open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
มูลนิธิมอซิลลา

thumb

**มูลนิธิมอซิลลา** (Mozilla Foundation) เป็นองค์กรไม่แสวงกำไรที่สนับสนุนและเป็นแกนนำของโครงการมอซิลลา โดยทำการออกแบบและควบคุมระบบของซอฟต์แวร์มอซิลลา สำนักงานตั้งอยู่ที่ เมาน์เทนวิว รัฐแคลิฟอร์เนีย มูลนิธิมอซิลลาเป็นที่รู้จักกันดีจากโปรแกรมเว็บเบราว์เซอร์ชื่อว่า ไฟร์ฟอกซ์ (ซึ่งปัจจุบันบริหารโดยบริษัทมอซิลลา)

## ประวัติ
มูลนิธิมอซิลลาก่อตั้งเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม ค.ศ. 2003 เมื่อบริษัทอเมริกาออนไลน์ (AOL เอโอแอล) ได้หยุดสนับสนุนการพัฒนาโครงการมอซิลลา และปลดพนักงานที่เคยพัฒนาเว็บเบราว์เซอร์เน็ตสเคปเกือบทั้งหมดด้วยเหตุผลทางธุรกิจ มูลนิธิมอซิลลาจึงก่อตั้งขึ้นเพื่อดำเนินการแทน **องค์กรมอซิลลา** (Mozilla Organization หรือรู้จักกันในชื่อ mozilla.org) ซึ่งเป็นองค์กรหลวม ๆ ที่ดูแลการพัฒนาโครงการมอซิลลา  โดยเอโอแอลได้ให้ความช่วยเหลือทางด้านการเงินมูลค่า 2 ล้านดอลลาร์สหรัฐในช่วง 2 ปีแรก และโอนทรัพย์สินทางปัญญาที่เกี่ยวข้องให้กับมูลนิธิมอซิลลา

## ผลงาน
### โปรแกรมประยุกต์
* Mozilla Application Suite หรือ ซีมังกี (SeaMonkey) - ชุดโปรแกรมอินเทอร์เน็ต
* มอซิลลาไฟร์ฟอกซ์ (Mozilla Firefox) - เว็บเบราว์เซอร์
* มอซิลลาทันเดอร์เบิร์ด (Mozilla Thunderbird) - โปรแกรมอีเมล
* มอซิลลาซันเบิร์ด (Mozilla Sunbird) - โปรแกรมปฏิทินและตารางนัดหมาย
* คามิโน (Camino) - เว็บเบราว์เซอร์สำหรับระบปฏิบัติการแมคโอเอสเท็น
* Minimo - เว็บเบราว์เซอร์สำหรับอุปกรณ์พกพา

### ส่วนประกอบ
* Gecko - ตัวแสดงหน้าเว็บ (layout engine)
* Necko - ชุดช่วยพัฒนาโปรแกรมเครือข่าย (network library)
* SpiderMonkey - ตัวจัดการภาษาจาวาสคริปต์ ที่เขียนด้วยภาษาซี
* Rhino (Javascript engine) - ตัวจัดการภาษาจาวาสคริปต์ ที่เขียนด้วยภาษาจาวา
* DOM Inspector - ตัวตรวจสอบ DOM
* Venkman - ดีบักเกอร์ของจาวาสคริปต์

### เครื่องมือสำหรับนักพัฒนา
* Bugzilla - ตัวจัดการและติดตามบั๊ก
* Bonsai - ส่วนติดต่อกับ CVS แบบเว็บ
* Tinderbox - ระบบตรวจสอบการบิลด์ (การสร้างตัวโปรแกรม)

## ดูเพิ่ม
* บริษัทมอซิลลา

## อ้างอิง
* Mozilla Foundation Forms New Organization to Further the Creation of Free, Open Source Internet Software, Including the Award-Winning Mozilla Firefox Browser

## แหล่งข้อมูลอื่น
* รายละเอียดของมูลนิธิมอซิลลา

หมวดหมู่:องค์การเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์
หมวดหมู่:มอซิลลา
ประเภทของซอฟต์แวร์

**ประเภทของซอฟต์แวร์** แบ่งตามลักษณะการใช้งานของซอฟต์แวร์ หรือหัวข้อของงานที่นำมาใช้

## ตัวอย่าง
* เว็บเบราว์เซอร์ - เช่น อินเทอร์เน็ต เอกซ์โพลเรอร์, ไฟร์ฟอกซ์
* โปรแกรม FTP - เช่น ไฟล์ซิลลา, คิวท์ FTP
* โปรแกรมเมสเซนเจอร์ - เช่น เอ็มเอสเอ็นเมสเซนเจอร์, ไอซีคิว
* โปรแกรมเล่นเพลง - เช่น วินแอมป์, วินโดวส์มีเดียเพลเยอร์, ไอทูนส์
* โปรแกรมแชร์ไฟล์ (P2P) - เช่น  บิตทอเรนท์
* โปรแกรมกราฟิกส์ - เช่น โฟโตชอป, โคเรลดรอว์
* โปรแกรมจัดการฐานข้อมูล - เช่น MySQL, Oracle
* โปรแกรมจัดการทางคณิตศาสตร์ - เช่น แม็ธแลบ, นิวพลอต
* โปรแกรมชุด - เช่น ไมโครซอฟท์ ออฟฟิศ, โลตัส สวีต 
* โปรแกรมตัดต่อเพลง - เช่น ซาวน์ดฟอร์จ
* โปรแกรมตัดต่อวิดีโอ - เช่น พรีเมียร์
* โปรแกรมป้องกันไวรัส - เช่น แมคคาฟี่, นอร์ตันแอนตีไวรัส
* โปรแกรมเขียนแบบ - เช่น ออโตแคด, ไมโครสเตชัน
* โปรแกรมจัดการอีเมล - เช่น เอาต์ลุก, ทันเดอร์เบิร์ด, ยูโดรา
* ระบบปฏิบัติการ - เช่น วินโดวส์, แมคโอเอสเท็น, ลินุกซ์

หมวดหมู่:ซอฟต์แวร์
เจเพ็ก

[thumb|200px|การบีบอัดภาพเจเพ็กหลายแบบ (ระหว่าง Q=100 ถึง Q=1) ของ[การถ่ายภาพรังสีส่วนตัดอาศัยคอมพิวเตอร์ส่วนหน้าท้อง]]
**เจเพ็ก** (JPEG  ) คือรูปแบบการบีบอัดแฟ้มภาพแบบสูญเสีย โดยยังให้เสียความละเอียดน้อยที่สุด รูปแบบแฟ้มสำหรับวิธีการนี้ได้แก่ .jpeg, .jpg, .jpe, .jfif, .jfi (อาจจะเป็นตัวเล็กหรือตัวใหญ่ก็ได้)

รูปแบบแฟ้ม JPEG นี้ เป็นรูปแบบแฟ้มที่ใช้กันในการจัดเก็บและแลกเปลี่ยนรูปภาพบนเวิลด์ไวด์เว็บมากที่สุด โดยเฉพาะภาพถ่าย เนื่องจากสามารถเก็บความละเอียดสูงได้โดยใช้ขนาดไฟล์ที่เล็ก สามารถเก็บภาพสีได้หลากหลายระดับความแม่นยำของสี (Bit Depth) ความสามารถในการย่อขนาดไฟล์ของแฟ้ม JPEG นั้นเกิดจากการใช้เทคนิคการย่อขนาดภาพแบบการบีบอัดคงข้อมูลหลัก (Lossy Compression) หรือการบีบอัดแบบมีความสูญเสียทำให้ไม่นิยมใช้กับภาพที่เป็นลายเส้นหรือไอคอนต่าง ๆ เนื่องจากจะไม่ได้ประสิทธิภาพเท่าการเก็บในรูปแบบอื่น อย่าง PNG หรือ GIF

การบีบอัดของ JPEG นั้นจะใช้เทคนิคที่เรียกว่า DCT (Discrete Cosine Transform) ซึ่งเป็นการแปลงค่าความสว่างของภาพให้อยู่ในรูปแบบเชิงความถี่ (Frequency Domain) ทำให้สามารถเลือกแทนค่าของสัมประสิทธิ์หรือในที่นี้คือแอมพลิจูดของค่าความถี่ต่าง ๆ ได้โดยอาศัยตัวแปรที่มีนัยสำคัญที่ต่างกันได้ การที่สามารถลดนัยสำคัญของค่าตัวเลขลงไปได้ทำให้สามารถลดขนาดของหน่วยความจำหรือขนาดไฟล์ที่ใช้เก็บตามไปได้

ชื่อ JPEG เดิมย่อมาจาก Joint Photographic Experts Group กลุ่มผู้พัฒนามาตรฐาน JPEG, JPEG 2000 และ JPEG XR

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* มาตรฐาน JPEG 
* ชุมชนผู้ร่วมจัดทำ JPEG 

หมวดหมู่:รูปแบบไฟล์ภาพกราฟิกส์
หมวดหมู่:มาตรฐานไอเอสโอ
หมวดหมู่:ขั้นตอนวิธีการบีบอัดข้อมูลแบบสูญเสียบางส่วน
หมวดหมู่:รูปแบบไฟล์คอมพิวเตอร์
หมวดหมู่:มาตรฐานไออีซี
สมบัติอมรินทร์คำกลอน

**สมบัติอมรินทร์คำกลอน** เป็นวรรณกรรมชิ้นเอกชิ้นหนึ่ง ของเจ้าพระยาพระคลัง (หน) เป็นนิทานคำกลอน มีความยาวเพียง 370 คำกลอนเท่านั้น ได้รับการยกย่องว่าเป็น "แบบนิทานคำกลอนเล่มแรกในวงวรรณคดี" นักวิจารณ์วรรณคดีบางท่านระบุว่า 80 คำกลอนท่อนหลังอาจมีผู้อื่นแต่งเติมในภายหลัง

สำหรับปีที่แต่งนั้นไม่ปรากฏหลักฐาน แต่บันทึกสืบต่อกันมา ว่าแต่งในสมัยรัตนโกสินทร์เป็นแน่ เพราะท่านแต่งหนังสือในสมัยกรุงธนบุรีเพียงสองเรื่อง คือ ลิลิตเพชรมงกุฎ และ อิเหนาคำฉันท์ ระยะเวลานั้น อาจระบุถึงกว้างมาก คือ ตั้งแต่ พ.ศ. 2325 - 2348 แต่สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงสันนิษฐานว่าน่าจะแต่งก่อน กากีคำกลอน ดังนั้น เวลาที่แต่งเรื่องนี้จึงอาจจะก่อน พ.ศ. 2348 สักระยะหนึ่ง

## ลักษณะคำประพันธ์
ลักษณะคำกลอนขึ้นต้นด้วยกลอนตามแบบเพลงยาว คือขึ้นด้วยวรรครับ แต่งด้วยกลอนแปด ไม่ถือสัมผัสในเคร่งครัด แต่มีความไพเราะด้วยถ้อยคำ ภาพพจน์และโวหาร

## เนื้อหา
เล่าเรื่องพระอินทร์บนสวรรค์ เน้นความงามในเชิงพรรณนาโวหาร ให้ภาพพจน์ที่งดงามและชัดเจน โดยมีความเชื่อทำนองเดียวกับไตรภูมิพระร่วง นับว่าเป็นวรรณคดีร้อยกรองที่บรรยายเรื่องพระอินทร์มากที่สุด เมื่อเล่าเรื่องความงามของสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ของพระอินทร์แล้ว ก็เล่าเรื่องพระอินทร์ตามนางสุชาดา ชายา 

เป็นที่น่าเสียดายว่า นิทานคำกลอนเรื่องนี้แต่งไว้เพียงสั้น ๆ และไม่สู้จะแพร่หลายนักในปัจจุบัน ทั้ง ๆ ที่เป็นวรรณคดีที่ได้รับการยกย่องมาช้านาน

## แหล่งข้อมูลอื่น
* แนะนำเรื่องสมบัติอมรินทร์คำกลอน พระนิพนธ์สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพจากเว็บสมุดไทย
* *วรรณคดีเจ้าพระยาพระคลัง (หน) *. แพร่พิทยา : พระนคร, 2515.

หมวดหมู่:วรรณคดีไทย
แร็กนาร็อก (ไฟนอลแฟนตาซี)

ในเกมไฟนอล แฟนตาซี **แร็กนาร็อก**เป็นชื่อของสิ่งหลาย ๆ อย่างภายในเกม ได้แก่

## เรือเหาะ
**แร็กนาร็อก** เป็นเรือเหาะที่ปรากฏในเกมไฟนอลแฟนตาซี ภาค 8 ค้นพบโดยตัวละครหลัก สควอล ลีออนฮาร์ท (Squall Leonhart) และ รีนัว ฮาร์ทิลี (Rinoa Heartilly) สัญลักษณ์ของยานแร็กนาร็อก ใช้สัญลักษณ์จากตำนานนอร์เวย์โบราณ แร็กนาร็อก (วันสิ้นโลกของไวกิ้ง)

รายละเอียดของเรือเหาะแร็กนาร็อก:

; น้ำหนัก : 3,450 ตัน 

; ความยาว : 108 เมตร

; ความกว้าง : 77 เมตร

; ความสูง : 54 เมตร (ขณะจอด) , 65 เมตร (ขณะบิน)

; อาวุธ
: 609 mm ปืนใหญ่
: 152 mm เลเซอร์ x2

; ความเร็วสูงสุด : 11.8 กิโลเมตร/วินาที (ประมาณ 4000 กิโลเมตร/ชั่วโมง)

## ดาบ
**แร็กนาร็อก** เป็นชื่อของดาบในตำนานที่ปรากฏในเกมไฟนอลแฟนตาซี ลักษณะของดาบในแต่ละภาคจะมีลักษณะต่างกันเล็กน้อย โดยมีลักษณะโดยรวมคือ ดาบกว้างสีขาว ดาบแร็กนาร็อกจะปรากฏในช่วงท้ายๆ ของเกม ได้แก่ ไฟนอลแฟนตาซี 3, ไฟนอลแฟนตาซี 5 ,ไฟนอลแฟนตาซี 6, ไฟนอลแฟนตาซี 7, ไฟนอลแฟนตาซี 9 และ ไฟนอลแฟนตาซี 10 สำหรับใน ไฟนอลแฟนตาซี 4 นั้น ดาบแร็กนาร็อกก็มีแต่ว่าในเวอร์ชัน อังกฤษได้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็น Crystal โดยเก็บได้ในใจกลางดวงจันทร์เป็นอาวุธที่ดีที่สุดของ Cecil

## มนต์อสูร
### [[ไฟนอลแฟนตาซี VI]]
**แร็กนาร็อก** เป็นมนต์อสูร (Esper) ในไฟนอลแฟนตาซี 6 มีความสามารถคือเปลี่ยน ศัตรูให้กลายเป็นitemได้ ได้จากเมืองNarsha โดยที่ Ruin World (โลกหลังถูกทำลาย) แล้วต้องได้Lockeกลับมาก่อน โดยอยู่ในร้านอาวุธซึ่งLockeสามารถไข ประตูได้คนเดียวเท่านั้น
### [[ไฟนอลแฟนตาซี XIII]]
**แร็กนาร็อก** เป็นมนต์อสูรขั้นสุดยอด เดิมแร็คนาร็อคเป็นอสูรแห่งการทำลายล้างที่วานีลเรียกตามคำสังของฟาลซีในสงครามแห่งการเผยความจริงเมื่อ 500 ปีก่อน แต่ในเกมแร็กนาร็อคที่เกิดจากการรวมร่างระหว่างแฟงและวานีลนั้นเป็นผู้ปกป้องโคคูนมิให้ตกลงสู่พัลส์หลังจากตัวเอกกำจัดออร์แฟนได้สำเร็จ และปรากฏในโลโก้ของเกมร่วมกับแฟงและวานีลด้วย

หมวดหมู่:ไฟนอลแฟนตาซี
เกาะไอร์แลนด์

right|แผนที่
**ไอร์แลนด์** (,   *เอเหรอะ*) เป็นเกาะที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 3 ของทวีปยุโรป ตั้งอยู่ในมหาสมุทรแอตแลนติก และเป็นส่วนหนึ่งของหมู่เกาะแองโกล-ไอริช (หรือแองโกล-เซลติก) พื้นที่ประมาณ 5 ใน 6 ส่วนของเกาะไอร์แลนด์เป็นที่ตั้งของประเทศไอร์แลนด์ ส่วนพื้นที่ที่เหลืออีก 1 ใน 6 ส่วนด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือของเกาะ เป็นที่ตั้งของไอร์แลนด์เหนือของสหราชอาณาจักร

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* 
* Government of Ireland
* Northern Ireland Executive


หมวดหมู่:บริติชไอลส์
อไร์ลแนด์
อไร์ลแนด์
หมวดหมู่:เกาะในมหาสมุทรแอตแลนติก
อไร์ลแนด์
อไร์ลแนด์
พอดแคสต์

[thumb|โทรศัพท์[ไอโฟนที่กำลังเล่นพอดแคสต์ *[[Serial (podcast)|Serial]]* ผ่านแอป Pocket Casts|alt=]]
**พอดแคสต์** หรือ **พอดคาสต์** ( อเมริกัน  บริติช ) คือ ชุดตอนของไฟล์ออดิโอดิจิทัลซึ่งสามารถดาวน์โหลดได้จากอินเทอร์เน็ต ในอีกทางหนึ่งคำว่า "พอดแคสต์" ยังสามารถหมายถึงไฟล์ชนิดดังกล่าวแบบเป็นตอน ๆ ซึ่งจะได้รับโดยอัตโนมัติเมื่อเป็นสมาชิกในเครือข่ายนั้น ๆ

การทำพอดแคสต์ () มักเป็นรูปแบบของการสมัครสมาชิกผ่านเว็บไซต์ที่เผยแพร่พอดแคสต์นั้น ๆ โดยเมื่อมีพอดแคสต์ตอนใหม่ปล่อยออกมา สมาชิกจะสามารถดาวน์โหลดพอดแคสต์นั้นได้อัตโนมัติผ่านคอมพิวเตอร์ แอปพลิเคชัน หรือเครื่องเล่นสื่อแบบพกพา
[thumb|สตูดิโอพอดแคสต์ใน What Cheer Writers Club ในเมือง[พรอวิเดนซ์ รัฐโรดไอแลนด์]]
พอดแคสต์เป็นรูปแบบของไฟล์เสียง แต่บางทีก็อาจเป็นไฟล์รูปแบบอื่นได้ เช่น พีดีเอฟ หรือ อีพับ เป็นต้น ส่วนการเผยแพร่วิดีโอโดยใช้รูปแบบของพอดแคสต์มักเรียกว่า พอดแคสต์วิดีโอ (video podcasts) ว็อดแคสต์ (vodcast) หรือวล็อก (vlog)

ผู้จัดทำพอดแคสต์จะเก็บไฟล์นั้นเป็นรายการไว้ในเซิร์ฟเวอร์ในลักษณะของเว็บฟีดซึ่งสามารถเข้าถึงได้ผ่านอินเทอร์เน็ต โดยผู้ใช้จะต้องใช้ซอฟต์แวร์แอปพลิเคชันไคลเอนต์บนคอมพิวเตอร์หรือเครื่องเล่นสื่อที่เรียกว่า พอดแคตเชอร์ (podcatcher) เพื่อใช้เข้าถึงเว็บฟีดและดาวน์โหลดไฟล์ใหม่ ๆ ของพอดแคสต์ชุดนั้น กระบวนการนี้จะเป็นการดาวน์โหลดไฟล์ใหม่โดยอัตโนมัติ ฉะนั้นผู้ใช้จะเห็นราวกับว่าผู้จัดทำออกอากาศหรือ "ส่ง" ตอนใหม่ ๆ ไปให้พวกเขา เมื่อดาวน์โหลดไปแล้ว ไฟล์จะถูกจัดเก็บไว้ในอุปกรณ์ของผู้ใช้และเตรียมพร้อมให้ใช้งานในโหมดออฟไลน์ต่อไป มีแอปพลิเคชันบนโทรศัพท์มือถือมากมายที่ให้ผู้คนสามารถสมัครสมาชิกเพื่อที่จะฟังพอดแคสต์ โดยแอปพลิเคชันส่วนใหญ่เหล่านี้จะให้ผู้ใช้สามารถดาวน์โหลดหรือจัดทำพอดแคสต์ด้วยตัวเขาเองได้

ณ เดือนมิถุนายน ค.ศ. 2022 มีการทำพอดแคสต์ไปทั้งหมดอย่างน้อย 2,864,367 อันกับ 135,736,875 ตอน

## ที่มาของชื่อ

"podcast" เป็นคำผสมระหว่าง "iPod" และ "broadcast" *(การออกอากาศ)* ทั้งนี้คำว่า "พอดแคสต์" เป็นชื่อที่ใช้เรียกเทคโนโลยีที่กำลังเกิดขึ้นในเวลานั้น ซึ่งถูกเสนอขึ้นโดยคอลัมนิสต์*[[เดอะการ์เดียน]]*และนักข่าวบีบีซี เบน แอมเมอร์สลีย์ (Ben Hammersley) เหตุเกิดขึ้นในช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2547 ขณะที่กำลัง "เพิ่มเติมเนื้อหาให้ชัดเจนขึ้น" ในบทความของหนังสือพิมพ์*เดอะการ์เดียน* ทำให้คำนี้ถูกใช้ครั้งแรกในชุมชนบล็อกออดิโอ (audioblogging community) ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2547 เมื่อแดนนี กรีกอยร์ (Danny Gregoire) ใช้คำนี้ลงไปในข้อความที่ส่งไปหาผู้พัฒนาไอพอด จากจุดนี้จึงถูกนำไปใช้ต่อโดย อดัม เคอร์รี ถึงแม้ต้นกำเนิดของคำนี้มาจากไอแพด แต่ผู้ใช้ก็สามารถเข้าถึงพอดแคสต์ได้โดยใช้คอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์ที่สามารถเล่นไฟล์สื่อได้ อีกทั้งคำว่า "พอดแคสต์" ยังเคยใช้ทำนายถึงการสนับสนุนพอดแคสต์ของ*แอปเปิล*อย่างจริง ๆ จัง ๆ ลงในไอพอด หรือที่ต่อมารู้จักกันในชื่อไอทูนส์

อีกชื่ออื่นที่ใช้เรียกพอดแคสต์ คือ "เน็ตแคสต์" (net cast) ซึ่งเป็นความตั้งใจที่จะทำให้คำนี้เป็นกลางโดยไม่มีการอ้างถึงไอพอดของ*แอปเปิล* โดยชื่อนี้ถูกใช้ในเครือข่ายของ TWiT.tv นอกจากนี้ยังมีบางแหล่งข้อมูลอื่นอ้างว่า "POD" ย่อมาจากคำว่า "portable on demand" *(ความต้องการที่พกพาได้)* ด้วยเหตุผลที่คล้ายคลึงกับกรณีเน็ตแคสต์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 
* 
* Podcasting Legal Guide: Rules for the Revolution, information by Creative Commons

หมวดหมู่:พอดแคสต์
หมวดหมู่:เสียงดิจิทัล
หมวดหมู่:รูปแบบสื่อ
หมวดหมู่:สิ่งประดิษฐ์ของสหราชอาณาจักร
ศาสตร์แห่งอาหารการกิน

**ศาสตร์แห่งอาหารการกิน** () เป็นศาสตร์และศิลปะเกี่ยวกับการเลือก การเตรียม การเสิร์ฟ การถนอมอาหาร และการสำราญกับอาหารที่ดี

ประวัติความเป็นมาของศาสตร์แห่งอาหารการกินเริ่มมาตั้งแต่มนุษย์เริ่มรู้จักใช้ไฟปรุงอาหาร ศูนย์ชุมชนระยะแรก ๆ ของศาสตร์แห่งอาหารการกินอยู่ที่โรมและจีน ศิลปะของศาสตร์แห่งอาหารการกินไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเตรียมและการปรุงอาหารเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวกับความสามารถในการจัดงบประมาณด้วย นอกจากนี้ยังรวมถึงข้อพิจารณาอื่น ๆ เช่น ความงดงาม บรรยากาศที่จูงใจ การใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาช่วย โดยมีประเด็นหลักอีกอย่างหนึ่งก็คือ ความสดใหม่ของส่วนผสมในอาหารนั้น ๆ

## ดูเพิ่ม
* คหกรรมศาสตร์ ()
* วิทยาศาสตร์การอาหาร ()

## อ้างอิง


หมวดหมู่:อาหาร
หมวดหมู่:วัฒนธรรม
หมวดหมู่:งานอดิเรก
ไวยากรณ์

**ไวยากรณ์** () คือ การศึกษากฎเกณฑ์ของภาษา ซึ่งรวมถึง เสียง คำศัพท์ ประโยค และส่วนประกอบอื่น ๆ เช่น การประสมคำ และการตีความ คำว่าไวยากรณ์ยังหมายถึงคุณลักษณะเชิงนามธรรมของตำราที่นำเสนอกฎเหล่านี้ด้วย

สำหรับคำว่า **หลักภาษา** แม้จะมีความหมายเดียวกันกับคำว่าไวยากรณ์ แต่จะใช้เรียกกับภาษาไทยและภาษาไทยใต้เท่านั้น

การศึกษาทฤษฎีทางไวยากรณ์เป็นที่สนใจของนักปรัชญา นักมานุษยวิทยา นักจิตวิทยา และนักวิเคราะห์ทางวรรณกรรมมาหลายศตวรรษ ทุกวันนี้ ไวยากรณ์เป็นสาขาหนึ่งในวิชาภาษาศาสตร์ แต่ยังคงมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับสาขาอื่น ๆ แต่โดยส่วนใหญ่แล้ว พัฒนาการของทฤษฎีไวยากรณ์นั้นมีผลเพียงเล็กน้อยแต่ตัวเนื้อหาของไวยากรณ์ในสถานศึกษาทั่วไป สำหรับคนส่วนใหญ่ มักจะเข้าใจว่าไวยากรณ์หมายถึงกฎที่เราจะต้องทราบเพื่อจะพูดหรือเขียนได้อย่างถูกต้อง

## ดูเพิ่ม
* วากยสัมพันธ์ (syntax)
* ศัพทมูลวิทยา (etymology)
* นิรุกติศาสตร์ (philology)
* ภาษาศาสตร์ (linguistics)


หมวดหมู่:คำศัพท์ภาษาศาสตร์
เมาริตส์ กอร์เนลิส แอ็ชเชอร์

**เมาริตส์ กอร์เนลิส แอ็ชเชอร์** () เกิดเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน ค.ศ. 1898 ที่เมืองเลววาร์เดิน (Leeuwarden) ประเทศเนเธอร์แลนด์ ถึงแก่กรรม 27 มีนาคม ค.ศ. 1972 เป็นศิลปินสาขาเลขนศิลป์ ผู้มีผลงานที่ใช้หลักการทางเรขาคณิต ไม่ว่าจะเป็นรูปทรง มิติ ภาพลวงตา และเทสเซลเลชัน ถึงแม้ว่าเขาจะมีความรู้ทางคณิตศาสตร์ไม่มากนักก็ตาม

## ประวัติ
แอ็ชเชอร์เริ่มต้นศึกษาขั้นต้นระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาเช่นเดียวกับนักเรียนทั่วไป แต่เรียนได้ไม่ค่อยดีนัก เว้นแต่วิชาด้านทั้งดนตรีและงานช่าง ด้วยความเป็นศิลปินที่ประยุกต์แนวคิดคณิตศาสตร์ไว้ในผลงาน ทำให้ผู้คนส่วนมากเข้าใจว่าเขาเก่งทางคณิตศาสตร์ แต่ความจริงแล้วเขาแทบจะไม่เอาไหนเลย และจะว่าไปแล้ว วิชาอื่น ๆ ก็แย่พอกัน เขายอมรับว่า เขาเรียนทั้งคณิตศาสตร์และพีชคณิตได้ไม่ดี ส่วนเรขาคณิตนั้น แม้จะสร้างจินตนาการให้เขาในภายหลัง แต่เมื่อครั้งเรียนหนังสือก็เรียนได้ไม่ดีเช่นกัน 

แอ็ชเชอร์เข้าศึกษาสถาปัตยกรรม ที่โรงเรียนสถาปัตยกรรมและมัณฑนศิลป์ (ค.ศ. 1919 – 1922) ในเมืองฮาร์เลม เริ่มสนใจงานกราฟิกและการเดินทางท่องเที่ยวเพื่อสเกตช์ภาพทั่วยุโรปเป็นเวลาหลายปี ทำงานเป็นนักร่างแบบ วาดภาพประกอบหนังสือ นักออกแบบผ้าทอ และวาดจิตรกรรมฝาผนัง 

ผลงานเริ่มเด่นชัดเมื่อ เริ่มมีการทำภาพพิมพ์ขึ้น หลังปี ค.ศ. 1937 และเริ่มเบี่ยงเบนความสนใจจากสถาปัตยกรรมมายังภาพพิมพ์นับแต่นั้นมา โดยมีการใช้หลักทางเรขาคณิตเป็นแนวคิด ทั้งเรื่องของรูปทรง มิติ และภาพลวงตา  

แอ็ชเชอร์สมรสกับเยททา อูมีเคอร์ เมื่อปี ค.ศ. 1924 และอาศัยอยู่ในกรุงโรมประเทศอิตาลี กระทั่งปี ค.ศ. 1935 จากนั้น สถานการณ์ทางการเมืองทำให้ต้องย้ายไปยังสวิตเซอร์แลนด์ และต่อมาไปยังเบลเยียม ครั้นปี ค.ศ. 1941 ขณะเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 กองทัพเยอรมันยึดกรุงบรัสเซลส์ แอ็ชเชอร์จึงเดินทางกลับไปยังเนเธอร์แลนด์ และอาศัยในเมืองบาร์น (Baarn) และลาเริน (Laren) และทำงานที่นั่นกระทั่งเสียชีวิตเมื่อวันที่ 27 มีนาคม ค.ศ. 1972 เมื่ออายุได้ 74 ปี

## ผลงานที่มีชื่อเสียง
* Self-Portrait, 1929
* Hand with Reflecting Sphere, 1935
* Development I, 1937
* Three Spheres II, 1946
* High and Low, 1947  
* Another World II, 1947
* Eye, 1948
* Contrast (Order and Chaos), 1950
* Puddle, 1952
* Reality, 1953
* Print Gallery, 1956
* Smaller and Smaller, 1956 
* Whirlpools, 1957 
* Belvedere, 1958
* Circle Limit III, 1959 
* Circle Limit IV (Heaven and Hell), 1960 
* Waterfall , 1961
* Möbius Strip I, 1961 
* Möbius Strip II, 1963 
* Knots, 1965
* Metamorphosis III, 1967-8 
* Snakes, 1969

## แหล่งข้อมูลอื่น
*  เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ 

หมวดหมู่:จิตรกรชาวดัตช์
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดฟรีสลันด์
คอเคซัส

**คอเคซัส** () หรือ **คอเคเชีย** () เป็นภูมิภาคระหว่างทะเลดำกับทะเลแคสเปียน ประกอบด้วยประเทศอาร์มีเนีย, อาเซอร์ไบจาน, จอร์เจีย และส่วนหนึ่งของรัสเซียตอนใต้ เทือกเขาคอเคซัสเคยเป็นสิ่งกีดขวางทางธรรมชาติระหว่างยุโรปตะวันออกกับเอเชียตะวันตก

ยอดเขาเอลบรุสในประเทศรัสเซีย เป็นภูเขาที่สูงที่สุดในทวีปยุโรป ตั้งอยู่ในคอเคซัสตะวันตก ส่วนทางใต้คือคอเคซัสน้อยที่รวมที่ราบสูง Javakheti และที่ราบสูงอาร์มีเนีย มีพื้นที่บางส่วนอยู่ในประเทศตุรกี

ภูมิภาคนี้เป็นที่รู้จักจากการมีความหลากหลายทางภาษาศาสตร์: นอกจากภาษากลุ่มอินโด-ยูโรเปียนและเตอร์กิกแล้ว ตระกูลของภาษาคอเคซัสใต้, คอเคซัสตะวันตกเฉียงเหนือ และคอเคซัสตะวันออกเฉียงเหนือเป็นภาษาพื้นเมืองในพื้นที่นี้ด้วย

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:ยุโรปตะวันออก
หมวดหมู่:ตะวันออกกลาง
หมวดหมู่:ภูมิภาคในทวีปเอเชีย
หมวดหมู่:ภูมิภาคในทวีปยุโรป
ใบหน้าบนดาวอังคาร

thumb|200 px|right|ภาพใบหน้าบนดาวอังคาร ถ่ายโดยยานไวกิ้ง
**ใบหน้าบนดาวอังคาร** () เป็นรูปร่างของพื้นผิวขนาดยาวประมาณ 3 ก.ม.และกว้างประมาณ 1.5 ก.ม. ที่ตั้งอยู่ที่บริเวณที่เรียกว่าไซโดเนียบนดาวอังคารซึ่งอยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรประมาณ 10 องศา

ภาพนี้ถูกถ่ายครั้งแรกโดยยานไวกิ้ง 1 เมื่อ 25 กรกฎาคม ค.ศ. 1976 ในวงโคจรดาวอังคารและถูกนำมาเผยแพร่โดยนาซาในอีกหกวันต่อมา

เมื่อภาพนี้ถูกเผยแพร่ออกไป เกิดเป็นกระแสมากมาย เช่น บ้างก็ว่าเป็นอารายธรรมของมนุษย์ดาวอังคาร แต่บ้างก็เชื่อว่า เป็นภูเขาบนดาวอังคารที่ถูกแสงและเงาตกกระทบกันพอดีจึงทำให้ดูคล้ายใบหน้ามนุษย์

แต่ความจริงแล้วภาพนี้แท้จริงเป็นแพริโดเลียประการหนึ่ง ที่ทำให้มองว่าคล้ายใบหน้ามนุษย์ ซึ่งที่จริงเป็นแสงและเงาที่ตกกระกันบนภูเขาของดาวอังคาร เมื่อถ่ายอีกครั้ง ณ สถานที่เดิมก็ไม่ปรากฏภาพในลักษณะเช่นนี้อีก

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ดาวอังคาร
หมวดหมู่:ข่าวลือ
ประเทศเคนยา

**เคนยา** (อังกฤษและ) หรือชื่อทางการคือ **สาธารณรัฐเคนยา** (; ) เป็นประเทศในแอฟริกาตะวันออก มีอาณาเขตจรดประเทศเอธิโอเปีย (ทางเหนือ) ประเทศโซมาเลีย (ทางตะวันออกเฉียงเหนือ) ประเทศแทนซาเนีย (ทางใต้) ประเทศยูกันดา (ทางตะวันตก) ประเทศเซาท์ซูดานและทะเลสาบวิกตอเรีย (ทางตะวันตกเฉียงเหนือ) และมหาสมุทรอินเดีย มีเมืองหลวงและเมืองใหญ่ที่สุดคือ ไนโรบี

## เศรษฐกิจ
เคนยาเป็นจุดยุทธศาสตร์ทางเศรษฐกิจที่สำคัญในภูมิภาคแอฟริกาตะวันออก มีเครือข่ายการเชื่อมโยงการคมนาคมที่ดี มีท่าเรือสำคัญที่เมืองมอมบาซา เป็นแหล่งวัตถุดิบอัญมณีที่สำคัญอีกประเทศหนึ่งสำหรับอุตสาหกรรมเครื่องประดับและอัญมณีของไทย และยังมีแหล่งพลอยที่สำคัญหลายชนิด นอกจากนี้ เคนยายังเป็นประเทศผู้ส่งออกไม้ตัดดอกรายใหญ่อีกด้วย
ภาคอุตสาหกรรม การท่องเที่ยวเป็นอุตสาหกรรมที่ทำรายได้ให้ประเทศมากที่สุด
ภาคเกษตรกรรม ภาคเกษตรกรรมของเคนยาเป็นกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ
ทรัพยากรธรรมชาติ ทองคำ หินปูนขาว แร่เกลือ เพชรพลอย โซดาแอช แมกนีไซท์
อุตสาหกรรมสำคัญ ซีเมนต์ อุตสาหกรรมแปรรูปอาหาร การท่องเที่ยวผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม และอุตสาหกรรมผลิตสินค้าอุปโภคต่าง ๆ
รายได้ที่สำคัญ รายได้จากภาคเกษตรกรรมเป็นรายได้ที่นำเงินตราต่างประเทศเป็นอันดับหนึ่ง

### การคมนาคม
มีการสร้างทางรถไฟเชื่อมระหว่างประเทศยูกานดาและเคนยา  แต่ในหมู่บ้านต่าง ๆ ที่อยู่ห่างไกล การเดินทางระหว่างหมู่บ้านยังขาดความสะดวกสบาย เนื่องจากเป็นถนนลูกรัง ต่อมารัฐบาลเคนยาได้สร้างเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ให้ครอบคลุมทั้งประเทศ  ส่งผลให้เศรษฐกิจในหมู่บ้านต่าง ๆ ดีขึ้น

### ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศไทย
สายการบินเคนย่าแอร์เวย์ทำการบินมายังกรุงเทพ ตั้งแต่ปี 2546 ถึง ปัจจุบัน รวม 21 ปี แม้จะเลิกบินบ้างในช่วงมีการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

; รัฐบาล
* Government of Kenya  Official site.
* Government Spokesperson  Office of the Government Spokesperson of the Republic of Kenya.
* Kenya Law Reports Kenyan Legislation, Case Law, Official Gazette Notices and legal Info.
* State House Kenya  Official site State House, Kenya.
* Chief of State and Cabinet Members 

; ข้อมูลทั่วไป
* Country Profile from BBC News
* Republic of Kenya/http://www.kenya.go.ke/ General Info 
* Kenya from the Encyclopædia Britannica
* Country Profile from New Internationalist
* 
* Kenya  from *UCB Libraries GovPubs*
* 
* 
* 
* 
* Key Development Forecasts for Kenya from International Futures

; ประวัติศาสตร์
* 1911 Encyclopædia Britannica on the Kenya Colony
* 1911 Encyclopædia Britannica on the 1908 Demarcation of the Ethiopian-Kenyan Border

; สื่อสารมวลชน
* Kenya news media list from Stanford University
* Kenya Video news   aggregated from all Kenya Media Houses

; การศึกษา

; ด้านการท่องเที่ยว
* Kenya Tourist Board (Magical Kenya) *official travel and tourism guide*
* * KTN Live TV   Watch Online Kenyan Live TV with Music, News, Comedy, Movies and Interviews
* 


ค
หมวดหมู่:ประเทศในทวีปแอฟริกา
หมวดหมู่:อดีตอาณานิคมของอังกฤษ
หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2506
หมวดหมู่:ประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาทางการ
คราม (พืช)

**คราม**  อยู่ในวงศ์ Leguminosae เป็นไม้พื้นเมืองในเอเชีย เป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก ฝักตรงหรือโค้งงอเล็กน้อย ใบประกอบแบบขนนก ดอกช่อ ใช้ทำสีย้อม ต้นครามมีกลูโคไซด์อินดิแคน เมื่อนำต้นไปแช่น้ำ สารน้ถูกเปลี่ยนเป็นอินดอกซิลและเมื่อถูกอากาศจะถูกเปลี่ยนเป็นอินดิโก-บลู ให้สีคราม ใช้เป็นยารักษาอาการทางประสาท บรรเทาอาการปวดแผลที่เกิดในบริเวณเยื่ออ่อน 

คนสมัยโบราณนิยมนำกิ่งครามทั้งใบมาแช่น้ำด่าง เพื่อหมักเอาน้ำคราม มาย้อมผ้า สีที่ได้คือสีน้ำเงินเข้ม เรียกว่า สีคราม นั่นเอง แต่ต้องย้อมซ้ำหลายครั้ง ครั้งแรก ๆ อาจได้เป็นสีฟ้าเข้ม ในการหมักนั้นมีกรรมวิธีที่เรียกว่าการ 'เลี้ยงคราม' หากทำไม่ถูกขั้นตอน ครามจะไม่ให้สี เรียกว่า 'ตาย' น้ำสีที่ยังไม่สมบูรณ์จะเห็นเป็นสีเขียวเข้ม เมื่อโดนอากาศ จะเข้มขึ้นจนเป็นสีน้ำเงิน ถึงสีครามในที่สุด ชาวอีสานเรียกสีครามว่าสีนิล สีหม้อ หรือสีหม้อนิล ชาวอีสานตอนบนนิยมนำไปย้อมผ้า และมัดเป็นลาย เรียกว่า ผ้าย้อมคราม แหล่งผลิตผ้าทอมือย้อมครามที่มีคุณภาพมากที่สุดแห่งหนึ่งคือจังหวัดสกลนครเนื่องจากเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวผู้ไทและมีการต่อยอด ออกแบบสีและลวดลายให้มีความปราณีตสวยงาม
## อ้างอิง

หมวดหมู่:สกุลคราม
หมวดหมู่:พืชให้สีย้อม
หมวดหมู่:สมุนไพร
ภาษาฮิตไทต์

**ภาษาฮิตไทต์** () จัดเป็นภาษาที่สำคัญที่สุดภาษาหนึ่งในบรรดาภาษากลุ่มอินโด-ยูโรเปียนหรืออินเดีย-ยุโรป ในอานาโตเลีย อยู่ในกลุ่มย่อยภาษาอินโด-ฮิตไทต์ จัดเป็นภาษาที่ตายแล้ว มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับภาษาลูเวีย ภาษาลิเดีย ภาษาไลเซีย และภาษาปาลา เคยใช้พูดโดยชาวฮิตไทต์ กลุ่มชนที่สร้างจักรวรรดิฮิตไทต์มีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองฮัตตูซาสในอานาโตเลียภาคกลางตอนเหนือ (ตุรกีปัจจุบัน) ภาษานี้ใช้พูดในช่วง 1,057 – 557 ปีก่อนพุทธศักราช มีหลักฐานแสดงว่าภาษาฮิตไทต์และภาษาที่เกี่ยวข้องได้ใช้พูดต่อมาอีก 200 -300 ปีหลังจากการล่มสลายของจักรวรรดิฮิตไทต์ ภาษาฮิตไทต์จัดเป็นภาษาตระกูลอินโด-ยุโรเปียนรุ่นแรกๆ นักภาษาศาสตร์ส่วนใหญ่จัดให้เป็นภาษาที่สืบทอดมาจากภาษาอินโด-ยุโรเปียนดั้งเดิมและเป็นพี่น้องกับภาษาตระกูลอินโด-ยุโรเปียนในสมัยโบราณ

## ประวัติ
หลักฐานภาษาฮิตไทต์ที่รู้จักในเบื้องต้น มาจากจารึกอักษรรูปลิ่มประมาณ 25,000 แผ่น หรือเศษจารึก ที่ยังคงเก็บรักษาอยู่ในหอจดหมายเหตุเมืองโบอาซเกย (Boğazköy) ในประเทศตุรกี เรียกว่า จารึกฮิตไทต์ ส่วนใหญ่จะอยู่ในช่วงจักรวรรดิฮิตไทต์ (ประมาณ 957-647 ปีก่อนพุทธศักราช) และเป็นเรื่องเกี่ยวกับศาสนา และเรื่องอื่นๆ ส่วนจารึกภาษาฮิตไทต์โบราณ (ประมาณ 1650-1595 ปีก่อนคริสตกาล) นั้น ยังมีการเก็บเป็นสำเนาไว้จากสมัยจักรวรรดิ และถือเป็นจารึกที่เก่าแก่ที่สุดในตระกูลภาษาอินเดียยุโรปที่เคยพบมา

นักภาษาตะวันออกศึกษา ชื่อเบดริช โฮรซนี (Bedrich Hrozny)ได้สรุปไว้เมื่อปี พ.ศ. 2458 ว่า ฮิตไทต์เป็นภาษาในกลุ่มตระกูลอินเดียยุโรป เพราะมีการลงวิภัตติปัจจัย ของทั้งคำนามและกริยา ที่คล้ายกันกับภาษาในตระกูลเดียวกันนี้ในสมัยต้น ๆ ภาษาฮิตไทต์นี้ให้ข้อมูลที่สำคัญมากเกี่ยวกับระบบเสียงของภาษาในตระกูลนี้
## ไวยากรณ์

ภาษาฮิตไทต์ไม่มีลักษณะทางไวยากรณ์หลายอย่างที่พบในภาษาตระกูลอินโด-ยุโรเปียนสมัยโบราณอื่น ๆ เช่น ภาษาลิทัวเนีย ภาษาสันสกฤต และภาษากรีก คำนามมี 8 การกคือ ประธาน การเรียกขาน กรรมตรง ความเป็นเจ้าของ กรรมรอง-สถานที่ เครื่องมือ คำนามและ alative จากหลักฐานเท่าที่มีอยู่พบว่ามีการใช้การกกับนามพหูพจน์น้อยกว่านามเอกพจน์ และในระยะท้าย ๆ พบว่าการใช้การกกับนามพหูพจน์ได้สูญหายไป นามแบ่งเป็นสองเพศคือสามัญกับเป็นกลางและมีสองจำนวนคือเอกพจน์กับพหูพจน์ 

คำกริยาผันตามระดับของคำกริยาสองแบบคือการเชื่อมต่อกับ mi- และ hi- รูปการกระทำมีสองแบบคือประธานกระทำและประธานถูกกระทำ มีสองมาลาคือ ชี้เฉพาะและคำสั่ง กาลมีสองแบบคือปัจจุบันและอดีต มีรูปนามกริยาสองแบบคือนามกริยาและรูปอนุภาค การเรียงประโยคเป็นแบบเดียวกับภาษากลุ่มอานาโตเลียอื่น ๆ โดยทั่วไป การเริ่มต้นประโยคหรือวลีจะใช้อนุภาคเชื่อมประโยคหรืออื่น ๆ ในรูปนำหน้าหรือรูปหัวข้อซึ่งเป็นห่วงโซ่ที่ผูกแต่ละประโยคเข้าด้วยกัน

ฮิตตไต์
ฮิตตไต์
กะเพราควาย

**กะเพราควาย**, **โหระพาช้าง** หรือ **ใบยี่หร่า** () เป็นพืชในวงศ์กะเพรา มีแหล่งกำเนิดในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เรียกตามถิ่นว่า Indian tree basil สำหรับสายพันธุ์อินเดีย และ South-East Asian tree basil สำหรับสายพันธุ์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กลิ่นหอมฉุนจัด นิยมใช้มากในอาหารไทยปักษ์ใต้ ทางภาคใต้เรียกใบราใส่ในแกง เช่น แกงพริกปลาดุก

## แหล่งเพาะปลูกเชิงการค้า
ใบยี่หร่าเป็นพืชที่หลายคนไม่ค่อยให้ความสนใจมากนัก จึงมีแหล่งปลูกทั่วประเทศเพียง 18 ไร่เท่านั้น แต่ยังให้ผลผลิตสูงถึงราว 24 ตันต่อปี

## อ้างอิง
* บัญชีแนบท้ายประกาศกรมวิชาการเกษตร เรื่อง ทะเบียนพันธุ์พืชในประเทศไทย
* แหล่งผลิตผักพื้นบ้านเชิงการค้า พ.ศ. 2545 กรมวิชาการเกษตร
* สำนักงานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล www.medplant.mahidol.ac.th
* โครงการสำนึกรักบ้านเกิด www.rakbankerd.com
* กรมส่งเสริมการส่งออก www.depthai.go.th 
* กรมส่งเสริมการเกษตร www.doae.go.th
* Gernot Katzer’s Spice Pages www.uni-graz.at/%7Ekatzer/engl/index.html 

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:พืชสกุลกะเพรา-โหระพา
หมวดหมู่:สมุนไพร
หมวดหมู่:ผัก
คำวิเศษณ์

**คำวิเศษณ์** หรือ **คำคุณศัพท์** คือคำที่ทำหน้าที่ขยายคำนาม คำสรรพนาม คำกริยา หรือคำวิเศษณ์ด้วยกัน เพื่อให้ได้ความชัดเจนยิ่งขึ้น ในภาษาไทย คำวิเศษณ์สามารถใช้ขยายได้ทั้งคำนาม คำสรรพนาม คำกริยา และคำวิเศษณ์ ในขณะที่ในภาษาอังกฤษจะแยกคำวิเศษณ์ออกเป็นสองประเภทคือ **คำคุณศัพท์** (adjective) ใช้ขยายได้เฉพาะคำนามและสรรพนามเท่านั้น และคำกริยาวิเศษณ์ (adverbs) ใช้ขยายคำกริยา คำคุณศัพท์ และคำกริยาวิเศษณ์ด้วยกัน

## ชนิดของคำวิเศษณ์
คำวิเศษณ์ในภาษาไทยมี 10 ชนิดดังนี้
# *กาลวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์บอกเวลา เช่น เช้า สาย บ่าย เย็น อดีต อนาคต เป็นต้น เช่น พรุ่งนี้เป็นวันเกิดของคุณแม่ หรือ เขามาโรงเรียนสาย
# *สถานวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์บอกสถานที่ เช่น ใกล้ ไกล บน ล่าง เหนือ ใต้ ซ้าย ขวา เป็นต้น เช่น ฉันนั่งเรียนอยู่แถวหน้า
# *นิยมวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์ที่บอกความชี้เฉพาะ เช่น นี้ นั่น โน่น ทั้งนี้ ทั้งนั้น แน่นอน เป็นต้น เช่น บ้านนั้นไม่มีใครอยู่ หรือ เขาเป็นคนขยันแน่ ๆ
# *อนิยมวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์ที่บอกความไม่ชี้เฉพาะ เช่น ใด อื่น ไหน อะไร ใคร ฉันใด เป็นต้น เช่น เธอจะมาเวลาใดก็ได้ หรือ คุณจะนั่งเก้าอี้ตัวไหนก็ได้
# *ปฤจฉาวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์แสดงคำถาม หรือแสดงความสงสัย เช่น ใด ไร ไหน อะไร สิ่งใด ทำไม เป็นต้น เช่น เสื้อตัวนี้ราคาเท่าไร หรือ เขาจะมาเมื่อไร
# *ประพันธวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์ที่ทำหน้าที่เชื่อมคำหรือประโยคให้มีความเกี่ยวข้องกัน เช่นคำว่า ที่ ซึ่ง อัน
# *ประมาณวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์บอกจำนวน หรือปริมาณ เช่น หนึ่ง สอง สาม มาก น้อย บ่อย หลาย บรรดา ต่าง บ้าง เป็นต้น เช่น เขามีเงินห้าบาท หรือ เขามาหาฉันบ่อย ๆ
# *ประติเษธวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์ที่แสดงความปฏิเสธ หรือไม่ยอมรับ เช่น ไม่ ไม่ใช่ มิ มิใช่ ไม่ได้ หามิได้ เป็นต้น เช่น เขามิได้มาคนเดียว หรือ ของนี้ไม่ใช่ของฉัน ฉันจึงรับไว้ไม่ได้
# *ประติชญาวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์ที่ใช้แสดงการขานรับหรือโต้ตอบ เช่น ครับ ขอรับ ค่ะ เป็นต้น เช่น คุณครับมีคนมาหาขอรับ หรือ คุณครูขา สวัสดีค่ะ/ครับ
# *ลักษณวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์ที่บอกลักษณะต่าง ๆ เช่น
#* บอกชนิดสี เช่น เหลือง แดง ส้ม เขียว ฟ้า
#* บอกขนาด เช่น ใหญ่ เล็ก
#* บอกสัณฐาน เช่น กลม แบน
#* บอกกลิ่น เช่น หอม เหม็น
#* บอกรส เช่น เปรี้ยว หวาน เค็ม ขม 
#* บอกความรู้สึก เช่น ร้อน เย็น

## อ้างอิง
* กำชัย ทองหล่อ, **หลักภาษาไทย**, กรุงเทพฯ :บำรุงสาส์น, 2533.
* http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/thai04/34/workgroup/p13.htm  ภายใต้ CC-BY-NC-SA
* คุณานันต์  พิมพา "หลักภาษาไทย" อุบลราชธานี :บำรุงสาส์น, 2559

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:ชนิดของคำ
เบโน กูเทนเบิร์ก

**เบโน กูเทนเบิร์ก** () เป็นนักวิทยาแผ่นดินไหวชาวอเมริกัน มีชื่อเสียงจากการวิเคราะห์คลื่นแผ่นดินไหว และข้อมูลที่ศึกษาเกี่ยวกับคุณสมบัติทางกายภาพของผิวโลกภายนอก เกิดเมื่อ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2432 (ค.ศ. 1889) ในประเทศเยอรมนี และเสียชีวิตเมื่อ 25 มกราคม พ.ศ. 2503 (ค.ศ. 1960) ในลอสแอนเจลิส รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา

กูเทนเบิร์กทำงานเป็นศาสตราจารย์ด้านธรณีฟิสิกส์ และเป็นผู้อำนวยการห้องปฏิบัติการวิทยาแผ่นดินไหว ที่สถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนีย เมืองพาซาเดนา ตั้งแต่ปี ค.ศ 1930 – 1957 เขาได้ทำงานร่วมกับชาลส์ ริคเตอร์ (Charles Richter) เพื่อพัฒนาวิธีการพิจารณาความเข้มของแผ่นดินไหว จากการคำนวณพลังงานที่ปล่อยออกมาจากแผ่นดินไหวระดับตื้นในปัจจุบัน พวกเขาก็แสดงว่า ¾ ของพลังงานนั้นปรากฏในรอยต่อเซอร์คัม แฟซิฟิก (Circum-Pacific belt) 

กูเทนเบิร์กเขียนหนังสือไว้หลายเล่ม เช่น Earthquarkes in North America, 1951 (แผ่นดินไหวในทวีปอเมริกาเหนือ) และได้เป็นบรรณาธิการหนังสือ  Internal Constitution of the Earth, 1939 (องค์ประกอบภายในของโลก) และแต่งหนังสือร่วมกับริคเตอร์ เรื่อง The Seismicity of the Earth, 1941 (สภาพแผ่นดินไหวของโลก)

แม้ว่าจะร่วมงานกับชาลส์ ริคเตอร์ แต่ชื่อเสียงของกูเทนเบิร์กไม่สู้จะเป็นที่รู้จักกันแพร่หลายนัก

หมวดหมู่:ธรณีวิทยา
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันเชื้อสายเยอรมัน
กูเทนเบิร์ก

**กูเทนเบิร์ก** หรือ **กูเทินแบร์ค** (Gutenberg) อาจหมายถึง

* เบโน กูเทนเบิร์ก นักวิทยาแผ่นดินไหว
* โยฮันเนิส กูเทินแบร์ค ผู้ประดิษฐ์เครื่องพิมพ์
* โครงการกูเทินแบร์ค โครงการหนังสืออิเล็กทรอนิกส์
งา (พืช)

**งา** (*Sesamum indicum* L.) เป็นพืชล้มลุก ผลเป็นฝัก มีเมล็ดเล็กๆ สีขาว สีดำ และสีแดง มีการเพาะปลูกมานานเพราะต้องการใช้เมล็ดงานี้เป็นอาหาร เครื่องเทศ และบีบเอาน้ำมันได้ มีการใช้เมล็ดงากันมากเป็นพิเศษในแถบตะวันออกกลาง และเอเชียเพื่อเป็นอาหาร

กลิ่นและรสของเมล็ดงาคล้ายกับถั่ว องค์ประกอบสำคัญในเมล็ดก็คือน้ำมัน ซึ่งมีอยู่ประมาณ 44-60% น้ำมันงานั้นต่อต้านการเกิดออกซิไดซ์ได้ดี มีการใช้ในอาหารพวกสลัด หรือเป็นน้ำมันปรุงอาหาร และมาการีนและในการผลิตสบู่ ยา และน้ำมันหล่อลื่น และยังเป็นส่วนผสมของเครื่องสำอางบางชนิด

## ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
งาเป็นพืชล้มลุกขนาดกลางถึงใหญ่ระหว่าง 0.5-2.5 เมตร ลำต้นตรงหรือบางครั้งแตกกิ่งแขนง ใบเรียวยาวสีเขียวเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก ออกดอกบริเวณซอกใบบนลำต้น ดอกสีขาวมีกลีบดอกเชื่อมติดกัน ผลมีลักษณะแบบแคปซูลแห้งแตก เมล็ดเมื่อแก่มีสีขาวนวล รูปทรงหยดน้ำและแบน

## การกระจายพันธุ์
งาเป็นพืชพื้นถิ่นของประเทศอินเดีย บังกลาเทศ และแถบหิมาลายันละวันตก แต่มีการน้ำเข้ามาปลูกโดยมนุษย์ทำให้มีการกระจายพันธุ์ไปทั่วโลกในแถบเขตร้อนและกึ่งเขตร้อน

## ประวัติและการใช้ประโยชน์
งา (*Sesamum indicum* L.) เดิมนั้นคาดว่าอาจเป็นพืชพื้นเมืองของเอเชียหรือตะวันออกของแอฟริกา แต่ปัจจุบันพบได้ในพื้นที่เขตร้อน กึ่งร้อน และร้อนทางใต้ในทุกเขตทั่วโลก

ก่อนสมัยโมเสส ชาวไอยคุปต์ใช้เมล็ดงาป่นแทนแป้งธัญพืช ส่วนชาวจีนรู้จักงามาอย่างน้อยก็ 5,000 ปีมาแล้ว พวกเขาเผาเมล็ดงาเพื่อใช้ทำแท่งหมึกจีนที่คุณภาพดี ส่วนชาวโรมันบดเมล็ดงาผสมขนมปังเป็นอาหารรสดี ชาวไทยก็มีขนมที่ใช้เมล็ดงา เรียกว่า ขนมงาตัด ใช้งากวนกับน้ำตาล แล้วตัดเป็นแผ่น

นอกจากนั้นงายังถูกใช้ในเชิงสัญลักษณ์เพื่อสื่อถึงความอุดมสมบูรณ์และการมีทายาทลูกหลานในพิธีแต่งงานของชาวกรีกโบราณ เนื่องจากงาเป็นพืชที่มีเมล็ดเป็นจำนวนมาก ชาวอียิปต์โบราณใช้งาเป็นหนึ่งในอาหารเส้นไหว้ด้วยความเชื่อเรื่องพลังวิเศษ ในบางถิ่นมีความเชื่อว่าเมล็ดงามีอำนาจอาถรรพณ์ และยังปรากฏในนิทานเรื่อง อาหรับราตรี ตอน อาลีบาบา กับโจรทั้งสี่สิบ ซึ่งมีคำกล่าวว่า เปิดเมล็ดงา (Open sesame)

## การผลิตและเก็บเกี่ยว
เนื่องจากงามีการเพาะปลูกกันอย่างแพร่หลายและหลากหลายสายพันธุ์ทำให้การเก็บสามารถทำได้เกือบตลอดทั้งปีจากหลายแหล่งการผลิต โดยงาใช้เวลาประมาณ 3 เดือนตั้งแต่เริ่มปลูกจนเก็บเกี่ยวได้ เมื่อฝักงาเริ่มเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลจึงเริ่มการเก็บเกี่ยวผลผลิต งาอาศัยแรงงานคนเพื่อป้องกันไม่ให้เมล็ดงาร่วงหล่นระหว่างการเก็บ ภายหลังเมื่อไม่นานมานี้ มีการพัฒนาพันธุ์มิให้เมล็ดแตะกระจาย ทำให้สามารถเก็บด้วยเครื่องจักรได้

## ผลิตภัณฑ์
ส่วนหลักของพืชที่ใช้ในการบริโภคของงาคือเมล็ด เมล็ดงาอุดมไปด้วยไขมันมากถึง 74% และโปรตีนประมาณ 34% ผลิตภัณฑ์หลักที่พบได้บ่อยจากงาจึงเป็นน้ำมันงาและแป้งจากเมล็ดงาที่ให้โปรตีนสูงเป็นแหล่งโปรตีนทดแทน รวมถึงการบริโภคเมล็ดงาทั้งเมล็ดโดยการใช้โรยหรือผสมลงในมื้ออาหารเป็นที่นิยมด้วยเช่นเดียวกันโดยเฉพาะอาหารสุขภาพ

## มูลค่าทางการตลาด
ภายในปี 2022 ผู้ผลิตงามากที่สุดคือประเทศซูดาน คิดเป็นมูลค่าประมาณ 1.23 พันล้านเหรียญสหรัฐ

ปี 2023 ผู้ที่ส่งออกมากที่สุดคือประเทศบลาซิลคิดเป็นมูลค่าการส่งออกประมาณ 219.9 ล้านเหรียญสหรัฐ และผู้ที่นำเข้ามากที่สุดในปีเดียวกันคือประเทศตุรกีซึ่งมีมูลค่าการนำเข้าประมาณ 486.1 ล้านเหรียญสหรัฐ

หมวดหมู่:วงศ์งา
หมวดหมู่:เครื่องเทศ
คราม

**คราม** อาจหมายถึง

* คราม (พืช) ไม้พุ่มที่ใช้ทำสีคราม
* ผงคราม ผงสีน้ำเงินที่ได้จากต้นคราม
* สีคราม สีที่อยู่ระหว่างสีน้ำเงินกับสีม่วง
* คราม (อัลบั้ม) ผลงานลำดับที่ห้าของบอดี้สแลม
กาพย์มหาชาติ

**กาพย์มหาชาติ** เป็นวรรณคดีเก่าแก่เล่มหนึ่ง ที่แต่งขึ้นเมื่อครั้งกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี ไม่ปรากฏชื่อผู้แต่ง และประวัติการแต่งก็ไม่ปรากฏแน่ชัด แต่ถือว่ามีคุณค่าทั้งทางวรรณคดีและทางพุทธศาสนา

## ประวัติ
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงสันนิษฐานว่า กาพย์มหาชาติน่าจะแต่งขึ้นในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม เมื่อมีประชุมนักปราชญ์ราชบัณฑิตร่วมกันแต่งขึ้น ในช่วง พ.ศ. 2145 - 2170

## เนื้อหา ภาษาและคำประพันธ์
เนื้อหาของกาพย์มหาชาตินั้น เป็นการเล่าเรื่องมหาชาติหรือเรื่องมหาเวสสันดรชาดกนั่นเอง เป็นการแต่งแบบที่เรียกว่า ยกคาถา กล่าวคือ ยกคาถาภาษาบาลีขึ้นมาประโยคหนึ่ง แล้วแต่งภาษาไทยเล่า สลับไปเป็นช่วง ๆ จนจบ โดยใช้คำประพันธ์ที่เรียกว่าร่ายโบราณ หรือที่เรียกกันในสมัยนั้นว่า ร่ายมหาชาติ เนื่องจากเป็นร้อยกรองที่แต่งไว้สำหรับการเทศน์เรื่องมหาชาตินั่นเอง แต่ละกัณฑ์ (ในกาพย์มหาชาติเรียกว่า บรรพ) มีความยาวไม่มาก

จุดมุ่งหมาย : ใช้เทศน์ให้อุบาสกอุบาสิกาฟัง

## ตัวอย่าง
จาก *กัณฑ์วนประเวศน์*

"**เต จัต์ตาโร ขัต์ติยา** อันว่าพระบรมกษัตริย์ทั้งสี่ศรีสุริยวงศ์ เมื่อเสด็จบทจรประสงค์สู่เขาคิริยวงกฎ มิได้แจ้งทางที่กำหนดดำเนินไพร ด้วยความเข็ญใจก็จำเป็น** ปติปเถ** ทอดพระเนตรเห็นมหาชน อันเดินทวนทางถนนนั้นมา ก็ตรัสถามถึงมรคาเขาคันธมาทน์ ..."

หมวดหมู่:มหาเวสสันดรชาดก
หมวดหมู่:วรรณกรรมสมัยกรุงศรีอยุธยา
สามัคคีเภทคำฉันท์

**สามัคคีเภทคำฉันท์** เป็นนิยายคำฉันท์ขนาดสั้นไม่กี่สิบหน้ากระดาษเท่านั้น แต่ได้รับการยกย่องว่าแต่งดี มีความงดงามทางวรรณศิลป์ ทั้งยังได้รับการคัดเลือกเป็นหนังสือประกอบการเรียนการสอนในวิชาภาษาไทยด้วย 

หนังสือ **สามัคคีเภทคำฉันท์** (ฉบับกระทรวงศึกษาธิการจัดพิมพ์ เขียนเว้นวรรค เป็น "สามัคคีเภท คำฉันท์") นี้ นายชิต บุรทัต ได้แต่งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2457 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว นับเป็นผลงานที่มีชื่อเสียงอีกชิ้นหนึ่งของกวีผู้นี้

## เนื้อเรื่อง
สามัคคีเภทคำฉันท์ดำเนินเรื่องโดยอิงประวัติศาสตร์ครั้งพุทธกาลเกี่ยวกับสงครามมคธ–วัชชี ว่าด้วยการใช้เล่ห์อุบายทำลายความสามัคคีของเหล่ากษัตริย์ลิจฉวี กรุงเวสาลี แห่งแคว้นวัชชี เนื้อความนี้มีปรากฏในมหาปรินิพพานสูตร แห่งพระไตรปิฎก และอรรถกถาสุมังคลวิสาสินี โดยเล่าถึงกษัตริย์ในสมัยโบราณ ทรงพระนามว่า พระเจ้าอชาตศัตรู แห่งแคว้นมคธ ทรงมีอำมาตย์คนสนิทชื่อ วัสสการพราหมณ์ ทรงมีดำริจะปราบแคว้นวัชชี ซึ่งมีกษัตริย์ลิจฉวีครอบครอง แต่แคว้นวัชชีมีความเป็นปึกแผ่นและปกครองกันด้วยความสามัคคี 

พระเจ้าอชาตศัตรูปรึกษากับวัสสการพราหมณ์เพื่อหาอุบายทำลายความสามัคคีของเหล่ากษัตริย์ลิจฉวี โดยการแสร้งเนรเทศวัสสการพราหมณ์ออกจากแคว้นมคธ เดินทางไปยังเมืองเวสาลี แล้วทำอุบายจนได้เข้าเฝ้ากษัตริย์ลิจฉวี และในที่สุดได้เป็นครูสอนภาษาและศิลปวิทยาแก่ราชกุมารทั้งหลาย ครั้นได้โอกาส ก็ทำอุบายให้ศิษย์แตกร้าวกัน จากความแตกร้าวของเหล่ากุมาร จึงมีการไปฟ้องร้องบิดาของตนซึ่งเป็นกษัตริย์ จึงเกิดการแตกร้าวระหว่างกษัตริย์ไปด้วย จนเกิดการวิวาท และเป็นเหตุให้ความสามัคคีในหมู่กษัตริย์ลิจฉวีถูกทำลายลง เมื่อนั้น พระเจ้าอชาตศัตรูจึงได้กรีธาทัพสู่เมืองเวสาลี สามารถปราบแคว้นวัชชีลงได้อย่างง่ายดาย โดยวัสสการพราหมณ์เป็นผู้มาเปิดประตูเมืองให้แก่พระเจ้าอชาตศัตรู

## คำประพันธ์
แต่งเป็นบทร้อยกรอง ประกอบด้วย คำประพันธ์ประเภทฉันท์ 18 ชนิด กาพย์ 2 ชนิด คือ กาพย์ฉบัง 16 และ กาพย์สุรางคนางค์ 28

## ชนิดของฉันท์ที่ใช้แต่ง
กมลฉันท์, กาพย์ฉบัง, จิตรปทาฉันท์, โตฏกฉันท์, ภุชงคประยาตฉันท์, มาณวกฉันท์, มาลินีฉันท์, วสันตดิลกฉันท์, วังสัฏฐฉันท์, วิชชุมมาลาฉันท์, สัททุลวิกกีฬิตฉันท์, สัทธราฉันท์, สาลินีฉันท์, สุรางคนางค์ฉันท์, อินทรวิเชียรฉันท์, อินทรวงศ์ฉันท์, อีทิสังฉันท์, อุปชาติฉันท์, อุปัฏฐิตาฉันท์ และอุเปนทรวิเชียรฉันท์

อนึ่ง แม้จะใช้กาพย์ฉบัง แต่ก็ยังจัดในหมวดของฉันท์ได้

หมวดหมู่:คำฉันท์
หมวดหมู่:หนังสือดี 100 เล่มที่คนไทยควรอ่าน
คอคอดปานามา

thumb|450px|right|คอคอดปานามา

**คอคอดปานามา** () หรือในอดีตเรียก **คอคอดดาเรียน** () เป็นแผ่นดินกิ่วคอดซึ่งอยู่กลางทะเลแคริบเบียนและมหาสมุทรแปซิฟิก และเชื่อมทวีปอเมริกาเหนือเข้ากับทวีปอเมริกาใต้ ทั้งเป็นดินแดนประเทศปานามาและเป็นแหล่งคลองปานามา นอกจากนี้ ยังมีคุณค่าทางยุทธศาสตร์นานัปการเช่นเดียวกับคอคอดแห่งอื่น ๆ

คอคอดปานาเกิดขึ้นราวสามล้านปีก่อนในยุคไพลโอซีน ซึ่งทำให้มหาสมุทรแอตแลนติกและมหาสมุทรแปซิฟิกแยกจากกัน และก่อให้เกิดกระแสน้ำอุ่นในมหาสมุทรดังกล่าว

## ประวัติ
350px|thumb|Núñez de Balboa's travel route to the South Sea, 1513

thumb|300px|An 1850 oil painting by Charles Christian Nahl, titled, ''The Isthmus of Panama on the height of the Chagres River''

ขณะแล่นเรือไปตามฝั่งทะเลแคริบเบียน บัสโก นูเญซ เด บัลโบอา (Vasco Núñez de Balboa) ขุนนางชาวสเปนคนหนึ่ง ได้ฟังชนพื้นเมืองร่ำลือถึง "ทะเลใต้" ครั้นวันที่ 25 กันยายน 1513 เขาก็ได้พบทะเลแปซิฟิก และในปี 1519 นครปานามาก็ก่อตั้งขึ้นริมชุมชนพื้นเมืองกลุ่มน้อยรายหาดแปซิฟิก ต่อมา เมื่อมีการค้นพบประเทศเปรูแล้ว นครปานามาก็เจริญเป็นเมืองท่าสำคัญและเป็นศูนย์กลางการปกครองในที่สุด ลุปี 1671 เฮนรี มอร์แกน (Henry Morgan) โจรสลัดชาวเวลส์ ล่องเรือมาจากฝั่งแคริบเบียนข้ามคอคอดปานามา แล้วเข้าทำลายนครจนถึงแก่ความพินาศ สมัยต่อมา จึงมีการย้ายนครไปที่คาบสมุทรน้อยแห่งหนึ่งทางตะวันตก และในปี 1997 องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติประกาศยกซากนครปานามา ซึ่งบัดนี้เรียก "ปานามาเบียโค" (Panamá Viejo) ขึ้นเป็นแหล่งมรดกโลก

## ชีวภาค

ชีวภาคของปานามาแล้วไปด้วยสัตวชาติ (fauna) และพฤกษชาติ (flora) จากทั้งอเมริกาเหนือและใต้เข้ามาใช้ชีวิตอยู่ในลักษณะทับซ้อนกัน (overlapping) เช่น มีนกมากกว่าห้าร้อยสายพันธุ์อาศัยอยู่ในท้องที่คอคอด

นอกจากนี้ เพราะมีเทือกเขายาวเหยียดตลอดคอคอด ภูมิอากาศฝั่งแอตแลนติก (ฝั่งทะเลแคริบเบียน) จึงชื้นเป็นปรกติ ขณะที่ฝั่งทะเลแปซิฟิกกลับแห้งและชื้นสลับกันไป ภูมิอากาศร้อนชื้นเช่นว่าเป็นปัจจัยหนึ่งที่นำพาให้สิ่งมีชีวิตหลายสายพันธุ์ที่มีสีสันแจ่มจ้าและร่างกายใหญ่โต ทั้งแมลง งูเงี้ยวเขี้ยวขอ นก ปลา และสัตว์เลื้อยคลานต่าง ๆ แห่เข้ามาอาศัยเป็นอันมากด้วย

## ดูเพิ่ม
* คลองปานามา

## อ้างอิง

* Panama: Isthmus that Changed the World. NASA Earth Observatory. 
* A New Voyage and Description of the Isthmus of America (1695), by Lionel Wafer. Excerpt from the 1729 Knapton edition
* Mellander, Gustavo A.(1971) The United States in Panamanian Politics: The Intriguing Formative Years. Daville,Ill.:Interstate Publishers. OCLC 138568.
* Mellander, Gustavo A.; Nelly Maldonado Mellander (1999). Charles Edward Magoon: The Panama Years. Río Piedras, Puerto Rico: Editorial Plaza Mayor. ISBN 1-56328-155-4. OCLC 42970390.

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:ประเทศปานามา
หมวดหมู่:คอคอด
รางวัลรามอน แมกไซไซ

**รางวัลรามอน แมกไซไซ** หรือ **รางวัลแมกไซไซ** () เป็นรางวัลที่ก่อตั้งขึ้น เมื่อเดือนเมษายน ค.ศ. 1957 โดยคณะกรรมการของกองทุนร็อกเกอะเฟลเลอร์บราเดอส์ (Rockefeller Brothers Fund) ซึ่งมีสำนักงานอยู่ในนครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกาโดยการสนับสนุนของรัฐบาลฟิลิปปินส์ รางวัลแมกไซไซนั้นถูกเปรียบเสมือนหนึ่งรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพของเอเชีย

## ประวัติ
รางวัลนี้ได้ก่อตั้งขึ้นเพื่อเชิดชูเกียรติแก่นายรามอน แมกไซไซ อดีตประธานาธิบดีของฟิลิปปินส์ และเพื่อเป็นแบบอย่างอันดีงามของการอุทิศตนทำงานบริการประชาชนในสังคมประชาธิปไตย โดยมี**มูลนิธิรางวัลรามอน แมกไซไซ** (Ramon Magsaysay Award Foundation) เป็นผู้มอบรางวัลแก่บุคคลและนิติบุคคลในเอเชีย ที่ประสบความสำเร็จอันดียิ่งในแต่ละสาขา โดยไม่คำนึงถึงเชื้อชาติ สัญชาติ ศาสนา และเพศ 

## ประเภท
แบ่งเป็น 6 สาขาด้วยกัน ได้แก่
#บริการรัฐกิจ (Government Service) ประกอบด้วยด้านการบริหาร ด้านตุลาการ ด้านการออกกฎหมาย ด้านการทหาร
#บริการสาธารณะ (Public Service)
#ผู้นำชุมชน (Community Leadership) 
#วารสารศาสตร์,วรรณกรรม และศิลปะการสื่อสารเชิงสร้างสรรค์ (Journalism, Literature and Creative Communication arts) เช่น  การเขียน การตีพิมพ์ ภาพถ่าย หรือการถ่ายทอดทางวิทยุ โทรทัศน์ ภาพยนตร์ หรือการแสดงศิลปะ
#สันติภาพและความเข้าใจระหว่างประเทศ (Peace and International Understanding) การมีส่วนร่วมในการพัฒนาความสัมพันธ์ สันติภาพ ความสามัคคี ซึ่งเป็นรากฐานสำหรับการพัฒนาที่ยั่งยืนทั้งในและระหว่างประเทศ
#ผู้นำในภาวะฉุกเฉิน (Emergent Leadership)

## รายนามผู้ได้รับรางวัลแมกไซไซ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* มูลนิธิรางวัลรามอน แมกไซไซ 


หมวดหมู่:ทวีปเอเชีย
หมวดหมู่:รางวัลที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2500
13 สิงหาคม

วันที่ **13 สิงหาคม** เป็นวันที่ 225 ของปี (วันที่ 226 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 140 วันในปีนั้น

## เหตุการณ์
* พ.ศ. 2463 (ค.ศ. 1920) - ยุทธการที่วอร์ซอเริ่มต้นขึ้น ระหว่างสงครามโปแลนด์-โซเวียต
* พ.ศ. 2504 (ค.ศ. 1961) - รัฐบาลคอมมิวนิสต์ของเยอรมนีตะวันออก เริ่มก่อสร้างกำแพงเบอร์ลิน
*พ.ศ. 2536 (ค.ศ. 1993) - เหตุโรงแรมรอยัลพลาซ่าถล่ม

## วันเกิด
*พ.ศ. 2335 (ค.ศ. 1792) - แอเดเลดแห่งซัคเซิน-ไมนิงเงิน สมเด็จพระราชินีแห่งสหราชอาณาจักร
* พ.ศ. 2357 (ค.ศ. 1814) - แอนเดอส์ โจนาส อังสตรอม นักฟิสิกส์ชาวสวีเดน (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2417)
* พ.ศ. 2442 (ค.ศ. 1899) - อัลเฟร็ด ฮิตช์ค็อก ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวอังกฤษ (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2523)
*พ.ศ. 2453 (ค.ศ. 1910) - สมเด็จพระราชาธิบดีสุลต่านซะอีด บิน เตมัวร์ (สวรรคต 19 ตุลาคม พ.ศ. 2515)
*พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) - สุภา สิริสิงห ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์
* พ.ศ. 2469 (ค.ศ. 1926) - ฟีเดล กัสโตร ประธานาธิบดีคิวบาคนที่ 17 (ถึงแก่กรรม 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559)
*พ.ศ. 2504 (ค.ศ. 1961) - ชูษี เชิญยิ้ม นักแสดงตลกในคณะตลกเชิญยิ้ม 
* พ.ศ. 2505 (ค.ศ. 1962) - จอห์น สแลตเทอรี นักแสดงและผู้กำกับชาวอเมริกัน
* พ.ศ. 2513 (ค.ศ. 1970) - แอลัน เชียเรอร์ นักฟุตบอลชาวอังกฤษ
* พ.ศ. 2527 (ค.ศ. 1984) - อีมี อิกวอเกอร์ นักแสดงชาวไนจีเรีย-อเมริกัน
* พ.ศ. 2533 (ค.ศ. 1990) - เจเนีย เกรเบนนีคอฟ นักกีฬาวอลเลย์บอลชาวฝรั่งเศส
* พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) - ลูกัส โมรา นักฟุตบอลชาวบราซิล
* พ.ศ. 2536 (ค.ศ. 1993) 
** ช็อง อี-ซอ นักแสดงชาวเกาหลีใต้
** ดังวันลัม นักฟุตบอลอาชีพชาวเวียดนาม
** ยุน โบ-มี นักร้องชาวเกาหลี
*พ.ศ. 2537 (ค.ศ. 1994) - อันเดรอา เมซา นางแบบและนางงามชาวเม็กซิโก
* พ.ศ. 2538 (ค.ศ. 1995) - แพร็สแนล กีมแปมเบ นักฟุตบอลชาวฝรั่งเศส
* พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) - เฉิน จั์วเสวียน นักร้องนักแสดงหญิงชาวจีน
* พ.ศ. 2542 (ค.ศ. 1999) - ริกี ปุตช์ นักฟุตบอลอาชีพชาวสเปน
* พ.ศ. 2543 (ค.ศ. 2000) - นา แจ-มิน นักร้องและนักแสดงชาวเกาหลีใต้

## วันถึงแก่กรรม
* พ.ศ. 1147 (ค.ศ. 604) - จักรพรรดิสุยเหวิน
*พ.ศ. 2408 (ค.ศ. 1865) - อิกนาทซ์ เซ็มเมิลไวส์ ผู้บุกเบิกการฆ่าเชื้อด้วยการล้างมือในวงการแพทย์ (เกิด 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2361)
*พ.ศ. 2489 (ค.ศ. 1946) - เอช.จี. เวลส์ นักประพันธ์ชาวอังกฤษ (เกิด พ.ศ. 2409)
* พ.ศ. 2507 (ค.ศ. 1964) - เสงี่ยม นาวีเสถียร นักแสดงหญิงจากภาพยนตร์ไทยเรื่องแรก *[[นางสาวสุวรรณ]]* (เกิด 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2448)
* พ.ศ. 2518 (ค.ศ. 1975) - หลวงไพเราะเสียงซอ (อุ่น ดุรยชีวิน) นักดนตรีไทย
* พ.ศ. 2549 (ค.ศ. 2006) - พเยาว์ พูนธรัตน์ นักกีฬาเหรียญทองแดงโอลิมปิคคนแรกของประเทศไทย (เกิด 15 ตุลาคม พ.ศ. 2499)
* พ.ศ. 2552 (ค.ศ. 2009) - กรุณา กุศลาสัย ศิลปินแห่งชาติ นักภารตวิทยาอันดับหนึ่งของไทย (เกิด 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2463)
* พ.ศ. 2563 (ค.ศ. 2020) - สุปาณี พุกสมบุญ นักร้องชาวไทย (เกิด 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2467)

## วันสำคัญ
* โรมันคาทอลิก - วันฉลองนักบุญสมเด็จพระสันตะปาปาปอนเทียนและนักบุญฮิปโปลิตุสแห่งโรม
*  สากล - วันคนถนัดซ้ายสากล

## แหล่งข้อมูลอื่น
* BBC: On This Day
* Today in History: August 13 

สิงหาคม 13
หมวดหมู่:สิงหาคม
รายชื่อเว็บเบราว์เซอร์

350px|thumb|รายชื่อเว็บเบราว์เซอร์เรียงลำดับตามช่วงเวลา

รายชื่อเว็บเบราว์เซอร์

## เว็บเบราว์เซอร์ที่เป็นที่รู้จักกันดี
*เรียงตามลำดับเวลาที่เปิดให้ใช้*:
* เวิลด์ไวด์เว็บ (26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534)
* โมเสก (22 เมษายน พ.ศ. 2536)
* เน็ตสเคป แนวิเกเตอร์ (13 ตุลาคม พ.ศ. 2537)
* อินเทอร์เน็ตเอกซ์พลอเรอร์ (สิงหาคม พ.ศ. 2538)
* โอเปร่า (พ.ศ. 2539)
* ซาฟารี (7 มกราคม พ.ศ. 2546)
* มอซิลลา ไฟร์ฟอกซ์ (9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2547)
* กูเกิล โครม (2 กันยายน พ.ศ. 2551)

## เว็บเบราว์เซอร์แบบกราฟิกส์
### เว็บเบราว์เซอร์ที่ใช้ตัววาดหน้าเว็บ Trident
เว็บเบราว์เซอร์ที่ใช้ตัววาดหน้าเว็บ Trident ที่พัฒนาโดยบริษัทไมโครซอฟท์
* อินเทอร์เน็ตเอกซ์พลอเรอร์ (Internet Explorer)
* MSN Explorer
* Netscape Browser (Netscape 8 มีทั้ง Gecko และ Trident)
* Windows Explorer (ใช้โมดูลบางตัวร่วมกันกับ Internet Explorer)
* แมกซ์ทอน (Maxthon)
* Sleipnir Browser

### เว็บเบราว์เซอร์ที่ใช้ตัววาดหน้าเว็บ Gecko
เว็บเบราว์เซอร์ที่ใช้ตัววาดหน้าเว็บ Gecko ที่พัฒนาโดยมูลนิธิมอซิลลา
* มอซิลลา ไฟร์ฟอกซ์ (Mozilla Firefox)
* คามิโน (Camino) สำหรับแมคโอเอสเท็น
* Mozilla Application Suite
* ซีมังกี (SeaMonkey)
* CompuServe
* lolifox
* Aphrodite
* BackArrow (พัฒนาจาก Skipstone)
* Beonex Communicator
* DocZilla เบราว์เซอร์ที่สนับสนุนภาษา SGML
* Epiphany เว็บเบราว์เซอร์หลักของ GNOME ในปัจจุบัน
* Galeon เว็บเบราว์เซอร์หลักของ GNOME ก่อนจะเปลี่ยนมาเป็น Epiphany
* K-Meleon สำหรับวินโดวส์
* K-MeleonCCF สำหรับวินโดวส์ (พัฒนาจาก K-Meleon)
* Kazehakase เบราว์เซอร์ขนาดเล็กใช้ไลบรารีติดต่อผู้ใช้ GTK2 บนลีนุกซ์
* Madfox (พัฒนาจาก Firefox)
* Netscape Browser (Netscape 8 มีทั้ง Gecko และ Trident)
* Netscape (เวอร์ชัน 6 ขึ้นไป)
* Salamander
* Skipstone

### เว็บเบราว์เซอร์ที่ใช้ตัววาดหน้าเว็บ KHTML
เว็บเบราว์เซอร์ที่ใช้ตัววาดหน้าเว็บ KHTML ที่พัฒนาโดยโครงการ KDE
* คองเคอเรอร์ (Konqueror)
* ซาฟารี (Safari)
* ABrowse
* OmniWeb
* Shiira
* SkyKruzer
* SunriseBrowser

### เว็บเบราว์เซอร์อื่นๆ
* โอเปร่า (Opera)
* กูเกิล โครม (Google Chrome)
* Internet Explorer for Mac
* Amaya
* Arachne
* Avant Browser
* AWeb
* Charon (สำหรับระบบปฏิบัติการ Inferno)
* Dillo
* Emacs/W3
* ProSyst mBrowser
* Espial Escape
* HotJava
* IBrowse
* icab
* Jazilla
* NetPositive
* NetSurf
* Off By One
* Oregano
* Voyager

## เว็บเบราว์เซอร์แบบข้อความ
* Alynx
* ELinks
* Links
* Lynx
* Netrik
* w3m

## อ้างอิง

* รายชื่อเว็บเบราว์เซอร์ที่เลิกพัฒนาแล้ว 

หมวดหมู่:เว็บเบราว์เซอร์
14 สิงหาคม

วันที่ **14 สิงหาคม** เป็นวันที่ 226 ของปี (วันที่ 227 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 139 วันในปีนั้น

## เหตุการณ์
* พ.ศ. 2347 - จักรพรรดิฟรันซ์ที่ 2 สละราชบัลลังก์จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ แล้วเฉลิมพระนามเป็นจักรพรรดิฟรันซ์ที่ 1 แห่งจักรวรรดิออสเตรียแทน 
* พ.ศ. 2484 (ค.ศ. 1941) - วินสตัน เชอร์ชิลล์และแฟรงคลิน ดี. รูสเวลต์ลงนามกฎบัตรแอตแลนติก   
*พ.ศ. 2546 (ค.ศ. 2003) - ฮัมบาลี ผู้ก่อการร้ายตัวฉกาจแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ถูกจับกุมที่ประเทศไทย    

## วันเกิด
* พ.ศ. 2231 (ค.ศ. 1688) - พระเจ้าฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 1 แห่งปรัสเซีย
* พ.ศ. 2283 (ค.ศ. 1740) - สมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 7
* พ.ศ. 2414 (ค.ศ. 1871) - จักรพรรดิกวังซวี่แห่งราชวงศ์ชิง
* พ.ศ. 2422 (ค.ศ. 1879) - คาร์ล เดอริง สถาปนิกชาวเยอรมัน
* พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) - สตีฟ มาร์ติน นักแสดงชายชาวอเมริกัน
* พ.ศ. 2494 (ค.ศ. 1951) - คาร์ล ลัมบลี นักแสดงชาวอเมริกัน
* พ.ศ. 2502 (ค.ศ. 1959) - มาร์เชอ เกย์ ฮาร์เดน นักแสดงภาพยนตร์ ละครเวที ชาวอเมริกัน
* พ.ศ. 2503 (ค.ศ. 1960) - ซาราห์ ไบรท์แมน นักร้อง นักแสดง นักแต่งเพลง และนักเต้นชาวอังกฤษ
* พ.ศ. 2504 (ค.ศ. 1961) - อาเธอร์ ปัญญโชติ นักแสดง/นายแบบ/นักร้องชาวไทย
* พ.ศ. 2509 (ค.ศ. 1966) - แฮลลี เบร์รี นักแสดงหญิงชาวอเมริกัน
* พ.ศ. 2510 (ค.ศ. 1967) - สินี หงษ์มานพ นักแสดงชาวไทย
* พ.ศ. 2511 (ค.ศ. 1968) - เทอร์รี โนทารี นักแสดงชาวอเมริกัน
* พ.ศ. 2512 (ค.ศ. 1969) - เคอิทาโร โฮชิโน แชมป์โลกมวยสากลชาวญี่ปุ่น
* พ.ศ. 2515 (ค.ศ. 1972) - ยูแจซอก นักแสดง/พิธีกรชาวเกาหลีใต้
* พ.ศ. 2518 (ค.ศ. 1975) 
** ปัญญาพล เดชสงค์ นักแสดงชาวไทย
** ศศิวรรณ์ เลิศวิริยะประภา ผู้ดำเนินรายการ คุยข่าวเช้า
* พ.ศ. 2519 (ค.ศ. 1976) - ณุศรา ประวันณา นักแสดงชาวไทย
* พ.ศ. 2524 (ค.ศ. 1981) - โคฟี คิงส์ตัน นักมวยปล้ำอาชีพชาวอเมริกัน
* พ.ศ. 2525 (ค.ศ. 1982) - ศิริศิลป์ โชติวิจิตร นักร้องนำของวง เอบีนอร์มัล
* พ.ศ. 2526 (ค.ศ. 1983) 
** มีลา คูนิส นักแสดงหญิงชาวอเมริกัน
** ไฮโค เวสเทอร์มันน์ นักฟุตบอลชาวเยอรมัน
* พ.ศ. 2527 (ค.ศ. 1984) - รังสิต ศิรนานนท์ นักแสดงและนายแบบชาวไทย
* พ.ศ. 2534 (ค.ศ. 1991) - ยุพา สนิทกลาง นักกีฬาวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย
* พ.ศ. 2536 (ค.ศ. 1993) - กงชาน นักร้องชาวเกาหลีใต้
* พ.ศ. 2539 (ค.ศ. 1996) - 
**นีล เมอเปย์ นักฟุตบอลชาวฝรั่งเศส
** โฌแอลินโตน นักฟุตบอลชาวบราซิล

## วันถึงแก่กรรม
* พ.ศ. 1907 (ค.ศ. 1464) - สมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 2
* พ.ศ. 2484 (ค.ศ. 1941) - แมกซิมิเลียน คอลบี บาทหลวงชาวโปแลนด์ (เกิด 8 มกราคม พ.ศ. 2437)
* พ.ศ. 2564 (ค.ศ. 2021) - ท่านผู้หญิงบุญเรือน ชุณหะวัณ ภริยาของพลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ อดีตนายกรัฐมนตรี (เกิด 25 เมษายน พ.ศ. 2463)
* พ.ศ. 2566 (ค.ศ. 2023) - เพชร โอสถานุเคราะห์ นักร้อง นักดนตรี และนักธุรกิจชาวไทย (เกิด 21 สิงหาคม พ.ศ. 2497)

## วันสำคัญและวันหยุดเทศกาล
* โรมันคาทอลิก - วันฉลองนักบุญแมกซิมิเลียน คอลบี
* ประเทศปากีสถาน - วันประกาศเอกราช

## แหล่งข้อมูลอื่น
* BBC: On This Day
* Today in History: August 14 

สิงหาคม 14
หมวดหมู่:สิงหาคม