ทฤษฎีสมคบคิดเกี่ยวกับอสัญกรรมของอดอล์ฟ ฮิตเลอร์

ทฤษฎีชายขอบและทฤษฎีสมคบคิดเกี่ยวกับอสัญกรรมของอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ผู้เผด็จการแห่งเยอรมนีตั้งแต่ ค.ศ. 1933 ถึง 1945 ขัดแย้งกับข้อเท็จจริงที่ได้รับการยอมรับว่าเขาเสียชีวิตจากการฆ่าตัวตายใน*[[ฟือเรอร์บุงเคอร์]]* เมื่อวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 1945 ทฤษฎีเหล่านี้ส่วนใหญ่มีต้นตอมาจากการรณรงค์ข้อมูลข่าวสารผิดพลาดของโซเวียต โดยทฤษฎีส่วนใหญ่ยึดถือว่าฮิตเลอร์และเอฟา เบราน์ ภรรยา มีชีวิตรอดและหลบหนีออกจากเบอร์ลิน ซึ่งมักจะยืนยันว่าเขาหนีไปยังอเมริกาใต้

ในช่วงปีหลังสงคราม สำนักงานสอบสวนกลาง (FBI) และสำนักข่าวกรองกลาง (CIA) ของสหรัฐได้ตรวจสอบรายงานที่เกี่ยวข้องและภาพถ่ายที่ถูกกล่าวอ้างแต่ไม่ได้ให้การรับรองความถูกต้องของข้อมูลเหล่านั้น การประกาศยกเลิกชั้นความลับของแฟ้มข้อมูลเหล่านี้ในศตวรรษที่ 21 ช่วยโหมกระพือทฤษฎีชายขอบ ประกอบกับการเปิดเผยว่ากะโหลกศีรษะในหอจดหมายเหตุโซเวียตที่อ้างว่าเป็นของฮิตเลอร์นั้นแท้จริงแล้วเป็นของสตรีผู้หนึ่ง

ข้อกล่าวอ้างเหล่านี้ได้รับความสนใจบ้างในวัฒนธรรมประชานิยม แต่บรรดานักประวัติศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญทางวิทยาศาสตร์ถือว่าข้อกล่าวอ้างดังกล่าวถูกหักล้างด้วยหลักฐานเชิงประจักษ์จากเศษซากฟันของฮิตเลอร์ (รวมถึงฟันบนส่วนของขากรรไกรล่าง ซึ่งเป็นชิ้นส่วนเดียวในร่างกายของเขาที่ได้รับการยืนยัน) และคำให้การของพยานผู้อยู่ในเหตุการณ์บางราย

## ที่มา
ก่อนหน้าอสัญกรรมของฮิตเลอร์ในเบอร์ลิน แหล่งข้อมูลที่น่าคลางแคลงใจบางแห่งอ้างว่าอสัญกรรมของผู้นำเผด็จการจะถูกทำให้คลุมเครือ (หรือได้เกิดขึ้นไปแล้ว) ผ่านการใช้ตัวแสดงแทน ใน ค.ศ. 1944 ก่อนหน้าวันดีเดย์ กรมกิจลับสหรัฐได้จินตนาการถึงหลายวิธีการที่ฮิตเลอร์อาจใช้ในการอำพรางรูปลักษณ์ของเขาเพื่อเลี่ยงการถูกจับกุม

เรื่องเล่าที่ว่าฮิตเลอร์ไม่ได้ฆ่าตัวตาย แต่หลบหนีออกจากเบอร์ลินแทนนั้น ถูกนำเสนอต่อสาธารณชนเป็นครั้งแรกโดยจอมพลเกออร์กี จูคอฟ ในการแถลงข่าวเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน ค.ศ. 1945 ตามคำสั่งของโจเซฟ สตาลิน ผู้นำโซเวียต ในเดือนนั้น ชาวอเมริกันร้อยละ 68 ที่ถูกสำรวจความคิดเห็นเชื่อว่าฮิตเลอร์ยังมีชีวิตอยู่ เมื่อถูกถามในการประชุมพ็อทซ์ดัมในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1945 ว่าฮิตเลอร์เสียชีวิตอย่างไร สตาลินกล่าวว่าเขาอาจกำลังใช้ชีวิตอยู่ใน "สเปนหรืออาร์เจนตินา" ซึ่งเป็นสถานที่ที่พวกนาซีมีเส้นทางหลบหนี ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1945 หนังสือพิมพ์บริติชตีพิมพ์ซ้ำคำกล่าวจากนายทหารโซเวียตรายหนึ่งที่ว่าร่างที่ถูกเผาไหม้เกรียมซึ่งถูกค้นพบโดยโซเวียตนั้นเป็น "ตัวแสดงแทนที่แย่มาก" หนังสือพิมพ์อเมริกันยังตีพิมพ์ซ้ำคำพูดที่น่าคลางแคลงใจ เช่น คำพูดของผู้บัญชาการกองทหารรักษาการณ์รัสเซียประจำเบอร์ลิน ผู้ซึ่งอ้างว่าฮิตเลอร์ได้ "ซ่อนตัวอยู่ที่ใดสักแห่งในยุโรป" ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1945 หนังสือพิมพ์*[[ฟร็องส์-ซัวร์]]* อ้างคำพูดของอ็อทโท อาเบิทซ์ เอกอัครราชทูตนาซีประจำฝรั่งเศสเขตวีชีในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ที่ระบุว่าฮิตเลอร์ยังไม่เสียชีวิต

การให้ข้อมูลข่าวสารผิดพลาดของโซเวียต ได้กลายเป็นฐานส่งต่อให้เกิดทฤษฎีสมคบคิดต่าง ๆ แม้จะมีข้อสรุปอย่างเป็นทางการจากมหาอำนาจตะวันตกและฉันทามติของนักประวัติศาสตร์ว่าฮิตเลอร์ปลิดชีพตนเองเมื่อวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 1945

## หลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์

ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1945 โซเวียตพบชิ้นส่วนกระดูกขากรรไกร (ซึ่งแตกออกจากกันที่ส่วนเบ้าฟัน) และสะพานฟันสองชิ้นในสวนของทำเนียบนายกรัฐมนตรีไรช์ สิ่งเหล่านี้ถูกนำไปให้ผู้ช่วยสองคนของ​ฮูโก บลัชเคอ หมอฟันประจำตัวของฮิตเลอร์ดู ได้แก่ แคเทอ ฮ็อยเซอามันน์ ผู้ช่วยของเขา และฟริทซ์ เอ็ชท์มัน ช่างเทคนิคทันตกรรมที่ทำงานมาอย่างยาวนาน พวกเขาจำแนกเศษฟันดังกล่าวว่าเป็นของฮิตเลอร์และเบราน์ เช่นเดียวกับบลัชเคอที่ได้ยืนยันในถ้อยแถลงต่อมา ใน ค.ศ. 1972 เรดาร์ เอฟ. ซ็อกเนส นักนิติทันตวิทยา ได้ช่วยยืนยันเศษฟันของฮิตเลอร์ แต่ในภายหลังได้โต้แย้งว่าการชันสูตรศพของเบราน์ที่โซเวียตกล่าวอ้างนั้นไม่ตรงกับบันทึกทางทันตกรรมของเธอ โดยอ้างคำกล่าวของฮ็อยเซอามันน์ที่ระบุว่ามีการออกแบบสะพานฟันสำหรับเบราน์จริงแต่ยังไม่เคยได้รับการติดตั้ง ฮิว ทอมัส นักเขียน ตั้งทฤษฎีว่ามีเพียงเศษฟันของฮิตเลอร์เท่านั้นที่เป็นของเขาจริง ซึ่งนักข่าว เอดา เปโตรวาและปีเตอร์ วัตสัน ได้ปฏิเสธทฤษฎีนี้โดยอ้างถึงรายงานการชันสูตรศพของโซเวียตที่ถูกพิสูจน์แล้วว่าไม่เป็นความจริง ใน ค.ศ. 2017 ทีมงานนำโดย​ฟีลิป ชาร์ลีเย นักพยาธิวิทยาทางนิติเวชชาวฝรั่งเศส ได้ยืนยันเศษฟันของฮิตเลอร์อีกครั้ง โดยพบว่าฟันบนชิ้นส่วนกระดูกขากรรไกรชิ้นหนึ่งนั้น "สอดคล้องกันอย่างสมบูรณ์" กับภาพถ่ายรังสี (เอกซเรย์) ของฮิตเลอร์ที่ถ่ายไว้ใน ค.ศ. 1944 ผลการตรวจสอบนี้ได้รับการรายงานในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2018 โดยชาร์ลีเยระบุว่า "ไม่มีข้อสงสัยใด ๆ ที่เป็นไปได้ การศึกษาของเราพิสูจน์ว่าฮิตเลอร์เสียชีวิตใน ค.ศ. 1945"

เมื่อสิ้นสุด ค.ศ. 1945 สตาลินสั่งให้คณะกรรมาธิการชุดที่สองทำการตรวจสอบอสัญกรรมของฮิตเลอร์ ส่วนหนึ่งเพื่อสืบสวนข่าวลือเรื่องการรอดชีวิตของฮิตเลอร์ วันที่ 30 พฤษภาคม ค.ศ. 1946 มีการพบชิ้นส่วนกะโหลกศีรษะ ซึ่งเห็นได้ชัดว่าอยู่ในหลุมที่ขุดพบซากศพของฮิตเลอร์ ชิ้นส่วนดังกล่าวประกอบด้วยส่วนของกระดูกท้ายทอยและส่วนของกระดูกข้างขม่อมทั้งสองข้าง ซึ่งดูเหมือนจะเป็นทางออกของกระสุน ใน ค.ศ. 2009 ในรายการ*[[มิสทรีเควสต์]]* ของช่องฮิสทรี นิก เบลลันโทนี นักโบราณคดีและผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูกจากมหาวิทยาลัยคอนเนทิคัต ได้ตรวจสอบชิ้นส่วนกะโหลกศีรษะดังกล่าว ซึ่งเจ้าหน้าที่โซเวียตเชื่อว่าเป็นของฮิตเลอร์ ตามความเห็นของเบลลันโทนี "กระดูกดูบางมาก" สำหรับผู้ชาย และ "รอยประสานที่แผ่นกะโหลกมาบรรจบกันดูเหมือนจะสอดคล้องกับบุคคลที่มีอายุต่ำกว่า 40 ปี" ชิ้นส่วนขนาดเล็กที่แยกออกจากกะโหลกได้รับการตรวจดีเอ็นเอ เช่นเดียวกับคราบเลือดจากโซฟาของฮิตเลอร์ ผลการตรวจสอบระบุว่ากะโหลกดังกล่าวเป็นของสตรี ซึ่งกลายเป็นข้อมูลสนับสนุนให้กับเหล่านักทฤษฎีสมคบคิด ในขณะที่คราบเลือดได้รับการยืนยันว่าเป็นของบุรุษ

## ข้อกล่าวอ้างในภายหลัง

การสืบสวนโดยละเอียดเป็นครั้งแรกโดยมหาอำนาจตะวันตกเริ่มต้นขึ้นในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1945 หลังจากดิก ไวต์ หัวหน้าหน่วยต่อต้านข่าวกรองในเขตปกครองของบริติชในเบอร์ลินในขณะนั้น สั่งการให้ฮิวจ์ เทรเวอร์-โรเปอร์ ตัวแทนของพวกเขาทำการสืบสวนเรื่องนี้เพื่อโต้ตอบข้อกล่าวอ้างของโซเวียต เทรเวอร์-โรเปอร์สรุปว่าฮิตเลอร์และเบราน์เสียชีวิตจากการฆ่าตัวตายในเบอร์ลิน โดยเขาได้ขยายผลรายงานของเขาเป็นหนังสือใน ค.ศ. 1947 ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1947 ชาวอเมริกันร้อยละ 45 ที่ถูกสำรวจความเห็นคิดว่าฮิตเลอร์ยังมีชีวิตอยู่

ใน ค.ศ. 1946 นักขุดเหมืองและนักเทศน์แบปทิสต์ชาวอเมริกัน วิลเลียม เฮนรี จอห์นสัน เริ่มส่งจดหมายหลายฉบับภายใต้นามปากกา "เฟอร์เรียร์ หมายเลข 1" (Furrier No. 1) โดยอ้างว่าตนเองคือฮิตเลอร์ที่มีชีวิตอยู่และได้หลบหนีไปกับเบราน์มายังรัฐเคนทักกี เขาอ้างว่ามีการขุดอุโมงค์ไปยังวอชิงตัน ดี.ซี. และเขาจะใช้กองทัพ ระเบิดนิวเคลียร์และยานอวกาศล่องหนเพื่อยึดครองจักรวาล จอห์นสันสามารถระดมเงินได้สูงถึง 15,000 ดอลลาร์สหรัฐ (มากกว่า 240,000 ดอลลาร์สหรัฐในสกุลเงิน ค.ศ. 2025) โดยให้สัญญาว่าจะให้สิ่งตอบแทนอันสูงค่าแก่ผู้สนับสนุน ก่อนจะถูกจับกุมในข้อหาฉ้อโกงทางไปรษณีย์ในช่วงกลาง ค.ศ. 1956

ในบทนำของหนังสืออเมริกัน ค.ศ. 1947 *Who Killed Hitler?* วิลเลียม เอฟ. ไฮม์ลิช เจ้าหน้าที่ข่าวกรองสหรัฐ ยืนยันว่าการสืบสวนพื้นที่บริเวณ*[[ฟือเรอร์บุงเคอร์]]* เป็นเวลาหนึ่งวันไม่พบหลักฐานการเสียชีวิตของฮิตเลอร์ ตัวหนังสือเองยืนยันว่า*ไรชส์ฟือเรอร์-เอ็สเอ็ส* ไฮน์ริช ฮิมเลอร์ นำตัวแสดงแทนเข้ามาในบังเกอร์ด้วยความหวังที่จะรักษาชีวิตของฮิตเลอร์ไว้ จากนั้นฮิมเลอร์ถูกกล่าวหาว่าสมคบคิดกับแพทย์ประจำตัวของฮิตเลอร์เพื่อสังหารผู้นำเผด็จการด้วยยาพิษ โดยมีอ็อทโท กึนเชอ นายทหารคนสนิทของฮิตเลอร์ เป็นผู้ลั่นไกสังหารในลักษณะการปิดชีพ (coup de grace) ไปที่ศพในช่วงเวลาที่มีการบันทึกว่าเป็นการฆ่าตัวตาย หนังสือเล่มนี้เสนอว่าหากไม่มีการเปิดเผยข้อมูลเพิ่มเติม อสัญกรรมของฮิตเลอร์ยังคงเป็น "ปริศนาที่ไม่มีตอนจบ" แต่แย้งว่าตำนานการรอดชีวิตของเขาคือโฆษณาชวนเชื่อของโซเวียตเพื่อกระตุ้นกองกำลัง "เผด็จการคอมมิวนิสต์" ให้ต่อต้าน "ภัยคุกคามของลัทธิฟาสซิสต์ที่ยังคงอยู่" ตามข้อมูลของนักประวัติศาสตร์ ลุก เดลี-โกรฟส์ แฟ้มข่าวกรองอเมริกันที่ถูกยกเลิกชั้นความลับแสดงให้เห็นว่า ข้อมูลบางอย่างจากการสืบสวนอสัญกรรมของฮิตเลอร์ถูกปิดบังไม่ให้ไฮม์ลิชทราบ "เนื่องจากเจ้าหน้าที่ข่าวกรองอเมริกันระดับสูงตระหนักว่าเขากำลังพยายามแสวงหาประโยชน์จากข่าวลือที่อื้อฉาว" เดลี-โกรฟส์ยืนยันว่าคำแถลงของไฮม์ลิชในหนังสือ ค.ศ. 1947 พิสูจน์ว่าความสงสัยเหล่านี้ถูกต้อง และข้อโต้แย้งของเขาแสดงให้เห็นว่าเขาไม่ได้รับข้อมูลเกี่ยวกับหลักฐานอย่างครบถ้วน ริชาร์ด เจ. เอแวนส์ นักประวัติศาสตร์ ระบุว่าไฮม์ลิชขุ่นเคืองที่ "ถูกลดบทบาทเพื่อเปิดทางให้กับการสืบสวนของเทรเวอร์-โรเปอร์ [และเขา] ได้รับข้อมูลที่ไม่ดีพอ" และเรื่องราวเกี่ยวกับฮิตเลอร์ถูกสังหารตามคำสั่งของฮิมเลอร์ "ไม่เคยถูกนำมาพิจารณาอย่างจริงจังโดยนักประวัติศาสตร์"

ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1948 หนังสือพิมพ์ทั่วโลกรายงานคำบอกเล่าของอดีตร้อยโทชาวเยอรมัน อาร์ทูร์ เอฟ. มัคเค็นเซิน ซึ่งอ้างว่าเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม ค.ศ. 1945 (ระหว่างการระดมยิงเบอร์ลินโดยโซเวียต) เขา ฮิตเลอร์ เบราน์ และมาร์ทีน บอร์มันได้หนีออกจาก*ฟือเรอร์บุงเคอร์* ด้วยรถถัง กลุ่มคนดังกล่าวถูกกล่าวอ้างว่าได้บินจากสนามบินเท็มเพิลโฮฟไปยังเทินเดอร์ ประเทศเดนมาร์ก ที่ซึ่งฮิตเลอร์ได้กล่าวสุนทรพจน์และเดินทางโดยเครื่องบินพร้อมกับเบราน์ไปยังชายฝั่ง ในนิตยสาร*[[เทมโป (นิตยสารอิตาลี)|เทมโป]]* ของอิตาลีฉบับเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1948 เอมีล ลูทวิช ผู้เขียนเขียนว่าตัวแสดงแทนอาจถูกเผาแทนฮิตเลอร์ เพื่อให้เขาหลบหนีโดยเรือดำน้ำไปยังอาร์เจนตินา ไมเคิล มิวส์มันโน ผู้พิพากษาประธานในการพิจารณาคดีไอน์ซัทซ์กรุพเพินที่เนือร์นแบร์ค เขียนในหนังสือของเขาเมื่อ ค.ศ. 1950 ว่าทฤษฎีดังกล่าว "มีเหตุผลพอ ๆ กับการบอกว่าฮิตเลอร์ถูกเหล่านางฟ้าพาตัวไป" โดยอ้างถึงการขาดแคลนหลักฐาน การยืนยันเศษฟันของฮิตเลอร์ และข้อเท็จจริงที่ว่าลูทวิชได้จงใจเพิกเฉยต่อการปรากฏตัวของพยานในบังเกอร์ ในการหักล้างคำบอกเล่าของมัคเค็นเซิน มิวส์มันโนได้อ้างถึงเรื่องราวในเวลาต่อมาของมัคเค็นเซินที่ระบุว่าร้อยโทรายนี้อ้างว่าได้บินไปยังมาลากา ประเทศสเปน เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม โดยเขาถูกโจมตีโดยเครื่องบินขับไล่ไลต์นิง 30 ลำ เหนือมาร์แซย์ (แม้สงครามในยุโรปจะสิ้นสุดลงแล้วก็ตาม) ซึ่งถูกระบุว่าสังหารผู้โดยสารทั้ง 33 คนยกเว้นตัวเขาเอง

ตั้งแต่ ค.ศ. 1951 ถึง 1972 *[[แนชันแนลโพลิสกาเซ็ตต์]]* นิตยสารแนวแท็บลอยด์ของอเมริกัน ได้นำเสนอเรื่องราวต่อเนื่องที่ยืนยันการรอดชีวิตของฮิตเลอร์ ข้อกล่าวอ้างที่ยังไม่ได้รับการพิสูจน์รวมถึงเรื่องที่ว่าฮิตเลอร์มีบุตรกับเบราน์ในช่วงปลายทศวรรษ 1930 เรื่องที่ว่าแท้จริงแล้วเขามีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรงสมบูรณ์เมื่อสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง และเรื่องที่เขาหนีไปยังแอนตาร์กติกาหรืออเมริกาใต้ ในการเขียนให้กับนิตยสาร*กาเซ็ตต์* ไฮม์ลิชอ้างว่าเลือดที่พบบนโซฟาของฮิตเลอร์ไม่ตรงกับหมู่โลหิตของเขา ดังที่ริชาร์ด เอแวนส์ชี้ให้เห็นว่านิตยสารแท็บลอยด์อย่าง*กาเซ็ตต์* ได้ยึดการนำเสนอเรื่องราวอื้อฉาวเกี่ยวกับการรอดชีวิตของฮิตเลอร์เป็น "อาชีพ" นับตั้งแต่สงครามสิ้นสุดลง

### รายงานต่อหน่วยข่าวกรองสหรัฐ
เอกสารของเอฟบีไอที่ได้รับการยกเลิกชั้นความลับตามรัฐบัญญัติการเปิดเผยอาชญากรรมสงครามของนาซี ค.ศ. 1998 ซึ่งเริ่มมีการเผยแพร่ทางออนไลน์ในช่วงต้นทศวรรษ 2010 ประกอบด้วยรายงานการพบเห็นฮิตเลอร์ที่ถูกกล่าวอ้างจำนวนมากทั้งในยุโรป อเมริกาใต้ และสหรัฐ ซึ่งบางรายงานยืนยันว่าเขาเปลี่ยนแปลงรูปลักษณ์ของตนเอง เช่น การทำศัลยกรรมพลาสติก ริชาร์ด เจ. อีแวนส์ ตั้งข้อสังเกตว่าเอฟบีไอมีหน้าที่ต้องบันทึกข้อกล่าวอ้างดังกล่าว ไม่ว่าข้อกล่าวอ้างเหล่านั้นจะ "ผิดพลาดหรือวิกลจริต" เพียงใดก็ตาม ในขณะที่ดอนัลด์ แมกเคล นักประวัติศาสตร์ชาวอเมริกัน ระบุว่าแฟ้มข้อมูลเหล่านั้นไม่ได้แสดงให้เห็นถึงข้อบ่งชี้ที่น่าเชื่อถือใด ๆ เกี่ยวกับการรอดชีวิตของฮิตเลอร์

### การชันสูตรศพโดยโซเวียตที่ถูกกล่าวอ้าง
ใน ค.ศ. 1968 เลฟ เบซีเมนสกี นักข่าวชาวโซเวียต ตีพิมพ์หนังสือของเขาชื่อ *[[The Death of Adolf Hitler]]* (*อสัญกรรมของอดอล์ฟ ฮิตเลอร์*) ซึ่งรวมถึงรายงานการชันสูตรศพของโซเวียตที่ถูกกล่าวอ้าง โดยสรุปว่าฮิตเลอร์เสียชีวิตจากการเป็นพิษจากไซยาไนด์ แม้จะไม่มีการบันทึกการผ่าอวัยวะภายในเพื่อยืนยันเรื่องนี้ และมีคำให้การของพยานผู้อยู่ในเหตุการณ์ที่ระบุไปในทางตรงกันข้ามก็ตาม เบซีเมนสกีอ้างว่ารายงานการชันสูตรศพไม่ได้ถูกเปิดเผยก่อนหน้านี้เพื่อป้องกันไม่ให้ใครก็ตามพยายามสวมรอยเป็น "ฟือเรอร์ผู้รอดชีวิตมาได้ด้วยปาฏิหาริย์" นอกจากนี้เขายังยืนยันว่าหากมีการยิงปืนเกิดขึ้นจริง ก็จะเป็นการยิงซ้ำเพื่อปิดชีพ ซึ่งน่าจะกระทำโดยกึนเชอ ในภายหลังเขายอมรับว่าตนเองปฏิบัติหน้าที่ในฐานะ "นักโฆษณาชวนเชื่อตามแบบฉบับของพรรค" และตั้งใจที่จะ "ชักจูงให้ผู้อ่านสรุปว่า [การยิงปืน] เป็นเพียงความเพ้อฝันหรือการกุเรื่องขึ้นมาครึ่งหนึ่ง และแท้จริงแล้วฮิตเลอร์วางยาพิษตนเอง" ข้อกล่าวอ้างในหนังสือเล่มนี้ถูกเยาะเย้ยอย่างกว้างขวางจากบรรดานักประวัติศาสตร์ตะวันตก

### ''เกรย์วูล์ฟ''

หนังสือ *[[Grey Wolf: The Escape of Adolf Hitler]]*  ค.ศ. 2011 โดยนักเขียนชาวบริติช ไซมอน ดันสแตนและเจอร์ราร์ด วิลเลียมส์ รวมถึงภาพยนตร์กึ่งสารคดี ค.ศ. 2014 โดยวิลเลียมส์ซึ่งอ้างอิงจากหนังสือเล่มดังกล่าว เสนอว่าเรืออูจำนวนหนึ่งนำพวกนาซีบางส่วนและทรัพย์สินที่ปล้นมาไปยังอาร์เจนตินา ที่ซึ่งพวกนาซีได้รับการสนับสนุนจากว่าที่ประธานาธิบดีฆวน เปรอน ผู้ซึ่งได้รับเงินจากพวกนาซีมาระยะหนึ่งแล้วพร้อมเอบา ภรรยา ตามรายงานข้อกล่าวอ้างที่เอฟบีไอได้รับระบุว่าฮิตเลอร์ถูกกล่าวหาว่าเดินทางมาถึงอาร์เจนตินา โดยพำนักอยู่ที่ฮาเซียนดาซานรามอน (ทางตะวันออกของซานการ์โลสเดบาริโลเช) เป็นแห่งแรก จากนั้นจึงย้ายไปยังคฤหาสน์สไตล์บาวาเรียที่อินัลโก ซึ่งเป็นสถานที่ห่างไกลและเข้าถึงได้ยากยิ่งทางปลายตะวันตกเฉียงเหนือของทะเลสาบนาอูเอลอัวปี ใกล้ชายแดนชิลี ส่วนเอฟา เบราน์ถูกสันนิษฐานว่าแยกทางกับฮิตเลอร์ประมาณ ค.ศ. 1954 และย้ายไปอยู่ที่เนวเกนกับลูกสาวของพวกเขาที่ชื่ออูร์ซูลา ('อุชชิ') ขณะที่ฮิตเลอร์ถูกกล่าวหาว่าเสียชีวิตในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1962 หนังสือเล่มนี้ยังอ้างผ่าน ๆ ว่าบอร์มันได้มอบงานศิลปะที่ขโมยมาและเอกสารลับทางการเมืองให้แก่สำนักอำนวยการยุทธศาสตร์ (OSS) ของสหรัฐเพื่อแลกกับชีวิตของฮิตเลอร์

ทฤษฎีการหลบหนีของฮิตเลอร์ไปยังอาร์เจนตินานี้ถูกปฏิเสธโดยนักประวัติศาสตร์ รวมถึงกาย วอลเตอส์ เขาได้บรรยายถึงทฤษฎีของดันสแตนและวิลเลียมส์ว่าเป็น "เรื่องไร้สาระ" และเสริมว่า "ไม่มีเนื้อหาสาระใด ๆ เลยแม้แต่น้อย มันดึงดูดใจเพียงแค่จินตนาการที่หลงผิดของนักทฤษฎีสมคบคิด และไม่มีพื้นที่ใด ๆ เลยในการวิจัยทางประวัติศาสตร์" วอลเตอส์โต้แย้งว่า "มันเป็นไปไม่ได้เลยที่จะเชื่อว่าผู้คนจำนวนมากขนาดนั้นจะเก็บงำความลับของการหลอกลวงขนาดมหึมาเช่นนี้ได้อย่างเงียบเชียบ" และกล่าวว่าไม่มีนักประวัติศาสตร์ที่จริงจังคนใดจะให้ความเชื่อถือกับเรื่องนี้ ด้านนักประวัติศาสตร์ ริชาร์ด อีแวนส์ มีความเคลือบแคลงสงสัยอย่างมากต่อหนังสือและภาพยนตร์ที่ตามมา ตัวอย่างเช่น เขาสังเกตว่าเรื่องราวเกี่ยวกับอูร์ซูลาหรือ 'อุชชิ' เป็นเพียง "หลักฐานจากคำบอกเล่าที่ได้รับมาต่อที่สองโดยไม่มีการระบุตัวตนหรือการยืนยัน" อีแวนส์ยังตั้งข้อสังเกตอีกว่าดันสแตนและวิลเลียมส์ใช้ข้อมูลอย่างกว้างขวางจากหนังสือที่ไม่น่าเชื่อถือชื่อ *Hitler murió en la Argentina* (ค.ศ. 1987) โดยมานูเอล โมนาสเตรีโอ ผู้ซึ่งในภายหลังยอมรับว่าได้ใส่ "เรื่องเพ้อเจ้อที่แปลกประหลาด" และการคาดเดาที่กุขึ้นเองลงไป แมกเคลตั้งข้อสังเกตว่า *Grey Wolf* ฉายซ้ำข้อกล่าวอ้างมากมายที่เกิดขึ้นในช่วงหลายทศวรรษก่อนหน้า ซึ่งเป็นการกล่าวอ้างโดยการเชื่อมโยงอย่างห่าง ๆ โดยระบุว่า "เมื่อบุคคลไม่มีข้อเท็จจริงหรือหลักฐานอื่นใดที่เชื่อถือได้ บุคคลนั้นจะหันไปใช้วิธีการเชื่อมโยง... กับสิ่งอื่น หรือใช้คำบอกเล่าและหลักฐานที่น่าคลางแคลงใจอื่น ๆ รวมถึงแหล่งข้อมูลที่ไม่ระบุชื่อหรือไม่สามารถระบุตัวตนได้"

### ''ฮันติงฮิตเลอร์''
ในซีรีส์ของช่องฮิสทรีเรื่อง *[[Hunting Hitler]]* (ค.ศ. 2015–2018) เหล่านักสืบสวน (รวมถึงเจอร์ราร์ด วิลเลียมส์) อ้างถึงเอกสารที่ถูกยกเลิกชั้นความลับและสัมภาษณ์พยานซึ่งถูกกล่าวอ้างว่าบ่งชี้ว่าฮิตเลอร์หลบหนีออกจากเยอรมนีและเดินทางไปยังอเมริกาใต้โดยเรืออู จากนั้นเขาและนาซีคนอื่น ๆ ถูกกล่าวอ้างว่าได้ร่วมกันวางแผนสร้าง "ไรช์ที่สี่" ทฤษฎีสมคบคิดเรื่องการรอดชีวิตและการหลบหนีดังกล่าวได้ถูกปฏิเสธอย่างกว้างขวาง ตรงกันข้าม ใน ค.ศ. 2017 ซีรีส์ชุดนี้ได้รับคำชมเชยจาก*แนชันแนลโพลิสกาเซ็ตต์* ซึ่งในทางประวัติศาสตร์เป็นผู้สนับสนุนทฤษฎีชายขอบ พร้อมเรียกร้องให้รัสเซียอนุญาตให้มีการตรวจดีเอ็นเอจากเศษกระดูกขากรรไกรของฮิตเลอร์ หลังจากที่เขาปรากฏตัวในซีรีส์ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านสงครามโลกครั้งที่สอง เจมส์ ฮอลแลนด์ นักเขียน อธิบายว่า "ผมระมัดระวังอย่างมากที่จะไม่กล่าวถึงในฟิล์มเลยว่าผมคิดว่าฮิตเลอร์หรือบอร์มันหลบหนีไปได้ เพราะพวกเขาไม่ได้ทำเช่นนั้น"

## มรดก
เรื่องเล่าเกี่ยวกับการมีชีวิตรอดของฮิตเลอร์ส่งผลให้ลัทธินาซีกลับมาฟื้นตัวขึ้นเล็กน้อยในช่วงที่ฝ่ายสัมพันธมิตรเข้ายึดครองเยอรมนี ทั้งที่มีการให้ข้อมูลบิดเบือนจากรัฐบาลของสตาลิน และความคลาดเคลื่อนของคำให้การจากพยานผู้อยู่ในเหตุการณ์ แต่ฉันทามติของนักประวัติศาสตร์ตะวันตกคือฮิตเลอร์ได้ปลิดชีพตนเองเมื่อวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 1945 บางส่วนอธิบายว่าการที่มีหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์จำกัดนั้นเป็นเพราะร่างถูกเผาจนเกือบกลายเป็นเถ้าถ่าน ในหนังสือของเขาที่ตีพิมพ์เมื่อ ค.ศ. 2020 ริชาร์ด อีแวนส์ ปฏิเสธเรื่องราวการมีชีวิตรอดทั้งหมดของฮิตเลอร์โดยถือว่าเป็น "จินตนาการ" แม้เขาจะอ้างถึงการชันสูตรศพของโซเวียตที่ถูกพิสูจน์ว่าไม่เป็นความจริงเพื่อเป็นหลักฐานว่ามีการพบร่างของฮิตเลอร์ก็ตาม อีแวนส์เขียนไว้ว่า:

## อ้างอิง