ภาษาเอสเปรันโต

**ภาษาเอสเปรันโต** () หรือชื่อเดิม  **Lingvo Internacia** เป็นภาษาประดิษฐ์ในกลุ่มภาษาช่วยในการสื่อสารสากล (International auxiliary language) ที่ใช้กันมากที่สุดในโลก เป็นหนึ่งในภาษาที่มีกลุ่มผู้ใช้น้อยกลุ่มหนึ่งของโลก โดยได้รับการออกแบบมาเพื่อใช้เป็นเครื่องสื่อสารทางเลือกและเป็นผลงานสร้างสรรค์ทางศิลปะอย่างหนึ่ง ในปี พ.ศ. 2555 ภาษาเอสเปรันโตได้รับการเพิ่มเข้าไปในกูเกิลแปลภาษา ในปี พ.ศ. 2559 ปรากฏชื่อภาษาเอสเปรันโตในลิสต์รายชื่อภาษาที่เป็นที่รู้จักและเรียนมากในประเทศฮังการี ชื่อภาษาเอสเปรันโตมาจากนามปากกา “D-ro Esperanto„ ในหนังสือของ แอล.แอล. ซาเมนฮอฟ (L.L. Zamenhof) จักษุแพทย์ชาวโปแลนด์ ซึ่งเป็นหนังสือพื้นฐานของภาษานี้เล่มแรก (โดยมักเรียกชื่อหนังสือเล่มนี้ว่า Unua Libro ซึ่งเขียนในภาษารัสเซีย ได้รับการอนุญาตจำหน่ายเมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2430 โดยต้องการให้ภาษาเอสเปรันโตเป็นภาษาที่เรียนรู้ได้ง่าย และเป็นภาษาที่สอง

ประมาณการกันว่ามีผู้พูดภาษาเอสเปรันโตมากกว่า 2,000,000 คน และที่ไม่เหมือนกับภาษาประดิษฐ์อื่นคือมีผู้ที่พูดภาษานี้มาตั้งแต่เกิดประมาณ 2,000 คน สมาคมเอสเปรันโตสากล (Universala Esperanto-Asocio) มีสมาชิกอยู่ในมากกว่า 120 ประเทศ

การประชุมใหญ่เอสเปรันโตสากล (Universala Kogreso de ESperanto) เป็นการประชุมของผู้พูดภาษาเอสเปรันโตในระดับนานาชาติอันหนึ่งที่มีประวัติยาวนาน โดยจัดครั้งแรกในปี พ.ศ. 2448 (ค.ศ.1905) ที่เมืองบูลอน ซู แมร์ ในประเทศฝรั่งเศส

วันที่ 15 ธันวาคม ของทุกปี เป็นวันฉลองของภาษาเอสเปรันโต ซึ่งเป็นวันคล้ายวันเกิดของซาเมนโฮฟ ซึ่งในวันนี้ผู้ใช้ภาษาเอสเปรันโตจะรวมตัวกันในฤดูหนาว และเลี้ยงฉลองกัน โดยบางคนจะซื้อหนังสือภาษาเอสเปรันโตเล่มใหม่ในวันนี้

ภาษาเอสเปรันโตเป็นภาษาเดียวที่มีธงประจำภาษา โดยทั่วไปแล้วภาษาอื่น ๆ จะไม่ใช้ธงชาติมาเป็นธงประจำภาษา เนื่องจากชาติหรือประเทศหนึ่งอาจมีได้หลายภาษา และภาษาหนึ่งอาจพูดในหลายชาติหรือประเทศ ธงประจำภาษาเอสเปรันโต พื้นธงเป็นสีเขียว มีรูปดาวสีเขียวบนพื้นที่สีเหลี่ยมสีขาวอยู่มุมบนซ้าย นอกจากธงแล้วยังมีเพลงประจำภาษาเอสเปรันโตอีกด้วย ชื่อเพลงว่า *[[La Espero]]* แปลว่า *ความหวัง* ซึ่งมีชื่อเหมือนกับเพลงชาติของอิสราเอล

## ประวัติ
ภาษาเอสเปรันโตคิดค้นขึ้นช่วงปลาย คริสต์ทศวรรษ 1870 และต้น คริสต์ทศวรรษ 1880 โดยซาเมนฮอฟในช่วงเวลาพัฒนา 10 ปีนั้น ซาเมนฮอฟได้ใช้เวลาในการแปลวรรณกรรมต่าง ๆ มาเป็นภาษาเอสเปรันโต รวมทั้งการเขียนและพัฒนาหลักไวยกรณ์ต่าง ๆ ของภาษา โดยหนังสือไวยกรณ์เล่มแรกในภาษาเอสเปรันโต ชื่อ Международный языкъ. Предисловіе и полный учебникъ หรือที่เรียกกันว่า อูนูอาลิโบร (Unua Libro ความหมายในภาษาเอสเปรันโตว่า *หนังสือเล่มแรก*) ตีพิมพ์ที่ กรุงวอร์ซอว์ ในเดือน กรกฎาคม พ.ศ. 2430 ซึ่งหลังจากนั้นจำนวนผู้ใช้ภาษาเติบโตขึ้นอย่างรวดเร็วภายใน 20 ปีต่อมา โดยเริ่มต้นจากจักรวรรดิรัสเซีย และ ยุโรปตะวันออก และได้เข้าสู่ ยุโรปตะวันตก อเมริกา ประเทศจีน และประเทศญี่ปุ่น ต่อมาในปี พ.ศ. 2448 การประชุมเอสเปรันโตสากล ได้จัดตั้งขึ้น โดยจัดครั้งแรกที่เมืองบูลอญ-ซูร์-แมร์ (Boulogne-sur-Mer) ในประเทศฝรั่งเศส และหลังจากนั้นมีการจัดประชุมกันทุกปี (ยกเว้นช่วงสงครามโลก) โดยเปลี่ยนสถานที่จัดไปทั่วโลก

ในปัจจุบันภาษาเอสเปรันโตไม่ได้เป็นภาษาทางการของประเทศใด แต่ได้มีการเรียนการสอนในหลายประเทศ อย่างไรก็ตามในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 บริเวณฉนวนโมเรสเนต (Neutral Moresnet,  2359-2462) ได้ถือว่าเป็นรัฐแรกที่ใช้ภาษาเอสเปรันโตเป็นภาษาทางการ 

ในปี พ.ศ. 2511 สาธารณรัฐโรสไอส์แลนด์ ซึ่งอยู่ห่างจากชายฝั่งอิตาลี ประมาณ 11 กม. ได้ประกาศตั้งตัวเป็นประเทศเอกราช และได้ใช้ภาษาเอสเปรันโตเป็นภาษาทางการเช่นกัน อย่างไรก็ตาม โรสไอแลนด์ ไม่ถือว่าเป็นประเทศจากชาติอื่น 

ในปี พ.ศ. 2454 ระหว่างช่วงการปฏิวัติซินไฮ่ ในประเทศจีน ได้มีนโยบายในการเปลี่ยนภาษาทางการจากภาษาจีน เป็นภาษาเอสเปรันโต ด้วยเหตุผลที่ว่าให้ประเทศเป็นสากล แต่ได้ถูกยกเลิกไป 

ในปี พ.ศ. 2467 ในสหรัฐอเมริกา เริ่มมีการใช้ภาษาเอสเปรันโตสำหรับวิทยุสื่อสาร โดยคาดหวังว่าจะใช้เป็นภาษาหลักในการสื่อสาร แต่สุดท้ายไม่ได้รับการนิยมและได้ยกเลิกไป

## การศึกษาภาษาเอสเปรันโต
thumb|239x239px|หนังสือ Unua Libro ฉบับภาษารัสเซีย, 2430
ในปัจจุบันมีอยู่บางโรงเรียนที่มีการสอนภาษาเอสเปรันโต มีมากใน จีน ฮังการี บัลแกเรีย และ ออสเตรเลีย นอกจากนี้คนส่วนมากเรียนรู้ภาษา โดยการเรียนรู้ด้วยตัวเอง  และมีการสอนโดยอาสาสมัครต่างๆ ผ่านทางอินเทอร์เน็ต เช่นเว็บไซต์ lernu!

นักวิจัยหลายท่านได้ศึกษาว่าการเรียนรู้ภาษาเอสเปรันโต ช่วยให้ผู้ที่ใช้ภาษาในภาษากลุ่มอินโดยูโรเปียน (เช่น ภาษาอังกฤษ ภาษาเยอรมัน) เรียนภาษาอื่น ๆ ได้ง่ายยิ่งขึ้น อาจเนื่องมาจาก รูปแบบของภาษา ไวยากรณ์ และคำศัพท์ต่าง ๆ การวิจัยพบว่า เปรียบเทียบกลุ่มนักเรียน 2 กลุ่ม โดย กลุ่มแรก เรียนภาษาเอสเปรันโต 1 ปี และภาษาฝรั่งเศส 3 ปี กับกลุ่มที่สอง เรียนภาษาฝรั่งเศส 4 ปี ผลออกมาว่า กลุ่มแรกสามารถใช้ภาษาฝรั่งเศสได้ดีกว่ากลุ่มที่สอง ที่เรียนภาษาฝรั่งเศสมากกว่าหนึ่งปี

## ตัวอักษร
ภาษาเอสเปรันโตใช้ตัวอักษรละติน ประกอบด้วยตัวอักษร 28 ตัว ซึ่งมีรูปทั้งตัวพิมพ์ใหญ่และตัวพิมพ์เล็ก โดย 22 ตัวเหมือนตัวอักษรในภาษาอังกฤษ โดยไม่มีรูป Q, W, X และ Y และบนตัวอักษรบางตัวมีเครื่องหมายพิเศษ ตัวอักษรทั้งหมดมีดังนี้

อย่างไรก็ตาม รหัสแอสกีไม่มีสัญลักษณ์ที่ใช้แทนตัวอักษรเหล่านี้ Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ, Ŭ จึงมีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการเขียนให้เป็น CH, GH, HH, JH, SH, U หรือ CX, GX, HX, JX, SX, UX ตามลำดับ เมื่อต้องการพิมพ์หรือบันทึกข้อมูลลงคอมพิวเตอร์ ปัจจุบันนี้ปัญหาดังกล่าวไม่มีแล้วเนื่องจากใช้รหัสยูนิโคดแทน

## ไวยากรณ์เบื้องต้น
ไวยากรณ์เบื้องต้นของภาษาเอสเปรันโต ประกอบด้วย **รากคำ** ที่มีความหมายในตัวของมันเอง แล้วนำอักษรบางตัวไปต่อท้ายเพื่อเปลี่ยนหน้าที่ของคำในประโยค ดังที่จะกล่าวต่อไปนี้

### คำนำหน้าคำนาม
* คำนำหน้าคำนาม (Artikolo) มีเพียง *la* ที่ใช้กล่าวถึงสิ่งเฉพาะเจาะจง ซึ่งมีความหมายคล้ายกับ *the* ในภาษาอังกฤษ
** ***La''' leono estas danĝera besto.''
*** สิงโต '''(ตัวนั้น)''' เป็นสัตว์ที่อันตราย
**''leono estas danĝera besto.''
***สิงโต''' (ทั่วไป) '''เป็นสัตว์ที่อันตราย 

=== คำนาม ===
* คำนาม (Substantivo) ลงท้ายด้วย ''-o'' ส่วนคำนามที่เป็นพหูพจน์ให้เติม ''-j'' ต่อท้าย และหากคำนามนั้นทำหน้าที่เป็นกรรมของประโยค หรือนำหน้าคำบุพบท เช่น ''de'' ซึ่งแปลว่า ของ (ขึ้นอยู่กับความหมาย) ให้เติม ''-n'' ต่อท้ายเข้าไปอีก
** ''La '''hundo''' persekutis la '''katojn''' de la '''knaboj''' al la '''domo''' per '''bojado'''.''
*** '''สุนัข'''วิ่งไล่ (รูปอดีต) '''แมว (หลายตัว) ''' ของ'''เด็ก (หลายคน) ''' เข้าไปใน'''บ้าน'''โดย'''การเห่า'''

=== คำคุณศัพท์ ===
* คำคุณศัพท์ (Adjektivo) ลงท้ายด้วย ''-a'' รวมไปถึงจำนวนที่บ่งบอกลำดับที่ หรือคำนามอื่นที่ทำหน้าที่ขยายคำนามนั้น และเติม ''-j'' กับ ''-n'' ให้เหมือนคำนามที่ขยายด้วย คำคุณศัพท์จะวางไว้หน้าคำนามเสมอ
** ''La '''bruna''' hundo persekutas la '''nigrajn''' katojn.''
*** สุนัข'''สีน้ำตาล'''กำลังวิ่งไล่แมว'''สีดำ''' (หลายตัว)
* คำคุณศัพท์ขั้นกว่า ให้ใช้ ''pli'' นำหน้าคำคุณศัพท์แล้วตามด้วยคำสันธาน ''ol'' เหมือนการใช้ ''more...than'' ในภาษาอังกฤษ
** ''La bruna hundo estas '''pli granda ol''' la nigraj katoj.''
*** สุนัขสีน้ำตาลตัว'''ใหญ่กว่า'''แมวสีดำ (หลายตัว)
* คำคุณศัพท์ขั้นสุด ให้ใช้ ''plej'' นำหน้าคำคุณศัพท์นั้น
** ''Sed la homo estas la '''plej granda''' el ĉiuj.''
*** แต่มนุษย์ตัว'''ใหญ่ที่สุด'''กว่าใครทั้งหมด

=== จำนวน ===
จำนวน (Numeralo)

* จำนวนโดยพื้นฐานให้นำค่าของ 1-9 เขียนต่อด้วยค่าประจำหลัก เหมือนภาษาไทย
** ''Mil naŭcent naŭdek kvin''
*** (หนึ่ง) พันเก้าร้อยเก้าสิบห้า
* จำนวนที่บ่งบอกลำดับที่ (ordinal) ให้เติม ''-a'' หลังจำนวนแล้วนับเป็นคำคุณศัพท์
** ''La '''kvina''' trono''
*** บัลลังก์'''ที่ห้า'''
* จำนวนที่บ่งบอกความหลากหลาย ให้เติม ''-obl'' แล้วนำไปทำเป็นคำนามหรือคำคุณศัพท์
** ***Duobla** eraro''
*** ความผิดพลาด**ซ้ำสอง**
* จำนวนที่บ่งบอกเศษส่วน ให้เติม ''-on'' แล้วนำไปทำเป็นคำนามหรือคำคุณศัพท์
** ''Tri **kvaronoj***
*** เศษสาม'''ส่วนสี่''' (เศษหนึ่งส่วนสี่ จำนวนสามหน่วย)
* จำนวนที่บ่งบอกถึงการรวบรวม ให้เติม ''-op'' แล้วนำไปทำเป็นคำนามหรือคำคุณศัพท์
** ''Duopo''
*** (หนึ่ง) คู่
* จำนวนที่บ่งบอกถึงการแบ่งเป็นส่วน ให้ใช้คำบุพบท ''po'' นำหน้า มีความหมายว่า แต่ละ หรือ ที่อัตรา
** ''Mi donis  '''po tri''' pomojn al ili.''
*** ฉันให้แอปเปิล'''สามผล'''แก่พวกเขา ''' (แต่ละคน) '''
** ''Mi rapidis '''po cent''' kilometrojn en horo.''
*** ฉันกำลังเร่งความเร็ว (รูปอดีต) '''ที่อัตรา ร้อย'''กิโลเมตรต่อชั่วโมง

=== คำสรรพนาม ===
บุรุษสรรพนาม (Persona Pronomo)

* คำสรรพนาม (Pronomo) ใช้แทนบุคคล สัตว์ สิ่งของ ซึ่งเป็นบุรุษที่ 1, 2, 3 ในประโยค และสามารถเติม ''-n'' เมื่อทำหน้าที่เป็นกรรมของประโยค
** ***Mi** amas **vin**.''
*** **ฉัน**รัก**คุณ**
** ***Mi*' razas **min** kaj **vi** razas **vin**.*
*** *'ฉัน**โกนหนวด**ตัวฉันเอง** และ**คุณ**ก็โกนหนวด**ตัวคุณเอง**
** ***Oni*' diras, ke **li** amas **ŝin**.*
*** (มี) *'ใครคนหนึ่ง**บอกว่า **เขา**รัก**หล่อน**
* คำสรรพนามที่แสดงความเป็นเจ้าของให้เติม ''-a'' หลังคำสรรพนามแล้วนับเป็นคำคุณศัพท์
** ***Mia*' hundo amas **vian** katon.*
*** สุนัข*'ของฉัน**ชอบแมว**ของคุณ**

=== คำกริยา ===
* คำกริยา (Verbo) จะไม่แปรผันรูปตามประธาน แต่จะแปรผันตามกาลและน้ำเสียงของประโยค คำกริยาที่แปรผันตามกาล ให้เติม ''-as'' สำหรับปัจจุบันกาล ''-is'' สำหรับอดีตกาล และ ''-os'' สำหรับอนาคตกาล 
** ''Mi **amas** vin.''
*** ฉัน**รัก**คุณ (ปัจจุบันกาล ซึ่งรักกันอยู่)
** ''Mi **amis** vin.''
*** ฉัน**เคยรัก**คุณ (อดีตกาล ซึ่งเกิดขึ้นในอดีต)
** ''Mi **amos** vin.''
*** ฉัน**จะรัก**คุณ (อนาคตกาล ซึ่งปัจจุบันยังไม่รัก)
* คำกริยาที่แปรผันตามน้ำเสียง ให้เติม ''-us'' เพื่อแสดงถึงการให้เงื่อนไขหรือการสมมติ ''-u'' เพื่อแสดงถึงการออกคำสั่งหรือการขอร้อง ''-i'' เพื่อแสดงถึงคำกริยาที่ทำหน้าที่เป็นคำนาม (infinitive)
** ''Se vi **gajnus** la loterion, mi **amus** vin.''
*** ถ้าคุณ**ถูกรางวัล**ล็อตเตอรี ฉัน**ก็จะรัก**คุณ
** ''Mi deziras, ke vi **amu** min; do **amu** min!''
*** ฉันต้องการให้คุณ**รัก**ฉัน ดังนั้น**รัก**ฉันสิ!
** ***Koni*' lin estas **ami** lin.*
*** *'รู้จัก**เขา นั่นคือ **รัก*'เขา



== การออกเสียง ==
ซาเมนฮอฟได้แนะนำว่า การออกเสียงภาษาเอสเปรันโต ใช้หลักการใกล้เคียงกับ[[ภาษาอิตาลี]](?) และอักษรเอสเปรันโตมีลักษณะใกล้เคียงกับ[[สัทอักษรสากล]] (IPA : International Phonetic Alphabet ) ซึ่งการออกเสียงมีลักษณะใกล้เคียงกัน


== ตัวอย่างประโยค ==
ตัวอย่างประโยคสนทนาในภาษาเอสเปรันโต


== ภาษาเอสเปรันโตในประเทศไทย ==
สำหรับภาษาเอสเปรันโตในประเทศไทยนั้น เริ่มเข้ามาเมื่อประมาณ 70 ปีที่แล้ว (2559) โดยชาวจีนที่เดินทางเข้ามาอาศัยอยู่ที่ประเทศไทย

ภาษาเอสเปรันโต เริ่มมีสอนเป็นวิชาเสริมในหมวดวิชาบูรณาการที่โรงเรียนเด็กสายรุ้ง อ. กำแพงแสน จ. นครปฐม ในระดับประถมศึกษาตอนปลาย (ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ถึง 6) ตั้งแต่กลางปี พ.ศ. 2564 เป็นต้นมา โดยมีเป้าหมายเพื่อให้เด็กคุ้นเคยกับระบบภาษาตะวันตกอื่น ๆ ก่อนที่เด็ก ๆ แต่ละคนจะสามารถเลือกภาษาตะวันตกตามที่ตัวเองสนใจ สำหรับเรียนต่อไปในอนาคตได้

== ภาษาเอสเปรันโตในภาพยนตร์ ==
รายชื่อภาพยนตร์บางส่วนที่มีภาษาเอสเปรันโต 
* [[ค.ศ. 1940]] *เดอะเกรตดิกเทเทอร์* (*The Great Dictator*) โดย[[ชาร์ลี แชปลิน]]
* [[ค.ศ. 1994]] *สตรีตไฟเตอร์* (*Street Fighter*) และองค์กร[[ชาโดลู]] ใช้ภาษาเอสเปรันโต รวมถึงป้ายต่างๆภายในเรื่อง
* [[ค.ศ. 1997]] *กัตตาก้า* (*Gattaca*) ของ[[แอนดรูว์ นิกโคล]] (Andrew Niccol)  มีการอ่านคำประกาศต่าง ๆ เป็นภาษาเอสเปรันโตคู่กับภาษาอังกฤษ
* [[ค.ศ. 2004]] *เบลด: ไทรนิตี* (*Blade: Trinity*)
* [[ค.ศ. 2004]] *ไนต์ออนเดอะกาแล็กติกเรลโรด* (*Night on the Galactic Railroad*) ภาพยนตร์ญี่ปุ่น เรื่องราวของประเทศในยุโรป

== อ้างอิง ==


== อ่านเพิ่ม ==

* Fians, Guilherme, "Esperanto Revolutionaries and Geeks - Language Politics, Digital Media and the Making of an International Community", 2021, Palgrave Macmillan, (e-book) and  (hardcover).
* Auld, William. *La Fenomeno Esperanto* ("The Esperanto Phenomenon"). Rotterdam: Universala Esperanto-Asocio, 1988.
* Butler, Montagu C. *Step by Step in Esperanto*. ELNA 1965/1991. .
* DeSoto, Clinton (1936). *200 Meters and Down*. West Hartford, Connecticut, US: [[American Radio Relay League]], p.&nbsp;92.
* Crystal, David, article "Esperanto" in *The New Penguin Encyclopedia*, Penguin Books, 2002.
* Crystal, David, *How Language Works* (pages 424–5), Penguin Books, 2006. .
* [https://www.britannica.com/topic/Esperanto Esperanto]  at the *Encyclopædia Britannica*
* [[Michael Everson|Everson, Michael]]. &nbsp;. Evertype, 2001.
* Forster, Peter G. *The Esperanto Movement*. The Hague: Mouton Publishers, 1982. .
* Garvia, Roberto. *Esperanto and Its Rivals: The Struggle for an International Language*. University of Pennsylvania Press, 2015. .
* Gledhill, Christopher. *The Grammar of Esperanto: A Corpus-Based Description.* Second edition. Lincom Europa, 2000. .
* Harlow, Don. [http://literaturo.org/HARLOW-Don/Esperanto/eaccess/eaccess.book.html The Esperanto Book] . Self-published on the web (1995–96).
* [http://learn101.org/esperanto.php Esperanto Lessons] . LEARN101.ORG. Including the alphabet, adjectives, nouns, plural, gender, numbers, phrases, grammar, vocabulary, verbs, exam, audio, and translation.
* [http://katalogo.uea.org/index.php?inf=4006 *Ludovikologia dokumentaro I*]  Tokyo: Ludovikito, 1991. Facsimile reprints of the *Unua Libro* in Russian, Polish, French, German, English and Swedish, with the earliest Esperanto dictionaries for those languages.
* 
* Okrent, Arika. [http://inthelandofinventedlanguages.com/ In the Land of Invented Languages] .
* 
* Perlin, Ross [https://lareviewofbooks.org/article/esperanto-language-of-hope-esther-schors-bridge-of-words/ "Nostalgia for World Culture: A New History of Esperanto",review of "Bridge of Words" by Esther Schor] 
* van Someren, Emily. [https://web.archive.org/web/20111103135225/http://igitur-archive.library.uu.nl/student-theses/2006-0324-075222/UUindex.html Republication of the thesis 'The EU Language Regime, Lingual and Translational Problems'.]
* [[John C. Wells|Wells, John]]. *Lingvistikaj aspektoj de Esperanto* ("Linguistic aspects of Esperanto"). Second edition. Rotterdam: Universala Esperanto-Asocio, 1989.
* Zamenhof, Ludovic Lazarus, *Dr. Esperanto's International Language: Introduction & Complete Grammar * The original 1887 *Unua Libro*, English translation by Richard H. Geoghegan; HTML online version 2006. Print edition (2007) also available from [http://www.esperanto-usa.org/ ELNA]  or [http://www.uea.org/ UEA] .
* Zamenhof, Ludovic Lazarus. [http://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/index.html *Fundamento de Esperanto*] . HTML reprint of 1905 *Fundamento*, from the Academy of Esperanto.

* FM 30-101-1 (1962) Esperanto The Aggressor Language https://commons.wikimedia.org/wiki/File:FM_30-101-1_(1962)_Esperanto_The_Aggressor_Language.pdf

== แหล่งข้อมูลอื่น ==


* [http://www.uea.org/ UEA.org] – เว็บไซต์ของ [[Universal Esperanto Association]]
* 
* [http://www.gutenberg.org/wiki/Esperanto_%28Bookshelf%29 *Esperanto Bookshelf''] ที่ Project Gutenberg
* พจนานุกรมเอสเปรันโต 
* บริการฟรีแปลคำศัพท์ ประโยค และเว็บไซต์เป็นภาษาเอสเปรันโต 
* https://sites.google.com/site/rektametodotaja/  เอสเปรันโตโดยวิธีตรง (ฉบับภาษาไทย)

อเสปเออรันตโ