สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน

**สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ใน[[พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร|พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร]]** เป็นหนังสือสารานุกรมที่พิมพ์ขึ้นครั้งแรกใน พ.ศ. 2516 จนถึงปัจจุบัน รวม 46 เล่ม เป็นสารานุกรมภาษาไทยจัดทำขึ้นเป็นรูปเล่ม โดยมีเนื้อหาบางส่วนเผยแพร่ในระบบออนไลน์ เป็นสารานุกรมไทยแบบเป็นชุด เน้นความรู้ที่เกิดขึ้นและใช้อยู่ในประเทศไทย จัดทำโดยคนไทย เพื่อให้คนไทยทุกเพศทุกวัยมีโอกาสได้อ่าน แต่ละเล่มรวบรวมเนื้อเรื่องจากหลากหลายสาขาวิชา เนื้อหาของเรื่องต่าง ๆ เรียบเรียงให้เหมาะสมกับ 3 ระดับความรู้ ให้แก่ เด็กรุ่นเล็ก เด็กรุ่นกลาง และเด็กรุ่นใหญ่ รวมทั้งผู้ใหญ่ที่สนใจทั่วไป แต่ละเรื่องเริ่มต้นด้วยเนื้อหาของระดับเด็กรุ่นเล็ก ตามด้วยเนื้อหาของรุ่นกลางและรุ่นใหญ่ตามลำดับ เนื้อหาในแต่ละระดับพิมพ์ด้วยตัวอักษรขนาดต่างกัน

นอกจากฉบับปกติ (เล่มใหญ่) แล้วมูลนิธิฯ ยังได้มีการจัดพิมพ์ **สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้** หรือเรียกกันทั่วไปว่า **"ฉบับเล่มเล็ก"** ซึ่งได้คัดเลือกเรื่องจากสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มใหญ่ หัวข้อใดหัวข้อหนึ่ง มาเรียบเรียงและจัดทำภาพประกอบใหม่ให้เข้าใจง่ายขึ้น โดยจัดพิมพ์เป็นหนังสือเล่มเล็กขนาดพ็อกเก็ตบุ๊คเหมาะแก่การพกพาและสะสม เพื่อเผยแพร่และจัดจำหน่ายแก่เยาวชนและผู้ที่สนใจในราคาย่อมเยาโดยเล่มแรกเผยแพร่เมื่อปี พ.ศ. 2548 ปัจจุบันจัดพิมพ์ถึงเล่ม 24 แล้ว นอกจากนั้น ยังได้มีการจัดพิมพ์สารานุกรมไทย ฉบับพิเศษ เล่มอื่น ๆ เช่น สารานุกรมไทย ฉบับกาญจนาภิเษก, สารานุกรมไทย ฉบับผู้สูงวัย เป็นต้น

## ความเป็นมา

**มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ** หรือชื่อเดิมคือ **โครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ** () ก่อตั้งขึ้นตามพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อปี พ.ศ. 2506 แต่ยังมิได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน จนกระทั่ง พ.ศ. 2511 จึงมีคณะกรรมการ และได้เข้าเฝ้าฯ ที่พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน ต่อมา พ.ศ. 2512 คณะกรรมการจึงจัดทำสารานุกรมไทยฯ เล่มตัวอย่างขึ้น

มูลนิธิฯ เริ่มดำเนินงานใน พ.ศ. 2512 โดยผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เชี่ยวชาญ 8 สาขาวิชา คือ สาขามนุษยศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม, สังคมศาสตร์, ศึกษาศาสตร์, วิทยาศาสตร์ชีวภาพ, เกษตรศาสตร์, วิศวกรรมศาสตร์, วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และแพทยศาสตร์และสาธารณสุข มาจัดทำสารานุกรมไทยฯ เล่มที่ 1 ได้จัดพิมพ์แล้วเสร็จใน พ.ศ. 2516 เป็นจำนวน 10,000 เล่ม และครึ่งหนึ่งของจำนวนพิมพ์ ได้นำทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อพระราชทานให้แก่โรงเรียน และห้องสมุดต่าง ๆ ทั่วราชอาณาจักรต่อไป ส่วนจำนวนที่เหลือได้นำออกจำหน่ายแก่ประชาชนทั่วไป เพื่อเป็นทุนในการจัดทำหนังสือเล่มต่อไป

### จดทะเบียนขึ้นเป็นมูลนิธิ
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณฯ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จดทะเบียนจัดตั้งโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เป็นมูลนิธิ โดยใช้ชื่ออย่างเต็มว่า **"มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร"** และต่อมาทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ตั้งชื่ออย่างย่อไว้ว่า **"มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ"** และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงดำรงตำแหน่งเป็น**องค์ที่ปรึกษา** และมูลนิธิฯ ได้รับการจดทะเบียนจัดตั้ง เมื่อวันจันทร์ที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2563

ปัจจุบันมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ได้ผลิตหนังสือสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ออกมาแล้ว เป็นจำนวน 46 เล่ม นอกจากนั้นยังมีหนังสือสารานุกรมไทย ฉบับกาญจนาภิเษก (พ.ศ. 2542), สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ (พ.ศ. 2548 - ปัจจุบัน) ผลิตออกมาแล้ว เป็นจำนวน 25 เล่ม, หนังสือสารานุกรมไทย ฉบับเทิดพระเกียรติ "ธรรมิกราชาธิคุณ" และหนังสือสารานุกรมไทย ฉบับผู้สูงวัย (ฉบับพิเศษ) (พ.ศ. 2560) เป็นต้น

### คณะกรรมการ
คณะกรรมการมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรในปัจจุบัน ดังนี้

* ศาสตราจารย์ นายแพทย์เกษม วัฒนชัย ประธานกรรมการ
* ดร. อำพน กิตติอำพน รองประธานกรรมการ
* ดร. กฤษณพงศ์ กีรติกร กรรมการ
* ศาสตราจารย์เกียรติคุณ คุณหญิงไขศรี ศรีอรุณ กรรมการ
* ศาสตราจารย์เกียรติคุณ แพทย์หญิงชนิกา ตู้จินดา กรรมการ
* ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. พีระศักดิ์ ศรีนิเวศน์ กรรมการ
* ศาสตราจารย์กิตติคุณ ศักดา ศิริพันธ์ุ กรรมการ
* ศาสตราจารย์กิตติคุณ สุมน อมรวิวัฒน์ กรรมการ
* ศาสตราจารย์กิตติคุณ สุกัญญา สุจฉายา กรรมการ
* ดร. ประวิช รัตนเพียร กรรมการ
* รองศาสตราจารย์ ดร. ชัชพล ไชยพร กรรมการ
* รองศาสตราจารย์วัฒนา ศิวะเกื้อ กรรมการและเหรัญญิก
* ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทอง จันทรางศุ กรรมการและเลขาธิการ

## เนื้อหา

### ฉบับปกติ
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับปกติจนถึง พ.ศ. 2569 มีทั้งหมดรวม 46 เล่ม ดังต่อไปนี้

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 1: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2516 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
ดวงอาทิตย์ อุปราคา ท้องฟ้ากลางคืน นก ปลา เครื่องจักรกล พลังงานการควบคุมและการใช้ประโยชน์ อากาศยาน และดนตรีไทย

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 2: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2518 มีทั้งหมด 10 เรื่อง คือ
การจำแนกและจัดลำดับหมวดหมู่ของสัตว์ เวลา บรรยากาศ การตรวจอากาศ อุตสาหกรรม อุปกรณ์ขยายขอบเขตของสัมผัส มหาราชในประวัติศาสตร์ไทย การศึกษา กรุงเทพมหานคร และตราไปรษณียากรไทย

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 3: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2520 มีทั้งหมด 10 เรื่อง คือ
ข้าว ข้าวโพด ฝ้าย ยางพารา ทรัพยากรป่าไม้ ผลิตผลป่าไม้ การทำไม้ วัชพืช วัวควาย และช้าง

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 4: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2521 มีทั้งหมด 10 เรื่อง คือ
การเรืองแสงของสิ่งมีชีวิต การหายใจ ความสมดุลของของเหลวในร่างกาย ไวรัส ปรากฏการณ์ของอากาศ ภูมิอากาศ รถไฟ การศาสนา การต่างประเทศสมัยรัตนโกสินทร์ และลำดับพระมหากษัตริย์ไทย

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 5: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2523 มีทั้งหมด 8 เรื่อง คือ
ผัก ไม้ผล อ้อย มันสำปะหลัง พืชหัว การขยายพันธุ์พืช พันธุ์ไม้ป่า และเป็ดไก่

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 6: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2525 มีทั้งหมด 15 เรื่อง คือ
คณิตศาสตร์เบื้องต้น ประวัติและพัฒนาการเกี่ยวกับจำนวน เซต ตรรกวิทยา ฟังก์ชัน สมการและอสมการ จุด เส้น และผิวโค้ง ระยะทาง พื้นที่ ปริมาตร สถิติ ความน่าจะเป็น เมตริก กราฟ และคณิตศาสตร์ ธรรมชาติ และศิลปะ

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 7: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2525 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
กล้วยไม้ ผีเสื้อในประเทศไทย การปลูกหม่อนเลี้ยงไหม โรคพืช ครั่ง การเลี้ยงปลา การชลประทาน บ้านเรือนของเรา และโทรคมนาคม (ภาคแรก)

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 8: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2526 มีทั้งหมด 7 เรื่อง คือ
ประวัติการแพทย์และเภสัชกรรมไทย กายวิภาคศาสตร์และสรีรวิทยา การกำเนิดของโรค การบริบาลทารกและโรคทางกุมารเวชศาสตร์ ศัลยศาสตร์และวิสัญญีวิทยา เลือดและธนาคารเลือดในประเทศไทย และอุบัติเหตุและการปฐมพยาบาล

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 9: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2528 มีทั้งหมด 13 เรื่อง คือ
เรื่องของยา สูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา วิธีการทางการแพทย์ในการควบคุมการเจริญพันธุ์ การทำแท้ง การสาธารณสุข โรคมะเร็ง รังสีวิทยา ฟันและเหงือกของเรา เวชศาสตร์ชันสูตร เวชศาสตร์ฟื้นฟู นิติเวชศาสตร์ โภชนาการ และยาเสพติดให้โทษและวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 10: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2530 มีทั้งหมด 10 เรื่อง คือ
โรคทางอายุรศาสตร์ โรคติดต่อและโรคเขตร้อน โรคภูมิแพ้ โรคผิวหนังที่พบบ่อยในประเทศไทย โรคตา โรคหู คอ จมูก จิตเวชศาสตร์และสุขภาพจิต สิ่งแวดล้อมและสุขภาพ การออกกำลังกายเพื่อสุขภาพ และการปลูกกระดูกข้ามคน

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 11: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2531 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
วิวัฒนาการของคอมพิวเตอร์ ส่วนประกอบของคอมพิวเตอร์ ระบบการสั่งงานของคอมพิวเตอร์ การประยุกต์คอมพิวเตอร์ การใช้คอมพิวเตอร์ช่วยในการออกแบบ สิ่งประดิษฐ์จากพัฒนการด้านคอมพิวเตอร์ หุ่นยนต์อุตสาหกรรม ผลของการใช้คอมพิวเตอร์ และพัฒนาการอักษรไทยในเครื่องคอมพิวเตอร์

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 12: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2531 มีทั้งหมด 10 เรื่อง คือ
การแพทย์ การศึกษา การสังคมสงเคราะห์ การพัฒนาชาวเขาและการเกษตรที่สูง การพัฒนาการเกษตรในชนบท การศึกษาการพัฒนา การสหกรณ์ การพัฒนาแหล่งน้ำ การพัฒนาปัจจัยการผลิต และแผนที่

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 13: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2532 มีทั้งหมด 11 เรื่อง คือ
เรือนไทย ชีวิตชนบทไทย หัตกรรมพื้นบ้าน จิตรกรรมไทย นาฏศิลป์ไทย ตุ๊กตาไทย การละเล่นของไทย อาหารไทย การประดิษฐ์ผักและผลไม้ การเพาะเลี้ยงกุ้งก้ามกราม และธนาคาร

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 14: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2533 มีทั้งหมด 10 เรื่อง คือ
พระราชวังในกรุงเทพมหานคร พระราชวังในส่วนภูมิภาค ประติมากรรมไทย อาหารสัตว์ พืชอาหารสัตว์ การปลูกหญ้าเลี้ยงสัตว์ ข้าวฟ่าง เทคโนโลยีชีวภาพ สารพิษและสิ่งปนเปื้อนอาหาร และสมุนไพร

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 15: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2534 มีทั้งหมด 10 เรื่อง คือ
ผึ้ง การเลี้ยงผึ้งโพรงไทย ยาสูบ ไม้สัก ผ้าไทย ชุมชนโบราณในเมืองไทยจากหลักฐานภาพถ่ายทางอากาศ น้ำเสีย ขยะมูลฝอย มลพิษทางอากาศ และปัญหาสิ่งแวดล้อมระดับสากล

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 16: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2535 มีทั้งหมด 10 เรื่อง คือ
การบูรณะวัดพระศรีรัตนศาสดาราม พระไตรปิฎกและการชำระพระไตรปิฎก การอนุรักษ์โบราณสถานและโบราณวัตถุ ศิลาจารึกและการอ่านจารึก สังคมและวัฒนธรรมไทย การผลิตหนังสือ การดนตรีสำหรับเยาวชน การช่างและหมู่บ้านช่าง ดาวเทียมเพื่อการเกษตร และการฟื้นฟูสมรรถภาพเยาวชนผู้พิการทางด้านการศึกษา

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 17: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2536 มีทั้งหมด 10 เรื่อง คือ
ช้างเผือก ฉันทลักษณ์ไทย ระบบนิเวศและความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติกับสิ่งมีชีวิต โรคตับอักเสบจากไวรัส ของเสียที่เป็นอันตราย การตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ ปอแก้วปอกระเจา พืชเส้นใย การปรับปรุงพันธุ์พืช และข้าวสาลี

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 18: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2537 มีทั้งหมด 10 เรื่อง คือ
สภาพแวดล้อมกับการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ในประเทศไทย ประเพณีหลวงและประเพณีราษฎร์ การแต่งกายของคนไทย กฎหมายกับสังคมไทย ประวัติการพิมพ์ไทย ภาษาและอักษรไทย ยาฆ่าแมลง ดินและปุ๋ย การเลี้ยงหมู และระบบการค้าผลิตผลการเกษตร

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 19: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2537 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พืชน้ำมัน การถนอมผลิตผลการเกษตร ม้า แมลง เครื่องมือทางการแพทย์ที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง ศิลปะการนับเบื้องต้น ภูมิปัญญาชาวบ้าน และสารกึ่งตัวนำ

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 20: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2538 มีทั้งหมด 10 เรื่อง คือ
ศาสนาและระบบความเชื่อในประเทศไทย ความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมกับต่างประเทศ จิตรกรรมไทยแบบประเพณี เสียงและมลภาวะทางเสียง เลเซอร์ เซลล์แสงอาทิตย์ อัญมณี เวชศาสตร์การบิน ภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องหรือโรคเอดส์ และการปลูกถ่ายอวัยวะ

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 21: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2539 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
กระบวนพยุหยาตรา วีรสตรีไทย ศิลปะการทอผ้าไทย เครื่องถม เครื่องปั้น การตลาดและการส่งออกศิลปหัตถกรรม พฤกษศาสตร์พื้นบ้าน การอนุรักษ์ และพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติ และองค์การสหประชาชาติและองค์การในเครือ

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 22: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2540 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
ภาษาศาสตร์ เครื่องถ้วยไทย เครื่องจักสาน ไม้ดอกหอมของไทย เครื่องทุ่นแรงและเครื่องจักรกลเกษตร อาชีวอนามัย ครอบครัวไทย สัตว์ทะเลหน้าดิน และท่าอากาศยาน

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 23: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2541 มีทั้งหมด 10 เรื่อง คือ
ภูมิปัญญาไทย วัฒนธรรมทางละครไทย (ละครรำ) การละเล่นพื้นเมือง ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทย ชาติพันธุ์ เฟิร์นไทย ไม้ในวรรณคดีไทย (ตอน 1) การทำงานใต้น้ำ ระบบวิทยุ และการผลิตเบียร์

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 24: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2542 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
วรรณคดีมรดก ไม้ในวรรณคดีไทย (ตอน 2) เมืองหลวงเก่าของไทย การผลิตรถยนต์ การผลิตรถจักรยานยนต์ การผลิตปูนซีเมนต์ ปิโตรเลียมและการผลิต โรคติดเชื้ออุบัติใหม่และโรคติดเชื้ออุบัติซ้ำ และแผนพัฒนาประเทศ

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 25: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2544 มีทั้งหมด 8 เรื่อง คือ
ซอฟต์แวร์พื้นฐานสำหรับสำนักงาน ระบบฐานข้อมูล วิวัฒนาการของไมโครคอมพิวเตอร์ การพัฒนาซอฟต์แวร์ โครงข่ายประสาทเทียม อินเทอร์เน็ต การประยุกต์ใช้ภาษาไทยบนคอมพิวเตอร์ และแนวโน้มของเทคโนโลยีสารสนเทศ ในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 21

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 26: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2545 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
นิทานพื้นบ้านไทย ห้องสมุดเสียงแห่งแรกของไทย ชุมชน การใช้สื่อประสมส่งเสริมการศึกษา เชื้อเพลิง ยานยนต์ และสิ่งแวดล้อม การจัดการหลังการเก็บเกี่ยวผักและผลไม้ ส้ม สัตว์ในระบบนิเวศป่าชายเลน และหอยเป๋าฮื้อ

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 27: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2546 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
ลิเก การบริหารราชการแผ่นดิน การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ เทคนิคการผลิตไม้ผลนอกฤดู ไฮโดรพอนิกส์ พิษภัยของแอลกอฮอล์ ผู้สูงอายุ พลังงานนิวเคลียร์ และการปฏิวัติทางพันธุกรรม

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 28: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2547 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
วัดไทย ประชุมจารึกวัดพระเชตุพน ตลาด ทุเรียน เทคโนโลยีชีวภาพทางการเษตร พิษภัยของบุหรี่ โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ พลาสติกกับชีวิตในปัจจุบัน และแผ่นดินไหว

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 29: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2547 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
ศิลปาชีพ พระพุทธรูป การผลิตทองรูปพรรณ อุทยานประวัติศาสตร์ในประเทศไทย สวนพฤกษศาสตร์ เงินตรา ปลาสวยงาม ธาลัสซีเมีย และการดูแลสุขภาพที่บ้าน

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 30: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2548 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
ศิลปะการเห่เรือ หอพระไตรปิฎก ปราสาทขอมในประเทศไทย กฎหมายตราสามดวง ไม้ดอกไม้ประดับ กล้วย ปลากัด คลื่นสึนามิ และวัสดุการแพทย์

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 31: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2549 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
ตู้พระธรรม วัดญวนในประเทศไทย วรรณคดีท้องถิ่น พรรคการเมืองไทย การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ซากดึกดำบรรพ์ในประเทศไทย ดาวหาง ระบบสุริยะ และอัลไซเมอร์

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 32: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2550 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
ตาลปัตร พัดยศ และสมณศักดิ์ หุ่นกระบอกไทย หนังสือโบราณของไทย สิทธิมนุษยชน เส้นแบ่งเขตแดนระหว่างประเทศ ชีวสนเทศศาสตร์ การยศาสตร์ นาโนเทคโนโลยี และโรคออทิซึม

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 33: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2551 มีทั้งหมด 8 เรื่อง คือ
สุนทรภู่ เพลงลูกทุ่ง คลอง วิวัฒนาการของมนุษย์ เซลล์เชื้อเพลิง เปลือกโลกและหิน อาหารกับโรคเรื้อรัง และการแพทย์แผนไทย

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 34: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2552 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
เทวสถานโบสถ์พราหมณ์ เพลงพื้นบ้าน ปริศนาคำทายของไทย เครื่องประดับ หอยในทะเลไทย บริการธนาคารผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ พายุและฝนในประเทศไทย โรคพาร์กินสัน และโรคฉี่หนู

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 35: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2553 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
วัดจีน สงกรานต์ มวยไทย โรคพืชและการจัดการด้วยวิธีชีวภาพ มาตรวิทยา การพยากรณ์อากาศ โรคข้ออักเสบรูมาทอยด์ โรคเบาหวาน และโรคสะเก็ดเงิน

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 36: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2554 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
มัสยิด ละครชาตรี เกวียน ทองคำ แมคาเดเมีย หุ่นยนต์ แอนิเมชัน โรคมาลาเรีย และโรคไต

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 37: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2555 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
พระเจดีย์ หอศิลป์ ศิลปินแห่งชาติ ว่าว หนังสือพิมพ์ ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ การประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม โรคเอสแอลอี และโรคไข้หวัดใหญ่

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 38: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2556 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
ลายไทย-ลายกระหนก บายศรี การอุดมศึกษา แก้วมังกร มะพร้าวน้ำหอม การผลิตยารักษาโรค รังสี โรคกระดูกและข้อในเด็ก และโรคพันธุกรรมในเด็ก

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 39: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2557 มีทั้งหมด 8 เรื่อง คือ
การศึกษาของสงฆ์ เพลงกล่อมเด็ก เรือไทย ภูมิสถาปัตยกรรม สบู่ดำ การประปา โรคเลือดออกง่ายฮีโมฟิเลีย และศัลยกรรมตกแต่ง

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 40: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2558 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
พิพิธภัณฑสถาน รางวัลซีไรต์ นกเงือกไทย เห็ด การโคลนนิ่งสัตว์ แร่เหล็ก การใช้เลเซอร์ในทางการแพทย์ ไข้ออกผื่น และมะเร็งต่อมลูกหมาก

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 41: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2559 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
ประเพณีลอยกระทง ละครดึกดำบรรพ์ โนรา ภูมิลักษณ์เด่นในประเทศไทย ทะเลไทย ชา วัสดุทางวิศวกรรมกับการกีฬา เทคโนโลยีชีวภาพทางการแพทย์ และโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 42: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2564 มีทั้งหมด 9 เรื่อง คือ
ประเพณีชีวิตของชาวไทยมุสลิม หนังตะลุง หญ้าแฝก แมว มลพิษของดินและการเกษตร แสงซินโคตรอน อาชญากรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ จิตวิทยาพัฒนาการเด็กและวัยรุ่น และโรคมะเร็งในเด็ก

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 43: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2565 มีทั้งหมด 8 เรื่อง คือ
ประเพณีสิบสองเดือน ชาวมอญในประเทศไทย การศึกษาแบบวิถีไทย กัญชงและกัญชา การเพาะเลี้ยงไส้เดือนดิน การบริหารจัดการลุ่มน้ำโดยชุมชน ดาราจักร และโรคหลอดเลือดสมอง

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 44: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2566 มีทั้งหมด 8 เรื่อง คือ
ลิเกป่า (แขกแดง) กลุ่มชาติพันธุ์ม้ง วิทยาศาสตร์การกีฬา โลมาสีชมพู แมลงทับ ทราย คณิตศาสตร์ในธรรมชาติ และโรคมือ เท้า ปาก

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 45: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2567 มีทั้งหมด 8 เรื่อง คือ
ผ้าซิ่นตีนจก เงินดิจิทัล นันทนาการ ปะการังฟอกขาว กาแฟ การจัดการด้านโลจิสติกส์ ปัญญาประดิษฐ์ และภาวะการมีบุตรยาก

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 46: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2568 มีทั้งหมด 8 เรื่อง คือ
????

### ฉบับเสริมการเรียนรู้
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้จนถึง พ.ศ. 2569 มีทั้งหมดรวม 25 เล่ม ดังต่อไปนี้

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 1: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2548 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
ไม้ดอกหอมของไทย ไม้ในวรรณคดีไทย และสมุนไพร

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 2: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2548 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
อาหารไทย โภชนาการ และการปลูกพืชไร้ดิน

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 3: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2548 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
ลำดับพระมหากษัตริย์ไทย สังคมและวัฒนธรรมไทย และภูมิปัญญาชาวบ้าน

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 4: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2549 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
การช่างและหมู่บ้านช่าง การละเล่นพื้นเมือง และนิทานพื้นบ้าน

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 5: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2549 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ สัตว์ในระบบนิเวศป่าชายเลน และสวนพฤกษศาสตร์

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 6: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2549 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
ศิลปาชีพ ตุ๊กตาไทย และหัตถกรรมพื้นบ้าน

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 7: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2550 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
นก ผีเสื้อ และปลาสวยงาม

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 8: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2550 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
พระพุทธรูป ผ้าไทย และการผลิตทองรูปพรรณ

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 9: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2550 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
แผ่นดินไหว สึนามิ และบรรยากาศและการตรวจอากาศ

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 10: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2551 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
กล้วย ทุเรียน และส้ม

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 11: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2551 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
เครื่องถม เครื่องปั้นดินเผาและเครื่องถ้วย และเครื่องจักสาน

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 12: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2551 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
ช้าง ม้า และวัวควาย

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 13: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2552 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
บัว เฟิร์น และกล้วยไม้

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 14: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2553 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
อากาศยาน รถไฟ และรถยนต์

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 15: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2553 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
ลิเก เพลงลูกทุ่ง และเพลงพื้นบ้าน

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 16: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2553 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
ข้าว ข้าวโพด และมันสำปะหลัง

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 17: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2554 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
แมลง ผึ้ง และแมลงกินได้

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 18: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2555 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
หอย ปลาหมึก และกุ้ง

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 19: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2556 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
วัดไทย วัดญวน และวัดจีน

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 20: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2557 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
เปลือกโลกและหิน ซากดึกดำบรรพ์ในประเทศไทย และอัญมณี

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 21: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2558 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
สวนไทย สวนญี่ปุ่น และสวนบาหลี

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 22: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2566 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย ตาลปัตร พัดยศ และตู้พระธรรม

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 23: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2567 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
พระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา พระพุทธรูปสำคัญในพระมหากษัตริย์แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ และนวัคคหายุสมธัมม์

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 24: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2568 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
วรรณคดีมรดกไทย ภาษาและอักษรไทย และคำศัพท์เกี่ยวกับตราตำแหน่งและเครื่องหมายราชการ

; สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 25: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2569 มีทั้งหมด 3 เรื่อง คือ
??

### ฉบับกาญจนาภิเษก
**หนังสือสารานุกรมไทย ฉบับกาญจนาภิเษก** เป็นหนังสือสารานุกรม ที่จัดทำขึ้นเนื่องในโอกาสพระราชพิธีกาญจนาภิเษก พ.ศ. 2539 โดยมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ พิมพ์และจำหน่ายในปี พ.ศ. 2542 ในราคา 500 บาท มีทั้งหมด 60 เรื่องโดยแบ่งเป็น 9 หมวด คือ 
* **หมวดที่ 1** พระราชประวัติและพระราชกรณียกิจสำคัญ
* **หมวดที่ 2** พระราชวงศ์
* **หมวดที่ 3** องค์กรและส่วนราชการ 
* **หมวดที่ 4** มูลนิธิ ทุน รางวัล และโรงเรียน
* **หมวดที่ 5** พระราชสถานะและพระราชอำนาจตามรัฐธรรมนูญ
* **หมวดที่ 6** ราชธรรมและพระราชกรณียกิจเกี่ยวกับศาสนา
* **หมวดที่ 7** พระราชพิธีในรัชกาลปัจจุบัน
* **หมวดที่ 8** พระบรมราชสัญลักษณ์และเรื่องราวเกี่ยวข้อง
* **หมวดที่ 9** เบ็ดเตล็ด

### ฉบับเฉลิมพระเกียรติ
**สารานุกรมไทย ฉบับเฉลิมพระเกียรติ** เป็นหนังสือสารานุกรม ที่จัดทำขึ้นเนื่องในโอกาสพระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี พ.ศ. 2549 โดยมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ พิมพ์และจำหน่ายในปี พ.ศ. 2550 ในราคา 500 บาท จัดทำขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร โดยประมวลพระราชจริยาวัตร พระราชกรณียกิจ และพระปรีชาสามารถในด้านต่างๆ อันก่อให้เกิดประโยชน์ต่อประเทศชาติและอาณาประชาราษฎร์ ประกอบด้วยเนื้อหารายละเอียดดังนี้
* **1.** ธรรมิกราชา
* **2.** พระปรีชาสามารถด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม
* **3.** เศรษฐกิจพอเพียง
* **4.** กษัตริย์-เกษตร
* **5.** พระราชกรณียกิจด้านการแพทย์และการสาธารณสุข
* **6.** พระปรีชาสามารถด้านการพัฒนาปัญญา
* **7.** อัครศิลปิน
* **8.** พระราชกรณียกิจด้านการสืบสานวัฒนธรรมและขนบประเพณี
* **9.** สังคมสมานฉันท์

### ฉบับเทิดพระเกียรติ
**สารานุกรมไทย ฉบับเทิดพระเกียรติ "ธรรมิกราชาธิคุณ"** เป็นส่วนหนึ่งของทางมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เพื่อให้ประชาชนทุกคนได้รำลึกในพระมหากรุณาธิคุณในธรรมิกราชาที่พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้ทรงบำเพ็ญมาตลอดระยะเวลา 70 ปี มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ จึงได้จัดทำหนังสือสารานุกรมไทย ฉบับเทิดพระเกียรติ โดยได้รวบรวมประมวลหลักธรรมซึ่งพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงยึดถือและปฏิบัติอย่างครบถ้วน และในหนังสือสารานุกรมฉบับนี้ยังประกอบด้วยพระราชกรณียกิจด้านการสืบสานวัฒนธรรมและขนบธรรมเนียมประเพณี และพระราชพิธีในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ ๙ ที่พระองค์มีพระราชประสงค์ให้ดำรงอยู่เป็นเอกลักษณ์ของชาติ ตราบนานเท่านาน ภายในเล่มมีเนื้อหาต่อไปนี้

* **ธรรมิกราชา**
:1. การเข้ารับตำแหน่งประมุขของประเทศ
:2. หลักธรรมที่พระราชาหรือพระมหากษัตริย์ทรงพึ่งปฎิบัติ
:3. สถาบันพระมหากษัตริย์ในสังคมไทย
:4. พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในฐานะทรงเป็นธรรมิกราชา
* พระราชกรณียกิจด้านการสืบสานวัฒนธรรมและขนบประเพณี
:1. พระราชกรณียกิจในด้านการศาสนา
::- 1.1. ทรงอุปถัมภ์พระพุทธศาสนา
::- 1.2. ทรงอุปถัมภ์ศาสนาอิสลาม
::- 1.3. ทรงอุปถัมภ์คริสต์ศาสนา
::- 1.4. ทรงอุปถัมภ์ศาสนาพราหมณ์
::- 1.5. ทรงอุปถัมภ์ศาสนาซิกข์
:2. พระราชกรณียกิจในด้านการอนุรักษ์ และสืบสานมรดกทางศิลปวัฒนธรรมไทย
::- 2.1. พระราชกรณียกิจในด้านการส่งเสริมสนับสนุนฯ
::- 2.2. พระราชกรณียกิจในด้านการส่งเสริมการสืบทอดศิลปกรรมไทย
::- 2.3. พระราชกรณียกิจในด้านการส่งเสริมการใช้ภาษาไทย
::- 2.4. พระราชกรณียกิจในด้านการสืบทอดขนบประเพณี
* **พระราชพิธีในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
''พระราชพิธีประจำ''
:1. พระราชพิธีบำเพ็ญพระราชกุศลทางพระพุทธศาสนา
::- 1.การพระราชกุศล[[วันมาฆบูชา|มาฆบูชา]] 2.การพระราชกุศล[[วันวิสาขบูชา|วิสาขบูชา]] 3.การพระราชกุศลทรงผนวชและ[[อุปสมบท]]นาคหลวง 4.การพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลเนื่องใน[[วันอาสาฬหบูชา]]และ[[วันเข้าพรรษา|เทศกาลเข้าพรรษา]] 5.พระกฐินหลวง
:2. พระราชพิธีที่ทรงบำเพ็ญเพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติสมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราชเจ้า ที่มีพระมหากรุณาธิคุณแก่บ้านเมืองในกาลก่อน
::- 1.รัฐพิธีพระบรมราชานุสรณ์[[สมเด็จพระนเรศวรมหาราช]] 2.[[วันจักรี|วันพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช]] 3.[[วันปิยมหาราช]] 4.วัน[[สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี|สมเด็จพระเจ้าตากสินธนบุรี]]
:3. พระราชพิธีที่ทรงบำเพ็ญเพื่อความไพบูลย์ และความเป็นสิริมงคลแก่บ้านเมือง
::- 1.พระราชพิธี[[สงกรานต์]] 2.พระราชพิธี[[ฉัตรมงคล]] 3.พระราชพิธี[[แรกนาขวัญ|พืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ]] 4.[[พระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษาในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร|พระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา]]
* **พระราชพิธีพิเศษ**
:1. [[พระราชพิธีบรมราชาภิเษก]]
:2. การ[[พระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช 2493|พระราชพิธีบรมราชาภิเษกพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พุทธศักราช 2493]]
:3. [[พระราชพิธีทรงผนวชในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร|พระราชพิธีทรงผนวช พุทธศักราช 2499]]
:4. พระราชพิธีมหามงคลเนื่องในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงเจริญ[[พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 3 รอบ 5 ธันวาคม 2506|พระชนมพรรษาครบ 3 รอบพระนักษัตร พุทธศักราช 2506]]
:5. [[พระราชพิธีรัชดาภิเษก พ.ศ. 2514|พระราชพิธีรัชดาภิเษก พุทธศักราช 2514]]
:6. [[พระราชพิธีสถาปนาสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร#พ.ศ. 2515|พระราชพิธีสถาปนา เฉลิมพระปรมาภิไธยสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร พุทธศักราช 2515]]
:7. [[พระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ครบ 50 พรรษา|พระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ครบ 50 พรรษา พุทธศักราช 2520]]
:8. [[พระราชพิธีสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี|พระราชพิธีสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี พุทธศักราช 2525]]
:9. [[พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ 5 ธันวาคม 2530|พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ พุทธศักราช 2530]]
:10. [[พระราชพิธีรัชมังคลาภิเษก พ.ศ. 2531|พระราชพิธีรัชมังคลาภิเษก พุทธศักราช 2531]]
:11. พระราชพิธีกาญจนาภิเษก พุทธศักราช 2539
::- หมายเหตุ: พระราชพิธีมหามงคล 4 พระราชพิธี (เพิ่มเติม)
:12. [[พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 5 ธันวาคม 2542]]
:13. พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี พุทธศักราช 2549
:14. [[พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550]]
:15. [[พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554]]

=== ฉบับผู้สูงวัย ===
**หนังสือสารานุกรมไทย "ฉบับผู้สูงวัย"** เป็นหนังสือสารานุกรมภาษาไทย ภายใต้ของมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ พิมพ์และจำหน่ายในปี พ.ศ. 2560 ในราคา 250 บาท โดยรวบรวมสาระความรู้เกี่ยวกับ[[วัยสูงอายุ|ผู้สูงวัย]] เริ่มจากวงจรชีวิต ทฤษฎี[[ชรา|ความชรา]] ผู้สูงวัยกับ[[สังคมไทย]] การเสริม[[สุขภาพ]] โรคภัยไข้เจ็บ ปัญหาของผู้สูงวัย และ[[เทคโนโลยี]]รองรับผู้สูงวัย สามารถนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงการเข้าสู่สังคมสูงวัยของประเทศไทย ซึ่งกำลังประสบอยู่ใน[[ปัจจุบัน]]และ[[อนาคต]] ประกอบด้วยเนื้อหามีทั้งหมด 7 ตอน ดังต่อไปนี้
* **ตอนที่ 1** ความชราและวงจรชีวิต
* **ตอนที่ 2** การสูงวัยของประชากรในประเทศไทยและผลกระทบ
* **ตอนที่ 3** ผู้สูงวัยและสังคมไทย
* **ตอนที่ 4** การเสริมสร้างสุขภาพเพื่อวัยสูงอายุ
* **ตอนที่ 5** สุขภาพผู้สูงวัยไทยและปัญหาสำคัญ
* **ตอนที่ 6** สภาพแวดล้อมและเทคโนโลยีเพื่อวัยสูงอายุ
* **ตอนที่ 7** การเตรียมความพร้อมสำหรับวัยสูงอายุ

=== ฉบับสาระรอบรู้สำหรับเด็ก ===
**สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับสาระรอบรู้สำหรับเด็ก** ของมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ จัดทำในรูปแบบ[[การ์ตูน]] พิมพ์ 4 สีตลอดเล่ม เนื้อเรื่องเกี่ยวกับการผจญภัยของเด็ก[[ประถมศึกษา|วัยประถม]]กับ[[เพื่อน|ผองเพื่อน]]ต่างภพ ที่ได้รับภารกิจในการคลี่คลายปม[[ปริศนา]]ในสถานการณ์ต่าง ๆ โดยใช้ความรู้จากหนังสือสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ในเรื่องต่าง ๆ มาใช้ประกอบการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า โดยในเล่มมีเนื้อหาดังต่อไปนี้

* **ชุดที่ 1**
** เล่มที่ 1 แผ่นดินไทยของเรา: พิมพ์ขึ้นใน พ.ศ. 2564
** เล่มที่ 2 โลกเก่าผสานใหม่: เร็วๆนี้
** เล่มที่ 3 ผจญภัยเพิ่มพลังชีวิต: เร็วๆนี้
** เล่มที่ 4 สร้างมิตรเสริมไมตรี: เร็วๆนี้

=== ฉบับการ์ตูน ===
**สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ฉบับการ์ตูน''' เป็นสารานุกรมภาษาไทย จัดทำในรูปแบบการ์ตูน จัดทำโดยมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ร่วมกับศูนย์วัฒนธรรมการอ่านอีสานบ้านเฮา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี พิมพ์ขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2568 รวมทั้งหมด 8 เล่มมีเนื้อหาดังต่อไปนี้

* 1. ไส้เดือนดิน
* 2. ฮักแมว
* 3. ต้มยำกุ้ง
* 4. โรคภูมิแพ้
* 5. PM2.5
* 6. ทำไมคนพูดได้
* 7. ดวงอาทิตย์
* 8. ดาวหาง

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
*  และวิดีโอ ที่ยูทูบ
หมวดหมู่:สารานุกรม
หมวดหมู่:สารานุกรมไทย