ปฏิบัติการค้นหาและกู้ภัยถ้ำหลวง

**ปฏิบัติการค้นหาและกู้ภัยถ้ำหลวง** เป็นปฏิบัติการค้นหาและกู้ภัยผู้ประสบภัย 13 ชีวิต ที่ติดภายในถ้ำหลวง บนอุทยานถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ระหว่างวันที่ 23 มิถุนายน – 10 กรกฎาคม 2561 ประกอบด้วยสมาชิกทีมฟุตบอลเยาวชนในท้องถิ่น 12 คน และผู้ช่วยผู้ฝึกสอน 1 คน ที่เข้าไปสำรวจและหายตัวไป ทั้งหมดได้เข้าไปในถ้ำหลวงและไม่สามารถกลับออกมาได้เนื่องจาก หลังจากทั้ง 13 คนเข้าไปในถ้ำหลวงในขณะนั้นมีฝนตกหนัก และทำให้น้ำฝนไหลเอ่อเข้าท่วมถ้ำตามเส้นทางน้ำภายในถ้ำ จากทั้งดอยผาหมี จากปากทางเข้าถ้ำ รวมไปถึงรอยแยกบนเขาและสันเขาจนท่วมเอ่อบริเวณที่เป็นเหวหรือจุดต่ำสุดของถ้ำที่ทั้ง 13 คนต้องเดินทางผ่าน และน้ำได้ท่วมปิดทางออก จึงทำให้ทั้ง 13 คนออกมาไม่ได้ โดยเริ่มปฏิบัติการค้นหาโดยทันทีตั้งแต่วันที่ 23 มิถุนายน 2561 เป็นการรวมผู้เชี่ยวชาญด้านการกู้ภัย การดำน้ำ การขุดเจาะ นักภูมิศาสตร์ นักปีนเขา ตำรวจ ทหาร เอกชนจากทุกภาคส่วนทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ ซึ่งเป็นปฏิบัติการที่ได้รับความสนใจจากสังคมเป็นวงกว้าง

ปฏิบัติการนี้มีผู้เข้าร่วมในการช่วยชีวิตกว่า 10,000 คน ซึ่งรวมถึงนักดำน้ำกว่า 100 คน, นักกู้ภัยจำนวนมาก, ตัวแทนจากหน่วยงานของรัฐประมาณ 100 แห่ง, เจ้าหน้าที่ตำรวจ 900 คน และทหาร 2,000 คน รวมทั้งจำเป็นต้องใช้เฮลิคอปเตอร์ตำรวจสิบลำ, รถพยาบาลตำรวจเจ็ดคัน, ถังดำน้ำมากกว่า 700 ถัง และสูบน้ำมากกว่าหนึ่งพันล้านลิตรออกจากถ้ำ

กระทั่งเวลาประมาณ 22.33 น. ของวันที่ 2 กรกฎาคม 2561 ทางผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย ได้แถลงอย่างเป็นทางการว่า พบผู้ประสบเหตุแล้วทั้ง 13 ชีวิต อยู่บริเวณที่เรียกว่า "เนินนมสาว" ซึ่งอยู่เลยพัทยาบีชไปอีกประมาณ 300-400 เมตร ซึ่งในตอนแรกกู้ภัยคาดว่าทั้ง 13 คนจะอยู่บริเวณนั้น รวมเวลาการปฏิบัติภารกิจจนพบตัวเป็นเวลา 9 วัน 5 ชั่วโมง 41 นาที ซึ่งพบว่าทั้ง 13 ชีวิตปลอดภัย และระหว่างวันที่ 8 ถึง 10 กรกฎาคม 2561 ได้เริ่มมีการลำเลียงผู้ติดถ้ำออกมาจนครบหมดทุกคนได้สำเร็จ รวมระยะเวลาปฏิบัติภารกิจทั้งสิ้น 17 วัน 4 ชั่วโมง 29 นาที

## สูญหาย
เวลา 10.00 น. เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2561 ผู้ช่วยผู้ฝึกสอน และนักฟุตบอลเยาวชนทีมฟุตบอลหมูป่าอะคาเดมีแม่สาย เดินทางมาฝึกซ้อมฟุตบอลที่สนามบ้านจ้อง ตำบลโป่งผา อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย หลังจากฝึกซ้อมฟุตบอลเสร็จทั้งผู้ช่วยผู้ฝึกสอน อายุ 26 ปี 1 คน และนักฟุตบอลเยาวชนทีมฟุตบอลหมูป่าอะคาเดมีแม่สาย อายุระหว่าง 11–16 ปี 12 คนได้ชักชวนกันขี่จักรยานเดินทางไปสำรวจบริเวณถ้ำหลวง ภายในวนอุทยานถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน และขาดการติดต่อเป็นเวลานานจนผู้ปกครองแจ้งให้เจ้าหน้าที่ตำรวจทราบ จึงประสานกู้ภัยและนักดำน้ำดำเนินการค้นหา และในเหตุการณ์นี้ยังมีนักฟุตบอลเยาวชนในทีมอีก 3 คน ที่ถูกชักชวนให้ไปสำรวจถ้ำด้วยกัน แต่ปฏิเสธที่จะเดินทางไปด้วยเนื่องด้วยเหตุผลส่วนตัว จึงไม่ได้ประสบเหตุกับทีม

ผู้สูญหายมีรายชื่อดังต่อไปนี้:

## การปฏิบัติการค้นหา
### การค้นหาช่วงแรก
เวลา 15.00 น. ของวันที่ 23 มิถุนายน 2561 เจ้าหน้าที่วนอุทยานถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน สังเกตเห็นรถจักรยานจอดอยู่ 11 คัน จนเวลา 22.00 น. ในวันเดียวกันทีมกู้ภัยของมูลนิธิสยามรวมใจแม่สาย และศูนย์วิทยุ 191 สภ. แม่สาย ได้รับแจ้งเหตุว่ามีเด็กหายตัวเข้าไปในถ้ำหลวง จึงได้ประสานงานส่งเจ้าหน้าที่ตำรวจสายตรวจในพื้นที่ เข้าไปตรวจสอบเวลา ตี 1 ของวันที่ 24 มิถุนายน เป็นการค้นหาภายในถ้ำเป็นครั้งแรก ออกจากถ้ำเวลาตี 3 รายงานว่าพบรองเท้าแตะและข้าวของจำนวนหนึ่งวางทิ้งไว้บนพื้นถ้ำ และระดับน้ำภายในถ้ำที่สูงขึ้นเรื่อย ๆ พอรุ่งเช้า 7.30 น. ของวันที่ 24 มิถุนายน เริ่มกลับไปค้นหาต่อ พบว่าระดับน้ำภายในถ้ำสูงขึ้นกว่าเดิม สภาพอากาศข้างในมีความชื้นและอากาศไม่ถ่ายเท ตอนบ่ายโมงได้พยายามสูบน้ำออก แต่ก็เลิกไปเพราะน้ำขุ่นและมีทรายไหล จนเวลา 18.00 น. เจ้าหน้าที่ประสานขอความช่วยเหลือจากหน่วยทำลายใต้น้ำจู่โจม ได้ส่งทีมประดาน้ำชุดแรกเข้าไป พบรอยนิ้วมือคนเกาะตามถ้ำ

วันจันทร์ที่ 25 มิถุนายน ตั้งแต่เที่ยงคืน เริ่มมีการค้นหาจากหลายหน่วยงานทั้งของทหารและตำรวจตระเวนชายแดน (ตชด.) หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำแม่น้ำโขง (นรข.) จนเวลา 2.30 น. หน่วยซีลซึ่งมีนาวาเอก อนันต์ สุราวรรณ เป็นหัวหน้างาน มาถึงบริเวณถ้ำหลวง เพื่อร่วมวางแผนค้นหา โดยแบ่งเป็น 4 ทีมเพื่อค้นหา จนเวลา 17.30 น. หน่วยซีล รายงานว่าพบรอยเท้าและสายผูกเปล จนเวลา 19.30 น. หน่วยซีลถอนกำลังออกจากถ้ำเนื่องจากปริมาณน้ำสูงขึ้นจนถึงระดับอันตราย

ตั้งแต่เช้าวันอังคารที่ 26 มิถุนายน เริ่มค้นหาอีกครั้ง โดยมีเครื่องสูบน้ำเข้ามา ขณะเดียวกันก็สำรวจภายนอกถ้ำ วันพุธที่ 27 มิถุนายน ฝนยังคงตกต่อเนื่อง เจ้าหน้าที่ที่ปักหลักอยู่ข้างในจึงต้องถอยมาอยู่ที่โถง 2 ยังมีการสำรวจโพรง 3 แห่ง แต่ไม่สามารถโรยตัวเข้าไปได้ จนเวลา 20.00 น. ทีมกู้ภัยจำนวน 3 คน จากองค์กร British Cave Rescue Council -BCRC มาถึงบริเวณถ้ำหลวง หลังจากนี้ยังคงสำรวจโพรงถ้ำและระบายน้ำอย่างต่อเนื่อง มีการซ้อมเคลื่อนย้ายผู้ป่วยฉุกเฉินในวันที่ 30 มิถุนายน และวันที่ 1 กรกฎาคม มีคำสั่งให้ระดมถังออกซิเจนเข้าถ้ำ

### ค้นพบ

2 กรกฎาคม 2561 เวลา 21.38 น. นักประดาน้ำชาวอังกฤษ 2 คนได้ค้นพบผู้รอดชีวิตทั้ง 13 คน เวลา 22:15 น. ณรงค์ศักดิ์ โอสถธนากร ผู้ว่าฯ เชียงราย ออกแถลงข่าวอย่างเป็นทางการ พบ 13 ชีวิตทีมหมูป่าแล้ว พบ 13 ชีวิตบริเวณบนเนินนมสาว เลยจากหาดพัทยาไป 400 เมตร โดยอยู่ห่างจากปากถ้ำ 4 กม. ผู้พบคือริชาร์ด สแตนตัน และจอห์น โวลันเธน ซึ่งได้รับมอบหมายเป็นชุดปฏิบัติการแนวหน้าเพื่อวางเส้นนำทางในถ้ำสำหรับทีมซีล และทีมกู้ภัยนานาชาติคนอื่น ๆ แต่เมื่อโวลันเทนวางเส้นนำทางจนสุดปลายเชือกแล้ว จึงโผล่เหนือน้ำก็พบทั้ง 13 ชีวิตรอคอยอยู่บนเนินนมสาว

วิดีโอการพบผู้รอดชีวิต ที่ถ่ายโดยนักประดาน้ำชาวอังกฤษ ได้โพสต์ลงบนเฟซบุ๊กของหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ กองเรือยุทธการ ในวิดีโอแสดงให้เห็นว่า เด็ก ๆ ไม่รู้ว่าตัวเองติดอยู่ในถ้ำนานแล้วเท่าใด จากที่เด็กคนหนึ่งถามว่า วันนี้คือวันอะไร

3 กรกฎาคม ทีมดำน้ำ 7 คน รวมถึงแพทย์และพยาบาล เข้าร่วมกับ 13 ชีวิตภายในถ้ำ ยังมีคลิปที่ 2 ออกมา หลายคนได้ห่มฟอยล์เพื่อเพิ่มความอบอุ่น มีการปฐมพยาบาลรอยถลอก แพทย์ประเมินว่า สภาพร่างกายสมบูรณ์ โดยดูจากกิจกรรม หากเดินได้ 15 ก้าว ถือว่าปกติดี

## วางแผนและเตรียมการ
thumb|มีการติดตั้งปั๊มน้ำสูบออกจากถ้ำ
ท่อสูบน้ำภายในถ้ำ|thumb|right
กระดานบันทึกข้อมูล|thumb|right

ปฏิบัติการครั้งนี้ต้องเผชิญกับระดับน้ำที่สูงขึ้น แผนคือ การฝึกใช้อุปกรณ์ดำน้ำ หรือรออีกหลายเดือนจนกว่าระดับน้ำจะลดลง โดยปกติแล้ว ถ้ำจะมีน้ำท่วมในช่วงฤดูฝน คือท่วมตั้งแต่กันยายนถึงตุลาคม แต่น้ำก็ยังอาจสูงท่วมได้มากกว่านี้เพราะเพิ่งเข้าฤดูฝน และจะตกหนักสุดในเดือนสิงหาคม การให้เด็ก ๆ รอคอย 4 เดือน อาจส่งผลกระทบทางด้านจิตใจและเสี่ยงต่อการป่วยและเป็นโรค

จากการสำรวจทางน้ำไหลภายในถ้ำ จุดที่เด็ก ๆ อยู่นั้นอยู่ห่างจากปากถ้ำ  และอยู่ต่ำกว่ายอดเขา 800–1,000 เมตร (2,600–3,300 ฟุต) โถงที่อยู่มีความกว้างราว 8 ม. ความสูงราว 3 ม. เส้นทางที่จะเข้าถึงมีน้ำท่วมขังหลายจุดและบางช่วงก็แคบมาก และบางช่วงกระแสน้ำไหลเชี่ยวและทัศนวิสัยเท่ากับ 0 การเดินทางเข้าไปในถ้ำใช้เวลาหลายชั่วโมงแม้จะเป็นนักประดาน้ำที่มีประสบการณ์ จากข้อมูลของหน่วยซีลรายงานว่าการเข้า-ออกถ้ำใช้เวลาถึง 11 ชม. เป็นขาเข้า 6 ชม. และขาออก 5 ชม. ทีมจึงได้ค้นหาทางออกอื่นที่อาจเป็นเส้นทางที่ง่ายกว่า การเจาะถ้ำก็ใช้เป็นการช่วยระบายน้ำออกจากถ้ำได้ และพิจารณาการเปิดช่องทางสำหรับการออกจากถ้ำด้วย อย่างไรก็ดียังไม่พบจุดเจาะถ้ำที่เหมาะสม บริเวณโถงพัทยาบีช หากขุดเจาะจากด้านบน คาดว่ามีระยะ  แต่การขุดเจาะอาจเป็นไปด้วยความยากลำบาก เนื่องจากเต็มไปด้วยชั้นหินปูนและอาจใช้เวลานานหลายอาทิตย์

มีการติดตั้งระบบปั๊มน้ำออกจากถ้ำและได้ทำการเปลี่ยนทางน้ำไหล จากการวัดระดับน้ำในวันที่ 5 กรกฎาคม สามารถลดระดับน้ำได้  ต่อชั่วโมง ส่งผลทำให้ทีมผู้ช่วยเหลือสามารถเดินเข้าไปได้ในถ้ำ  อย่างไรก็ดี คาดว่าฝนจะตกหนักในวันที่ 8 กรกฎาคม อาจจะต้องหยุดดำเนินการหรือเปลี่ยนวิธี เพราะอาจทำให้น้ำท่วมไปถึงผู้ติดอยู่ภายใน

เมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม นักทำลายใต้น้ำจู่โจมนอกราชการ อดีตหน่วยซีลที่รับภารกิจให้ลำเลียงขวดอากาศจากโถงสามภายในถ้ำหลวง ไปยังจุดต่าง ๆ บริเวณสามแยก ตั้งแต่เมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม โดยเริ่มดำน้ำตั้งแต่เวลา 20.37 น. เมื่อเสร็จภารกิจขณะดำน้ำกลับได้หมดสติในน้ำ คู่ดำน้ำได้ทำการปฐมพยาบาล (CPR) แต่ไม่ได้สติ จึงนำกลับมายังโถงสามเพื่อปฐมพยาบาลอีกครั้ง แต่ก็ยังไม่ได้สติและเสียชีวิตลงเวลาประมาณ 01.00 น เจ้าหน้าที่จึงได้นำพาร่างออกมาถึงหน้าถ้ำหลวง และส่งไปยัง โรงพยาบาลค่ายเม็งรายมหาราช ภายหลังทราบชื่อคือ จ่าเอกสมาน กุนัน โดยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงรับสั่งจัดงานศพและพระราชทานน้ำหลวงอาบศพแด่จ่าเอกสมาน กุนัน

## การช่วยเหลือ
### ช่วยเหลือออกจากถ้ำ

thumb|right|250px|การลำเลียงผู้ประสบภัยภายในถ้ำหลวงทางอากาศโดยเฮลิคอปเตอร์

วันที่ 8 กรกฎาคม เริ่มปฏิบัติการช่วยเหลือออกจากถ้ำ เนื่องจากความพร้อมในหลาย ๆ ด้านทั้งระดับน้ำ ร่างกายของน้อง ๆ และทีมงาน เริ่มปฏิบัติการลำเลียงในเวลา 10.00 น. โดยมีทีมผู้เชี่ยวชาญดำน้ำจากต่างประเทศ 13 คนและหน่วยซีล 5 คน มีเจ้าหน้าที่ดำน้ำเข้าร่วมปฏิบัติการทั้งหมด 90 คน ในจำนวนนี้เป็นนักดำน้ำจากต่างชาติ 50 คน โดยสามารถนำคนแรกออกจากถ้ำได้เวลา 17.40 น. ซึ่งถือว่าเร็วกว่าประมาณการเดิมถึง 3 ชม. ส่วนคนที่ 2 ออกมาในอีก 10-20 นาทีต่อมา ส่วนคนที่ 3 และ 4 ออกมาเวลา 19.40 น. และ 19.50 น. ทั้งหมดถูกส่งตัวไปที่โรงพยาบาลสนามซึ่งตั้งขึ้นบริเวณหน้าปากถ้ำ เพื่อประเมินอาการและปฐมพยาบาลเบื้องต้น ก่อนเคลื่อนย้ายไปที่โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ ซึ่งห่างจากถ้ำหลวงไปราว 58 กม. ปฏิบัติการของวันแรก ต้องหยุดลง เนื่องจากต้องวางขวดอากาศและเชือกใหม่ เพราะขวดอากาศหมด อุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ต้องทำใหม่ โดยใช้เวลา 10 ถึง 20 ชั่วโมง ปฏิบัติการช่วยเหลือในวันถัดมา 9 กรกฎาคม สภาพแวดล้อมพร้อม เช่นเดียวกับเมื่อวาน จึงเริ่มปฏิบัติการ เวลา 11.00 น. โดยทีมนักประดาน้ำทีมเดิม แต่มีการเปลี่ยนแปลงบ้างเล็กน้อย ภารกิจในวันนี้ช่วยเหลือออกมาได้อีก 4 คน จนวันที่ 10 กรกฎาคม มีรายงานข่าวว่า สามารถช่วยนักฟุตบอลและผู้ช่วยผู้ฝึกสอน ได้ครบทั้ง 13 คน

ในการลำเลียงทั้ง 13 ชีวิตออกจากถ้ำ ภารกิจไม่สามารถดำเนินการได้เนื่องจากระดับน้ำที่ยังสูงอยู่ จนวันที่ 7-8 กรกฎาคม ระดับน้ำจึงลดลง มีภาครัฐ และเอกชน เข้ามาช่วยสูบน้ำ ให้ลดลงวันละ 1-2 เซนติเมตร แต่บริเวณโถง 3 น้ำยังคงท่วมขังอยุ่ โดยได้เตรียมขวดอากาศ 200 ขวด ไปใต้น้ำตลอดทางไปจนถึงบริเวณที่เด็ก ๆ อยู่ จากนั้นลำเลียงผู้ประสบภัย โดยให้สวมเวทสูท ขนาด 5 มิลลิเมตร และสวมเครื่องชุดหายใจแบบเต็มหน้าพิเศษที่มีท่อหน้ากากเต็มหน้าต่อกับขวดออกซิเจน เมื่อดำน้ำลงไปพร้อมขวดอากาศที่มีการปรับความกดอากาศ ทำให้ไม่ลอยขึ้นมา และง่ายต่อการเคลื่อนย้าย โดย 1 คน จะมีนักดำน้ำลำเลียงไป ผู้ประสบภัยเพียงนอนอยู่นิ่ง ๆ ใช้ทีมงานเคลื่อนย้ายกว่า 100 คน ระหว่างทางจะมีการตรวจสอบอุณหภูมิร่างกายเป็นระยะ

### การฟื้นฟูร่างกาย
เมื่อถึงห้องผู้ป่วย แพทย์ได้รับการประเมินระดับความรู้สึก สัญญาณชีพ และสภาพความอบอุ่นของร่างกาย มีการเจาะเลือด เอกซเรย์ปอด ตรวจวัดคลื่นหัวใจ และให้น้ำเกลือ ฉีดวัคซีนป้องกันบาดทะยัก พิษสุนัขบ้า และมีการให้วิตามินบี 1 และยาปฏิชีวนะทางเส้นเลือดดำตามแผนการรักษา ผู้ป่วยชุดแรก 4 คน มีภาวะร่างกายอุณหภูมิต่ำ นำเครื่องให้ความอบอุ่น มี 2 คนมีความผิดปกติที่ปอด สงสัยว่าปอดอักเสบ และ 1 รายมีแผลถลอกที่ข้อเท้าขวา ผู้ป่วยชุด 2 เมื่อแรกรับ ทุกคนอุณหภูมิร่างกายต่ำ และมี 1 คนอุณหภูมิร่างกายต่ำมากและมีภาวะหัวใจเต้นช้ากว่าปกติ แพทย์ให้ยาจนมีอาการปกติ เช้ารุ่งขึ้นทุกคนสดชื่นดี ตอบโต้ได้ ไม่มีไข้ และกลุ่มที่ 3 อีก 5 คน มีอาการปอดอักเสบเล็กน้อย

จากข้อมูลของกระทรวงสาธารณสุข เด็ก ๆ มีน้ำหนักลดเฉลี่ย 2 กิโลกรัม ยังอยู่ในอาการ Refeeding syndrome ยังไม่สามารถรับประทานอาหารปกติได้ทันที แต่สามารถรับประทานอาหารอ่อน ๆ ได้อย่างเช่น โจ๊ก สำหรับอาหารปกติน่าจะรับประทานได้ใน 10 วัน

## ความช่วยเหลือและกำลังใจ
### ในประเทศ
#### พระบรมวงศานุวงศ์
[250px|thumb|right|[พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชกระแสชื่นชม ทรงขอบใจทุกคนทุกฝ่ายที่ปฏิบัติการณ์ช่วยเหลือออกจากถ้ำหลวงขุนน้ำนางนอน จังหวัดเชียงราย ประสบความสำเร็จอย่างงดงาม]]
* พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงติดตามการให้ความช่วยเหลือกลุ่มเด็กและโค้ชฟุตบอล จำนวน 13 ราย ที่ยังติดอยู่ในภายในถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน อ.แม่สาย จ.เชียงราย รวมทั้งทรงห่วงใยกลุ่มผู้ประสบภัยทุกคน และทรงให้กำลังใจไปยังครอบครัวผู้ประสบภัยทุกคน รวมถึงทรงพระราชทานสิ่งของและอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่จำเป็นในการกู้ภัยให้แก่ผู้ปฏิบัติงาน ตามที่มีการร้องขอการสนับสนุนเช่นอุปกรณ์ดำน้ำ ชุดดำน้ำ หลอดไฟให้ความสว่างในถ้ำชนิดมีแบตเตอรี่ในตัว หลอดและถังเก็บอากาศสำหรับนักดำน้ำไว้สับเปลี่ยนระหว่างการดำน้ำในถ้ำ ทั้งยังทรงพระราชทานกำลังใจให้แก่ผู้ปฏิบัติหน้าที่ในการติดตามค้นหาขอให้ประสบความสำเร็จ และได้ทรงพระกรุณาฯ พระราชทานจัดตั้งโรงครัวพระราชทานซึ่งพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานเลี้ยงเจ้าหน้าที่และสื่อมวลชนในภารกิจค้นหาทีมนักฟุตบอลเยาวชน 13 คนที่พลัดหลงไปในถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย โดยมีบรรดาจิตอาสาผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนมาช่วยกันประกอบอาหารเพิ่มขึ้นอีกแห่ง ซึ่งก่อนหน้านี้ วันที่ 24 มิ.ย. ทหาร มทบ.37 ได้ใช้รถเคลื่อนที่ตั้ง "ครัวพระราชทาน" แห่งแรก ด้านทิศใต้ของวนอุทยานฯ เลี้ยงประชาชนวันละ 1,000 คน และหลังจากที่ทรงทราบว่า จ.อ.สมาน กุนัน ได้เสียชีวิต จึงมีรับสั่งให้จัดงานศพอย่างสมเกียรติและทรงมีรับสั่งให้ดูแลครอบครัวและบุตรหลานอย่างดีที่สุด
* สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี ทรงห่วงใยทีมฟุตบอลหมูป่าอะคาเดมี และโค้ช รวม 13 ชีวิตที่ติดอยู่ในถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน อ.แม่สาย จ.เชียงราย ทั้งนี้พระองค์ได้พระราชทานเงิน จำนวน 500,000 บาท ให้แก่ นายณรงค์ศักดิ์ โอสถธนากร ผู้ว่าฯ เชียงราย เพื่อนำไปจัดซื้ออาหาร ยา สิ่งของจำเป็นต่าง ๆ ในการปฏิบัติการช่วยเหลืออย่างเร่งด่วน และพระราชทานกำลังใจ และมีพระดำรัส "ให้ทุกคนปลอดภัย และประสบความสำเร็จในการช่วยเหลือเด็ก 13 ชีวิตที่ติดถ้ำ ทั้งเจ้าหน้าที่และทุกคนที่เกี่ยวข้อง ขอให้พระคุ้มครองทั้งคนช่วยและคนถูกช่วย"
* ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ทรงโพสต์ข้อความทางอินสตาแกรม ประทานกำลังใจให้เจ้าหน้าที่และผู้ที่เกี่ยวข้องกับการช่วยเหลือ 13 ชีวิต ระบุว่า “ขอให้กำลังใจเจ้าหน้าที่และทุกคนที่เกี่ยวข้องกับการช่วยเหลือ 13 ชีวิตที่ติดถ้ำ ขอให้พระคุ้มครองทั้งคนช่วยและคนถูกช่วย” และได้ทรงโพสต์ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์แสดงความดีพระทัย หลังทรงทราบข่าวพบ 13 ชีวิตทีมฟุตบอลหมูป่าอะคาเดมี่ในถ้ำหลวงแล้ว โดยมีข้อความบรรยายภาพว่า "พบหมูป่าแล้ว ดีใจจัง ขอบคุณทุกคนที่ช่วยเหลือน้องๆ ทั้ง 13 คน"
* พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ เสด็จแทนพระองค์เป็นประธานในพิธีทบทวนคำปฏิญาณและสวนสนามของลูกเสือ เนื่องในวันคล้ายวันสถาปนาคณะลูกเสือแห่งชาติ ประจำปี 2561 ที่สนามกีฬาแห่งชาติ โดยก่อนเสด็จกลับ ทรงมีพระปฏิสันถารกับพลอากาศเอก ประจิน จั่นตอง รองนายกรัฐมนตรี โดยทรงห่วงใยเด็ก ๆ และโค้ช 13 ชีวิต ที่ติดอยู่ภายในถ้ำหลวง วนอุทยานถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน อ.แม่สาย จ.เชียงราย พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ มีพระดำรัสว่า “ไม่ทราบตอนนี้ เด็ก ๆ ยังหาไม่เจอหรอคะ ที่เชียงราย …ก็ติดตามข่าว เป็นห่วง ก็ขอฝากให้กำลังใจเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงาน เพราะว่าพระองค์หญิงก็ทราบว่าคงลำบาก เพราะว่าน้ำสูงและก็ถ้ำมันมืดมาก ก็ขอภาวนาให้หาได้โดยเร็ว เพราะว่าเป็นห่วงเด็ก ๆ”
* สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ มหาวชิโรตตมางกูร สิริวิบูลยราชกุมาร ทรงติดตามข่าว นักฟุตบอลเยาวชนและผู้ฝึกสอนทีมหมูป่าอะคาเดมี ที่ติดอยู่ในถ้ำหลวง วนอุทยานถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ด้วยความห่วงใย การนี้ ได้ประทานโปสการ์ดเพื่อเป็นกำลังใจให้แก่นักฟุตบอลเยาวชนและผู้ฝึกสอน เป็นภาพโปสการ์ดภาพก้อนหินที่มีสีและขนาดแตกต่างกันจัดเรียงซ้อนกัน ในแต่ละก้อนมีข้อความภาษาเยอรมัน ที่สื่อถึงการประทานกำลังใจ ได้แก่ คำว่า Mut (กล้าหาญ), Glück (มีโชคดี), Gelassenheit (มีความสุข), Erfolg (ประสบความสำเร็จ), Freude (มีความยินดี), Gesundheit (ให้มีสุขภาพดี) ด้านในของภาพโปสการ์ด สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ มหาวชิโรตตมางกูร สิริวิบูลยราชกุมาร ได้มีลายพระหัตถ์ ลงวันที่ 3 กรกฎาคม 2561 ที่ทรงแสดงถึงความห่วงใยต่อนักฟุตบอลเยาวชนและผู้ฝึกสอนเป็นภาษาเยอรมัน โดยมีข้อความที่แปลเป็นภาษาไทยว่า

“เด็ก ๆ ที่รัก

พวกเธอคงกลัวกันมากอย่างแน่นอน แต่ฉันก็นึกถึงพวกเธออยู่เสมอ ฉันมีความยินดีมากที่ทุกคนปลอดภัยและสุขภาพแข็งแรง ฉันขอขอบคุณเจ้าหน้าที่ทุกคนในการช่วยเหลือในครั้งนี้และขอให้ภารกิจนี้ประสบความสำเร็จได้ด้วยดี

(ลงพระนาม) ทีปังกรรัศมีโชติ”

#### รัฐบาล
* พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและคณะ ออกเดินทางสู่พื้นที่ เพื่อให้กำลังใจครอบครัวผู้ประสบภัย

#### ส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจ
* กระทรวงมหาดไทย โดยนายณรงค์ศักดิ์ โอสถธนากรผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย (จนถึง 29 มิถุนายน 2561),ผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยา (ตั้งแต่ 29 มิถุนายน 2561) และผู้บัญชาการศูนย์อำนวยการร่วมค้นหาผู้สูญหาย ในวนอุทยานแห่งชาติถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน อ.แม่สาย จ.เชียงราย (ศอร.)
* กองทัพบก โดยพล.อ. เฉลิมชัย สิทธิสาท ผู้บัญชาการทหารบก
** กองทัพภาคที่ 3 
** หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ
** ศูนย์การบินทหารบก 
** กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์ ค่ายเพชรบุรีราชสิรินธร
** หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารม้าที่ 3 กองกำลังผาเมือง
** หน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 35 สำนักงานพัฒนาภาค 3 หน่วยบัญชาการทหารพัฒนา
** กองพันทหารราบที่ 4 กรมทหารราบที่ 17 ค่ายขุนจอมธรรม จังหวัดพะเยา
** มณฑลทหารบกที่ 37
** กรมแพทย์ทหารบก
*กองทัพเรือ โดยพล.ร.อ. รังสฤษดิ์ สัตยานุกูล ผู้บัญชาการทหารเรือ
**หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ กองเรือยุทธการ
**หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำแม่น้ำโขง
**กรมแพทย์ทหารเรือ
*กองทัพอากาศ โดยพล.อ.อ. จอม รุ่งสว่าง ผู้บัญชาการทหารอากาศ
**ศูนย์การค้นหาและกู้ภัยในพื้นที่การรบ กรมปฏิบัติการพิเศษ หน่วยบัญชาการอากาศโยธิน
**ศูนย์สนับสนุนทางอากาศโดยตรงที่ 3 ศูนย์ยุทธการทางอากาศ
*สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
** กองบินตำรวจ
** ตำรวจภูธรภาค 5
** กองร้อยกู้ชีพ กองกำกับการ 3 กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ (ตำรวจพลร่ม)
** ตำรวจภูธรจังหวัดชียงราย
** สถานีตำรวจภูธรแม่สาย (เจ้าของพื้นที่รับผิดชอบ)

* กองกำลังรักษาความสงบเรียบร้อย จังหวัดเชียงราย
* โรงพยาบาลค่ายเม็งรายมหาราช
* โรงพยาบาลพญาเม็งราย
* สำนักงานสาธารณสุขอำเภอแม่สาย
* โรงพยาบาลศูนย์เชียงราย
* โรงพยาบาลแม่จัน
* กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
* สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 15 (เชียงราย)
* สำนักงานจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 2
* ศูนย์ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เขต 15 เชียงราย
*องค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย
* เทศบาลนครเชียงราย
* คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ
* กสท โทรคมนาคม
* ทีโอที
* สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ - จัดทำแผนที่ 3 มิติ จากการนำข้อมูลของภาพถ่ายดาวเทียมรายละเอียดสูง
* การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย - ส่งทีมนักประดาน้ำ ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบสูบน้ำ ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบไฟฟ้าพร้อมทั้งอุปกรณ์ อาทิ หลอด SmartLED, เครื่องปั่นกระแสไฟฟ้า, สาย Power main Cable ชนิดพิเศษสามารถรองรับกระแสไฟฟ้าในปริมาณมากได้รวมทั้งมีความทนทานสูงสามารถกันน้ำได้ดี
* การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค - ส่งทีมงานพร้อมทั้งอุปกรณ์จ่ายกระแสไฟฟ้าเข้าไปในพื้นที่ในการค้นหา
* มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ - ส่งหุ่นยนต์ดำน้ำ Remotely operated underwater vehicle (ROV) และโดรนช่วยเหลือ
* ปตท. สำรวจและผลิตปิโตรเลียม - ส่งโดรนที่มีความละเอียดสูง ในการสืบหาจุดที่เยาวชนทีมหมูป่า อะคาเดมี
* กรุงเทพมหานคร - จัดการระบบสูบน้ำออกจากภายในถ้ำหลวง
* กรมทรัพยากรน้ำบาดาล
* กรมทรัพยากรธรณี
* มูลนิธิชัยพัฒนา
* การบินไทย - สนับสนุนการเดินทางกลับของทีมดำน้ำจากอังกฤษและทีมปีนเขาเก็บรังนกนางแอ่น เกาะลิบง อ.กันตัง จ.ตรัง
*กรมชลประทาน - สนับสนุนเจ้าหน้าที่และเครื่องมืออุปกรณ์ โดยเฉพาะเครื่องสูบน้ำและเครื่องมือด้านสำรวจและธรณีวิทยา

#### เอกชนและพลเรือน
* AIS
* DTAC
* True
* SCG Chemical - สนับสนุนท่อ HDPE ประมาณ 1000เมตรและอุปกรณ์อื่น ๆ สำหรับสูบน้ำออกจากถ้ำ
* บริษัท ทริปเปิลที อินเทอร์เน็ต จำกัด - สนับสนุนระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต
* นรินทร ณ บางช้าง - ได้ส่งทีมนักดำน้ำชาวไทยที่ไปอบรมที่อิตาลี โดยใช้อุปกรณ์จากสวีเดนและอิตาลี
* สมาคมน้ำบาดาลไทย
* สโมสรฟุตบอลเอสซีจี เมืองทอง ยูไนเต็ด และแฟนบอล - ยินดีทำตามความฝันผู้ฝึกสอน ตลอดจนเสนอเข้าชมการแข่ง ซึ่งจะออกค่าเดินทาง ที่พัก อาหารให้ทั้งหมด
* สโมสรฟุตบอลขอนแก่น ยูไนเต็ด - ได้จัดทำชุดกีฬาฟุตบอล ซึ่งมีหมายเลข 13 พร้อมสกรีนชื่อทีม "MOOPA FC" ติดที่หลังเสื้อเพื่อให้กำลังใจ และยินดีต้อนรับสู่โรงเรียนฟุตบอลอาชีพ ตามความต้องการของแต่ละคน รวมถึงศรายุทธ ชัยคำดี ซึ่งพร้อมที่จะเป็นโค้ชส่วนตัวให้แก่เด็กทั้ง 12 คน
* มูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง - สนับสนุนทีมนักดำน้ำ
* กลุ่มเก็บรังนกนางแอ่น เกาะลิบง จังหวัดตรัง - สนับสนุนผู้เชี่ยวชาญในการปีนถ้ำ
* ทีมชลอยกกระบัตร จ.สมุทรสาคร - สนับสนุนเครื่องสูบน้ำและเครื่องปั่นไฟ
* ทีมเครื่องสูบน้ำซิ่งพญานาค จาก อ.บ้านแพ้ว จ.สมุทรสาคร และ จ.นครปฐม สนับสนุนเครื่องสูบน้ำ
* เกษตรกรและประชาชนในพื้นที่ตำบลโป่งผา ตำบลโป่งงาม ตำบลศรีเมืองชุม และตำบลบ้านด้าย อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ซึ่งเป็นพื้นที่รับน้ำที่ระบายออกจากถ้ำหลวง
* เชฟรอน
* บริษัท ซี เวิลด์ ไดวิ่ง แอนด์ มารีน ซัพพลาย จำกัด

### ต่างประเทศ
*  มีนักประดาน้ำที่มาร่วมกับทีมของนรินทร ณ บางช้าง

*  ส่งนักประดาน้ำมาช่วยเหลือผู้ประสบภัยในถ้ำหลวง

*  นักสำรวจ เวิร์น อันสเวิร์ธ และผู้ชำนาญการดำน้ำในถ้ำจาก British Cave Rescue Council (BCRC) รอเบิร์ต ชาร์ลี ฮาร์เปอร์, ริชาร์ด วิลเลียม สแตนตัน และจอห์น โวลันเธน พร้อมด้วย คริส จีเวลล์, เจสัน มัลลินสัน จากสมาคมดำน้ำในถ้ำ Cave Diving Group (CDG) และทิม แอคตัน พร้อมด้วยผู้เชี่ยวชาญท่านอื่นๆ ได้เดินทางมาช่วยเหลือนักกีฬาฟุตบอลเยาวชนพร้อมผู้ฝึก จำนวน 13 คน ที่ติดค้างอยู่ในถ้ำ 10 กรกฎาคม เทเรซา เมย์ นายกรัฐมนตรี ทวิตเตอร์ข้อความกล่าวว่า “ยินดีที่ภารกิจการช่วยเหลือผู้ติดอยู่ในถ้ำในประเทศไทยสำเร็จลุล่วง โลกได้ติดตามและจะยกย่องความกล้าหาญของผู้ที่เกี่ยวข้องทุกคน”

*  27 มิถุนายน พลเอก ธารไชยยันต์ ศรีสุวรรณ เปิดเผยว่าได้รับแจ้งจากหน่วยบัญชาการอินโดแปซิฟิกสหรัฐ (USPACOM) ของสหรัฐอเมริกา ได้ประสานส่งเจ้าหน้าที่ ทหารและพลเรือนที่มีความเชี่ยวชาญด้านการบรรเทาสาธารณภัยมาช่วยเหลือ และยังมีความช่วยเหลือจากนายอีลอน มัสก์ ผู้บริหารของบริษัทสเปซเอ็กซ์ โดยได้นำเรือดำน้ำจิ๋ว "หมูป่า" มาช่วยในการปฏิบัติการในครั้งนี้และมอบให้รัฐบาลไทยในการใช้ในกรณีฉุกเฉินครั้งต่อไป 8 กรกฎาคม ดอนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดี ทวิตเตอร์ข้อความกล่าวว่า กำลังทำงานร่วมกับรัฐบาลไทยอย่างใกล้ชิด เพื่อที่จะช่วยเด็กออกมาจากถ้ำได้อย่างปลอดภัย ด้วยคนที่มีความกล้าหาญ และความเชี่ยวชาญ และวันที่ 10 กรกฎาคม ทวิตเตอร์ข้อความกล่าวว่า “ในนามของสหรัฐอเมริกา ขอแสดงความยินดีกับหน่วยซีลของประเทศไทย และแสดงความยินดีที่ภารกิจช่วยเหลือเด็ก ๆ 12 ชีวิต และโค้ช จากถ้ำในประเทศไทย เป็นช่วงเวลาที่สวยงาม ทั้งหมดออกมาแล้ว เยี่ยมมาก!”

*  ทางการลาวยังได้ส่งทีมหน่วยกู้ภัยเวียงจันทน์ มายังบริเวณหน้างานถ้ำหลวง เพื่อช่วยร่วมภารกิจค้นหาเด็กติดถ้ำ

*  28 มิถุนายน ทำเนียบประธานาธิบดีพม่าได้ออกแถลงการณ์ระบุว่า พม่าจะให้ความช่วยเหลืออย่างเต็มที่ต่อปฏิบัติการค้นหาเยาวชนนักฟุตบอลทีมหมูป่าและผู้ฝึกสอน รวม 13 คน ที่ได้หายเข้าไปในถ้ำ และได้มีการส่งเจ้าหน้าที่สำรวจถ้ำหลวงด้านที่ติดกับฝั่งประเทศพม่า

*  พลเอก ธารไชยยันต์ ศรีสุวรรณ ผู้บัญชาการทหารสูงสุดกล่าวว่า รัฐบาลออสเตรเลียพร้อมสนับสนุนที่จะส่งเจ้าหน้าที่กู้ภัย ผู้เชี่ยวชาญ ทั้งยังพร้อมสนับสนุนอุปกรณ์ที่ทันสมัยร่วมปฏิบัติภารกิจค้นหานักฟุตบอลเยาวชนและโค้ช รวมทั้ง ดร.ริชาร์ด แฮร์ริส พร้อมทีมงานผู้เชี่ยวชาญท่านอื่นๆ จากออสเตรเลีย

*  ส่งผู้เชี่ยวชาญเรื่องน้ำซึ่งได้รับมอบหมายจากโครงการความร่วมมือของรัฐบาลญี่ปุ่นเพื่อช่วยเหลือเรื่องการระบายน้ำออกจากถ้ำ

*  สถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจำประเทศไทยแถลงว่าหน่วยงานของรัฐบาลจีนกำลังเตรียมส่งผู้เชี่ยวชาญด้านการกู้ภัยและการค้นหาผู้ประสบภัยในถ้ำจำนวน 6 คน โดยเจ้าหน้าที่ผู้เชี่ยวชาญจากจีนได้นำอุปกรณ์ช่วยชีวิตมาด้วย เช่น หุ่นยนต์ใต้น้ำ อุปกรณ์ดำน้ำ สเปกโทรมิเตอร์สามมิติ

*  มีการช่วยเหลือจาก Ben Reymenants ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญการดำน้ำในถ้ำ และจิม วาร์นีย์ พร้อมทีมงานดำน้ำท่านอื่นๆ

*  นักดำน้ำเพื่อนร่วมทีม Ben Reymenants และทางรัฐบาลฝรั่งเศสเองยังเสนอส่งทีมผู้เชี่ยวชาญและอุปกรณ์ แต่เจ้าหน้าที่ของไทยเชื่อว่ามีเพียงพออยู่ในสถานที่แล้ว

*  นักดำน้ำเพื่อนร่วมทีม Ben Reymenants

*  วันอาทิตย์ที่ 1 ก.ค. พระสันตะปาปาฟรานซิสประกอบพิธีสวดมนต์ประจำวัน ที่ จัตุรัส เซนต์ ปีเตอร์ ในนครรัฐวาติกัน โดยหลังจากเสร็จพิธี พระองค์สวดภาวนาเพื่อขอให้เกิดความสงบสุขแก่พื้นที่ต่าง ๆ ทั่วโลกที่กำลังประสบปัญหา และยังส่งกำลังใจถึงเหล่านักฟุตบอลเยาวชนทีม ‘หมูป่าอะคาเดมี’ 12 คนและโค้ชอีก 1 คน ซึ่งติดอยู่ในถ้ำหลวง ขุนน้ำนางนอน ใน อ.แม่สาย จ.เชียงราย มานานกว่า 1 สัปดาห์แล้ว โดยพระองค์ตรัสว่า พระองค์กำลังสวดอธิษฐานให้กับพวกเขา

*  มีทีมนักประดาน้ำในเบื้องต้น 6 คน เดินทางมาเพื่อช่วยเหลือ

*  ทีมนักดำน้ำประเทศอิสราเอลจากบริษัทอุปกรณ์สื่อสารฉุกเฉิน เดินทางมาช่วยทันทีที่ทราบข่าว นับตั้งแต่วันที่ 25 มิถุนายน โดยสายการบินแอล อัล ได้ระดมทุนค่าตั๋วเครื่องบินให้แก่พวกเขา เพื่อมาช่วยเหลือเด็ก ๆ

*  ส่งอาสาสมัคร รวมถึงประสานงานสำหรับการส่งเจ้าหน้าที่กู้ชีพจากกระทรวงสถานการณ์ฉุกเฉินแห่งสหพันธรัฐรัสเซีย เข้าช่วยเหลือ

*  Mikko Paasi ซึ่งเป็นนักดำน้ำชาวฟินแลนด์ ให้การช่วยเหลือแก่เจ้าหน้าที่กู้ชีพชาวไทย

*  เสนอเครื่องสูบน้ำประสิทธิภาพสูงจากประเทศของตน ที่สามารถสูบน้ำได้ 400 ลิตรต่อวินาที

* มาร์ติน (ผู้เขียนแผนที่ถ้ำหลวง) อิวาน คาราดิช นักดำน้ำชาวเดนมาร์ก

*  มาร์ก รึตเตอ นายกรัฐมนตรีแห่งเนเธอร์แลนด์ และ บริษัท ฟันแฮ็ค (Van Heck) สนับสนุนผู้เชี่ยวชาญด้านน้ำและเครื่องสูบน้ำปั๊มน้ำ

*  นายจันนี อินฟันตีโน ประธานสหพันธ์ฟุตบอลระหว่างประเทศ ได้ส่งหนังสือถึงพลตำรวจเอก สมยศ พุ่มพันธุ์ม่วง นายกสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ โดยในเนื้อหาได้ให้กำลังใจและได้เชิญทีมหมูป่าทั้ง 13 คนเข้าชมการแข่งขันฟุตบอลโลก 2018 รอบชิงชนะเลิศที่มอสโก รัสเซีย

*  เอริค ริชาร์ด บราวน์ นักดำน้ำชาวแคนาดา

* 

* 

*  ดักลาส ดีแลน เหยา นักดำน้ำชาวสิงคโปร์ วัย 50 ปี

## ผลสืบเนื่อง
* วีระ โรจน์พจนรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ได้สั่งการให้หอจดหมายเหตุแห่งชาติบันทึกเหตุการณ์ และภาพประวัติศาสตร์ของการช่วย 13 ชีวิต เนื่องด้วยเป็นเหตุการณ์สำคัญที่คนทั้งโลกให้ความสนใจ 
* มีการมอบสัญชาติไทยให้เอกพล จันทะวงษ์, พรชัย คำหลวง, ด.ช.มงคล บุญเปี่ยม และ ด.ช.อดุลย์ สามอ่อน 
* จากเดิมถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน มีนักท่องเที่ยวปีละประมาณ 4 หมื่นคน แต่หลังเหตุการณ์ จำนวนนักท่องเที่ยวตั้งแต่เดือนตุลาคม 2561 ถึงมิถุนายน มีมากกว่า 1 ล้าน 3 แสนคน

### หนังสือ
* *Aquanaut: A Life Beneath The Surface – The Inside Story of the Thai Cave Rescue* (2565) โดยริค สแตนตัน
* *Thirteen Lessons that Saved Thirteen Lives: The Thai Cave Rescue* (2565) โดยจอห์น โวลันเธน
* *Against All Odds* โดยเครก ชาลเลน และริชาร์ด แฮริส
* **' (2564) [[หนังสือเด็ก]][[สารคดี]] โดย[[คริสตินา สุนทรวัฒน์]] นักเขียนชาวอเมริกัน ได้รับคำวิจารณ์ในเชิงบวกจากนักวิจารณ์ และได้รับรางวัล [[Newbery Honor]] และ [[Sibert Honor]] ในปี 2565
* ''The Boys in the Cave'' (2561) โดย [[Matt Gutman]]
* ''The Great Cave Rescue'' (2561) โดย [[James Massola]]
* นิตยสาร [[เนชั่นแนล จีโอกราฟิก (นิตยสาร)|เนชั่นแนล จีโอกราฟิก ฉบับภาษาไทย]] ได้จัดทำนิตยสารฉบับที่ 206 ประจำเดือนกันยายน 2561 โดยในฉบับจะเป็นการถอดบทเรียนปฏิบัติการช่วยชีวิต 13 ทีมหมูป่าอะคาเดมี่ ณ [[วนอุทยานถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน]] อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย

=== เพลง ===
* เพลง [[ฮีโรส์ออฟไทยแลนด์]] แต่งเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม 2561 โดยวิล โรบินสัน โปรดิวเซอร์เพลงชาวอังกฤษ โดยมีเนื้อเพลงเป็นภาษาอังกฤษและภาษาถิ่นภาคเหนือของประเทศไทย และขับร้องโดยอีสานโปรเจกต์ ร่วมกับ รณณรงค์ คำภา
* เพลง วอนเจ้าแม่ดอยนางนอน ขับร้องโดย เปี๊ยก ปัญญา สุวรรณทิพย์ เผยแพร่ 27 มิถุนายน 2561
* เพลง ถ้ำหลวงนางนอน ขับร้องโดย [[เสกสรรค์ ศุขพิมาย|เสก โลโซ]] เผยแพร่ 1 กรกฎาคม 2561
* เพลง วอนนางนอน ขับร้องโดย [[จินตหรา พูนลาภ]] เผยแพร่ 2 กรกฎาคม 2561
* เพลง ถ้ำหลวงขุนน้ำนางนอน ขับร้องโดย [[ยืนยง โอภากุล|แอ๊ด คาราบาว]] เผยแพร่ 4 กรกฎาคม 2561
* เพลง ขอบคุณเจ้าแม่นางนอน ขับร้องโดย [[เย็นจิตร พรเทวี]] เผยแพร่ 9 กรกฎาคม 2561
* เพลง วีรบุรุษจ่าแซม ขับร้องโดย แบ๊ว แซมบ้า เผยแพร่ 16 กรกฎาคม 2561
* เพลง น้ำตาไหลอาลัยจ่าแซม ขับร้องโดย [[เย็นจิตร พรเทวี]] เผยแพร่ 28 กรกฎาคม 2561

=== ภาพยนตร์และซีรีส์ ===
* 2561: ''Against The Elements: Tham Luang Cave Rescue'' – สารคดีพร้อมบทสัมภาษณ์พิเศษที่จัดทำโดย[[CNA (TV network)|แชนเนลนิวส์เอเชีย]] ในสิงคโปร์
* 2561: ''Thai Cave Rescue'' – ตอนหนึ่งของซีรีส์วิทยาศาสตร์ ''[[โนวา (รายการโทรทัศน์ของอเมริกา)|โนวา]]'' (ฤดูกาลที่ 45 ตอนที่ 14)
* 2019: ''[[นางนอน]] (The Cave)'' – ภาพยนตร์สารคดีที่เขียนบทและกำกับโดยผู้สร้างภาพยนตร์ไทย-ไอริช [[ทอม วอลเลอร์]] นำเสนอนักดำน้ำตัวจริงในภารกิจ
* 2563: ''ติดถ้ำ (The Caved Life)'' – ภาพยนตร์ไทยสารคดี เล่าเรื่องราวผ่านภาพยนตร์สั้น 4 เรื่องจาก 5 ผู้กำกับ ได้แก่ พัฒนะ จิรวงศ์, อุรุพงศ์ รักษาสัตย์, โสภาวรรณ บุญนิมิตร, พีรชัย เกิดสินธุ์ และญาณิน พงศ์สุวรรณ เข้าฉายในโรงภาพยนตร์ลิโด้วันที่ 10 ธันวาคม 2563
* 2564: **' – สารคดีเนชั่นแนลจีโอกราฟิก เผยแพร่เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2564 ภาพยนตร์เรื่องนี้ใช้ฟุตเทจจากบอดี้แคมที่บันทึกโดยนักดำน้ำที่เกี่ยวข้องกับปฏิบัติการ
* 2565: *[[สิบสามชีวิต]] (Thirteen Lives)* – ภาพยนตร์ แอมะซอน ออริจินัล กำกับโดยรอน ฮาวเวิร์ด (พร้อมบทภาพยนตร์โดย วิลเลียม นิโคลสัน) เข้าฉายในโรงภาพยนตร์สหรัฐเดือนกรกฎาคม 2565 และทางแอมะซอน ไพร์ม เดือนสิงหาคม 2565 ซื้อลิขสิทธิ์ภาพยนตร์จาก Pure Flix ในปี 2563 การถ่ายทำเริ่มขึ้นในควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย ในเดือนมีนาคม 2564
* 2565: *[[ถ้ำหลวง: ภารกิจแห่งความหวัง]] (Thai Cave Rescue)* – ซีรีส์แบบจำกัดของเน็ตฟลิกซ์กำกับโดยเควิน ตันเจริญ ออกฉายเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2565 เป็นผลงานละครเพียงเรื่องเดียวที่ได้รับอนุญาตให้เข้าถึงสมาชิกของทีม *หมูป่า*
* 2565: ** – สารคดีของเน็ตฟลิกซ์ เผยแพร่เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2565 สารคดีมีการสัมภาษณ์สมาชิกที่ได้รับเลือกของทีม *หมูป่า*

## ดูเพิ่ม
* ถ้ำวิทยา
* การกู้ภัยถ้ำ
* การดำน้ำในถ้ำ
* อุบัติเหตุเหมืองในโกเปียโป พ.ศ. 2553

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม
* 
* 
* 
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

*  สารคดี (55:44); 17 July 2018; ABC News (Australia)
* The Thai Kids Talk – live press conference with English translation (1:31:32; 18 July 2018; ABC News (Australia) on ABC iview) alternative link on Facebook
*  – Rick Stanton account (03:42; 17 July 2018; ITV-News)
* Thai cave rescue (augmented reality) (21 July 2018; NYT)
* "Tham Luang Cave Rescue: Against The Elements", YouTube


หมวดหมู่:ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2561
หมวดหมู่:เหตุการณ์ในจังหวัดเชียงราย
หมวดหมู่:การกู้ภัยถ้ำ
หมวดหมู่:การดำน้ำในถ้ำ
หมวดหมู่:กฎหมายสัญชาติไทย
หมวดหมู่:อำเภอแม่สาย