุว่า ยาว 1.5-1.83 เมตร ริชาร์ด บาร์เทล็อต (Richard Bartelot) แห่งสถาบันปืนใหญ่หลวง ระบุว่า ธนูเป็นไม้ยิว ยาว 1.83 เมตร และใช้ธนูยาว 91.4 เซนติเมตร แกสตัน โฟบัส (Gaston Phoebus) ใน ค.ศ. 1388 เขียนว่าธนูยาวควรจะ "ทำจากไม้ยิวหรือไม้เนื้อแข็ง ยาวเจ็ดสิบนิ้ว [1.78 เมตร] ระหว่างจุดผูกสาย" นักประวัติศาสตร์ จิม แบรดบูรี (Jim Bradbury) ว่า ธนูเหล่านี้ยาวเฉลี่ย 5 ฟุต 8 นิ้ว การประเมินทั้งหมดยกเว้นอันสุดท้าย มีขึ้นก่อนการกู้เรือแมรีโรส ซึ่งพบธนูความยาวระหว่าง 1.87 ถึง 2.11 เมตร ยาวเฉลี่ย 1.98 เมตร

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

; วารสาร
* 
* 
* 
* 

; อื่น ๆ
* 
* 
* 
* 

หมวดหมู่:ธนู
วงศ์ปลากะพงดำ

**วงศ์ปลากะพงดำ** () เป็นวงศ์ของปลากระดูกแข็งวงศ์หนึ่ง ในอันดับปลากะพง ใช้ชื่อว่า Lobotidae

ซึ่งคำว่า Lobotidae มาจากภาษากรีกคำว่า "Lobo" หมายถึง ก้านครีบ

ลักษณะของปลาในวงศ์นี้ ลักษณะลำตัวแบนค่อนข้างลึก ความยาวหัวจะสั้นกว่าความลึกลำตัว ปากกว้างเฉียงขึ้น มุมปากจะอยู่แนวเดียวกับปุ่มกลางนัยน์ตา ครีบหลังจะเป็นก้านครีบเดี่ยวเป็นซี่ปลายแหลมประมาณ 11-13 ก้าน และก้านครีบแขนง 13-16 ก้าน ส่วนครีบหลัง ครีบก้น ครีบหางขนาดใกล้เคียงกันดูเหมือนจะมีครีบหาง 3 ครีบ อันเป็นที่มาของชื่อเรียกในภาษาอังกฤษ 

มีลักษณะเด่นอีกประการ คือ มีสีลำตัวที่ดูเลอะเปรอะเปื้อนเพื่อใช้ในการอำพรางตัวเข้ากับสภาพแวดล้อม โดยปลาในวงศ์นี้มักจะอยู่ลอยตัวอยู่นิ่ง ๆ โดยใช้ส่วนหัวทิ่มลงกับพื้น และมักแอบอยู่ตามวัสดุต่าง ๆ ใต้น้ำ เช่น ซากเรือจม, กองหิน หรือ ขอนไม้ และขณะเป็นลูกปลาวัยอ่อนมักจะลอยตัวนิ่ง ๆ ดูเหมือนใบไม้อีกด้วย โดยมักพบตามปากแม่น้ำหรือป่าชายเลน

แบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด และมีเพียงสกุลเดียวเท่านั้น ได้แก่

* *[[Lobotes pacificus]]* Gilbert, 1898
* *[[Lobotes surinamensis]]*  (Bloch, 1790)

พบกระจายพันธุ์ในท้องทะเลและมหาสมุทรเขตร้อนและเขตอบอุ่นทั่วทั้งโลก

อนึ่ง ปลาในวงศ์นี้เดิมเคยมีสกุลและชนิดที่มากกว่านี้ อาทิ วงศ์ปลาเสือตอ (Datnioididae) ก็เคยถูกจัดให้อยู่ในวงศ์นี้เช่นเดียวกัน 

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ปลาแบ่งตามวงศ์
หมวดหมู่:ปลาน้ำเค็ม
หมวดหมู่:ปลาน้ำกร่อย
หมวดหมู่:อันดับปลากะพง
ทิม คุก

**ทิโมธี โดนัลด์ คุก** () หรือที่เรียกสั้น ๆ ว่า **ทิม คุก** () เป็นประธานเจ้าหน้าที่บริหารคนปัจจุบันของบริษัทแอปเปิล  เข้าร่วมงานกับแอปเปิลในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2541 ในตำแหน่งรองประธานเจ้าหน้าที่บริหารอาวุโส มีความรับผิดชอบหลักในการจัดการปฏิบัติการวันต่อวันที่บริษัท เขาได้รับแต่งตั้งเป็นประธานเจ้าหน้าที่บริหารรับช่วงต่อจาก สตีฟ จ็อบส์ ที่ประกาศลาออกไป เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2554 และ ทิม คุกเป็นประธานเจ้าหน้าที่บริษัทแอปเปิ้ล สานต่อจาก สตีฟ จ็อบส์ ที่ลาออกไป และ สตีฟ จ็อบส์ เสียชีวิต เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2554 หลังได้ทำงานเป็นประธานเจ้าหน้าที่บริษัทแอปเปิ้ลได้แค่ 3 เดือน

## ชีวิตวัยเด็ก
คุกเติบโตขึ้นในโรเบิร์ตสเดล รัฐแอละแบมา บิดาเป็นคนงานในอู่เรือ มารดาเป็นผู้รับจ้างทำงานบ้าน คุกสำเร็จการศึกษาวิทยาศาสตร์บัณฑิต วิศวกรรมอุตสาหกรรม จากมหาวิทยาลัยออเบิร์น ใน พ.ศ. 2525 และบริหารธุรกิจมหาบัณฑิตจากโรงเรียนธุรกิจฟูควา (Fuqua) ของมหาวิทยาลัยดุ๊ก ใน พ.ศ. 2534

## การทำงาน
ทิมคุก เคยทำงานกับคอมแพคเป็นเวลา 6 เดือน ก่อนจะถูกว่าจ้างโดยสตีฟ จ็อบส์ให้เข้าร่วมแอปเปิล ตอนแรก เขารับหน้าที่เป็นรองประธานอาวุโสฝ่ายปฏิบัติการทั่วโลก ก่อนหน้านั้น เขาเคยเป็นประธานบริหารฝ่ายปฏิบัติการ (chief operating officer - COO) ของแผนกตัวแทนจำหน่ายคอมพิวเตอร์ของ Intelligent Electronics และเคยทำงาน 12 ปี ในธุรกิจคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลของไอบีเอ็ม เป็นผู้อำนวยการ North American Fulfillment

คุกได้รับชื่อเสียงจากการดึงแอปเปิลออกจากอุตสาหกรรมการผลิต โดยปิดโรงงานและโกดังทั่วโลก ซึ่งช่วยให้บริษัทลดระดับสินค้าคงคลังและปรับปรุงคุณภาพสายการผลิต ซึ่งส่งผลให้อัตราผลกำไรเพิ่มขึ้นอย่างมาก เดือนมกราคม พ.ศ. 2550 คุกได้รับการเลื่อนตำแหน่งเป็น COO 

คุกเคยเป็น CEO ชั่วคราว สองเดือนใน พ.ศ. 2547 เมื่อจ็อบส์กำลังพักฟื้นจากการผ่าตัดมะเร็งตับอ่อน ใน พ.ศ. 2552 คุกเป็น CEO ของแอปเปิลอีกครั้งเป็นเวลาหลายเดือน ขณะที่จ็อบส์ปลูกถ่ายตับ

ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2554 คณะกรรมการบริษัทแอปเปิลอนุมัติการลาหยุดทางการแพทย์ ซึ่งจ็อบส์ร้องขอเป็นครั้งที่สาม ระหว่างนั้น คุกรับผิดชอบปฏิบัติการวันต่อวันส่วนใหญ่ ขณะที่จ็อบส์ตัดสินใจที่สำคัญ ๆ หลังการลาออกของจ็อบส์ คุกเป็น CEO ของแอปเปิล เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2554 

คุกยังเป็นคณะกรรมการบริษัทไนกี้ด้วย

## ชีวิตส่วนตัว

คุกเป็นคนที่ชอบออกกำลังกายและยังชอบปีนเขาอีกด้วย และบางทีก็ไปโรงยิม เขาจะเริ่มส่งอีเมล์อย่างสม่ำเสมอ ในตอนตี 4 ครึ่ง ก่อนพระอาทิตย์ขึ้นจะประชุมเจ้าหน้าที่ทางโทรศัพท์เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับสัปดาห์ที่กำลังจะถึง ในขณะกล่าวกล่าวสุนทรพจน์เมื่อปี 2553 ที่  มหาวิทยาลัยออเบิร์น คุกเน้นถึงความสำคัญของสัญชาตญาณในการชี้นำทางเลือกที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในชีวิตของเขา และตามด้วยการระบุว่าการเตรียมความพร้อมและการทำงานอย่างหนัก คุกยังได้บริจาคเงินจำนวนมากเพื่อการกุศลรวม $ 100,000,000 ในปี 2554

ทิม คุก ประกาศตนว่าเป็นเกย์ ผ่านบทความในนิตยสารบลูมเบิร์กบิซิเนส ฉบับวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2557 โดยคุกกล่าวในบทความว่าแม้เขาจะเปิดเผยตัวเองกับเพื่อนร่วมงานที่บริษัท และเพื่อนร่วมงานเหล่านั้นก็มิได้ปฏิบัติอย่างแตกต่างไปจากคนอื่นๆ แต่เขาก็ไม่เคยเปิดเผยรสนิยมทางเพศนี้ต่อสาธารณะจนมาถึงวันที่เขาเขียนบทความ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* โปรไฟล์ในแอปเปิลดอตคอม
* โปรไฟล์ในนิตยสารฟอบส์

หมวดหมู่:แอปเปิลคอมพิวเตอร์
หมวดหมู่:นักธุรกิจที่มีความหลากหลายทางเพศ
หมวดหมู่:ชายรักร่วมเพศชาวอเมริกัน
หมวดหมู่:ผู้บริหารแอปเปิล (บริษัท)
หมวดหมู่:บุคคลจากรัฐแอละแบมา
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยออเบิร์น
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยดุ๊ก
กติกาสัญญาเคลลอก–บริยอง

**กติกาสัญญาเคลลอก-บริยอง** () **กติกาสัญญาปารีส** () หรือ **สนธิสัญญาสามัญว่าด้วยการเลิกสงครามในฐานะตราสารนโยบายแห่งชาติ** () ได้รับการลงนามเมื่อวันที่ 27 สิงหาคม ค.ศ. 1928 โดยสหรัฐอเมริกา ฝรั่งเศส สหราชอาณาจักร อิตาลี ญี่ปุ่น เยอรมนีไวมาร์ และประเทศอื่นอีกหลายประเทศ

สนธิสัญญาดังกล่าวยกเลิกสงครามรุกราน โดยห้ามใช้สงครามเป็น "ตราสารนโยบายแห่งชาติ" เว้นแต่ในกรณีเพื่อการป้องกันตนเอง ไม่มีข้อบทเพื่อการลงโทษ สนธิสัญญาดังกล่าวเป็นผลจากความพยายามของสหรัฐที่ตั้งใจหลีกเลี่ยงการเข้าไปมีส่วนในระบบพันธมิตรยุโรป ต่อมาขึ้นทะเบียนเป็นชุดสนธิสัญญาสันนิบาตชาติเมื่อวันที่ 4 กันยายน ค.ศ. 1928

ในแบบดั้งเดิม เคลลอก-บริยองเป็นการยกเลิกสงครามเฉพาะระหว่างฝรั่งเศสกับสหรัฐอเมริกา อย่างไรก็ตาม แฟรงก์ บี. เคลลอก รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐ ต้องการคงไว้ซึ่งอิสระในการปฏิบัติของสหรัฐ ดังนั้นจึงสนองข้อเสนอสนธิสัญญาพหุภาคีต่อต้านสงคราม โดยเปิดให้ทุกชาติเป็นภาคีสนธิสัญญา

สนธิสัญญาเคลลอก-บริยองได้ชื่อตามผู้ริเริ่ม แฟรงก์ บี. เคลลอก และรัฐมนตรีต่างประเทศฝรั่งเศส อะริสตีด บรียองด์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Text of the Kellogg-Briand Pact from the Yale Avalon Project 

หมวดหมู่:สนธิสัญญาในสมัยระหว่างสงคราม
หมวดหมู่:สนธิสัญญาในคริสต์ศตวรรษที่ 20
หมวดหมู่:สนธิสัญญาสันติภาพ
หมวดหมู่:กฎแห่งสงคราม
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับออสเตรเลีย
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับเบลเยียม
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับบริติชอินเดีย
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับแคนาดา
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับฟินแลนด์
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับนิวซีแลนด์
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับอาณาจักรรัตนโกสินทร์
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับจักรวรรดิญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 3
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับราชอาณาจักรอิตาลี
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับเนเธอร์แลนด์
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับสวีเดน
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับสาธารณรัฐจีน (ค.ศ. 1912–1949)
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับสหภาพโซเวียต
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับสหภาพแอฟริกาใต้
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับสหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับสหรัฐ
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับตุรกี
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับสาธารณรัฐออสเตรียที่ 1
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับสาธารณรัฐไวมาร์
มาร์รีส ครัมพ์

**มาร์รีส ครัมพ์** () เกิดวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2525 เป็นทั้งนักแสดงและนักต่อสู้ป้องกันตัวชาวอเมริกัน บทบาทที่โดดเด่นที่สุดของเขาคือการแสดงนำในภาพยนตร์ ต้มยำกุ้ง 2 คู่กับ จา พนม บทบาทสำคัญครั้งแรกของเขาคือการแสดงในภาพยนตร์เรื่อง *[[เมืองระห่ำคนโหด]]* ร่วมกับ ร็อบ แวน แดม, เดฟ บาทิสตา และ จา รูล ซึ่งจัดจำหน่ายโดย ไลออนส์เกตเอนเตอร์เทนเมนท์

ครัมพ์ได้เข้าสู่วงการภาพยนตร์เนื่องจากทักษะศิลปะการต่อสู้ของเขา บ่อยครั้งที่เขาออกแบบท่าต่อสู้ได้ดีในภาพยนตร์ที่เขามีส่วนร่วม

## ชีวิตช่วงต้น
มาร์รีส ครัมพ์ ใช้เวลาส่วนใหญ่ในวัยเยาว์ของเขาในแทมปา รัฐฟลอริดา ที่โพรเกรสวิลเลจ เมื่อเขาเติบโตขึ้นมาก็ได้เป็นนักกรีฑา, เข้าร่วมแข่งขันในกีฬาฟุตบอล, บาสเกตบอล และกรีฑาประเภทลู่ แต่ความชอบโดยแท้จริงของเขาอย่างเสมอมาคือศิลปะการต่อสู้ เขาเริ่มฝึกเมื่ออายุได้ 7 ปี จากการที่พี่ชายของเขาได้แนะนำให้ไปพบกับอาจารย์คิมแจ

## ในวงการภาพยนตร์
โปรเจ็กต์แรกของ มาร์รีส ครัมพ์ คือการเป็นผู้ประสานงานดำเนินการภาพยนตร์ ในส่วนที่แฟน จี.ไอ. โจ ให้ชื่อว่า "Battle for the Serpent Stone" เขาใช้เวลาบางส่วนหลังจากนั้นมุ่งเน้นไปยังอาชีพของเขาในฐานะนักแสดง โดยได้รับเชิญเป็นนักแสดงสตันท์

*[[เมืองระห่ำคนโหด]]* เป็นเรื่องแรกที่ครัมพ์รับบทหลักในบทบาทของมาร์คัส ร่วมกับ ร็อบ แวน แดม, เดฟ บาทิสตา และ จา รูล มาร์รีสยังทำหน้าที่ในการออกแบบท่าต่อสู้, วางแผนที่ฉากต่อสู้ในภาพยนตร์หลายเรื่อง, รวมถึงฉากต่อสู้ระหว่างมาร์คัส กับ บิ๊ก รอนนี่ (แสดงโดย เดฟ บาทิสตา) 

ปัจจุบัน ครัมพ์ รับบทสมทบในภาพยนตร์ภาคต่อของ จา พนม ที่มีชื่อว่า *[[ต้มยำกุ้ง 2]]* 

## ศิลปะการต่อสู้
ความหลงใหลในศิลปะการต่อสู้ของครัมพ์เริ่มมาจากการที่เขาได้ดูภาพยนตร์ของ บรูซ ลี และเลียนแบบการเคลื่อนไหวแบบเด็กหนุ่ม เมื่อเขามีอายุ 7 ปี ก็ได้รับการฝึกฝนจากอาจารย์คิมแจผู้ซึ่งสอนตามแนวคิดแบบผสมผสาน เขาทำตามคำแนะนำของผู้สอน เขาได้เดินทางออกไปพบกับศิลปะการต่อสู้จากทั่วทุกมุมโลก นับตั้งแต่ คาราเต้, มวยไทย, กังฟู, คาโปเอร่า, มวยสากลตะวันตก, ศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัวของฟิลิปปินส์, เทควันโด และ นินจึตสึ ตามเส้นทางสายนี้ เขาได้รับการฝึกฝนจากอาจารย์ชั้นนำระดับโลกรวมถึงระดับปรมาจารย์แห่งยุคสมัย

จากการประสิทธิ์ประสาทวิชาของอาจารย์ทั้งหลาย ส่งผลให้เขาสามารถเปิดโรงฝึกครั้งแรกเมื่อเขามีอายุได้ 18 ปี และได้แปรเปลี่ยนมาเป็นสถาบันที่ได้รับการยอมรับมากที่สุดในแทมปา ก่อนที่เขาจะปิดกิจการลงใน พ.ศ. 2548 เพื่อประกอบอาชีพของเขาในวงการภาพยนตร์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Marrese_Crump, Official Website
* 
* Crump Dojo , Marrese Crump's Inspiration Blog for Martial Artists

หมวดหมู่:นักแสดงอเมริกัน
หมวดหมู่:ผู้ฝึกศิลปะการต่อสู้
หมวดหมู่:บุคคลจากรัฐฟลอริดา
หมวดหมู่:บุคคลจากแทมปา
กระแสน้ำญี่ปุ่น

thumb|300px|right|กระแสน้ำญี่ปุ่น หมุนตามเข็มนาฬิกา บริเวณมหาสมุทรแปซิฟิกตอนเหนือ

**กระแสน้ำญี่ปุ่น** หรือ **กระแสน้ำคูโรชิโอะ** (; ) เป็นกระแสน้ำที่เป็นส่วนหนึ่งของกระแสน้ำศูนย์สูตรในมหาสมุทรแปซิฟิก สามารถเห็นได้ชัดเพราะน้ำทะเลมีสีน้ำเงินเข้ม ไหลตามชายฝั่งทะเลด้านตะวันออกของไต้หวัน และตามแนวชายฝั่งตะวันออกของเกาะฮนชูในประเทศญี่ปุ่น ไปรวมกับกระแสน้ำมหาสมุทรแปซิฟิกตอนเหนือ ทางใต้ของหมู่เกาะอะลูเชียน

หมวดหมู่:กระแสน้ำมหาสมุทร
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์ญี่ปุ่น
ทะเลคอรัล

thumb|ทะเลคอรัล

**ทะเลคอรัล** () เป็นทะเลชายอาณาเขต ส่วนหนึ่งของมหาสมุทรแปซิฟิกตอนใต้ ตั้งอยู่นอกชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของออสเตรเลีย อยู่ระหว่างรัฐควีนส์แลนด์ของออสเตรเลียทางตะวันตก หมู่เกาะวานูวาตูและนิวแคลิโดเนียทางตะวันออก ทิศเหนือติดต่อกับประเทศปาปัวนิวกินีและหมู่เกาะโซโลมอน ส่วนทางตอนเหนือของทะเลเรียกอีกชื่อว่า ทะเลโซโลมอน

จุดเด่นของทะเลคอรัลคือมีสภาพภูมิอากาศอบอุ่นและคงที่ มีฝนตกและพายุหมุนเขตร้อนบ่อยครั้ง มีเกาะและปะการังมากมาย รวมถึงเครือข่ายปะการังที่ใหญ่ที่สุดในโลกที่เรียกว่า เกรตแบร์ริเออร์รีฟ ที่ได้รับขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกในปี ค.ศ. 1981 จากยูเนสโก


หมวดหมู่:แหล่งน้ำในประเทศออสเตรเลีย
หมวดหมู่:ทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิก
หมวดหมู่:ยุทธนาวีที่ทะเลคอรัล
หมวดหมู่:ธรณีสัณฐานในรัฐควีนส์แลนด์
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์วานูวาตู
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์นิวแคลิโดเนีย
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์ปาปัวนิวกินี
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์หมู่เกาะโซโลมอน
ซินการา

**ฆอร์เฆ อาเรียส** (Jorge Arias; เกิด ) นักมวยปล้ำอาชีพชาวอเมริกันเชื้อสายเม็กซิโกที่เซ็นสัญญากับWWEในนาม **ซินการา** (Sin Cara) หรือเดิม **ฮูนิโก** (Hunico) ในปี2009เขาเริ่มฝึกกับค่ายทักษะของWWEอย่างFCW ในปี 2011 ได้รับบทเป็นซินการาตัวปลอมเปิดศึกกับซินการาตัวจริง จากนั้นทั้งคู่เจอกันในเฮลอินเอเซล (2011)ซึ่งตัวจริงเป็นฝ่ายชนะ ต่อมาได้ถูกซินการาถอดหน้ากากเลยต้องเปลี่ยนบท ในปลายปี 2013 เขาก็ได้สวมบทเป็นซินการาแบบถาวร ในNXT TakeOver: Fatal 4-Way เดอะลูชาดรากอนส์(ซินการาและคาลิสโต)ได้คว้าแชมป์แท็กทีม NXTเป็นเข็มขัดแชมป์เส้นแรกของพวกเขาใน WWE ในเดือนกรกฎาคม 2016 ได้แยกทีมกับคาลิสโตจากการดราฟต์คัดตัวนักมวยปล้ำ ในปี 2019 ได้ออกจาก WWE

## แชมป์และรางวัล
* **[[Chikara (professional wrestling)|Chikara]]**
** King of Trios (2008) – with El Pantera and Lince Dorado
** Rey de Voladores (2008)
* **[[Florida Championship Wrestling]]**
** FCW Florida Tag Team Championship (2 times) – with Epico
* ***[[Pro Wrestling Illustrated]]***
** PWI ranked him **93** of the 500 best singles wrestlers in the PWI 500 in 2012
* **[[World Wrestling Association]]**
** WWA Middleweight Championship (2 times)
* **Northern Wrestling Federation**
** NWF Heavyweight Championship (1 time)
* **[[WWE]]**
** NXT Tag Team Championship (1 time) – with Kalisto
** Slammy Award (1 time)
*** Double Vision Moment of the Year (2011) – with Sin Cara Azul

## นัดที่เดิมพัน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* 
* 
* 

หมวดหมู่:นักมวยปล้ำอาชีพชาวอเมริกัน
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันเชื้อสายเม็กซิโก
หมวดหมู่:นักมวยปล้ำสวมหน้ากาก
หมวดหมู่:มิสติโก
สตาร์เคด (1983)

**สตาร์เคด (1983)** เป็นศึกเปย์-เปอร์-วิวของ แนชั่นแนลเรสต์ลิงแอไลแอนซ์ จัดในวันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2526 ซึ่งเป็นครั้งแรกของศึก สตาร์เคด ณ Greensboro Coliseum, Greensboro, North Carolina สหรัฐอเมริกา โดยมีจำนวนผู้เข้าชมในสนามทั้งสิ้น 15,447 คน

## ดูเพิ่ม
*สตาร์เคด
*รายชื่อรายการเพย์-เพอร์-วิวของดับเบิลยูซีดับเบิลยู

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*Starrcade 1983 review at 411mania
*Starrcade 1983 review at The Powerdriver Review

หมวดหมู่:สตาร์เคด
หมวดหมู่:มวยปล้ำอาชีพในปี พ.ศ. 2526
ปลาหมอช้างเหยียบ

*สำหรับปลาตะกรับอย่างอื่น ดูที่: [[ตะกรับ (แก้ความกำกวม)|ปลาตะกรับ]]*

**ปลาหมอช้างเหยียบ** () ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Pristolepis fasciata* ในวงศ์ปลาหมอช้างเหยียบ (Pristolepididae)

มีรูปร่างป้อม ลำตัวด้านข้างแบนพื้นลำตัวสีเขียวหรือสีน้ำตาลปนเหลือง มีเกล็ดแบบสากและขอบหยักปกคลุมทั่วตัวมีแถบสีดำพาดขวางลำตัวประมาณ 8-12 แถบ หัวเล็กจะงอยปากสั้นทู่ ปากเล็กยืดหดได้เล็กน้อย มีฟันซี่เล็ก ๆ เป็นแถวอยู่บนขากรรไกรบนและล่าง รูจมูกแยกจากกันอย่างเด่นชัดและอยู่ชิดกับตา ครีบหลังมีสองส่วนเชื่อมติดกันเป็นแนวยาว ส่วนหน้าเป็นด้านเดียวเป็นหนามแหลมคม ส่วนหลังเป็นครีบอ่อน ครีบก้นใหญ่มีก้านครีบแข็งและแหลมคม ครีบหางใหญ่ปลายหางมนกลม

มีขนาดโดยเฉลี่ยประมาณ 5-10 เซนติเมตร พบได้ใหญ่ที่สุด 20 เซนติเมตร จัดเป็นปลาที่มีขนาดใหญ่ชนิดหนึ่งในวงศ์นี้

เป็นปลาที่พบได้ทุกสภาพของแหล่งน้ำทั้งแหล่งน้ำนิ่งและแหล่งน้ำขนาดใหญ่ ในประเทศไทยพบได้ทุกภาค รวมถึงในแหล่งที่เป็นน้ำกร่อยด้วย ในต่างประเทศพบได้ทุกประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีฤดูวางไข่ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนสิงหาคม ไข่มีลักษณะเม็ดกลมสีเหลืองเข้มเป็นไข่ลอย  เป็นปลาที่กินสัตว์น้ำขนาดเล็กกว่าเป็นอาหาร

นิยมตกกันเป็นเกมกีฬาและรับประทานเป็นอาหาร มีการเพาะเลี้ยงกันเป็นปลาเศรษฐกิจ  

ปลาหมอช้างเหยียบยังมีชื่อเรียกอื่น ๆ อีก เช่น ปลาหมอโค้ว, ปลาปาตอง, ปลาหมอน้ำ, ปลาตะกรับ, ปลากระตรับ, ปลาหน้านวล, ปลาก๋า หรือ ปลาอีก๋า เป็นต้น ในขณะที่ภาษาใต้เรียกว่า ปลาหมอโพรก

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ''Pristolepis fasciatus''

หมวดหมู่:ปลาน้ำจืด
หมวดหมู่:ปลาน้ำกร่อย
หมวดหมู่:วงศ์ปลาหมอช้างเหยียบ
หมวดหมู่:ปลาที่พบในประเทศไทย
หมวดหมู่:ปลาเศรษฐกิจ
แบร์กิชกลัทบัค

**แบร์กิชกลัทบัค** () เป็นเมืองทางตะวันตกของประเทศเยอรมนี ในรัฐนอร์ทไรน์-เว็สท์ฟาเลิน ตั้งอยู่ทางตะวันออกของแม่น้ำไรน์ ห่างจากเมืองโคโลญทางตะวันออกราว 10 กิโลเมตร มีอุตสาหกรรมผลิตกระดาษ สิ่งพิมพ์

## อ้างอิง
สตาร์เคด (2000)

**สตาร์เคด (2000) ** เป็นศึกเปย์-เปอร์-วิวของ เวิลด์แชมเปี้ยนชิพเรสต์ลิง จัดในวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2543 ซึ่งเป็นครั้งสุดท้ายของศึก สตาร์เคด ณ MCI Center, Washington, D.C. สหรัฐอเมริกา โดยมีจำนวนผู้เข้าชมในสนามทั้งสิ้น 6,596 คน

## ดูเพิ่ม
*สตาร์เคด
*รายชื่อรายการเพย์-เพอร์-วิวของดับเบิลยูซีดับเบิลยู

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*Starrcade 2000 review at SLAM! Sports
*Starrcade 2000 review at 411mania

หมวดหมู่:สตาร์เคด
หมวดหมู่:มวยปล้ำอาชีพในปี พ.ศ. 2543
ภาษากะเหรี่ยงเฆโก

**ภาษากะเหรี่ยงเฆโก** (Geko Karen) เป็นภาษากะเหรี่ยงในประเทศพม่า **Yinbaw** ได้รับการรายงานเป็นวิธภาษา ผู้พูดภาษาหะเหรี่ยงเฆโกกับ Yinbaw มีเชื้อสายกะยัน เช่นเดียวกันกับผู้พูดภาษา Lahta และภาษากะยัน

**Kadaw** และ **Taungmying** เป็นวิธภาษาที่มีความใกล้ชิด

ภาษากะเหรี่ยงเฆโกเขียนด้วยอักษรละตินและอักษรพม่า

## อ้างอิง

* Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com/.
*Shintani Tadahiko. 2017. *The Gokhu language*. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 111. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).
*Shintani Tadahiko. 2018. *The Thaidai language*. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 116. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).

กะเหรี่ยงเฆโก
ภาษากะเหรี่ยงโปตะวันตก

**ภาษากะเหรี่ยงโปตะวันตก** (Western Pwo Karen) มีผู้พูดในพม่า 210,000 คน ในบริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำอิระวดี จัดอยู่ในตระกูลภาษาจีน-ทิเบต กลุ่มภาษาทิเบต-พม่า สาขากะเหรี่ยง สาขาย่อยโป เขียนด้วยอักษรพม่า
## อ้างอิง
* Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com/.
กะเหรี่ยงโปตะวันตก
โนดะ (จังหวัดชิบะ)

**โนดะ** () เป็นนครในจังหวัดชิบะ ประเทศญี่ปุ่น มีขนาดพื้นที่ทั้งสิ้น 103.54 ตารางกิโลเมตร  มีจำนวนประชากรในเมืองประมาณ 154,114 คนใน 69,191 ครัวเรือน และมีความหนาแน่นของประชากรที่ 1500 คนต่อตารางกิโลเมตร ตัวเมืองมีพื้นที่ทั้งหมด  เมืองนี้มีชื่อเสียงในด้านการผลิตซอสถั่วเหลือง

## ภูมิศาสตร์
โนดะเป็นเมืองทางเหนือสุดของจังหวัดชิบะ โดยอยู่ห่างจากชิบะประมาณ 40 กิโลเมตร และห่างจากใจกลางโตเกียว 30 ถึง 40 กิโลเมตร ใจกลางเมืองล้อมรอบด้วยแม่น้ำสามฝั่ง คือแม่น้ำโทเนะทางตะวันออกของเมือง แม่น้ำเอโดะทางตะวันตก และคลองโทเนะทางใต้ ฝั่งตรงข้ามของแม่น้ำโทเนคือจังหวัดอิบารากิ และฝั่งตรงข้อมของแม่น้ำเอโดะคือจังหวัดไซตามะ

### ชุมชนใกล้เคียง
*จังหวัดชิบะ
**คาชิวะ
**นางาเรยามะ
*จังหวัดไซตามะ
**คาซูกาเบะ
**โยชิกาวะ
**ซัตเตะ
**มัตสึบูชิ
**ซูงิโตะ
*จังหวัดอิบารากิ
**บันโด
**โมริยะ
**โจโซ
**โกกะ
**ซาไก

## ภูมิอากาศ
โนดะมีภูมิอากาศแบบอบอุ่นชื้น (*Cfa*) ที่มีฤดูร้อนแบบอุ่นและฤดูหนาวแบบอ่อนที่มีหิมะบางส่วนถึงไม่มีเลย อุณหภูมิรายปีโดยเฉลี่ยที่โนดะอยู่ที่ 14.6&nbsp;°C. หยาดน้ำฟ้าโดยเฉลี่ยรายปีอยู่ที่ 1351&nbsp;มิลลิเมตร โดยเดือนที่เปียกชื้นที่สุดคือกันยายน อุณหภูมิสูงสุดโดยเฉลี่ยอยู่ในเดือนสิงหาคมที่รอบ ๆ 26.6&nbsp;°C และต่ำสุดในเดือนมกราคมรอบ ๆ 3.7&nbsp;°C

## ประชากร
จากข้อมูลสำมะโนประชากรญี่ปุ่น ประชากรเมืองโนดะเพิ่มขึ้นในเวลา 100 ปีที่ผ่านมา

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*เว็บไซต์ทางการ 

โนดะ