เทศบาลนครเชียงใหม่

**เทศบาลนครเชียงใหม่** () เป็นเทศบาลนครที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในภาคเหนือของประเทศไทย เป็นเมืองศูนย์กลางของจังหวัดเชียงใหม่ มีระยะทางห่างจากกรุงเทพมหานครไปทางทิศเหนือประมาณ  ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำปิง ซึ่งเป็นสาขาหนึ่งของแม่น้ำเจ้าพระยา และแวดล้อมด้วยภูเขาสูง โดยมีดอยอินทนนท์ ซึ่งเป็นยอดเขาสูงสุดของประเทศอยู่ใกล้เคียง พื้นที่เขตเทศบาลนครเชียงใหม่มีขนาด 40.22 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมส่วนใหญ่ของอำเภอเมืองเชียงใหม่ และมีประชากรประมาณ 130,000 คน นับเป็นเทศบาลนครแห่งแรกของประเทศไทย และเป็นเทศบาลที่มีประชากรมากเป็นอันดับที่ 7 ของประเทศ ในขณะที่เขตเทศบาลนครเชียงใหม่รวมเทศบาลรอบข้าง มีประชากรรวมถึงประชากรแฝงรวมอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากและหนาแน่นประมาณ 1,244,187 คน โดยประมาณ นับเป็นหนึ่งในเขตเมืองที่ใหญ่ที่สุดของภาคเหนือ และของประเทศไทย

เชียงใหม่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ในฐานะอดีตเมืองหลวงของอาณาจักรล้านนา ก่อตั้งขึ้นใน พ.ศ. 1839 โดยพญามังราย และดำรงสถานะเมืองหลวงมาเป็นเวลาหลายศตวรรษ จนกระทั่งตกอยู่ภายใต้การปกครองของราชอาณาจักรสยามในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ภูมิทัศน์เมืองยังคงสะท้อนเอกลักษณ์ล้านนาอย่างชัดเจน ทั้งในแง่สถาปัตยกรรม เช่น วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร และวัดเชียงมั่น รวมถึงระบบกำแพงเมืองและคูเมืองที่ได้รับการอนุรักษ์ไว้เป็นอย่างดี เมืองจึงเป็นแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่า

ในปัจจุบัน เชียงใหม่เป็นจุดหมายปลายทางหลักของการท่องเที่ยวในประเทศไทย ด้วยภูมิอากาศที่เย็นสบายโดยเฉพาะในฤดูหนาว ทิวทัศน์ธรรมชาติที่สวยงาม และเทศกาลทางวัฒนธรรมที่โดดเด่น เช่น ประเพณียี่เป็ง งานไม้ดอกไม้ประดับ และสงกรานต์ล้านนา อีกทั้งยังมีความเจริญในระดับเมืองใหญ่ เป็นที่ตั้งของสถาบันอุดมศึกษาและศูนย์กลางด้านบริการสุขภาพระหว่างประเทศ เชียงใหม่จึงมีบทบาทในระดับภูมิภาคทั้งด้านเศรษฐกิจ การศึกษา และวัฒนธรรม อย่างสมดุลระหว่างความทันสมัยกับการรักษาเอกลักษณ์ท้องถิ่น

## ประวัติ
ชื่อของเชียงใหม่หมายความว่า "เมืองใหม่" เนื่องจากเป็นเมืองหลวงแห่งใหม่ของอาณาจักรล้านนา ซึ่งก่อตั้งในปี พ.ศ. 1839 แทนเมืองเชียงราย อดีตนครหลวงที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 1805

เทศบาลนครเชียงใหม่ เมื่อเริ่มแรกมีฐานะเป็นเพียงสุขาภิบาลเมืองเชียงใหม่ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2458 และยังขึ้นตรงต่อมณฑลพายัพ แต่ต่อมาเมื่อประเทศไทยมีการปกครองในระบอบประชาธิปไตย ในปี พ.ศ. 2475 สภาผู้แทนราษฎรจึงมีมติสมควรจัดตั้งชุมชนซึ่งส่วนใหญ่เป็นสุขาภิบาลให้มีฐานะเป็น เทศบาล โดยในครั้งนั้นนครเชียงใหม่ได้รับฐานะใหม่จากสุขาภิบาลเมืองเชียงใหม่ขึ้นเป็น "เทศบาลนครเชียงใหม่" ในปี พ.ศ. 2478 ถือได้ว่าเป็นเทศบาลนครแห่งแรกของไทย มีนายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันตานนท์) เป็นนายกเทศมนตรีคนแรก

เทศบาลนครเชียงใหม่มีการขยายเขตเทศบาลให้กว้างขึ้นเมื่อวันที่ 29 มีนาคม 2526

### ทำเนียบนายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่

## ภูมิศาสตร์

{
"type": "FeatureCollection",
"name": "merged",
"crs": { "type": "name", "properties": { "name": "urn:ogc:def:crs:OGC:1.3:CRS84" } },
"features": [
{ "type": "Feature", "properties": { "Name": "Chiang Mai Municipality" }, "geometry": { "type": "Polygon", "coordinates": [ [ [ 98.9744749, 18.7708234 ], [ 98.9762237, 18.769513 ], [ 98.9764919, 18.7679994 ], [ 98.9844098, 18.7665468 ], [ 98.9910402, 18.7651551 ], [ 98.9992692, 18.7585214 ], [ 99.0005353, 18.7572515 ], [ 99.0018013, 18.756835 ], [ 99.0038934, 18.7572719 ], [ 99.0073159, 18.7580643 ], [ 99.0098693, 18.7585519 ], [ 99.0141609, 18.7592122 ], [ 99.0173795, 18.7603399 ], [ 99.0249326, 18.7630726 ], [ 99.0295031, 18.7646979 ], [ 99.0284624, 18.7716259 ], [ 99.0271213, 18.7813572 ], [ 99.0264025, 18.786314 ], [ 99.025394, 18.7887924 ], [ 99.0241172, 18.7910269 ], [ 99.0227225, 18.7935153 ], [ 99.0214243, 18.796471 ], [ 99.0188923, 18.8024227 ], [ 99.0175405, 18.8053375 ], [ 99.0157058, 18.8074601 ], [ 99.0128305, 18.8090546 ], [ 99.0110602, 18.8095725 ], [ 99.0071442, 18.8099077 ], [ 99.0027776, 18.8101413 ], [ 99.0022089, 18.81267 ], [ 99.0013185, 18.8145692 ], [ 98.9993229, 18.8174025 ], [ 98.9971342, 18.8194742 ], [ 98.9952781, 18.8212412 ], [ 98.9946344, 18.8225208 ], [ 98.9946558, 18.8233433 ], [ 98.9948168, 18.8238815 ], [ 98.9952996, 18.824826 ], [ 98.996469, 18.8261766 ], [ 98.99722, 18.8273951 ], [ 98.9975312, 18.8286036 ], [ 98.9971986, 18.8291621 ], [ 98.9957931, 18.8303298 ], [ 98.9944949, 18.8314265 ], [ 98.9928963, 18.8321577 ], [ 98.9917054, 18.8331731 ], [ 98.9911475, 18.8349908 ], [ 98.9903321, 18.8366154 ], [ 98.9898922, 18.8376613 ], [ 98.9894738, 18.8394383 ], [ 98.9887335, 18.8403522 ], [ 98.9878645, 18.8411035 ], [ 98.9868774, 18.8418752 ], [ 98.9859869, 18.8426368 ], [ 98.9802685, 18.8400069 ], [ 98.9788308, 18.8397937 ], [ 98.977597, 18.8399257 ], [ 98.9764705, 18.8405857 ], [ 98.9740887, 18.8400881 ], [ 98.9727905, 18.8427993 ], [ 98.9705911, 18.8419565 ], [ 98.9738956, 18.8340566 ], [ 98.9766314, 18.8279333 ], [ 98.9775648, 18.8253642 ], [ 98.9784017, 18.8209873 ], [ 98.9803221, 18.8157777 ], [ 98.9819744, 18.8116037 ], [ 98.9789488, 18.8110756 ], [ 98.9769425, 18.8102936 ], [ 98.974668, 18.809146 ], [ 98.9728334, 18.807846 ], [ 98.9714923, 18.8067086 ], [ 98.9699581, 18.8050937 ], [ 98.9687994, 18.8032859 ], [ 98.96822, 18.8020977 ], [ 98.9678445, 18.8013359 ], [ 98.9601734, 18.8054594 ], [ 98.9566436, 18.8073992 ], [ 98.9541652, 18.8086585 ], [ 98.9520516, 18.8097046 ], [ 98.9499111, 18.8104219 ], [ 98.9475659, 18.8052002 ], [ 98.9506836, 18.7940093 ], [ 98.9608116, 18.7909216 ], [ 98.9591809, 18.7868994 ], [ 98.9627857, 18.7870619 ], [ 98.9645882, 18.7838115 ], [ 98.9701243, 18.7835677 ], [ 98.9708109, 18.7815769 ], [ 98.9714976, 18.783649 ], [ 98.9727421, 18.7834052 ], [ 98.9725704, 18.7864931 ], [ 98.9751454, 18.7862493 ], [ 98.9756604, 18.780683 ], [ 98.9742871, 18.7805611 ], [ 98.9743729, 18.7772294 ], [ 98.9725704, 18.776498 ], [ 98.9719696, 18.7738976 ], [ 98.9710684, 18.7735319 ], [ 98.9709826, 18.7721504 ], [ 98.9744749, 18.7708234 ] ] ] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "Name": "Chiang Mai City" }, "geometry": { "type": "Polygon", "coordinates": [ [ [ 99.0691107, 18.6676093 ], [ 99.0706609, 18.6679481 ], [ 99.0716909, 18.6664031 ], [ 99.0734933, 18.6633131 ], [ 99.0773557, 18.6751037 ], [ 99.0758108, 18.6770551 ], [ 99.0758108, 18.6819337 ], [ 99.0778707, 18.682015 ], [ 99.0795873, 18.6806328 ], [ 99.0809606, 18.6811206 ], [ 99.080274, 18.6838038 ], [ 99.0810464, 18.6855925 ], [ 99.080274, 18.6872187 ], [ 99.0805315, 18.6894952 ], [ 99.0790723, 18.6912839 ], [ 99.079759, 18.6927474 ], [ 99.078214, 18.6936417 ], [ 99.0793727, 18.6962434 ], [ 99.0740942, 18.7121371 ], [ 99.0730213, 18.7146572 ], [ 99.0733217, 18.7172585 ], [ 99.072163, 18.7180308 ], [ 99.0718196, 18.7199817 ], [ 99.0702747, 18.7222579 ], [ 99.0684722, 18.7233553 ], [ 99.0684722, 18.7252655 ], [ 99.0663694, 18.7251842 ], [ 99.0658973, 18.7267287 ], [ 99.0672706, 18.7288421 ], [ 99.0686439, 18.7298176 ], [ 99.0691429, 18.7317203 ], [ 99.0715033, 18.731639 ], [ 99.0717179, 18.7329802 ], [ 99.0771252, 18.7417586 ], [ 99.0790135, 18.7426527 ], [ 99.0784126, 18.7440344 ], [ 99.0790993, 18.7443189 ], [ 99.0805584, 18.743181 ], [ 99.0817171, 18.7430997 ], [ 99.082275, 18.7425308 ], [ 99.0835196, 18.7409052 ], [ 99.0845495, 18.7400924 ], [ 99.0869528, 18.7434248 ], [ 99.0880686, 18.7455381 ], [ 99.0907294, 18.74757 ], [ 99.0904719, 18.7500083 ], [ 99.091931, 18.7500083 ], [ 99.0942484, 18.7514713 ], [ 99.0955359, 18.7518776 ], [ 99.0940767, 18.7530155 ], [ 99.0961367, 18.7547222 ], [ 99.09751, 18.7561039 ], [ 99.0985399, 18.7576887 ], [ 99.1008574, 18.7598017 ], [ 99.0994841, 18.7608583 ], [ 99.0973383, 18.7609395 ], [ 99.0990549, 18.7624837 ], [ 99.0993124, 18.7648405 ], [ 99.0955359, 18.7663846 ], [ 99.0921885, 18.7697978 ], [ 99.0929609, 18.7714231 ], [ 99.0922743, 18.7743486 ], [ 99.0891844, 18.7759739 ], [ 99.0860945, 18.7745111 ], [ 99.0823179, 18.7775991 ], [ 99.0823179, 18.780362 ], [ 99.0780264, 18.7818247 ], [ 99.0756231, 18.7870253 ], [ 99.0780264, 18.7907631 ], [ 99.0775114, 18.7954759 ], [ 99.0809447, 18.8018136 ], [ 99.0821463, 18.8070135 ], [ 99.0876394, 18.8136758 ], [ 99.0939909, 18.8187129 ], [ 99.0962225, 18.8229374 ], [ 99.0936476, 18.8266745 ], [ 99.0972525, 18.8312238 ], [ 99.0960509, 18.8320361 ], [ 99.0927893, 18.8318736 ], [ 99.0926176, 18.8276493 ], [ 99.0867811, 18.8260245 ], [ 99.0831762, 18.8271619 ], [ 99.0795714, 18.8313862 ], [ 99.0764815, 18.8333359 ], [ 99.0718466, 18.8357729 ], [ 99.0735632, 18.8399971 ], [ 99.0769964, 18.8438962 ], [ 99.0761596, 18.8520799 ], [ 99.0761596, 18.8561412 ], [ 99.0773612, 18.8591465 ], [ 99.0773419, 18.8640954 ], [ 99.0758828, 18.864664 ], [ 99.0715054, 18.8578413 ], [ 99.0678147, 18.857354 ], [ 99.0659264, 18.8550797 ], [ 99.0634373, 18.8560544 ], [ 99.0606908, 18.8782272 ], [ 99.0582017, 18.8773339 ], [ 99.0570859, 18.8763593 ], [ 99.0550259, 18.8764405 ], [ 99.0537385, 18.8757096 ], [ 99.0466145, 18.8788769 ], [ 99.0453271, 18.8772526 ], [ 99.0350274, 18.885049 ], [ 99.0383748, 18.8927638 ], [ 99.0369157, 18.8964993 ], [ 99.0285901, 18.8930075 ], [ 99.0273026, 18.8943068 ], [ 99.026101, 18.8949564 ], [ 99.0252427, 18.8934135 ], [ 99.0234402, 18.8930075 ], [ 99.0221528, 18.8961745 ], [ 99.0188912, 18.8984482 ], [ 99.0197495, 18.9016963 ], [ 99.0153722, 18.9045384 ], [ 99.0142564, 18.9067308 ], [ 99.0127972, 18.9091668 ], [ 99.0121106, 18.9143634 ], [ 99.0129689, 18.9169617 ], [ 99.0124539, 18.9187479 ], [ 99.0097073, 18.9169617 ], [ 99.0078191, 18.9167993 ], [ 99.0047291, 18.9176112 ], [ 99.0011243, 18.9192351 ], [ 99.0011243, 18.9241067 ], [ 98.999751, 18.9258929 ], [ 98.9964894, 18.9301147 ], [ 98.997176, 18.9351483 ], [ 98.9961461, 18.9374215 ], [ 98.9949445, 18.9406689 ], [ 98.9861897, 18.938071 ], [ 98.9776925, 18.9373404 ], [ 98.9760617, 18.9341741 ], [ 98.9743451, 18.9340117 ], [ 98.9721135, 18.9314137 ], [ 98.9690236, 18.9319009 ], [ 98.9664487, 18.9309266 ], [ 98.966277, 18.9288157 ], [ 98.9686803, 18.9262176 ], [ 98.9715985, 18.9262176 ], [ 98.9736584, 18.9252433 ], [ 98.9714268, 18.9224828 ], [ 98.967307, 18.9215085 ], [ 98.9626721, 18.92297 ], [ 98.9576939, 18.9231324 ], [ 98.9518574, 18.9231324 ], [ 98.9484242, 18.9219957 ], [ 98.9456776, 18.9228076 ], [ 98.9413861, 18.9223204 ], [ 98.9405278, 18.9242691 ], [ 98.9413861, 18.9262176 ], [ 98.9329747, 18.9232948 ], [ 98.932288, 18.9081924 ], [ 98.9370946, 18.9075428 ], [ 98.9331464, 18.9060812 ], [ 98.9326314, 18.9044572 ], [ 98.9346913, 18.8989354 ], [ 98.9350346, 18.8948752 ], [ 98.9487675, 18.883506 ], [ 98.9542607, 18.8812321 ], [ 98.9575223, 18.8737604 ], [ 98.955119, 18.8692122 ], [ 98.9547757, 18.8648264 ], [ 98.9583806, 18.854105 ], [ 98.9558057, 18.8479318 ], [ 98.9563206, 18.8432204 ], [ 98.9611272, 18.8393213 ], [ 98.9597539, 18.8308729 ], [ 98.9614705, 18.8276234 ], [ 98.9619855, 18.8237239 ], [ 98.9547757, 18.8259987 ], [ 98.9522008, 18.8142998 ], [ 98.9527158, 18.8104 ], [ 98.9503125, 18.81105 ], [ 98.9492825, 18.8095876 ], [ 98.9475659, 18.8052002 ], [ 98.9493684, 18.7979689 ], [ 98.9502267, 18.7952063 ], [ 98.9510891, 18.7922898 ], [ 98.9505741, 18.7893646 ], [ 98.9510891, 18.7873332 ], [ 98.9516899, 18.7852205 ], [ 98.9507458, 18.7844891 ], [ 98.9512608, 18.7831077 ], [ 98.9519474, 18.7810762 ], [ 98.9498016, 18.7811575 ], [ 98.9452526, 18.7728687 ], [ 98.9415619, 18.7706745 ], [ 98.9403603, 18.7696181 ], [ 98.9387295, 18.7679115 ], [ 98.9407036, 18.7675051 ], [ 98.9424202, 18.7651484 ], [ 98.943536, 18.7637668 ], [ 98.9419911, 18.763523 ], [ 98.9367554, 18.7648233 ], [ 98.9360687, 18.7630354 ], [ 98.9362404, 18.7616538 ], [ 98.9383003, 18.7617351 ], [ 98.9416048, 18.7599471 ], [ 98.9425919, 18.7554365 ], [ 98.9401028, 18.7520637 ], [ 98.9405319, 18.7458054 ], [ 98.9363262, 18.7474309 ], [ 98.9334938, 18.7461305 ], [ 98.9298031, 18.7495441 ], [ 98.9282581, 18.7500318 ], [ 98.9260265, 18.7473497 ], [ 98.9282581, 18.7456428 ], [ 98.9285156, 18.7440986 ], [ 98.9261124, 18.7442611 ], [ 98.9241383, 18.7427168 ], [ 98.9241383, 18.739872 ], [ 98.9211342, 18.7362956 ], [ 98.9186451, 18.7336133 ], [ 98.9164993, 18.7313374 ], [ 98.911092, 18.7293865 ], [ 98.9095471, 18.7281672 ], [ 98.907058, 18.7322315 ], [ 98.9078304, 18.7348326 ], [ 98.9042256, 18.7356454 ], [ 98.899419, 18.7374336 ], [ 98.9031956, 18.7330443 ], [ 98.9047405, 18.7284111 ], [ 98.9051697, 18.7245093 ], [ 98.9031098, 18.7177623 ], [ 98.9048264, 18.7169494 ], [ 98.9013073, 18.7089826 ], [ 98.8891194, 18.6935358 ], [ 98.8943594, 18.6782612 ], [ 98.9035433, 18.6731386 ], [ 98.9139288, 18.6706992 ], [ 98.9183062, 18.6677719 ], [ 98.9203661, 18.6667148 ], [ 98.9211386, 18.6682598 ], [ 98.9238851, 18.670374 ], [ 98.9484327, 18.6737891 ], [ 98.9608782, 18.6694795 ], [ 98.9870565, 18.6669588 ], [ 99.0092009, 18.674277 ], [ 99.0117758, 18.6724881 ], [ 99.0636175, 18.6676093 ], [ 99.0648191, 18.6589896 ], [ 99.0692823, 18.6650072 ], [ 99.0691107, 18.6676093 ] ] ] } }
]
}

### ที่ตั้งและลักษณะของชุมชน
เทศบาลนครเชียงใหม่มีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 40.216 ตารางกิโลเมตร โดยครอบคลุมพื้นที่ 14 ตำบลของอำเภอเมืองเชียงใหม่ ได้แก่ ตำบลหายยา ตำบลช้างม่อย ตำบลศรีภูมิ ตำบลวัดเกต ตำบลช้างคลาน ตำบลพระสิงห์ ตำบลสุเทพ ตำบลป่าแดด ตำบลฟ้าฮ่าม ตำบลหนองป่าครั่ง ตำบลท่าศาลาบางส่วน ตำบลป่าตัน ตำบลหนองหอย และตำบลช้างเผือก

ชุมชนเมืองเชียงใหม่ตั้งอยู่บริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำปิงตอนกลางเชิงดอยสุเทพ มีแม่น้ำปิงไหลผ่านใจกลางเมืองในแนวเหนือ–ใต้ ส่วนชุมชนดั้งเดิมหรือบริเวณเมืองเก่าตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง ต่อมาเมื่อชุมชนได้พัฒนาให้มีความเจริญขึ้น โดยมีการขยายตัวข้ามแม่น้ำปิงมาทางฝั่งตะวันออก และภายหลังจากที่ได้มีการตัดถนนอ้อมเมือง ชุมชนได้พัฒนาออกไปหลายทิศทางตามเส้นทางคมนาคม และโครงข่ายสาธารณูปโภค ธุรกิจการพัฒนาที่ดินและที่พักอาศัยได้ขยายตัวเป็นอย่างมาก สภาพที่แท้จริงของชุมชนเมืองเชียงใหม่ในปัจจุบันไม่ได้คงอยู่แต่เฉพาะในเขตเทศบาลเท่านั้น แต่ได้ขยายออกไปตามบริเวณชานเมืองและชนบทโดยรอบ อย่างเช่น เขตอำเภอหางดง อำเภอสันทราย อำเภอแม่ริม อำเภอสารภี อำเภอสันกำแพง และอำเภอดอยสะเก็ด เป็นต้น

### อาณาเขต
เทศบาลนครเชียงใหม่มีอาณาเขตติดต่อ ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับตำบลสันผีเสื้อ และอำเภอแม่ริม
* **ทิศใต้** ติดต่อกับตำบลหนองหอย และตำบลป่าแดด
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับตำบลหนองป่าครั่ง และตำบลฟ้าฮ่ามบางส่วน
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย

### การแบ่งเขตการปกครอง
270px|thumb|right|หอศิลปวัฒนธรรมเมืองเชียงใหม่ พิพิธภัณฑ์กลางเมืองเชียงใหม่ ในอดีตเป็นศาลากลางจังหวัดเชียงใหม่
270px|thumb|right|หอพื้นถิ่นล้านนา ในอดีตเป็นศาลแขวงเชียงใหม่
เทศบาลนครเชียงใหม่แบ่งการปกครอง ออกเป็น 4 แขวง ได้แก่
# **แขวงนครพิงค์** มีพื้นที่  11.7 ตารางกิโลเมตร
# **แขวงกาวิละ** มีพื้นที่ 11.4 ตารางกิโลเมตร 
# **แขวงเม็งราย** มีพื้นที่ 7.7 ตารางกิโลเมตร
# **แขวงศรีวิชัย** มีพื้นที่ 9.2 ตารางกิโลเมตร

โดยแขวงนครพิงค์ แขวงเม็งราย และแขวงศรีวิชัย ตั้งอยู่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง ส่วนแขวงกาวิละตั้งอยู่ฝั่งตะวันออก แต่ละแขวงตั้งอยู่ทางทิศเหนือ ทิศตะวันตก ทิศใต้ และทิศตะวันออกของเมืองตามลำดับ ส่วนเขตใจกลางเมือง ซึ่งอยู่ในกำแพงเมือง จะอยู่ในแขวงศรีวิชัยเป็นส่วนใหญ่

**แบ่งออกเป็น 97 ชุมชน ดังนี้**

### ภูมิอากาศ

## สัญลักษณ์
ดวงตราสัญลักษณ์ของเทศบาลนครเชียงใหม่ เป็นรูปพระบรมธาตุดอยสุเทพตั้งตระหง่านอยู่บนปุยเมฆ และยังมีพญานาค รวงข้าว และลายดอกประจำยาม ในดวงตราสัญลักษณ์อีกด้วย
# **[[พระบรมธาตุดอยสุเทพ]]** สถานที่ซึ่งเป็นปูชนียสถานอันศักดิ์สิทธิ์ รวมถึงยังเป็นสถานที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทำให้ที่แห่งนี้เป็นที่เคารพสักการะของพระพุทธศาสนิกชนแสดงถึงการเป็นศูนย์กลางทางพุทธศาสนาในภาคเหนือที่รุ่งเรืองมายาวนานทุกสมัย
# **ปุยเมฆ** เป็นตัวบ่งบอกลักษณะสภาพอากาศโดยทั่วไปของนครเชียงใหม่ ที่เย็นสบายเกือบตลอดทั้งปี
# **พญานาค** ซึ่งตามประวัติความเป็นมานั้น พญานาคถือว่าเป็นผู้ให้น้ำ และในที่นี้หมายถึง แม่น้ำปิง ซึ่งเป็นแม่น้ำสายสำคัญที่ไหลผ่านนครเชียงใหม่
# **รวงข้าว** เปรียบดังความอุดมสมบูรณ์ของเมือง ที่มีพืชพันธุ์ธัญญาหารอุดมสมบูรณ์ตลอดทั้งปีเช่นกัน

## ประชากรศาสตร์

เทศบาลนครเชียงใหม่มีประชากรทั้งหมด 129,536 คน แบ่งเป็น ชาย 60,829 คน หญิง 68,707 คน จำนวนบ้านเรือน 89,238 หลังคาเรือนข้อมูล ณ สิ้นปี 2561 ในปัจจุบันเทศบาลนครเชียงใหม่กลายเป็นศูนย์กลางความเจริญทุก ๆ ด้านของภูมิภาค ทำให้มีประชากรแฝง อพยพมาอาศัยในเทศบาลนครเชียงใหม่ มากกว่า 1.2 ล้านคน และมีประชากรในต่างอำเภอในจังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดใกล้เคียงเข้ามาใช้บริการในเขตเมืองในเวลากลางวัน และอพยพออกไปในเวลากลางคืนประมาณ 250,000 คนต่อวัน ในขณะที่เขตเทศบาลนครเชียงใหม่รวมเทศบาลรอบข้าง มีประชากรรวมถึงประชากรแฝงอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากและหนาแน่นประมาณ 1,244,187 คน โดยประมาณ นับเป็นหนึ่งในเขตเมืองที่ใหญ่ที่สุดของภาคเหนือ และของประเทศไทย

### ภาษา
ภาษาราชการที่ใช้ในจังหวัดเชียงใหม่ใช้ภาษาไทยเป็นหลัก และมีภาษาท้องถิ่นซึ่งเรียกว่า ภาษาคำเมือง ซึ่งแต่ละท้องถิ่นของทางภาคเหนือ มีคุณลักษณะของภาษาที่คล้าย ๆ กัน จะแตกต่างกันเฉพาะสำเนียงและศัพท์บางคำ แต่ละท้องถิ่นก็จะมีความไพเราะ ต่างกันไปนักท่องเที่ยวที่มาจากถิ่นอื่น ล้วนชื่นชมว่า "ภาษาคำเมืองนั้น มีความไพเราะ นุ่มนวล ยิ่งนักแล"

### ศาสนา
ประชากรในเทศบาลนครเชียงใหม่ นับถือศาสนาพุทธ 91.80% ศาสนาคริสต์ 5.60% ศาสนาอิสลาม 1.17% ศาสนาฮินดูและศาสนาซิกข์ 0.02% และอื่น ๆ 1.14% 

### ประเพณีและวัฒนธรรม
นครเชียงใหม่มีประวัติศาสตร์ที่ยาวนาน คนเชียงใหม่ได้สั่งสมวัฒนธรรมประเพณีสืบทอดมาจากบรรพบุรุษอย่างต่อเนื่อง โดยส่วนใหญ่มีความผูกพันกับพุทธศาสนาและความเชื่อดั้งเดิม ประเพณีที่สำคัญ ได้แก่
* **ปีใหม่เมือง** หรือ **[[สงกรานต์]]** จัดขึ้นระหว่างวันที่ 13–15 เมษายนของทุกปี เป็นประเพณีที่สำคัญและยิ่งใหญ่ของชาวเชียงใหม่ แบ่งเป็นวันที่ 13 เป็นวันมหาสงกรานต์ มีขบวนแห่พระพุทธสิหิงค์ และพิธีสรงน้ำพระ วันที่ 14 เข้าวัดก่อเจดีย์ทราย และวันที่ 15 เมษายน ประเพณีรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ และมีการเล่นสาดน้ำตลอดช่วงเทศกาล 
* **ประเพณียี่เป็ง** จัดขึ้นในช่วงวันลอยกระทงของทุกปี ราวเดือนพฤศจิกายน มีการตกแต่งบ้านเรือนและสถานที่ต่างๆ ด้วยโคมชนิดต่าง ๆ มีการปล่อยโคมลอย มีการลอยกระทง ประกวดกระทงและนางนพมาศ 
* **ประเพณีเข้าอินทขิล** จัดขึ้นในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงมิถุนายน ที่วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร เป็นการบูชาเสาหลักเมืองโดยการนำดอกไม้ธูปเทียนมาใส่ขันดอก 
* **มหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ** จัดขึ้นในอาทิตย์แรกของเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี บริเวณสวนสาธารณะบวกหาด มีขบวนรถบุปผาชาติ และนางงามบุปผาชาติ

## การศึกษา
[220px|thumb|[มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ตั้งอยู่บริเวณเชิงดอยสุเทพ ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่]]
ในปี พ.ศ. 2550 เทศบาลนครเชียงใหม่มีโรงเรียนในสังกัดจำนวน 11 แห่ง และศูนย์พัฒนาเด็กเล็กจำนวน 1 แห่ง มีจำนวนห้องเรียนทั้งสิ้น 162 ห้อง มีจำนวนครูทั้งสิ้น 273 คน และมีจำนวนนักเรียนทั้งสิ้น 4,289 คน 

;สถาบันอุดมศึกษาที่ตั้งอยู่ภายในเขตเทศบาลนครเชียงใหม่
* มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 
* มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ 
* มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ วิทยาเขตเชียงใหม่ 
* มหาวิทยาลัยพายัพ 
* มหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น 
* มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่ 
* มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตล้านนา
* สถาบันการอาชีวศึกษาภาคเหนือ 1 

;สถาบันอาชีวศึกษา
* วิทยาลัยเทคนิคเชียงใหม่
* วิทยาลัยสารพัดช่างเชียงใหม่
* วิทยาลัยอาชีวศึกษาเชียงใหม่
* วิทยาลัยโปลิเทคนิคลานนาเชียงใหม่
* โรงเรียนเมโทรเทคโนโลยี
* วิทยาลัยเทคโนโลยีพาณิชยการลานนาเชียงใหม่
* โรงเรียนพาณิชยการเชียงใหม่
* โรงเรียนศรีธนาวิทยาลัยเชียงใหม่
* โรงเรียนพายัพเทคโนโลยีเชียงใหม่

;โรงเรียนนานาชาติ
* โรงเรียนนานาชาติเชียงใหม่ 
* โรงเรียนนานาชาตินครพายัพ 
* โรงเรียนนานาชาติเปรม ติณสูลานนท์ 
* โรงเรียนนานาชาติลานนา 
* โรงเรียนนานาชาติอเมริกันแปซิฟิก 
* โรงเรียนนานาชาติเกรซ 
* โรงเรียนคริสเตียนเยอรมันเชียงใหม่ 

;โรงเรียนเอกชนและโรงเรียนมัธยมของรัฐบาล
* โรงเรียนกาวิละวิทยาลัย อำเภอเมืองเชียงใหม่ 
* โรงเรียนยุพราชวิทยาลัย 
* โรงเรียนวัฒโนทัยพายัพ 
* โรงเรียนหอพระ 
* โรงเรียนเชียงใหม่คริสเตียน 
* โรงเรียนดาราวิทยาลัย 
* โรงเรียนเทพบดินทร์วิทยาเชียงใหม่ 
* โรงเรียนธรรมราชศึกษา 
* โรงเรียนปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย
* โรงเรียนพระหฤทัย เชียงใหม่ 
* โรงเรียนพิงครัตน์ 
* โรงเรียนมงฟอร์ตวิทยาลัย 
* โรงเรียนเรยีนาเชลีวิทยาลัย 
* โรงเรียนวชิรวิทย์
* โรงเรียนวารีเชียงใหม่ 
* โรงเรียนวิชัยวิทยา 
* โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 
* โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

;โรงเรียนในสังกัดเทศบาลนครเชียงใหม่
* โรงเรียนเทศบาล 1 (วัดเกตการาม)
* โรงเรียนเทศบาล 2 (วัดท่าสะต๋อย)
* โรงเรียนเทศบาล 3 (วัดกู่คำ)
* โรงเรียนเทศบาล 4 (วัดศรีดอนไชย)
* โรงเรียนเทศบาล 5 (วัดศรีสุพรรณ)
* โรงเรียนเทศบาล 6 (ดอกเงิน)
* โรงเรียนเทศบาล 7 (วัดป่าแพ่ง)
* โรงเรียนเทศบาล 8 (วัดศรีปิงเมือง)
* โรงเรียนเทศบาล 9 (วัดพวกช้าง)
* โรงเรียนเทศบาล 10 (วัดเชียงยืน)
* โรงเรียนเทศบาล 11 (วัดหมื่นเงินกอง)

## การขนส่ง
นครเชียงใหม่เป็นเมืองหลักของภาคเหนือ เป็นศูนย์กลางการพาณิชย์ อุตสาหกรรมและการคมนาคม จึงมีเส้นทางคมนาคมหลักทั้งทางบก และทางอากาศ มีทางหลวงแผ่นดิน ทางหลวงจังหวัด และเส้นทางมาตรฐานหลายสาย ทำให้การเดินทางติดต่อภายในจังหวัด การเดินทางสู่จังหวัดใกล้เคียงและกรุงเทพมหานครเป็นไปด้วยความสะดวก

### ทางถนน
thumb|200px|left|ถนนในตัวเมืองเชียงใหม่ ด้านขวาเป็นกำแพงเมืองเก่า
[thumb|200px|รถสองแถวที่รู้จักกันในชื่อ [รถสี่ล้อแดง|รถแดง]]
การเดินทางจากกรุงเทพมหานครมายังนครเชียงใหม่ใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) แล้วแยกเข้าทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 (ถนนสายเอเชีย) ผ่านจังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดอ่างทอง จังหวัดสิงห์บุรี และจังหวัดชัยนาท จากนั้นเข้าสู่ถนนพหลโยธินอีกครั้ง ผ่านจังหวัดนครสวรรค์ จังหวัดกำแพงเพชร จังหวัดตาก และจังหวัดลำปาง แล้วแยกซ้ายใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 (ถนนซุปเปอร์ไฮเวย์) ผ่านจังหวัดลำพูน เข้าจังหวัดเชียงใหม่ จนถึงเขตเทศบาล

สำหรับการเดินทางในเทศบาลนครจะใช้การจราจรโดยรถส่วนบุคคลหรือรถจักรยานยนต์รวมทั้งจักรยาน สำหรับระบบมวลชนจะมี รถแดง รถตุ๊กตุ๊ก รถโดยสารประจำทาง และประมาณ พ.ศ. 2550 เริ่มมีแท็กซี่มิเตอร์ในบริการในจังหวัดเชียงใหม่ โดยรถมีสีเหลือง-น้ำเงินเป็นแท็กซี่สหกรณ์ ส่วนสีแดง-เหลืองเป็นแท็กซี่ส่วนบุคคล มีสถานีขนส่งภายในตัวจังหวัดเชื่อมต่ออำเภอต่าง ๆ คือ สถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดเชียงใหม่ แห่งที่ 1 (สถานีขนส่งช้างเผือก) และสถานีขนส่งระหว่างจังหวัด คือ สถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดเชียงใหม่ แห่งที่ 2 และสถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดเชียงใหม่ แห่งที่ 3 (สถานีขนส่งอาเขต)

ส่วนระบบรถโดยสารประจำทางด่วนพิเศษนครเชียงใหม่ () จะเปิดให้บริการในอนาคต แต่ยังติดปัญหาเรื่องงบประมาณและการพิจารณาอนุมัติของสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.)

### ทางราง
[thumb|200px|[สถานีรถไฟเชียงใหม่ สถานีปลายทางของทางรถไฟสายเหนือ]]
การคมนาคมทางรถไฟ ปัจจุบันมีรถไฟสายกรุงเทพ–เชียงใหม่ โดยผ่านจังหวัดพระนครศรีอยุธยา–ลพบุรี–นครสวรรค์–พิษณุโลก–อุตรดิตถ์–แพร่–ลำปาง–ลำพูน เปิดการเดินรถเร็ว รถด่วน รถด่วนพิเศษ และรถดีเซลรางปรับอากาศ รวมวันละ 14 ขบวนไป–กลับ และนครสวรรค์–เชียงใหม่ วันละ 2 ขบวนไป–กลับ มีสถานีรถไฟหลักและเป็นสถานีปลายทางในนครเชียงใหม่ คือ สถานีรถไฟเชียงใหม่

### ทางอากาศ
thumb|200px|ท่าอากาศยานนานาชาติเชียงใหม่ มีความหนาแน่นของผู้ใช้บริการเป็นอันดับ 4 ของประเทศ
นครเชียงใหม่มีเส้นทางเชื่อมโยงกับท่าอากาศยานเชียงใหม่ ที่มีความหนาแน่นของผู้ใช้บริการเป็นอันดับ 4 ของประเทศรองจากท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ท่าอากาศยานดอนเมือง ท่าอากาศยานภูเก็ต ตามลำดับ โดยมีเที่ยวบินไป–กลับวันละหลายเที่ยวบิน ทั้งสายการบินภายในประเทศ และสายการบินระหว่างประเทศ โดยสายการบินระหว่างประเทศ มีสายการบินในแถบเอเชียมีเที่ยวบินโดยตรงจากเชียงใหม่ไปยังหลายประเทศ เช่น ประเทศจีน ประเทศเกาหลีใต้ ประเทศลาว ประเทศพม่า ประเทศมาเลเซีย ประเทศสิงคโปร์ เป็นต้น

## สถานที่สำคัญ
[200px|thumbnail|ทางเข้า[สวนสัตว์เชียงใหม่]]

* เชียงใหม่ไนท์บาซาร์ 

## เมืองพี่น้อง
*  นครอูโอซุ จังหวัดโทยามะ ประเทศญี่ปุ่น (พ.ศ. 2532)
*  จังหวัดไซตามะ ประเทศญี่ปุ่น (พ.ศ. 2535)
*  นครคุนหมิง มณฑลยูนนาน ประเทศจีน (พ.ศ. 2542)
*  นครฮาร์บิน มณฑลเฮย์หลงเจียง ประเทศจีน (พ.ศ. 2551)

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* เว็บไซต์เทศบาลนครเชียงใหม่

หมวดหมู่:เทศบาลนครเชียงใหม่
หมวดหมู่:เทศบาลนคร
หมวดหมู่:เทศบาลในจังหวัดเชียงใหม่
หมวดหมู่:เทศบาลในอำเภอเมืองเชียงใหม่
หมวดหมู่:เมืองหลวงเก่าของไทย
หมวดหมู่:เมืองหลวงของรัฐสิ้นสภาพ
ใหม่