เจ้าหญิงเมียะพะยาจี

**เจ้าหญิงเมียะพะยาจี** (; 5 กันยายน พ.ศ. 2423 – 3 มิถุนายน พ.ศ. 2490) เป็นพระราชธิดาพระองค์โตในพระเจ้าสีป่อกับพระนางศุภยาลัต พระมหากษัตริย์และสมเด็จพระราชินีองค์สุดท้ายของพม่า

หลังจากตกหลุมรักคนรับใช้ชาวอินเดีย เจ้าหญิงก็ทำให้ราชวงศ์อับอาย สละฐานันดรเจ้าหญิง และใช้ชีวิตอย่างยากจนและโดดเดี่ยวจนกระทั่งสิ้นพระชนม์ เรื่องราวของพระองค์ยังคงดึงดูดความสนใจของผู้คนมากมายในพม่า โดยที่พระองค์ถูกมองว่าเป็นบุคคลที่ทั้งโรแมนติกและน่าเศร้า จากความรุ่งโรจน์ในวังทองตกต่ำลงสู่ความยากจนเพราะความรักที่ไม่เปลี่ยนแปลง

## พระประวัติ
### ในพระราชวังหลวง

เจ้าหญิงเมียะพะยาจีประสูติในวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2423 ณ พระราชวังมัณฑะเลย์ พระองค์เป็นพระธิดาองค์โตของพระเจ้าสีป่อกับพระนางศุภยาลัต พระราชพิธีหลายพิธีจัดขึ้นหลังการประสูติเพื่อเชิดชูพระยศ แต่พิธีที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคือพิธีขึ้นพระอู่ ซึ่งพระองค์ประทับในเปลประดับมรกตหน้าบัลลังก์ผึ้งในหอแก้ว มีของขวัญอันงดงามนับร้อยนำมาถวายพระองค์ รวมถึงอัญมณี ไข่มุก เครื่องประดับ ชามทองคำแท้ ผ้าเนื้อดี และอื่น ๆ อีกมากมาย เจ้าหญิงโต้นเซและเจ้าหญิงตองซินได้รับเลือกให้เป็นหัวหน้าพระพี่เลี้ยงคนที่หนึ่งและสองตามลำดับ และมีนางกำนัลจำนวนมากได้รับการแต่งตั้งให้ช่วยเหลือ

เมื่อพระองค์มีพระชนมายุ 5 พรรษา พระเจ้าสีป่อพ่ายแพ้ในสงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่สาม และถูกบังคับให้สละราชสมบัติโดยอังกฤษในปี พ.ศ. 2428 เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2428 เหล่าพระราชวงศ์ทรงถูกเชิญออกจากพระราชวังมัณฑะเลย์ โดยรถม้าที่ปิดมิดชิด ผ่านประตูทางทิศใต้ ตามถนนซึ่งเรียงรายไปด้วยทหารอังกฤษและพสกนิกรที่ร่ำไห้ไปยังแม่น้ำอิรวดีซึ่งมีเรือกลไฟชื่อ *Thuriya* *(*สุริยะ*)* รออยู่ พระองค์ถูกเนรเทศไปยังเมืองชายฝั่งที่ห่างไกลอย่างรัตนาคีรีในอินเดีย ซึ่งพระองค์อาศัยอยู่ที่นั่นเป็นเวลากว่า 30 ปี พระองค์ไม่ได้รับการศึกษาอย่างเป็นทางการ

### ในเมืองรัตนาคีรี

เจ้าหญิงเมียะพะยาจี ตกหลุมรักกับโกปาล ภาอูราว สาวันท์ ยามเฝ้าประตูวังชาวอินเดีย ใน พ.ศ. 2449 ตอนนั้นพระองค์มีพระชนมายุ 26 พรรษาและมีบุตรกับเขา ซึ่งขณะนั้นเขาแต่งงานแล้ว ตามความเชื่อของประเพณีฮินดู โกปาลไม่สามารถสมรสกับเจ้าหญิงได้ เนื่องจากเขามีภรรยาอยู่แล้ว สำหรับราชวงศ์ที่อับอายขายหน้า เจ้าหญิงจึงเป็นเหมือนแกะดำ พระบิดาของพระองค์ทรงพิโรธอย่างมากกับเรื่องนี้ เพราะถือเป็นความผิดที่ไม่อาจให้อภัยได้สำหรับคนรับใช้ในวังชั้นต่ำที่ทำให้เจ้าหญิงตั้งครรภ์ พระองค์ถูกตัดสินอย่างรุนแรงจากสังคมอนุรักษ์นิยมและเคร่งครัดในสมัยนั้น ไม่กี่ปีหลังจากที่พระเจ้าสีป่อสวรรคตใน พ.ศ. 2459 ราชวงศ์ได้รับอนุญาตให้กลับไปพม่า อย่างไรก็ตาม พระองค์ไม่ได้รับการต้อนรับเนื่องจากความสัมพันธ์กับคนรับใช้ชาวอินเดีย ไม่นานหลังจากกลับไปยังพม่า พระองค์ก็ทรงให้กำเนิดพระโอรสซึ่งเสียชีวิตในครรภ์ การคลอดบุตรซึ่งเสียชีวิตในครรภ์ทำให้สมาชิกราชวงศ์คนอื่น ๆ มีความยินดี

โกปาลเขียนจดหมายหลายฉบับขอร้องให้เจ้าหญิงกลับมาหาเขา แม้จะได้รับการคัดค้านจากราชวงศ์ แต่พระองค์ก็ลงพระนามในคำประกาศเพื่อสละฐานันดรทั้งหมดของตนเอง และในที่สุดก็กลับไปยังรัตนาคีรีพร้อมกับลูกสาว ตูตู สาวันท์ แต่โกปาลกลับไม่รักษาสัญญา เขายังใช้เงินบำนาญของเจ้าหญิงที่ได้รับจากรัฐบาลอังกฤษอย่างสิ้นเปลือง โกปาลใช้เงินของเจ้าหญิงไปซื้อบ้านให้ภรรยาและที่ดินกว่า 200 เอเคอร์ในรัตนาคีรี เขาละทิ้งเจ้าหญิงและลูกสาวไว้ในกระท่อมเล็ก ๆ เจ้าหญิงขี้อายเกินกว่าจะออกไปข้างนอกและอยู่แต่ในห้อง รอให้โกปาลมาเยี่ยม ซึ่งเขามาเยี่ยมเพียงไม่กี่ชั่วโมง เจ้าหญิงไม่มีปฏิสัมพันธ์กับญาติ ๆ ในราชวงศ์เลย หนึ่งปีก่อนที่เจ้าหญิงจะสิ้นพระชนม์ เมื่อตำรวจอินเดียมาทำลายกระท่อมที่เจ้าหญิงอาศัยอยู่ตามแผนของรัฐบาล เจ้าหญิงขออนุญาตอยู่ต่อ แต่สุดท้ายก็ต้องไปอยู่ข้าง ๆ กระท่อมที่ถูกทำลายไปแล้วเป็นเวลาสามวัน พระองค์ต้องนอนบนพื้นและมีเพียงเก้าอี้สองตัวเป็นเฟอร์นิเจอร์ในกระท่อมช่วงที่พระองค์อยู่ในรัตนาคีรี

ก่อนที่เจ้าหญิงจะสิ้นพระชนม์ในคืนวันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2490 ขณะพระชนมายุ 66 พรรษา พระองค์ทรงดำรงพระชนม์ชีพด้วยความยากจนและโดดเดี่ยวอย่างแสนสาหัส พระศพของพระองค์ถูกอัญเชิญจากถนนสายหลักของรัตนาคีรีไปยังสุสาน โดยมีพ่อค้าและตัวแทนจากองค์กรต่าง ๆ เข้าร่วม ตำรวจรัตนาคีรีได้จัดพิธีเกียรติยศพร้อมยิงสลุต รัฐบาลอินเดียได้สร้างสุสานอิฐสำหรับพระองค์ด้วยงบประมาณ 5,000 รูปี ถัดจากสุสานของพระเจ้าสีป่อ พระบิดาของพระองค์ โกศบรรจุพระอัฐิของพระองค์ถูกเก็บไว้ที่คลังหลวงรัตนาคีรี จนกว่าจะมีการตัดสินใจว่าจะส่งกลับไปยังพม่าหรือฝังไว้ในสุสาน อย่างไรก็ตาม โกศบรรจุพระอัฐิของเจ้าหญิงก็หายไป

ตูตู บุตรสาวของพระองค์ แต่งงานกับคนขับรถชาวอินเดียชื่อ ศังกร โปวาร์ และใช้ชีวิตอย่างยากจน ครอบครัวของเธอทั้งหมดกลายเป็นพลเมืองอินเดีย

## อ้างอิง

หมวดหมู่:เจ้าหญิงพม่า
หมวดหมู่:บุคคลในยุคราชวงศ์โก้นบอง
หมวดหมู่:พระราชธิดาในพระมหากษัตริย์