อุกฤษ มงคลนาวิน

ศาสตราจารย์พิเศษ **อุกฤษ มงคลนาวิน** (เกิด 10 มีนาคม พ.ศ. 2476)  เป็นนักวิชาการและนักการเมืองชาวไทย ปัจจุบันดำรงตำแหน่งเป็นกรรมการสภากาชาดไทย ตั้งแต่ พ.ศ. 2527 เป็นผู้ก่อตั้งสำนักงานทนายความอุกฤษ มงคลนาวิน อดีตประธานรัฐสภา อดีตประธานวุฒิสภา อดีตประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติ อดีตประธานพีระยานุเคราะห์มูลนิธิ ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี อดีตประธานคณะกรรมการอิสระเพื่ออำนวยความยุติธรรมและเสริมสร้างสิทธิเสรีภาพในจังหวัดชายแดนภาคใต้ และอดีตคณบดีคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

## ประวัติ
อุกฤษ เกิดเมื่อวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2476 ที่อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ เป็นบุตรพระมงคลนาวาวุธ ร.น. (มงคล มงคลนาวิน) กับนางต่วนทิพย์ มงคลนาวิน (สกุลเดิม: อินทรเสน) ด้านครอบครัวสมรสกับท่านผู้หญิงมณฑินี มงคลนาวิน (สกุลเดิม: บุณยประสพ) นางสนองพระโอษฐ์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีบุตร 2 คน คือ พืชภพ มงคลนาวิน รองอธิบดีกรมองค์การระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศ และรัฐชาติ มงคลนาวิน อาจารย์ประจำภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 

สําเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี คณะนิติศาสตร์บัณฑิต และคณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อปี พ.ศ. 2501 และ พ.ศ. 2502 ตามลําดับ และระดับปริญญาเอก ด้านกฎหมาย (Docteur en Droit) จากมหาวิทยาลัยปารีส ประเทศฝรั่งเศส เมื่อปี พ.ศ. 2509

พ.ศ. 2522 ได้รับการแต่งตั้งเป็นศาสตราจารย์ประจำจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อุกฤษ เคยดำรงตำแหน่งประธานวุฒิสภาและประธานรัฐสภาถึง 5 สมัย (พ.ศ. 2527, พ.ศ. 2528, พ.ศ. 2530, พ.ศ. 2532, พ.ศ. 2534 - พ.ศ. 2535 และ 22 มีนาคม พ.ศ. 2535 – 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2535) ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2516 และได้รับการแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2539 แต่ได้ลาออกหลังจากรับการแต่งตั้งในเดือนเดียวกัน

## การทำงาน
### ด้านการศึกษา
เป็นผู้ริเริ่มในการยกฐานะแผนกวิชานิติศาสตร์ ในคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย ขึ้นเป็นคณะนิติศาสตร์ เมื่อ พ.ศ. 2515 และดำรงตำแหน่งคณบดี 6 ปี นอกจากนั้นเป็นผู้บรรยายกฎหมายในสถาบันการศึกษาอีกหลายแห่ง

### ด้านวิชาชีพ
ได้ก่อตั้งสำนักกฎหมาย อุกฤษ มงคลนาวิน ตั้งแต่ พ.ศ. 2513 จนถึงปัจจุบัน

### ด้านการเมือง
เริ่มเป็นสมาชิกรัฐสภาตั้งแต่ พ.ศ. 2515 จนถึง พ.ศ. 2535 และดำรงตำแหน่งรองประธาน, ประธานวุฒิสภา, ประธานรัฐสภา หลายสมัย

### ด้านบริหารราชการแผ่นดิน
ได้เป็นที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี ตั้งแต่ พ.ศ. 2518 เหตุที่เป็นนักนิติศาสตร์ที่ยึดมั่นในหลักยุติธรรม นิติธรรม สันติธรรม จึงได้รับแต่งตั้งให้เป็นประธานกรรมการอิสระว่าด้วยการอำนวยความยุติธรรมใน 3 จังหวัดชายแดน ภาคใต้ และประธานกรรมการอิสระว่าด้วยการส่งเสริมหลักนิติธรรมแห่งชาติ

## รางวัล
### ด้านเกียรติคุณที่ได้รับทางวิชาการ
* พ.ศ. 2522 ได้โปรดเกล้าฯให้เป็นศาสตราจารย์พิเศษจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* พ.ศ. 2530 และ พ.ศ. 2532 รับพระราชทานปริญญานิติศาสตร์ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยรามคำแหงและจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตามลำดับ
* พ.ศ. 2531 รับพระราชทานปริญญาบัตร (กิตติมศักดิ์) จากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร

### ด้านสังคมสงเคราะห์
* โปรดเกล้าฯให้เป็นกรรมการสภากาชาดไทย ตั้งแต่ พ.ศ. 2527 จนถึงปัจจุบัน
* เป็นประธานกรรมการมูลนิธิตึก สก. ในพระบรมราชูปถัมภ์ ตั้งแต่ พ.ศ. 2535 จนถึงปัจจุบัน
* เป็นประธานกรรมการพีระยานุเคราะห์ในพระราชูปถัมภ์ของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ตั้งแต่ พ.ศ. 2527 จนถึงปัจจุบัน

### ด้านเกียรติยศในสังคม
* ได้รับพระราชทานเหรียญกาชาดสมนาคุณ ชั้นที่ 1 พ.ศ. 2537
* ได้รับพระราชทานเสาเสมาธรรมจักร รางวัลผู้ทำคุณประโยชน์ประเภทส่งเสริมกิจการคณะสงฆ์ พ.ศ. 2542
* ได้รับพระราชทานเหรียญกาชาดสดุดี ชั้นที่ 1 พ.ศ. 2554
* เป็นนักศึกษาดีเด่นมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ในปี พ.ศ. 2527 ในโอกาสมหาวิทยาลัยมีอายุครบ 50 ปี
* ได้เป็น “ปูชนียบุคคล” หนึ่งในร้อยคนของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในโอกาสครบรอบ ๑๐๐ ปี พ.ศ. 2560

## งานเขียน
### ตำรากฎหมาย
* ปัญหากฎหมายสำหรับประชาชน
* ประวัติศาสตร์กฎหมายสากล
* คู่มือกฎหมายแรงงาน
* สารานุกรมกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

### หนังสือด้านอื่น ๆ
* พระมหาภัมภีร์อัลกุรอาน
* หลากหลายแนวคิด อุกฤษ มงคลนาวิน เล่ม 1 สิทธิและสถานภาพทางกฎหมายของสตรีไทย
* หลากหลายแนวคิด อุกฤษ มงคลนาวิน เล่ม 2 บทบาทของนักนิติศาสตร์ในการพัฒนาประเทศ
* หลากหลายแนวคิด อุกฤษ มงคลนาวิน เล่ม 3 กำเนิดคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* หลากหลายแนวคิด อุกฤษ มงคลนาวิน เล่ม 4 กำเนิดสำนักกฎหมาย ดร.อุกฤษ มงคลนาวิน
* หลากหลายแนวคิด อุกฤษ มงคลนาวิน เล่ม 5 กำเนิด ปปป., การปฏิรูปการเมืองโดยการจัดระบบและวิธีการเลือกตั้งใหม่
* บันทึกภาพประวัติศาสตร์ความทรงจำในการเยือนประเทศต่าง ๆ ตามคำเชิญอย่างเป็นทางการระหว่างดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภา โดยศาสตราจารย์ อุกฤษ มงคลนาวิน (สาธารณรัฐประชาชนจีน 2528)
* บันทึกภาพประวัติศาสตร์ความทรงจำ บทบาทด้านต่างประเทศของรัฐสภา ในระหว่างดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภา
* บันทึกภาพประวัติศาสตร์ความทรงจำในการเยือนประเทศต่าง ๆ ตามคำเชิญอย่างเป็นทางการระหว่างดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภา (สหพันธรัฐรัสเซียและสาธารณรัฐโปแลนด์)
* บันทึกภาพประวัติศาสตร์ความทรงจำในการเยือนประเทศต่าง ๆ ตามคำเชิญอย่างเป็นทางการระหว่างดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภา (สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี, สาธารณรัฐประชาชนจีน, ทิเบต 2531)
* บันทึกภาพประวัติศาสตร์ความทรงจำในการเยือนประเทศต่าง ๆ ตามคำเชิญอย่างเป็นทางการระหว่างดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภา (สาธารณรัฐฝรั่งเศส, สาธารณรัฐอินเดีย, สาธารณรัฐอินโดนีเซีย 2528)
* ปัญหาบ้านเมือง โดยคณะกรรมการอิสระว่าด้วยการส่งเสริมหลักนิติธรรมแห่งชาติ
* 9 มงคลแห่งชีวิต ในแผ่นดินรัชกาลที่ 9 84 ปี อุกฤษ มงคลนาวิน 10 มีนาคม พ.ศ. 2561
* อยู่ให้ดี อยู่ให้เป็น
* 60 ทัศ : 60 ทัศน์
* ภารกิจเพื่อชาติ
* Design as Desire
* สวรรค์บนดิน ถิ่นไทย

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์
### เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

### ต่างประเทศ
*  :
** พ.ศ. 2528 – 80px เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณด้านบริการการทูต ชั้นที่ 1 (พิเศษ)
*  :
** พ.ศ. 2529 – 80px เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้นกอม็องเดอร์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* อุกฤษ มงคลนาวิน

หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอกันทรลักษ์
หมวดหมู่:นักกฎหมายชาวไทย
หมวดหมู่:นักวิชาการจากจังหวัดศรีสะเกษ
หมวดหมู่:นักการเมืองจากจังหวัดศรีสะเกษ
หมวดหมู่:ประธานรัฐสภาไทย
หมวดหมู่:ประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
หมวดหมู่:ประธานวุฒิสภาไทย
หมวดหมู่:รองประธานวุฒิสภาไทย
หมวดหมู่:สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง
หมวดหมู่:สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญไทย
หมวดหมู่:สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ภ.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.3
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:อาจารย์คณะนิติศาสตร์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:ศาสตราจารย์พิเศษ