ภาษาบาโลจ

thumb|ผู้พูดภาษาบาโลจตะวันออก
**ภาษาบาโลจ** เป็นภาษากลุ่มอิหร่านตะวันตกเฉียงเหนือ ส่วนใหญ่พูดกันในบาโลชิสถาน มีผู้พูด 3 ถึง 5 ล้านคน นอกจากปากีสถาน อิหร่าน และอัฟกานิสถานแล้ว ยังมีผู้พูดภาษานี้ในโอมาน รัฐอาหรับริมอ่าวเปอร์เซีย เติร์กเมนิสถาน แอฟริกาตะวันออก และสังคมพลัดถิ่นในส่วนอื่นของโลก มีการเสนอแนะว่าต้นกำเนิดของภาษาบาโลจอยู่ในบริเวณรอบ ๆ ภูมิภาคแคสเปียนกลาง

## วิทยาหน่วยคำ
ภาษาบาโลจสูญเสียระบบการระบุเพศของภาษาเปอร์เซียโบราณเหมือนกลุ่มภาษาอิหร่านตะวันตกหลายภาษา

## สัทวิทยา
### สระ
ระบบสระของภาษาบาโลจมีอย่างน้อย 8 เสียง ได้แก่ เสียงยาว 5 เสียง และเสียงสั้น 3 เสียง ได้แก่ , , , , , ,  และ 

### พยัญชนะ
ตารางข้างล่างแสดงเสียงพยัญชนะที่พบได้ทั่วไปในภาษาบาโลจถิ่นเหนือและถิ่นใต้ ในภาษาบาโลจถิ่นตะวันตก เสียงพยัญชนะ /s/, /z/, /n/, /ɾ/ และ /l/ อยู่ในบริเวณปุ่มเหงือก เสียงหยุด /t/ และ /d/ อยู่ในบริเวณฟันทั้งสองภาษาถิ่น

;หมายเหตุ

## ไวยากรณ์
การเรียงลำดับคำโดยทั่วไปของภาษาบาโลจเป็นประธาน-กรรม-กริยา มีลักษณะสัมพันธการกเช่นเดียวกับภาษากลุ่มอินโด-อิเรเนียนอื่น ๆ 

## ระบบการเขียน
ก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 19 ภาษาบาโลจไม่มีการใช้เป็นภาษาเขียน การเขียนที่เป็นทางการใช้ภาษาเปอร์เซีย แม้ว่าจะใช้ภาษาบาโลจในศาลแล้ว

เจ้าหน้าที่อาณานิคมอังกฤษเป็นคนกลุ่มแรกที่เขียนภาษาบาโลจด้วยอักษรละติน หลังการก่อตั้งประเทศปากีสถาน นักวิชาการบาโลจหันมาใช้อักษรเปอร์เซีย

ใน ค.ศ. 2002 มีงานประชุมที่จัดขึ้นเพื่อช่วยสร้างอักษรมาตรฐานสำหรับภาษาบาโลจ

### อักษรละติน
 (33 ตัวอักษรและ 2 ทวิอักษร)

### อักษรแบบเก่า

### อักษรมาตรฐาน

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## อ่านเพิ่ม

;Dictionaries and lexicographical works
* Gilbertson, George W. 1925. *English-Balochi colloquial dictionary*. Hertford: Stephen Austin & Sons.
* Ahmad, K. 1985. *Baluchi Glossary: A Baluchi-English Glossary: Elementary Level*. Dunwoody Press.
* Badal Khan, S. 1990. *Mán Balócíá Darí Zubánání Judá*. Labzánk Vol. 1(3): pp.&nbsp;11–15.
* Abdulrrahman Pahwal. 2007. *Balochi Gálband: Balochi/Pashto/Dari/English Dictionary*. Peshawar: Al-Azhar Book Co. p.&nbsp;374.
* Mír Ahmad Dihání. 2000. *Mír Ganj: Balócí/Balócí/Urdú*. Karachi: Balóc Ittihád Adabí Akedimí. p.&nbsp;427.
* Bruce, R. I. 1874. *Manual and Vocabulary of the Beluchi Dialect*. Lahore: Government Civil Secretariat Press. vi 154 p.
* Ishák Xámúś. 2014. *Balochi Dictionary: Balochi/Urdu/English*. Karachi: Aataar Publications. p.&nbsp;444.
* Nágumán. 2011. *Balócí Gál: Ambáre Nókáz (Balochi/English/Urdu)*. Básk. p.&nbsp;245.
* Nágumán. 2014. *Jutgál. Makkurán: Nigwar Labzánkí Majlis*. p.&nbsp;64.
* Ghulám Razá Azarlí. 2016. *Farhange Kúcak: Pársí/Balúcí*. Pársí Anjuman.
* Hashmi, S. Z. S. 2000. *Sayad Ganj: Balochi-Balochi Dictionary*. Karachi: Sayad Hashmi Academy. P. 887.
* Ulfat Nasím. 2005. *Tibbí Lughat*. Balócí Akademí. p.&nbsp;260.
* Gulzár Xán Marí. 2005. *Gwaśtin*. Balócí Akedimí. p.&nbsp;466.
* Raśíd Xán. 2010. *Batal, Guśtin, Puźdánk, Ghanŧ*. Tump: Wafá Labzání Majlis. p.&nbsp;400.
* Śe Ragám. 2012. *Batal, Gwaśtin u Gálband*. Balócí Akademí. p.&nbsp;268.
* Abdul Azíz Daolatí Baxśán. 1388. *Nám u Ném Nám: Farhang Námhá Balúcí*. Tihrán: Pázína. p.&nbsp;180.
* Nazeer Dawood. 2007. *Balochi into English Dictionary*. Gwádar: Drad Publications. p.&nbsp;208.
* Abdul Kaiúm Balóc. 2005. *Balócí Búmíá*. Balócí Akademí. p.&nbsp;405.
* Ján Mahmad Daśtí. 2015. *Balócí Labz Balad [Balochi/Balochi Dictionary]*. Balócí Akademí. p.&nbsp;1255.
* Bogoljubov, Mixail, et al. (eds.). *Indoiranskoe jazykoznanie i tipologija jazykovyx situacij. Sbornik statej k 75-letiju professora A. L. Gryunberga*. St. Pétersbourg (Nauka). pp.&nbsp;201–212.
* Marri, M. K. and Marri, S. K. 1970. *Balúcí-Urdú Lughat*. Quetta: Balochi Academy. 332 p.
* Mayer, T. J. L. 1900. *English-Baluchi Dictionary*. Lahore: Government Press.

;Orthography
* Jahani, Carina. 1990. *Standardization and orthography in the Balochi language*. Studia Iranica Upsaliensia. Uppsala, Sweden: Almqvist & Wiksell Internat.
* Sayad Háśumí. 1964. *Balócí Syáhag u Rást Nibíssag*. Dabai: Sayad Háśumí Balóc. p.&nbsp;144.
* Ghaos Bahár. 1998. Balócí Lékwaŕ. Balócí Akademí. p.&nbsp;227.
* Ziá Balóc. 2015. *Balócí Rást Nibíssí*. Raísí Cáp u Śingjáh. p.&nbsp;264.
* Axtar Nadím. 1997. *Nibiśta Ráhband*. Balócí Akedimí. p.&nbsp;206.
* Táj Balóc. 2015. *Sarámad (Roman Orthography)*. Bahren: Balóc Kalab. p.&nbsp;110.

;Courses and study guides
* Barker, Muhammad A. and Aaqil Khan Mengal. 1969. *A course in Baluchi*. Montreal: McGill University.
* Collett, Nigel A. 1986. *A Grammar, Phrase-book, and Vocabulary of Baluchi (As Spoken in the Sultanate of Oman)*. Abingdon: Burgess & Son.
* Natawa, T. 1981. *Baluchi (Asian and African Grammatical Manuals 17b)*. Tokyo. 351 p.
* Munazzih Batúl Baóc. 2008. *Ásán Balúcí Bólcál*. Balócí Akademí. p.&nbsp;152.
* Abdul Azíz Jázimí. *Balócí Gappe Káidaián*. p.&nbsp;32.
* Muhammad Zarrín Nigár. *Dastúr Tatbíkí Zabáne Balúcí bá Fársí*. Íránśahr: Bunyáde Naśre Farhange Balóc. p.&nbsp;136.
* Gilbertson, George W. 1923. *The Balochi language. A grammar and manual*. Hertford: Stephen Austin & Sons.
* Bugti, A. M. 1978. *Balócí-Urdú Bólcál*. Quetta: Kalat Publications.
* Ayyúb Ayyúbí. 1381. *Dastúr Zabán Fársí bih Balúcí*. Íránśahr: Intiśárát Asátír. p.&nbsp;200.
* Hitturam, R. B. 1881. *Biluchi Nameh: A Text-book of the Biluchi Language*. Lahore.

;Etymological and historical studies
* Elfenbein, J. 1985. Balochi from Khotan. In: Studia Iranica. Vol. XIV (2): 223–238.
* Gladstone, C. E. 1874. Biluchi Handbook. Lahore.
* Hashmi, S. Z. S. 1986. Balúcí Zabán va Adab kí Táríx [The History of Balochi language and Literature: A Survey]. Karachi: Sayad Hashmi Academy.
* Korn, A. 2005. Towards a Historical Grammar of Balochi. Studies in Balochi Historical Phonology and Vocabulary [Beiträge zur Iranistik 26]. Wiesbaden (Reichert).
* Korn, A. 2009. The Ergative System in Balochi from a Typological Perspective // Iranian Journal for Applied Language Studies I. pp.&nbsp;43–79.
* Korn, A. 2003. The Outcome of Proto-Iranian *ṛ in Balochi // Iran : Questions et connaissances. Actes du IVe congrès européen des études iraniennes, organisé par la Societas Iranologica Europaea, Paris, 6-10 septembre 1999. III : Cultures et sociétés contemporaines, éd. Bernard HOURCADE [Studia Iranica Cahier 27]. Leuven (Peeters). pp.&nbsp;65–75.
* Mengal, A. K. 1990. A Persian-Pahlavi-Balochi Vocabulary I (A-C). Quetta: Balochi Academy.
* Morgenstiene, G. 1932. Notes on Balochi Etymology. Norsk Tidsskrift for Sprogvidenskap. p.&nbsp;37–53.
* Moshkalo, V. V. 1988. Reflections of the Old Iranian Preverbs on the Baluchi Verbs. Naples: Newsletter of Baluchistan Studies. No. 5: pp.&nbsp;71–74.
* Moshkalo, V. V. 1991. Beludzskij Jazyk. In: Osnovy Iranskogo Jazykozanija. Novoiranskie Jazyki I. Moscow. p.&nbsp;5-90.

;Dialectology
* Dames, M. L. 1881. A Sketch of the Northern Balochi Language. Calcutta: The Journal of the Asiatic Society of Bengal.
* Elfenbein, J. 1966. The Baluchi Language. A Dialectology with Text. London.
* Filipone, E. 1990. Organization of Space: Cognitive Models and Baluchi Dialectology. Newsletter of Baluchistan Studies. Naples. Vol. 7: pp.&nbsp;29–39.
* Gafferberg, E. G. 1969. Beludzhi Turkmenskoi. SSR: Ocherki Khoziaistva Material'oni Kultuy I Byta. sn.
* Geiger, W. 1889. Etymologie des Baluci. Abhandlungen der I. Classe derKoniglich Bayersichen Akaemie der Wissenschaften. Vol. XIX(I): pp.&nbsp;105–53.
* Marston, E. W. 1877. Grammar and Vocabulary of the Mekranee Beloochee Dialect. Bombay.
* Pierce, E. 1874. A Description of the Mekranee-Beloochee Dialect. Journal of the Royal Asiatic Society. Vol. XI: 1-98.
* Pierce, E. 1875. Makrani Balochi. Journal of the Royal Asiatic Society. 11: N. 31.
* Rossi, A. V. 1979. Phonemics in Balochi and Modern Dialectology. Naples: Instituto Universitario Orientale, Dipartimento di Studi Asiatici. Iranica, pp.&nbsp;161–232.
* Rahman, T. 1996. The Balochi/Brahvi Language Movements in Pakistan. *Journal of South Asian and Middle Eastern Studies*. Vol. 19(3): 71–88.
* Rahman, T. 2001. The Learning of Balochi and Brahvi in Pakistan. *Journal of South Asian and Middle Eastern Studies*. Vol. 24(4): 45–59.
* Rahman, T. 2002. Language Teaching and Power in Pakistan. *Indian Social Science Review*. 5(1): 45–61.

;Language contact
* Elfenbein, J. 1982. Notes on the Balochi-Brahui Linguistic Commensality. In: TPhS, pp.&nbsp;77–98.
* Foxton, W. 1985. Arabic/Baluchi Bilingualism in Oman. Naples: Newsletter of Baluchistan Studies. N. 2 pp.&nbsp;31–39.
* Natawa, T. 1970. The Baluchis in Afghanistan and their Language. pp.&nbsp;II:417-18. In: Endo, B. et al. Proceedings, VIIIth International Congress of Anthropological and Ethnological Sciences, 1968, Tokyo and Kyoto. Tokyo: Science Council of Japan.
* Rzehak, L. 1995. Menschen des Ruckens-Menschen des Baluches: Sprache und Wirklicheit im Verwandtschaftssystem der Belutschen. pp.&nbsp;207–229. In: Reck, C. & Zieme, P. (ed.); Iran und Turfan. Wiesbaden: Harrassowitz.
* Elfenbein, Josef. 1997. "Balochi Phonology". In Kaye, Alan S. Phonologies of Asia and Africa. 1. pp.&nbsp;761–776.
* Farideh Okati. 2012. The Vowel Systems of Five Iranian Balochi Dialects. Acta Universitatis Upsaliensis: Studia linguistica Upsaliensia. p.&nbsp;241.

;Grammar and morphology
* Farrell, Tim. 1989. A study of ergativity in Balochi.' M.A. thesis: School of Oriental & African Studies, University of London.
* Farrell, Tim. 1995. Fading ergativity? A study of ergativity in Balochi. In David C. Bennett, Theodora Bynon & B. George Hewitt (eds.), Subject, voice, and ergativity: Selected essays, 218–243. London: School of Oriental and African Studies, University of London.
* Korn, Agnes. 2009. Marking of arguments in Balochi ergative and mixed constructions. In Simin Karimi, VIda Samiian & Donald Stilo (eds.) Aspects of Iranian Linguistics, 249–276. Newcastle upon Tyne (UK): Cambridge Scholars Publishing.
* Abraham, W. 1996. The Aspect-Case Typology Correlation: Perfectivity Triggering Split Ergativity. Folia Linguistica Vol. 30 (1-2): pp.&nbsp;5–34.
* Ahmadzai, N. K. B. M. 1984. The Grammar of Balochi Language. Quetta: Balochi Academy, iii, 193 p.
* Andronov, M. S. 2001. A Grammar of the Balochi Language in Comparative Treatment. Munich.
* Bashir, E. L. 1991. A Contrastive Analysis of Balochi and Urdu. Washington, D.C. Academy for Educational Development, xxiii, 333 p.
* Jahani, C. 1994. Notes on the Use of Genitive Construction Versus Izafa Construction in Iranian Balochi. Studia Iranica. Vol. 23(2): 285–98.
* Jahani, C. 1999. Persian Influence on Some Verbal Constructions in Iranian Balochi. Studia Iranica. Vol. 28(1): 123–143.
* Korn, A. 2008. A New Locative Case in Turkmenistan Balochi // Iran and the Caucasus 12. pp.&nbsp;83–99.
* Leech, R. 1838. Grammar of the Balochky Language. Journal of the Royal Asiatic Society. Vol. VII(2): p.&nbsp;608.
* Mockler, E. 1877. Introduction to a Grammar of the Balochee Language. London.
* Nasir, K. A. B. M. 1975. Balócí Kárgónag. Quetta.
* Sabir, A. R. 1995. Morphological Similarities in Brahui and Balochi Languages. International Journal of Dravidian Linguistics. Vol. 24(1): 1–8.

;Semantics
* Elfenbein, J. 1992. Measurement of Time and Space in Balochi. Studia Iranica, Vol. 21(2): pp.&nbsp;247–254.
* Filipone, E. 1996. Spatial Models and Locative Expressions in Baluchi. Naples: Instituto Universitario Orietale, Dipartimento di Studi Asiatici. 427 p.

;Miscellaneous and surveys
* Baloch, B. A. 1986. Balochi: On the Move. In: Mustada, Zubeida, ed. The South Asian Century: 1900–1999. Karachi: Oxford University Press. pp.&nbsp;163–167.
* Bausani, A. 1971. Baluchi Language and Literature. Mahfil: A Quarterly of South Asian Literature, Vol. 7 (1-2): pp.&nbsp;43–54.
* Munazzih Batúl Baóc. 2008. *Ásán Balúcí Bólcál*. Balócí Akademí. p.&nbsp;633–644.
* Elfenbein, J. 1989. Balochi. In: SCHMITT, pp.&nbsp;350–362.
* Geiger, W. 1901. Die Sprach der Balutschen. Geiger/Kuhn II, P. 231–248, Gelb, I. J. 1970. Makkan and Meluḫḫa in Early Mesopotamian Sources. Revue d'Assyriologie. Vol. LXIV: pp.&nbsp;1–8.
* Gichky, N. 1986. Baluchi Language and its Early Literature. Newsletter of Baluchistan Studies. No. 3, pp.&nbsp;17–24.
* Grierson, G. A. 1921. Balochi. In: Linguistic Survey of India X: Specimens of Languages of Eranian Family. Calcutta. pp.&nbsp;327–451.
* Ibragimov, B. 1973. Beludzhi Pakistana. Sots.-ekon. Polozhenie v Pakist. Beludhistane I nats. dvizhnie beludzhei v 1947–1970. Moskva. 143 p.
* Jaffrey, A. A. 1964. New Trends in the Balochi Language. Bulletin of the Ancient Iranian Cultural Society. Vol. 1(3): 14–26.
* Jahani, C. Balochi. In: Garry, J. and Rubino, C. (eds.). Facts About World's Languages. New York: H. W. Wilson Company. pp.&nbsp;59–64.
* Kamil Al-Qadri, S. M. 1969. Baluchi Language and Literature. Pakistan Quarterly. Vol. 17: pp.&nbsp;60–65.
* Morgenstiene, G. 1969. The Baluchi Language. Pakistan Quarterly. Vol. 17: 56–59.
* Nasir, G. K. 1946. Riyásat Kalát kí Kaumí Zabán. Bolan.
* Rooman, A. 1967. A Brief Survey of Baluchi Literature and Language. Journal of the Pakistan Historical Society. Vol. 15: 253–272.
* Rossi, A. V. 1982–1983. Linguistic Inquiries in Baluchistan Towards Integrated Methodologies. Naples: Newsletter of Baluchistan Studies. N.1: 51–66.
* Zarubin, I. 1930. Beitrage zin Stadium von Sprache und Folklore der Belutschen. Zapiski Kollegii Vostokovedov. Vol. 5: 653–679.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* Collett, N. A. A grammar, phrase book and vocabulary of Baluchi: (as spoken in the Sultanate of Oman). 2nd ed. [Camberley]: [N.A. Collett], 1986.
* Dames, Mansel Longworth. A sketch of the northern Balochi language, containing a grammar, vocabulary and specimens of the language. Calcutta: Asiatic Society, 1881.
* Mumtaz Ahmad. Baluchi glossary: a Baluchi-English glossary: elementary level. Kensington, Md.: Dunwoody Press, 1985.
* EuroBalúči online translation tool  – translate Balochi words to or from English, Persian, Spanish, Finnish and Swedish
* iJunoon English to Balochi Dictionary 
* EuroBalúči – Baluchi alphabet, grammar and music
* 
*Jahani, C. 2019. A Grammar of Modern Standard Balochi

บาโลจ
บาโลจ
บาโลจ