อำเภอจักราช

**จักราช** [จัก-กะ-หฺราด] เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา และเป็นหนึ่งในหลายอำเภอของจังหวัดที่มีทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือพาดผ่าน อำเภอนี้มีแหล่งน้ำที่สำคัญคือลำน้ำจักราช ซึ่งลอดใต้สะพานรถไฟบริเวณทิศตะวันตกของสถานีรถไฟจักราช

## ประวัติศาสตร์
* วันที่ 29  ตุลาคม  2457  ตั้ง **กิ่งอำเภอท่าช้าง**   ขึ้นกับอำเภอเมืองนครราชสีมา
*วันที่ 29 สิงหาคม 2481 โอนพื้นที่ตำบลหนองงูเหลือม กิ่งอำเภอจอหอ อำเภอเมืองนครราชสีมา มาขึ้นกับกิ่งอำเภอท่าช้าง อำเภอเมืองนครราชสีมา
* วันที่  1   มกราคม   2496   ยกฐานะจากกิ่งอำเภอจักราช อำเภอเมืองนครราชสีมา เป็น   **อำเภอจักราช**    
* วันที่ 14  พฤษภาคม  2499  จัดตั้งสุขาภิบาลจักราช ในท้องที่บางส่วนของตำบลจักราช 
* วันที่   1   ธันวาคม  2501  ตั้งตำบลทองหลาง  แยกออกจากตำบลจักราช 
* วันที่  30  มกราคม  2507   ตั้งตำบลหนองขาม   แยกออกจากตำบลสีสุก    
* วันที่  1  สิงหาคม  2507    ได้ย้ายที่ว่าการอำเภอจากบ้านท่าช้าง    ตำบลท่าช้าง   มาอยู่ที่บ้านจักราช   ตำบลจักราช  (ที่ทำการปัจจุบัน)    
* วันที่   25  ธันวาคม  2511  โอนพื้นที่ตำบลหนองพลวง อำเภอพิมาย  มาขึ้นกับอำเภอจักราช  
* วันที่   6  กันยายน  2528  ตั้งตำบลพระพุทธ  แยกออกจากตำบลท่าช้าง และตำบลหนองยาง  ตั้งตำบลศรีละกอ  แยกออกจากตำบลสีสุก   
* วันที่  6   กรกฎาคม  2530   ตั้งตำบลคลองเมือง  แยกออกจากตำบลหนองขาม   
* วันที่  13  ธันวาคม  2533   จัดตั้งสุขาภิบาลท่าช้าง    ในท้องที่บางส่วนของตำบลท่าช้าง    
* วันที่  10   กันยายน   2535    ตั้งตำบลช้างทอง   แยกออกจากตำบลท่าช้าง  และตำบลทองหลาง  ตั้งตำบลหินโคน  แยกออกจากตำบลจักราช   
*  วันที่   5   ธันวาคม   2539    แยกพื้นที่ตำบลช้างทอง  ตำบลท่าช้าง  ตำบลพระพุทธ  ตำบลหนองงูเหลือม  และตำบลหนองยาง  อำเภอจักราช  ไปตั้ง **อำเภอเฉลิมพระเกียรติ**  พร้อมทั้งโอนสุขาภิบาลท่าช้าง  ไปขึ้นกับอำเภอเฉลิมพระเกียรติ   อีกด้วย 
*  วันที่  25   พฤษภาคม   2542   ยกฐานะจากสุขาภิบาลจักราช  เป็น  เทศบาลตำบลจักราช

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอจักราชตั้งอยู่ทางทิศของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอโนนสูงและอำเภอพิมาย
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอห้วยแถลง และอำเภอหนองหงส์ (จังหวัดบุรีรัมย์)
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอหนองกี่ (จังหวัดบุรีรัมย์) อำเภอหนองบุญมาก และอำเภอโชคชัย
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอเฉลิมพระเกียรติ

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอจักราชแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 ตำบล 109 หมู่บ้าน

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอจักราชประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลตำบลจักราช]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลจักราช
* **องค์การบริหารส่วนตำบลจักราช** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจักราช (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลจักราช)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลทองหลาง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทองหลางทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสีสุก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสีสุกทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองขาม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองขามทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองพลวง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองพลวงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลศรีละกอ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีละกอทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลคลองเมือง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองเมืองทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหินโคน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหินโคนทั้งตำบล

## การศึกษา
;โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 31
* โรงเรียนจักราชวิทยา ตำบลจักราช 

;โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา
* โรงเรียนหนองขามพิทยาคม ตำบลหนองขาม
* โรงเรียนคลองเมืองพิทยาคม ตำบลคลองเมือง

;โรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมาเขต 2
* โรงเรียนจักราชราษฎร์สามัคคี ตำบลจักราช
*ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอจักราช  สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ( กศน.) กระทรวงศึกษาธิการ

## การขนส่ง
อำเภอจักราชมีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 พาดผ่าน และมีสถานีรถไฟจักราชเป็นสถานีประจำอำเภอ มีขบวนรถด่วนและรถเร็วหยุดรับ–ส่งผู้โดยสารพอสมควร นอกจากนี้ยังมีสถานีรถไฟบ้านหินโคนซึ่งเป็นย่านสถานีขนาดใหญ่

## อ้างอิง

จักราช