เฉากวาน

**เฉากวาน** () เป็นนครระดับจังหวัดทางตอนเหนือของมณฑลกวางตุ้ง (เยว่เป่ย์) ทางใต้ของประเทศจีน มีพรมแดนทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือติดกับมณฑลหูหนาน ทิศตะวันออกเฉียงเหนือติดกับมณฑลเจียงซี เมืองนี้เป็นที่ประดิษฐานร่างมัมมี่ของฮุ่ยเหนิง สังฆปรินายกลำดับที่หกแห่งศาสนาพุทธนิกายเซน พื้นที่ตัวเมืองเฉากวาน ซึ่งประกอบด้วยเขตเจินเจียง เขตอู่เจียง และเขตฉวี่เจียง มีจำนวนประชากร 1,028,460 คน ตามข้อมูลสำมะโนประชากร ค.ศ. 2020

## ประวัติศาสตร์
เฉาโจว หรือเสี่ยวจิว เคยเป็นดินแดนในสมัยราชวงศ์ถังและราชวงศ์ซ่ง

ใน ค.ศ. 1589 มัตเตโอ ริชชี ได้ย้ายสถานีเผยแผ่ศาสนาของตน ซึ่งเป็นสถานีคาทอลิกของคณะเยสุอิตบนจีนแผ่นดินใหญ่แห่งแรก มายังเฉากวาน หลังจากเกิดความขัดแย้งกับเจ้าหน้าที่ในเมืองเจ้าชิ่ง เขาพำนักอยู่ที่เฉากวานอยู่หลายปี โดยอาศัยทำเลของเฉากวานที่เป็นเส้นทางคมนาคมสำคัญตามแนวเหนือ–ใต้ เพื่อสร้างความสัมพันธ์กับบรรดาขุนนางและแขกเดินทาง ซึ่งช่วยให้เขาสามารถขยับขยายไปยังเมืองหนานชาง หนานจิง และปักกิ่งในเวลาต่อมา

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เมืองนี้มีชื่อว่า คกก๊อง (ทับศัพท์เป็น Kukong; ; หรือฉวี่เจียง) และถูกใช้เป็นเมืองหลวงชั่วคราวของมณฑลกวางตุ้ง

ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2009 เกิดเหตุปะทะกันระหว่างแรงงานชาวอุยกูร์กับแรงงานชาวฮั่นที่โรงงานของเล่นในเฉากวาน (เหตุปะทะเฉากวาน) ซึ่งนำไปสู่เหตุจลาจลในอุรุมชีในเดือนกรกฎาคมปีเดียวกัน

## ภูมิศาสตร์
เฉากวานเป็นนครระดับจังหวัดที่อยู่เหนือสุดของมณฑลกวางตุ้ง มีพรมแดนทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือและทิศเหนือติดกับนครเชินโจว (มณฑลหูหนาน) ทิศตะวันออกเฉียงเหนือติดกับนครกั้นโจว (มณฑลเจียงซี) ทิศตะวันออกติดกับนครเหอยฺเหวียน ทิศใต้ติดกับนครกว่างโจวและนครฮุ่ยโจว และทิศตะวันตกติดกับนครชิงยฺเหวี่ยน ครอบคลุมพื้นที่ตั้งแต่ละติจูด 23° 53' เหนือ ถึง 25° 31' เหนือ และลองจิจูด 112° 53' ตะวันออก ถึง 114° 45' ตะวันออก ตั้งอยู่บริเวณปลายด้านใต้ของเทือกเขาน่านหลิง ซึ่งทอดตัวตามแนวตะวันออก–ตะวันตก และมีลักษณะเป็นหุบเขาที่เกิดจากการกัดเซาะหลายแห่ง ภายในเขตจังหวัดยังมีเขาฉือเคิง (; สูง 1,902 เมตร หรือ 6,240 ฟุต) ซึ่งเป็นจุดที่สูงที่สุดในมณฑล

ตัวเมืองเฉากวานตั้งอยู่บนเส้นทางรถไฟปักกิ่ง–กวางโจว (ทางรถไฟสายจิงกว่าง) ห่างจากนครกว่างโจว ซึ่งเป็นเมืองหลวงของมณฑล ไปทางเหนือประมาณ  อีกทั้งยังเชื่อมต่อทางถนนได้สะดวก โดยมีทางด่วนปักกิ่ง–ฮ่องกงและมาเก๊า (G4) และทางหลวงแผ่นดินหลายสายพาดผ่าน

แม่น้ำอู่จากทิศตะวันตกเฉียงเหนือและแม่น้ำเจินจากทิศตะวันออกเฉียงเหนือมาบรรจบกันที่เฉากวาน กลายเป็นแม่น้ำเป่ย์ ไหลลงใต้สู่กว่างโจว เขตใจกลางเมืองตั้งอยู่บนแผ่นดินที่มีลักษณะเรียวยาวระหว่างแม่น้ำอู่และแม่น้ำเจิ้น ระดับน้ำในแม่น้ำได้รับการควบคุมโดยเขื่อนที่ตั้งอยู่ห่างจากตัวเมืองราว  เมืองนี้มีทางเดินริมแม่น้ำร่มรื่นยาวประมาณ  และมีสะพาน 7 แห่งที่เชื่อมข้ามแม่น้ำทั้งสามสาย

### ภูมิอากาศ
เฉากวานมีภูมิอากาศแบบอบอุ่นชื้นกึ่งเขตร้อนที่ได้รับอิทธิพลจากมรสุม (การแบ่งเขตภูมิอากาศแบบเคิพเพิน *Cfa*) มีฤดูหนาวที่สั้น อากาศอบอุ่นชื้น ฤดูใบไม้ผลิที่มีฝนตกชุก ฤดูร้อนที่ยาว ร้อน และมีความชื้นสูง ส่วนฤดูใบไม้ร่วงมีแดดค่อนข้างมาก ด้วยตำแหน่งที่ตั้งอยู่ลึกเข้าไปในแผ่นดินใหญ่ ทำให้ฤดูหนาวของเฉากวานมีอุณหภูมิต่ำกว่าพื้นที่อื่นของมณฑลอย่างชัดเจน และบางปีอาจมีฝนน้ำแข็งตกในช่องเขาใกล้เคียงได้ ช่วงต้นฤดูหนาวอากาศจะแห้งและมีแดดพอสมควร แต่จะเริ่มมีเมฆมากและชื้นขึ้นเรื่อย ๆ ในช่วงปลายฤดู ฤดูใบไม้ผลิเป็นช่วงที่มีเมฆมากและฝนตกชุกที่สุด โดยมีแสงแดดเฉลี่ยน้อยกว่า 30% ของเวลาทั้งหมด ปริมาณน้ำฝนตลอดปีอยู่ที่ราว  ซึ่งส่วนใหญ่ตกในช่วงเดือนเมษายนถึงมิถุนายน อุณหภูมิเฉลี่ยใน 24 ชั่วโมงรายเดือนอยู่ระหว่าง  ในเดือนมกราคม ไปจนถึง  ในเดือนกรกฎาคม โดยมีอุณหภูมิเฉลี่ยทั้งปี  เฉากวานมีแสงแดดรวมตลอดปีราว 1,617 ชั่วโมง โดยมีเปอร์เซ็นต์แสงแดดเฉลี่ยต่อเดือนตั้งแต่ 16% ในเดือนมีนาคมไปจนถึง 54% ในเดือนกรกฎาคม

## วัฒนธรรม
ภาษาที่ใช้พูดกันหลัก ๆ ในเฉากวาน ได้แก่ ภาษาฮากกา และภาษาเฉาโจวถู่ฮว่า ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับภาษาจีนผิง ภาษาถิ่นเฉาโจวหรือเสี่ยวจิวใช้พูดในเขตเมืองเฉาโจว ส่วนภาษาฮากกาใช้พูดในเขตอำเภอรอบนอก

ในอดีต วัฒนธรรมเส้าจิวได้แพร่ขยายออกนอกจีนแผ่นดินใหญ่ ชุมชนชาวเส้าจิวเคยมีบทบาทสำคัญในเมืองนามดิ่ญของเวียดนาม พวกเขาอพยพไปตั้งถิ่นฐานตั้งแต่สมัยที่รัฐบาลอารักขาฝรั่งเศสเริ่มสร้างเมืองแห่งนี้ ปัจจุบันอาหารขึ้นชื่อของเมืองนามดิ่ญหลายอย่างมีรากมาจากวัฒนธรรมเส้าจิว เช่น ขนมหวานเส้าจิว (kẹo sìu-châu) ข้าวเหนียวหมูแดง (xôi xá-xíu) และเฝอหมูแดง (phở xá-xíu) ซึ่งล้วนผลิตโดยครอบครัวที่สืบเชื้อสายเส้าจิวมาแต่ดั้งเดิมในย่านเมืองเก่าของนามดิ่ญ

## การท่องเที่ยว
ทางตะวันตกเฉียงเหนือของเฉากวาน ที่เมืองผิงฉือ มีแม่น้ำช่วงหนึ่งชื่อว่า "เก้ากระแสน้ำเชี่ยวสิบแปดแก่ง" ซึ่งเป็นแหล่งล่องแก่งที่ได้รับความนิยม นครเฉากวานมีท่าอากาศยานเฉากวานตันเสีย และเป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยเฉากวานด้วย

หอเฟิงไฉ่ () ใจกลางเมืองเฉากวาน สร้างขึ้นในสมัยราชวงศ์หมิง ทางตอนใต้ของหอแห่งนี้ ที่ปลายอีกด้านของถนนคนเดิน มีวัดต้าจิ่น (Dajian Monastery) ซึ่งก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 660

ใกล้ตัวเมืองเฉากวานมีเมืองหม่าป้า ซึ่งเป็นแหล่งค้นพบซากมนุษย์หม่าป้า (Maba Man) และมีพิพิธภัณฑ์จัดแสดงซากโบราณดังกล่าว ใกล้หม่าป้ายังมีวัดหนานหฺวา ซึ่งก่อตั้งโดยพระฮุ่ยเหนิง ปิตาจารย์ลำดับที่หกแห่งศาสนาพุทธนิกายเซน โรงถลุงเหล็กเฉากวาน (Shaoguan Iron and Steel) ก็อยู่ใกล้บริเวณนี้เช่นกัน ส่วนภูเขาตันเสียตั้งอยู่ในอำเภอเหรินฮว่า นครระดับจังหวัดเฉากวาน

## การแบ่งเขตการปกครอง
นครเฉากวานแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 3 เขต, 2 นครระดับอำเภอ และ 5 อำเภอ ดังนี้

## ภาพ

File:Zhongshan Park in Shaoguan.jpg|สวนสาธารณะจงชาน
File:Shaoguanzhongxindao.JPG|ตัวเมืองเฉากวาน
File:Gdgv01.JPG|แกรนด์แคนยอนแห่งกวางตุ้งในเฉากวาน
File:Nanhua Temple gate.JPG|วัดหนานหฺวา
File:湴田背村 - panoramio (2).jpg|ทุ่งนาในเฉากวาน


## บุคคลที่มีชื่อเสียง
* จาง จิ่วหลิง (): ขุนนางชั้นผู้ใหญ่แห่งราชวงศ์ถัง (ค.ศ. 618–1127)
* ยฺหวี จิ้ง (): ขุนนางชั้นผู้ใหญ่แห่งราชวงศ์ซ่งเหนือ (ค.ศ. 960–1127)
* จู สิ่วห่ง (Chu, Siu Hung) หรือจู เฉาหง (): นักเคลื่อนไหวทางสังคมชาวฮ่องกง
* รีจีนา ห่อ ยีเถ่ง (Regina Ho Yee Ting) หรือเหอ อีถิง (): ผู้ชนะการประกวดนางงามฮ่องกง ค.ศ. 2017 และนักแสดงชาวฮ่องกง

## ดูเพิ่ม

* ฮุ่ยเหนิง
* ฮานชาน เต๋อชิง
* ชาวจีนแต้จิ๋ว

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์เทศบาลนครเฉากวาน 
* เฉากวาน ประเทศจีน


หมวดหมู่:เขตการปกครองระดับจังหวัดของมณฑลกวางตุ้ง