มีแชล ฟูโก

right|thumb|Michel Foucault (1974)

**มีแชล ฟูโก** (, ; 15 ตุลาคม ค.ศ. 1926 – 25 มิถุนายน ค.ศ. 1984) เป็นนักปรัชญา นักประวัติศาสตร์ความคิด นักทฤษฎีสังคม นักนิรุกติศาสตร์ และนักวิจารณ์วรรณกรรมชาวฝรั่งเศส เคยดำรงตำแหน่ง "ศาสตราจารย์ทางประวัติศาสตร์ของระบบความคิด" (Professor of the History of Systems of Thought) ที่วิทยาลัยฝรั่งเศส (Collège de France) และเคยสอนที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ สหรัฐอเมริกา

ในฐานะนักทฤษฎีสังคม ฟูโกให้ความสำคัญกับการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างอำนาจกับความรู้ รวมถึงวิธีการที่สถาบันทางสังคมต่างๆ ใช้อำนาจและความรู้เป็นเครื่องมือในการควบคุมผู้คนในสังคม ฟูโกมักถูกมองว่าเป็นตัวแทนของญาณวิทยาแบบหลังโครงสร้างนิยมและเป็นตัวแทนของนักคิดยุคหลังสมัยใหม่ แต่ตัวเขาเองปฏิเสธเรื่องนี้มาโดยตลอด ฟูโกเลือกจะอธิบายว่าความคิดของเขาเป็นประวัติศาสตร์เชิงวิพากษ์ต่อความเป็นสมัยใหม่มากกว่า ความคิดของฟูโกมีอิทธิพลอย่างยิ่งทั้งในทางวิชาการและในทางการเคลื่อนไหวทางสังคม เช่น ในขบวนการหลังอนาธิปไตย

## ผลงานที่ได้รับการแปลเป็นภาษาไทย

# "ว่าด้วยการปกครอง," แปลโดย ธเนศ วงศ์ยานนาวา *จุลสารไทยคดีศึกษา* 4,2 (ธันวาคม 2529): 96-103.
# *ร่างกายใต้บงการ* แปลโดย ทองกร โภคธรรม (กรุงเทพฯ: คบไฟ, 2554)

## งานเขียนที่เกี่ยวข้องในภาษาไทย

# กัตติง, แกรี, *ฟูโกต์ ฉบับพกพา*, แปลโดย สายพิณ ศุพุทธมงคล (กรุงเทพฯ: โอเพ่นเวิลด์, 2558).
#ธงชัย วินิจจะกูล, *วิธีการศึกษาประวัติศาสตร์แบบวงศาวิทยา (Geneanology)*. มปท: มปพ, 2534. (รายงานโครงการวิจัยเสริมหลักสูตร). ปรับปรุงแก้ไขและตีพิมพ์ในชื่อ "วิธีการศึกษาแบบสาแหรกของฟูโกต์," ใน อนุสรณ์ อุณโณ, จันทนี เจริญศรี และสลิสา ยุกตะนันทน์ (บก.), *อ่านวิพากษ์ มิเชล ฟูโกต์*, น. 126-78. กรุงเทพฯ: สยามปริทัศน์, 2558. และอีกครั้งในชื่อ "การศึกษาประวัติศาสตร์แบบสาแหรก: วิธีการศึกษาประวัติศาสตร์ของฟูโกต์," ใน ธงชัย วินิจจะกูล, *ออกนอกขนบประวัติศาสตร์ไทย: ว่าด้วยประวัติศาสตร์นอกขนบและวิธีวิทยาทางเลือก*, น. 157-90 (กรุงเทพฯ: ฟ้าเดียวกัน, 2562).
#ธเนศ วงศ์ยานนาวา, "อ่านงานฟูโก้," *วารสารธรรมศาสตร์* 14,3 (กันยายน 2528): 36-57.
# ธเนศ วงศ์ยานนาวา, "มิเชล ฟูโกต์: ปัญญาชน ความจริงและอำนาจ," *วารสารเศรษฐศาสตร์การเมือง* 5,1-2 (ตุลาคม 2528-มีนาคม 2529): 142-154.
# ธเนศ วงศ์ยานนาวา, "บทส่งท้าย ตรรกะของการกดบังคับ ฟูโก้และเฟมินิส," *รัฐศาสตร์สาร* 12,13 (เมษายน 2529-2530): 166-178.
# ธเนศ วงศ์ยานนาวา, "มิเชล ฟูโก้และอนุรักษนิยมใหม่," *วารสารเศรษฐศาสตร์การเมือง* 6,3-4 (ตุลาคม 2531): 16-37.
# สุมาลี บำรุงสุข, "มิเชล ฟูโกและประวัติศาสตร์," *จุลสารไทยคดีศึกษา* 10,2 (พฤศจิกายน 2536-มกราคม 2537): 7-10.
# สายพิณ ศุพุทธมงคล, *คุกกับคน : อำนาจและการต่อต้านขัดขืน* (กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2543).
# ธเนศ วงศ์ยานนาวา, "Michel Foucault กับรัฐเสรีนิยมใหม่: วินัย/วิชา และสภาวะปกติ/สภาวะที่ผิดปกติ," *ดำรงวิชาการ* 3, 5 (มกราคม-มิถุนายน 2547): 271-290.
# ธเนศ วงศ์ยานนาวา, *การสร้าง "ซับเจค": บทวิพากษ์ Foucault และการวิเคราะห์ "ซับเจค" จากภาพ Las Meninas* (กรุงเทพฯ: คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2548).
#ตามไท ดิลกวิทยรัตน์, "ทฤษฎีการเขียนประวัติศาสตร์ของเฮย์เดน ไวท์," ''วารสารประวัติศาสตร์ ธรรมศาสตร์'' 6,1 (มกราคม-มิถุนายน 2562): 129-166.
# อานันท์ กาญจนพันธุ์, *คิดอย่างมิเชล ฟูโกต์ คิดอย่างวิพากษ์: จากวาทกรรมของอัตบุคคล ถึงจุดเปลี่ยนของอัตตา* (เชียงใหม่: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2552).
# ธีรยุทธ บุญมี, *มิเชล ฟูโกต์ = Michel Foucault* (กรุงเทพฯ : วิภาษา, 2551).
# ดุษฎี วรธรรมดุษฎี, "บทนำสู่ความปรกติ/ไม่ปรกติ หรือ ABNORMALIZATION," *รัฐศาสตร์สาร* 30,2 (พฤษภาคม-สิงหาคม 2552): 216-236.
# ดุษฎี วรธรรมดุษฎี, "Governmentality: บทแนะนำเบื้องต้น," *วารสารธรรมศาสตร์* 29,1 (มกราคม-มิถุนายน 2553): 106-117.
# อนุสรณ์ อุณโณ และคณะ (บรรณาธิการ), *อ่านวิพากษ์ มิเชล ฟูโกต์* (กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ศยาม ร่วมกับคณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2558).

## ผลงานที่ได้รับการแปลเป็นภาษาอังกฤษ

# *Archaeology of knowledge* translated by Alan Sheridan (London: Routledge, 1972)
# *The birth of the clinic : an archaeology of medical perception* translated by Alan Sheridan (London: Routledge, 1973).
# *The order of things; an archaeology of the human sciences* (New York: Vintage Books 1973).
# *Discipline and punish : the birth of the prison* translated by Alan Sheridan (New York: Pantheon Books, 1977).
# *The history of sexuality* translated by Robert Hurley (New York: Vintage Books, 1978-1986).
# *Power/knowledge : selected interviews and other writings, 1972-1977* translated by Colin Gordon (London: Harvester Press, 1980).
# *The archaeology of knowledge ; and, The discourse on language* translated by Alan Sheridan (New York: Pantheon Books, 1982).
# *Madness and civilization : a history of insanity in the age of reason* translated by Richard Howard (New York: Vintage Books, 1988).
# *Politics, philosophy, culture : interviews and other writings, 1977-1984* translated by Alan Sheridan and others (New York: Routledge, 1988).
# *Dream and existence* with Ludwig Binswanger, edited by Keith Hoeller (Atlantic Highlands, N.J.: Humanities Press, 1993).
# *Ethics: subjectivity and truth* edited by Paul Rabinow, translated by Robert Hurley and others (New York: New Press, 1997).
# *Aesthetics, method, and epistemology* edited by James D. Faubion, translated by Robert Hurley and others (New York: New Press, 1998).
# *Power* edited by James D. Faubion, translated by Robert Hurley and others(New York: New Press, 2000).
# *Abnormal : lectures at the Coll่ge de France, 1974-1975* edited by Valerio Marchetti and Antonella Salomoni, translated by Graham Burchell (New York: Picador, 2003).
# *Society must be defended : lectures at the College de France, 1975-76* translated by David Macey (London, England: Allen Lane, 2003).
# *The hermeneutics of the subject : lectures at the College de France, 1981-1982* edited by Frederic Gros, translated by Graham Burchell (New York, N.Y.: Palgrave Macmillan, 2005).
# *Psychiatric power : lectures at the College de France, 1973-74* edited by Jacques Lagrange, translated by Graham Burchell (Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2006).
# *The politics of truth* edited by Sylvere Lotringer, translated by Lysa Hochroth & Catherine Porter (Los Angeles, Calif.: Semiotext(e), 2007)
# *Security, territory, population : lectures at the Coll่ge de France, 1977-78* edited by Michel Senellart, translated by Graham Burchell (Houndmills, Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2007).
# *The birth of biopolitics : lectures at the College de France, 1978-79* edited by Michel Senellart, translated by Graham Burchell (Houndmills, Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2008).
# *Introduction to Kant's Anthropology* translated by Roberto Nigro and Kate Briggs (Los Angeles: Semiotext(e), 2008).
# *The government of self and others : lectures at the College de France, 1982-1983* edited by Frederic Gros, translated by Graham Burchell (New York: Picador/Palgrave Macmillan, 2011).
# *Speech begins after death* in conversation with Claude Bonnefoy, edited by Philippe Artieres, translated by Robert Bononno (Minneapolis: University of Minnesota Press, 2013).

## แหล่งข้อมูลอื่น

;ไซต์ทั่วไป (ปรับเนื้อหาเป็นประจำ):
* Foucault.info
* Michel Foucault Archives by IMEC
* michel-foucault.com
* Dossiers —Thematic micro-sites
* Foucault resources at theory.org.uk — includes Walking Tour of Foucault's Paris

;ชีวประวัติ:
* Retrospective article—เขียนโดย มีแชล ฟูโก
* Review of Didier Eribon's Michel Foucault —Review of a Foucault biography, written by noted scholar and Foucauldian David Halperin
* Entrevista a Michel Foucault en video + Biografía + Resúmenes de sus principales escritos

;บรรณานุกรม:
* บรรณานุกรมภาษาฝรั่งเศสและอังกฤษ
* Lynch's bibliography 
* Entrevista a Michel Foucault en video + Resúmenes de sus principales escritos

;วารสาร:
* Foucault Studies—วารสารนานาชาติในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ ที่ได้รับการอ้างอิง

## อ้างอิง

 
หมวดหมู่:นักปรัชญาในคริสต์ศตวรรษที่ 20
หมวดหมู่:นักปรัชญาชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:นักประวัติศาสตร์ชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:นักมานุษยวิทยาชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:นักสังคมวิทยาชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:หลังโครงสร้างนิยม
หมวดหมู่:โครงสร้างนิยม
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์
หมวดหมู่:นักปรัชญาการเมือง
หมวดหมู่:บุคคลจากปัวตีเย