วินิตา ดิถียนต์

รองศาสตราจารย์ คุณหญิง**วินิตา (วินิจฉัยกุล) ดิถียนต์** (เกิด 14 มีนาคม พ.ศ. 2492) เป็นนักประพันธ์นวนิยายชาวไทย นามปากกาที่เป็นที่รู้จัก คือ **แก้วเก้า**, **ว.วินิจฉัยกุล**, **รักร้อย**, **ปารมิตา**, **วัสสิกา**, **อักษรานีย์** และเป็นศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์ ประจำปี พ.ศ. 2547

## ประวัติ
คุณหญิงวินิตาเกิดที่กรุงเทพฯ เป็นศิษย์เก่าโรงเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัย รุ่นที่ 35  จากนั้นไปศึกษาต่อที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา แผนกศิลปะ รุ่นที่ 26 จบปริญญาตรี อักษรศาสตรบัณฑิต จาก จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รุ่นที่ 34 และ ปริญญาเอกสาขา Curriculum and Instruction (Literature) จาก มหาวิทยาลัยนอร์เทิร์นโคโลราโด เธอสอนอยู่ที่มหาวิทยาลัยศิลปากร จนเกษียณอายุราชการก่อนกำหนดในปี 2538

คุณหญิงวินิตาตีพิมพ์นวนิยายเรื่องแรกของเธอเรื่อง *มิถิลา เวสาลี* ตอนที่เธอยังเป็นนักเรียนอยู่ นวนิยายของเธอประกอบด้วยนวนิยายแนวสมจริงที่สร้างจากชีวิตประจำวันของคนไทย นวนิยายแนวอิงประวัติศาสตร์ นวนิยายแนวแฟนตาซี และซีรีส์นิยายอาชญากรรมที่มีศูนย์กลางอยู่ที่ตัวละครหลักชื่อคุณป้ามาธูร คุณป่ามาธูรมีพื้นฐานมาจากมิสมาร์เปิล ของอกาธา คริสตี นวนิยายในเวลาต่อมาของเธอเป็นนวนิยายแนวแฟนตาซีและอิงประวัติศาสตร์ และนวนิยายแนวนี้กลายเป็นแนวที่ทำให้เธอเป็นที่รู้จัก

คุณหญิงวินิตาได้รับรางวัลด้านผลงานประพันธ์จากภาครัฐและเอกชน 23 รางวัล เช่น *รัตนโกสินทร์ สองฝั่งคลอง นิรมิต ราตรีประดับดาว บูรพา มาลัยสามชาย* ฯลฯ   นวนิยายของเธอหลายเรื่องได้รับการดัดแปลงเป็นละครโทรทัศน์และภาพยนตร์ ในวันที่ 4 พฤษภาคม 2541 เธอได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นจตุตถจุลจอมเกล้าเนื่องในวันฉัตรมงคล  ทำให้มีคำนำหน้านามว่าคุณหญิง ในปี 2547  คุณหญิงวินิตาได้รับเลือกให้เป็นศิลปินแห่งชาติ 

คุณหญิงวินิตาเป็นนักแต่งเพลงให้วงดนตรีสุนทราภรณ์ ผลงานส่วนใหญ่เป็นงานแต่งเนื้อร้องเพลงเฉลิมพระเกียรติ และเพลงในคอนเสิร์ตต่างๆของสุนทราภรณ์ เคยเป็นอนุญาโตตุลาการของกรมทรัพย์สินทางปัญญา เป็นประธานกรรมการตัดสินรางวัลวรรณกรรมซีไรต์ ประเภทนวนิยาย ปัจจุบันเป็นกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ

## ผลงาน
### นามปากกา ว.วินิจฉัยกุล

* กลิ่นกุหลาบ
* กะไหล่ทอง
* แก้วตา
* ของขวัญวันวาน
* คืนสว่าง
* คลื่นกระทบฝั่ง
* ความฝันครั้งที่สอง
* ความลับของดาวมรกต (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2527 ช่อง 7)
* คุณชาย (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2542 ช่อง 7)
* เงาระบายสี
* จุดดับในดวงตะวัน
* เจ้าสาวในสายลม (อยู่ระหว่างสร้างเป็นละครโทรทัศน์ ช่องวัน)
* ชายแพศยา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2566 ช่อง 3)
* ตามลมปลิว
* ทะเลแปร (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2540 ช่อง 3 และ 2563 ช่องอมรินทร์ทีวี)
* ทางรัตติกาล
* ทางไร้ดอกไม้
* ทานตะวัน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2540 ช่อง 3)
* เทวาพาคู่ฝัน
* นับทองครองคู่
* น้ำใสใจจริง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง 2537 ช่อง 7 2543 ช่อง 3 และ 2558 ช่อง Mono29)
* บทเพลงแห่งคิมหันต์
* บ้านของพรุ่งนี้ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2531 ช่อง 7)
* บ้านบุญหล่น
* บ้านพิลึก (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2528 ช่อง 7)
* บูรพา
* เบญจรงค์ห้าสี (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2528 ช่อง 3 และ 2539 ช่อง 7)
* ใบไม้ร่วง
* ปัญญาชนก้นครัว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 4 ครั้ง 2531 ช่อง 7 2542 2548 และ 2555 ช่อง 3)
* ปาก (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2534 ช่อง 3 และ 2561 ช่อง GMM25)
* พระพรหมประพาส
* พลอยเปลี่ยนสี  
* เพชรกลางไฟ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2560 ช่อง 3)
* เพลงพรหม (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2527 ช่อง 3)
* เพลงสายลม-หน้าต่างสายลม
* พาเที่ยววันวานกับคุณยาย
* ฟ้าต่ำ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2530 ช่อง 3)
* มณีร้าว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2533 ช่อง 7)
* มายา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 4 ครั้ง 2524 ช่อง 9 2531 2544 และ 2560 ช่อง 7)
* มาลัยลายคราม
* มาลัยสามชาย (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2553 ช่อง 5)
* มิถิลา-เวสาลี
* เมืองโพล้เพล้ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2535 ช่อง 7)
* แม่พลอยหุง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2536 ช่อง 3)
* เยี่ยมวิมาน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2539 ช่อง 3)
* ร่มไม้ใบบาง
* รัตนโกสินทร์ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2539 ช่อง 7)
* ระหว่างดอกไม้...กับต้นข้าว
* ราตรีประดับดาว
* ร้าย
* เรือนไม้สีเบจ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2547 ช่อง 3)
* ไร้เสน่หา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2528 ช่อง 3 และ 2561 ช่อง GMM25)
* ลมพัดผ่านดาว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2566 ช่อง 7)
* ละครคน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2530 ช่อง 3 และ 2560 ช่อง GMM25)
* ลินลาน่ารัก
* ลีลาแห่งใบไม้ร่วง 
* วงศาคณาญาติ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2533 ช่อง 3 และ 2566 ช่องอมรินทร์ทีวี)
* วังดอกหญ้า
* วัสสิกา
* เศรษฐีตีนเปล่า (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 4 ครั้ง 2527 (ใช้ชื่อว่า เศรษฐีลูกทุ่ง) ช่อง 9 2533 2544 และ 2563 ช่อง 7)
* เศรษฐีใหม่
* สงครามเงิน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2532 ช่อง 7 และ 2566 ช่องอมรินทร์ทีวี)
* สองฝั่งคลอง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2535 ช่อง 7)
* เส้นไหมสีเงิน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2555 ช่อง 3)
* สืบตำนาน สานประวัติ
* สุดหัวใจที่ปลายรุ้ง
* โสดสโมสร (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2548 ช่อง 3)
* หญ้าแพรก ดอกมะเขือ และเรือน้อย
* หลงเงา
* เหลี่ยมดาริกา

### นามปากกา แก้วเก้า

* กลับไปสู่วันฝัน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2562 ช่อง pptv)
* แก้วราหู (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2529 ช่อง 3)
* คนเหนือดวง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2532 ช่อง 7)
* คุณป้ามาธูร ตอน คดีเจ้าสาวหาย
* คุณป้ามาธูร ตอน คดีศึกวังน้ำร้อน
* เงาพราย (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2554 ช่อง 3)
* จงกลกิ่งเทียน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2553 ช่อง 3)   
* จอมนาง
* จากฝัน...สู่นิรันดร (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2537 ช่อง 7 และ 2541 ช่อง 3)
* เจ้าบ้าน เจ้าเรือน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2559 ช่อง 3)
* ช่อมะลิลา
* ดอกแก้วการะบุหนิง  (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2543 ช่อง 3)
* แดนดาว
* แต่ปางก่อน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง 2530 และ 2548 ช่อง 3 2560 ช่องวัน)
* ทับทิมกินรี
* ทางเทวดา-เทวาวาด
* เทวัญบันดาล
* นาคราช (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2534 ช่อง 3)
* นางทิพย์ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2535 และ 2561 ช่อง 7)
* นิมิตมาร (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2551 ช่อง 3) 
* นิรมิต (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2540 ช่อง 7)
* นิยายนิรภัย
* บารมีพระแม่ป้อง ปกพื้นธรณิน
* ปลายเทียน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2545 ช่อง 3)
* ผ้าทอง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2537 ช่อง 7)
* พลอยเก้าสี
* พญาปลา
* พิมมาลา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2554 ช่อง 3)
* มนตรา 
* เมืองมธุรส
* เรือนนพเก้า (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2544 ช่อง 3)
* เรือนมยุรา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2540 ช่อง 3)
* วสันต์ลีลา
* วิมานมะพร้าว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2537 และ 2556 ช่อง 7)
* สาวสองวิญญาณ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2565 ช่อง 7)
* สื่อสองโลก (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2560 ช่อง 7)
* หน้ากากดอกซ่อนกลิ่น (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2536 ช่อง 7 และ 2552 ช่อง 3) 
* หนุ่มทิพย์ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2530 และ 2542 ช่อง 7)
* อธิษฐาน
* อมตะ

#### เรื่องสั้น
* เพชรสีน้ำเงิน (เขียนร่วมกับ ชูวงศ์ ฉายะจินดา , ชมัยภร แสงกระจ่าง , กฤษณา อโศกสิน , นราวดี , กิ่งฉัตร , ปิยะพร ศักดิ์เกษม , นายา และ ประภัสสร เสวิกุล )
* แหวนแกมแก้ว

## รางวัลและเกียรติประวัติ
#บุคคลดีเด่นทางด้านอนุรักษ์มรดกไทยสาขาภาษาและวรรณกรรม เนื่องในปีอนุรักษ์มรดกไทย สาขาภาษาและวรรณกรรม ปี พ.ศ. 2537 (The Thai National Heritage Preservation Award)
#บุคคลดีเด่นทางด้านวัฒนธรรม สาขาวรรณศิลป์ ของสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2540 (The Thai National Culture Award)
#รางวัลพระเกี้ยวทองคำ นิสิตเก่าดีเด่นของคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประจำปี พ.ศ. 2544
#รางวัลเกียรติคุณเซอร์เวียม หรือ Angela Award ของชมรมศิษย์อุร์สุลิน แห่งประเทศไทย ในฐานะศิษย์เก่าโรงเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัย ที่ได้รับใช้สังคมอย่างมีคุณภาพ เมื่อปี พ.ศ. 2547
#ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ (National Artist) ปี พ.ศ. 2547
#ครอบครัวประชาธิปไตยตัวอย่าง(ครอบครัว’ดิถียนต์’ สมพันธ์-คุณหญิงวินิตา ดิถียนต์) ประจำปี พ.ศ. 2548 จากคณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ
#เป็นชาวต่างชาติคนแรก ที่ได้รับปริญญาอักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (Doctor of Humane Letters) จากสภามหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนอร์เทิร์นโคโลราโด รัฐโคโลราโด สหรัฐ ประจำปี พ.ศ. 2548 ในฐานะศิษย์เก่า ที่ได้สร้างผลงานวรรณกรรมจนได้รับรางวัลระดับชาติเป็นจำนวนมาก และนำชื่อเสียงมาให้มหาวิทยาลัย
#แม่ดีเด่น ของกรุงเทพมหานคร ประจำปี พ.ศ. 2550
#รางวัลสุรินทราชา นักแปลอาวุโสดีเด่นของสมาคมนักแปลและล่ามแห่งประเทศไทย ปี พ.ศ. 2551
#ศิษย์เก่าดีเด่น (Honored Alumna) ของมหาวิทยาลัยนอร์เทิร์นโคโลราโด เมื่อปี พ.ศ. 2552
#รางวัลปาฐกถาศิลป์ พีระศรี ประจำปี พ.ศ. 2557 ประกอบด้วยเหรียญเกียรติคุณศิลป์ พีระศรี และเกียรติบัตร
#รางวัลเชิดชูเกียรติ งานวรรณกรรมประจำเขต ของกรุงเทพมหานคร จากนวนิยายเรื่อง “สองฝั่งคลอง”(เขตคลองสาน) “จากฝัน สู่นิรันดร”(เขตลาดพร้าว) และ “บูรพา”(เขตธนบุรี) ปี พ.ศ. 2557

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## ชีวิตส่วนตัว
คุณหญิงวินิตาสมรสกับนายสมพันธ์ ดิถียนต์ มีธิดา 2 คน คือ
#ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สาวิตา ดิถียนต์ อาจารย์ประจำภาควิชาศิลปการละคร คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
#รองศาสตราจารย์ ดร.วัตสาตรี ดิถียนต์ ผู้ช่วยคณบดี คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ข้อมูลศิลปินแห่งชาติ จากเว็บไซต์สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ 
* ฐานข้อมูล

หมวดหมู่:นักเขียนชาวไทย
หมวดหมู่:ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์
หมวดหมู่:คุณหญิง
หมวดหมู่:อาจารย์คณะอักษรศาสตร์ - ศิลปศาสตร์ - มนุษยศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
หมวดหมู่:นิสิตเก่าคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.จ. (ฝ่ายใน)
หมวดหมู่:สกุลวินิจฉัยกุล