กันดั้ม

**กันดั้ม** () () เป็นซีรีส์แอนิเมชั่นญี่ปุ่นเกี่ยวกับหุ่นยนต์ต่อสู้ขนาดยักษ์ สร้างโดยบริษัทซันไรส์ Sunrise (company) กันดั้มนับเป็นอนิเมะซีรีส์แรกซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มการ์ตูนหุ่นยนต์แนวเรียลโรบ็อท มีการสร้างภาคต่อและภาคใหม่มาจนถึงปัจจุบัน และในบางตอนของกันดั้มหลายๆซีรีส์ ซันไรส์ได้สร้างใหม่หรือสร้างเพิ่มเติมแบบขยายความจากเนื้อเรื่องเดิมในรูปแบบ คอมพิวเตอร์กราฟิกส์ โดยรวมกันในชื่อ Gundam Evolve ออกมา

สำหรับคำว่า กันดั้ม เป็นคำเรียกรวม ๆ ของซีรีส์สองกลุ่มคือ กลุ่มที่ใช้ระบบปฏิทินแบบ Universal Century เช่น โมบิลสูทกันดั้ม และกลุ่มจักรวาลคู่ขนานอื่นๆ เช่น กันดั้มวิง กันดั้มเอกซ์ หรือ กันดั้มซี้ด นอกจากนั้นยังมีเรื่องชุดเอสดีกันดั้ม SD Gundam ซึ่งเอสดีเป็นตัวย่อมาจากคำว่าซูเปอร์ดีฟอร์ม ภาคแรกๆของเอสดีกันดั้มนี้มีเนื้อหาที่เป็นแนวตลกขบขันและล้อเลียนเนื้อหาของภาคหลัก

ผู้กำกับและเขียนบทกันดั้มภาคแรกๆ คือ โทะมิโนะ โยะชิยุกิ ผู้ออกแบบตัวละครคือ ยะซุฮิโกะ โยะชิกะซุ หรือ YAS

เนื้อเรื่องของกันดั้มยังมีการเผยแพร่ในรูปแบบของหนังสือการ์ตูนและนิยาย ซึ่งมีทั้งเนื้อเรื่องซึ่งเป็นการดัดแปลง ตัดทอน หรือขยายความจากเนื้อเรื่องในอนิเมะซีรีส์ กับเรื่องที่เป็นภาคประกอบของเรื่องหลัก ปัจจุบันหนังสือการ์ตูนมีตีพิมพ์ในประเทศไทยโดยสำนักพิมพ์หลายแห่ง เช่น บงกช พับลิชชิ่ง และสยามอินเตอร์คอมิกส์

## ซีรีส์แอนิเมชันกันดั้ม (เรียงลำดับตามการออกฉายในญี่ปุ่น)
* *[[โมบิลสูท กันดั้ม]]* (Gundam) หรือ กันดั้ม 0079 (โทรทัศน์ - 1979, ตัดต่อใหม่เพื่อฉายเป็นภาพยนตร์สามภาค - 1981-1982) ฉายในไทยปี พ.ศ. 2524 ทางช่อง 7 สี ใช้ชื่อ *อภินิหารกันดั้ม*
* *[[โมบิลสูท เซต้ากันดั้ม]]* (Zeta Gundam, Z-Gundam) (โทรทัศน์ - 1985, ตัดต่อใหม่เพื่อฉายเป็นภาพยนตร์ - 2005)
* *[[โมบิลสูท กันดั้ม ดับเบิ้ลเซต้า]]* (Gundam ZZ) (โทรทัศน์ - 1986)
* *[[โมบิลสูทกันดั้ม : ชาร์ เคาน์เตอร์ แอทแทค]]* (Char's Counter Attack) (ภาพยนตร์ - 1988)
* *[[โมบิลสูท กันดั้ม 0080 : วอร์อินเดอะพอกเก็ต]]* (โอวีเอ - 1989)
* *[[โมบิลสูท กันดั้ม F91]]* (ภาพยนตร์ - 1991)
* *[[กันดั้ม 0083 : ความทรงจำแห่งละอองดาว|โมบิลสูท กันดั้ม 0083 : สตาร์ดัสต์เมโมรี่]]* (OVA) - 1991, ตัดต่อใหม่เพื่อฉายเป็นภาพยนตร์ - 1992)
* *[[โมบิลสูท วิกทอรี่กันดั้ม]]* (V Gundam) (โทรทัศน์ - 1993)
* *[[จีกันดั้ม|โมบิลไฟเตอร์จีกันดั้ม]]* (G Gundam) (โทรทัศน์ - 1994) ฉายในไทยปี พ.ศ. 2546 ทางไอทีวี ใช้ชื่อ *หุ่นนักสู้สะท้านปฐพี G กันดั้ม*
* *[[กันดั้มวิง|บันทึกการยุทธ์บทใหม่ กันดั้มวิง]]* (W Gundam) (โทรทัศน์ - 1995, โอวีเอ แบบตัดต่อรวบรวมใหม่ - 1996) ฉายในไทยปี พ.ศ. 2542 ทางช่อง 9 อ.ส.ม.ท.
* *[[โมบิลสูท กันดั้ม 08th ทีม]]* (Gundam: The MS 08th Team) (โอวีเอ - 1996)
* *[[กันดั้มเอกซ์|ศตวรรษใหม่แห่งการยุทธ์ กันดั้มเอกซ์]]* (After War Gundam X) (โทรทัศน์ - 1996) ฉายในไทยปี พ.ศ. 2545 ทางไอทีวี
* *[[กันดั้มวิง - เอนด์เลส วอลซ์|บันทึกการยุทธ์บทใหม่ กันดั้มวิง - เอนด์เลส วอลซ์]]* (Gundam W - Endless Waltz) (โอวีเอ - 1997, ตัดต่อใหม่เพื่อฉายเป็นภาพยนตร์ - 1998)
* *[[เทิร์นเอกันดั้ม]]* (Turn A Gundam) (โทรทัศน์ - 1999, ตัดต่อใหม่เพื่อฉายเป็นภาพยนตร์ - 2002)
* *[[กันดั้มซี้ด|โมบิลสูทกันดั้มซี้ด]]* (Gundam SEED) (โทรทัศน์ - 2002, แบบตัดต่อรวบรวมใหม่ - 2004) (Remaster 2011 ปรังปรุงภาพดีขึ้นทันสมัยของภาพ และมีการปรับเปลี่ยนบางฉาก) ฉายในไทยปี พ.ศ. 2547 ทางไอทีวี
* *[[โมบิลสูท กันดั้ม เอ็มเอสอิกลู : บันทึกลับสงครามหนึ่งปี]]* (ภาพยนตร์ - 2004)
* *[[กันดั้มซี้ดเดสทินี|โมบิลสูทกันดั้มซี้ดเดสทินี่]]* (Gundam SEED Destiny) (โทรทัศน์ - 2004) (Remaster 2011 ปรังปรุงภาพดีขึ้นทันสมัย)
* *[[โมบิลสูทกันดั้มเอ็มเอสอิกลู|โมบิลสูทกันดั้มเอ็มเอสอิกลู อโพคาลิบ 0079]] (โอวีเอ - 2006)*
* *[[กันดั้มซี๊ด C.E.73 สตาร์เกเซอร์]]* (Gundam SEED C.E.73 Stargazer) * (โอวีเอ - 2006)
* *กันดั้มดับเบิ้ลโอ* (Gundam 00) * (โทรทัศน์ - 2007)
* *[[โมบิลสูทกันดั้มเอ็มเอสอิกลู|โมบิลสูทกันดั้มเอ็มเอสอิกลู2 กราวีตีฟรอนท์]] (โอวีเอ - 2008)
* *โมบิลสูท กันดั้ม ยูนิคอร์น* (Mobile Suit Gundam UC) (โอวีเอ - 2010)
* *กันพลาบิลเดอร์ บีกินนิง G* (Gunpla Builder Beginning G) (โอวีเอ - 2010)
* *โมบิลสูทกันดั้มดับเบิ้ลโอ อเวคเคนนิงออฟเดอะเทรลเบลซเซอร์* (Mobile Suit Gundam 00: Awakening of the Trailblazer) (ภาพยนตร์ - 2010)
* *กันดั้มเอจ* (Mobile Suit Gundam Age) * (โทรทัศน์ - 2011)
* *[[กันดั้มบิลด์ไฟท์เตอร์]]* (Gundam Build Fighters) * (โทรทัศน์ - 2013)
* *กันด๊าม กันดั้ม* (Mobile Suit Gundam-san)  (โทรทัศน์ - 2014)
* *กันดั้ม: G โนะ เรคอนกิสต้า* (Gundam: G no Reconguista)  (โทรทัศน์ - 2014)
* *กันดั้มบิลด์ไฟท์เตอร์ไทร์* (Gundam Build Fighters Try) * (โทรทัศน์ - 2014)
* *[[โมบิลสูทกันดั้มดิออริจิ้น]]* (Mobile Suit Gundam The Origin) (โอวีเอ - 2015)
* *[[โมบิลสูทกันดั้มเทคเคนสึ โนะ ออแฟ็น]]* (Mobile Suit Gundam: Iron-Blooded Orphans) (โทรทัศน์ - 2015)
* *[[โมบิลสูทกันดั้มธันเดอร์โบลต์]]* (Mobile Suit Gundam Thunderbolt) (ONA เฉพาะ gundaminfo - 2015)
* *[[โมบิลสูทกันดั้มธันเดอร์โบลต์: ดีเซมเบอร์สกาย]]* (Mobile Suit Gundam Thunderbolt: December Sky) (ภาพยนตร์ - 2016)
* โมบิลสูทกันดั้มยูนิคอร์น รี:0096 (Mobile Suit Gundam Unicorn RE:0096) (โทรทัศน์ - 2016)
* *[[โมบิลสูทกันดั้มทไวไลท์แอ็กซิส]]* (Mobile Suit Gundam Twilight AXIS) (ONA เฉพาะ gundaminfo - 2017)
* *[[โมบิลสูทกันดั้มธันเดอร์โบลต์: แบนดิตฟลาวเวอร์]]* (Mobile Suit Gundam Thunderbolt: Bandit Flower) (ภาพยนตร์ - 2017)
* *[[โมบิลสูทกันดั้มทไวไลท์แอ็กซิส: เรดแทรส]]* (Mobile Suit Gundam Twilight AXIS: Red Trace) (ภาพยนตร์ - 2017)
*กันดั้มบิลด์ไดเวอร์ (Gundam Build Divers) (โทรทัศน์ - 2018) ออกอากาศในโทรทัศน์ปี พ.ศ. 2561 ทางช่องวัน 31
*โมบิลสูทกันดั้มนาร์ราทีฟ (Mobile Suit Gundam Narrative) (ภาพยนตร์ - 2018)
*กันดั้มบิลด์ไดเวอร์ RE:RISE (Gundam Build Divers Re:RISE) (ONA - 2019) ออกอากาศในโทรทัศน์ปี พ.ศ. 2564 ทางช่อง 7HD
**[[โมบิลสูทกันดั้มดิออริจิ้น|โมบิลสูทกันดั้ม ดิออริจิ้น]] - แอดเว้นท์ ออฟ เดอะ เรด คอเมท (*Mobile Suit Gundam: The Origin - Advent of the Red Comet) (โทรทัศน์ - 2019)
*โมบิลสูทกันดั้ม ฮาธาเวย์ส (Mobile Suit Gundam Hathaway) (ภาพยนตร์ - 2021)
*โมบิลสูทกันดั้ม แม่มดจากดาวพุธ (Mobile Suit Gundam: The Witch from Mercury) (โทรทัศน์ - 2022)
*โมบิลสูทกันดั้มซี้ด ฟรีดอม (Gundam SEED Freedom) (ภาพยนตร์ - 2024)
*กันดั้ม: บทสวดส่งวิญญาณแห่งความอาฆาต (Gundam Requiem for Vengeance) (ONA - 2024)
*โมบิลสูทกันดั้ม จีควักซ์ (Mobile Suit Gundam gQuuuuuuX) (โทรทัศน์ - TBA 2025)

## ระบบปฏิทินในกันดั้ม
เนื้อเรื่องในช่วงแรกๆ ใช้ระบบปฏิทิน Universal Century (UC *宇宙世紀*) ส่วนภาคหลังๆ จะใช้ระบบปฏิทินอื่น (และโลกจินตนาการอื่น) ที่ต่างออกไป

รายชื่อภาคของโมบิลสูทกันดั้มที่เป็นปฏิทินUC
*โมบิลสูทกันดั้มดิออริจิ้น (UC0068)
*โมบิลสูท กันดั้ม (UC0079)
*โมบิลสูท กันดั้ม เอ็มเอสอิกลู บันทึกลับสงครามหนึ่งปี (UC0079)
*โมบิลสูทกันดั้มเอ็มเอสอิกลู อโพคาลิบ 0079 (UC0079)
*โมบิลสูทกันดั้มเอ็มเอสอิกลู2 กราวีตีฟรอนท์ (UC0079)

*โมบิลสูทกันดั้มธันเดอร์โบลต์ (UC0079)
*โมบิลสูท กันดั้ม 08th ทีม (UC0079)
*โมบิลสูท กันดั้ม 0080 : วอร์อินเดอะพอกเก็ต (UC0079)

*โมบิลสูท กันดั้ม 0083 : สตาร์ดัสต์เมโมรี่ (UC0083)
*โมบิลสูท เซต้ากันดั้ม (UC0087)
*โมบิลสูท กันดั้ม ดับเบิ้ลเซต้า (UC0088)
*โมบิลสูทกันดั้ม : ชาร์ เคาน์เตอร์ แอทแทค (UC0093)
*โมบิลสูท กันดั้ม ยูนิคอร์น (UC0096)
*โมบิลสูทกันดั้มยูนิคอร์น รี:0096 (UC0096)
*โมบิลสูทกันดั้มทไวไลท์แอ็กซิส (UC0096)
*โมบิลสูทกันดั้มนาร์ราทิฟ (UC0097)
*โมบิลสูทกันดั้ม ฮาธาเวย์ส (UC0105)
*โมบิลสูท กันดั้ม F91 (UC0123)
*โมบิลสูท วิกทอรี่กันดั้ม (UC0153)

* โมบิลไฟเตอร์จีกันดั้ม ใช้ Future Century (FC *未来世紀*)
* บันทึกการยุทธ์บทใหม่ กันดั้มวิง และ บันทึกการยุทธ์บทใหม่ กันดั้มวิง : เอนด์เลสวอลตซ์ ใช้ After Colony (AC *アフターコロニー*)
* ศตวรรษใหม่แห่งการยุทธ์ กันดั้มเอกซ์ ใช้ After War (AW *アフターウォー*)
* เทิร์นเอกันดั้มใช้ Current Century (CC *正暦*)
* โมบิลสูทกันดั้มซี้ด โมบิลสูทกันดั้มซี้ดเดสทินีและ กันดั้มซี๊ด C.E.73 สตาร์เกเซอร์ ใช้ Cosmic Era (CE *コズミック・イラ*)
* กันดั้มดับเบิ้ลโอใช้ Anno Domini หรือ คริสต์ศักราช (AD) โดยตรง
* กันดั้มเอจ ใช้ AG (Advance Generation)
* กันดั้ม: G โนะ เรคอนกิสต้า ใช้ Rigirudo Century
* โมบิลสูทกันดั้มเทคเคนสึ โนะ ออแฟ็น ใช้ ปีศักราชหลังหายนะ (Post Disaster)

## เกม
ตัวละครและหุ่นยนต์จากซีรีส์กันดั้ม มักจะไปปรากฏอยู่ในเกมซีรีส์ ซูเปอร์โรบ็อตไทเซ็น ของแบนเพรสโต อยู่เสมออย่างน้อยหนึ่งตัว โดยตัวละครที่ไปปรากฏบ่อยที่สุดก็คือ Amuro Ray โดยมักจะมากับกันดั้ม RX-93 Nu Gundam

SD Gundam Capsule Fighter Online เป็นเกมออนไลน์ของกันดัม ทุกอย่างในเกมจะอ้างอิงในเรื่อง Gundam โดยมีส่วนหัวที่ใหญ่ขึ้นแต่ส่วนอื่นเล็กลง

ซีรีส์กันดั้มยังถูกนำมาทำเป็นเกมแนวแอ๊คชั่นตะลุมบอนในชื่อ กันดั้มมุโซ โดยความร่วมมือกันของผู้ถือลิขสิทธิ์อย่างบันไดและพัฒนาโดย บริษัทเกมโคเอะ ซึ่งเริ่มตั้งแต่ปี 2550 ปัจจุบันมีจำนวน 4 ภาค โดยส่วนใหญ่จะลงให้กับเครื่อง PS3 และได้ชื่อว่าเป็นเกมแรกของระบบ PS3 ที่สามารถขายได้เกิน 1 แสนชุดในวันแรกของการจัดจำหน่าย ในภาคต่อๆมาก็สามารถขายมากเป็นอันดับต้นๆของสัปดาห์แรกของการจัดจำหน่ายเช่นกัน

## ดูเพิ่ม
* โมบิลสูท
* โมบิลอาเมอร์
* รายชื่อหุ่นยนต์ในกันดั้มซีรีส์
* รายชื่อหุ่นยนต์ใน Universal Century
* รายชื่อหุ่นยนต์ใน After Colony
* รายชื่อหุ่นยนต์ใน Cosmic Era
* รายชื่อตัวละครใน Cosmic Era

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของ ''Gundam'' 
* GundamOfficial เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของกันดั้มในทวีปอเมริกาเหนือ
* Unofficial ''Gundam'' wiki


หมวดหมู่:การ์ตูนญี่ปุ่นแนวโชเน็ง
หมวดหมู่:การทหารในอนิเมะและมังงะ
หมวดหมู่:แฟรนไชส์สื่อมวลชน
หมวดหมู่:ซันไรส์