รายชื่อนายกรัฐมนตรีในสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2

[thumb|right|upright|300px|สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 กับนายกรัฐมนตรีและผู้นำ[เครือจักรภพแห่งประชาชาติ เมื่อปี ค.ศ. 1960]]

นับตั้งแต่สืบราชสันตติวงศ์ต่อจากสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 6 เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2495 สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ทรงเป็นประมุขของรัฐเอกราชทั้งสิ้น 32 รัฐ ซึ่งในปัจจุบันมี 16 รัฐที่มีสถานะเป็นราชอาณาจักรเครือจักรภพ (Commonwealth realms) และมีนายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้ารัฐบาลภายใต้ระบบเวสต์มินสเตอร์ การแต่งตั้งและถอดถอนนายกรัฐมนตรีเป็นอำนาจของกษัตริย์หรือผู้สำเร็จราชการ

จนถึงปัจจุบัน มีบุคคลสำคัญกว่า 170 คนดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในสมเด็จพระราชินีนาถแล้ว โดยบุคคลแรกที่ได้รับการแต่งตั้งในรัชกาลคือ ดัดลีย์ เสนานายาเก ในตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งซีลอน

รายชื่อข้างล่างนี้ไม่ครอบคลุมถึงประเทศสมาชิกเครือจักรภพแห่งประชาชาติ (Commonwealth of Nations) ที่ไม่ใช่อาณาจักรในเครือจักรภพ หรือผู้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในอาณานิคมหรือหน่วยปกครองย่อยของรัฐเอกราช เช่น รัฐ หรือจังหวัด

## นายกรัฐมนตรีของราชอาณาจักรเครือจักรภพในปัจจุบัน
### แอนทีกาและบาร์บิวดา

แอนทีกาและบาร์บิวดาได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 1981 โดยมี Vere Bird เป็นนายกรัฐมนตรีของรัฐเอกราชคนแรก

### ออสเตรเลีย

right|thumb|สมเด็จพระราชินีนาถฯ กับนายกรัฐมนตรีโรเบิร์ต เมนซีส์ในปี 1954
โรเบิร์ต เมนซีส์ ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งออสเตรเลียครั้งสมเด็จพระราชินีนาถเสด็จขึ้นครองราชย์

### บามาฮาส

บาฮามาสได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม 1973 โดยมี Lynden Pindling เป็นนายกรัฐมนตรีของรัฐเอกราชคนแรก

### เบลีซ

เบลีซได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 21 กันยายน 1981 โดยมี George Cadle Price เป็นนายกรัฐมนตรีของรัฐเอกราชคนแรก

### แคนาดา

หลุยส์ แซ็ง โลร็อง ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งแคนาดาครั้งสมเด็จพระราชินีนาถเสด็จขึ้นครองราชย์

### กรีเนดา

กรีเนดาได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 1974 โดยมี Eric Gairy เป็นนายกรัฐมนตรีของรัฐเอกราชคนแรก

### จาเมกา

จาเมกาได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 1962 โดยมี Alexander Bustamante เป็นนายกรัฐมนตรีของรัฐเอกราชคนแรก

### นิวซีแลนด์

ซิดนีย์ ฮอลแลนด์ ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งนิวซีแลนด์ครั้งสมเด็จพระราชินีนาถเสด็จขึ้นครองราชย์

### ปาปัวนิวกินี

ปาปัวนิวกินีได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 16 กันยายน 1975 โดยมี Michael Somare เป็นนายกรัฐมนตรีของรัฐเอกราชคนแรก

### เซนต์คิตส์และเนวิส

เซนต์คิตส์และเนวิสได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 19 กันยายน 1983 โดยมี Kennedy Simmonds เป็นนายกรัฐมนตรีของรัฐเอกราชคนแรก

### เซนต์ลูเชีย

เซนต์ลูเชียได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 1979 โดยมี John Compton เป็นนายกรัฐมนตรีของรัฐเอกราชคนแรก

### เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์

เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์ได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 1979 โดยมี Milton Cato เป็นนายกรัฐมนตรีของรัฐเอกราชคนแรก

### หมู่เกาะโซโลมอน

หมู่เกาะโซโลมอนได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 1978 โดยมี Peter Kenilorea เป็นนายกรัฐมนตรีของรัฐเอกราชคนแรก

### ตูวาลู

ตูวาลูได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 1978 โดยมี Toaripi Lauti เป็นนายกรัฐมนตรีของรัฐเอกราชคนแรก

### สหราชอาณาจักร

วินสตัน เชอร์ชิล ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งสหราชอาณาจักรครั้งสมเด็จพระราชินีนาถเสด็จขึ้นครองราชย์ นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบัน คือ ริชี ซูนัค

## นายกรัฐมนตรีของอดีตราชอาณาจักรเครือจักรภพ
ตารางข้างล่างนี้แสดงรายชื่อนายกรัฐมนตรีของรัฐซึ่งเปลี่ยนระบอบการปกครองมาเป็นสาธารณรัฐในรัชกาลสมเด็จพระราชินีนาถ 

### ซีลอน (ศรีลังกา)

ดี. เอส. เสนานายาเก ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งซีลอนครั้งสมเด็จพระราชินีนาถเสด็จขึ้นครองราชย์ ซีลอนล้มเลิกราชาธิปไตยเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 1972 โดยมีสิริมาโว บันดาราไนเก ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งสาธารณัฐจนถึงวันที่ 23 กรกฎาคม 1977

### ฟีจี

ฟีจีได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 1970 โดยมี Kamisese Mara เป็นนายกรัฐมนตรีของรัฐเอกราชคนแรก  ฟีจีเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองเป็นสาธารณรัฐภายหลังเหตุการรัฐประหารเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 1987 

### แกมเบีย

แกมเบียได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 1965 โดยมี Dawda Jawara เป็นนายกรัฐมนตรีของรัฐเอกราชคนแรก แกมเบียล้มเลิกราชาธิปไตยเมื่อวันที่ 24 เมษายน 1970 ภายหลังการลงประชามติในปีเดียวกัน  Jawara ดำรงตำแหน่งเป็นประธานาธิบดีวนวันเดียวกันที่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีถูกยุบเลิก 

### กานา

กานาได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 1957, with Kwame Nkrumah as its first prime minister. Nkrumah had previously been prime minister of the self-governing Gold Coast.  Ghana abolished the monarchy on 1 กรกฎาคม 1960, via referendum. Nkrumah became President of Ghana on the same day as the post of prime minister was abolished.

### กายอานา

กายอานาได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 1966, with Forbes Burnham as its first prime minister. Burnham had previously been Premier of British Guiana.  Guyana abolished the monarchy on 23 กุมภาพันธ์ 1970. Burnham remained in office as the republic's first prime minister until 6 ตุลาคม 1980.

### เคนยา

เคนยาได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 1963, with Jomo Kenyatta becoming the first prime minister. Kenyatta had previously been prime minister of self-governing Kenya.  Kenya abolished the monarchy on 12 ธันวาคม 1964. Kenyatta became President of Kenya as the post of prime minister was abolished.

### มาลาวี

มาลาวีได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม 1964, with Hastings Banda as prime minister. Banda had previously been prime minister of self-governing Nyasaland.  Malawi abolished the monarchy on 6 กรกฎาคม 1966. Banda became President of Malawi as the post of prime minister was abolished.

### มอลตา

อาณานิคมในพระองค์มอลตาได้รับเอกราชเป็นรัฐมอลตาเมื่อวันที่ 21 กันยายน 1964 with George Borg Olivier as prime minister. Olivier had previously been the colony's prime minister. Malta abolished the monarchy on 13 ธันวาคม 1974 and became the current Republic of Malta, a republic within the Commonwealth. Mintoff remained in office as the republic's first prime minister until 22 ธันวาคม 1984.

### มอริเชียส

มอริเชียสได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 12 มีนาคม 1968, with Seewoosagur Ramgoolam becoming the first prime minister. Ramgoolam had previously been Chief Minister of Mauritius. Mauritius abolished the monarchy on 12 มีนาคม 1992. Jugnauth remained in office as the republic's prime minister until 15 ธันวาคม 1995.  Nigeria became the Federal Republic of Nigeria on 1 ตุลาคม 1963. Balewa remained in office as the republic's prime minister until his overthrow and assassination in the 1966 Nigerian coup d'état on 15 มกราคม 1966.

### บาร์เบโดส

บาร์เบโดสได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน 1966 โดยมี Errol Barrow เป็นายกรัฐมนตรีของรัฐเอกราชคนแรก

### ปากีสถาน

ปากีสถาน Khawaja Nazimuddin was the อยู่ในตำแหน่ง Prime Minister of Pakistan when Elizabeth became queen.  
Pakistan abolished the monarchy on 23 มีนาคม 1956. Ali remained in office as the republic's first prime minister until 12 กันยายน 1956.

### เซียร์ราลีโอน

เซียร์ราลีโอนได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 27 เมษายน 1961, with Milton Margai as the first prime minister. Margai had previously been Prime Minister of the Protectorate of Sierra Leone.

Siaka Stevens assumed the role of prime minister following his party's narrow victory in the 1967 general election. However, immediately after taking office, Stevens was deposed by the National Reformation Council in a coup d'état and placed under house arrest. Military rule persisted until an เมษายน 1968 counter-coup restored Stevens' premiership.

Sierra Leone became the Republic of Sierra Leone on 19 เมษายน 1971. Stevens left the office of prime minister two days later and became President of Sierra Leone.

### แอฟริกาใต้

Daniel François Malan was the อยู่ในตำแหน่ง prime minister of สหภาพแอฟริกาใต้ when Elizabeth became queen. Following a referendum, South Africa abolished the monarchy on 31 พฤษภาคม 1961, becoming the Republic of South Africa. Verwoerd remained in office as the republic's first prime minister until 6 กันยายน 1966.

### แทนกันยีกา

แทนกันยีกาได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 1961 โดยมี Julius Nyerere เป็นนายกรัฐมนตรีแห่งรัฐเอกราชคนแรก แทนกันยิกาล้มเลิกราชาธิปไตยเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 1962 โดยที่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีถูกยุบเลิกด้วย 

### ตรินิแดดและโตเบโก

ตรินิแดดและโตเบโกได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 1962 โดยมี Eric Williams เป็นนายกรัฐมนตรีแห่งรัฐเอกราชคนแรก ตรินิแดดและโตเบโกล้มเลิกราชาธิปไตยเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 1976 โดยที่วิลเลียมส์ยังคงดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งสาธารณรัฐต่อไปจนถึงวันที่ 29 มีนาคม 1981

### ยูกันดา

ยูกันดาได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 1962 โดยมี Milton Obote เป็นนายกรัฐมนตรีแห่งรัฐเอกราชคนแรก ยูกันดาล้มเลิกราชาธิปไตยเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 1963 โดยที่ Milton Obote ยังคงดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งสาธารณรัฐจนถึงวันที่ 15 มิถุนายน 1966

## กรณีพิเศษ
;Rhodesia (1965–1970): Ian Smith was Prime Minister of Rhodesia following a unilateral declaration of independence on 11 พฤศจิกายน 1965. Though Rhodesia considered Elizabeth II as *Queen of Rhodesia*, this title was not accepted by her. Acting in his vice-regal capacity under direction from the UK government, Governor of Southern Rhodesia Humphrey Gibbs dismissed the Prime Minister and his government but this action was ignored by Smith. The state remained unrecognised by Britain and the international community. Following a referendum, Rhodesia declared itself a republic on 2 มีนาคม 1970. Smith remained in office throughout this period.

## ดูเพิ่ม
* ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ
* List of Commonwealth heads of government

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* CIA list of world leaders  *(current and monthly historical archive: 2001–present)*
* World Statesmen.org *(directory of leaders)*
* Rulers.org *(directory of leaders)*

## หมายเหตุ

#  After Christie suffered a stroke Cynthia A. Pratt served as acting Prime Minister from 4 พฤษภาคม to 22 มิถุนายน 2005.
#  Maurice Bishop held *de facto* government control for most of the People's Revolutionary Government period (from 13 มีนาคม 1979 till 14 ตุลาคม 1983). On 14 ตุลาคม 1983 Bishop was deposed by Bernard Coard and Bishop was killed on 19 ตุลาคม. Coard held power only briefly before military government was declared. After the invasion Grenada's pre-revolutionary system of government, and the office of Prime Minister, was restored on 4 ธันวาคม 1984. The website of the Grenadian government lists Bishop as a former Prime Minister, but not Coard nor any other individual who held *de facto* or *de jure* power in this period.
#  Due to the Sandline affair, Chan resigned as Prime Minister on 27 มีนาคม 1997 and Giheno took over as acting Prime Minister. He regained the position on 2 มิถุนายน 1997, shortly before being ousted in a general election.
#  For two periods in this term of Somare's premiership Sam Abal was Acting Prime Minister.
#  See 2011–12 Papua New Guinean constitutional crisis for details on the dispute between Somare and O'Neill as to legitimately held the position of Prime Minister in this time. This period of ambiguity spans the time between the later-disputed dismissal of Somare from office and the implementation of the results of the 2012 general election.
#  Tuilimu served as acting prime minister following the ตาย of Ionatana.
#  Telavi was removed from office on 1 สิงหาคม 2013. Sopoaga briefly served as acting Prime Minister before being sworn in as Prime Minister on 5 สิงหาคม 2013
#  A constitutional change ended Elizabeth II's reign in Uganda on 9 ตุลาคม 1963 though Uganda did not formally use the term "Republic" until 1966.

หมวดหมู่:เครือจักรภพแห่งประชาชาติ
หมวดหมู่:ราชอาณาจักรเครือจักรภพ
หมวดหมู่:สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักร
เอลิซาเบธที่ 2
อ