กลุ่มภาษาคอเคเซียน

**กลุ่มภาษาคอเคเซียน** () เป็นกลุ่มภาษาใหญ่และมีภาษาหลากหลายภาษาที่พูดโดยประชากรมากกว่า 10 ล้านคนทั้งในและรอบเทือกเขาคอเคซัส ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างทะเลดำกับทะเลสาบแคสเปียน

การเปรียบเทียบเชิงภาษาศาสตร์จัดแบ่งภาษาในบริเวณนี้ออกเป็นหลายตระกูลที่มีความเกี่ยวพันกันเพียงเล็กน้อยหรือแทบจะไม่มีเลย อย่างไรก็ตาม ภาษาในคอเคซัสบางครั้งถูกเรียกอย่างผิด ๆ ว่าเป็น*ตระกูล*ของภาษา Asya Pereltsvaig รายงานว่า "ความแตกต่างทางไวยากรณ์ระหว่างกลุ่มภาษาทั้งสามนั้นถือว่ามีมาก [...] ความแตกต่างเหล่านี้ทำให้ภาษาศาสตร์เชิงประวัติศาสตร์แบบอนุรักษ์นิยมกว่าต้องปฏิบัติต่อตระกูลภาษาทั้งสามของคอเคซัสว่าไม่เกี่ยวข้องกัน"

## ตระกูลภาษาที่พบในเทือกเขาคอเคซัส

สามกลุ่มภาษานี้ไม่มีประชากรพื้นเมืองที่อาศัยนอกคอเคซัสในปัจจุบัน และถือว่าเป็นประชากรพื้นเมืองในบริเวณนี้ คำว่า**กลุ่มภาษาคอเคเซียน**โดยทั่วไปจำกัดเฉพาะกลุ่มภาษาเหล่านี้ที่มีผู้พูดประมาณ 11.2 ล้านคน

* **[[กลุ่มภาษาคอเคซัสใต้|คาร์ตเวเลียน]]** มีอีกชื่อว่า **คอเคซัสใต้** หรือ **ไอบีเรีย** มีผู้พูดรวมประมาณ 4.3 ล้านคน ได้แก่ ภาษาจอร์เจีย ภาษาราชการในประเทศจอร์เจียที่มีผู้พูด 4 ล้านคน, ภาษาสวานที่มีผู้พูด 14,000 คน, ภาษามิงเกรเลียที่มี 345,000 คน และภาษาลัซที่มี 22,000 คน
* **[[กลุ่มภาษาคอเคซัสตะวันออกเฉียงเหนือ|คอเคซัสตะวันออกเฉียงเหนือ]]** มีอีกชื่อว่า **นัค-ดาเกสถาน** หรือ **แคสเปียน** มีผู้พูดรวมประมาณ 4.3 ล้านคน ได้แก่ ภาษาเชเชนที่มี 1.7 ล้านคน, ภาษาอาวาร์ที่มี 1 ล้านคน, ภาษาดาร์กวาที่มี 590,000 คน, ภาษาอิงกุชที่มี 500,000 คน, ภาษาเลซกีที่มี 800,000 คน และภาษาอื่น ๆ
* **[[กลุ่มภาษาคอเคซัสตะวันตกเฉียงเหนือ|คอเคซัสตะวันตกเฉียงเหนือ]]** มีอีกชื่อว่า **อับฮาโซ-อะดีเก**, **เซอร์แคสเชีย** หรือ**พอนติก** มีผู้พูดรวมประมาณ 2 ล้านคน ได้แก่ ภาษาคาบาร์เดียที่มี 1 ล้านคน, ภาษาอะดีเกยาที่มี 610,000 คน, ภาษาอับคาเซียที่มี 190,000 คน และภาษาอาบาซาที่มี 85,000 คน

ลักษณะร่วมกันของกลุ่มภาษาคอเคซัส ได้แก่ การมีพยัญชนะเสียงเป่าลม และโครงสร้างแบบรูปคำติดต่อชัดเจนมาก นอกจากภาษาเมเกรเลียแล้ว ภาษาในกลุ่มนี้มีลักษณะของการกเกี่ยวพันสูง

โดยทั่วไปเชื่อว่าภาษาในกลุ่มนี้มีเสียงพยัญชนะมาก แต่ความเป็นจริงจะถูกต้องเฉพาะกับกลุ่มภาษาคอเคเซียนตะวันตกเฉียงเหนือและกลุ่มภาษาคอเคเซียนตะวันออกเฉียงเหนือเท่านั้น (มีถึง 80 - 84 เสียงในภาษาอูบึก) พยัญชนะของกลุ่มภาษาคอเคเซียนใต้ไม่ต่างไปจากภาษาตระกูลอื่นมากนัก เช่นภาษาจอร์เจียมี 28 เสียง ภาษาลาซ 30 เสียง เมื่อเทียบกับภาษาอาหรับ 28 เสียง และภาษารัสเซีย 35-37 เสียง

ภาษาอื่น ๆ ที่ใช้พูดในบริเวณเทือกเขาคอเคซัสได้แก่ตระกูลภาษาอินโด-ยุโรเปียน เช่น ภาษาอาร์มีเนีย ภาษากรีก กลุ่มภาษาอิหร่าน (ภาษาออสเซติก ภาษาตาลิซ) กลุ่มภาษาสลาวิก (ภาษารัสเซีย) และตระกูลภาษาอัลไตอิก เช่น กลุ่มภาษาเตอร์กิก (ภาษาอาเซอรี ภาษาการาเชย์-บัลการ์) และกลุ่มภาษามองโกล เช่น ภาษาคัลมึก

### ความเกี่ยวข้องในระดับที่สูงขึ้น
หัวข้อที่เป็นที่สนใจในการศึกษาเกี่ยวกับกลุ่มภาษานี้คือจะจัดจำแนกกลุ่มภาษาคอเคเซียนทั้งสามกลุ่มเข้าในหมวดหมู่ที่สูงกว่านี้ได้อย่างไร แต่การศึกษาก็มีความซับซ้อน ทั้งในด้านวัฒนธรรมและการเมือง ทำให้มีข้อโต้แย้งในการศึกษาและยังหาข้อสรุปที่แน่นอนไม่ได้
#### กลุ่มภาษาคอเคเซียนเหนือ
นักภาษาศาสตร์บางส่วนเห็นว่าควรรวมกลุ่มภาษาคอเคเซียนตะวันตกเฉียงเหนือและกลุ่มภาษาคอเคเซียนตะวันออกเฉียงเหนือเข้าด้วยกันเป็นกลุ่มภาษาคอเคเซียนเหนือ แต่ยังไม่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง
#### กลุ่มภาษาไอเบอโร-คอเคเซียน
ไม่มีความเกี่ยวข้องอย่างชัดเจนระหว่างกลุ่มภาษาคอเคซัสใต้และกลุ่มภาษาคอเคซัสเหนือ แต่มีนักภาษาศาสตร์บางคนรวมภาษาสองกลุ่มนี้เข้าด้วยกัน เรียกว่ากลุ่มภาษาไอเบอโร-คอเคเซียน คำว่าไอเบอโรนั้น อ้างถึงราชอาณาจักรไอบีเรียคอเคซัสในจอร์เจียตะวันออกและไม่ได้เกี่ยวข้องกับคาบสมุทรไอบีเรีย

## เปรียบเทียบคำศัพท์
ด้านล่างคือคำศัพท์พื้นฐานที่คัดเลือกมาสำหรับตระกูลภาษาทั้งสามของเทือกเขาคอเคซัส

:

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม
* Kovalevskaia, V. B "Central Ciscaucasia in Antiquity and Early Middle Ages: Caucasian Substratum and Migrations of the Iranic-Speaking Tribes." (1988).

## แหล่งข้อมูลอื่น

* TITUS: Caucasian languages map by Jost Gippert & projects Armazi& Ecling
* CIA ethnolinguistic map
* language-family map by Matthew Dryer
* Caucausian section of the Red Book of the Peoples of the Russian Empire
* The Iberian-Caucasian Connection in a Typological Perspective – An in-depth linguistic study of Basque, Georgian, and other ergative languages, concluding that the similarities are not strong enough to prove a genetic link.
* Atlas of the Caucasian Languages with very detailed Language Guide (by Yuri B. Koryakov)
* Comparative Notes on Hurro-Urartian, Northern Caucasian and Indo-European by V. V. Ivanov
* 11. The comparative method in Caucasian linguistics by Wolfgang Schulze
* The myth of the Caucasian Sprachbund: The case of ergativity by Kevin Tuite
* The Rise and Fall and Revival of the Ibero-Caucasian Hypothesis by Kevin Tuite
* Grammaticalization in the North Caucasian languages by Peter Arkadiev and Timur Maisak
* Areal Typology of Proto‐Indo‐European: The Case for Caucasian Connections by Ranko Matasovic
* The Northwest Caucasian languages by Peter Arkadiev and Yury Lander
* Mountain of Tongues: The Languages of the Caucasus by J. C. Catford
* “Mountain of Tongues” The Languages of the Caucasus in Arabic-Islamic Sources by Andrii Danylenko
* Routledge Handbook of the Caucasus by John Colarusso
* 13 - The Caucasus from Part II - Case Studies for Areal Linguistics by Sven Grawunder
* Ejectives, Altitude, and the Caucasus as a Linguistic Area by Thomas Wier
* The languages of the Caucasus
* Barriers That Are Steep and Linguistic by Ellen Barry
* Caucasian Languages by Marina Chumakina
* Parallel Evolution of Genes and Languages in the Caucasus Region
* North Caucasian languages: comparison of three classification approaches by Valery Solovyev
* The linguistic and genetic mosaic of the Northwest Caucasus by Asya Pereltsvaig
* Languages of the World: Ibero-Caucasian and Pidgin-Creole Fascicle One by C. F. Voegelin and F. M. Voegelin on JSTOR
* A Case of Taboo-Motivated Lexical Replacement in the Indigenous Languages of the Caucasus by Kevin Tuite and Wolfgang Schulze on JSTOR
* Mountain of Tongues: The Languages of the Caucasus by J. C. Catford on JSTOR
* Languages of the World: Ibero-Caucasian and Pidgin-Creole Fascicle One by C. F. Voegelin and F. M. Voegelin
* A case of taboo-motivated lexical replacement in the indigenous languages of the Caucasus by Kevin Tuite and Wolfgang Schulze on ResearchGate
* From North to North West: How North-West Caucasian Evolved from North Caucasian by Viacheslav Chirikba
* 2. The problem of the Caucasian Sprachbund by Viacheslav Chirikba
* Overview of Caucasian languages and Caucasus
* Caucasian Language Families
* The Caucasians - Cradle of Civilization
* Northwest Caucasian Languages and Hattic on Dergi Park
* BASQUE AND CAUCASIAN: A SURVEY OF THE METHODS USED IN ESTABLISHING ANCIENT GENETIC AFFILIATIONS on repository by the University of Arizona
* The History of Basque
* Endangered Languages of the Caucasus and Beyond on IIAS
* The Pan-Caucasian alphabet by Vazgen R. Ghazaryan at Omniglot

กลุ่มภาษาคอเคเซียน