สิ่งมีชีวิตตัวแบบ

[thumb|right| ''[Escherichia coli* เป็นสิ่งมีชีวิตตัวแบบที่เป็น[[โพรแคริโอต]]และ[[แบคทีเรียแกรมลบ]] ]]
[[ไฟล์:Drosophila melanogaster - side (aka).jpg|thumb| [[แมลงวันทอง]]เป็นสัตว์ทดลองที่ใช้มากที่สุดชนิดหนึ่ง ]]
[[ไฟล์:S cerevisiae under DIC microscopy.jpg |thumb | *Saccharomyces cerevisiae* เป็น[[โพรแคริโอต]]ตัวแบบที่ใช้ศึกษามากที่สุดใน[[อณูชีววิทยา]]และ[[ชีววิทยาของเซลล์]] ]]

*'สิ่งมีชีวิตตัวแบบ** หรือ **สิ่งมีชีวิตแบบจำลอง*'
()
เป็น[[สปีชีส์]][[สิ่งมีชีวิต]]ที่ไม่ใช่[[มนุษย์]] ที่ใช้อย่างกว้างขวางใน[[การศึกษา]]เพื่อเข้าใจปรากฏการณ์ทาง[[ชีววิทยา]]ต่าง ๆ โดยคาดหวังว่า สิ่งที่ค้นพบในแบบจำลองจะช่วยให้เข้าใจ[[ธรรมชาติ]]ของสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ
สิ่งมีชีวิตแบบจำลองจะเป็นแบบยังมีชีวิตอยู่ และได้ใช้อย่างกว้างขวางใน[[งานวิจัย]]โรคมนุษย์ที่[[การทดลอง]]ในมนุษย์เป็นไปไม่ได้หรือไม่ถูก[[จริยธรรม]]
กลยุทธ์นี่ใช้ได้ก็เพราะ[[สิ่งมีชีวิต]]ทั้งหมด[[การสืบเชื้อสายร่วมกัน|สืบเชื้อสายร่วมกันจากบรรพบุรุษเดียวกัน]] โดยได้อนุรักษ์วิถี[[เมแทบอลิซึม]] วิถีพัฒนาการ และกระบวนการอื่น ๆ ทางพันธุกรรมตลอด[[วิวัฒนาการ]]

แม้การศึกษาสิ่งมีชีวิตตัวแบบจะให้ข้อมูลที่ดี แต่ก็ต้องระวังเมื่อประยุกต์ใช้กับสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ
ในการวิจัยโรคมนุษย์ สิ่งมีชีวิตตัวแบบจะทำให้เข้าใจกระบวนการของโรคดีขึ้นโดยไม่ต้องเสี่ยงทำอันตรายแก่มนุษย์
[[สปีชีส์]]ที่เลือกปกติจะผ่านเกณฑ์ความสมมูลทาง[[อนุกรมวิธาน]] (taxonomic equivalency) บางอย่างกับมนุษย์ คือสัตว์จะมีปฏิกิริยาทาง[[สรีรภาพ]]ต่อโรคหรือต่อการรักษา ในรูปแบบที่คล้าย ๆ กับของมนุษย์
ถึงแม้จะไม่สามารถระบุได้อย่างชัดเจนว่า กระบวนการทางชีววิทยาที่พบในสัตว์ตัวแบบจะเป็นอย่างเดียวกันในมนุษย์
แต่วิธีการรักษาและยาจำนวนมากที่ใช้ในโรคมนุษย์ ก็ได้พัฒนาอาศัยแนวคิดที่ได้จากสัตว์ตัวแบบเป็นบางส่วน

มีแบบจำลองโรค 3 ประเภทหลัก ๆ คือ homologous (กำเนิดเดียวกัน), isomorphic (สมสัณฐาน) และ predictive (พยากรณ์)
สัตว์จำลองแบบกำเนิดเดียวกันจะมีเหตุโรค อาการ และการรักษาเหมือนกับของมนุษย์ที่มีโรค
สัตว์จำลองแบบสมสัณฐานจะมีอาการและการรักษาเหมือนกัน
สัตว์จำลองแบบพยากรณ์จะมีสภาพเพียงแค่บางอย่างที่คล้ายกับมนุษย์ผู้มีโรค แต่ก็มีประโยชน์ในการคาดหมายกลไกต่าง ๆ เกี่ยวกับโรค

== เชิงอรรถและอ้างอิง ==


== แหล่งข้อมูลอื่น ==
* [http://genome.wellcome.ac.uk/doc_WTD020803.html Wellcome Trust description of model organisms] 
* [http://ceolas.org/VL/mo/ WWW Virtual Library guide to several model organism resource lists]
* [http://www.gmod.org/ The Generic Model Organism Database project]
* [http://www.gbrowse.org/ The Model Organism Database ftp site and info] 
* [http://www.nih.gov/science/models/ The US National Institutes of Health page] 
* [http://devbio.eu/modelorganisms Model Organisms in Developmental Biology] 
* [http://www.biologie.uni-muenchen.de/ou/cellbio/forschung.php Ludwig-Maximillians-Universit?t Department Biologie II] 
* [http://fishwiki.igib.res.in/TWiki_4_2_4/bin/view/Main/WebHome Zebrafish GenomeWiki Community Annotation Project ]  maintained by the Institute of Genomics and Integrative Biology
* [http://www.emutagen.com/wrkhzoo.html Workhorse Zoo by Adam Zaretsky]
* Mandoli DF, Olmstead R (2000) : *The importance of emerging model systems in plant biology.'' Journal of plant growth regulation 19 (3) : 249-252
* 
* 
* FishMap: The Zebrafish Community Genomics Browser maintained at the Institute of Genomics and Integrative Biology


หมวดหมู่:การทดลองในสัตว์