คอล ฟ็อน ลินเนีย

**คอล ฟ็อน ลินเนีย** (, ) หรือมักเป็นที่รู้จักในชื่อ **การอลุส ลินไนอุส** () หรือบ้างก็เรียก **คาร์ล ลินเนียส** (; 23 พฤษภาคม ค.ศ. 1707 – 10 มกราคม ค.ศ. 1778) เป็นนักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดน ผู้ริเริ่มการจัดแบ่งสิ่งมีชีวิตออกเป็นหมวดหมู่ และการประยุกต์ใช้ระบบการเรียกชื่อสิ่งมีชีวิตแบบทวินาม ซึ่งมีประโยชน์ในการศึกษาชีววิทยาต่อมาจวบจนปัจจุบัน และเป็นที่รู้จักในฉายา "บิดาอนุกรมวิธานสมัยใหม่"

อนึ่ง ชื่อวิทยาศาสตร์ของสิ่งมีชีวิตที่จัดจำแนกโดยเขา จะลงท้ายด้วย L. หรือ Linn. (พืช) หรือ Linnaeus (สัตว์) เพื่อเป็นการให้เกียรติ นอกจากนี้ประเทศสวีเดน ยังใช้ชื่อของเขาเป็นชื่อ มหาวิทยาลัยลินเนียส เพื่อเป็นการให้เกียรติอีกด้วย

## ชีวิตวัยเยาว์และการศึกษา
คอล ลินเนีย เกิดที่หมู่บ้านรอชัลต์ ในจังหวัดสมอลันด์ ซึ่งตั้งอยู่ทางตอนใต้ของประเทศสวีเดน เมื่อวัยเยาว์ เขาถูกสอนให้ดำเนินรอยตามพ่อ คือเป็นครูสอนศาสนา แต่เขาก็ไม่สนใจเท่าใดนัก ต่อมาเมื่อเจริญวัยขึ้น ได้ไปศึกษายังมหาวิทยาลัยลุนด์ เขาได้จัดทำสวนพฤกษศาสตร์ แต่ก็มีอุปสรรค จนเขาต้องไปศึกษายังมหาวิทยาลัยอุปซอลา

ในตอนแรกก็ลำบากทางการเงินมาก แต่ต่อมาก็ตั้งตัวได้ โดยการอุปการะของโอลอฟ เซลเซียส (Olof Celsius)
ต่อมา ลินเนียได้อ่านหนังสือชื่อ *Sermo de Structura Florum* ของเซบาสเตียง แวยองต์ (Sébastien Vaillant) นักพฤกษศาสตร์ชาวฝรั่งเศส จนได้ความคิดเกี่ยวกับการจำแนกเพศของพืช ในปี พ.ศ. 2272 เขาได้เขียนบทความในเรื่องนี้ จึงถูกทาบทามให้เป็นอาจารย์วิชาพฤกษศาสตร์ในมหาวิทยาลัยอุปซอลา

thumb|left|ภาพวาดของคอล ฟ็อน ลินเนีย ในชุดชาวแลปป์ วาดโดยมาร์ติน ฮอฟแมน

## ชีวิตการงาน
ต่อมา ลินเนียได้รับทุนให้ไปทำการวิจัยยังแลปแลนด์ ทางตอนเหนือสุดของประเทศ และต่อมาก็ได้เดินทางไปเนเธอร์แลนด์เมื่อปี พ.ศ. 2278 เพื่อศึกษาวิชาการแพทย์ ปีต่อมา เขาเดินทางไปที่มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ต่อมาเขาได้กลับไปอัมสเตอร์ดัม แล้วทำงานเกี่ยวกับอนุกรมวิธานต่อจนสำเร็จ เขาเดินทางต่อไปอีกหลายที่ จนกระทั่งกลับมายังกรุงสต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดน

ในปี พ.ศ. 2282 เขาได้เป็นผู้ร่วมก่อตั้งราชวิทยาลัยวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดน (Royal Swedish Academy of Sciences) สองปีต่อมาเขาได้เป็นอาจารย์วิชาแพทยศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยอุปซอลา แต่ต่อมาก็เปลี่ยนไปสอนวิชาพฤกษศาสตร์ ระหว่างที่สอนวิชาพฤกษศาสตร์ เขาได้เป็นผู้นำการสำรวจเพื่อจำแนกพันธุ์พืชและสัตว์นานาชนิดในสวีเดนนับครั้งไม่ถ้วน ขณะที่ว่างจากการเดินทาง เขาก็ทำงานเกี่ยวกับการจำแนกพืชและสัตว์ออกเป็นกลุ่ม ๆ ผลงานเกี่ยวกับการจำแนกสิ่งมีชีวิตของลินเนียได้เป็นที่รู้จักกันไปทั่วโลก

ต่อมา พระเจ้าอะดอล์ฟ เฟรเดอริก (Adolf Frederick of Sweden) กษัตริย์สวีเดนในสมัยนั้น ทรงแต่งตั้งบรรดาศักดิ์ให้แก่ลินเนีย เมื่อปี พ.ศ. 2300 นับแต่นั้นเขาจึงมีชื่อเป็น **คอล ฟ็อน ลินเนีย**

## ชีวิตครอบครัว
ลินเนียสมรสกับซาร่า เอลิซาเบ็ท โมเรีย มีบุตรด้วยกัน 7 คน แต่มีเพียง 5 คน ที่รอดจนเป็นผู้ใหญ่ หนึ่งในนั้นได้แก่ คอล ฟ็อน ลินเนียผู้ลูก เมื่อลินเนียผู้พ่อถึงแก่กรรม ลินเนียผู้ลูกก็สืบทอดตำแหน่งศาสตราจารย์ของพ่อ ทว่าอยู่ได้เพียงห้าปี ลินเนียผู้ลูกก็ถึงแก่กรรม งานของลินเนียผู้ลูก มักจะอ้างถึงโดยใช้คำว่า *filius*

## ชีวิตบั้นปลาย
ในช่วงปลายของชีวิต สุขภาพของลินเนียเริ่มอ่อนแอลง เขาป่วยเป็นโรคเกาต์ ปวดฟันและเริ่มมีอาการหนักมากเมื่อปี พ.ศ. 2317 และ อีก 4 ปีต่อมา เขาก็ถึงแก่กรรมขณะกำลังทำพิธีในโบสถ์เมืองอุปซอลา รวมอายุได้ 71 ปีเศษ ทั้งนี้ ร่างของเขาก็ถูกฝังอยู่ ณ โบสถ์แห่งนั้น พร้อมกับร่างของบุตรชาย

**คอล ฟ็อน ลินเนีย**มีชีวิตอยู่ในระหว่างปลายรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้าเสือและปลายรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี

## ผลงานหนังสือ
หนังสือชื่อ Systema Naturae พิมพ์ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2278 ซึ่งมีความหนาเพียง 11 หน้าเท่านั้น แต่ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10 ซึ่งพิมพ์เมื่อปี พ.ศ. 2301 ได้จำแนกสัตว์ได้ถึง 4,400 สปีชีส์ และพืชอีก 7,700 สปีชีส์ ถึงแม้ว่าชื่อวิทยาศาสตร์ที่ใช้ในสมัยนั้นจะดูเยิ่นเย้อยืดยาว เช่น"*Physalis annua ramosissima, ramis angulosis glabris, foliis dentato-serratis*" แต่ในหนังสือของลินเนีย ชื่อเหล่านี้ได้ถูกจัดให้เป็นชื่อทวินาม ซึ่งเป็นระบบที่ลินเนียเองไม่ได้ตั้งขึ้น แต่ถูกคิดค้นโดยสองพี่น้องตระกูลเบาฮีน (คัสพาร์ เบาฮีน และโยฮัน เบาฮีน นักพฤกษศาสตร์ชาวสวิส

## ผลงานโดยลินเนีย

* 
* 
* 
*  *see also [[Species Plantarum]]*
* 
* 
** 
* 
* 

## อ้างอิง
### หายเหตุ

### อ้างอิง

### ข้อมูล

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## อ่านเพิ่ม

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

**ชีวประวัติ**
* Biography at the Department of Systematic Botany, University of Uppsala
* Biography at The Linnean Society of London
* Biography from the University of California Museum of Paleontology
* A four-minute biographical video from the London Natural History Museum on YouTube
* Biography from Taxonomic Literature, 2nd Edition. 1976–2009.

**ข้อมูล**
* 
* 
* The Linnean Society of London
* The Linnaeus Apostles
* The Linnean Collections
* The Linnean Correspondence
* Linnaeus's Disciples and Apostles
* The Linnaean Dissertations
* Linnean Herbarium
* The Linnaeus Tercentenary
* Works by Carl von Linné at the Biodiversity Heritage Library
* Digital edition: "Critica botanica" by the University and State Library Düsseldorf
* Digital edition: "Classes plantarum seu systemata plantarum" by the University and State Library Düsseldorf
* ''Oratio de telluris habitabilis incremento''  (1744) – full digital facsimile from Linda Hall Library

**อื่น ๆ**
* Linnaeus was depicted by Jay Hosler in a parody of *Peanuts* titled "Good ol' Charlie Darwin".
* The 15 March 2007 issue of *[[Nature (journal)|Nature]]* featured a picture of Linnaeus on the cover with the heading "Linnaeus's Legacy" and devoted a substantial portion to items related to Linnaeus and Linnaean taxonomy.
* A tattoo of Linnaeus's definition of the order Primates  mentioned by Carl Zimmer
* *[[Ginkgo biloba]]* tree at the University of Harderwijk, said to have been planted by Linnaeus in 1735
**SL Magazine,* Spring 2018 features an article by Nicholas Sparks, librarian, Collection Strategy and Development titled *Origins of Taxonomy,* describing a generous donation from the Linnean Society of NSW to supplement the State Library of New South Wales's collections on Carl Linnaeus of documents, photographs, prints and drawings as well as a fine portrait of Linnaeus painted about 1800.
* "Linnaeus & Solander" , Linnaeus, Solander and the Enlightenment Voyages of Scientific Exploration, plantspeopleplanet.org.au

 

หมวดหมู่:นักชีววิทยา
หมวดหมู่:นักพฤกษศาสตร์
หมวดหมู่:นักวิทยาศาสตร์ชาวสวีเดน
หมวดหมู่:นักมีนวิทยาชาวสวีเดน
หมวดหมู่:นักปักษีวิทยาชาวสวีเดน
หมวดหมู่:ผู้เขียนอัตชีวประวัติชาวสวีเดน
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยลุนด์
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยอุปซอลา