ผู้นำสูงสุดของจีน

**ผู้นำสูงสุด** (; ) เป็นศัพท์อย่างไม่เป็นทางการสำหรับบุคคลทางการเมืองที่สำคัญที่สุดในสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยทั่วไปแล้วผู้นำสูงสุดจะควบคุมพรรคคอมมิวนิสต์จีนและกองทัพปลดปล่อยประชาชน ซึ่งมักดำรงตำแหน่งเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนและประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลาง ผู้แทนรัฐ (ประธานาธิบดี) หรือหัวหน้ารัฐบาล (นายกรัฐมนตรี) ไม่จำเป็นต้องเป็นผู้นำสูงสุดเสมอไป ภายใต้ระบบพรรค-รัฐของจีน บทบาทในพรรคคอมมิวนิสต์จีนมีความสำคัญทางการเมืองมากกว่าตำแหน่งของรัฐ

ผู้นำสูงสุดไม่ใช่ตำแหน่งอย่างเป็นทางการหรือไม่ใช่ตำแหน่งในสำนักงานด้วยตัวมันเอง ศัพท์นี้เริ่มเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในช่วงสมัยของเติ้ง เสี่ยวผิง (ค.ศ. 1978–1989) เมื่อเขาสามารถใช้อำนาจทางการเมืองได้โดยไม่ต้องดำรงตำแหน่งอย่างเป็นทางการหรือตำแหน่งสำคัญในพรรคหรือรัฐบาลในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง (เช่น ผู้แทนรัฐ หัวหน้ารัฐบาลหรือผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีน) แต่เป็นประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน (ค.ศ. 1981–1989) ในฐานะผู้นำของประเทศที่มีเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดในโลกเมื่อพิจารณาจาก GDP ตามอำนาจซื้อ (GDP PPP) และเป็นอันดับสองของโลกเมื่อพิจารณาจาก GDP ตามราคาตลาด (nominal GDP) รวมถึงเป็นมหาอำนาจที่มีศักยภาพ ผู้นำสูงสุดจึงถูกพิจารณาว่าเป็นหนึ่งในบุคคลทางการเมืองที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลก

มีการทับซ้อนกันอย่างมีนัยสำคัญระหว่างสถานะผู้นำสูงสุดและสถานะผู้นำแกนหลัก (leadership core) โดยผู้นำสูงสุดส่วนใหญ่แต่ไม่ใช่ทั้งหมดเป็นแกนหลักด้วยเช่นกัน แม้ทั้งสองจะเป็นแนวคิดที่แยกจากกันก็ตาม ศัพท์นี้ถูกใช้น้อยลงในการอธิบายถึงผู้สืบทอดตำแหน่งของเติ้ง ได้แก่ เจียง เจ๋อหมิน, หู จิ่นเทาและสี จิ้นผิง ซึ่งทั้งหมดล้วนดำรงตำแหน่งอย่างเป็นทางการคือ เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน (ผู้นำพรรค) ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน (ผู้แทนรัฐ) และประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลาง (ผู้บัญชาการทหารสูงสุด) ด้วยเหตุนี้เจียง, หูและสีจึงมักถูกเรียกขานว่าประธานาธิบดีในเวทีระหว่างประเทศ ตำแหน่งที่ประมุขแห่งรัฐส่วนใหญ่ในระบบสาธารณรัฐใช้ อย่างไรก็ตาม ผู้สืบทอดตำแหน่งของเติ้งได้รับอำนาจแท้จริงจากตำแหน่งเลขาธิการใหญ่ ตำแหน่งหลักในโครงสร้างอำนาจของจีน และโดยทั่วไปนักวิชาการถือว่าเป็นตำแหน่งที่ผู้ดำรงตำแหน่งสามารถถือเป็นผู้นำสูงสุดได้ ตำแหน่งประธานาธิบดีเป็นตำแหน่งทางพิธีการเสียส่วนใหญ่ตามรัฐธรรมนูญ ตำแหน่งที่ทรงอำนาจที่สุดในระบบการเมืองของจีนคือเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน เลขาธิการใหญ่เป็นเจ้าหน้าที่ที่มียศสูงสุดในระบบการเมืองของจีนมาตั้งแต่ ค.ศ. 1982

สี จิ้นผิงเป็นผู้นำสูงสุดคนปัจจุบัน เขาได้รับการพิจารณาว่าเข้ารับตำแหน่งนี้ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2012 เมื่อเขากลายเป็นเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน แทนที่จะเป็นเดือนมีนาคม ค.ศ. 2013 เมื่อเขาสืบทอดตำแหน่งประธานาธิบดีจากหู จิ่นเทา

## ประวัติศาสตร์
ประธานเหมา เจ๋อตงเป็นผู้ปกครองจีนคอมมิวนิสต์แต่เพียงผู้เดียวตั้งแต่เริ่มต้นในปี 1949 และดำรงตำแหน่งประธานสามตำแหน่งพร้อมกัน ได้แก่ ประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีน ประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลางและประธานสาธารณรัฐประชาชนจีน (ระหว่างปี 1954–59) ทำให้เขาเป็นผู้นำของพรรค กองทัพและรัฐ ตามลำดับ ภายหลังการปฏิวัติวัฒนธรรม เกิดฉันทามติคร่าว ๆ ขึ้นภายในพรรคว่าความผิดพลาดร้ายแรงที่สุดนั้นเกิดจากการขาดการตรวจสอบและถ่วงดุลในการใช้อำนาจการเมืองและ "การปกครองแบบบูชาบุคคล" ที่เป็นผลมาจากเหมา

ตั้งแต่ทศวรรษ 1980 ผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีนปรารถนาจะป้องกันไม่ให้มีผู้นำคนเดียวก้าวขึ้นมาอยู่เหนือพรรคได้อีก ดังเช่นที่ประธานเหมาเคยทำ ด้วยเหตุนี้ ตำแหน่งประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีนจึงถูกยกเลิกไปในปี 1982 และหน้าที่ส่วนใหญ่ถูกโอนไปยังตำแหน่งเลขาธิการใหญ่ที่ถูกฟื้นขึ้นมาใหม่ ผู้นำทดลองใช้รูปแบบกึ่งการแยกใช้อำนาจ โดยตำแหน่งเลขาธิการใหญ่ ประธานาธิบดีและนายกรัฐมนตรีถูกถือครองโดยบุคคลที่แตกต่างกัน ตัวอย่างเช่นในปี 1985 เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนคือหู เย่าปัง ประธานาธิบดีจีนคือหลี่ เซียนเนี่ยนและนายกรัฐมนตรีจีนคือจ้าว จื่อหยาง อย่างไรก็ตาม เติ้ง เสี่ยวผิงยังคงได้รับการยอมรับว่าเป็นแกนหลักของผู้นำ แม้ทั้งหูและจ้าวจะหมดความโปรดปรานในช่วงปลายทศวรรษ 1980 แต่เติ้งก็ยังคงสามารถรักษาการควบคุมการเมืองขั้นสูงสุดไว้ได้

ในการหารือกับสมาชิกคณะกรรมการกลางก่อนการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 4 ของคณะกรรมการกลางชุดที่ 13 (23–24 มิถุนายน 1989) เติ้ง เสี่ยวผิงนำเสนอแนวคิดเรื่อง "ผู้นำแกนหลัก" ในการวิเคราะห์ของเขา แม้จะมีบุคคลอย่างเฉิน ตู๋ซิ่ว, ฉฺวี ชิวไป๋, เซี่ยง จงฟา, หลี่ ลี่ซาน และหวัง หมิง พรรคก็ยังไม่มี "ผู้นำแกนหลัก" ที่เหมาะสมจนกระทั่งการขึ้นสู่อำนาจของเหมา เจ๋อตงในการประชุมจุนอี้ในปี 1935 การได้รับเลือกของเหมาเป็นการนำมาซึ่งผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีน "รุ่นที่หนึ่ง" สำหรับรุ่นที่สอง เติ้งยอมรับว่าเมื่อมองย้อนกลับไป ตัวเขาเองก็เป็น "แกนหลัก" แต่เขาก็วางแผนสำหรับการเปลี่ยนผ่านไปสู่รุ่นที่สามมาโดยตลอด ด้วยเหตุนี้ เขาจึงสนับสนุนให้ผู้ฟังของเขารวมตัวกันรอบ ๆ เจียง เจ๋อหมินในฐานะแกนหลักของ "รุ่นที่สาม" แม้เติ้งจะสละตำแหน่งประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลางอย่างเป็นทางการจนกระทั่งการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 5 (6–9 พฤศจิกายน 1989) แต่ประวัติศาสตร์อย่างเป็นทางการที่เผยแพร่โดยพรรคคอมมิวนิสต์จีนถือว่าการรับรองนี้ในการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 4 เป็นการเปลี่ยนผ่านจากคณะบริหารเติ้งไปสู่คณะบริหารเจียง"

ฉายาผู้นำสูงสุดได้ถูกนำมาใช้กับผู้สืบทอดอำนาจของเติ้ง ได้แก่ เจียง เจ๋อหมินและหู จิ่นเทา แม้โดยทั่วไปเป็นที่ยอมรับว่าทั้งสองไม่ได้มีอำนาจมากเท่ากับเติ้งถึงแม้จะดำรงตำแหน่งผู้นำมากกว่าก็ตาม มีการเน้นย้ำถึงผู้นำร่วมมากขึ้น ซึ่งผู้นำสูงสุดเป็นเสมือนอันดับหนึ่งในบรรดาผู้เท่ากัน โดยใช้อำนาจภายใต้ฉันทามติของคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมืองพรรคคอมมิวนิสต์จีน สิ่งนี้ปรากฏชัดเจนเป็นพิเศษในช่วงที่หู จิ่นเทาดำรงตำแหน่ง ตั้งแต่ปี 1993 เจียงดำรงตำแหน่งสามตำแหน่งอย่างเป็นทางการที่ทำให้เขากลายเป็นประมุขของพรรค รัฐ และกองทัพ:
*เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน ผู้นำพรรคและตำแหน่งหลักของรัฐ
*ประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลาง กองบัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพปลดปล่อยประชาชน
*ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน ผู้แทนของรัฐซึ่งส่วนใหญ่เป็นพิธีการภายใต้รัฐธรรมนูญ 1982

เมื่อเจียง เจ๋อหมินลงจากตำแหน่งเลขาธิการใหญ่และประธานาธิบดีในปี 2002 และ 2003 ตามลำดับ เขายังคงดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลาง อำนาจทางทหารมีความสำคัญมาโดยตลอดในการใช้อำนาจการเมืองของจีนภายใต้การปกครองของคอมมิวนิสต์และด้วยเหตุนี้การรั้งตำแหน่งสูงสุดทางทหารจึงหมายความว่าเจียงยังคงรักษาอำนาจอย่างเป็นทางการบางส่วนไว้ เมื่อเจียงก้าวลงจากตำแหน่งอย่างเป็นทางการระหว่างปี 2002 ถึง 2004 ก็ยังไม่ชัดเจนว่าใครคือผู้นำสูงสุด หู จิ่นเทาดำรงตำแหน่งทั้งสามตำแหน่งเช่นเดียวกันในช่วงที่เขาอยู่ในอำนาจ หูส่งทั้งสามตำแหน่งให้กับสี จิ้นผิง ผู้สืบทอดตำแหน่งของเขา ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2012 ซึ่งสีได้เป็นเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนและประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลาง และเดือนมีนาคม 2013 ซึ่งสีได้เป็นประธานาธิบดี นับตั้งแต่สีขึ้นสู่อำนาจ มีการจัดตั้งองค์กรใหม่สองแห่ง ได้แก่ คณะกรรมการความมั่นคงแห่งชาติและคณะกรรมการปฏิรูปเชิงลึกอย่างรอบด้านกลาง ซึ่งมีจุดประสงค์เพื่อรวมอำนาจการเมืองไว้ที่ผู้นำสูงสุดในระดับที่มากขึ้นกว่าใคร ๆ นับตั้งแต่เติ้ง องค์กรเหล่านี้ได้รับมอบหมายให้กำหนดทิศทางนโยบายทั่วไปสำหรับความมั่นคงแห่งชาติ ตลอดจนการปฏิรูปเศรษฐกิจ ทั้งกลุ่มสองนี้มีเลขาธิการใหญ่เป็นประธาน

## รายชื่อผู้นำสูงสุด

:ตำแหน่งที่เน้นตัวหนาหมายถึงตำแหน่งสูงสุดในพรรคคอมมิวนิสต์จีน

## รายชื่อคู่สมรสของผู้นำสูงสุด / สุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งของประเทศจีน
ผู้นำทั้งหกคนมีคู่สมรสระหว่างดำรงตำแหน่ง สุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งคนปัจจุบันคือเผิง ลี่-ยฺเหวียน ภริยาของเลขาธิการใหญ่สี จิ้นผิง

## ดูเพิ่ม

*รายชื่อผู้นำจีน
*ผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีน
*ลำดับอาวุโสในประเทศจีน
*ผู้นำผู้ยิ่งใหญ่
**[[Primus inter pares]]*
## หมายเหตุ

## อ้างอิง


หมวดหมู่:เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน
หมวดหมู่:การเมืองจีน
หมวดหมู่:คำศัพท์การเมือง
หมวดหมู่:ตำแหน่งผู้มีอำนาจ