วิมตินิยมทางวิทยาศาสตร์

**วิมตินิยมทางวิทยาศาสตร์**  () เป็นหลักปฏิบัติในการที่จะสืบหาว่า  เรื่องที่อ้างว่าเป็นจริงนั้นมีหลักฐานโดยงานวิจัยเชิงประสบการณ์  (เชิงประจักษ์)  หรือไม่  สามารถทำซ้ำได้หรือไม่  เป็นหลักปฏิบัติที่ใช้เป็นปกติในการ "เพิ่มขยายความรู้ที่ยืนยันได้พิสูจน์ได้" 
ยกตัวอย่างเช่น  ศ. ดร. โรเบิรต์ เมอร์ตัน แห่งมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย ผู้เป็นบิดาของสังคมวิทยาของความรู้วิทยาศาสตร์ (Sociology of scientific knowledge) ได้กล่าวยืนยันว่า  ไอเดียทุกอย่างต้องมีการทดสอบ  และต้องผ่านการตรวจสอบของสังคมและชุมชน  ที่เข้มงวด  และทำอย่างเป็นระบบ

## ศัพท์
วิมตินิยมทางวิทยาศาตร์บางครั้งก็เรียกว่า  **rational skepticism**  (วิมตินิยมตามเหตุผล)  และบางครั้งหมายถึง **skeptical inquiry** (การสอบสวนโดยไม่เชื่อ) 

วิมตินิยมทางวิทยาศาสตร์ไม่เหมือนกับวิมตินิยมทางปรัชญา ()
ซึ่งเป็นการไม่ปักใจว่า  ความรู้ที่เรามีนั้นเป็นความจริงของธรรมชาติ
ส่วนคำว่า  Methodological skepticism  (วิมตินิยมโดยระเบียบวิธี) เป็นการตั้งข้อสงสัยในความเชื่อของบุคคลว่าตรงกับความจริง  เป็นแนวคิดที่คล้าย ๆ กันกับวิมตินิยมทางวิทยาศาสตร์  แต่ไม่ใช่อันเดียวกัน
แต่คำว่า  "New Skepticism" (วิมตินิยมใหม่) ที่อธิบายโดยพอล์ เคิรตส์นั้น  ตรงกับวิมตินิยมทางวิทยาศาสตร์ 
นักเล่นกลผู้เป็นนักวิมตินิยม Jamy Ian Swiss ได้กล่าวไว้ว่า  วิมตินิยมทางวิทยาศาสตร์เป็น "วิธีการคิด  ไม่ใช่เรื่องที่คิด"

### นิยามต่าง ๆ
คำนิยามอื่น ๆ ของ "วิมตินิยมทางวิทยาศาสตร์" รวมทั้ง

## สาระสำคัญ
 
## ประวัติ
 
## ตัวอย่าง
ตัวอย่างประเด็นที่วารสารวิมตินิยมทางวิทยาศาสตร์ทำการตรวจสอบรวมทั้ง  
* การรักษาพยาบาลด้วยอาหารบางประเภท  ด้วยวิธีการบางอย่าง  และด้วยการแพทย์ทางเลือก 
* ความน่าเชื่อถือและความมีอยู่ของความสามารถเหนือธรรมชาติ (เช่นการพยากรณ์ด้วยไพ่ทาโรต์) ของเทพและภูติต่าง ๆ (เช่นโพลเทอร์ไกสท์ ทูตสวรรค์  พระเจ้า/พระเป็นเจ้า/พระผู้สร้าง)
* สัตว์ต่าง ๆ จากวิทยาสัตว์ลึกลับ (เช่นเนสซีหรือสัตว์ประหลาดล็อกเนสส์)
* เรื่องอื่น ๆ รวมทั้ง creationism/intelligent design, ดาวซิ่ง, ทฤษฎีสมคบคิดต่าง ๆ (เช่นทฤษฎีสมคบคิดเรื่องเหยียบดวงจันทร์)
* และเรื่องอ้างอื่น ๆ ที่นักวิมตินิยมเห็นว่าไม่น่าจะเป็นไปได้ตามหลักวิทยาศาสตร์

มีนักวิมตินิยมเช่นนักมายากลแฮร์รี ฮูดินี (ค.ศ. 1874-1926) และนักมายากลชาวอเมริกันเจมส์ แรนดี้  ที่ได้กลายมาเป็นผู้มีชื่อเสียงในการพิสูจน์เรื่องอ้างที่ไม่น่าเป็นไปได้  ว่าเป็นเรื่องเท็จ
ถึงอย่างนั้น  นักพิสูจน์เรื่องเหนือธรรมชาติบางท่านเตือนว่า  ผู้ทำการเช่นนี้ต้องระวังที่จะติดตามเรื่องอ้างเหนือธรรมชาติเช่นนี้อย่างจริง ๆ จัง ๆ โดยไม่มีความเอนเอียง  เพราะว่า  การพิสูจน์หาเหตุผลที่เปิดใจโปร่งใส  สามารถที่จะเปลี่ยนใจและสอนคนได้ดีกว่าการพิสูจน์ว่าเท็จ

### วิมตินิยมเทียม
มีการกล่าวไว้ว่า  "นักวิมตินิยมเทียมจริง ๆ แล้วก็คือผู้ที่ยึดถือความคิดเห็นของตนโดยปราศจากเหตุผล  ภายใต้คราบ (ของนักวิมตินิยมจริง ๆ) เป็นคนยิ่งอันตรายด้วยการแสดงรูปแบบ  เหมือนกับผู้ทำการสอบสวนที่ไม่มีความเอนเอียงและเปิดใจ"
โดยมีตัวอย่างให้เห็นในกลุ่มบุคคลผู้ยึดถือหลักทางวิชาการที่ต่อมาพบว่าใช้ไม่ได้เช่น  การปฏิเสธโรคเอดส์ การปฏิเสธเหตุการณ์ฮอโลคอสต์  การปฏิเสธปรากฏการณ์โลกร้อน  ผู้เรียกตนเองว่านักวิมตินิยม แต่ความจริงแสดงพฤติกรรมของนักวิมตินิยมเทียม
คือเลือกถือเอาและเลือกแสดงแต่หลักฐานที่เข้ากับความคิดความเชื่อของตน (ดูความเอนเอียงเพื่อยืนยัน)
ลักษณะเฉพาะของวิมตินิยมเทียมก็คือ  "ไม่ได้มีจุดหมายเป็นการสืบหาความจริงอย่างเป็นกลาง ๆ แต่เป็นการพิทักษ์จุดยืนทางความคิดที่มีอยู่แล้ว"

แต่ว่า  แม้นักวิมตินิยมทางวิทยาศาสตร์แท้ ๆ ก็ยังอาจถูกวิจารณ์ด้วยข้อหาเช่นนี้ได้
คือ  มักจะมีการกล่าวหาว่าเป็นวิมตินิยมเทียม  ในประเด็นต่าง ๆ ที่มีการขัดแย้งกันในระดับสูงกับพวกนักวิมตินิยมทางวิทยาศาสตร์
ยกตัวอย่างเช่น  ในปี ค.ศ. 1994 นักจิตวิทยาเหนือธรรมชาติที่ต่อมากลายเป็นผู้ที่ไม่เชื่อเรื่องเหนือธรรมชาติ  และได้รับเลือกเป็นสมาชิกขององค์กรวิมตินิยม CSICOP ได้กล่าวถึงสิ่งที่เธอคิดว่า  "เป็นวิมตินิยมเทียมประเภทที่แย่ที่สุด"

โดยวิจารณ์คำที่สมาชิกจาก "สมาคมการตรวจสอบโดยวิมตินิยม" (Association for Skeptical Investigation) ได้ใช้เรียกนักวิมตินิยมที่วิจารณ์เรื่องเหนือธรรมชาติบางคนว่า  "ยึดถือความคิดของตนโดยปราศจากเหตุผล" และ "เป็นโรค" 
โรเบิรต์ ท็อดด์ คาร์โรลล์  ผู้จัดตั้งเว็บไซต์  *[http://skepdic.com/ Skeptic's Dictionary (พจนานุกรมของนักวิมตินิยม)]*
ได้กล่าวว่า  สมาคมนั้น

## อันตรายจากวิทยาศาสตร์เทียม
วิมตินิยมเป็นวิธีการศึกษาเรื่องอ้างที่ไม่ปกติธรรมดาหรือแปลก ๆ ที่โน้มไปทางความไม่เชื่อเหนือกว่าความเชื่อ  เพราะว่าไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนสรุปได้
นักวิมตินิยมโดยทั่ว ๆ ไปพิจารณาว่า  ความเชื่อเกี่ยวกับการมาถึงมนุษยโลกโดยมนุษย์ต่างดาว  และอำนาจรับรู้เหนือธรรมชาติ  เป็นแนวความคิดที่ผิด
เนื่องจากไม่มีหลักฐานโดยประสบการณ์ (empirical evidence) ที่จะสนับสนุนเหตุการณ์เหล่านี้
นักปราชญ์กรีกโบราณเพลโต  คิดว่า  การปลดเปลื้องบุคคลอื่นให้พ้นจากความไม่รู้แม้ว่าจะมีการขัดขืนในเบื้องต้น  เป็นการกระทำที่ยิ่งใหญ่และประเสริฐ
ซึ่งนักวิมตินิยมในปัจจุบันก็ได้พยายามที่จะเดินตามแนวคิดนี้โดยวิธีต่าง ๆ

นักปราชญ์ทรงอิทธิพลชาวอังกฤษเบอร์ทรันด์ รัสเซลล์  เสนอว่า  การกระทำของบุคคล  จะอาศัยความเชื่อของบุคคลนั้น  และถ้าความเชื่อนั้นไม่มีหลักฐานสนับสนุน  ก็อาจจะนำไปสู่การกระทำที่ก่อความเสียหาย
นักมายากลเจมส์ แรนดี้  บ่อยครั้งเขียนบทความเกี่ยวกับกลฉ้อฉลของผู้ที่อ้างว่าตนรับรู้ได้เหนือธรรมชาติ  หรือรักษาโรคได้โดยอำนาจเหนือธรรมชาติ
นักวิจารณ์การแพทย์ทางเลือกบ่อยครั้งชี้คำแนะนำที่ไม่ดีของผู้รักษาผู้ไม่มีคุณสมบัติ  ที่นำไปสู่อาการสาหัสหรือถึงความตาย
ส่วนนักชีววิทยาริชาร์ด ดอว์กินส์  ชี้ว่า  ศาสนาเป็นแหล่งก่อเหตุความรุนแรง  และพิจารณาว่า  ความเชื่อว่าพระผู้สร้างสร้างโลกขึ้น (creationism) เป็นอันตรายต่อการใช้ความรู้จากชีววิทยา (เช่นผู้เชื่อมีความเห็นขัดแย้งต่อหลักความจริงทางชีววิทยา  ทำให้เกิดการกระทำมีผลกระทบต่อสังคมที่ขัดกับหลักความจริง)
และนักวิมตินิยมบางพวกก็ต่อต้านลัทธิศาสนาใหม่ ๆ (New religious movement) เพราะสอนว่า  มีปาฏิหาริย์ (เหนือธรรมชาติ) ที่ไม่จริง  หรือว่าผู้นำลัทธิศาสนาสามารถทำปาฏิหาริย์ได้ 
และบางพวกก็มักวิจารณ์ระบบความเชื่อต่าง ๆ ที่เห็นว่าวิตถาร แปลกประหลาด หรือว่าไม่มีเหตุผล

## สื่อวิมตินิยม
**[[มิธบัสเตอร์ส]]* รายการโทรทัศน์พิสูจน์ตำนานเมือง และเรื่องเล่าขานที่เล่าต่อกันปากต่อปาก

## ดูเพิ่ม
* วิมตินิยม
* มนุษยนิยมแบบฆราวาส

## เชิงอรรถและอ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 

* 

* 

* 

* 

* 

* Skeptic Links  - A list of links of interest to Scientific Skeptics
* The Skeptic's Dictionary - Carroll, Robert Todd, contains many articles on science, alternative medicine, pseudoscience, etc.
* A skeptical manifesto, Shermer, Michael, A philosophical analysis of scientific skepticism
* Proper Criticism . (csicop.org) - Hyman, Ray, Suggestions to upgrade the quality of Scientific skepticism
* Strategies for dissenting scientists . Martin, Brian, Society for Scientific Exploration. Journal of Scientific Exploration, Volume 12 No 4. 1998. (PDF), Strategies available for dissenting scientists.
* Carl Sagan's Baloney Detection Kit. Operation Clambake. 1998. Based on the book "*The Demon Haunted World|The Demon Haunted World: Science as a candle in the dark*". (ISBN 0-345-40946-9)
* New England Skeptical Society Newsletter Articles - Includes articles on such topics as Homeopathy, Intelligent Design, and other pseudoscientific topics
* sci.skeptic FAQ
* Nonsense (And Why It's So Popular)  A course syllabus from The College of Wooster.
* Why Is There A Skeptical Movement? - Loxton, Daniel, Contains an overview of the history (and pre-history) of the skeptical movement as well as the principles underlying scientific skepticism.


หมวดหมู่:วิมตินิยม