โจเต๊ก

**โจเต๊ก** มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **เฉา เต๋อ** () เป็นบุคคลในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 *ตงฮั่น*) เป็นบุตรชายของโจโก๋ (曹嵩 *เฉา ซง*) ขุนนางตำแหน่งเสนาบดีกลาโหม (太尉 *ไท่เว่ย์*) และเป็นน้องชายของขุนศึกโจโฉ (曹操 *เฉา เชา*) ผู้ขึ้นมามีบทบาทสำคัญในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออกและวางรากฐานของรัฐวุยก๊ก (魏國 *เว่ย์กั๋ว*) ในยุคสามก๊ก (三國 *ซานกั๋ว*)

## ประวัติ
โจเต๊กเป็นชาวอำเภอเจียวก๋วน (譙縣 *เฉียวเซี่ยน*) ราชรัฐไพก๊ก (沛國 *เพ่ย์กั๋ว*) ซึ่งปัจจุบันคือนครปั๋วโจว (亳州市 *ปั๋วโจวชื่อ*) มณฑลอานฮุย (安徽) เป็นบุตรชายของโจโก๋ (曹嵩 *เฉา ซง*) ขุนนางตำแหน่งเสนาบดีกลาโหม (太尉 *ไท่เว่ย์*) และเป็นน้องชายของขุนศึกโจโฉ (曹操 *เฉา เชา*)

ประมาณ ค.ศ. 193 โจโก๋พยายามกลับไปบ้านเกิดที่อำเภอเจียวก๋วน (譙縣 *เฉียวเซี่ยน*; ปัจจุบันคือนครปั๋วโจว มณฑลอานฮุย) ระหว่างทาง โจโก๋ถูกสังหารขณะผ่านราชรัฐลองเอี๋ย (琅玡國 *หลางหยากั๋ว*; ปัจจุบันคือนครหลินอี๋ มณฑลชานตง) ในมณฑลชีจิ๋ว (徐州 *สฺวีโจว*)

อรรถาธิบายจาก *ชื่อ-ยฺหวี่* (世語) ประกอบ *[[สามก๊กจี่]]* (三國志 *ซานกั๋วจื้อ*) บทพระราชประวัติจักรพรรดิอู่ตี้ (武帝紀 *อู่ตี้จี้*) หรือบทชีวประวัติโจโฉ ระบุว่าในช่วงที่โจโฉปกครองมณฑลกุนจิ๋ว (兗州 *เหยี่ยนโจว*; มีพื้นที่ครอบคลุมอาณาเขตทางตะวันตกเฉียงใต้ของมณฑลชานตงและทางตะวันออกของมณฑลเหอหนานในปัจจุบัน) เวลานั้นโจโก๋บิดาของโจโฉอยู่ที่อำเภอหฺวา (華縣 *หฺวาเซี่ยน*; ทางเหนือของอำเภอเฟ่ย์ มณฑลชานตงในปัจจุบัน) โจโฉสั่งเองเตียว (應劭 *อิง เช่า*) เจ้าเมืองของเมืองไทสัน (泰山郡 *ไท่ชานจฺวิ้น*; ทางตะวันออกของนครไท่อาน มณฑลชานตงในปัจจุบัน) ให้ไปคุ้มกันโจโก๋และครอบครัวมายังมณฑลกุนจิ๋ว ก่อนที่เองเตียวจะไปถึง โตเกี๋ยม (陶謙 *เถา เชียน*) เจ้ามณฑล (牧 *มู่*) ของมณฑลชีจิ๋ว (徐州 *สฺวีโจว*) ลอบส่งทหารม้าหลายพันนายเข้าโจมตีโจโก๋และครอบครัว โจโก๋คิดว่าเป็นเองเตียวที่มารับตนจึงไม่ได้ระวังตัว เป็นเหตุให้โจโก๋และสมาชิกในครอบครัวที่พามาด้วยถูกสังหารทั้งหมด โดยโจเต๊กที่เป็นบุตรชายของโจโก๋ถูกทหารของโตเกี๋ยมสังหารที่บริเวณประตู เมื่อโจโฉทราบข่าวการเสียชีวิตของบิดา น้องชาย และบรรดาสมาชิกในครอบครัว จึงยกทัพบุกมณฑลชีจิ๋วและสังหารหมู่ราษฎรในมณฑลชีจิ๋วโดยอ้างว่าเพื่อเป็นการแก้แค้น

บันทึกจาก *อู๋ชู* (吳書) ของเหวย์ เจา (韋昭) ระบุว่าโจโก๋นำข้าวของส่วนตัวบรรทุกรถมากกว่า 100 คันมาด้วยขณะเดินทาง โตเกี๋ยมส่งนายทหารคนหนึ่งชื่อเตียวคี (張闓 *จาง ไข่*) พร้อมทหารม้า 200 นายไปคุ้มกันโจโก๋และครอบครัวไปมณฑลกุนจิ๋ว เตียวคีสังหารโจโก๋ เอายึดทรัพย์สินของโจโก๋ และหนีไปห้วยหลำ (淮南 *หฺวายหนาน*) บันทึกนี้ไม่มีการกล่าวถึงโจเต๊ก

ใน *[[โฮ่วฮั่นชู]]* (後漢書) บทชีวประวัติโจเท้ง (曹騰 *เฉา เถิง*) มีการระบุถึงบุตรชายคนเล็กของโจโก๋ชื่อ **เฉา จี๋** (曹疾) ที่ติดตามโจโก๋ลี้ภัยไปเมืองลองเอี๋ย แล้วถูกสังหารโดยโตเกี๋ยมที่นั่น ส่วนในบทชีวประวัติเองเตียวในตำราชุดเดียวกันนี้ระบุว่าโจโก๋และโจเต๊กบุตรชายเดินทางจากเมืองลองเอี๋ยเข้าเขตเมืองไทสัน เองเตียวส่งทหารไปรับ แต่ขณะที่ยังไปไม่ถึง โตเกี๋ยมซึ่งมีความแค้นกับโจโฉอยู่แต่เดิมได้ส่งทหารม้าเร็วตามไปสังหารโจโก๋และโจเต๊กที่บริเวณชายแดน 

โจโฉยังมีน้องชายคนหนึ่งที่มีบรรดาศักดิ์เป็น "ไห่หยางไอโหว" (海陽哀侯) ใน *สามก๊กจี่* ระบุว่าเซี่ยโหว เหิง (夏侯衡) บุตรชายคนโตของแฮหัวเอี๋ยน (夏侯淵 *เซี่ยโหว เยฺวียน*) สมรสกับบุตรสาวของไห่หยางไอโหว ไม่แน่ชัดว่าไห่หยางไอโหว, เฉา จี๋ และโจเต๊กเป็นบุคคลเดียวกันหรือไม่

## ในนวนิยาย ''สามก๊ก''
ในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ในคริสต์ศตวรรษที่ 14 เรื่อง *[[สามก๊ก]]* (三國演義 *ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*) ตอนที่ 10 มีการนำข้อมูลจาก *ชื่อ-ยฺหวี่* และ *อู๋ชู* มารวมกันจึงมีตัวละครทั้งโจเต๊กและเตียวคีในเหตุการณ์การสังหารล้างครอบครัวของโจโก๋ ในนวนิยาย *สามก๊ก* ระบุว่าโจเต๊กเป็นน้องชายของโจโก๋ กล่าวคือเป็นอาของโจโฉ ต่างจากในบันทึกประวัติศาสตร์ที่ระบุว่าโจเต๊กเป็นบุตรชายของโจโก๋และน้องชายของโจโฉ นวนิยายเล่าว่าเมื่อครอบครัวของโจโก๋หยุดพักที่วัดเก่าแห่งหนึ่ง เตียวคีที่เป็นผู้คุ้มกันวางแผนสังหารครอบครัวของโจโก๋เพื่อชิงเอาทรัพย์สินจึงนำพรรคพวกบุกเข้าไป โจโก๋ที่พักอยู่ด้านในได้ยินเสียงอึกทึกครึกโครม โจเต๊กจึงถือกระบี่ออกไปดู ก็ถูกพรรคพวกของเตียวคีใช้อาวุธแทงจนเสียชีวิต

ในนวนิยาย *สามก๊ก* ตอนที่ 1 มีการเล่าถึงโจโฉเมื่อครั้งอยู่ในวัยเยาว์ที่ชื่นชอบการล่าสัตว์และการร้องรำทำเพลง อาของโจโฉคนหนึ่งเห็นโจโฉทำตัวเสเพลจึงมักพูดไม่ดีเกี่ยวกับโจโฉให้โจโก๋ฟัง โจโก๋จึงตำหนิโจโฉ วันหนึ่งโจโฉเห็นอาเดินก็แสร้งทำเป็นลมล้มลง อาตกใจจึงรีบไปบอกโจโก๋ โจโก็รีบมาดูก็พบว่าโจโฉสบายดี เมื่อโจโก๋ถามอาการ โจโฉก็ตอบว่าตนไม่ได้เป็นอะไร แต่เพราะอาไม่ชอบตนจึงกุเรื่องมาให้ร้าย โจโก๋ก็เชื่อคำของโจโฉ ตั้งแต่นั้นมาไม่ว่าอาของโจโฉจะพูดกับไม่ดีเกี่ยวกับโจโฉ โจโก๋ก็ไม่ฟัง ในนวนิยายไม่ได้ระบุชื่ออาของโจโฉในเหตุการณ์ ขณะที่ *[[สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน)]]* ซึ่งเป็นฉบับแปลภาษาไทยของนวนิยาย *สามก๊ก* ระบุว่าอาของโจโฉในเหตุการณ์นี้ชื่อ "โจเต๊ก" เช่นเดียวกับโจเต๊กในเหตุการณ์ที่ครอบครัวของโจโก๋ถูกสังหารหมู่

## ดูเพิ่ม
* พงศาวลีวุยก๊ก
* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). *[[สามก๊กจี่]]* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *[[อรรถาธิบายสามก๊กจี่]]* (*ซานกั๋วจื้อจู้*).
* ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *[[โฮ่วฮั่นชู]]*.
* ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). *[[สามก๊ก]]* (*ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*).
*

หมวดหมู่:บุคคลช่วงปลายราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:ครอบครัวของโจโฉ
หมวดหมู่:ชาวจีนที่ถูกลอบสังหาร