การโอบล้อม

[thumb|แผนภาพแสดงการโอบล้อมกองกำลัง[รัฐอิสลามอิรักและลิแวนต์|ไอซิส ในยุทธการติกริตครั้งที่สอง (2558) ลูกศรสีน้ำเงินแสดงถึงการโจมตีของฝ่ายพันธมิตร ในขณะที่เส้นสีแดงคือเส้นโอบล้อมรอบ ณ วันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2558]]
thumb|การโอบล้อมสตาลินกราด
[thumb|350px|การโอบล้อมระหว่าง[การบุกครองเกาหลีของญี่ปุ่น (ค.ศ. 1592–98)|การบุกครองเกาหลีของญี่ปุ่น (พ.ศ. 2135–2141)]]

**การโอบล้อม** () คือคำศัพท์ทางทหารสำหรับสถานการณ์ที่กองกำลังหรือเป้าหมายถูกแยกจากกันและถูกโอบล้อมด้วยกองกำลังของศัตรู สถานการณ์นี้อันตรายอย่างยิ่งสำหรับกองกำลังที่ถูกโอบล้อม ในระดับยุทธศาสตร์ คือการที่กองกำลังนั้นไม่สามารถรับการส่งกำลังบำรุงหรือการเสริมกำลังพลได้ ในระดับยุทธวิธี คือการที่หน่วยในกองกำลังอาจถูกโจมตีจากหลายทิศทางได้ สุดท้ายเมื่อกองกำลังนั้นไม่สามารถที่จะถอยได้แล้ว กองกำลังนั้นจะต้องต่อสู้จนตัวตายหรือยอมจำนน นอกจากจะถูกปลดปล่อยหรือตีหักวงล้อมได้ 

การโอบล้อมแบบพิเศษคือการล้อม (siege) ในกรณีนั้น กองกำลังที่โอบล้อมจะถูกป้องกันอยู่ในตำแหน่งที่มีป้อมสนามที่มีเสบียงที่ใช้ได้อย่างยาวนานและการป้องกันที่แข็งแกร่ง ทำให้กองกำลังเหล่านั้นสามารถต้านทานการโจมตีได้ การล้อมเกิดขึ้นในเกือบทุกยุคสมัยของการทำสงคราม 

## ประวัติ
การโอบล้อมถูกนำมาใช้ตลอดหลายศตวรรษโดยผู้นำทางทหาร รวมไปถึงนายพลต่าง ๆ เช่น สปาร์ตากุส, อเล็กซานเดอร์มหาราช, จูเลียส ซีซาร์, เจงกิส ข่าน, คอลิด อิบน์ อัลวะลีด, แฮนนิบัล, ซุนวู, อี ซุน-ชิน, ชากาซูลู, ฟ็อน วาลเลนสไตน์, ชาห์นาเดอร์, จักรพรรดินโปเลียนที่ 1, ฟ็อน ม็อลท์เคอ, ไฮนทซ์ กูเดรีอัน, ฟ็อน รุนท์ชเต็ท, ฟ็อน มันชไตน์, เกออร์กี จูคอฟ, จอร์จ เอส. แพตตัน และกอเซม โซเลย์มอนี

ซุนวูและนักคิดทางการทหารอื่น ๆ แนะนำว่าไม่ควรโอบล้อมกองทัพอย่างสมบูรณ์ แต่ให้มีเหลือพื้นที่สำหรับการหลบหนีแทน มิฉะนั้นกำลังพลของกองทัพที่ "ถูกโอบล้อม" จะฟื้นขวัญกำลังใจขึ้นมาและต่อสู้จนตัวตาย ควรเปิดช่องทางความเป็นไปได้สำหรับการถอยร่นจะดีกว่า เมื่อศัตรูล่าถอยก็ยังสามารถที่จะติดตามจับกุมหรือโจมตีทำลายแนวถอยได้โดยมีความเสี่ยงที่ต่ำกว่าการต่อสู้กับกองกำลังที่ยอมสู้จนตัวตาย

## รูปแบบการโอบล้อม
รูปแบบหลักของการโอบล้อมที่เรียกกันว่า "การโอบสองปีก" (double envelopment) เป็นการโจมตีทางปีกของการรบ (battle) ซึ่งใช้กองกำลังเคลื่อนที่ตามยุคสมัย เช่น ทหารราบเบา, ทหารม้า, รถถัง หรือรถลำเลียงพลหุ้มเกราะ ที่พยายามจะบุกทะลวงโดยใช้ความเร็วให้เป็นประโยชน์เพื่อเข้าปิดจากด้านหลังของกองกำลังศัตรูเพื่อสร้างการปิดล้อมแบบ "วงแหวน" ที่สมบูรณ์ในขณะที่กองกำลังหลักของศัตรูกำลังติดพันกับการถูกโจมตีแบบสุ่มเพื่อหาจุดอ่อน (probing attack) เช่น การโอบล้อมของกองทัพที่ 6 ของเยอรมันในยุทธการที่สตาลินกราดในปี พ.ศ. 2485 ระหว่างสงครามฤดูหนาว ฟินแลนด์ได้ใช้ "ยุทธวิธีหย่อม" (pocket tactics) ในการต่อต้านสหภาพโซเวียต เรียกว่า *[[หย่อม (การทหาร)#โมตติ|โมตติ]] (motti)* ในบริบทของสงคราม โมตติคือยุทธวิธีที่ชาวฟินแลนด์ใช้ในการตรึงกำลัง, แบ่งส่วน, ล้อมรอบ และทำลายกองทหารโซเวียตที่มีขนาดใหญ่กว่าพวกเขาหลายเท่า

หากมีสิ่งกีดขวางตามธรรมชาติ เช่น มหาสมุทร หรือภูเขาที่ด้านหนึ่งของสนามรบ จะมีการใช้เพียงปีกเดียวเท่านั้น เนื่องจากการโอบในปีกที่สองถูกกีดขวางโดยสิ่งกีดขวางตามธรรมชาติ เช่น การโจมตีของเยอรมันในที่ราบลุ่มของฝรั่งเศสในปี พ.ศ. 2483

การโอบล้อมแบบที่สามสามารถเกิดขึ้นได้จากการเจาะผ่านในพื้นที่แนวหน้าข้าศึก และใช้ประโยชน์จะการเจาะนั้นด้วยกองกำลังเคลื่อนที่เจาะเข้าไปแล้วแยกเป็นสองทิศทางหรือมากกว่านั้นที่หลังแนวข้าศึก ซึ่งหลังจากการเจาะผ่านแล้วมักจะไม่เกิดการล้อมแบบเต็มวงแหวน แต่จากการโจมตีดังกล่าวจะลดทางเลือกของแนวตั้งรับอย่างหนัก รูปแบบการโจมตีประเภทนี้ถือเป็นหัวใจสำคัญของการปฏิบัติการแบบสายฟ้าแลบ เนื่องจากความยากสูงสุดของการปฏิบัติการรูปแบบนี้ จึงไม่สามารถที่จะดำเนินได้บ่อย เว้นเสียจากกองกำลังฝ่ายรุกมีความเหนือกว่าในทุก ๆ ด้าน ไม่ว่าจะด้านเทคโนโลยี การจัดหน่วย หรือจำนวนกองกำลัง เช่น การทัพบาร์บาร็อสซาในปี พ.ศ. 2484

อันตรายต่อกองกำลังที่ถูกโอบล้อมก็คือการที่ตัวมันเองถูกตัดขาดจากฐานการส่งกำลังบำรุง หากกองกำลังที่โอบล้อมสามารถยืดหยัดได้อย่างมั่นคงหรือสามารถรักษาเส้นส่งกำลังบำรุง กองกำลังที่ถูกโอบล้อมอาจถูกดึงเข้าสู่ความสับสน (เช่น "แดสช์ทูเดอะไวเอออ์" ของรอมเมลในปี พ.ศ. 2484 และเดเมียนสค์พ็อกเกตในปี พ.ศ. 2485) หรือการถูกทำลายอย่างกว้างขวาง (เช่น ระหว่างการทัพพม่า พ.ศ. 2487)

## ยุทธการโอบล้อมที่โดดเด่น
ตัวอย่างบางส่วนของยุทธการโอบล้อมมีดังนี้

* ยุทธการที่เทอร์มอพิลี (พ.ศ. 64)
* ยุทธการที่กันไน (พ.ศ. 328)
* ยุทธการที่เมมโหย่ (พ.ศ. 2311)
* การทัพอุล์ม (พ.ศ. 2348)
* ยุทธการที่ซูโอมุสซัลมี (พ.ศ. 2482–2483)
* ยุทธการที่เคียฟ (พ.ศ. 2484)
* ยุทธการที่สโมเลนสค์ (พ.ศ. 2484)
* ยุทธการที่เบียวิสตอค–มินสค์ (พ.ศ. 2484)
* ยุทธการที่เวลีคีเยลูคี (พ.ศ. 2485)
* ยุทธการที่ฮ่องกง (พ.ศ. 2484)
* ยุทธการที่สตาลินกราด (พ.ศ. 2485–2486)
* การรุกคอร์ซุน-เชฟเชนคอฟสกี (พ.ศ. 2487)
* ปฏิบัติการบากราตีออน (พ.ศ. 2487)
* การล้อมบัสตอญ, เบลเยียม (พ.ศ. 2487)
* ยุทธการรัวร์พ็อตเก็ต (พ.ศ. 2488)
* ยุทธการที่เบอร์ลิน (พ.ศ. 2488)
* สงครามหกวัน (พ.ศ. 2510)
* ยุทธการที่โมกาดิชู (พ.ศ. 2536)
* การล้อมมารีอูปอล (พ.ศ. 2565)

## ดูเพิ่ม
* การปิดล้อม
* การทัพโอบล้อม
* การสงครามดำเนินกลยุทธ์

## อ้างอิง


## แหล่งข้อมูลอื่น

* The Great Kitilä Motti (ประวัติศาสตร์สงครามฤดูหนาวจากเว็บไซต์ภาพยนตร์สารคดีที่แสดงเรื่องราวมากมาย)

โอบล้อม
หมวดหมู่:ยุทธวิธีทางทหาร
หมวดหมู่:ยุทธศาสตร์การทหาร
หมวดหมู่:คำศัพท์การทหาร
หมวดหมู่:การสงครามทางบก