มูนด็อก

**มูนด็อก** หรือ **หลุยส์ โทมัส ฮาร์ดิน** (26 พฤษภาคม 1916 - 8 กันยายน 1999) เป็นนักแต่งเพลงชาวอเมริกันตาบอด โดยยังเป็นนักดนตรี กวี และเป็นผู้ประดิษฐ์เครื่องดนตรีอีกหลากหลายชนิดด้วย มูนด๊อกย้ายมานิวยอร์กตั้งแต่ยังเป็นหนุ่ม โดยอาศัยตามท้องถนนและแต่งกายเป็นเทพโอดิน ด้วยเครื่องแต่งกายและการใช้ชีวิตที่ไม่เหมือนใครของมูนด๊อกทำให้เขาถูกจดจำในชื่อของ "The Viking of 6th Avenue"

บทเพลงของมูนด๊อกส่วนใหญ่ ได้รับแรงบันดาลใจมากจากเสียงบรรยากาศริมถนน อาทิเช่น เสียงรถไฟใต้ดินหรือ เสียงแตร เป็นที่กล่าวกันว่าเพลงของมูนด๊อกจากปีค.ศ. 1940-50  มีอิทธิพลอย่างมากกับนักแต่งเพลงแบบตัดทอนในยุคแรกๆ (minimalist composers)

## วัยเด็ก

ฮาร์ดินเกิดมาในครอบครัวที่นับถือศาสนาคริสนิกายเอพิสโคพาเลียน  ในแมรี่วิลล์ รัฐแคนซัส เมื่ออายุได้ห้าปี เขาเริ่มตีกลองที่สร้างเองจากกระดาษกล่อง  ครอบครัวของเขาย้ายถิ่นฐานไปอยู่เมือง ไวโอมิง และพ่อของเขาได้เปิดกิจการสถานที่ประกอบการค้าของบริษัทใหญ่ๆ ณ เมือง ฟอร์ท บริดเจอร์     ฮาร์ดินเรียนในโรงเรียนตามเมืองเล็กๆ สองสามแห่ง    ครั้งหนึ่งพ่อของเขาได้พาฮาร์ดินไปร่วม งานทางศาสนาของชนเผ่าอินเดียนแดงนาม อาราพาโฮ ที่นั่นเขาได้นั่งบนตักของ หัวหน้าเผ่า   (Chief Yellow Calf) และเล่นกลองชุดที่สร้างมาจากหนังควาย 

ฮาร์ดิน เล่นกลองใน โรงเรียนมัธยมเฮอร์เล่ย์ ก่อนที่เขาจะสูญเสียการมองเห็นจาก อุบัติเหตุในฟาร์มที่เกิดขึ้นจากผงระเบิดไดนาไมท์ ขณะอายุได้สิบหกปี  หลังจากที่เขาเรียนทฤษฎีดนตรีในโรงเรียนสำหรับคนตาบอดสองสามแห่งในภาคกลางของประเทศ   ฮาร์ดินได้เรียนรู้การแต่งเพลงและฝึกการใช้หู (ear training) ด้วยตนเองถึงอย่างไรก็ตาม เขาก็ได้เรียนกับ เบอร์เน็ต ทัทฮิลล์ ที่โรงเรียนสอนคนตาบอดโลวา   
ฮาร์ดินย้ายมาอยู่ที่ เมืองเบทส์วิลล์ รัฐ อาแคนซัส ที่ที่เขาใช้ชีวิตอยู่จนปี 1942 ปีที่เขาได้รับทุนเข้าศึกษาที่เมืองเมมฟิส รัฐ เทนเนสซี   และถึงแม้ว่าเขาจะเรียนรู้เรื่องดนตรีด้วยหูของเขาเอง  ที่นั่น ฮาร์ดินได้เรียน ทฤษฐีดนตรีจากหนังสืออักษรเบรล
ฮาร์ดินย้ายมานิวยอร์กในปี 1943 ที่ที่เขาได้พบกับ วาทยากรที่ย่งใหญ่ อย่างเช่น เลโอนาร์ด แบร์นสไตน์ และ อาร์ทูโร ทอสคาร์นีนี  และเช่นเดียวกัน กับนักดนตรี นักแต่งเพลงแจ๊สในตำนาน อย่างเช่น ชาร์ลี ปาร์เกอร์ และเบนนี กู๊ดแมน  ผู้ซ่งมีอารมณ์ขันในการแต่งเพลงและมีบทเพลงที่มีชีวิตชีวา กระฉับกระเฉง ซึ่งเขาเหล่านั้นจะเป็น ผู้มีอิทธิพลในงานยุคหลังๆของ ฮาร์ดิน

## นิวยอร์ก
จากช่วงปลายทศวรรษที่ 1940 ถึงปี 1974 มูนด๊อกได้ใช้ชีวิตอยู่อย่างนักดนตรีข้างถนนและกวีในเมืองนิวยอร์ก ส่วนใหญ่จะแสดงอยู่ที่มุมถนนหมายเลขห้าสิบสามกับอะเวนิวที่หกในแมนฮัตตัน ถึงอย่างนั้นก็ตามเขาก็ไม่ใช่คนไร้บ้าน เกือบตลอดชีวิตของเขา ฮาร์ดินยังคงมีอพาร์ตเมนต์ในอัพเพอร์แมนแฮตตั้น นอกเหนือจากส่วนของงานดนตรีและบทกวี ฮาร์ดินเป็นที่รู้จักจากการที่เขาสวมหมวกไวกิ้งที่แปลกประหลาด ที่มีเขาสัตว์ติดอยู่ ฮาร์ดินใช้ชีวิตอยู่จากการขายสำเนาบทกวีและปรัชญาดนตรีของเขา ด้วยความที่ถนนที่ฮาร์ดินทำงานอยู่ อยู่ไกล้กับถนนหมายเลข52ที่โด่งดัง ซึ่งเป็นที่ที่มีไนท์คลับอยู่เรียงราย ทำให้เขาเป็นที่รู้จักของนักดนตรีแจ๊สและแฟนเพลง
ในปีค.ศ.1947 ฮาร์ดินเริ่มใช้นามปากกา " มูนด๊อก"(Moondog) เพื่อเป็นเกียรติกับสุนัขตัวหนึ่ง "ตัวที่ชอบเห่าหอนใส่ดวงจันทร์มากกว่าสุนัขตัวไหนที่ผมรู้จักมา"
ในปีค.ศ.1949 เขาเดินทางไปร่วมพิธีซันแดนซ์ ของเผ่าแบล็คฟุต ที่รัฐไอดาโฮ เขาได้แสดงเครื่องดนตรีประเภทเคาะ(Percussion)และขลุ่ย  ช่วงเวลานั้นทำให้ฮาร์ดินได้ย้อนความทรงจำทางดนตรีของเค้าไปสู่วัยเด็ก เพลงพื้นเมือง,ดนตรีแจ๊สร่วมสมัยและเพลงคลาสสิคผสมผสานกับเสียงบรรยากาศจากสถานที่ที่เขาอยู่ (เสียงการจราจร,เสียงคลื่น,เสียงเด็กร้องไห้ ฯลฯ) ส่งเหล่านี้ได้สร้างพื้นฐานให้กับบทเพลงของมูนด๊อก
ปีค.ศ.1954 ฮาร์ดินชนะคดีในศาลสูงของนิวยอร์กที่มีคู่กรณีเป็นดีเจชื่อ อาลัน ฟรีด ผู้ซึ่งก่อตั้งรายการวิทยุของเขาในนาม "The Moondog Rock and Roll Matinee" มูนด๊อกคิดว่าเขาจะไม่ชนะคดีนี้เลย ถ้าปราศจากความช่วยเหลือของนักดนตรีเช่น เบนนี กู้ดแมน และอาเธอโร ทอสคานีนี ผู้ซึ่งยืนยันกับศาลว่าฮาร์ดินเป็นนักแต่งเพลงมืออาชีพ ฟรีตต้องขอโทษฮาร์ดินและหยุดใช้ชื่อมูนด๊อกในการออกอากาศ ด้วยเหตุผลที่ว่าฮาร์ดินนั้นเป็นที่รู้จักในชื่อ "มูนด๊อก"มาก่อนที่ฟรีดจะเริ่มใช้มัน

## เยอรมนี
เยอรมนีเป็นสถานที่ในอุดมคติของมูนด๊อก ("ประเทศที่ศักดิ์สิทธิ์ กับแม่น้ำศักดิสิทธิ์-แม่น้ำไรน์") ที่ที่เขาพำนักในปี 1974 นักศึกษาชาวเยอรมันนาม อิโลน่า ซอมเมอร์ ได้ช่วยมูนด๊อกก่อตั้งบริษัทที่จะช่วยสนับสนุนงานเพลงของเขาและให้ที่พักกับพิงกับเขา ในช่วงแรก ณ เมือง เออ-แอร์เคนสวิค และต่อมา ที่เมือง มึนเสตอร์ ในเขตเวสฟาเลีย ประเทศเยอรมนี มูนด๊อกได้ใช้ชีวิตอยู่กับครอบครัวของ อิโลน่า ณ เมืองมึนเสตอร์ ในช่วงนั้นเขาได้แต่งเพลงนับร้อยๆเพลงซึ่งในขั้นแรกเพลงทั้งหมดถูกบันทึกโดยอักษรเบรลและถูกแปลงเป็นตัวโน้ตโดยอิโลน่า มูนด๊อกได้ใช้ชีวิตอยู่ที่เยอรมนีจนเสียชีวิตในปี ค.ศ.1999
ในปี ค.ศ. 1989 จากคำเชิญของ ฟิลิปพ์ กลาส มูนด๊อกได้กลับไปควบคุมวงบรูคลิน ฟิลฮาโมนิคแชมเบอร์ออเครสตาร์ แสดงดนตรีของเขา ณ เทศการ the New Music America ในบรูคลิน การแสดงในครั้งนี้ทำให้คนสนใจงานเพลงของเขามากขึ้น 
มูนด๊อกผลิตอัลบั้มของเขาและออกทัวร์ ในทั้ง สหรัฐอเมริกา และยุโรป (ฝรั่งเศส,เยอรมนีและสวีเดน)

## งานประพันธ์
### ซิงเกิล
* "Snaketimes Rhythm" (1949–1950), SMC
* "Moondog's Symphony" (1949–1950), SMC
* "Organ Rounds" (1949–1950), SMC
* "Oboe Rounds" (1949–1950), SMC
* "Surf Session" (c. 1953), SMC
* "Caribea Sextet"/"Oo Debut" (1956), Moondog Records
* "Stamping Ground Theme" (from the Holland Pop Festival) (1970), CBS.

### EPs
* 1953 Improvisations at a Jazz Concert, Brunswick
* 1953 Moondog on the Streets of New York, Decca/Mars
* 1953 Pastoral Suite / Surf Session, SMC
* 1955 Moondog & His Honking Geese Playing Moondog's Music, Moondog Records

### อัลบั้ม
#### ในชื่อ Moondog
* 1953 Moondog and His Friends, Epic
* 1956 Moondog, Prestige
* 1956 More Moondog, Prestige
* 1957 The Story of Moondog, Prestige
* 1969 Moondog (not the same as the 1956 LP), Columbia
* 1971 Moondog 2, Columbia
* 1977 Moondog in Europe, Kopf
* 1978 H'art Songs, Kopf
* 1978 Moondog: Instrumental Music by Louis Hardin, Musical Heritage Society
* 1979 A New Sound of an Old Instrument, Kopf
* 1981 Facets, Managarm
* 1986 Bracelli, Kakaphone
* 1992 Elpmas, Kopf
* 1994 Sax Pax for a Sax with the London Saxophonic, Kopf/Atlantic
* 1995 Big Band, Trimba
* 1996 To a Grain of Rice, Paradise
* 2005 Bracelli und Moondog, Laska Records

#### กับ Julie Andrews และ Martyn Green
* 1957 Songs of Sense and Nonsense - Tell it Again, Angel/Capitol

### Compilations
* 1991 More Moondog/The Story of Moondog, Original Jazz Classics
* 2001 Moondog/Moondog 2, Beat Goes On
* 2005 The German Years 1977–1999, ROOF Music
* 2005 Un hommage à Moondog tribute album, trAce label
* 2005 The Viking Of 6th Avenue (disc inside biographical book), Honest Jons (ISBN 0-976082-284)
* 2006 Rare Material, ROOF Music

### Various artist compilations
* 1954 New York 19 (recorded and edited by Tony Schwartz), Folkways
* 1954 Music in the Streets (recorded and edited by Tony Schwartz), Folkways
* 1958 Rosey 4 Blocks (arrangement by Andy Forsythe, Rosey
* 1970 Fill Your Head With Rock, CBS
* 1998 The Big Lebowski motion picture soundtrack, Mercury
* 1998 Fsuk vol. 3: The Future Sound of the United Kingdom, Fsuk
* 2000 Miniatures 2, Cherry Red
* 2006 DJ Kicks:Henrik Schwarz, K7 Records
* 2006 The Trip: Curated By Jarvis Cocker and Steve Mackey, Disc 1 Track 19: "Pastoral"
* 2008 Pineapple Express Motion Picture Sound Track, Track 9 "Birds Lament," Moondog & The London Saxophonic.

### Performed by other musicians
* 1957 Moondog and Suncat Suite by British jazz musician Kenny Graham features one side of interpretations of the work of Moondog
* 1967 "All Is Loneliness" by Big Brother and the Holding Company, featuring Janis Joplin, on their self-titled first album
* 1968 "Moon Dog" by Pentangle on Sweet Child
* 1968 "Spear for Moondog (parts 1 and 2)" by jazz organist Jimmy McGriff on Electric Funk
* 1970 "Be a Hobo" by The Insect Trust on Hoboken Saturday Night
* 1978 Canons on the Keys by Paul Jordan, unreleased
* 1985 "Theme and Variations" performed by John Fahey on the album Rain Forests, Oceans and Other Themes[11]
* 1990 Lovechild Plays Moondog, EP, Forced Exposure
* 1990 "Moondog" by Prefab Sprout on Jordan: The Comeback
* 1993 "All is Loneliness" by Motorpsycho on Demon Box
* 1995 Alphorn of Plenty by Hans Kennel, Hat Art
* 1997 "Synchrony Nr. 2" by Kronos Quartet
* 1998 Trees Against the Sky compilation album, SHI-RA-Nui 360°
* 1999 "Get a Move On" (remix of "Bird's Lament (In Memory of Charlie Parker)") by Mr. Scruff on Keep It Unreal
* 2005 "All Is Loneliness" by Antony and the Johnsons, live
* 2005 "Sidewalk Dances" by Joanna MacGregor & Britten Sinfonia, Sound Circus SC010
* 2006 "Moondog Sharp Harp" by Xenia Narati, Ars Musici
* 2007 "Paris" by Jens Lekman, live
* 2009 "New Amsterdam" by Pink Martini on Splendor in the Grass
* 2010 "The Orastorios - Moondog rounds" by Stefan Lakatos/Andreas Heuser, Makro
* 2011 "Making Moonshine - Moondog Songs by Moondog Fans" by Various Artists, SL Records

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Moondog - official website
* [Moondog](http://www.discogs.com/artist/Moondog+(2)) discography at Discogs
* Bach Meets Moondog  with Joanna MacGregor, at the 2006 London Jazz Festival
* 2003 Britten Sinfonia Moondog tour with Joanna MacGregor, article in *[[The Independent]]*
* 2-hour radio show featuring Moondog's biographer, and many of the composer's recordings (Starts at 00:07:00 into recording)
* Stefan Lakatos  - Moondog Trimbapercussion
* Moondog's Corner The original Fan Website
* Le Viking de la 6ème Avenue  The French Fan Website
* Xenia Narati Moondog Interpreter (Concert Harp)

หมวดหมู่:นักดนตรีชาวอเมริกัน
หมวดหมู่:นักแต่งเพลงชาวอเมริกัน‎
หมวดหมู่:นักดนตรีตาบอด