อันดับกบ

**กบ** เป็นอันดับของสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำอันดับหนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Anura (/อะ-นู-รา/)

มีรูปร่างโดยรวม คือ เป็นสัตว์ไม่มีหาง เพราะกระดูกสันหลังส่วนหางได้เชื่อมรวมเป็นชิ้นเดียวยาวกระดูกสันหลังลดจำนวนลงมาจากสัตว์ในยุคก่อนประวัติศาสตร์เพราะมีไม่เกิน 9 ปล้อง มีขาหลังยาวจากการยืดของกระดูกทิเบียกับกระดูกฟิบูลาและของกระดูกแอสทรากากัสกับกระดูกแคลลาเนียม โดยมีบางส่วนเชื่อมติดกันและเต็มไปด้วยมัดกล้ามเนื้อแข็งแรง เพื่อใช้ในการกระโดด มีส่วนหัวที่ใหญ่และแบนราบ ปากกว้างมาก

กบในระยะวัยอ่อนจะมีลักษณะแตกต่างไปจากตัวเต็มวัยอย่างชัดเจน เรียกว่า "ลูกอ๊อด" โดยมีรูปร่างคล้ายปลา มีส่วนหัวที่โตมาก มีหาง ไม่มีฟัน โดยในส่วนโครงสร้างของจะงอยปากเป็นสารประกอบเคอราติน หายใจด้วยเหงือกเหมือนซาลาแมนเดอร์  พฤติกรรมการกินอาหารของลูกอ๊อดจะแตกต่างกันไป โดยอาจจะกินแบบกรองกิน หรือกินพืช และกินสัตว์ เมื่อเปลี่ยนรูปร่างเป็นตัวเต็มวัยจึงเปลี่ยนลักษณะการกิน รวมทั้งเปลี่ยนสภาพโครงสร้างของอวัยวะระบบย่อยอาหารรวมทั้งระบบอวัยวะอย่างอื่น ซึ่งการเปลี่ยนรูปร่างของกบนั้นจะต่างจากซาลาแมนเดอร์เป็นอย่างมาก

การสืบพันธุ์ของกบนั้นมีหลากหลายมาก ส่วนการปฏิสนธิจะเกิดขึ้นภายนอกตัว  โดยทั้ง 2 เพศมีพฤติกรรมกอดรัดกันระหว่างผสมพันธุ์ กบส่วนมากจะป้องกันดูแลไข่ นอกจากบางชนิดเท่านั้นที่เก็บไข่ไว้บนหลัง ที่ขา ในถุงบนหลัง หรือในช่องท้อง หรือบางชนิดวางไข่ติดไว้กับพืชน้ำที่เติบโตในน้ำหรือบนกิ่งไม้ของต้นไม้เหนือน้ำและเฝ้าไข่ไว้  การปฏิสนธิที่เกิดขึ้นภายในตัวจะพบเพียงกับกบบางชนิดเท่านั้น เช่น *[[Ascaphus truei]]* เป็นต้น และการเจริญของเอมบริโอภายในไข่และวัยอ่อนที่ออกจากไข่มีรูปร่างเป็นเหมือนตัวเต็มวัยเลย โดยไม่ผ่านขั้นการเป็นลูกอ๊อดเกิดขึ้นกับหลายสกุลในหลายวงศ์ อาทิ สกุล *[[Hemiphractus]]* และ*[[Stefania]]* เป็นต้น 

กบ เป็นสัตว์ที่ถือกำเนิดมาแล้วราว 200 ล้านปีก่อน และเป็นสัตว์ที่อยู่รอดพ้นมาได้จากการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่เมื่อ 65 ล้านปีก่อน ที่ทำให้ไดโนเสาร์สูญพันธุ์ โดยนักวิทยาศาสตร์ที่ทำการศึกษาถึงเรื่องนี้ เชื่อว่า เพราะกบเป็นสัตว์ที่หลบซ่อนตัวอยู่ใต้ดินได้อย่างเป็นดี และเป็นสัตว์ที่ปรับตัวได้ดีให้เข้ากับสภาพแวดล้อมและระบบนิเวศแบบใหม่ จากการศึกษาพบว่า กบในยุคปัจจุบันราวร้อยละ 88 เป็นกบที่มีที่มาจากอดีตที่สามารถย้อนไปไกลได้ถึง 66–150 ล้านปีก่อน โดยศึกษาจากการตรวจสอบทางพันธุกรรมและเปรียบเทียบระดับยีนและโมเลกุลระหว่างกบในยุคปัจจุบัน และซากดึกดำบรรพ์ของกบในยุคก่อนประวัติศาสตร์ โดยพบว่า กบใน 3 วงศ์ คือ Microhylidae หรืออึ่งอ่าง, Natatanura ที่พบในทวีปแอฟริกา และHyloidea ที่พบในทวีปอเมริกาใต้ เป็นกบที่สืบสายพันธุ์มาจากกบในยุคก่อนประวัติศาสตร์ และปัจจุบันได้มีการสืบสายพันธุ์และแตกแขนงทางชีววิทยาไปทั่วโลก 

ปัจจุบัน ได้มีการอนุกรมวิธานกบออกเป็นวงศ์ทั้งหมด 27 วงศ์ ใน 419 สกุล ปัจจุบันพบแล้วกว่า 6,700 ชนิด นับว่าเป็นอันดับที่มีความหลากหลายมากที่สุดของสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ และก็ยังคงมีการค้นพบชนิดใหม่ขึ้นเรื่อย ๆ ทุกปี ประมาณ 60 ชนิดต่อปี โดยกบส่วนใหญ่จะพบในเขตร้อน โดยใช้หลักการพิจารณาจาก โครงสร้างกระดูก, กล้ามเนื้อขา, รูปร่างลักษณะของลูกอ๊อด และรูปแบบการกอดรัด เป็นต้น

## วิวัฒนาการชาติพันธุ์
นี่คือแผนภาพวิวัฒนาการชาติพันธุ์ที่แสดงความสัมพันธุ์ของกบในวงศ์ต่าง ๆ ในเคลด Anura ในแผนภาพต้นไม้นี้ แสดงวงศ์กบมีความสัมพันธ์กับกับวงศ์อื่น ๆ อย่างไร โดยแต่ละปุ่มแสดงถึงจุดที่มีบรรพบุรุษเดียวกัน ข้อมูลในนี้อิงจาก Frost *และคณะ.* (2006), Heinicke *และคณะ.* (2009) และ Pyron กับ Wiens (2011)

## ความสัมพันธ์กับมนุษย์
[200px|thumb|''[Paedophryne amauensis* เป็นกบที่มีขนาดเล็กมาก มีความยาวเพียง 7 [[มิลลิเมตร]]เท่านั้น อาจถือได้ว่าเป็นสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำและ[[สัตว์มีกระดูกสันหลัง]]ที่มีขนาดเล็กที่สุดในโลกด้วย อยู่ในวงศ์ [[Microhylidae]]]]
กบ ถือเป็นสัตว์ที่ผูกพันกับ[[มนุษย์]]มาอย่างยาวนานแล้ว ในฐานะของ[[สัตว์เศรษฐกิจ|สัตว์ที่มนุษย์กินเนื้อ]]เป็นอาหาร จนเกิดเป็น[[ความเชื่อ]]และอยู่ใน[[วัฒนธรรม]]ของชนชาติต่าง ๆ มากมาย เช่น [[คนไทย|ชนชาติไท]]มีความเชื่อแต่โบราณว่า ปรากฏการณ์[[สุริยุปราคา]]และ[[จันทรุปราคา]]เกิดจากกบอม[[ดวงอาทิตย์]]และ[[ดวงจันทร์]]เรียกว่า *"กบกินเดือน"* หรือ *"กบกินตะวัน"* ต้องใช้การตีเกราะเคาะไม้ จึงจะยอมคาย และเป็น[[นิทาน]]พื้นบ้าน ในเรื่อง *"อุทัยเทวี"*

[[ชาวจีน]]เชื่อว่า มีกบหรือ[[คางคก]]ที่มีลำตัว[[สีทอง]] และมี 3 ขา เรียกว่า *"เซียมซู่"* เป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ และให้ผลในทางโชคลาภวาสนาแก่ผู้ที่บูชาสักการะ เช่นเดียวกับ *"ปี่เซียะ"* เป็นต้น [[ชาวจ้วง]] ชนพื้นเมืองทางภาคใต้ของจีนเชื่อว่า กบเป็นสัญลักษณ์ของน้ำและความอุดมสมบูรณ์ เมื่อฝนแล้ง ใน[[การขอฝน|พิธีขอฝน]] จะมีการเต้นรำด้วยการกางแขนกางขา ยกแขนสองข้างชูขึ้นฟ้า คล้ายกับกบ

ในขณะที่ใน[[ประเทศไทย]] กบหลายชนิดได้ถูกเลี้ยงเพาะขยายพันธุ์เพื่อการบริโภค เช่น [[Hoplobatrachus rugulosus|กบนา]] (*Hoplobatrachus rugulosus*), [[กบทูด]] (*Limnonectes blythii*), [[อึ่งปากขวด]] (*Glyphoglossus molossus*) เป็นต้น ขณะที่หลายชนิดก็เลี้ยงเป็น[[สัตว์เลี้ยง]]

==อ้างอิง==


==อ่านเพิ่ม==
* 
* 
* Estes, R., and O. A. Reig. (1973). "The early fossil record of frogs: a review of the evidence." pp.&nbsp;11–63 In J. L. Vial (Ed.), *Evolutionary Biology of the Anurans: Contemporary Research on Major Problems''. University of Missouri Press, Columbia.
* 
* 
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก