แกลดิโอลัส

**แกลดิโอลัส** () จัดเป็นพืชหัว (Corm) เมื่อปลูกแล้วจะเกิดหัวใหม่ขึ้นแทนหัวเก่า สามารถใช้ขยายพันธุ์ ได้ต่อไป และยังมีหัวย่อยเกิดขึ้นอีกมากมาย ปัจจุบันนี้มีการผลิตหัวย่อยได้ผลดีที่ภาคเหนือของประเทศไทย 

## ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
# **แกลดิโอลัส แกรนดิฟลอรัส** (Gladiolus grandiflorus) เป็นชนิดต้นใหญ่ ช่อดอกอวบยาว และแข็งแรง ดอกใหญ่เรียงชิดกัน ช่อดอกหนึ่ง ๆ อาจมีดอกถึง 20 ดอก และดอกบานพร้อมกันประมาณ 5-7 ดอก
# **แกลดิโอลัส พรายมูลินัส** (Gladiolus primulinus) เป็นชนิดต้นเล็ก ช่อดอกเล็กยาวเรียว ดอกเล็กเรียงห่างกัน จำ นวนดอกในช่อน้อย มีลักษณะพิเศษคือ กลีบบนชั้นในงุ้มงอปรกเกสร
# **แกลดิโอลัส ทูเบอเจนนิอาย** (Gladiolus tubergenii) เป็นชนิดที่ต้นและดอกเล็ก แต่ดอกในช่อเรียงชิดกันใช้ในการผสมเพื่อผลิตแกลดิโอลัสพันธุ์ดอกจิ๋ว
# **แกลดิโอลัส โควิลลีอาย** (Gladiolus covillei) เป็นลูกผสมระหว่าง แกลดิโอลัส คาร์ดินาลิส (Gladiolus cardinalis) ซึ่งเป็นชนิดที่มีต้นสูงใหญ่ ดอกสีแดง กับแกลดิโอลัส ทริสติส (Gladiolus tristis) ซึ่งเป็นชนิดดอกเล็ก สูงไม่เกิน 60 ซม. ใน 1 ช่อมีเพียง 2-4 ดอก มีสีขาวหรือครีม และมีสีม่วงหรือสีน้ำตาลปนอยู่เป็นเส้น
# **แกลดิโอลัส นานุส** (Gladiolus nanus) เป็นประเภทหนึ่งของพันธุ์โควิลลีอายที่ต้นมีขนาดเล็ก ช่อดอกเล็กเรียวยาว ขนาดดอกเล็กบอบบาง มีสองสีในแต่ละกลีบจำ นวนดอกในช่อน้อยและ ดอกจะบานพร้อมกันคราวหนึ่งเพียง 1-2 ดอก ในแต่ละช่อ 

## รายชื่อสายพันธุ์
thumb|right|250px
thumb|right|250px
thumb|right|250px
thumb|right|250px
thumb|right|250px|Gladiolus dalenii
thumb|250px
* *[[Gladiolus abbreviatus]]* Andrews
* *[[Gladiolus acuminatus]]* F.Bol.
* *[[Gladiolus aequinoctialis]]* Herb.
* *[[Gladiolus alatus]]* L. (sect. Hebea)
* *[[Gladiolus aleppicus]]* Boiss. var. *aleppicus*
* *[[Gladiolus anatolicus]]*
* *[[Gladiolus andringitrae]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus angustus]]* L. (sect. Blandus) : Long-tubed Painted Lady
* *[[Gladiolus antandroyi]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus antholyzoides]]* Baker
* *[[Gladiolus appendiculatus]]* G.Lewis
* *[[Gladiolus aquamontanus]]* Goldblatt & Vlok
* *[[Gladiolus arcuatus]]* Klatt
* *[[Gladiolus atropurpureus]]* Baker
* *[[Gladiolus atroviolaceus]]* Boiss.
* *[[Gladiolus aurantiacus]]* Klatt
* *[[Gladiolus aureus]]* Baker : Golden Gladiolus
* *[[Gladiolus bellus]]* C. H. Wright
* *[[Gladiolus benguellensis]]* Baker (sect. Ophiolyza)
* *[[Gladiolus bilineatus]]* G. J. Lewis
* *[[Gladiolus boehmii]]* Vaupel (1882)
* *[[Gladiolus bojeri]]* (Baker) Goldblatt
* *[[Gladiolus brachylimbus]]* Baker (1893)
* *[[Gladiolus brachyphyllus]]* F. Bolus or Bolus f.
* *[[Gladiolus brevifolius]]* Jacq. (sect. Linearifolius)
* *[[Gladiolus brevitubus]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus buckerveldii]]* (L. Bolus) Goldblatt
* *[[Gladiolus bullatus]]* Thunb. ex G. Lewis : Caledon Bluebell
* *[[Gladiolus caeruleus]]* Goldblatt & J.C. Manning
* *[[Gladiolus calcaratus]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus calcicola]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus callianthus]]* Mosais : Abyssinian Gladiolus (syn Acidanthera murielae)
* *[[Gladiolus canaliculatus]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus candidus]]* (Rendle) Goldblatt
* *[[Gladiolus cardinalis]]* Curtis (sect. Blandus)
* *[[Gladiolus carinatus]]* Aiton
* *[[Gladiolus carmineus]]* C. H. Wright (sect. Blandus) : Cliff Lily
* *[[Gladiolus carneus]]* (sect. Blandus) : Large Painted Lady
* *[[Gladiolus caryophyllaceus]]* (Burm. f.) Poiret
* *[[Gladiolus cataractarum]]* Oberm.
* *[[Gladiolus caucasicus]]* Herb.
* *[[Gladiolus ceresianus]]* L. Bolus
* *[[Gladiolus citrinus]]* Klatt
* *[[Gladiolus x colvillei]]* : Colville's Gladiolus
* *[[Gladiolus communis]]* L. (sect. Gladiolus) : Cornflag (type species)
** *Gladiolus communis* subsp. *byzantinus* (sect. Gladiolus) - Whistling Jack, Eastern Gladiolus
** *Gladiolus communis* subsp. *communis* (sect. Gladiolus)
* *[[Gladiolus conrathii]]* Baker (1898)
* *[[Gladiolus crassifolius]]* Baker
* *[[Gladiolus crispulatus]]* L. Bolus
* *[[Gladiolus cruentus]]* T. Moore (sect. Ophiolyza)
* *[[Gladiolus curtifolius]]* Marais
* *[[Gladiolus cuspidatus]]*
* *[[Gladiolus cylindraceus]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus cymbarius]]* Baker
* *[[Gladiolus dalenii]]* Van Geel (sect. Ophiolyza)
* *[[Gladiolus debilis]]* Ker Gawler (sect. Homoglossum) : Small Painted Lady
* *[[Gladiolus decaryi]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus decipiens]]* Vaupel
* *[[Gladiolus decoratus]]* Baker
* *[[Gladiolus delpierrei]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus densiflorus]]* Baker
* *[[Gladiolus deserticolus]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus dolomiticus]]* Oberm.
* *[[Gladiolus dracocephalus]]* Hook.f.
* *[[Gladiolus dregei]]* Klatt
* *[[Gladiolus dubius]]*
* *[[Gladiolus dzavakheticus]]*
* *[[Gladiolus ecklonii]]* Lehm.
* *[[Gladiolus edulis]]* Burchell ex Ker Gawler
* *[[Gladiolus elliotii]]* Baker (sect. Ophiolyza)
* *[[Gladiolus emiliae]]* L. Bolus
* *[[Gladiolus engysiphon]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus equitans]]* Thunb. (sect. Hebea)
* *[[Gladiolus erectiflorus]]* Baker
* *[[Gladiolus exiguus]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus flanaganii]]* Baker : : Suicide Gladiolus
* *[[Gladiolus floribundus]]* Jacq.
* *[[Gladiolus fourcadei]]* (L. Bolus) Goldblatt & De Vos
* *[[Gladiolus ×gandavensis]]* (sect. Ophiolyza) [= *G. dalenii* × *'G. oppositiflorus*]
* *[[Gladiolus garnierii]]* Klatt
* *[[Gladiolus geardii]]* L. Bolus
* *[[Gladiolus goetzii]]* Harms
* *[[Gladiolus gracilis]]* Jacq. (sect. Homoglossum) : Reed Bells
* *[[Gladiolus gracillimus]]* Baker
* *[[Gladiolus grandiflorus]]* (sect. Blandus)
* *[[Gladiolus gregarius]]* Welw. ex Baker (sect. Densiflorus)
* *[[Gladiolus griseus]]* Goldblatt & J.C. Manning
* *[[Gladiolus gueinzii]]* Kunze
* *[[Gladiolus guthriei]]* F. Bol. (sect. Linearifolius)
* *[[Gladiolus halophilus]]* Boiss. & Heldr.
* *[[Gladiolus harmsianus]]* Vaupel
* *[[Gladiolus heterolobus]]* Vaupel
* *[[Gladiolus hirsutus]]* Jacq. (sect. Linearifolius) : Small Pink Afrikaner
* *[[Gladiolus hollandii]]* L. Bolus
* *[[Gladiolus horombensis]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus huillensis]]* (Welw. ex Baker) Goldblatt
* *[[Gladiolus hyalinus]]* Jacq.
* *[[Gladiolus illyricus]]* W.D.J.Koch - Wild Gladiolus
* *[[Gladiolus imbricatus]]* L.
* *[[Gladiolus inandensis]]* Baker
* *[[Gladiolus incospicuus]]* Baker
* *[[Gladiolus inflatus]]* Thunb.
* *[[Gladiolus inflexus]]* Goldblatt & J.C. Manning
* *[[Gladiolus insolens]]* Goldblatt & J.C. Manning
* *[[Gladiolus intonsus]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus invenustus]]* G. J. Lewis
* *[[Gladiolus involutus]]* (sect. Hebea)
* *[[Gladiolus iroensis]]* (A. Chev.) Marais
* *[[Gladiolus italicus]]* P. Mill. (sect. Gladiolus) - Italian Gladiolus, Cornflag
* *[[Gladiolus johnstoni]]* Baker (s. d.)
* *[[Gladiolus jonquilliodorus]]* Ecklon ex G. Lewis
* *[[Gladiolus junodi]]* Baker
* *[[Gladiolus kamiesbergensis]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus karendensis]]* Baker
* *[[Gladiolus katubensis]]* De Wild.
* *[[Gladiolus klattianus]]* Hutch.
* *[[Gladiolus kotschyanus]]* Boiss.
* *[[Gladiolus kubangensis]]* Harms
* *[[Gladiolus lapeirousioides]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus laxiflorus]]* Baker
* *[[Gladiolus lemoinei]]*
* *[[Gladiolus leptosiphon]]* Bolus f.
* *[[Gladiolus liliaceus]]* Houtt. (sect. Homoglossum)
* *[[Gladiolus linearifolius]]* Vaupel
* *[[Gladiolus linearis]]* N.E.Br.
* *[[Gladiolus longanus]]* Harms
* *[[Gladiolus longicollis]]* Baker (sect. Homoglossum)
** *Gladiolus longicollis* subsp. *longicollis* (sect. Homoglossum)
** *Gladiolus longicollis* subsp. *platypetalus* (sect. Homoglossum)
* *[[Gladiolus loteniensis]]* Hilliard & Burtt
* *[[Gladiolus louiseae]]* L. Bolus
* *[[Gladiolus lundaensis]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus luteus]]* Lam.
* *[[Gladiolus lyalinus]]*
* *[[Gladiolus macneilii]]* Oberm.
* *[[Gladiolus macowani]]* Baker
* *[[Gladiolus macowanii]]* Baker (s. d.)
* *[[Gladiolus macrospathus]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus maculatus]]* Sweet
* *[[Gladiolus magnificus]]* (Harms) Goldblatt
* *[[Gladiolus malangensis]]* Baker (1879)
* *[[Gladiolus malvinus]]* Goldblatt & J.C. Manning
* *[[Gladiolus marlothii]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus martleyi]]* L. Bolus (sect. Homoglossum)
* *[[Gladiolus meliusculus]]* (G. Lewis) Goldblatt & J.C. Manning
* *[[Gladiolus melleri]]* Baker (sect. Ophiolyza)
* *[[Gladiolus micranthus]]* Baker (1901)
* *[[Gladiolus microcarpus]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus microsiphon]]* Baker
* *[[Gladiolus milleri]]* Ker Gawler
* *[[Gladiolus mirus]]* Vaupel
* *[[Gladiolus monticola]]* G. Lewis ex Goldblatt & J.C. Manning
* *[[Gladiolus mortonius]]* (sect. Densiflorus)
* *[[Gladiolus mostertiae]]* L. Bolus
* *[[Gladiolus muenzneri]]* F. Vaup
* *[[Gladiolus murielae]]* (sect. Acidanthera) syn Acidanthera murielae, Gladiolus callianthus
* *[[Gladiolus natalensis]]* (Eckl.) Hook.
* *[[Gladiolus nerineoides]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus newii]]* Baker
* *[[Gladiolus nigromontanus]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus niveus]]* Goldblatt & J.C. Manning
* *[[Gladiolus nyasicus]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus oatesii]]* Rolfe
* *[[Gladiolus ochroleucus]]* Baker (sect. Densiflorus)
* *[[Gladiolus odoratus]]* L. Bolus
* *[[Gladiolus oliganthus]]* Baker
* *[[Gladiolus oppositiflorus]]* Herbert (sect. Ophiolyza)
* *[[Gladiolus orchidiflorus]]* Andrews (sect. Hebea)
* *[[Gladiolus oreocharis]]* Schltr.
* *[[Gladiolus pallidus]]* Baker
* *[[Gladiolus paludosus]]* Baker
* *[[Gladiolus palustris]]* : Marsh Gladiolus
* *[[Gladiolus papilio]]* Hook. f. (sect. Densiflorus) : Goldblotch Gladiolus
* *[[Gladiolus pappei]]* Baker (sect. Blandus)
* *[[Gladiolus pardalinus]]* Goldblatt & J.C. Manning
* *[[Gladiolus parvulus]]* Schltr.
* *[[Gladiolus patersoniae]]* F. Bolus or Bolus f.
* *[[Gladiolus pavonia]]* Goldblatt & J.C. Manning
* *[[Gladiolus permeabilis]]* Delaroche (sect. Hebea)
* *[[Gladiolus perrieri]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus persicus]]* Boiss.
* *[[Gladiolus pillansii]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus pole-evansii]]* Verd.
* *[[Gladiolus praecostatus]]*
* *[[Gladiolus praelongitubus]]* G. J. Lewis
* *[[Gladiolus pretoriensis]]* Kuntze
* *[[Gladiolus priorii]]* (N. E. Br.) Goldblatt & De Vos
* *[[Gladiolus prismatosiphon]]* Schltr.
* *[[Gladiolus pritzelii]]* Diels
* *[[Gladiolus psittacinus]]* Hook.
* *[[Gladiolus puberulus]]* Vaupel
* *[[Gladiolus pubigerus]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus pulchellus]]* Klatt
* *[[Gladiolus pulcherrimus]]* (G. Lewis) Goldblatt & J.C. Manning
* *[[Gladiolus punctulatus]]* Schrank
* *[[Gladiolus pusillus]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus quadrangularis]]* (Burm. f.) Ker Gawler
* *[[Gladiolus quadrangulus]]* (Delaroche) Barnard
* *[[Gladiolus ramosus]]*
* *[[Gladiolus recurvus]]* (sect. Homoglossum)
* *[[Gladiolus rehmannii]]* Baker
* *[[Gladiolus remotifolius]]* Baker
* *[[Gladiolus rigidifolius]]* Baker
* *[[Gladiolus robertsoniae]]* F. Bolus or Bolus f.
* *[[Gladiolus rogersii]]* Baker
* *[[Gladiolus roseovenosus]]* Goldblatt & J.C. Manning
* *[[Gladiolus rubellus]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus rudis]]* Lichtst. ex Roem. & Schult.
* *[[Gladiolus rupicola]]* F. Vaupel
* *[[Gladiolus saccatus]]* (Klatt) Goldblatt & M.P. de Vos
* *[[Gladiolus salteri]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus saundersii]]* Hook. f. : Saunders' Gladiolus, Lesotho Lily
* *[[Gladiolus schlechteri]]* Baker
* *[[Gladiolus schweinfurthii]]* Baker
* *[[Gladiolus scullyi]]* Baker
* *[[Gladiolus serapiiflorus]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus serenjensis]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus sericeovillosus]]* Hook. f.
* *[[Gladiolus serpenticola]]* Goldblatt & J.C. Manning
* *[[Gladiolus somalensis]]* Goldblatt & Thulin
* *[[Gladiolus speciosus]]* Thunb.
* *[[Gladiolus spectabilis]]* Baker (s. d.)
* *[[Gladiolus splendens]]* ( (Sweet) ) Herbert
* *[[Gladiolus stefaniae]]* Oberm.
* *[[Gladiolus stellatus]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus subcaeruleus]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus sufflavus]]* (G. Lewis) Goldblatt & J.C. Manning
* *[[Gladiolus sulcatus]]* Goldblatt
* *[[Gladiolus taubertianus]]* Schltr.
* *[[Gladiolus tenellus]]* Ecklon
* *[[Gladiolus tenuis]]* M. Bieb.
* *[[Gladiolus teretifolius]]* Goldblatt & De Vos
* *[[Gladiolus thomsonii]]* Baker
* *[[Gladiolus trichonemifolius]]* (sect. Homoglossum)
* *[[Gladiolus tristis]]* (sect. Homoglossum)
** *Gladiolus tristis* var. *concolor* (Salisb.) Baker : Ever-flowering Gladiolus
* *[[Gladiolus tritoniaeformis]]*
* *[[Gladiolus tritoniiformis]]* Kuntze
* *[[Gladiolus uitenhagensis]]* Goldblatt & Vlok
* *[[Gladiolus undulatus]]* L. (sect. Blandus) : Waved-flowered Gladiolus
* *[[Gladiolus unguiculatus]]* Baker
* *[[Gladiolus usambarensis]]* Marais ex Goldblatt
* *[[Gladiolus uysiae]]* L. Bolus ex G. Lewis
* *[[Gladiolus vaginatus]]* F. Bolus or Bolus f. (sect. Homoglossum)
* *[[Gladiolus validissimus]]* Vaupel
* *[[Gladiolus vandermerwei]]* (L. Bolus) Goldblatt & De Vos
* *[[Gladiolus varius]]* F. Bolus or Bolus f.
* *[[Gladiolus velutinus]]* De Wild.
* *[[Gladiolus venustus]]* G. Lewis (sect. Hebea)
* *[[Gladiolus vernus]]* Oberm.
* *[[Gladiolus vinoso-maculatus]]* Kies
* *[[Gladiolus violaceo-lineatus]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus virescens]]* Thunb. (sect. Hebea)
* *[[Gladiolus viridiflorus]]* G. Lewis
* *[[Gladiolus viridis]]* Aiton
* *[[Gladiolus watermeyeri]]* (sect. Hebea)
* *[[Gladiolus watsonioides]]* Baker
* *[[Gladiolus watsonius]]* Thunb. (sect. Homoglossum)
* *[[Gladiolus woodii]]* Baker
* *[[Gladiolus zimbabweensis]]* Goldblatt

## อ้างอิง

## ดูเพิ่มเติม

หมวดหมู่ : ไม้ดอกไม้ประดับ
หมวดหมู่:วงศ์ว่านแม่ยับ