การปฏิวัติอียิปต์ ค.ศ. 1952

**การปฏิวัติอียิปต์ ค.ศ. 1952** ยังเป็นที่รู้จักกันคือ **การรัฐประหาร ค.ศ. 1952** () และ **การปฏิวัติวันที่ 23 กรกฎาคม** () เป็นช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมครั้งสำคัญในอียิปต์ การปฏิวัติเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม ค.ศ. 1952 เริ่มต้นขึ้นด้วยการโค่นล้มพระเจ้าฟะรูกในการรัฐประหารโดยขบวนการเจ้าหน้าที่อิสระ ซึ่งเป็นกลุ่มเจ้าหน้าที่กองทัพภายใต้การนำโดยมุฮัมมัด นะญีบและญะมาล อับดุนนาศิร การปฏิวัตินี้นำพากระแสการเมืองปฏิวัติมาสู่โลกอาหรับ และมีส่วนสนับสนุนให้เกิดการให้เอกราชจากการเป็นอาณานิคมมากขึ้น รวมถึงการพัฒนาความสามัคคีของโลกที่สามในช่วงสงครามเย็น

แม้ว่าในตอนแรกมุ่งเน้นไปที่ความไม่พอใจต่อพระเจ้าฟะรูก ขบวนการนี้กลับมีความทะเยอทะยานทางการเมืองกว้างขวางกว่านั้น ในช่วงสามปีแรกของการปฏิวัติ เหล่าเจ้าหน้าที่อิสระได้เคลื่อนไหวเพื่อยกเลิกระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญและระบอบขุนนางของอียิปต์และซูดาน สถาปนาสาธารณรัฐ ยุติการยึดครองประเทศของอังกฤษ และรักษาเอกราชของซูดาน (ซึ่งก่อนหน้านี้ปกครองโดยความร่วมมือระหว่างอียิปต์และสหราชอาณาจักร) รัฐบาลฝ่ายปฏิวัติได้นำนโยบายชาตินิยมและต่อต้านจักรวรรดินิยมมาใช้อย่างแข็งขัน ซึ่งต่อมาแสดงออกผ่านชาตินิยมอาหรับเป็นหลัก และการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด

การปฏิวัติต้องเผชิญกับภัยคุกคามจากมหาอำนาจจักรวรรดินิยมตะวันตกฉับพลัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งสหราชอาณาจักรที่ยึดครองอียิปต์มาตั้งแต่ ค.ศ. 1882 และฝรั่งเศส ซึ่งทั้งสองประเทศต่างระมัดระวังกระแสชาตินิยมที่เพิ่มสูงขึ้นในดินแดนที่อยู่ภายใต้การควบคุมของตนทั่วทวีปแอฟริกา และในโลกอาหรับ สถานการณ์สงครามกับอิสราเอลที่ยังคงดำเนินอยู่ก็เป็นความท้าทายที่สำคัญเช่นกัน เนื่องจากเจ้าหน้าที่อิสระได้เพิ่มการสนับสนุนชาวปาเลสไตน์ที่มีอยู่แล้วของอียิปต์ให้มากขึ้น ทั้งสองประเด็นนี้มาบรรจบกันในปีที่ห้าของการปฏิวัติ เมื่ออียิปต์ถูกสหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส และอิสราเอลรุกรานในวิกฤตการณ์คลองสุเอซ ค.ศ. 1956 (ในอียิปต์เรียกว่า *การรุกรานไตรภาคี*) แม้มีความสูญเสียทางทหารมหาศาล แต่สงครามครั้งนี้ก็ถูกมองว่าเป็นชัยชนะทางการเมืองของอียิปต์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อทำให้คลองสุเอซตกอยู่ภายใต้การควบคุมของอียิปต์อย่างไม่มีข้อโต้แย้งเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ ค.ศ. 1875 ทำลายสิ่งที่ถูกมองว่าเป็นเครื่องหมายแห่งความอัปยศอดสูของชาติ สิ่งนี้ยิ่งตอกย้ำความน่าดึงดูดใจต่อการปฏิวัติในประเทศอาหรับอื่น ๆ

การปฏิรูปเกษตรกรรมทั้งระบบ และโครงการอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ได้ริเริ่มขึ้นในช่วงทศวรรษแรกและครึ่งแรกของการปฏิวัติ นำไปสู่ช่วงเวลาแห่งการสร้างโครงสร้างพื้นฐานและการขยายตัวของเมืองอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน เมื่อถึงคริสต์ทศวรรษ 1960 สังคมนิยมอาหรับกลายเป็นประเด็นหลักที่เปลี่ยนแปลงอียิปต์ให้เป็นเศรษฐกิจแบบวางแผนจากส่วนกลาง ความกลัวของทางการต่อการปฏิวัติตอบโต้ที่ได้รับการสนับสนุนจากตะวันตก ความสุดโต่งทางศาสนาภายในประเทศ การแทรกซึมของคอมมิวนิสต์ที่อาจเกิดขึ้น และความขัดแย้งกับรัฐอิสราเอล ล้วนถูกยกมาเป็นเหตุผลในการบังคับให้มีข้อจำกัดต่อฝ่ายค้านทางการเมืองที่รุนแรงและยาวนาน และในการห้ามใช้ระบบหลายพรรค ข้อจำกัดต่อกิจกรรมทางการเมืองเหล่านี้ยังคงมีผลบังคับใช้จนกระทั่งประธานาธิบดีอันวัร ซาดาตที่ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ ค.ศ. 1970 เป็นต้นมา ซึ่งในช่วงเวลาดังกล่าว นโยบายหลายอย่างของฝ่ายปฏิวัติถูกปรับลดหรือยกเลิก

ความสำเร็จของการปฏิวัติในช่วงแรกได้กระตุ้นให้เกิดขบวนการชาตินิยมมากมายในประเทศอื่น ๆ เช่น แอลจีเรีย ซึ่งมีการก่อกบฏต่อต้านจักรวรรดินิยมและต่อต้านอาณานิคมต่อจักรวรรดิยุโรป การปฏิวัติยังเป็นแรงบันดาลใจให้ล้มล้างสถาบันกษัตริย์และรัฐบาลที่สนับสนุนตะวันตกในตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือ การปฏิวัตินี้จัดวันเฉลิมฉลองที่รำลึกขึ้นในวันที่ 23 กรกฎาคมของทุกปี

## ภูมิหลังและสาเหตุ
### ราชวงศ์มุฮัมมัด อะลี

ประวัติศาสตร์อียิปต์ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ถูกกำหนดโดยรัชสมัยที่แตกต่างกันอย่างมากของสมาชิกราชวงศ์มุฮัมมัด อะลีที่สืบทอดกันมา และการแทรกแซงกิจการอียิปต์ของมหาอำนาจโดยเฉพาะอย่างยิ่งสหราชอาณาจักรและฝรั่งเศสที่ค่อย ๆ เพิ่มขึ้น ตั้งแต่ ค.ศ. 1805 อียิปต์ได้ก้าวเข้าสู่ยุคสมัยแห่งการพัฒนาอย่างรวดเร็วภายใต้การนำของมูฮัมมัด อาลี พาชา ผู้ซึ่งประกาศตนเป็นเคดิฟท้าทายอำนาจปกครองตนเองของสุลต่านออตโตมัน ภายในเวลาไม่กี่ทศวรรษ มุฮัมมัด อะลีได้เปลี่ยนแปลงอียิปต์จากมณฑลออตโตมันที่ถูกละเลย กลายเป็นรัฐเอกราชที่แทบจะเทียบเคียงได้กับจักรวรรดิออตโตมันในด้านอำนาจเหนือทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออกและอัลมัชริก มุฮัมมัด อะลีพิชิตซูดาน บุกแอฟริกาตะวันออก และนำอียิปต์ในช่วงสงครามอียิปต์–ออตโตมันครั้งที่หนึ่ง และสงครามอียิปต์–ออตโตมันครั้งที่สอง ซึ่งก่อให้เกิดวิกฤตการณ์ตะวันออก ผลจากสงครามเหล่านี้ ทำให้อียิปต์ถูกขับไล่ออกจากลิแวนต์ แต่ได้รับอนุญาตให้รักษาดินแดนซูดานไว้ได้ หลังการสวรรคตของมุฮัมมัด อะลี อับบาสที่ 1 และซะอีด ผู้สืบทอดตำแหน่ง ได้พยายามปรับปรุงอียิปต์ให้ทันสมัย ​​โดยเริ่มก่อสร้างคลองสุเอซ เนื่องจากการเกณฑ์ทหาร ทำให้ชนชั้นสูงจึงถูกเก็บภาษีเพื่อแลกกับที่ดินและชาวนา (ฟัลลาฮีนในภาษาอาหรับ) ชาวนายังคงสูญเสียการเข้าถึงที่ดินของตน เนื่องจากฝ้ายกลายเป็นพืชเศรษฐกิจหลักในอียิปต์

### ราชอาณาจักรอียิปต์

หลังสงครามโลกครั้งที่หนุ้ง ฝ่ายชาตินิยมอียิปต์พยายามส่งคณะผู้แทนไปยังการประชุมสันติภาพปารีสเพื่อเจรจาต่อรองการเป็นเอกราชของอียิปต์ใหม่ เมื่ออังกฤษปฏิเสธ ความโกรธแค้นของฝ่ายชาตินิยมต่อการควบคุมของอังกฤษจึงปะทุขึ้นเป็นการปฏิวัติอียิปต์ ค.ศ. 1919 กระตุ้นให้สหราชอาณาจักรยอมรับเอกราชของอียิปต์ในฐานะราชอาณาจักรอียิปต์เมื่อ ค.ศ. 1922 อย่างไรก็ตาม อังกฤษยังคงรักษาสิทธิ์เหนือซูดาน ดินแดนจักรวรรดิของตนในอียิปต์ และชาวต่างชาติ
[left|thumb|274x274px|[พระเจ้าฟารูกที่ 1 แห่งอียิปต์|พระเจ้าฟารูกที่ 1 แห่งอียิปต์ทรงฟังคำปราศรัยของมุศเฏาะฟา อันนะฮาส พาชาในรัฐสภา]]

## รัฐประหาร
[thumb|right|สมาชิกเจ้าหน้าที่อิสระรวมตัวกันหลังรัฐประหาร  [ซะกะริยา มุห์ยิดดีน, อับดุลละฏีฟ อัลบัฆดาดี, กะมาลุดดีน ฮุซัยน์, ญะมาล อับดุนนาศิร (คนนั่ง), อับดุลฮะกีม อามิร, มุฮัมมัด นะญีบ, อะห์มัด เชากี และยูซุฟ ศิดดีก]]

เมื่อฤดูใบไม้ผลิ ค.ศ. 1952 เจ้าหน้าที่อิสระเริ่มวางแผนทำการรัฐประหาร พวกเขาวางแผนที่จะโค่นล้มสถาบันกษัตริย์ในช่วงต้นเดือนสิงหาคม แต่เหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นทำให้พวกเขาเร่งดำเนินการตามแผนดังกล่าวอย่างรวดเร็ว ในวันที่ 16 กรกฎาคม พระเจ้าฟารูกมีพระบรมราชโองการยุบคณะกรรมการบริหารสโมสรเจ้าหน้าที่ ทำให้เจ้าหน้าที่เกรงว่าจะเกิดการจับกุมขึ้นในเร็ว ๆ นี้

ในวันที่ 23 กองกำลังทหารราบได้เข้ายึดกองบัญชาการใหญ่และปิดกั้นถนนที่มุ่งหน้าสู่กรุงไคโร นาศิรและอับดุลฮะกีม อามิร ในฐานะผู้นำระดับสูง ได้นั่งรถไปเยี่ยมทุกหน่วยในไคโร หลังจับกุมผู้บังคับบัญชาแล้ว มุฮัมมัด อะบูลฟัฎล์ อัลญีซาวีรับโทรศัพท์หลายสายในฐานะผู้ที่เขาเพิ่งจับกุม เพื่อให้ผู้บังคับบัญชาระดับสูงมั่นใจว่าทุกอย่างสงบเรียบร้อย จากนั้นเวลา 03.00 น. มุฮัมมัด นะญีบเดินทางมาถึงกองบัญชาการในกรุงไคโร เวลา 19.00 น. อัสซาดาตที่กำลังดูหนังระหว่างการรัฐประหาร ประกาศทางวิทยุว่าเจ้าหน้าที่อิสระได้เข้ายึดครองแล้ว ขณะนี้อียิปต์อยู่ภายใต้การปกครองของสภาบัญชาการการปฏิวัติ

### คำประกาศการปฏิวัติ

## การรำลึก
thumb|การฉลองครบรอบหนึ่งปีของการปฏิวัติอียิปต์ ค.ศ. 1952

การปฏิวัติครั้งนี้ได้ถูกนำมาเป็นวันเฉลิมฉลองที่รำลึกในวันปฏิวัติเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม ซึ่งถือเป็นวันหยุดราชการในประเทศอียิปต์

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### บันทึกความทรงจำ
* 
* 
* 
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Egyptian revolution 25/01/11
* The Long Revolution 
* Egyptian Royalty by Ahmed S. Kamel, Hassan Kamel Kelisli-Morali, Georges Soliman and Magda Malek.
* L'Egypte d'antan... Egypt in Bygone Days  by Max Karkegi.

หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์อียิปต์
หมวดหมู่:รัฐประหาร
หมวดหมู่:พระเจ้าฟารูกแห่งอียิปต์