วิญญาณนิยม

**วิญญาณนิยม** หรือ **คติการนับถือผี** ( จาก **', "[[ลมหายใจ]], [[ชีวิต]]") คือ ความเชื่อทางศาสนาที่ว่า วัตถุสิ่งของ สถานที่ หรือสัตว์ทั้งหลายต่างมีสารัตถะทางจิตวิญญาณ (spiritual essence) ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตน

ลัทธิวิญญาณนิยมเชื่อว่าสรรพวัตถุและสรรพสัตว์ (ซึ่งรวมถึง ต้นไม้ ก้อนหิน ลำธาร สภาพอากาศ งานหัตถกรรมของมนุษย์ และแม้แต่คำพูด) ล้วนแต่มีวิญญาณ มีชีวิต หรือมีเจตจำนง (agency) เป็นของตัวเอง ลัทธิวิญญาณนิยมเป็นศาสนาที่เก่าแก่ที่สุดในโลก โดยมีอยู่ก่อนศาสนาจัดตั้งทุกรูปแบบ และถือกันว่าเป็นมุมมอง/ทัศนคติทางจิตวิญญาณ หรือของความเชื่อเหนือธรรมชาติอย่างแรกที่เกิดขึ้นในโลก ซึ่งพบหลักฐานเกี่ยวกับความเชื่อนี้ย้อนหลังไปถึง[[ยุคหินเก่า]] ซึ่งเป็นสมัยมนุษย์ยังท่องเที่ยวไปตามพื้นที่ต่าง ๆ เพื่อล่าสัตว์ หรือเก็บรวบรวมของป่า และสื่อสารกับจิตวิญญาณของธรรมชาติ ในแง่นี้ความเชื่อแบบศาสนา[[เชมัน]] (shaman) หรือลัทธิที่นับถือพ่อมดหมอผีว่าเป็นผู้ที่สื่อสารกับธรรมชาติได้ จึงมีความเกี่ยวข้องและเป็นส่วนหนึ่งของระบบความเชื่อแบบวิญญาณนิยม ในวิชา[[มานุษยวิทยาว่าด้วยศาสนา]]''วิญญาณนิยม'' เป็นคำที่ใช้เพื่อสื่อถึงระบบความเชื่อดั้งเดิมของชาวพื้นเมือง โดยเฉพาะเวลาที่นำไปเปรียบเทียบกับระบบความเชื่อทางจิตวิญญาณ หรือศาสนาจัดตั้งที่เกิดขึ้นภายหลัง เนื่องจากแต่ละวัฒนธรรมจะมีตำนานความเชื่อ นิทานเทพปกรณัม และพิธีกรรมที่แตกต่างกันไป แนวคิด "วิญญาณนิยม" จึงใช้สื่อถึงสายใยความต่อเนื่องในระดับรากฐานของทัศนคติทางจิตวิญญาณ หรือในเรื่องเหนือธรรมชาติของชนพื้นเมือง ที่ไม่ได้รับอิทธิพลจากความคิดความเชื่อ หรือคำสอนของลัทธิที่มาจากภายนอก จนถึงขนาดว่าบางครั้งทัศนคติทางวิญญาณดังกล่าวอาจจะฝังรากลึกลงไปในระบบความเชื่อของชนพื้นเมืองนั้นมาแต่ปฐมกาล จนทำให้ชนพื้นเมืองดังกล่าวไม่มีคำที่ใช้เรียกระบบความเชื่อนั้นในภาษาของตน

== อ้างอิง ==


== บรรณานุกรม ==
* Abram, David. 2010. ''Becoming Animal: An Earthly Cosmology'' (New York: Pantheon Books) 
* Badenberg, Robert. 2007. "How about 'Animism'? An Inquiry beyond Label and Legacy." In ''Mission als Kommunikation: Festschrift für Ursula Wiesemann zu ihrem'' 75, ''Geburtstag'', edited by K. W. Müller. Nürnberg: VTR () and Bonn: VKW ().
* [[Alfred Irving Hallowell|Hallowell, Alfred Irving]]. 1960. "Ojibwa ontology, behavior, and world view." In ''Culture in History'', edited by [[Stanley Diamond|S. Diamond]]. (New York: Columbia University Press). 
** **Reprint*': 2002. Pp.&nbsp;17–49 in *Readings in Indigenous Religions*, edited by G. Harvey. London: Continuum.
* Harvey, Graham. 2005. *Animism: Respecting the Living World*. London: [[Hurst & Co.]]
* [[Tim Ingold|Ingold, Tim]]. 2006. "Rethinking the animate, re-animating thought." *Ethnos* 71(1):9–20.
* Käser, Lothar. 2004. *Animismus. Eine Einführung in die begrifflichen Grundlagen des Welt- und Menschenbildes traditionaler (ethnischer) Gesellschaften für Entwicklungshelfer und kirchliche Mitarbeiter in Übersee*. Bad Liebenzell: Liebenzeller Mission. .
** mit dem verkürzten Untertitel *Einführung in seine begrifflichen Grundlagen* auch bei: Erlanger Verlag für Mission und Okumene, Neuendettelsau 2004, 
* [[Daniel Quinn|Quinn, Daniel]]. [1996] 1997. *The Story of B: An Adventure of the Mind and Spirit*. New York: Bantam Books.
* 
* [[Wilhelm Maximilian Wundt|Wundt, Wilhelm]]. 1906. *Mythus und Religion*, Teil II. Leipzig 1906 (*Völkerpsychologie* II)

== แหล่งข้อมูลอื่น ==

* [https://iep.utm.edu/animism/ Animism], *Internet Encyclopedia of Philosophy''
* Animism, Rinri, Modernization; the Base of Japanese Robotics
* Urban Legends Reference Pages: Weight of the Soul 
* Animist Network

หมวดหมู่:พหุเทวนิยม
หมวดหมู่:สรรพัชฌัตเทวนิยม
หมวดหมู่:มโนทัศน์ทางอภิปรัชญา
หมวดหมู่:สำนักคิด