จักรพรรดิไดโงะ

**จักรพรรดิไดโงะ** (; 6 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 884 – 23 ตุลาคม ค.ศ. 930) เป็นจักรพรรดิญี่ปุ่นองค์ที่ 60 ตามที่ได้จัดเรียงไว้ในลำดับการสืบราชบัลลังก์ 

จักรพรรดิไดโงะครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. 897 ถึง 930 พระนามของพระองค์นำมาจากสถานที่ฝังพระศพ

## พระบรมวงศานุวงศ์

ไดโงะเป็นพระราชโอรสองค์โตของจักรพรรดิอูดะ พระราชมารดาของพระองค์คือฟูจิวาระ โนะ ทาเนโกะ (หรือ อินชิ) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ ทากาฟูจิ รัฐมนตรีส่วนกลาง พระองค์ทรงขึ้นครองราชย์แต่ทรงพระเยาว์หลังจากจักรพรรดิอูดะ พระราชบิดา ทรงสละราชสมบัติใน ค.ศ. 897 พระราชมารดาของพระองค์สิ้นพระชนม์ก่อนขึ้นครองราชย์ ดังนั้นพระองค์ทรงได้รับเลี้ยงจากฟูจิวาระ โนะ อนชิ พระมเหสีอีกพระองค์ของอูดะผู้เป็นธิดาในอดีต*[[คัมปากุ]]* ฟูจิวาระ โนะ โมตตสึเนะ

จักรพรรดิโคโก พระอัยกาของไดโงะ ทรงลดพระยศของพวกพระราชโอรสจากเชื้อพระวงศ์มาเป็นสามัญชน เพื่อลดรายจ่ายของรัฐ รวมทั้งอิทธิพลทางการเมืองของพวกเขา นอกจากนี้ พวกเขายังได้รับนามสกุลมินาโมโตะ ดังนั้น ไดโงะจึงไม่ได้เกิดเป็นเชื้อพระวงศ์และมีพระนามว่า **มินาโมโตะ โนะ โคเรซาเนะ** (源維城) จนกระทั่ง ค.ศ. 887 เมื่อมินาโมโตะ โนะ ซาดามิ (อดีตเจ้าชายซาดามิ) พระราชบิดาของไดโงะ ได้รับการเลื่อนขึ้นเป็นเจ้าชายและรัชทายาทในพระราชบัลลังก์ หลังจากนั้น พระนามส่วนพระองค์ (*[[อิมินะ]]*) จึงเปลี่ยนเป็น **อัตสึฮิโตะ** () หรือ *โอโนะ-เทอิ* ก่อนขึ้นครองราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศ

ไดโงะทรงมีจักรพรรดินี พระมเหสี และพระสนมรวม 21 พระนาง และมีพระราชโอรสธิดารวม 36 พระองค์

## เหตุการณ์ในพระชนมชีพของจักรพรรดิไดโงะ
การเปลี่ยนชื่อรัชสมัยใน ค.ศ. 898 เป็นจุดเริ่มต้นของรัชสมัยจักรพรรดิไดโงะ เหตุการณ์สำคัญในช่วง 34 ปีของไดโงะอยู่ที่พระองค์ทรงปกครองด้วยตนเอง โดยไม่มีผู้สำเร็จราชการจากตระกูลฟูจิวาระ แม้ว่าพระองค์มีเชื้อสายจากฟูจิวาระอยู่ส่วนหนึ่ง

* **4 สิงหาคม ค.ศ. 897** (*ปี[[Kanpyō (era)|คัมเปียว]]ที่ 9, วันที่ 3 เดือน 7 *): ในปีที่ 10 ของรัชสมัยอูดะ*-เท็นโน* (宇多天皇十年) จักรพรรดิอูดะสละราชสมบัติ และพระราชโอรสองค์โตได้รับสถานะผู้สืบทอด ("เซ็นโซะ")
* **14 สิงหาคม ค.ศ. 897** (*ปีคัมเปียวที่ 9, วันที่ 13 เดือน 7*): จักรพรรดิไดโงะขึ้นครองราชย์อย่างเป็นทางการ (*โซกูอิ*)
* **7 ธันวาคม ค.ศ. 899** (*ปี[[โชไต]]ที่ 2, วันที่ 1 เดือน 11*): ดวงอาทิตย์เข้าสู่เหมายัน และบรรดาขุนนางชั้นผู้ใหญ่ของจักรวรรดิทั้งหมดเข้าเฝ้าราชสำนักของไดโงะ
* **2 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 900** (*ปีโชไตที่ 3, วันที่ 3 เดือน 1*):  ไดโงะเสด็จไปเยี่ยมพระราชบิดาที่พระตำหนักที่อูดะเลือกภายหลังการสละราชบัลลังก์
* **ค.ศ. 900** (*ปีโชไตที่ 3, เดือน 10*): อดีตจักรพรรดิอูดะเสด็จไปยังเขาโคยะ () ในบริเวณที่ปัจจุบันคือจังหวัดวากายามะไปทางใต้ของโอซากะ พระองค์เสด็จไปที่วัดต่างๆ บนไหล่เขา
* **23 มกราคม ค.ศ. 901** (*ปี[[Engi (era)|เอ็งงิ]]ที่ 1, วันที่ 1 เดือน 1*): เกิดสุริยุปราคา
* **ค.ศ. 901** (*ปีเอ็งงิที่ 1, เดือน 1*): เกิด"อุบัติการณ์"ซูงาวาระ มิจิซาเนะขึ้น แต่ไม่สามารถทราบรายละเอียดเพิ่มเติมได้ เนื่องจากไดโงะสั่งให้เผาอนุทินและบันทึกต่าง ๆ ในช่วงเวลาดังกล่าว
* **ค.ศ. 906** (*ปีเอ็งงิที่ 5, เดือน 4*): คิ-โนะ สึรายูกิมอบหนังสือรวบรวมบทกวี *[[โคกิงวากาชู]]* ซึ่งเป็นชุดบทกวีวากะ ให้แก่จักรพรรดิ
* **ค.ศ. 909** (*ปีเอ็งงิที่ 9, เดือน 4 *): *ซาไดจิง* ฟูจิวาระ โนะ โทกิฮิระเสียชีวิตด้วยอายุ 39 ปี เขาได้รับเกียรติเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์หลังเสียชีวิต
* **ค.ศ. 929** (*ปี[[เอ็นโจ]]ที่ 7, เดือน 8*): อุทกภัยทำลายประเทศและมีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก
* **21 กรกฎาคม ค.ศ. 930** (*ปีเอ็นโจที่ 8, วันที่ 26 เดือน 6*): เมฆฝนสีดำขนาดใหญ่เคลื่อนตัวมาจากเชิงเขาอาตาโงะไปยังเฮอังเกียวตามมาด้วยฟ้าร้องดังสนั่นหวั่นไหว ฟ้าผ่าลงมายังพระราชวังหลวง ทั้งที่ปรึกษาอาวุโสฟูจิวาระ-โนะ-คิยตสึระ (มีอีกนามว่ามิโยชิ โนะ คิโยยูกิ) และไทระ-โนะ มาเรโยะ ผู้ควบคุมส่วนกลางฝั่งขวา และขุนนางระดับรองอีกหลายคนถูกสังหาร และร่างของพวกเขาถูกเผาไหม้ในกองเพลิงในเวลาต่อมา มีการตีความว่าความตายของพวกเขาเป็นการแก้แค้นโดยวิญญาณที่ยังไม่สงบของซูงาวาระ มิจิซาเนะ
* **16 ตุลาคม ค.ศ. 930** (*ปีเอ็นโจที่ 8, วันที่ 22 เดือน 9*): ในปีที่ 34 ของรัชสมัยไดโงะ*-เท็นโน* (醍醐天皇34年) จักรพรรดิทรงพระประชวรหนัก และเกรงว่าพระองค์คงไม่รอดแน่แล้วจึงสละราชบัลลังก์ กล่าวกันว่า ณ จุดนี้ พระราชโอรสได้รับตำแหน่งผู้สืบทอด (*เซ็นโซะ*) หลังจากนั้นไม่นาน จักรพรรดิซูซากุขึ้นครองราชย์ (*โซกูอิ*)
* **29 ตุลาคม ค.ศ. 930** (*ปีเอ็นโจที่ 8, วันที่ 29 เดือน 9*): จักรพรรดิไดโงะทรงออกกผนวชในยามเช้าตรู่มาก ในฐานะพระสงฆ์ พระองค์ได้ฉายาธรรมว่า โฮ-คงโง และหลังจากนั้นไม่นานก็สวรรคตด้วยพระชนมพรรษา 46 ปี พระบรมศพของพระองค์ได้ฝังไว้ที่ไดโงจิ ซึ่งเป็นที่มาของพระนามหลังสวรรคตของอดีตจักรพรรดิเป็น ไดโงะ*-เท็นโน*

## ศักราชในรัชสมัยไดโงะ
ปีในรัชสมัยไดโงะมีมากกว่าหนึ่งชื่อศักราชหรือ *[[เน็งโง]]*
* *[[Kanpyō (era)|คัมเปียว]]* (889–898)
* *[[โชไต]]* (898–901)
* *[[Engi (era)|เอ็งงิ]]*   (901–923)
* *[[เอ็นโจ]]*  (923–931)

## พระมเหสีและพระราชโอรสธิดา
จักรพรรดินี (*[[ชูงู]]*): ฟูจิวาระ โนะ อนชิ (藤原穏子) ธิดาในคัมปากุ ฟูจิวาระ โนะ โมตตสึเนะ
*พระราชโอรสองค์ที่ 2: เจ้าชายยาซูอากิระ (保明親王; 903–923) มกุฎราชกุมารของจักรพรรดิไดโงะที่มีชื่อเรียกว่า *บุงเก็งเง็นไตชิ* (文献彦太子)
*พระราชธิดาองค์ที่ 14: เจ้าหญิง*โคชิ* (康子内親王; 919–957) สมรสกับอูไดจิง ฟูจิวาระ โนะ โมโรซูเกะ
*พระราชโอรสองค์ที่ 14: เจ้าชายฮิโรกิระ (มีอีกพระนามว่า ยูตาอากิระ 寛明親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิซูซากุ
*พระราชโอรสองค์ที่ 16: เจ้าชายนาริอากิระ (成明親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิมูรากามิ

พระมเหสี (*[[โคกีว|ฮิ]]*): เจ้าหญิง''อิชิ'' (為子内親王, สวรรคต ค.ศ. 899) พระราชธิดาในจักรพรรดิโคโก
*พระราชธิดาองค์ที่ 1: เจ้าหญิง*คันชิ* (勧子内親王; 899–910)

พระมเหสี (*[[โคกีว|เนียวโงะ]]*): มินาโมโตะ โนะ *วาชิ* (源和子; สวรรคต ค.ศ. 947) พระราชธิดาในจักรพรรดิโคโก
*พระราชธิดาองค์ที่ 4: เจ้าหญิง*เคชิ* (慶子内親王; 903–923) สมรสกับเจ้าชายอัตสึกาตะ (พระราชโอรสในจักรพรรดิอูดะ)
*พระราชโอรสองค์ที่ 5: เจ้าชายสึเนอากิระ (常明親王; 906–944)
*พระราชโอรสองค์ที่ 6: เจ้าชายโนริอากิระ (式明親王; 907–966)
*พระราชโอรสองค์ที่ 7: เจ้าชายอาริอากิระ (有明親王; 910–961)
*พระราชธิดาองค์ที่ 13: เจ้าหญิง*โชชิ* (韶子内親王; 918–980) ไซอิงคนที่ 13 ในศาลเจ้าคาโมะ (921–930); ภายหลังสมรสกับมินาโมโตะ โนะ คาโยกาเงะ
*พระราชธิดาองค์ที่ 17: เจ้าหญิง*เซชิ*/ทาดาโกะ (斉子内親王; 921–936) ไซโอคนที่ 27 ในศาลเจ้าอิเซะ (936) แต่ไม่ได้ไปที่อิเซะเนื่องจากสิ้นพระชนม์ก่อน

พระมเหสี (*เนียวโงะ*): ฟูจิวาระ โนะ *โนชิ* (藤原能子; สวรรคต ค.ศ. 964) ธิดาในอูไดจิง ฟูจิวาระ โนะ ซาดากาตะ; ภายหลังสมรสกับฟูจิวาระ โนะ ซาเนโยริ

พระมเหสี (*เนียวโงะ*): นางพระกำนัลฟูจิวาระ โนะ วากาโกะ (藤原和香子, สวรรคต ค.ศ. 935) ธิดาในไดนางง ฟูจิวาระ โนะ ซาดากูนิ

## พระราชพงศาวลี

## ดูเพิ่ม
* รายพระนามจักรพรรดิญี่ปุ่น
* จักรพรรดิญี่ปุ่น
* ตระกูลมินาโมโตะ

## อ้างอิง

## ข้อมูล
* Brown, Delmer M. and Ichirō Ishida, eds. (1979).  ''Gukanshō: The Future and the Past.'' Berkeley: University of California Press. ;  OCLC 251325323
* Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959).  ''The Imperial House of Japan.'' Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
* Titsingh, Isaac. (1834). *[[Nihon Odai Ichiran]]*; ou,  ''Annales des empereurs du Japon.''  Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland.  OCLC 5850691
* Varley, H. Paul. (1980). ''Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns.'' New York: Columbia University Press. ;  OCLC 59145842

## แหล่งข้อมูลอื่น
*Imperial Household Agency webpage on mausoleum

ไดโงะ
หมวดหมู่:ภิกษุชาวญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ภิกษุที่เป็นพระราชวงศ์
หมวดหมู่:โคไตชิ
ไดโงะ