วอน (สกุลเงินเกาหลีเหนือ)

**วอนประชาชนเกาหลี** หรือที่รู้จักโดยทั่วไปว่า **วอนเกาหลีเหนือ** (สัญลักษณ์: **₩**; รหัส: **KPW**;  ) บ้างรู้จักในนาม **วอนสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี** () คือสกุลเงินตราอย่างเป็นทางการของประเทศเกาหลีเหนือ แบ่งย่อยออกเป็น 100 จอน ผลิตและควบคุมการหมุนเวียนโดยธนาคารกลางแห่งสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี ในเปียงยาง เมืองหลวงของเกาหลีเหนือ

## นิรุกติศาสตร์

*วอน* เช่นเดียวกับเยนญี่ปุ่น เป็นคำที่ยืมมาจากหยวนจีน เขียนด้วยอักษรฮันจา  () ซึ่งมีความหมายว่า "รูปทรงกลม" วอนแบ่งย่อยออกเป็น 100 จอน ()

## ประวัติศาสตร์

### ค.ศ. 1947–2009
หลังการแบ่งเกาหลี เกาหลีเหนือยังคงใช้เงินเยนเกาหลีต่อไปเป็นเวลาสองปี จนกระทั่งธนาคารกลางแห่งสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีถูกจัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 6 ธันวาคม ค.ศ. 1947 และมีการออกวอนเกาหลีเหนือชุดแรก ต่อมาในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1959 มีการนำวอนเกาหลีเหนือชุดที่สองมาใช้ โดยมีค่าเท่ากับ 100 วอนเก่า

ตั้งแต่ ค.ศ. 1978 เป็นต้นมา รัฐบาลเกาหลีเหนือรักษาอัตราแลกเปลี่ยนอันเป็นสัญลักษณ์ไว้ที่ 2.16 วอนต่อ 1 ดอลลาร์สหรัฐ (กล่าวกันว่าอ้างอิงมาจากวันที่ 16 กุมภาพันธ์ วันเกิดของคิม จ็อง-อิล) อย่างไรก็ดี ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา อัตราเงินเฟ้อที่รุนแรงได้กัดกร่อนมูลค่าของสกุลเงินตรา และตั้งแต่ ค.ศ. 2001 รัฐบาลได้ละทิ้งอัตราแลกเปลี่ยนดังกล่าวเพื่อหันไปใช้อัตราที่ใกล้เคียงกับตลาดมืดมากขึ้น รายงานจากผู้แปรพักตร์เกาหลีเหนืออ้างว่าอัตราแลกเปลี่ยนตลาดมืดอยู่ที่ 570 วอนต่อ 1 หยวนจีน (ประมาณ 4,000 วอนต่อ 1 ดอลลาร์สหรัฐ) ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2009

### การปรับค่าเงินตรา ค.ศ. 2009
วอนเกาหลีเหนือชุดที่สามถูกนำมาใช้ในการปรับค่าเงิน ซึ่งถือเป็นการปรับครั้งแรกในรอบ 50 ปี ชาวเกาหลีเหนือได้รับเวลาเจ็ดวันในการแลกเงินสูงสุดไม่เกิน 100,000 วอน (มีมูลค่าประมาณ 40 ดอลลาร์สหรัฐในตลาดมืด) จากธนบัตรใบละ 1,000 วอนเป็นธนบัตรใบละ 10 วอน แต่หลังเกิดการประท้วงโดยประชาชนบางส่วน ขีดจำกัดได้ถูกเพิ่มขึ้นเป็น 150,000 วอนสำหรับเงินสดและ 300,000 วอนสำหรับเงินฝากธนาคาร อัตราแลกเปลี่ยนทางการในช่วงเวลานี้อยู่ที่ประมาณ 740 วอนต่อดอลลาร์ แต่มูลค่าตลาดมืดของเงิน 150,000 วอนนั้นถูกประมาณการว่าอยู่ใกล้เคียงกับ 30 ดอลลาร์ การปรับค่าเงินครั้งนี้ถูกมองว่าเป็นความเคลื่อนไหวเพื่อต่อต้านกิจกรรมตลาดเอกชน ส่งผลให้เงินออมของชาวเกาหลีเหนือจำนวนมากมลายหายไป *[[เดอะไทมส์]]*คาดการณ์ว่าความเคลื่อนไหวนี้อาจเป็นความพยายามของรัฐบาลเกาหลีเหนือในการควบคุมเงินเฟ้อและทำลายความมั่งคั่งของพ่อค้าเงินในตลาดมืดท้องถิ่น การประกาศนี้แจ้งต่อสถานทูตต่างประเทศแต่ไม่มีการประกาศในสื่อของรัฐเกาหลีเหนือ

ในฐานะส่วนหนึ่งของกระบวนการนี้ ธนบัตรแบบเก่าได้สิ้นสุดการชำระหนี้ได้ตามกฎหมายในวันที่ 30 พฤศจิกายน ค.ศ. 2009 แต่ธนบัตรในค่าเงินวอนใหม่ไม่ได้ถูกแจกจ่ายจนกระทั่งวันที่ 7 ธันวาคม ค.ศ. 2009 ส่งผลให้ชาวเกาหลีเหนือไม่สามารถแลกเปลี่ยนเงินเพื่อซื้อสินค้าหรือบริการได้เป็นนานหนึ่งสัปดาห์ ร้านค้า ร้านอาหาร และบริการขนส่งส่วนใหญ่ต้องปิดตัว บริการเพียงอย่างเดียวที่ยังเปิดอยู่คือบริการที่จัดไว้สำหรับชนชั้นนำทางการเมืองและชาวต่างชาติซึ่งทั้งสองกลุ่มนี้ยังคงทำการซื้อขายด้วยเงินตราต่างประเทศเท่านั้น มาตรการดังกล่าวทำให้เจ้าหน้าที่เกาหลีเหนือเกิดความกังวลว่าความเคลื่อนไหวนี้จะส่งผลให้เกิดความไม่สงบทางแพ่ง สำนักข่าวซินหัวของจีนอธิบายว่าพลเมืองเกาหลีเหนืออยู่ในภาวะ "ตื่นตระหนกร่วม" ฐานทัพทหารได้รับการเตรียมพร้อมและมีรายงานที่ยังไม่ได้รับการยืนยันเกี่ยวกับการประท้วงของประชาชนบนท้องถนนในเมืองและหมู่บ้านหลายแห่งของเกาหลีเหนือ บีบให้ทางการต้องเพิ่มจำนวนเงินที่อนุญาตให้ประชาชนแลกเปลี่ยนขึ้นเล็กน้อย นอกจากนี้ยังมีกองธนบัตรเก่าถูกจุดไฟเผาในสถานที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศ ธนบัตรเก่าถูกทิ้งลงในลำธาร (ขัดต่อกฎหมายว่าด้วยการลบหลู่ภาพลักษณ์ของคิม อิล-ซ็อง) และตามรายงานระหว่างประเทศ พ่อค้าตลาดมืดสองรายถูกตำรวจท้องถิ่นยิงเสียชีวิตบนถนนในพย็องซ็อง ทางการได้ขู่ว่าจะมีการ "ลงโทษอย่างไม่ปรานี" สำหรับบุคคลใดก็ตามที่ละเมิดกฎของการเปลี่ยนสกุลเงินตรา

ภาพของธนบัตรใหม่ถูกตีพิมพ์เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม ค.ศ. 2009 ในหนังสือพิมพ์โชซ็อนชินโบ หนังสือพิมพ์เกาหลีเหนือที่ตั้งอยู่ในญี่ปุ่น หนังสือพิมพ์ดังกล่าวอ้างว่ามาตรการนี้จะทำให้ตลาดเสรีอ่อนแอลงและทำให้ระบบสังคมนิยมของประเทศเข้มแข็งขึ้น อย่างไรก็ตาม เงินวอนได้ดิ่งลงถึงร้อยละ 96 เมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐในช่วงหลายวันหลังการปรับค่าเงิน ในที่สุดทางการได้เพิ่มขีดจำกัดเป็น 500,000 วอน และสัญญาว่าจะไม่มีการตรวจสอบเงินออมที่มีจำนวนไม่เกินหนึ่งล้านวอน รวมถึงอนุญาตให้ถอนเงินได้ไม่จำกัดหากเงินออมที่มากกว่าหนึ่งล้านวอนนั้นมีการแจ้งที่มาอย่างถูกต้อง

ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2010 ข้อจำกัดบางอย่งเกี่ยวกับตลาดเสรีได้รับการผ่อนปรน และเจ้าหน้าที่ระดับสูงของพรรคคนหนึ่งถูกไล่ออกหลังเกิดเหตุการณ์ความไม่สงบ พัก นัม-กี ผู้อำนวยการกรมวางแผนและการคลังของพรรคแรงงานซึ่งเป็นพรรครัฐบาลของเกาหลีเหนือ ถูกประหารชีวิตในเวลาต่อมาใน ค.ศ. 2010 เกาหลีเหนือปฏิเสธว่าไม่มีวิกฤตการณ์ร้ายแรงใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการปรับค่าเงิน

## เหรียญ
### วอนที่หนึ่ง
ไม่มีการออกเหรียญกษาปณ์ภายใต้เงินวอนที่หนึ่งในช่วง ค.ศ. 1947–1959

### วอนที่สอง
เหรียญกษาปณ์หมุนเวียนชุดแรกของเกาหลีเหนือถูกผลิตขึ้นใน ค.ศ. 1959 ในราคาหน้าเหรียญ 1, 5 และ 10 จอน เหรียญเหล่านี้มักถูกผลิตซ้ำโดยใช้ปีคริสต์ศักราชเดิมในปีต่อ ๆ มา อย่างไรก็ดี มี ค.ศ. 1970 และ 1974 ปรากฏอยู่บนเหรียญ 1 และ 5 จอนด้วย ใน ค.ศ. 1978 เหรียญ 50 จอนที่มีรูปอนุสาวรีย์ช็อลลีมาและพระอาทิตย์ขึ้นถูกนำเข้าสู่ระบบหมุนเวียนระหว่างการปฏิรูปเงินตรา ค.ศ. 1979 เพื่อให้ผู้ค้ามีความคล่องตัวมากขึ้น โดยการยกเลิกธนบัตร 50 จอนและลดปริมาณเหรียญ "เศษเงิน" จำนวนมากที่ต้องพกพา ใน ค.ศ. 1987 มีการนำเหรียญ 1 วอนที่มีรูปหอศึกษาใหญ่ประชาชนมาใช้ แต่ก็ไม่ได้เข้ามาแทนที่ธนบัตร 1 วอนอย่างเต็มตัว ธนบัตรดังกล่าวยังคงสามารถชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย

เมื่อการผูกค่าเงินไว้ที่ 2.16 ต่อดอลลาร์อันเป็นประวัติศาสตร์ถูกยกเลิกใน ค.ศ. 2001 เพื่อให้สามารถแลกเปลี่ยนเงินได้คล่องตัวขึ้น เหรียญต่าง ๆ ก็เริ่มเสียมูลค่า หลัง ค.ศ. 2003 เหรียญเหล่านี้แทบไม่ปรากฏในระบบหมุนเวียนแต่ยังสามารถนำไปแลกคืนได้ ต่อมามีการนำเหรียญชุดใหม่มาใช้ใน ค.ศ. 2005 ในราคาหน้าเหรียญ 5, 10, 50 และ 100 วอน เหรียญเหล่านี้ดูน่าประทับใจน้อยกว่าชุดเก่า โดยมีการออกแบบที่เรียบง่ายและธรรมดามาก เหรียญหมุนเวียนทั้งหมดของวอนที่สองผลิตจากอะลูมิเนียม

เกาหลีเหนือเจริญรอยตามระบบเศรษฐกิจสังคมนิยมอื่น ๆ เช่น คิวบาและจีน โดยการพัฒนาระบบพิเศษในการทำเครื่องหมายบนเหรียญสำหรับกลุ่มกลุ่มผู้มาเยือนต่างชาติ เหรียญเหล่านี้ออกใช้ใน ค.ศ. 1983 และเป็นส่วนหนึ่งของชุดเงินแลกเปลี่ยน "พักกุนดน" (Pakkundon) เหรียญที่ "ไม่มีดาว" ใช้สำหรับการหมุนเวียนทั่วไปในประเทศ เหรียญที่มี "หนึ่งดาว" สำหรับ "ผู้มาเยือนจากกลุ่มประเทศสังคมนิยม" และเหรียญที่มี "สองดาว" สำหรับ "ผู้มาเยือนจากกลุ่มประเทศทุนนิยม" ส่วนชุดที่สี่ซึ่งตั้งใจทำไว้สำหรับนักสะสมมากกว่าการหมุนเวียน จะถูกพิมพ์ด้วยคำว่า "ตัวอย่าง" เป็นตัวอักษรเกาหลีในบริเวณที่ควรจะเป็นดวงดาว ชุดตัวอย่างนี้เป็นชุดที่หาได้ยากที่สุดในบรรดาสี่ชุด นอกเหนือจากเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนทั่วไปแล้ว ยังมีการผลิตเหรียญที่ระลึกที่หลากหลายในนามสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี ส่วนใหญ่หรือเกือบทั้งหมดถูกขายให้นักสะสมเหรียญต่างชาติ บางส่วนเป็นเหรียญอย่างเป็นทางการและได้รับการอนุมัติจากรัฐ แต่บางส่วนก็ไม่ใช่

### วอนที่สาม
มีการออกเหรียญกษาปณ์ราคา 10, 50 จอน และ 1 วอนใน ค.ศ. 2002 และราคา 1 และ 5 จอนใน ค.ศ. 2008 ทุกราคาทั้งหมดผลิตจากอะลูมิเนียม เหรียญเหล่านี้มีตราแผ่นดินอยู่ที่ด้านหน้า และมีรูปดอกไม้ โดยเฉพาะดอกคิมจ็องอิเลีย (Kimjongilia) และคิมอิลซ็องเกีย (Kimilsungia) อยู่ที่ด้านหลังของเหรียญ 10 และ 50 จอน ส่วนดอกแมกโนเลียประดับอยู่บนเหรียญ 1 วอน

เดิมเหรียญเหล่านี้ถูกผลิตใน ค.ศ. 2002 โดยตั้งใจจะนำมาใช้หลังยกเลิกการผูกค่าเงินไว้กับดอลลาร์ไม่นาน เหรียญ 50 จอนและ 1 วอนมีขนาดเล็กกว่าชุดก่อน ในขณะที่เหรียญ 10 จอนใหม่มีขนาดเท่ของเดิม อย่างไรก็ดี ภาวะเงินเฟ้อรุนแรงกลายเป็นความจริงที่เกิดขึ้นอย่างกะทันหัน ทำให้เหรียญใหม่ไม่ถูกนำออกใช้ตามแผน ต่อมาใน ค.ศ. 2008 เหรียญ 1 และ 5 จอนถูกผลิตขึ้นเมื่อแผนการปรับค่าเงินเริ่มขึ้น ในที่สุดเหรียญเหล่านี้ก็ถูกนำเข้าสู่ระบบหมุนเวียนในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2009 แต่ด้วยความผิดพลาดของลักษณะการปรับค่าเงิน เหรียญเหล่านี้จึงมีมูลค่าน้อยมากอีกครั้ง โดยเฉพาะเหรียญ 1 และ 5 จอนที่แทบไม่มีความหมายในทางปฏิบัติ

## ธนบัตร
ธนบัตรชุดแรกของ "เกาหลีเหนือ" ออกใน ค.ศ. 1945 โดยรัฐบาลชั่วคราวที่สนับสนุนโดยโซเวียตเหนือเส้นขนานที่ 38 มีราคาหน้าธนบัตร 1, 5, 10 และ 100 วอน ธนบัตรเหล่านี้ถูกยกเลิกหลังกองกำลังโซเวียตถอนกำลังและยอมรับสถานะรัฐเอกราชใหม่

### วอนที่หนึ่ง
สกุลเงินตรานี้ออกในรูปแบบธนบัตรทั้งหมด โดยธนบัตรชุดแรกที่ออกใน ค.ศ. 1947 มีราคาหน้าธนบัตร 15, 20 และ 50 จอน พร้อมกับ 1, 5, 10 และ 100 วอน ธนบัตรหน่วยจอนมีการออกแบบลวดลายศิลปะประยุกต์ ส่วนหน่วยวอนมีการออกแบบที่ค่อนข้างเป็นแบบแผนเดียวกัน โดยแสดงภาพชาวนาและคนงานยืนคู่กันและถือเครื่องมือที่เป็นสัญลักษณ์ ต่อมาสกุลเงินนี้ถูกปรับค่าเงินใหม่ใน ค.ศ. 1959 ในอัตรา 1 วอนใหม่ต่อ 100 วอนเก่า เพื่อยับยั้งอัตราเงินเฟ้อที่เกิดขึ้นจากผลของสงครามเกาหลี

### วอนที่สอง
ใน ค.ศ. 1959 วอนเก่าถูกแทนที่ด้วยวอนที่สอง โดยมีราคาและอัตราแลกเปลี่ยนคงที่กับดอลลาร์สหรัฐ ธนบัตรชุดนี้ออกในราคา 50 จอนและ 1, 5, 10, 50 และ 100 วอน ธนบัตรเหล่านี้มีขนาดใหญ่กว่าชุดก่อนมากและแสดงภาพสื่อถึงอุตสาหกรรมต่าง ๆ ในระบบเศรษฐกิจของเกาหลีเหนือ

ใน ค.ศ. 1979 สกุลเงินได้รับการปฏิรูปอีกครั้ง และมีการออกธนบัตรชุดใหม่ในราคา 1, 5, 10, 50 และ 100 วอน ยังคงมีการคาดเดาถึงสาเหตุของการเคลื่อนไหวในครั้งนี้ ธนบัตร ค.ศ. 1959 ทั้งหมดถูกนำออกจากระบบหมุนเวียน อย่างไรก็ดี เหรียญกษาปณ์หมุนเวียนไม่ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงนี้ การออกแบบของชุดนี้มีความเป็นสัญลักษณ์และมีลักษณะเฉพาะตัวมากกว่าชุดก่อน ๆ โดยมีภาพของคิม อิล-ซ็องปรากฏเป็นครั้งแรกบนธนบัตร 100 วอน

ใน ค.ศ. 1992 มีการออกแบบธนบัตรใหม่อีกครั้ง ในราคา 1, 5, 10, 50 และ 100 วอน ธนบัตรเก่าถูกถอนออกอีกครั้ง ธนบัตรชุดนี้มีขนาดเล็กลงและดูคมชัดกว่าชุดก่อนและแสดงภาพในธีมที่ทันสมัยกว่า ธนบัตร 5 และ 10 วอนถูกนำมาออกใหม่อีกครั้งใน ค.ศ. 1998 พร้อมธนบัตร 500 วอนในปีเดียวกัน แต่ใช้วิธีการประทับตราแทนการแกะพิมพ์ซึ่งสะท้อนถึงคุณภาพการผลิตที่ด้อยลง ใน ค.ศ. 2002 มีการนำธนบัตร 1,000 และ 5,000 วอนมาใช้ ตามด้วยธนบัตร 200 วอนใน ค.ศ. 2005 สองราคาก่อนหน้ามีการออกแบบเหมือนกับธนบัตร 100 วอนแต่ต่างกันที่สีและเพิ่มคุณลักษณะด้านความปลอดภัย แต่แถบสีด้านหลังข้อความไม่ได้ขยายไปจนสุดขอบอีกต่อไป ใน ค.ศ. 2007 ธนบัตร 500 วอนได้รับการปรับปรุงในลักษณะเดียวกันพร้อมการแกะพิมพ์เป็นครั้งแรกเพื่อป้องกันการปลอมแปลง ตั้งแต่ ค.ศ. 1998 เป็นต้นมา ธนบัตรทุกใบจะระบุปีชูเชควบคู่ไปกับคริสต์ศักราชมาตรฐาน

ใน ค.ศ. 2005 ธนาคารกลางแห่งสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีออกธนบัตรที่ระลึกราคา 200, 500, 1,000 และ 5,000 วอนเพื่อเฉลิมฉลองครบรอบ 60 ปีการสถาปนาประเทศเกาหลีเหนือ โดยเป็นการพิมพ์ข้อความทับลงบนธนบัตรหมุนเวียนปกติ

ใน ค.ศ. 2007 มีการออกธนบัตรที่ระลึกในชุดนี้ โดยมีการประทับตรา "วันเกิดครบรอบ 95 ปีของสหายท่านผู้นำผู้ยิ่งใหญ่ คิม อิล-ซ็อง" บนธนบัตรทุกราคา

ธนบัตรวอนที่สองที่หมุนเวียนอยู่ในระบบเศรษฐกิจจนถึงเดือนธันวาคม ค.ศ. 2009 มีดังนี้:

### วอนที่สาม
ใน ค.ศ. 2009  ได้เริ่มขึ้นเพื่อจัดการกับภาวะเงินเฟ้อรุนแรงและกิจกรรมตลาดมืด ต่างจากการปฏิรูปครั้งก่อน ๆ การเคลื่อนไหวใน ค.ศ. 2009 ทำให้เกิดความตื่นตระหนกไปทั่วประเทศเมื่อมีการประกาศว่าจะมีระยะเวลารอคอยสองสัปดาห์ระหว่างการถอนสกุลเงินเก่าและการนำสกุลเงินใหม่มาใช้ ประกอบกับขีดจำกัดการแลกเปลี่ยนเพียง 500,000 วอนเก่าต่อคน ส่งผลให้เงินออมหายไปอย่างมีนัยสำคัญ ในที่สุดรัฐบาลต้องยอมถอยในเรื่องขีดจำกัดการแลกส่วนใหญ่ อย่างไรก็ดี การปรับค่าเงินครั้งนี้พิสูจน์แล้วว่าล้มเหลว

เช่นเดียวกับเหรียญกษาปณ์ในชุดนี้ ธนบัตรบางราคามีการพิมพ์ไว้ตั้งแต่ ค.ศ. 2002 แต่ไม่เคยถูกนำออกสู่ระบบหมุนเวียน ชี้ให้เห็นว่ามีการวางแผนการปรับค่าเงินไว้เร็วกว่า ค.ศ. 2009 มากแต่ไม่ได้ดำเนินการ

ธนบัตรวอนที่สามในปัจจุบันออกในราคา 5, 10, 50, 100, 200, 500, 1,000, 2,000 และ 5,000 วอน โดยคิม อิล-ซ็องถูกวาดภาพไว้เฉพาะบนด้านหน้าของธนบัตรราคาสูงสุดเท่านั้น ส่วนธนบัตร 100 วอนแสดงภาพดอกแมกโนเลีย (ดอกไม้ประจำชาติ) และธนบัตรอื่น ๆ แสดงภาพชาวเกาหลีเหนือในอาชีพต่าง ๆ และอนุสาวรีย์ต่าง ๆ ในเกาหลีเหนือ อัตราแลกเปลี่ยนคือ 100 วอนที่สอง ต่อ 1 วอนที่สาม

ต่างจากชุดก่อนหน้านี้ ธนบัตรเหล่านี้มีขนาดเท่ากันหมดแทนที่จะมีขนาดไล่เรียงกันจากเล็กไปใหญ่ มีข่าวลือว่าการออกแบบเดิมของธนบัตร 1,000 และ 2,000 วอนนั้นเคยเป็นรูปคิม อิล-ซ็องและมีลักษณะการออกแบบคล้ายธนบัตร 5,000 วอนแต่ถูกยกเลิกและทำลายทิ้งเนื่องจากนักปลอมแปลงหรือหัวขโมยบุกเข้าไปในคลังของธนาคารและขโมยธนบัตรรุ่นแรก ๆ หรือวัสดุการพิมพ์ไป ส่งผลให้มีการออกแบบใหม่ทั้งหมดสำหรับสองราคานี้

ใน ค.ศ. 2012 มีการออกธนบัตรชุดที่ระลึกอีกครั้งในชุด ค.ศ. 2002–2009 โดยประทับตรา "วันเกิดครบรอบ 100 ปีของสหายท่านผู้นำผู้ยิ่งใหญ่ คิม อิล-ซ็อง" บนทุกราคา

ใน ค.ศ. 2018 ธนบัตร 1,000 และ 2,000 วอนได้รับการออกใช้โดยมีการพิมพ์ข้อความเพื่อรำลึกถึงวาระครบรอบ 70 ปีการประกาศเอกราช

ในวันที่ 25 กรกฎาคม ค.ศ. 2014 ธนบัตร 5,000 วอนแบบใหม่ที่ลงปี 2013 ถูกนำออกสู่ระบบหมุนเวียน แทนที่จะเป็นภาพเหมือนของคิม อิล-ซ็อง ผู้ก่อตั้งประเทศเกาหลีเหนือ ธนบัตรกลับแสดงภาพบ้านเกิดของเขาที่มันกย็องแดและด้านหลังเป็นนิทรรศการสันถวไมตรีนานาชาติที่ภูเขามโยฮยังซึ่งจัดแสดงของขวัญที่เขาและลูกชาย คิม จ็อง-อิล ได้รับจากผู้นำต่างประเทศ มีการคาดเดาอย่างต่อเนื่องว่านี่อาจบ่งชี้ถึงแผนออกธนบัตรราคาสูงกว่านี้ในอนาคตซึ่งจะเป็นรูปคิม อิล-ซ็อง คิม จ็อง-อิล หรืออาจจะเป็นทั้งคู่ อย่างไรก็ดี เหตุผลอย่างเป็นทางการสำหรับการเปลี่ยนแปลงคือเพื่อต่อต้านนักปลอมแปลง

### เงินฉุกเฉิน ''ดนพโย''
การล็อกดาวน์เนื่องจากการระบาดทั่วของโควิด-19 ทำให้เกิดการขาดแคลนหมึกและกระดาษที่ใช้พิมพ์ธนบัตรวอนปกติ ส่งผลให้ในช่วงครึ่งหลังของ ค.ศ. 2021 มีการออกสกุลเงินฉุกเฉินที่พิมพ์คำว่า *ดนพโย* (, "คูปองเงิน") คูปองเหล่านี้มีราคา 5,000 วอน (พิมพ์ด้วยหมึกสีแดง) และ 50,000 วอน (พิมพ์ด้วยหมึกสีเขียว) ทั้งคู่พิมพ์บนกระดาษสีขาวคุณภาพต่ำ

การขาดแคลนธนบัตรวอนปกติหลัง ค.ศ. 2020 ยังส่งผลให้ค่าเงินในตลาดมืดพุ่งสูงขึ้น *ดนพโย* ถูกลดค่าเมื่อเทียบกับธนบัตรปกติโดยมีค่าเพียง 3,800–4,000 วอน และธนบัตรวอนปกติกลับมีค่าแข็งขึ้นเมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐจาก 8,000 วอนเป็น 5,200 วอนต่อดอลลาร์

## อัตราแลกเปลี่ยน
วอนเกาหลีเหนือไม่ได้มีการซื้อขายในตลาดสากล แต่มีการซื้อขายในตลาดมืดที่ไม่เป็นทางการและในห้างสรรพสินค้าบางแห่ง โดยมีอัตราแลกเปลี่ยนอยู่ที่ประมาณ 1 ดอลลาร์สหรัฐ = 8,900 วอน ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2025 เป็นที่เชื่อกันว่าด้วยการระบาดทั่วของโควิด-19 ส่งผลให้กิจกรรมการค้ากับโลกภายนอก (ส่วนใหญ่ผิดกฎหมาย) ลดน้อยลง มูลค่าของวอนจึงแข็งค่าขึ้นไปอยู่ที่ประมาณ 1 ดอลลาร์สหรัฐ = 5,000 วอนใน ค.ศ. 2021 วอนเกาหลีเหนือเผชิญกับความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนตลอดทั้ง ค.ศ. 2024 โดยในช่วงแรกเงินวอนมีมูลค่าลดลงอย่างรุนแรงเมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ โดยมีการซื้อขายกันที่ประมาณ 16,100 วอนต่อดอลลาร์ ถือเป็นการเพิ่มขึ้นของอัตราแลกเปลี่ยน (ค่าเงินอ่อนตัว) อย่างมหาศาลถึงประมาณร้อยละ 92 เทียบกับปีก่อนหน้า อย่างไรก็ดี ภายในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2024 มูลค่าตลาดมืดของวอนตกลงไปอยู่ที่ประมาณ 18,000 วอนต่อดอลลาร์ บ่งชี้ถึงภาวะเงินเฟ้อรุนแรง

## การใช้ร่วมกับสกุลเงินตราต่างประเทศ
### ก่อน ค.ศ. 2009
วอนเกาหลีเหนือมีจุดประสงค์เพื่อใช้สำหรับพลเมืองเกาหลีเหนือโดยเฉพาะ และธนาคารเพื่อการค้า () ได้ออกสกุลเงินตราแยกต่างหาก (หรือใบรับรองการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ - FEC) สำหรับผู้มาเยือน เช่นเดียวกับรัฐสังคมนิยมอื่นอีกหลายแห่ง อย่างไรก็ดี เกาหลีเหนือได้ทำใบรับรองการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศออกมาสองรูปแบบ รูปแบบหนึ่งสำหรับผู้มาเยือนจาก "ประเทศสังคมนิยม" ซึ่งมีสีแดงและมีชื่อเล่นว่า "วอนแดง" และอีกรูปแบบหนึ่งสำหรับผู้มาเยือนจาก "ประเทศทุนนิยม" ซึ่งมีสีน้ำเงิน/เขียวและมีชื่อเล่นว่า "วอนน้ำเงิน"

สำหรับธนบัตรชุด ค.ศ. 1978 ใบรับรองสำหรับชาวต่างชาติที่เรียกว่า "พักกนดน" ซึ่งหมายถึง "เงินที่แลกเปลี่ยนได้" ถูกนำมาใช้โดยการประทับตราทับและใช้สีของหมายเลขซีเรียล สิ่งนี้มีจุดประสงค์เพื่อปกป้องมูลค่าของสกุลเงินประจำชาติในระบบเศรษฐกิจแบบรัฐควบคุมของเกาหลีเหนือ เงินเหล่านี้ถูกออกใช้ครั้งแรกใน ค.ศ. 1983 ในสองรูปแบบ ได้แก่ รูปแบบสำหรับ "ผู้มาเยือนกลุ่มสังคมนิยม" ซึ่งมีตราประทับสีแดง และสำหรับ "ผู้มาเยือนกลุ่มทุนนิยม" ซึ่งมีตราประทับสีเขียว ต่อมามีการออกอีกชุดใน ค.ศ. 1986 พร้อมตราประทับลายกียอเช (Guilloché) สีน้ำเงินหรือสีแดง เงินเหล่านี้ถูกออกในทุกราคา ยกเว้นธนบัตร 100 วอน สันนิษฐานว่ารัฐบาลเกรงว่าผู้มาเยือนต่างชาติในเกาหลีเหนืออาจแสดงความเคารพต่อภาพของคิม อิล-ซ็องไม่เหมาะสมเพียงพอ ธนบัตรเหล่านี้ถูกยกเลิกใน ค.ศ. 1988 และถูกแทนด้วยพักกุนดนชุดใหม่ในรูปแบบธนบัตรทั้งหมดซึ่งสามารถแยกแยะได้ชัดเจนและไม่สับสนกับเงินตราหมุนเวียนทั่วไป

ใน ค.ศ. 1988 ธนาคารเพื่อการค้า () (ไม่ใช่ธนาคารกลาง) ได้ออกใบรับรองต่างประเทศสองชุดที่เป็นเอกลักษณ์ ทั้งสองชุดประกอบด้วยราคา 1, 5, 10, 50 จอนและ 1, 5, 10, 50 วอน ชุดสำหรับ "ผู้มาเยือนกลุ่มทุนนิยม" จะเป็นสีน้ำเงิน-เขียว ในขณะที่ชุดสำหรับ "ผู้มาเยือนกลุ่มสังคมนิยม" จะเป็นสีชมพู ธนบัตรหน่วยจอนมีการออกแบบลวดลายเรียบง่ายพร้อมมูลค่าที่สอดคล้องกัน ส่วนธนบัตรหน่วยวอนของกลุ่มสังคมนิยมแสดงภาพนิทรรศการสันถวไมตรีนานาชาติ และธนบัตรหน่วยวอนของกลุ่มทุนนิยมแสดงภาพอนุสาวรีย์ช็อลลีมา

ใบรับรองการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศถูกใช้จนถึง ค.ศ. 1999 และถูกยกเลิกอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 2002 เพื่อเปลี่ยนให้ผู้มาเยือนจ่ายเงินด้วยสกุลเงินตราต่างประเทศโดยตรง

### ตั้งแต่ ค.ศ. 2009
หลังการปรับค่าเงินใน ค.ศ. 2009 บีบีซีรายงานว่าในห้างสรรพสินค้าบางแห่งในเปียงยาง ไม่มีการรับเงินวอนเกาหลีเหนือ โดยห้างร้านเหล่านั้นรับเฉพาะเงินเยนญี่ปุ่นและดอลลาร์สหรัฐเท่านั้น ข้อมูลเมื่อ 2018 สถานการณ์ได้พัฒนาไปสู่การที่ร้านค้าเกาหลีเหนือส่วนใหญ่ยอมรับเงินดอลลาร์สหรัฐ ยูโร และหยวนจีน/เหรินหมินปี้ โดยเงินทอนจากการทำธุรกรรมส่วนใหญ่มักจะคืนเป็นเงินหยวนหรือดอลลาร์สหรัฐ

ผู้มาเยือนต่างชาติ (และคนในท้องถิ่นที่มีสิทธิพิเศษ) สามารถซื้อสินค้าที่กำหนดราคาเป็นวอน "ผูกติด" (tied won) โดยใช้บัตรเดบิตท้องถิ่น ซึ่งจะได้รับเครดิตเมื่อแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศที่อัตราทางการของธนาคารซึ่งอยู่ที่ประมาณ 104 วอน/ดอลลาร์ หรือ 130 วอน/ยูโร (ข้อมูลเมื่อ 2012) บัตรนี้สามารถใช้ได้ตัวอย่างเช่นที่ห้างสรรพสินค้าเปียงยางที่ 1 ที่มีชื่อเสียงหรือที่ร้านค้าต่าง ๆ ในโรงแรมนานาชาติ ซึ่งราคาสินค้าจะถูกกำหนดตามอัตราเงินวอนผูกติดนี้ วอนผูกติดไม่มีอยู่ในรูปแบบธนบัตร และโดยพื้นฐานแล้วเป็นเพียงสกุลเงินตราแยกและหน่วยทางบัญชีสำหรับการขายที่เกี่ยวข้องกับเงินตราต่างประเทศ

ในร้านค้าและตลาดปกติ สินค้าจะถูกกำหนดราคาในสิ่งที่เรียกว่าวอน "ไม่ผูกติด" (untied won) หรืออัตราตลาดเสรีซึ่งแทนค่าด้วยธนบัตรวอนปกติ ตัวอย่างเช่นที่ตลาดทงอิลและห้างสรรพสินค้าควังบก (หรือที่รู้จักกันในชื่อตลาดจีน) จะมีตัวแทนแลกเปลี่ยนเงินกึ่งทางการซึ่งจะให้ธนบัตรปกติในอัตราประมาณ 8,000 วอน/ดอลลาร์หรือ 10,000 วอน/ยูโรแก่ทั้งคนในท้องถิ่นและผู้มาเยือนต่างชาติ (ข้อมูลเมื่อ 2012 หรือประมาณ 77 เท่าของอัตราทางการ) วอนไม่ผูกติดนี้ถูกใช้สำหรับราคาสินค้าในร้านค้าปกติภายนอกร้านค้าของรัฐที่จำกัดหรือร้านค้าที่ใช้วอนผูกติด

## ดูเพิ่ม
* เศรษฐกิจเกาหลีเหนือ
* วอนเกาหลีใต้

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*