open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ซากูระ ทังเงะ

**ซากูระ ทังเงะ** () เป็นนักพากย์หญิงที่มีชื่อเสียงในประเทศญี่ปุ่น

เธอเกิดวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2516 ที่จังหวัดไอจิ ประเทศญี่ปุ่น และสังกัดอาโอนิ โปรดักชัน

## ผลงาน

### งานแอนิเมชัน
* มาร์มาเลดบอย รับบทเป็น ซาคุมะ ซูซุ
* วันฟ้าใสของโรมิโอ (Romio no Aoi Sora) รับบทเป็น แอนนิต้า
* เด็งโนเซ็นไต วูกี้ส์ แองเจิ้ล รับบทเป็น มิดี้ เดอะ เกิร์ล
* ตำรวจสาวจอมซ่า (You're Under Arrest) รับบทเป็น ซางะ ซาโอริ
* เมซ (MAZE) รับบทเป็น มิล วาลน่า
* เบิร์น อัพ เอ็กเซส (BURN-UP EXCESS) รับบทเป็น ริริกะ
* ไฟเออร์ เอ็มเบลม (Fire Emblem OVA) รับบทเป็น ซีด้า
* มุเก็น โนะ รีไวอัส (Infinite Ryvius) รับบทเป็น อิซึมิ โคซึเอะ
* การ์ดแค็ปเตอร์ซากุระ รับบทเป็น คิโนโมโตะ ซากุระ
* YAT ตะลุยอวกาศ  2 รับบทเป็น มารอน
* เมลตี้แลนเซอร์ ดิ แอนิเมชัน รับบทเป็น แองเจล่า
* ขบวนการเหมียวเหมียว รับบทเป็น **โมโมมิยะ อิจิโกะ/เหมียว สตรอเบอร์รี่ **

### งานเกม
* เดด ออร์ อะไลว์ รับบทเป็น คาสุมิ
* โดคิวเซ รับบทเป็น ซูซูกิ มิโฮะ
* โทคิเมคิเมโมเรียล ดราม่าซีรีส์ 1 : นิจิอิโระ โนะ เซชุน รับบทเป็น อากิโฮะ มิโนริ
* เมลตี้แลนเซอร์ รับบทเป็น แองเจล่า
* ทรู เลิฟ สตอรี่ รับบทเป็น มินามิ ยาโยอิ
* เน็กซ์คิง รับบทเป็น แซฟฟรอน
* พาวเวอร์ดอลส์ 2 รับบทเป็น เอลลี่ สโนว์
* ปริซึมคอร์ท รับบทเป็น เซริซาวะ ซานาเอะ
* แกรนบลูฟันตาซี รับบทเป็น คาริโอสโตร
* เลิฟพลัส รับบทเป็น โคบายาคาวะ ริงโกะ

### งานเพลง
* Be Myself
* Love Stories
* MAKE YOU SMILE
* New Frontier
* Alice
* SAKURA TANGE INSTRUMENTAL TRACKS
* Neo-Generation
* Best Album SAKURA
* MARINE
* SPUR

## อ้างอิง
* http://sdb.noppo.com/sakura_t.htm 
* http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/people.php?id=789

## แหล่งข้อมูลอื่น
* WONDER-NET  
* Sakura A La Mode  

หมวดหมู่:นักพากย์หญิงชาวญี่ปุ่น
หมวดหมู่:บุคคลจากอิจิโนมิยะ
เทมาริ

**เทมาริ** () อาจหมายถึง

* เทมาริ (ของเล่น) - ของเล่นชนิดหนึ่งของเด็กผู้หญิงญี่ปุ่น มีลักษณะเป็นลูกบอลที่ใช้ด้ายร้อย
* เทมาริ (ตัวละคร) - ตัวละครใน นินจาคาถาโอ้โฮเฮะ
ประเทศนีวเว

**นีวเว** (; นีวเว: ) เป็นเกาะที่ตั้งอยู่ในมหาสมุทรแปซิฟิกตอนใต้ มักเรียกว่า "Rock of Polynesia" นีวเวปกครองตนเอง แต่นอกจากนี้ นีวเวยังอยู่ในความสัมพันธ์เสรี (free association) กับประเทศนิวซีแลนด์ด้วย นั่นหมายความว่าประมุขโดยชอบธรรมของนิวซีแลนด์เป็นประมุขรัฐของนีวเวด้วย และความสัมพันธ์ทางการทูตส่วนใหญ่จะจัดโดยนิวซีแลนด์ นีวเวตั้งอยู่ห่างจากทางตะวันออกเฉียงเหนือของนิวซีแลนด์ 2,400 กิโลเมตร และตั้งอยู่ในบริเวณสามเหลี่ยมระหว่างประเทศตองงา ประเทศซามัว และหมู่เกาะคุก ชาวนีวเวร้อยละ 90 ถึง 95 อาศัยอยู่ในประเทศนิวซีแลนด์ ซึ่งมีประมาณร้อยละ 70 ที่พูดภาษานีวเว

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม
*Niue, the Pacific island struggling to cope as its population plummets
* Chapman, Terry M. (1976) – *The Decolonisation of Niue.* 
*Hekau, Maihetoe & al., *Niue: A History of the Island*, Suva: Institute of Pacific Studies (USP) & the government of Niue, 1982 [no ISBN]
* Loeb, Edwin M. (1926) – *History and Traditions of Niue.* 
* Painter, Margaret and Kalaisi Folau (2000) – *Tagi Tote e Loto Haaku, My Heart Is Crying a Little: Niue Island Involvement in the Great War, 1914–1918.* 
* Smith, Percy – *Niue-fekai (or Savage) Island and its People.* 
* Sperlich, Wolfgang B. (2012) – *Tohi Vagahau Niue/Niue Language Dictionary: Niuean-English, with English-Niuean Finderlist.* 
* Thomson, Basil C. (2012) – *Savage Island: An Account of a Sojourn in Niue and Tonga.* 
* James P Terry and Warwick E Murray (edited by) - *Niue Island: Geographical Perspectives on the Rock of Polynesia* International Scientific Council for Island Development (INSULA), UNESCO, .
* SPREP, Rod Hay and Ralph Powlesland, Compiled by Joanna Sim –*Guide to Birds of Niue*
*Tregear, Edward, "Niue: or Savage Island" , *The Journal of the [[Polynesian Society]]*, vol.2, March 1893, pp.&nbsp;11–16
* W R Sykes – *Contributions to the Flora of Niue*
* Dick Scott (1993) – *Would a Good Man Die*

## แหล่งข้อมูลอื่น

; รัฐบาล
*Niuean Government *official site*
; ข้อมูลทั่วไป
*Niue. *[[The World Factbook]]*. Central Intelligence Agency.
*Niue from *UCB Libraries GovPubs*
*
*
; การเดินทาง
*Niue Tourism Office

นีวเว
หมวดหมู่:ประเทศที่เป็นเกาะ
หมวดหมู่:ประเทศนิวซีแลนด์
หมวดหมู่:ประเทศนีวเว
หมวดหมู่:ประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาทางการ
หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2517
หมวดหมู่:อดีตอาณานิคมและรัฐในอารักขาของอังกฤษในเขตโอเชียเนีย
หมวดหมู่:พอลินีเชีย
คำไต สีพันดอน

พลเอก **คำไต  สีพันดอน** (8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2467 – 2 เมษายน พ.ศ. 2568) เป็นนักการเมืองชาวลาวซึ่งดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคประชาชนปฏิวัติลาวตั้งแต่วันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2535 ถึง 21 มีนาคม พ.ศ. 2549 และดำรงตำแหน่งประธานประเทศลาวตั้งแต่วันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2541 ถึง 8 มิถุนายน พ.ศ. 2549 คำไตเข้าเป็นสมาชิกของพรรคคอมมิวนิสต์อินโดจีนใน พ.ศ. 2497 และเป็นสมาชิกของคณะกรรมการกลางของพรรคประชาชนปฏิวัติลาวในปี พ.ศ. 2499

ผู้ดำรงตำแหน่งประธานประเทศต่อจากคำไต คือ จูมมะลี ไซยะสอน 

## ประวัติทางการเมืองที่สำคัญ
* พ.ศ. 2490: เข้าร่วมขบวนการปฏิวัติ
* พ.ศ. 2495: เข้าเป็นสมาชิกขบวนการลาวอิสระ (Lao Freedom Front)
* พ.ศ. 2495–2497: เป็นประธาน Committee of the Central Region
* พ.ศ. 2497: เข้าเป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์อินโดจีน
* พ.ศ. 2498–2500: เป็นหัวหน้าขบวนการปะเทดลาว
* พ.ศ. 2499: เป็นสมาชิก Central Party Committee และได้รับคัดเลือกจากพรรคประชาชนปฏิวัติลาวให้เป็นสมาชิก
* พ.ศ. 2499: เข้าเป็นสมาชิกพรรคประชาชนลาว
* พ.ศ. 2500: เข้าเป็นสมาชิกศูนย์กลางพรรค (the Central Party Committee)
* พ.ศ. 2500–2502: เป็นหัวหน้าสำนักงานศูนย์กลางพรรคฯ
* พ.ศ. 2503: เป็นหัวหน้ากองกำลังทหารของขบวนการปะเทดลาว
* พ.ศ. 2515 2525 2529 และ 2535: ได้รับเลือกจากพรรคประชาชนปฏิวัติลาวให้เป็นสมาชิกกรมการเมืองศูนย์กลางพรรคฯ
* พ.ศ. 2518–2534: ดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
* 15 สิงหาคม พ.ศ. 2534 ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีลาว โดยความเห็นชอบของสภาแห่งชาติ
* 24 พฤศจิกายน 2535: ดำรงตำแหน่งประธานพรรคประชาชนปฏิวัติลาว
* 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2541 – 8 มิถุนายน พ.ศ. 2549: ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีลาว

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ประธานาธิบดีลาว
หมวดหมู่:นายกรัฐมนตรีลาว
หมวดหมู่:เลขาธิการพรรคประชาชนปฏิวัติลาว
ค
หมวดหมู่:ชาวลาวที่มีอายุเกิน 100 ปี
หมวดหมู่:บุพการีของนายกรัฐมนตรีลาว
เทพบุตรถังแตก

**เทพบุตรถังแตก** () เป็นการ์ตูนญี่ปุ่น ที่ได้รับความนิยม ทั้งในประเทศไทย และต่างประเทศ เป็นการ์ตูนแนว ตลก/ดราม่า ในประเทศไทยจัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์บุรพัฒน์ และ พ.ศ. 2544 ภาคละครไต้หวัน ที่นำแสดงโดย วิค F4 ยังเคยนำมาออกอากาศเป็นทางโทรทัศน์ ทางช่อง 3 อีกด้วย และต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ประเทศญี่ปุ่นเองก็นำมาสร้างในฉบับละครเช่นกัน นำแสดงโดย นิโนะมิยะ คาซึนาริ (แสดงเป็น ทาโร่) และซากุราอิ โช (แสดงเป็น ทาคูยะ) ทั้งสองเป็นนักร้องวง อาราชิ

## เนื้อเรื่อง
**ยามาดะ ทาโร่** ชายหนุ่มที่ทุก ๆ คนจับตามอง ทุก ๆ คนคิดว่า เขาจะต้องเป็นลูกมหาเศษรฐี, เจ้าชายจากต่างประเทศผู้มาตามหารักแท้ เพราะเขาทั้งเก่งในทุก ๆ ด้าน, หน้าตาดี, จิตใจดีงาม ไม่ว่าจะเป็นการเรียนก็ได้ที่หนึ่ง, สอบเข้าเป็นนักเรียนทุนได้ตลอด, กีฬาก็ยอดเยี่ยม ทุก ๆ อย่างของเขาดีทั้งหมด เว้นเสียแต่ว่าเขายากจนมาก ความสามารถพิเศษสุดของยามาดะ คือการได้ยินเสียงเหรียญตกในระยะหลายกิโลเมตร แม้กระทั่งหลับอยู่

## ละครโทรทัศน์
;貧窮貴公子 / Ping Qiong Gui Gong Zi 
* ชื่อภาษาไทย: เทพบุตรถังแตก
* ชื่อภาษาอังกฤษ: Poor Prince Taro
* จำนวนตอน: 15 ตอน
* สถานีโทรทัศน์:  CTS ,  ช่อง 3
* ออกอากาศครั้งแรก: พ.ศ. 2544
* เพลงเปิดเรื่อง: I Want to Hold Your Hand ร้องโดย ดราก้อนไฟว์
* เพลงปิดเรื่อง: Ni Shi Wo De Xing Fu Ma ร้องโดย แอนนี่ อี๋
* นำแสดงโดย: 
** วิก โช แสดงเป็น ไท่หลาง (ทาโร่)
** เคน จู แสดงเป็น เหอฟู (พ่อของทาโร่)
** แอนนี่ อี๋ แสดงเป็น หลิงจื่อ (แม่ของทาโร่)
* ผู้อำนวยการสร้าง: Chai Zhi Ping

;山田太郎ものがたり / Yamada Taro Monogatari 
* ชื่อภาษาไทย:
* ชื่อภาษาอังกฤษ: The Story of Yamada Taro
* จำนวนตอน: 10 ตอน
* ความนิยมโดยเฉลี่ย: 15.2% (เฉพาะเขตคันโต)
* สถานีโทรทัศน์:  TBS
* ออกอากาศ: 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 - 14 กันยายน พ.ศ. 2550
* เวลา: ทุกวันศุกร์ 22:00 น.
* เพลงเปิดเรื่อง: Happiness ร้องโดย อาราชิ 
* นำแสดงโดย:
**นิโนะมิยะ คาซึนาริ แสดงเป็น ทาโร่
** ซากุราอิ โช แสดงเป็น ทาคูยะ
** Kikuchi Momoko แสดงเป็น อายาโกะ (แม่ของทาโร่)
** Matsuoka Mitsuru แสดงเป็น คาซูโอะ (พ่อของทาโร่)

;ผู้อำนวยการสร้าง:  
* Takahashi Masanao 
* Shimoyama Jun

;ผู้กำกับ
* Ishii Yasuharu 
* Yamamuro Daisuke 
* Kawashima Ryutaro

## รายชื่อตอน

## ดูเพิ่ม
* เมื่อผมกับเธอ XXX - ผลงานของไอ โมรินางะ

หมวดหมู่:การ์ตูนญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ของสถานีโทรทัศน์ทีบีเอสทีวี

หมวดหมู่:มังงะของสำนักพิมพ์คาโดกาวะโชเต็ง
คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

**คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี** (อังกฤษ : Faculty of Pharmaceutical Sciences, Ubon Ratchathani University) เป็นส่วนราชการไทยระดับคณะวิชาสังกัดมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี จัดตั้งเมื่อวันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2537 นับเป็นคณะเภสัชศาสตร์ลำดับที่ 10 ของประเทศไทย เป็นลำดับที่ 2 ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือและเป็นคณะวิชาทางด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพคณะแรกของมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี 

## ประวัติ
คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ได้รับอนุมัติจากทบวงมหาวิทยาลัยให้จัดตั้งเป็นคณะเภสัชศาสตร์ เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2536 และมีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งคณะเภสัชศาสตร์ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 111 ตอนที่ 21 ก. เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2537 สำหรับหลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิต ระยะเวลาการศึกษา 5 ปี ได้รับความเห็นชอบจาก ทบวงมหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2536 และสำนักงาน ก.พ.รับรองคุณวุฒิปริญญาเภสัชศาสตรบัณฑิตของ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2536 ในปี 2551 ได้ดำเนินการปรับหลักสูตรเป็นหลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิต ซึ่งมีระยะเวลาการศึกษา 6 ปี ให้สอดคล้องกับเกณฑ์การจัดการเรียนการสอนที่กำหนดโดยสภาเภสัชกรรมแห่งประเทศไทย และเริ่มเปิดรับนักศึกษา ตั้งแต่ปีการศึกษา 2552 เป็นต้นไป

คณะเภสัชศาสตร์ได้ปฏิบัติภารกิจสำคัญในการจัดการศึกษาและดำเนินงานวิจัยด้านเภสัชศาสตร์มานานกว่าทศวรรษ  โดยเปิดรับนักศึกษาระดับปริญญาตรี ตั้งแต่ปีการศึกษา 2537 เป็นต้นมา  มีบัณฑิตเภสัชศาสตร์สำเร็จการศึกษาในหลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิต หลักสูตร 5 ปีแล้ว 15 รุ่น รวมทั้งสิ้น 1,104 คน โดยปีการศึกษา 2557 นักศึกษาคณะเภสัชศาสตร์ รุ่นที่ 16 ซึ่งเป็นรุ่นแรกที่มีการเรียนการสอนในหลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิต หลักสูตร 6 ปี สำเร็จ การศึกษา ทั้งนี้ตั้งแต่ปีการศึกษา 2537-2559 คณะเภสัชศาสตร์มีบัณฑิตสำเร็จการศึกษาในหลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิต ทั้ง หลักสูตร 5 ปี และหลักสูตร 6 ปี รวมทั้งสิ้น 18 รุ่น จำนวน 1,349 คน  ปัจจุบันมีการรับนักศึกษาในหลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิต (6 ปี) 2 สาขา ได้แก่ การบริบาลทางเภสัชกรรมและเภสัชกรรมอุตสาหการ จำนวนปีละประมาณ 138 คน

## กลุ่มวิชา
คณะเภสัชศาสตร์มีการแบ่งส่วนราชการเพียงส่วนเดียวคือ สำนักงานเลขานุการ แต่ในส่วนของการจัดการเรียนการสอนนั้น มีการบริหารจัดการในลักษณะของกลุ่มวิชา ซึ่งเป็นการแบ่งส่วนงานภายใน แบ่งเป็น 3 กลุ่มวิชาดังนี้

# กลุ่มวิชาชีวเภสัชศาสตร์ (Division of Biopharmacy)
# กลุ่มวิชาเภสัชเคมีและเทคโนโลยีเภสัชกรรม (Division of Pharmaceutical Chemistry and Technology)
# กลุ่มวิชาเภสัชกรรมปฏิบัติ(Division of Pharmacy Practices)

สำหรับการเรียนการสอนในรายวิชาศึกษาทั่วไปและรายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐานนั้น จัดการเรียนการสอนโดยคณะศิลปศาสตร์และคณะวิทยาศาสตร์ ของมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ส่วนการฝึกปฏิบัติงานวิชาชีพนั้นจัดขึ้นในหน่วยงานที่เป็นแหล่งฝึกปฏิบัติงานด้านการผลิตเภสัชภัณฑ์และด้านการให้บริการสุขภาพ
และเภสัชกรรมทั้งในภาครัฐและเอกชนทั่วประเทศ

## หลักสูตรการศึกษา
ปัจจุบัน คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี เปิดทำการเรียนการสอนในสาขาวิชา ดังต่อไปนี้

## ทำเนียบคณบดี
รายนามคณบดีคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ตั้งแต่ก่อตั้งจนถึงปัจจุบันมีดังนี้

**หมายเหตุ** คำนำหน้านามของผู้ดำรงตำแหน่งคณบดี และผู้รักษาการแทนคณบดี เป็นคำนำหน้านามตามตำแหน่งทางวิชาการในขณะนั้น

## แหล่งข้อมูลอื่น
* คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

อุบลราชธานี
หมวดหมู่:มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
หวัง ฉงหยาง

thumb|เฮ้งเตงเอี้ยง

**เฮ้งเตงเอี้ยง ** () เกิดในช่วง ค.ศ. 1113 - 1170 ในปลายสมัยราชวงศ์ซ่งเหนือ ซึ่งถือเป็นหนึ่งในช่วงกลียุคของจีน เนื่องจากการราชสำนักจิน (กิม) ยกกำลังบุกราชสำนักซ่งจนต้องถอยร่นลงมาตั้งหลักที่นครหลินอัน (หางโจว)

## ข้อมูลทางประวัติศาสตร์
**เฮ้งเตงเอี้ยง** หรือ **หวังชงหยาง** มีชื่อเดิมว่า *หวังจงฟู่* () เขาเกิดในครอบครัวมีอันจะกินครอบครัวหนึ่ง ด้วยเหตุนี้เขาจึงมีโอกาสได้รับการศึกษาศิลปศาสตร์ทุกแขนงอย่างเต็มที่ เมื่อโตเป็นหนุ่มใหญ่หวังจงฟู่ก็มีความต้องการก่อตั้งกลุ่มต่อต้านทัพจิน (ชนเผ่านฺหวี่เจิน) ขึ้น แต่ในปี ค.ศ. 1159 เมื่อหวังจงฟู่อายุได้ 49 ปี ก็ได้มีโอกาสพบกับเซียนสองคนในโรงเตี้ยมแห่งหนึ่ง คือ จงหลี่ฉวน และ หลูตงปินจึงหันมาบวชเป็นนักพรตในลัทธิเต๋าแทน และมีฉายาในทางธรรมว่า ฉงหยางจื่อ (重阳子) นับแต่นั้นเป็นต้นมา

## ตัวละครในนิยาย
เฮ้งเตงเอี้ยงเป็นหนึ่งตัวละครในนิยายกำลังภายในของกิมย้ง เรื่องมังกรหยก แต่ไม่ได้มีชีวิตอยู่ตามช่วงเวลาในท้องเรื่อง แต่ได้รับการอ้างถึงในเนื้อเรื่องหลายครั้ง

เฮ้งเตงเอี้ยงเป็นปรมาจารย์ผู้ก่อตั้งนิกายช้วนจินก่า มีฉายาว่า เทพมัชฉิม และเป็นอันดับหนึ่งของห้ายอดฝีมือแห่งยุคที่ชนะการประลองถกกระบี่เขาหัวซานครั้งแรก ซึ่งได้ครองคัมภีร์เก้าอิมจินเอ็ง แต่ไม่ปรารถนาที่จะฝึกยอดวิชา เพียงแต่ต้องการไม่ให้ยุทธภพต้องวุ่นวาย จึงเก็บรักษาคัมภีร์ยุทธไว้ใต้เบาะ

เฮ้งเตงเอี้ยงเดิมมีชื่อว่า เฮ้ง เตี่ยง เขาเป็นศิษย์ผู้พี่ของเฒ่าทารกจิวแป๊ะทงโดยมีอาจารย์ คือนักพรต หลี ต้ง ปิน เฮ้งเตงเอี้ยงมีศิษย์เจ็ดคน หรือเจ็ดนักพรตช้วนจิน เฮ้งเตงเอี้ยงเป็นคนมีเมตตา ฉลาดหลักแหลม คิดค้นวิชามากมาย เช่น พลังธาตุธรรมชาติ เพลงกระบี่ช้วนจินและค่ายกลเจ็ดดาวที่เหล่านักพรตทั้งเจ็ดเคยใช้รับมือกับมารบูรพาอึ้งเอี๊ยะซือ เฮ้งเตงเอี้ยงทราบดีว่าตนเองเป็นโรคร้ายรู้ตัวว่ามีชีวิตได้อีกไม่นาน จึงเดินทางไปต้าหลี่เพื่อถ่ายทอดวิชาพลังธาตุธรรมชาติที่เป็นดาวข่มวิชาลมปราณคางคกของพิษประจิม แต่เนื่องจากชื่อเสียงของเฮ้วเตงเอี้ยงและราชันย์ทักษิณต้วนตี่เฮงอยู่ในระดับเดียวกัน ดังนั้นเพื่อไม่ให้เป็นการน่าเกลียดจึงเสนอเป็นการแลกเปลี่ยนศึกษาวรยุทธ์กับราชันย์ทักษิณต้วนตี่เฮง โดยได้รับการแนะนำวิชาดรรชนีเอกสุริยันจากราชันย์ทักษิณต้วนตี่เฮง และถ่ายทอดวิชาพลังธาตุธรรมชาติให้ราชันย์ทักษิณต้วนตี่เฮง 

เฮ้งเตงเอี้ยงเป็นเจ้าของสุสานโบราณแต่ภายหลังได้ยกให้ ลิ้มเซียวเอ็ง ซึ่งต่อมาลิ้มเซียวเอ็ง ก็เป็นผู้ก่อตั้งสำนักสุสานโบราณ ซึ่งเป็นอาจารย์ยายของลี้มกโช้ว และเซียวเล้งนึ่ง ซึ่ง เฮ้งเตงเอี้ยง กับ ลิ้มเซียวเอ็ง รักใคร่ชอบพอกันแต่มิอาจได้อยู่ร่วมกัน

## อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 1656
หมวดหมู่:ตัวละครของกิมย้ง
หมวดหมู่:ห้ายอดฝีมือ
กอร์กอน

thumb|เมดูซ่า
**กอร์กอน** เป็นอสูรกายน่าเกลียดน่ากลัว มีผมเป็นงู มีด้วยกันสามพี่น้อง คงกระพันฆ่าไม่ตาย ยกเว้นตัวน้องสุดท้องที่ชื่อ "เมดูซ่า" ที่อาจฆ่าให้ตายได้ หากผู้ใดมองตานางเมดูซ่าจะกลายเป็นหิน

กอร์กอนเป็นสัตว์ประหลาดที่น่ากลัวและมีดวงตาที่น่าสะพรึงกลัว หัวของกอร์กอนปรากฏอยู่บนโล่ของเอเธน่าทำให้มีพลังในการปกป้องเธอจากอาวุธทุกชนิด และทำให้ศัตรูหวาดกลัวได้อย่างมาก เลือดของกอร์กอนกล่าวกันว่ามีพลังในการรักษาและทำร้ายได้

## ตำนาน
ตำนานกล่าวว่า เดิมทีกอร์กอนทั้งสามเป็นเทพธิดารูปงามและอ่อนโยน มีความบริสุทธิ์เป็นพรหมจารีย์ แต่ขณะที่เมดูซ่ากำลังบูชาเทวีเอเธน่าในวิหาร ได้ถูกโพไซดอนหลงรัก และพยายามใช้กำลังขืนใจ เรื่องรู้ถึงเทพีเอเธน่า ทรงได้ฉวยโอกาสใส่ความว่าลบหลู่นาง โดยการสมสู่ในวิหารของนาง เนื่องด้วยความเดิมเอเธน่ากับเมดูซ่ามีแม่คนเดียวกัน และเอเธน่าต้องการทำลายเมดูซ่าให้สิ้นซาก จึงสาปให้เมดูซ่ามีหน้าตาน่าเกลียดน่ากลัว และสาปให้ผมที่สวยงามดุจเส้นไหมทองของนางกลายเป็นงูเลื้อยยั้วเยี้ยเต็มหัว จากหญิงพรหมจารีย์ที่งดงาม ก็กลายเป็นปีศาจที่น่าขยะแขยง เมดูซ่าทั้งโศกเศร้า อับอาย และน้อยใจในความอยุติธรรมทั้งที่เธอมิได้ทำผิด ทั้งที่เธอตั้งใจรักษาพรหมจารีย์ แต่นางก็มิเคยได้ผลความดีตรงนั้นเลย จนนางมีแต่ความอับอายและความแค้น จนเมดูซ่าต้องการทำลายทุกชีวิตที่ขวางหน้าจากความเกลียดชังที่ปะทุขึ้น ทุกคนที่มองหน้านางก็จะกลายเป็นหินไปหมด จนได้กล่าวขวัญเป็นอสูรกายที่ร้ายกาจที่สุดในตำนานกรีก วีรบุรษเพอร์ซีอุสเป็นผู้สังหารเมดูซ่า โดยใช้ดาบที่เทพีเอเธน่าประทานให้ตัดหัวของเมดูซ่า จากนั้นเมดูซ่าก็จบชะตากรรมจากชีวิตอันโหดร้ายที่ไร้ซึ่งความยุติธรรมของเธอในที่สุด นับว่าเป็นอสูรกายที่มีความเป็นมาอันน่าสงสารและน่าเห็นใจมากที่สุด

## ดูเพิ่ม

* เมดูซ่า

หมวดหมู่:ตำนาน
สตีเฟน เครน

180px|thumb|right|สตีเฟน เครน(Stephen Crane)

**สตีเฟน เครน** (Stephen Crane - 1 พฤศจิกายน ค.ศ. 1871 – 5 มิถุนายน ค.ศ. 1900) นักเขียนชาวอเมริกันผู้เสียชีวิตด้วยวัณโรคและมาลาเรียตั้งแต่อายุเพียง 28 ปี เป็นนักเขียนที่ผลงานซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีได้แก่เรื่อง Red badge of courage (ค.ศ. 1895) อันนำชื่อเสียงในระดับนานาชาติมาให้แก่เขา  นิยายเรื่องนี้เล่าถึงชีวิตของทหารธรรมดาคนหนึ่งในช่วงสงครามกลางเมือง และเครนเขียนขึ้นก่อนที่เขาจะได้สัมผัสการสู้รบจากประสบการณ์จริงในการเป็นผู้สื่อข่าวสงครามในกรีซ คิวบา เท็กซัส และเม็กซิโก  เครนเป็นลูกคนที่สิบสี่ บิดาเป็นพระนิกายเมทอดิสต์ เมื่ออายุเพียง 16 ปี เขาก็เริ่มเขียนคอลัมน์ลงใน New York Tribune ก่อนที่นิยายเรื่องที่สองจะประสบความสำเร็จ เครนใช้ชีวิตสนุกสนานเยี่ยงนักเขียนและนักหนังสือพิมพ์อิสระ  สองปีก่อนเสียชีวิต เขาได้ไปลงหลักปักฐานที่ประเทศอังกฤษ โดยคบหาเป็นเพื่อนกับโจเซฟ คอนราด เฮนรี เจมส์ และเอช. จี. เวลส์  ผลงานของเครนนับเป็นการนำเสนอความสมจริงให้วรรณกรรมอเมริกัน “อย่างไรก็ตาม ความแปลกใหม่ในด้านเทคนิคและลีลา และการใช้สัญลักษณ์ทำให้ผลงานที่ยอดเยี่ยมของเขาเด่นในด้านความโรแมนติกมากกว่าความเป็นธรรมชาติ” (จาก Online Literature)

**คำคม** Every sin is the result of collaboration. (บาปทั้งหลายเป็นผลจากการร่วมมือ)

## ผลงานด้านกวี

งานกวีของสตีเฟน เครน มีสองเล่ม คือ
**The Black Riders and Other Lines* (ค.ศ. 1895)
**War is Kind and Other Lines* (ค.ศ. 1899)

บทกลอนของเขาจะสั้นๆ ไม่มีชื่อ ไม่ลงสัมผัส ไม่มีกฎเกณฑ์  ต่อไปนี้ คือบทกวีสองบทที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จัดมากที่สุดของเขา 

:In the desert 
:I saw a creature, naked, bestial, 
:who, squatting upon the ground, 
:Held his heart in his hands, 
:And ate of it. 
:I said, "Is it good, friend?" 
:"It is bitter—bitter," he answered; 
:"But I like it 
:Because it is bitter, 
:And because it is my heart." 
::("The Black Riders and Other Lines," III)

:A man saw a ball of gold in the sky; 
:He climbed for it, 
:And eventually he achieved it -- 
:It was clay. 
:Now this is the strange part: 
:When the man went to the earth 
:And looked again, 
:Lo, there was the ball of gold. 
:Now this is the strange part: 
:It was a ball of gold. 
:Aye, by the heavens, it was a ball of gold
::("The Black Riders and Other Lines)

## แหล่งข้อมูลอื่น
*กลุ่มผู้เชี่ยวชาญเรื่องสตีเฟน เครน - The Stephen Crane Society (ภาษาอังกฤษ)
*เรื่องสั้น ''A Dark Brown Dog''  (ภาษาอังกฤษ)
*ผลงานกวี The Black Rider and Other Lines (ภาษาอังกฤษ)
* ผลงานกวี  War is Kind and Other Lines (ภาษาอังกฤษ)
*วิเคราะห์งานเขียนเรื่อง "The Bride Comes to Yellow Sky"  (ภาษาอังกฤษ)

### ผลงานที่แปลเป็นภาษาไทย
*  ใต้พันธนาการ (Manacled)  *ละคร "สมจริง"*
* เจ้าสาวผู้มาเยือนเยลโลสกาย (The bride comes to Yellow Sky)  *นายอำเภอ จอมอันธพาล  ปืน และ...เจ้าสาว?*

หมวดหมู่:นักเขียนชาวอเมริกัน
หมวดหมู่:บุคคลจากนวร์ก
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากมาลาเรีย
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากวัณโรค
หมวดหมู่:นักข่าวชายชาวอเมริกัน
กิโยตีน

220px|thumb|กีโยตีนในอังกฤษ
thumb|right|การประหารพระเจ้าหลุยส์ที่ 16
[right|thumb|การประหาร พระราชินี[มารี อ็องตัวแน็ต 16 ตุลาคม ค.ศ. 1793]]
[220px|thumb|[โฌแซ็ฟ-อีญัส กียอแต็ง ผู้เสนอให้ประหารชีวิตโดยการตัดคอ แต่ตัวเขาไม่ใช่ผู้ประดิษฐ์กิโยตีน]]

**กิโยตีน** () เป็นชื่อเรียกของอุปกรณ์การประหารชีวิตของฝรั่งเศส ถูกประดิษฐ์ขึ้นในช่วงการปฏิวัติฝรั่งเศสเพื่อใช้ตัดคอนักโทษ กิโยตีนประกอบโครงโดยส่วนมากจะเป็นไม้ ไว้สำหรับแขวนใบมีดรูปสี่เหลี่ยมคางหมู น้ำหนักประมาณ 40 กก. ใบมีดจะถูกแขวนไว้ในส่วนบนสุด ภายใต้ใบมีดจะเป็นส่วนที่ให้ผู้ถูกลงโทษวางศีรษะ เมื่อเชือกได้ถูกปล่อยหรือตัดลง ใบมีดที่หนักจะหล่นลงไม้ในระยะทางประมาณ 2.3 เมตร และตัดศีรษะผู้ถูกประหาร (ความสูงและน้ำหนักตามมาตรฐานกิโยตีนฝรั่งเศส)

ประเทศฝรั่งเศสได้ชื่อว่าเป็นประเทศแรกที่ใช้การประหารชีวิตด้วยกิโยตีน นายนีกอลา ฌัก แปลตีแย (Nicolas J. Pelletier) โจรปล้นสัญจรถูกประหารชีวิตด้วยกิโยตีนเป็นคนแรกเมื่อวันที่ 25 เมษายน ค.ศ. 1792 ในช่วงเวลาใกล้เคียงกันในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 16 สหราชอาณาจักร มีเครื่องลงโทษลักษณะที่คล้ายกันชื่อกรงเหล็กตะแลงแกง และมีเครื่องลงโทษลักษณะคล้ายกันในประเทศอิตาลีและสวิตเซอร์แลนด์

นายแพทย์อ็องตวน หลุยส์ สมาชิกสมาคมศัลยศาสตร์ (Académie Chirurgical) เป็นบุคคลที่คิดค้นการทำงานของเครื่องกิโยตีน โดยเครื่องกิโยตีนตอนแรกได้ใช้ชื่อว่า ลูยซง (Louison) หรือลูยแซ็ต (Louisette) แต่ได้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็น "กิโยตีน" ตามชื่อของ ดร.โฌแซ็ฟ-อีญัส กียอแต็ง แพทย์ชาวฝรั่งเศสเป็นผู้เสนอแนะการประหารชีวิตโดยการตัดคอ ภายหลัง ดร.กิโยตีน ได้เปลี่ยนนามสกุล เนื่องจากไม่ต้องการใช้ชื่อสกุลเป็นคำเดียวกับวิธีการประหารชีวิต ทั้งนี้ก่อนการปฏิวัติฝรั่งเศส ผู้มีชื่อเสียงมักถูกตัดคอโดยดาบหรือขวาน ในขณะที่ชาวบ้านทั่วไปจะถูกแขวนคอ หรือวิธีการประหลาดต่าง ๆ ในช่วงของยุคกลาง (เช่น ถูกเผาหรือมัดกับล้อไม้) ในการตัดคอ มีหลายครั้งที่ตัดคอไม่สำเร็จในดาบแรก ทำให้เกิดความทรมานต่อผู้ถูกประหารชีวิต การใช้กิโยตีนจะทำให้ผู้ถูกประหารชีวิตเจ็บปวดน้อยที่สุด ในช่วงปฏิวัติฝรั่งเศส มีผู้ถูกประหารชีวิตด้วยกิโยตีนอย่างน้อย 20,000 คน โดยการประหารด้วยกิโยตีนถือเป็นที่สนใจของบุคคลทั่วไปเช่นกัน

กิโยตีนถือเป็นเครื่องประหารชนิดเดียวที่ถูกกฎหมาย จนกระทั่งยกเลิกกฎหมายประหารชีวิตในปี ค.ศ. 1881 อย่างไรก็ตาม ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ทวีปยุโรปได้ตกอยู่ภายใต้การยึดครองของนาซีเยอรมนี นาซีได้นำเครื่องกิโยตีนมาใช้ในการประหารชีวิตผู้ที่ต่อต้านระบอบนาซีในเยอรมนี บุคคลสุดท้ายที่ถูกประหารชีวิตด้วยกิโยตีนในฝรั่งเศสในที่สาธารณะ คือ ออยเกิน ไวด์มันน์ (Eugen Weidmann) อายุ 31 ปี ฆาตกรสังหาร 6 ศพชาวเยอรมัน โดยถูกตัดศีรษะเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน ค.ศ. 1939 เวลา 16.32 น. ภายนอกคุกแซ็ง-ปีแยร์ (Saint-Pierre) ที่เมืองแวร์ซาย ส่วนบุคคลสุดท้ายที่ถูกประหารชีวิตด้วยกิโยตีนและเป็นผู้ถูกประหารชีวิตคนสุดท้ายในฝรั่งเศส คือ ฮามิดา จันดูบี (Hamida Djandoubi) อายุ 27 ปี ฆาตกรชาวตูนีเซียที่ลักพาตัว ทรมาน และสังหารเอลิซาเบธ บูสเกต์ อายุ 22 ปีโดยถูกตัดศีรษะที่ที่เรือนจำบัลเมต(Baumettes Prison) ในเมืองมาร์แซย์ เมื่อวันที่ 10 กันยายน ค.ศ. 1977 เวลา 04:40 น.

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* รายละเอียดกิโยตีน  รวมภาพ ประวัติ รายชื่อของกิโยตีน

หมวดหมู่:เครื่องประหารชีวิต
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ฝรั่งเศส
อังกาบ

**อังกาบ** (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Barleria cristata* L.) มีถิ่นกำเนิดในประเทศอินเดีย  เป็นพรรณไม้พุ่มเตี้ย มีลำต้นเป็นข้อ สูงประมาณ 3 ฟุต ใบเป็นรูปหอก โคนและปลายเรียวแหลม ขนาดกว้างประมาณ  4 ซม. ยาวประมาณ 10 ซม. ดอกออกเป็นกระจุก ดอกมีลักษณะเป็นรูปทรงกรวย หรือรูปแตร มีหลายสี เช่น สีม่วง สีม่วงอมชมพู สีม่วงอ่อนสลับม่วงแก่ สีขาว และสีเหลืองอังกาบเป็นไม้ที่ชอบแสงปานกลาง  ควรปลูกในดินร่วนหรือดินร่วนปนทราย  ความชื้นปานกลางถึงสูง  การขยายพันธุ์ใช้การปักชำกิ่ง       

## ประโยชน์
ดอกอังกาบสีเหลือง-ขาว ตากแห้ง นำมาต้มเป็นยาสมุนไพร ขับเสมหะ และเป็นยาบำรุงธาตุ รากเป็นยาขับปัสสาวะ ฟอกโลหิต รสหวาน แก้ระดูขัด

## อ้างอิง
* อังกาบ

หมวดหมู่:ไม้ดอกไม้ประดับ
หมวดหมู่:สกุลอังกาบ
หมวดหมู่:สมุนไพร
จิวแป๊ะทง

**จิวแป๊ะทง** เป็นตัวละครในนิยายกำลังภายในของกิมย้ง เรื่องมังกรหยก และปรากฏตัวในมังกรหยก ภาค 2

## ประวัติ
จิวแป๊ะทงเป็นศิษย์น้องของกลางอิทธิฤทธิ์เฮ้งเตงเอี้ยง นับเป็นอาจารย์อาของเจ็ดบรรพชิตช้วนจิน และเป็นหนึ่งในห้ายอดฝีมือยุคที่ 2 นิสัยขี้เล่น เอาแต่สนุกสนานคล้ายเด็ก ๆ จึงมีฉายา "เฒ่าทารก" จิวแปะทงสำเร็จวิชาในคัมภีร์เก้าอิมจินเอ็งโดยไม่ได้ตั้งใจ จึงกลายเป็นยอดฝีมือแห่งยุค สาบานเป็นพี่น้องกับก๊วยเจ๋ง แม้ว่าเฒ่าทารกจะมีวรยุทธสูงส่งแต่ก็กลัวอึ้งย้งเป็นที่สุด อีกทั้งพลังฝีมือของจิวแป๊ะทงยังเหนือกว่ามารบูรพา (อึ้งเอียะซือ) ราชันทักษิณ (อิดเต็งไต้ซือ) อยู่สามส่วน

## จิวแปะทงกับเอ็งโกว
ความสัมพันธิ์ระหว่างจิวแปะทงกับเอ็งโกวมีอยู่ว่า หลังจากศึกการชิงจ้าวยุทธภพ 5 ปี ที่เขาหัวซัว ซึ่งเฮ้งเตงเอี๊ยง (หวัง ฉงหยาง) เป็นผู้ชนะ เป็น 1 ในยุทธภพ เฮ้งเตงเอี๊ยงกับจิวแปะทงเดินทางไปแคว้นตาหลี่ ซึ่งมีต้วนตี้เฮง (อิดเต็งไซซือ) เป็นฮ่องเต้ โดยเฮ้งเตงเอี๊ยงกับต้วนตีเฮงได้แลกเปลียนวิชากัน คือดรรชนีเอกสุริยันกับวิชาเทียนฟง โดยเฮ้งเตงเอี๊ยงอ้างเหตุผลว่าต้องการแลกเปลียนวิชากัน แต่ความจริง วิชาทั้ง 2 (ดรรชนีเอกสุริยันกับวิชาเทียนฟง) นี้เป็นวิชาที่ชนะทางวิชาพลังคางคกของพิษประจิม (อาวเอี๊ยงฮง) เฮ้งเตงเอี้ยงรู้ตัวว่ากำลังจะตาย เลยถ่ายทอดวิชาเทียนฟงเพื่อให้ต้วนตี้เองกำราบความชั่วร้ายของอาวเอี๊ยงฮง 

จังหวะเวลา 1 เดือนที่ 2 คนเก็บตัวกัน ทำให้จิวแปะทงเกิดความเบื่อหน่าย จนได้พบกับเอ็งโกว สนมเอกของต้วนตี้เฮง และทั้งคู่ได้ฝึกวิชาด้วยกัน สนิทสนมกันจนมีความสัมพันธ์ชู้สาว เมื่อต้วนตี้เฮ้งกับเฮงเต็งเอี๊ยงทราบเรื่องเข้า เฮงเต็งเอี๊ยงให้ต้วนตี้เฮงตัดสิน ไม่เพียงแต่ต้วนตี้เฮงไม่ลงโทษเท่านั้น ยังยกสนมเอ็งโกวให้กับจิวแป๊ะทิง แต่จิวแป๊ะทงไม่รับและหนีจากไป ปล่อยให้เอ็งโกวซึ่งได้ตั้งท้องอยู่ในวังเย็น ต่อมาคลอดลูกชาย แต่ก็ถูกชายชุดดำ (ฝ่ามือเหล็กลอยน้ำคิ้วโช้วยิ้มซัดฝ่ามือจนตาย) ครั้งต่อมาเอี้ยก่วยได้ใช้อุบายพาจิวแป๊ะทงมาพบเอ็งโกวทำให้จิวแปะทงกับเอ็งโกวได้อยู่ด้วยกันในที่สุด

## วรยุทธของจิวแป๊ะทง
จิวแป๊ะทงถือว่าเป็นหนึ่งในห้ายอดฝีมือยุคที่ 2 แม้จิวแปะทงจะไม่เต็มเต็งแต่ก็หลงใหลในวรยุทธ เป็นผู้สำเร็จวิชาของสำนักช้วนจินก่าทั้งหมด และยังได้ฝึกวิชาคัมภีร์เก้าอิมจินเอ็งสำเร็จโดยไม่ตั้งใจ ทำให้เพิ่มพลังภายในอย่างมหาศาล อีกทั้งตอนที่ถูกมารบูรพาขังไว้ในเกาะดอกท้อเขายังได้คิดค้นวิชาสองมือขัดแย้งทำให้สามารถใช้วรยุทธที่แตกต่างกันได้ในเวลาเดียว ทั้งที่แต่เดิมจิวแป๊ะทงก็มีวรยุทธสูงส่งอยู่แล้วทำให้จิวแป๊ะทงเป็นผู้ไร้เทียมทานเนื่องจากสามารถใช้วิชา 2 ชนิดได้ในเวลาเดียวกัน จิวแป๊ะทงจึงถือเป็นผู้ที่มีวรยุทธสูงที่สุดในเรื่องผู้หนึ่ง

หมวดหมู่:ตัวละครของกิมย้ง
หมวดหมู่:ตัวละครในนิยายกำลังภายใน
หมวดหมู่:ตัวละครที่เป็นนักวูซู
มะลิลา

**มะลิลา** หรือ **มะลิซ้อน** (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Jasminum sambac*) เป็นไม้พุ่มกึ่งเลื้อย สูง 15-25 ซม. ใบออกตรงข้าม รูปไข่กว้าง 3.5 - 4.5 ซม. ยาว 4-7 ซม. ปลายแหลม โคนมน ก้านใบสั้น มี 3 ใบใน 1 ข้อ ดอกสีขาว กลิ่นหอมแรง ออกเดี่ยวหรือออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ใช้ทำเป็นน้ำลอยมะลิ ใช้ทำเป็นขนมไทยมะลิลาและมะลิซ้อนเป็นพืชชนิดเดียวกันแต่เป็นคนละรูปแบบ สังเกตได้จากดอกที่มีความแตกต่างอย่างชัดเจน

มะลิลายังมีชื่อพื้นเมืองอื่นอีกดังนี้: ข้าวแตก (เงี้ยว แม่ฮ่องสอน) เตียมูน (ละว้า เชียงใหม่) มะลิ (กลาง) มะลิขี้ไก่ (เชียงใหม่) มะลิซ้อน (กลาง) มะลิป้อม (เหนือ) มะลิลา (กทม., กลาง) และ มะลิหลวง (แม่ฮ่องสอน) 

ชาวโอรังอัซลี ในรัฐเปรัก ประเทศมาเลเซีย นำใบอ่อนแช่ในน้ำเย็น ใช้ดื่มแก้นิ่วในถุงน้ำดี รากนำไปต้ม แล้วดื่มน้ำแก้เบาหวานเป็นดอกไม้ประจำชาติของฟิลิปปินส์ เรียกว่าซัมปากีตา  (sampaguita) และเป็นดอกไม้ประจำชาติหนึ่งในสามชนิดของอินโดนีเซีย ซึ่งเรียกว่าเมอลาตี ปูติห์ (melati putih)

## ดูเพิ่ม
* มะลิ

## อ้างอิง

* Flora of China: ''Jasminum sambac''
* ''Jasminum sambac'' 
* Jasmine in Oman - article 
* Sampaguita 

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:สกุลมะลิ
หมวดหมู่:ไม้ดอกไม้ประดับ
หมวดหมู่:สมุนไพร

หมวดหมู่:ดอกไม้ประจำชาติ
พ.ศ. 1781

**พุทธศักราช 1781** ตรงกับปีคริสต์ศักราช 1238
## ผู้นำ
*พระมหากษัตริย์ไทย(อาณาจักรสุโขทัย):พ่อขุนศรีอินทราทิตย์(พ.ศ. 1781-พ.ศ. 1811)
## เหตุการณ์
* ชาวมองโกลยึดครองมอสโก ซึ่งในขณะนั้นยังเป็นเพียงเมืองเล็ก ๆ
* พ่อขุนศรีอินทราทิตย์สถาปนาอาณาจักรสุโขทัยขึ้น
## วันเกิด
* พญามังราย ปฐมกษัตริย์ของอาณาจักรล้านนา
* เฟรเดอริกที่ 3 ดยุกแห่งลอเรน (เสียชีวิต พ.ศ. 1845)
* เฮนรี เดอ มงฟอร์ต บุตรแห่งไซมอน เดอ มงฟอร์ต เอิร์ลแห่งเลสเตอร์ที่ 6 (เสียชีวิต พ.ศ. 1808)

## วันถึงแก่กรรม
* 19 มีนาคม – เฮนรีที่ 1 แห่งโปแลนด์
* อัล-คามิล สุลต่านไอยูบิดแห่งอียิปต์
พ.ศ. 2310

**พุทธศักราช 2310** ตรงกับคริสต์ศักราช 1767 เป็นปีปกติสุรทินที่วันแรกเป็นวันพฤหัสบดี ตามปฏิทินเกรกอเรียน และเป็นปีปกติสุรทินที่วันแรกเป็นวันจันทร์ตามปฏิทินจูเลียน

## ผู้นำ
* **[[พระมหากษัตริย์ไทย]]**(อาณาจักรอยุธยา):สมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ (พ.ศ. 2301 - พ.ศ. 2310)
*(อาณาจักรธนบุรี):สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี(พ.ศ.2310-พ.ศ.2325)
* พระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร: สมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักร (บริเตนใหญ่ พ.ศ. 2303 - พ.ศ. 2343, สหราชอาณาจักร พ.ศ. 2344 - พ.ศ. 2363)
* พระมหากษัตริย์ฝรั่งเศส: พระเจ้าหลุยส์ที่ 15 แห่งฝรั่งเศส (พ.ศ. 2258 - พ.ศ. 2317)
* พระมหากษัตริย์สเปน: พระเจ้าการ์โลสที่ 3 แห่งสเปน (พ.ศ. 2302 - พ.ศ. 2331)
* จักรพรรดิจีน: จักรพรรดิเฉียนหลง (พ.ศ. 2278 - พ.ศ. 2339)

## เหตุการณ์
* 7 เมษายน - การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง: กรุงศรีอยุธยาเสียแก่กองทัพพม่า
* 6 พฤศจิกายน - พระยาวชิรปราการกอบกู้กรุงศรีอยุธยาคืนจากพม่า
* 28 ธันวาคม - พระยาวชิรปราการประกอบพิธีปราบดาภิเษกขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์ เฉลิมพระนามใหม่ว่า สมเด็จพระบรมราชาที่ 4 แล้วสถาปนากรุงธนบุรีเป็นราชธานี
* ค้นพบ ธาตุไฮโดรเจน

## วันเกิด
* 15 มีนาคม - แอนดรูว์ แจ็กสัน ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาคนที่ 7 (อสัญกรรม พ.ศ. 2388)
* 22 มิถุนายน - วิลเฮล์ม ฟอน ฮุมโบลท์ นักปรัชญาและรัฐบุรุษชาวเยอรมัน (เสียชีวิต พ.ศ. 2378)
* 11 กรกฎาคม - จอห์น ควินซี แอดัมส์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาคนที่ 6 (อสัญกรรม พ.ศ. 2391)
* 21 กันยายน - สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี (สวรรคต 18 ตุลาคม พ.ศ. 2379)
* 25 ตุลาคม - เบนจามิน คอนสแตนต์ นักเขียนชาวสวิส (เสียชีวิต พ.ศ. 2373)
* 2 พฤศจิกายน - เจ้าชายเอ็ดเวิร์ด ดยุกแห่งเคนต์และสแตรธเอิร์น (สิ้นพระชนม์ 23 มกราคม พ.ศ. 2363)
* *ไม่ทราบวัน*
** แบล็กฮอว์ก หัวหน้าเผ่าอินเดียนแดงเผ่าซอกและเผ่าฟอกซ์ (เสียชีวิต พ.ศ. 2380)

## วันถึงแก่กรรม
* 4 กันยายน - ชาลส์ ทาวน์เซนด์ นักการเมืองชาวอังกฤษ (เกิด พ.ศ. 2268)
* *ไม่ทราบวัน*
** สมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ กษัตริย์องค์สุดท้ายแห่งอาณาจักรอยุธยา

หมวดหมู่:พ.ศ. 2310
กระบวนการเพลตแห้ง

**กระบวนการเพลตแห้ง** () เริ่มขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1867 โดย B.J.Sayce และ W.B. Bojton ได้ร่วมคิดค้นวัตถุไวแสงและพบว่าเยื่อไวแสงโคโลเดียน โดยใช้ซิลเวอร์โบรไมด์และซิลเวอร์ไนเตรตฉาบบนแผ่นกระจกแล้วผึ่งให้แห้ง สามารถเก็บไว้ได้นาน ถ่ายเมื่อใดก็ได้ และในปี ค.ศ. 1867 มีบริษัท The Liverpool Dry Plate and Photohgraphic Company ผลิตเพลทแห้งออกจำหน่ายแต่ไม่ได้ความนิยมเท่าที่ควร เพราะใช้เวลานานกว่าเพลทเปียกถึง 3 เท่า เมื่อปี ค.ศ. 1871 Dr. Richard Leach Maddox ได้คิดค้นวัตถุไวแสงที่เป็นเจลลาตินขึ้น ชึ่งจากเดิมใช้โคโลเดียนข้อเสียคือ มีกลิ่นเหม็นของอีเธอร์ เจลลาตินมีลักษณะเป็นสารเหนียวใสไม่มีกลิ่น ได้จากการเคี่ยวกระดูกและหนังสัตว์ วิธีการคือเอาเจลลาติน มาแช่น้ำจนชุ่ม แล้วเติมสารแคดเมียมโบรไมด์ลง แล้วเติมสารละลายซิลเวอร์ไนเตรต ฉาบบนกระจกแล้วผึ่งให้แห้ง

เมื่อปี ค.ศ. 1878 Charles Bennet ได้ปรับปรุงการทำเพลทแห้งโดยนำเอาเพลทที่ฉาบมาล้างในขณะที่ยังหมาดอยู่ เพื่อล้างเกลือเงินที่อยู่ในอีมัลชันออกให้หมด เพราะถ้าทิ้งไว้เพลทอาจมีตำหนิ เบนเนทยังปรับปรุงเรื่องความไวแสงของเพลท และเบนเนทได้ทำเพลทแห้งแบบสำเร็จรูปออกมาจำหน่ายด้วย นับว่าช่วงนี่เป็นจุดเริ่มต้นการถ่ายภาพแบบทันสมัยที่สุด
ความนิยมเพลตแห้งแบบเจลลาตินเพราะมีข้อดีคือ
* ผู้เป็นช่างภาพไม่ต้องทำเพลทใช้เอง
* ไม่ต้องทนอยู่ในห้องมืดเป็นเวลานานๆ
* ไม่ต้องรีบล้างเพลททันที

## ดูเพิ่ม
* กระบวนการกระจกเปียก

หมวดหมู่:การถ่ายภาพ
ภาษาราชการ

**ภาษาทางการ** หรือ **ภาษาราชการ** คือภาษาที่ได้รับสถานะพิเศษในแต่ละประเทศ รัฐ หรือเขตการควบคุมอื่น ๆ โดยทั่วไป ศัพท์ "ภาษาราชการ" ไม่ได้หมายถึงภาษาที่ใช้โดยประชาชนหรือประเทศ แต่เป็นภาษาที่ใช้โดยรัฐบาลของตน (เช่น ตุลาการ นิติบัญญัติ หรือการบริหาร)

มีประเทศที่มีภาษาราชการถึง 178 ประเทศ โดยในจำนวนนี้มี 101 ประเทศที่มีภาษาราชการมากกว่าหนึ่งภาษา รัฐบาลอิตาลีจัดให้ภาษาอิตาลีเป็นภาษาทางการใน ค.ศ. 1999 ในขณะที่บางประเทศ (เช่นสหรัฐ, เม็กซิโก และออสเตรเลีย) ไม่ประกาศภาษาราชการในระดับชาติโดยนิตินัย

รัฐธรรมนูญหลายประเทศระบุภาษาประจำชาติหรือราชการหนึ่งภาษาหรือมากกว่า บางประเทศใช้ภาษาราชการในการกำหนดอำนาจให้กลุ่มชนพื้นเมืองโดยให้พวกเขาเข้าถึงรัฐบาลด้วยภาษาแม่ของตน ส่วนประเทศที่ไม่ได้ระบุภาษาราชการอย่างเป็นทางการ มักมีการใช้ภาษาประจำชาติ*[[โดยพฤตินัย]]*แทน

สำหรับประเทศไทยนั้น ใช้ภาษาไทยมาตรฐาน เป็น "ภาษากลาง" ที่ได้พัฒนารูปแบบขึ้นมาจากภาษาไทยถิ่นกลางมาโดยลำดับ จนมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากภาษาไทยถิ่นกลางอื่น ๆ เรียกอีกอย่างว่าเป็นภาษาหนังสือ เป็นภาษาที่ใช้ในเอกสารราชการ การประชุมที่เป็นทางการ หนังสือ และตำราต่าง ๆ โดยปรากฏแนวการพัฒนาเป็นภาษากลางตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม
* *Writing Systems of the World: Alphabets, Syllabaries, Pictograms* (1990),  — lists official languages of the countries of the world, among other information.

## แหล่งข้อมูลอื่น

*Languages by country  in *[[The World Factbook]]*


หมวดหมู่:วิธภาษาและวัจนลีลา
ซันจิ

**ซันจิ** อาจหมายถึง:
* ซันจิ (ชื่อ) - ชื่อต้นของบุคคล
* ซันจิ (ผู้กำกับ) - ผู้กำกับชาวอเมริกัน
* ชางจี๋
* วินสโมค ซันจิ - ตัวละครจากเรื่องวันพีซ

หมวดหมู่:ชื่อภาษาญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ชื่อตัว
พ.ศ. 1581

**พุทธศักราช 1581** ตรงกับปีคริสต์ศักราช 1038
## ผู้นำ
***[[รายพระนามพระมหากษัตริย์พม่า|พระมหากษัตริย์พม่า]]**: จีนโซ่ (พ.ศ. 1564-พ.ศ. 1581)
**โซะกะเต้ (พ.ศ. 1581-พ.ศ. 1587)

## เหตุการณ์

## วันเกิด

## วันถึงแก่กรรม

หมวดหมู่:พ.ศ. 1581
รองเท้านารีฝาหอย

**รองเท้านารีฝาหอย** () เป็นกล้วยไม้ในประเทศไทย อยู่ในสกุลรองเท้านารี ค้นพบโดย Messrs Low และ Co. ในปี ค.ศ. 1888 พบในแถบมณฑลยูนนาน มณฑลกุ้ยโจว และทางตอนใต้ของเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วงของประเทศจีน ถึงอินโดจีน

## ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
รองเท้านารีฝาหอยมีลักษณะเป็นพุ่มต้นกว้างประมาณ 20-25 ซม. สูงประมาณ 10 ซม. ใบกว้าง 2.5-3.5 ซม. ยาว 15-17 ซม. ใบด้านบนเป็นลายสีเขียวสลับเขียวอ่อน ใต้ท้องใบมีจุดสีม่วงเข้มกระจายหนาแน่นทั่งใบ มักเจริญเติบโตเป็นกอใหญ่ ออกดอกเดี่ยว ค่อนข้างกลม กว้างประมาณ 3.5-7 ซม. กลีบบนและกลีบในสีขาวเป็นมัน ค่อนข้างหนา กลีบมีจุดสีม่วง-น้ำตาลขนาดใหญ่กระจายทั่วกลีบ ก้านช่อดอกอ่อน และสั้นขนาด 3-5 ซม. ออกดอกในช่วงเดือนพฤษภาคม – กรกฎาคม

## ถิ่นอาศัย
พบอยู่ตามภูเขาหินปูน โดยขึ้นอยู่สูง 700-1200 เมตร จากระดับน้ำทะเล ในป่าดิบภูเขา โดยขึ้นอยู่ตามรอยแตกของหินที่ปกคลุมไปด้วยมอส หรือตามบริเวณป่าไผ่ที่มีการทับถมของใบไผ่ และมีความชื้นสูง ได้ร่มเงาจากต้นไม้ โดยจะได้รับแสงที่ทะลุผ่านตามช่องของใบไม้ และจะได้รับแสงมากขึ้นเมื่อป่ามีการผลัดใบในหน้าหนาว ตามดอยสูงทางภาคเหนือ เช่น ดอยอินทนนท์ และดอยเชียงดาวจังหวัดเชียงใหม่

## อ้างอิง

* รองเท้านารีฝาหอย  กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
* รองเท้านารีฝาหอย  จากป่าดงดอย การท่องเที่ยว

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อกล้วยไม้ในประเทศไทย

หมวดหมู่:สกุลรองเท้านารี
พ.ศ. 2325

**พุทธศักราช 2325** ตรงกับคริสต์ศักราช 1782 เป็นปีปกติสุรทินที่วันแรกเป็นวันอังคาร ตามปฏิทินเกรกอเรียน และเป็นปีปกติสุรทินที่วันแรกเป็นวันอาทิตย์

## ผู้นำ
* **[[พระมหากษัตริย์ไทย]]:** 
** (อาณาจักรธนบุรี) สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี (พ.ศ. 2310 - พ.ศ. 2325)
*****[[กรมพระราชวังบวรสถานมงคล]]:** สมเด็จพระมหาอุปราช เจ้าฟ้ากรมขุนอินทรพิทักษ์
** (อาณาจักรรัตนโกสินทร์) พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (6 เมษายน พ.ศ. 2325 - 7 กันยายน พ.ศ. 2352)
*****[[กรมพระราชวังบวรสถานมงคล]]:** สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท
******เจ้าประเทศราช:**
*****เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่: พระเจ้ากาวิละ (พ.ศ. 2325 - พ.ศ. 2358)
*****เจ้าผู้ครองนครลำปาง: พระยาคำโสม (พ.ศ. 2325 - พ.ศ. 2337)
* **[[รายพระนามพระมหากษัตริย์พม่า|พระมหากษัตริย์พม่า]]:**
** พระเจ้าจิงกูจา (พ.ศ. 2319 - พ.ศ. 2325)
** พระเจ้าหม่องหม่อง (พ.ศ. 2325)
** พระเจ้าปดุง (พ.ศ. 2325 - พ.ศ. 2362)
* **[[รายพระนามพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร|พระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร]]:** สมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักร (บริเตนใหญ่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2303 - 31 ธันวาคม พ.ศ. 2343, สหราชอาณาจักร 1 มกราคม พ.ศ. 2344 - 29 มกราคม พ.ศ. 2363)
* **[[รายพระนามพระมหากษัตริย์และจักรพรรดิฝรั่งเศส|พระมหากษัตริย์ฝรั่งเศส]]:** พระเจ้าหลุยส์ที่ 16 แห่งฝรั่งเศส (10 พฤษภาคม พ.ศ. 2317 - 10 สิงหาคม พ.ศ. 2335)
* **[[รายพระนามพระมหากษัตริย์สเปน|พระมหากษัตริย์สเปน]]:** พระเจ้าการ์โลสที่ 3 แห่งสเปน (10 สิงหาคม พ.ศ. 2302 - 14 ธันวาคม พ.ศ. 2331)

## เหตุการณ์
* 6 เมษายน - สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีถูกสำเร็จโทษและเสด็จสวรรคต พระยาจักรีทรงขึ้นครองราชย์เป็นพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงเป็นปฐมกษัตริย์ของราชวงศ์จักรี และสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ขึ้นเป็นราชธานีของประเทศไทย
* 21 เมษายน - รัชกาลที่ 1 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้กระทำพิธียกเสาหลักเมือง (ศาลหลักเมืองกรุงเทพมหานคร‎)
* 21 มิถุนายน - สถาปนาวัดพระศรีรัตนศาสดาราม
* ไม่ทราบวัน - ค้นพบธาตุ โมลิบดีนัม
*ไม่ทราบวัน - อะแซหวุ่นกี้แม่ทัพคนสำคัญของพม่าถูกพระเจ้าปดุงประหาร  

## วันเกิด

* 26 กรกฎาคม - จอห์น ฟิลด์ นักประพันธ์ชาวไอร์แลนด์ (เสียชีวิต พ.ศ. 2380)

## วันสวรรคต

* 11 กุมภาพันธ์ - พระเจ้าหม่องหม่อง - พระโอรสของพระเจ้ามังลอก (พระราชสมภพ 12 กันยายน พ.ศ. 2306)
* 6 เมษายน - สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี - กษัตริย์ไทย (พระราชสมภพ 22 มีนาคม พ.ศ. 2277)

### ไม่ทราบวันที่
* อะแซหวุ่นกี้ - แม่ทัพเฒ่าชาวพม่า (เกิดราว พ.ศ. 2246)
* พระยาวิเชียรปราการ (บุญมา) - เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ (เกิด พ.ศ. 2260)
* พระยาพิชัยดาบหัก - ขุนนางในสมัยอยุธยาและธนบุรี (เกิด พ.ศ. 2284)
* สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ากรมขุนอินทรพิทักษ์ - พระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี

## อ้างอิง

หมวดหมู่:พ.ศ. 2325
ณัทธร สมคะเน

**ณัทธร สมคะเน** (ชื่อเล่น: ต๊ะ, เกิด 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2521) นักแสดงชายจากภาพยนตร์เรื่องกระสือ เกิดที่อังกฤษ แต่กลับมาโตที่กรุงเทพมหานคร จบการศึกษาระดับประถมและมัธยมศึกษาจากโรงเรียนอัสสัมชัญสมุทรปราการ (ชื่อเดิม อัสสัมชัญสำโรง) และระดับปริญญาตรีจาก คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ

## ผลงาน
* เข้าประกวดนายแบบนิตยสาร เดอะบอยส์ (พ.ศ. 2540)
* แสดงภาพยนตร์เรื่องกระสือ เป็น"เจ้าฟ้าแจ้ง" (พ.ศ. 2545)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ชีวประวัติจาก ThaiFilmDb.com
* ชีวประวัติจาก IMDb

หมวดหมู่:นักแสดงชายชาวไทย
หมวดหมู่:นายแบบไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนอัสสัมชัญสมุทรปราการ
รองเท้านารีดอยตุง

**รองเท้านารีดอยตุง**เป็นกล้วยไม้ในสกุลรองเท้านารี ค้นพบโดย Mr.R.Moore ในปี ค.ศ. 1893 ในประเทศพม่า มีการกระจายพันธุ์ในแถบรัฐฉาน ประเทศพม่ารวมถึงประเทศไทยที่มีอาณาเขตติดกัน และในมณฑลยูนนาน ประเทศจีน รองเท้านารีดอยตุงออกดอกในช่วงเดือนสิงหาคม – ตุลาคม

## ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
รองเท้านารีดอยตุงมีพุ่มต้นกว้างประมาณ 20-25 ซม. ใบกว้าง 2.5-3 ซม. ยาว 20-25 ซม. ใบด้านบนสีเขียวเป็นมัน ใต้ใบบริเวณโคนกาบใบมีจุดประสีม่วง แตกหน่อง่าย มักเจริญเติบโตเป็นกอ ดอกเป็นดอกเดี่ยว ขนาดดอก กว้างประมาณ 7-9 ซม. ช่อตั้งตรงยาว 10-12 ซม. กลีบบนพื้นสีขาว มีเส้นลายสีชมพูเข้มหนาแน่น ไล่จากโคนกลีบขึ้นไปด้านบน กลีบในแคบงุ้มมาด้านหน้ามีสีเหลืองอมน้ำตาล กระเป๋าสีเหลืองอมน้ำตาลเป็นมัน โล่สีขาว กึ่งกลางมีติ่งสีเหลือง

## ถิ่นอาศัย
พบอยู่ตามภูเขาหินปูน โดยขึ้นอยู่สูง 1,200–1,600 เมตร จากระดับน้ำทะเล ตามรอยแยกของหินที่มีลักษณะเป็นแอ่งเล็กๆ ปกคลุมไปด้วยมอสส์ โดยได้รับแสงค่อนข้างมาก แต่ไม่สัมผัสแสงอาทิตย์โดยตรง พบที่ภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย รัฐฉานในพม่า และทางตะวันออกของรัฐอัสสัมในอินเดีย

## ดูเพิ่ม
* ตัวอย่างกล้วยไม้ในประเทศไทย

## อ้างอิง

*Braem, G. & Chiron, G. *Paphiopedilum*, Tropicalia, France, 2003.
*Cribb, P. *The Genus Paphiopedilum*, Second Edition, Natural History Publications (Borneo) Sdn. Bhd., 1998.
**กล้วยไม้เมืองไทย*, รศ.ดร. อบฉันท์ ไทยทอง, สำนักพิมพ์บ้านและสวน

หมวดหมู่:สกุลรองเท้านารี
รองเท้านารีเหลืองกระบี่

**รองเท้านารีเหลืองกระบี่**เป็นกล้วยไม้ในสกุลรองเท้านารี ค้นพบโดย Mr.H.Ridley ในปี ค.ศ. 1891 โดยตั้งชื่อ Paph.insigne var.exul ภายหลังจึงจำแนกมาเป็นสายพันธุ์เฉพาะ คือ Paph.exul

## ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
รองเท้านารีเหลืองกระบี่เป็นไม้พุ่มกว้างประมาณ 30-40 ซม. ใบกว้าง 2.5-3 ซม. ยาว 20-30 ซม. ใบสีเขียวเป็นมัน แตกหน่อง่าย มักเจริญเติบโตเป็นกอใหญ่ ดอกเป็นดอกเดี่ยวขนาดดอก 6-7 ซม. ก้านดอกยาวประมาณ 12-15 ซม. กลีบบนมีริมสีขาว โคนกลีบสีเขียวปนเหลือง และมีจุดประขนาดใหญ่สีม่วงปนน้ำตาล กลีบในแคบสีเหลืองเป็นมัน ริมกลีบเป็นคลื่นงุ้มมาด้านหน้า มีเส้นสีน้ำตาลกลางกลีบ กระเป๋าสีเหลืองอมเขียวเป็นมันเงา ออกดอกในเดือนเมษายน – มิถุนายน

## ถิ่นอาศัย
พบอยู่ตามภูเขาหินปูนที่อยู่ติดชายฝั่งทะเล หรือตามเกาะที่มีลักษณะเป็นหน้าผาสูงชัน โดยขึ้นอยู่สูง 10 –100 เมตร จากระดับน้ำทะเล ตามรอยแยกของหินที่ปกคุมไปด้วยมอสส์ โดยมีสภาพแวดล้อมคล้ายกับรองเท้านารีเหลืองตรัง และรองเท้านารีขาวสตูล แต่รองเท้านารีเหลืองกระบี่จะอยู่ในบริเวณที่ได้รับแสงค่อนข้างมาก บางครั้งพบขึ้นอยู่บนหินกลางแจ้ง โดยสามารถพบได้ตามภูเขาที่อยู่ติดชายฝั่งทะเล หรือตามเกาะในประเทศไทย พบในจังหวัดตรัง กระบี่ พังงา สตูล

## ดูเพิ่ม
* ตัวอย่างกล้วยไม้ในประเทศไทย

## อ้างอิง

**กล้วยไม้เมืองไทย*, รศ.ดร. อบฉันท์ ไทยทอง, สำนักพิมพ์บ้านและสวน

หมวดหมู่:สกุลรองเท้านารี
รองเท้านารีเหลืองปราจีน

**รองเท้านารีเหลืองปราจีน** เป็นกล้วยไม้ในสกุลรองเท้านารี ถูกค้นพบโดย Mr.C. Parish ในปี ค.ศ. 1859 มีการกระจายพันธุ์ในทางตอนใต้ของจีน (มณฑลยูนนาน มณฑลกุ้ยโจว และเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง) พม่า ไทย และตอนกลางและตอนใต้ของเวียดนาม โดยเฉพาะในอุทยานแห่งชาติฟ็องญา-แก๋บ่าง จังหวัดกว๋างบิ่ญ

รองเท้านารีเหลืองปราจีนมีชื่อสามัญอื่นอีกคือ รองเท้านารีเหลืองอุดรและรองเท้านารีเหลืองกาญจน์

## ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
มีลักษณะเป็นพุ่มต้นกว้างประมาณ 20-25 ซม. สูงประมาณ 10-20 ซม. ใบกว้าง 2.5-3.5 ซม. ยาว 10-20 ซม. ใบด้านบนเป็นลายสีเขียวสลับเขียวอ่อน ใต้ท้องใบมีจุดประสีม่วงเล็กน้อย ดอกกว้างประมาณ 3.5-7 ซม. ก้านช่อดอกค่อนข้างสั้นประมาณ 5-7 ซม. ช่อหนึ่งมี 1-2 ดอก กลีบบนและกลีบในสีเหลืองมีจุดประสีม่วงกระจายทั่วกลีบ ออกดอกตลอดทั้งปี 

## ถิ่นอาศัย
พบอยู่ตามภูเขาหินปูน โดยขึ้นอยู่สูง 300-500 เมตรจากระดับน้ำทะเล บริเวณป่าเบญจพรรณที่อยู่ใกล้ทะเลหรือใกล้ลำธาร โดยขึ้นอยู่พื้นที่ค่อนข้างแฉะ ความชื้นสูง ปกคลุมด้วยพืชชั้นต่ำพวกมอสส์และซากใบไม้ที่ผุพังทับถม ได้รับแสงค่อนข้างมาก เป็นรองเท้านารีที่มีการกระจายพันธุ์เป็นบริเวณกว้าง ในประเทศไทย พม่า ลาว กัมพูชา เวียดนาม และตอนใต้ของจีน

## ดูเพิ่ม
* ตัวอย่างกล้วยไม้ในประเทศไทย

## อ้างอิง

**กล้วยไม้เมืองไทย*, รศ.ดร. อบฉันท์ ไทยทอง, สำนักพิมพ์บ้านและสวน

หมวดหมู่:สกุลรองเท้านารี
รองเท้านารีเหลืองตรัง

**รองเท้านารีเหลืองตรัง** หรือ **รองเท้านารีเหลืองพังงา** เป็นกล้วยไม้ในสกุลรองเท้านารี ถูกค้นพบโดยชาวอังกฤษ (Henry James) Murton แห่งสวนพฤกษศาสตร์หลวงเมืองคิว ประเทศอังกฤษ และเฮนรี อาลาบาศเตอร์ รองเท้านารีเหลืองตรังเป็นสายพันธุ์หนึ่งของรองเท้านารีขาวชุมพร

## ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
รองเท้านารีเหลืองตรังมีต้นเป็นพุ่มกว้างประมาณ 15–20 ซม. ใบกว้าง 2.5–3.5 ซม. ยาว 15–17 ซม. ใบด้านบนเป็นลายสีเขียวเข้มสลับเขียวเทา บางต้นสีเขียวเข้มจะมากกว่าจนดูคล้ายใบสีเขียวเข้ม ใต้ท้องใบสีม่วงคล้ำ ดอกค่อนข้างกลม กว้างประมาณ 5–8 ซม. ใหญ่กว่ารองเท้านารีขาวสตูลเล็กน้อย สีพื้นดอกมีทั้ง สีขาว สีครีม สีเหลืองอ่อนถึงเหลืองเข้ม มีลายสีม่วงแดงถึงม่วงน้ำตาลกระจายหนาแน่นทั่วกลีบดอก ก้านช่อดอกค่อนข้างสั้นประมาณ 5–10 ซม. ช่อหนึ่งมี 1–2 ดอก ฤดูกาลออกดอกเดือนมีนาคม–มิถุนายน

## ถิ่นอาศัย
thumb|left
พบอยู่ตามภูเขาหินปูนที่อยู่ติดชายฝั่งทะเล หรือตามเกาะที่มีลักษณะเป็นหน้าผาสูงชัน โดยขึ้นอยู่สูง 10–100 เมตร จากระดับน้ำทะเล ตามรอยแยกของหินที่ปกคุมไปด้วยมอสส์ ซากใบไม้ที่ผุพังทับถมด้วยตะกอนดิน โดยขึ้นอยู่ตามซอกหินที่ได้รับร่มเงาของชะง่อนหิน หรือพุ่มไม้เตี้ยที่มีใบปกคุมหนาทึบ แสงแดดและน้ำฝนไม่สามารถสัมผัสได้โดยตรง แต่จะได้รับแสงที่สะท้อนจากน้ำทะเล เป็นรองเท้านารีที่พบอยู่ในสภาพแวดล้อมเดียวกับรองเท้านารีขาวสตูล พบในจังหวัดตรัง กระบี่ พังงา สตูล และบริเวณหมู่เกาะในฝั่งทะเลด้านตะวันตก

## ดูเพิ่ม
* ตัวอย่างกล้วยไม้ในประเทศไทย

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 

หมวดหมู่:สกุลรองเท้านารี
รองเท้านารีอินทนนท์ลาว

**รองเท้านารีอินทนนท์ลาว** เป็นกล้วยไม้ในสกุลรองเท้านารี พบในประเทศลาวไปจนถึงประเทศเวียดนาม ออกดอกช่วงเดือนมีนาคมถึงเมษายน

## ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้นสั้นและแตกกอ ใบรูปเข็มขัดกว้าง 2–2.5 เซนติเมตร ยาว 25–28 เซนติเมตร ดอก ออกดอกเดี่ยวก้านดอกสีม่วงแดง ยาว 20–22 เซนติ เมตร กลีบเลี้ยงกลีบบนแผ่กว้างสีขาว ขอบกลีบตอนบนหยักเว้ามีเดือย กลางกลีบมีประสีม่วงแดง กลีบดอกรูปขอบขนานบิดโค้ง แถบบนสีน้ำตาลอ่อน แถบล่างสีเหลืองกลีบกระเป๋าสีเหลืองอมน้ำตาล ดอกบานเต็มที่กว้าง 7–8 เซนติเมตร

## ถิ่นอาศัย
พบตามป่าดิบเขาแนวชายแดนไทยลาว ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน กระจายพันธุ์ ไทย ลาว และเวียดนาม

## ดูเพิ่ม
* ตัวอย่างกล้วยไม้ในประเทศไทย

## อ้างอิง

* Braem, G. & Chiron, G. *Paphiopedilum*, Tropicalia, France, 2003.
* Cribb, P. *The Genus Paphiopedilum*, Second Edition, Natural History Publications (Borneo) Sdn. Bhd., 1998.

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 

หมวดหมู่:สกุลรองเท้านารี
รองเท้านารีอินทนนท์

**รองเท้านารีอินทนนท์** เป็นกล้วยไม้อยู่ในสกุลรองเท้านารี มีการกระจายพันธุ์ตั้งแต่รัฐอัสสัม สาธารณรัฐอินเดีย จนถึงทางตอนใต้ของประเทศจีน

## ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
รองเท้านารีอินทนนท์มีลักษณะ พุ่มต้นกว้าง ในประเทศประมาณ 25-30 ซม. ใบกว้าง 3.5-4 ซม. ยาว 30-40 ซม. ใบด้านบนสีเขียวเป็นมัน ใต้ใบบริเวณโคนกาบใบ มีจุดประสีม่วง แตกหน่อได้ดี มักเจริญเติบโตเป็นกอใหญ่ ดอกเป็นดอกเดี่ยว ขนาดประมาณ 10-12 ซม. ก้านดอกตั้งตรงยาว 10-12 ซม. กลีบดอกหนาเป็นมันเงา พื้นดอกสีเหลืองปนน้ำตาล กลีบบนบริเวณขอบมีสีเหลืองหรือขาว โคนกลีบบนสีน้ำตาลเข้ม กลีบในมีเส้นสีน้ำตาลเข้มแบ่งกึ่งกลางตามความยาวกลีบ กระเป๋าสีน้ำตาลเป็นมันเงา มีเส้นร่างแหสีน้ำตาล

ฤดูการออกดอกในช่วง มกราคม – มีนาคม

## ถิ่นอาศัย
พบในทำเลที่เป็นป่าดิบภูเขา ปกคลุมด้วยต้นไม้ใหญ่หนา โดยขึ้นอยู่สูงประมาณ 1200-1500 เมตร จากระดับน้ำทะเล เป็นรองเท้านารีชนิดอิงอาศัย (Epiphytic) โดยพบขึ้นอยู่บนต้นไม้ใหญ่ ที่มีลักษณะเปลือกหนา มีการผุพังของเปลือกไม้ง่าย ปกคลุมด้วย มอสส์ เฟิร์น ตะไคร่น้ำ อุ้มความชื้นได้ดี โดยหยั่งรากไปตามเปลือกไม้ ตามดอยสูงทางภาคเหนือ เช่น ดอยอินทนนท์ และดอยเชียงดาวจังหวัดเชียงใหม่ ดอยแม่อูคอจังหวัดแม่ฮ่องสอน และบริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน บริเวณภูหลวงจังหวัดเลย พม่า อินเดีย ตะวันตกเฉียงใต้ของจีน

## อ้างอิง

* *กล้วยไม้เมืองไทย*, รศ.ดร. อบฉันท์ ไทยทอง, สำนักพิมพ์บ้านและสวน, หน้า 44

หมวดหมู่:สกุลรองเท้านารี
ยี่โถปีนัง

**ยี่โถปีนัง** (ถิ่นเหนือ: แขมดอกขาว, แขมเหลือง, ง้วนตากหงาย; อังกฤษ: Bamboo orchid; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Arundina graminifolia* (D. Don) Hochr.) เป็นกล้วยไม้ดิน มีลักษณะลำต้นเป็นข้อเป็นปล้องคล้ายพืชตระกูลหญ้าหรือไผ่ ใบเรียวแหลม จะออกดอกระหว่างเดือนกันยายน-พฤศจิกายน ดอกออกเป็นช่อ ๆ ที่ปลายยอดช่อละ 1-2 ดอก กลีบดอกมีสีขาวปนม่วงอ่อน ปลายดอกมีรูปกรวยโคนเล็กปากดอกบานออก มีสีชมพูอ่อนอมม่วง ลึกเข้าไปในกรวยมีสีเหลืองแซมขาว

ชื่อพื้นเมืองอื่นได้แก่ ยี่โถปีนัง และ เอื้องดินใบหมาก

## อ้างอิง

*  ยี่โถปีนัง  ป่าดงดอย การท่องเที่ยว

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อกล้วยไม้ในประเทศไทย

หมวดหมู่:สกุลหญ้าจิ้มฟันควาย
สิงโตรวงข้าวฟ่าง

**สิงโตรวงข้าวฟ่าง** (*Bulbphyllum crassipes*) เป็นกล้วยไม้ที่ลำต้นเจริญทางด้านข้าง ช่อดอกอวบสั้น ดอกขนาดเล็กเรียงอัดแน่น ดอกสีส้มแดง กลีบปากสีส้มอมเหลือง ออกดอกช่วงเดือนกุมภาพันธ์ ในไทยพบที่พิษณุโลกและระนอง
## อ้างอิง
* ลลิล สิทธิสัจธรรม และนฤมล กฤษณชาญดี.2545. คูมือกล้วยไม้ฉบับพกพา. กทม. สารคดี

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อกล้วยไม้ในประเทศไทย

## อ้างอิง

หมวดหมู่:สิงโตกลอกตา
สิงโตพู่รัศมี

**สิงโตพู่รัศมี** (*Bulbphyllum gracillimum*) หรือสิงโตเคราแดง  เป็นกล้วยไม้ที่ลำต้นเจริญทางด้านข้าง ช่อดอกยาวกว่าใบ ดอกสีม่วงแดง ขอบกลีบดอกมีขน ออกดอกช่วงเดือนตุลาคมถึงธันวาคม ในไทยพบที่ระนอง สุราษฎร์ธานีและนราธิวาส
## อ้างอิง
* ลลิล สิทธิสัจธรรม และนฤมล กฤษณชาญดี.2545. คูมือกล้วยไม้ฉบับพกพา. กทม. สารคดี

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อกล้วยไม้ในประเทศไทย

หมวดหมู่:สกุลสิงโตพัด
สิงโตลินด์เลย์

**สิงโตลินด์เลย์** (*Bulbphyllum lindleyanum*) หรือ**สิงโตขนปุย** เป็นกล้วยไม้ที่ลำต้นเจริญทางด้านข้าง ช่อดอกโค้งลงมีดอกย่อยจำนวนมาก กลีบเลี้ยงสีครีม มีเส้นพาดสีส่วง ปลายกลีบสีม่วง ทั้งกลีบเลี้ยงและกลีบดอกมีขนปุยขึ้นปกคลุม ดอกมีกลิ่นหอม ออกดอกช่วงพฤศจิกายนถึงมกราคม ในไทยพบที่ระนอง
## อ้างอิง
* ลลิล สิทธิสัจธรรม และนฤมล กฤษณชาญดี.2545. คูมือกล้วยไม้ฉบับพกพา. กทม. สารคดี

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อกล้วยไม้ในประเทศไทย

หมวดหมู่:สิงโตกลอกตา
สิงโตดอกไม้ไฟ

**สิงโตดอกไม้ไฟ** () เป็นกล้วยไม้ขนาดเล็กในสกุลสิงโต ลำต้นเจริญทางด้านข้าง ช่อดอกแบบกระจุก มีดอกจำนวนมากอยูปลายท่อ สีขาว ผิวกลีบไม่เรียบ ออกดอกช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเมษายนพบในประเทศไทย คาบสมุทรมลายู และบอร์เนียว ในไทยพบที่สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช และนราธิวาส
## อ้างอิง
* ลลิล สิทธิสัจธรรม และนฤมล กฤษณชาญดี.2545. คูมือกล้วยไม้ฉบับพกพา. กทม. สารคดี

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อกล้วยไม้ในประเทศไทย

หมวดหมู่:สิงโตกลอกตา
สิงโตหลอดไฟ

**สิงโตหลอดไฟ** หรือ **สิงโตโคมไฟ** (*Bulbphyllum odoratissimum*) เป็นกล้วยไม้ที่ลำต้นเจริญทางด้านข้าง ดอกขนาดเล็กเรียงอัดแน่น กลีบเลี้ยงสีขาวหรือขาวนวล ปลายกลีบสีส้ม กลีบดอกสีขาวหรือขาวนวล ดอกบานเต็มที่มีกลิ่นหอม ออกดอกช่วงมิถุนายนถึงกรกฎาคม ในไทยพบที่ เชียงใหม่ จันทบุรี และกาญจนบุรี
## อ้างอิง
* ลลิล สิทธิสัจธรรม และนฤมล กฤษณชาญดี.2545. คูมือกล้วยไม้ฉบับพกพา. กทม. สารคดี

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อกล้วยไม้ในประเทศไทย

หมวดหมู่:สิงโตกลอกตา
หมวดหมู่:ไม้ดอกไม้ประดับ
ว่านน้ำทอง

**ว่านน้ำทอง** (black jewel orchid; ) เป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดในจีนตอนใต้ อินเดียตะวันออกเฉียงเหนือ ไทย เวียดนาม, ฟิลิปปินส์, มาเลเซีย, อินโดนีเซีย และพม่า ออกดอกช่วงธันวาคมถึงกุมภาพันธ์ ชอบอากาศชื้นและอุณหภูมิอบอุ่น ในประเทศไทยพบทางภาคใต้ เช่น สตูล ยะลา ภาคอีสาน ที่ ชัยภูมิ และภาคตะวันออกที่จันทบุรี

ใช้เป็นไม้ประดับ ต้นและรากใช้เป็นยาแก้ไอ ดอกเป็นยาขับเหงื่อ 

## อ้างอิง

 

หมวดหมู่:สกุลว่านน้ำทอง
หมวดหมู่:สมุนไพร
สิงโตก้ามปูแดง

**สิงโตก้ามปูแดง** หรือ**สิงโตก้ามกาง**  ในประเทศไทยพบทางภาคใต้ ได้แก่ นครศรีธรรมราช ตรัง ปัตตานี นราธิวาส 
สิงโตกล้ามปูแดงเป็นกล้วยไม้อิงอาศัยขนาดกลาง มักเจริญเติบโตตามต้นไม้ในป่าที่ระดับความสูง 200 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล (พบตามป่าดิบเขาทางภาคใต้ของไทย) เหง้ายาวและมีขน ลำลูกกล้วย รูปทรงกระบอก กว้างประมาณ 1 ซม. ลำลูกกล้วยแต่ละลำจะห่างกันประมาณ 4 ซม.  กล้วยไม้สูงประมาณ 10 ซม. ใบกว่า 4 ซม. ยาว 7 ซม.
ออกดอกเดี่ยว ช่อดอกยาวประมาณ 10 ซม. กลีบดอกและกลีบเลี้ยงมีขนาดใกล้เคียงกันมาก แต่ลักษณะจะต่างกัน คือ ปลายกลีบเลี้ยงจะงอนขึ้น ส่วนปลายกลีบดอกจะงอนลง (ดอกมันกลับหัว--เป็นตามธรรมชาติ ไม่ได้พิกต้นหรือพิกรูป) พื้นผิวของดอกมีสีเหลืองอ่อน มีจุดสีแดงแต้มทั่วดอก ออกดอกช่วงเดือนมีนาคมถึงเมษายน
       

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อกล้วยไม้ในประเทศไทย
## อ้างอิง
* ลลิล สิทธิสัจจธรรม และ นฤมล กฤษณชาญดี. คู่มือกล้วยไม้ฉบับพกพา. กทม. สารคดี. 2545
หมวดหมู่:สิงโตกลอกตา
เอื้องน้ำต้น

**เอื้องน้ำต้น**เป็นกล้วยไม้ดินขนาดเล็ก ลำลูกกล้วยเป็นรูปน้ำเต้าทรงแคบ  ใบแบนแผ่รูปรี จะทิ้งใบเมื่อผลิดอก ดอกออกเป็นช่อตั้งจากโคนกอ ดอกย่อยบานจากโคนช่อไปหาส่วนปลาย กลีบเลี้ยงและกลีบดอกสีชมพูเข้ม และเปลี่ยนเป็นสีส้มเมื่อใกล้โรยหรือสีขาวแล้วเปลี่ยนเป็นสีเหลืองอ่อน

## ชื่ออื่นๆ
เอื้องเหลี่ยม เฒ่านั่งฮุ่ง
## ฤดูกาลออกดอก
พฤศจิกายน ถึง มกราคมของทุกปี
## แหล่งที่พบ
เอเซียตะวันออกเฉียงใต้

## ดูเพิ่ม
* ตัวอย่างกล้วยไม้ในประเทศไทย
## แหล่งข้อมูลอื่น
* http://production.doae.go.th/service/news/detail.php?news_id=143 

หมวดหมู่:สกุลเอื้องน้ำต้น
อั้วนวลจันทร์

**อั้วนวลจันทร์** หรือในชื่ออื่นคือ **อั้วพวงมณี** มีลักษณะเป็นกล้วยไม้ดินเป็นหัว หน้าร้อนจะเหลือแต่หัว หน้าฝนจะแตกหน่อเพื่อมีดอก

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อกล้วยไม้ในประเทศไทย

## อ้างอิง

หมวดหมู่:สกุลเอื้องน้ำต้น
สิงโตพัดเหลือง

**สิงโตพัดเหลือง** หรือ **สิงโตพัดสีทอง** ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า: *Cirrhopetalum skeateanum* (Ridl.) Garay / *Bulbophyllum skeateanum* Ridl. (ชื่อพ้อง)

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อกล้วยไม้ในประเทศไทย

หมวดหมู่:สกุลสิงโตพัด
เอื้องเงิน

**เอื้องเงิน** (*Dendrobium draconis*) หรือ เอื้องตึง เอื้องงุม เป็นกล้วยไม้ที่ลำต้นเจริญทางด้านข้าง ดอกเดี่ยวหรือเป็นช่อดอกแบบกระจุก ดอกสีขาวเป็นมัน กลีบเลี้ยงสีเหลืองหรือสีแดงขอบกลีบบิดเป็นคลื่น ออกดอกช่วงเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม ในไทยพบได้ทุกภาค ยกเว้นภาคใต้  เช่น ที่ เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน เลย สกลนคร เพชรบูรณ์ สระแก้ว กาญจนบุรี
## อ้างอิง
* ลลิล สิทธิสัจธรรม และนฤมล กฤษณชาญดี.2545. คูมือกล้วยไม้ฉบับพกพา. กทม. สารคดี

## ดูเพิ่ม
* รายชื่อกล้วยไม้ในประเทศไทย

หมวดหมู่:สกุลหวาย (กล้วยไม้)