ความสัมพันธ์จีน–เกาหลีเหนือ

ความสัมพันธ์ทวิภาคีระหว่างสาธารณรัฐประชาชนจีน (PRC) และสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (DPRK) โดยทั่วไปเป็นไปในทางมิตรภาพ ซึ่งมีการอธิบายอย่างเป็นทางการว่าเป็นความสัมพันธ์ฉันมิตรและความร่วมมือแบบดั้งเดิม แม้จะมีความตึงเครียดอยู่บ้างในศตวรรษที่ 21 เนื่องด้วยโครงการนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ

จีนและเกาหลีเหนือสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม ค.ศ. 1949 ห้าวันหลังประกาศสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน ใน ค.ศ. 1950 จีนเข้าแทรกแซงในสงครามเกาหลีผ่านกองทัพอาสาประชาชนหลังจากกองกำลังเกาหลีเหนือถูกทำลายโดยกองกำลังสหประชาชาติ/สหรัฐ ซึ่งประสบความสำเร็จในการรับประกันความอยู่รอดของเกาหลีเหนือ ใน ค.ศ. 1961 จีนและเกาหลีเหนือลงนามในสนธิสัญญาว่าด้วยความช่วยเหลือซึ่งกันและกันและความร่วมมือ ซึ่งปัจจุบันเป็นสนธิสัญญาด้านการป้องกันประเทศเพียงฉบับเดียวที่จีนมีกับประเทศใด ๆ เกาหลีเหนือพยายามไม่เลือกข้างในช่วงความแตกแยกระหว่างจีน–โซเวียต แม้ความสัมพันธ์จะเสื่อมถอยลงในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ทำให้เกาหลีเหนือขยับเข้าไปใกล้ชิดกับสหภาพโซเวียตมากขึ้น แม้ความสัมพันธ์จะดีขึ้นในทศวรรษ 1970 แต่ความสัมพันธ์ก็อ่อนแอลงหลังจีนปฏิเสธแผนการของเกาหลีเหนือที่จะบุกเกาหลีใต้อีกครั้ง ความสัมพันธ์เสื่อมถอยลงไปอีกในทศวรรษ 1980 เมื่อจีนเริ่มการปฏิรูปและเปิดประเทศ นำไปสู่การที่จีนเปิดรับประเทศตะวันตกและพันธมิตร รวมถึงเกาหลีใต้ อันนำไปสู่การปรับความสัมพันธ์ทางการทูตสู่ระดับปกติอย่างเต็มรูปแบบกับภาคใต้ใน ค.ศ. 1992

การปฏิรูปและเปิดประเทศยังนำไปสู่การที่จีนลดความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจต่อเกาหลีเหนือ แม้ว่าจีนจะให้ความช่วยเหลือในช่วงทุพภิกขภัยในเกาหลีเหนือทศวรรษ 1990 การล่มสลายของสหภาพโซเวียตทำให้การพึ่งพาจีนของเกาหลีเหนือเพิ่มมากขึ้น ในศตวรรษที่ 21 ความสัมพันธ์จีน–เกาหลีเหนือลดลงจากวิธีการบังคับเกี่ยวกับโครงการอาวุธนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือซึ่งจีนคัดค้าน จีนประณามการทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือใน ค.ศ. 2006 รวมถึงการทดลองนิวเคลียร์ในเวลาต่อมาใน ค.ศ. 2009, 2013, มกราคม ค.ศ. 2016, กันยายน ค.ศ. 2016 และ 2017 จีนงดออกเสียงในการลงคะแนนของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ ค.ศ. 2017 เกี่ยวกับวิธีการบังคับต่อเกาหลีเหนือ ส่งผลให้มาตรการดังกล่าวได้รับการอนุมัติ ความสัมพันธ์กลับมาใกล้ชิดกันมากขึ้นอีกครั้งตั้งแต่ ค.ศ. 2018 โดยคิม จ็อง-อึน ผู้นำเกาหลีเหนือ ได้เดินทางไปปักกิ่งหลายครั้งเพื่อพบกับสี จิ้นผิง เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน (CCP) ซึ่งตัวเขาเองก็ได้ไปเยือนเปียงยางในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2019 ในทศวรรษ 2020 จีนเริ่มละเว้นการกล่าวถึงการทำให้คาบสมุทรเกาหลีปลอดอาวุธนิวเคลียร์

จีนคงไว้ซึ่งสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงเปียงยาง เมืองหลวงของเกาหลีเหนือ และสถานกงสุลใหญ่ในช็องจิน สถานเอกอัครราชทูตเกาหลีเหนือในจีนตั้งอยู่ในเขตเฉาหยางของปักกิ่ง ขณะที่สถานกงสุลใหญ่อยู่ในเฉิ่นหยาง จีนเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของเกาหลีเหนือ โดยมากกว่าร้อยละ 90 ของการนำเข้าของเกาหลีเหนือมาจากจีน ขณะที่เกาหลีเหนือเป็นผู้รับความช่วยเหลือจากต่างประเทศรายสำคัญของจีน ในฐานะรัฐสังคมนิยมที่ปกครองโดยพรรคคอมมิวนิสต์ ทั้งสองประเทศยังคงรักษาความผูกพันทางอุดมการณ์ เกาหลีเหนือยึดมั่นในหลักการจีนเดียว โดยยอมรับว่าสาธารณรัฐประชาชนจีนเป็นผู้แทนเพียงหนึ่งเดียวของจีนและไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของจีน เกาหลีเหนือยังสนับสนุนนโยบายของจีนในซินเจียง ทิเบต และฮ่องกง และปฏิเสธการแทรกแซงกิจการภายในของจีน

## ประวัติศาสตร์
ผู้นำสูงสุดของจีนและผู้นำสูงสุดของเกาหลีเหนือตั้งแต่ ค.ศ. 1950
ImageSize  = width:1400 height:auto barincrement:70
PlotArea   = left:80 right:15 bottom:80 top:5

DateFormat = dd/mm/yyyy
Define $start = 01/01/1950
Define $end = 31/12/2023
Period      = from:$start till:$end
TimeAxis    = orientation:horizontal
ScaleMajor  = unit:year increment:5 start:01/01/1950
ScaleMinor  = unit:year increment:1 start:01/01/1950
Legend = orientation:horizontal position:bottom

Colors =
  id:1  value:red  legend:First_Administration
  id:wh value:white
  id:2  value:blue  legend:Second_Administration
  id:3  value:orange  legend:Third_Administration
  id:4  value:green  legend:Hu–Wen_Administration
  id:5  value:yellow  legend:Xi–Li_Administration
  id:kim1  value:rgb(0.7,0.7,0.8)  legend:First_Generation
  id:kim2  value:pink  legend:Second_Generation
  id:kim3  value:skyblue  legend:Third_Generation

BarData =
 bar:cn text:China
 bar:us text:North Korea

PlotData=
  align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:25

  bar:cn
  from: 14/03/2013  till: $end  color:5  text:"Xi Jinping"
  from: 15/03/2003  till: 14/03/2013  color:4  text:"Hu Jintao"
  from: 09/11/1989  till: 15/03/2003  color:3  text:"Jiang Zemin"
  from: 22/12/1978 till: 09/11/1989  color:2  text:"Deng Xiaoping"
  from: 09/09/1976 till: 22/12/1978  color:1  text:"Hua"
  from: $start till: 09/09/1976 color:1  text:"Mao Zedong"

  bar:us
  from: 17/12/2011  till: $end color:kim3 text:"Kim Jong Un"
  from: 30/07/1994  till: 17/12/2011  color:kim2  text:"Kim Jong Il"
  from: $start  till: 30/07/1994  color:kim1  text:"Kim Il Sung"


### ภูมิหลัง

ความสัมพันธ์ระหว่างจีนและเกาหลีเหนือเริ่มต้นขึ้นในทศวรรษ 1940 ก่อนที่ทั้งสองจะกลายเป็นรัฐอย่างเป็นทางการ เจ้าหน้าที่ระดับสูงของพรรคแรงงานเกาหลีในอนาคตหลายคน รวมถึงคิม อิล-ซ็อง เคยเป็นสมาชิกของพรรคคอมมิวนิสต์จีน (CCP) เฉียน ฉีเชิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของจีน ระบุไว้ในหนังสือ *Ten Diplomatic Records* ของเขาว่ามิตรภาพดั้งเดิมระหว่างจีนและเกาหลีเหนือก่อตัวขึ้นเมื่อคิม อิล-ซ็องและชาวเกาหลีคนอื่น ๆ เข้าร่วมในสงครามต่อต้านญี่ปุ่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีนในช่วงทศวรรษ 1930 และ 1940 หลังสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลงภายหลังการยึดครองของญี่ปุ่นเป็นเวลาหลายทศวรรษ ครึ่งเหนือของเกาหลีถูกจัดให้อยู่ภายใต้การบริหารของโซเวียต จากนั้นในวันที่ 9 กันยายน ค.ศ. 1948 สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (DPRK) จึงได้รับการสถาปนาขึ้นอย่างเป็นทางการ

ในช่วงสงครามกลางเมืองจีน พรรคคอมมิวนิสต์จีนกำลังดิ้นรนเพื่อให้ได้เปรียบในแมนจูเรียตอนใต้ ด้วยเกาหลีเหนืออยู่ใกล้แมนจูเรียตอนใต้ พรรคคอมมิวนิสต์จีนจึงพึ่งพาการสนับสนุนจากสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี หลังจากความพ่ายแพ้ทางทหารในอันตงและทงฮฺว่า ทหารคอมมิวนิสต์จีนที่บาดเจ็บจำนวน 15,000 นายได้รับการรับรองดูแลโดยครอบครัวชาวเกาหลีเหนือ เมื่อพรรคคอมมิวนิสต์จีนต้องถอนตัว พวกเขาได้ฝากเสบียงสำคัญไว้กับชาวเกาหลี ระหว่างปลาย ค.ศ. 1947 ถึงต้น ค.ศ. 1948 ชาวเกาหลีช่วยขนส่งสินค้ามากกว่า 520,000 ตันให้กับพรรคคอมมิวนิสต์จีน ถึงขั้นระงับการให้บริการรถไฟโดยสารเพื่อให้มั่นใจว่าสินค้าจะไปถึง

สาธารณรัฐประชาชนจีน (PRC) ถูกสร้างขึ้นในหนึ่งปีต่อมาเมื่อพรรคคอมมิวนิสต์จีนชนะสงครามกลางเมืองจีน สาธารณรัฐประชาชนจีนได้รับการสถาปนาเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1949 สาธารณรัฐประชาชนจีนและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีแลกเปลี่ยนการรับรองทางการทูตเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม ค.ศ. 1949 โดยสาธารณรัฐประชาชนจีนรับรองสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีว่าเป็นอำนาจรัฐที่ชอบธรรมเพียงหนึ่งเดียวของเกาหลี

### สงครามเกาหลี

ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1950 โจเซฟ สตาลิน ผู้นำโซเวียต ได้กดดันคิม อิล-ซ็องให้ขอความเห็นชอบจากจีนในการบุกเกาหลีใต้ โดยระบุว่า:

คิม อิล-ซ็องเดินทางเยือนปักกิ่งอย่างลับ ๆ ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1950 และพบกับผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีนเป็นครั้งแรกในวันที่ 13 พฤษภาคม ไม่มีบันทึกอย่างเป็นทางการของการประชุมที่หลงเหลืออยู่ แต่ฝ่ายจีนได้รับทราบว่าเกาหลีเหนือวางแผนที่จะบุกเกาหลี หลังจากนั้น เหมาเรียกร้อง "คำตอบเร่งด่วน" และ "การชี้แจงส่วนตัว" จากสตาลินเกี่ยวกับการสนับสนุนของโซเวียต และย้ำว่าพรรคคอมมิวนิสต์จีนจำเป็นต้องมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ คำขอนี้ถูกส่งผ่านทางเอ็น. วี. รอชชิน เอกอัครราชทูตโซเวียตประจำประเทศจีน นักประวัติศาสตร์บางคนเชื่อว่าเหมา เจ๋อตง ผู้นำจีน ต้องการการยืนยันจากสตาลินเพราะเขาขาดความมั่นใจในตัวคิม ตามบันทึกความทรงจำของนีกีตา ครุชชอฟ จีนเห็นชอบกับแผนการของเกาหลีเหนือ ส่วนในแหล่งข้อมูลอื่น ๆ เหมาไม่ได้อนุมัติแผนล่วงหน้า และมีความกังวลว่ามันจะยั่วยุให้เกิดการตอบโต้จากอเมริกาและจีนอาจต้องเข้าไปพัวพันในความขัดแย้ง

แม้ชาวเกาหลีจะมองว่าการแทรกแซงของอเมริกานั้นไม่น่าจะเกิดขึ้น แต่เหมาให้คำมั่นกับนักการทูตเกาหลีเหนือว่าหากสหรัฐเข้าสู่ความขัดแย้ง จีนจะส่งความช่วยเหลือไปให้ วันที่ 25 มิถุนายน ค.ศ. 1950 ฝ่ายเหนือได้บุกภาคใต้ ภายในไม่กี่วัน กองกำลังอเมริกันถูกส่งไปยังคาบสมุทร หลังจากนั้นไม่นาน เอกอัครราชทูตโซเวียตประจำประเทศจีนรายงานในโทรเลขถึงสตาลินว่าฝ่ายจีนรู้สึกหงุดหงิดที่ "สหายเกาหลีประเมินความเป็นไปได้ของการแทรกแซงทางทหารของอเมริกาต่ำเกินไป" ในเวลานั้น สาธารณรัฐประชาชนจีนอยู่ในสถานะลำบาก เนื่องจากเพิ่งก่อตั้งได้เพียงปีเดียว และกำลังทหารส่วนใหญ่อยู่ทางตอนใต้ของจีน ตรงข้ามกับไต้หวันซึ่งห่างออกไปกว่า 1,000 ไมล์ ทันทีที่เกาหลีเหนือุกราน สหรัฐไม่เพียงแต่ส่งกองกำลังไปยังเกาหลีเท่านั้น แต่ยังส่งไปยังช่องแคบไต้หวันด้วย ดังนั้น สาธารณรัฐประชาชนจีนจึงเผชิญกับความขัดแย้งที่อาจเกิดขึ้นกับอเมริกาในสองแนวรบ ถึงกระนั้น เป็นที่ชัดเจนว่าพรมแดนจีน–เกาหลีเหนือมีคุณค่าทางยุทธศาสตร์อย่างมากสำหรับพรรคคอมมิวนิสต์จีน: ญี่ปุ่นเคยรุกรานจีนผ่านเกาหลีมาแล้วสองครั้งในสงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่หนึ่งและระหว่างการรุกรานแมนจูเรียของญี่ปุ่น และมีความเกรงว่าสหรัฐอาจทำเช่นเดียวกัน การสนับสนุนพวกเขาทางทหารยังช่วยให้พรรคคอมมิวนิสต์จีนเพิ่มอิทธิพลภายในเกาหลีเหนือและช่วยชี้นำการพัฒนาคอมมิวนิสต์เกาหลี

ในการประชุมกับกรมการเมืองเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม ค.ศ. 1950 เหมากล่าวว่า:

วันต่อมา เหมากำหนดเส้นตายให้กองทัพว่าให้พร้อมสำหรับการรบในเกาหลี "ภายในสิ้นเดือนนี้" อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องใช้เวลาในการเตรียมตัวมากกว่านั้น และกำหนดการจึงถูกเลื่อนออกไป วันที่ 30 กันยายน กองกำลังสหรัฐบุกเกาหลีเหนือ ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในสงคราม วันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1950 คิม อิล-ซ็องจัดประชุมด่วนกับหนี จื้อเลี่ยง เอกอัครราชทูตจีนประจำเกาหลีเหนือ เพื่อร้องขอให้จีนเข้าสู่ความขัดแย้งอย่างเร่งด่วน สตาลินยังขอให้จีนส่งทหารด้วย วันที่ 2 ตุลาคม เหมาปฏิเสธการส่งทหาร โดยกล่าวว่าทหารจีนยังเตรียมตัวไม่ดีพอและการแทรกแซงอาจจุดชนวนให้เกิดสงครามโลกกับสหรัฐ หลังจากได้รับการผลักดันจากสตาลิน เหมาทบทวนการตัดสินใจของเขา และส่งโทรเลขถึงคิม อิล-ซ็องในวันที่ 8 ตุลาคม ว่าความช่วยเหลือจากจีนกำลังจะมาถึง วันที่ 12 ตุลาคม เหมากล่าวอีกครั้งว่าจีนจะไม่ส่งทหาร แต่ในที่สุดก็ตกลงจะแทรกแซงในวันที่ 13 ตุลาคม วันที่ 19 ตุลาคม กองกำลังจีนข้ามพรมแดนเข้าสู่เกาหลีเหนือ ในวันเดียวกันนั้น เปียงยางตกเป็นของอเมริกัน

จีนส่งอาสาสมัครประชาชนจีนมากกว่าหนึ่งล้านนายเพื่อช่วยเหลือในความพยายามทำสงคราม นอกเหนือจากการส่งกำลังพลทางทหารแล้ว จีนยังรับผู้อพยพและนักศึกษาเกาหลีเหนือ และให้ความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจในช่วงสงคราม จากนั้น ดักลาส แมกอาเธอร์ได้ฝ่าฝืนคำสั่งของสหรัฐและสหประชาชาติโดยรุกคืบไปยังแม่น้ำยาลู่ ซึ่งทำให้ความขัดแย้งขยายตัวเมื่อกองกำลังจีนตอบโต้และทำให้กองกำลังสหประชาชาติตกใจจนต้องถอยร่นกลับไปยังเส้นขนานที่ 38 ทหารจีนสามารถยึดเปียงยางคืนได้ และต่อมาได้ยึดโซลใน ค.ศ. 1951 แม้ว่าในภายหลังกองกำลังสหรัฐจะยึดโซลคืนมาได้ก็ตาม ในที่สุด ความขัดแย้งก็กลายเป็นสภาวะคุมเชิงกันและกลายเป็นเส้นเขตแดนปัจจุบันระหว่างเกาหลีเหนือและเกาหลีใต้

ภายหลังการลงนามในความตกลงการสงบศึกเกาหลีใน ค.ศ. 1953 จีนพร้อมด้วยสมาชิกของกลุ่มตะวันออกนำโดยสหภาพโซเวียต ได้ให้ความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจอย่างกว้างขวางแก่เปียงยางเพื่อสนับสนุนการฟื้นฟูและการพัฒนาเศรษฐกิจของเกาหลีเหนือ หลังสงคราม จีนยังคงวางกำลังทหาร 300,000 นายในเกาหลีเหนือต่อไปเป็นเวลาห้าปี เผิง เต๋อหวย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมและผู้บัญชาการกองกำลังจีนในเกาหลี กระตุ้นให้เหมาปลดคิมออกจากอำนาจ แต่เขาถูกลดบทบาทลงหลังจากวิพากษ์วิจารณ์นโยบายก้าวกระโดดไกล สงครามทำให้สาธารณรัฐประชาชนจีนที่ก่อตั้งขึ้นใหม่แสดงให้เห็นว่าพวกเขาจะไม่ยอมก้มหัวให้แสนยานุภาพทางทหารของอเมริกา และจะเข้าแทรกแซงเมื่อจำเป็น หมายความว่าความสัมพันธ์ของพวกเขากับเกาหลีเหนือกลายเป็นองค์ประกอบสำคัญของความสัมพันธ์จีน–สหรัฐ

### ความสัมพันธ์ในช่วงสงครามเย็น

#### ทศวรรษ 1950
ใน ค.ศ. 1956 ที่การประชุมเต็มคณะครั้งที่ 2 ของคณะกรรมการกลางชุดที่ 3 กลุ่มผู้นำเกาหลีที่ฝักใฝ่จีนซึ่งรู้จักกันในชื่อฝ่ายย็อนอัน (Yan'an faction) พยายามที่จะถอดถอนคิม อิล-ซ็องออกจากอำนาจโดยได้รับการสนับสนุนจากจีนและสหภาพโซเวียตแต่ประสบความล้มเหลว เหตุการณ์นี้เป็นที่รู้จักในชื่ออุบัติการณ์ฝ่ายสิงหาคม (August faction incident) และกลายเป็นรากฐานทางประวัติศาสตร์สำหรับความหวาดกลัวของเกาหลีเหนือต่อการแทรกแซงของจีน คณะผู้แทนร่วมโซเวียต–จีนนำโดยอานัสตัส มีโคยันและเผิง เต๋อหวยถูกส่งไปยังเปียงยางในเดือนกันยายน ค.ศ. 1956 เพื่อสั่งให้คิม อิล-ซ็องยุติการกวาดล้างใด ๆ และคืนตำแหน่งให้ผู้นำฝ่ายย็อนอันและโซเวียต ส่งผลให้คิมยอมถอยในบางส่วน ในขณะเดียวกัน จีนพยายามรักษาความสัมพันธ์อันดีกับเกาหลีเหนือเนื่องจากความแตกแยกระหว่างจีน–โซเวียตและการล้มล้างอิทธิพลของสตาลิน ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1957 ระหว่างการพบกับคิม เหมากล่าวว่าจีนทำผิดที่เข้าไปแทรกแซงกิจการภายในของพรรคแรงงานเกาหลี (WPK) และจะไม่มีการแทรกแซงเหมือนเช่นคณะผู้แทนมีโคยัน–เผิงอีก วันที่ 28 ตุลาคม ค.ศ. 1958 กองทัพจีนได้ถอนกำลังออกจากเกาหลีเหนืออย่างเต็มตัว ใน ค.ศ. 1959 จีนและเกาหลีเหนือลงนามในความตกลงความร่วมมือทางนิวเคลียร์

#### ทศวรรษ 1960
ในช่วงเริ่มต้น ทศวรรษ 1960 เปิดฉากด้วยการที่ทั้งสองประเทศกระชับความสัมพันธ์ฉันมิตรให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น เมื่อความสัมพันธ์จีน–โซเวียตเริ่มบาดหมาง จีนและเกาหลีเหนือก็ค่อย ๆ มีความสัมพันธ์ที่อบอุ่นต่อกันมากขึ้น เนื่องจากทั้งสองมีอุดมการณ์ใกล้ชิดกันมากกว่าประเทศในยุโรปตะวันออก และมีศัตรูร่วมกันคือสหรัฐ ใน ค.ศ. 1961 ทั้งสองประเทศลงนามในสนธิสัญญามิตรภาพ ความร่วมมือ และการช่วยเหลือซึ่งกันและกันระหว่างจีนและเกาหลีเหนือ ซึ่งจีนให้คำมั่นว่าจะมอบความช่วยเหลือทางทหารและด้านอื่น ๆ ในทันทีด้วยทุกวิถีทางแก่พันธมิตรเพื่อต่อต้านการโจมตีจากภายนอก ข้อตกลงนี้ได้รับการต่ออายุใน ค.ศ. 1981, 2001 และ 2021 ณ ค.ศ. 2024 เกาหลีเหนือเป็นประเทศเดียวที่จีนมีพันธมิตรอย่างเป็นทางการด้วย วันที่ 28 ตุลาคม ค.ศ. 1968 *[[โรดงชินมุน]]* ตีพิมพ์บทความชื่อ*ขอเราปกป้องค่ายสังคมนิยม* ซึ่งดำเนินแนวทางสนับสนุนจีนและต่อต้านโซเวียตโดยประณามการ "ไม่แยกแยะระหว่างสหายร่วมปฏิวัติและศัตรูทางชนชั้น" และการแสวงหาความสัมพันธ์อันดีกับตะวันตก บทความนี้ยังระบุด้วยว่าสหภาพโซเวียตไม่สามารถเป็นตัวแทนของกลุ่มสังคมนิยมเพียงลำพังได้ และความพยายามที่จะโดดเดี่ยวจีนคือความพยายามแบ่งแยกค่ายสังคมนิยม

อย่างไรก็ตาม ทศวรรษ 1960 ยังถูกระบุว่าเป็นช่วงเวลาแห่ง "ความขัดแย้ง" ในความสัมพันธ์จีน–เกาหลีเหนือ หลังจากจีนจุดระเบิดอุปกรณ์นิวเคลียร์เครื่องแรกในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1964 คณะผู้แทนเกาหลีเหนือได้ไปเยือนปักกิ่งเพื่อขอความช่วยเหลือเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของตนเอง แต่พวกเขาถูกปฏิเสธและกลับเปียงยางด้วยมือเปล่า ในฤดูใบไม้ร่วง ค.ศ. 1965 คิม อิล-ซ็อง ซึ่งกำลังเตรียมการทำสงครามครั้งใหม่เพื่อยึดครองเกาหลีใต้ บอกกับห่าว เต๋อชิง เอกอัครราชทูตจีนว่า "ไม่ช้าก็เร็ว จะต้องมีการสู้รบในเกาหลี" และขอให้กองทัพจีนเข้าร่วมด้วย ในที่สุดแผนการของคิมก็ถูกพับเก็บไปหลังจีนปฏิเสธจะสนับสนุน นำไปสู่ความเสื่อมถอยของความสัมพันธ์ระหว่างจีนและเกาหลีเหนือ

หลังการปฏิวัติวัฒนธรรมเริ่มต้นขึ้นในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1966 ความสัมพันธ์ระหว่างจีนและเกาหลีเหนือก็เสื่อมถอยลงอย่างรวดเร็ว ด้วยแรงบันดาลใจจากการปฏิวัติวัฒนธรรม กลุ่มนักเรียนชาวจีนโพ้นทะเลในเปียงยางได้จัดกิจกรรมเดินเขาแสดงความรักชาติโดยการโบกธงจีนและตะโกนว่า "ประธานเหมาจงเจริญ!" และ "พรรคคอมมิวนิสต์จงเจริญ!" เลขาธิการพรรคแรงงานเกาหลีของโรงเรียนพยายามที่จะหยุดพวกเขา แต่นักเรียนได้บุกเข้าไปในสำนักงานของเลขาธิการในวันที่ 23 สิงหาคม นำไปสู่การที่เกาหลีเหนือสั่งปิดโรงเรียน พรรคแรงงานเกาหลียังวิพากษ์วิจารณ์การปฏิวัติวัฒนธรรมและบรรยายถึงเหมา เจ๋อตงว่าเป็น "คนแก่โง่เขลาที่เสียสติไปแล้ว" ขณะที่ยุวชนแดงเรียกคิม อิล-ซ็องว่าเป็น "พวกลัทธิแก้ที่อ้วนฉี" เกาหลีเหนือติดโปสเตอร์ที่มีคำขวัญต่อต้านเหมาตลอดแนวพรมแดนติดกับจีน ซึ่งคงอยู่จนถึง ค.ศ. 1968 จีนกดดันให้เกาหลีเหนือสละพื้นที่บางส่วนของภูเขาแพ็กดู โดยขู่ว่าจะแทรกแซงทางทหาร จีนเรียกตัวเอกอัครราชทูตกลับจากเปียงยางในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1966 และยุวชนแดงได้วิพากษ์วิจารณ์เกาหลีเหนือว่าเป็น "พวกลัทธิแก้" ในหนังสือพิมพ์*ตงฟางหง* ความตึงเครียดระหว่างยุวชนแดงของจีนและเกาหลีเหลือนำไปสู่การปะทะกันด้วยอาวุธบางส่วนระหว่าง ค.ศ. 1968 และ 1969 โดยกลุ่มชาติพันธุ์เกาหลีในหยันเปียนถูกสังหารหมู่โดยยุวชนแดง เกาหลีเหนือขู่ว่าจะตัดชาวจีนโพ้นทะเลออกจากระบบการปันส่วนสาธารณะของประเทศหากพวกเขาไม่เดินทางออกจากเกาหลีเหนือหรือแปลงสัญชาติ นำไปสู่การลดลงเกือบทั้งหมดของประชากรกลุ่มนี้

#### ทศวรรษ 1970
ในทศวรรษ 1970 ความสัมพันธ์ระหว่างจีนและเกาหลีเหนือพัฒนาดีขึ้น ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1970 โจว เอินไหล นายกรัฐมนตรีจีน ได้เดินทางไปเปียงยางเพื่อขออภัยต่อการปฏิบัติต่อเกาหลีเหนือในช่วงที่ผ่านมา เมื่อกล่าวถึงมิตรภาพที่ "ประสานด้วยเลือด" ของทั้งสองประเทศ โจวระบุว่า "จีนและเกาหลีเป็นเพื่อนบ้านที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดเหมือนริมฝีปากกับฟัน" เหมาและคิมเริ่มเรียกกันและกันว่า "ผู้นำผู้ยิ่งใหญ่" อีกครั้ง วันที่ 4 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1971 สื่อของรัฐเกาหลีเหนือได้ตีพิมพ์บทความ *Let Us Adhere to Proletarian Dictatorship and Proletarian Democracy* (*ขอเรายึดมั่นในเผด็จการชนกรรมาชีพและประชาธิปไตยชนกรรมาชีพ*) ซึ่งสะท้อนเนื้อหาจากบทความใน*โรดงชินมุน* จาก ค.ศ. 1968 นอกจากนี้ อดีตชาวจีนในเกาหลีเหนือยังได้รับอนุญาตให้ฟื้นฟูสัญชาติของตนได้

นอกจากนี้ การเป็นพันธมิตรที่แน่นแฟ้นยิ่งขึ้นระหว่างญี่ปุ่นกับสหรัฐได้คุกคามทั้งจีนและเกาหลีเหนือ ส่งผลให้ทั้งสองประเทศขยับเข้าใกล้กันมากขึ้น ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1969 สหรัฐ และญี่ปุ่นออกแถลงการณ์ร่วมระบุถึงความหวังของอเมริกาที่จะให้ญี่ปุ่นกลายเป็นพันธมิตรหลักในเอเชีย พร้อมทั้งเน้นย้ำถึงความสำคัญของไต้หวันและเกาหลีใต้ต่อความมั่นคงแห่งชาติญี่ปุ่น หลังจากนั้นไม่นานในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1970 สนธิสัญญาความมั่นคงสหรัฐ–ญี่ปุ่นได้รับการขยายเวลาออกไป อนุญาตให้ฐานทัพทหารอเมริกันสามารถดำเนินงานในญี่ปุ่นต่อไปได้ และรับประกันว่าทั้งสองฝ่ายจะปฏิบัติการเพื่อป้องกันซึ่งกันและกันในกรณีที่เกิดสงคราม อิทธิพลของญี่ปุ่นที่รุกคืบเข้ามานี้บีบให้จีนต้องประกาศความเห็นชอบต่อ "โครงการแปดจุดเพื่อการรวมชาติเกาหลีอย่างสันติ" ของเกาหลีเหนือ และสนับสนุนการยุบเลิกคณะกรรมาธิการสหประชาชาติเพื่อการรวมชาติและการฟื้นฟูเกาหลี (UNCURK) ใน ค.ศ. 1972 ทั้งนี้ใน ค.ศ. 1973 รถไฟใต้ดินเปียงยางได้รับการก่อสร้างขึ้นด้วยความช่วยเหลือจากจีน

ในทศวรรษ 1970 เป้าหมายของฝ่ายเหนือในการรวมคาบสมุทรถูกจุดประกายขึ้นอีกครั้งเมื่อพวกเขาเห็นความสำเร็จของพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนามในการรวมชาติ คิมพบกับเหมาในเดือนเมษายน ค.ศ. 1975 ภายหลังการสิ้นสุดสงครามเวียดนาม ตามข้อมูลของเฉิ่น จื้อหฺวา นักประวัติศาสตร์ชาวจีน คิมมีความสนใจที่จะทำสงครามอีกครั้งเพื่อยึดครองเกาหลีใต้หลังชัยชนะของคอมมิวนิสต์ในเวียดนาม แต่เหมาปฏิเสธจะหารือในเรื่องนี้ จีนไม่เห็นชอบกับการดำเนินการทางทหารใด ๆ ที่อาจทำให้ความสัมพันธ์กับสหรัฐเลวร้ายลง และกระตุ้นให้ชาวเกาหลีหาวิธีการรวมชาติโดยสันติแทน ตามข้อมูลของมาซาโอะ โอโกโนกิ นักประวัติศาสตร์ชาวญี่ปุ่น การขาดการสนับสนุนจากจีนส่งผลให้เกาหลีเหนือหันไปใช้แนวทางอิสระในการป้องกันประเทศและพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ แม้ว่าทศวรรษ 1970 จะเป็นตัวแทนของความสามัคคีที่เติบโตขึ้นระหว่างจีนและเกาหลีเหนือเป็นส่วนใหญ่ แต่ก็ยังคงมีความตึงเครียดอยู่ ตัวอย่างเช่น เติ้ง เสี่ยวผิงกระตุ้นให้มีการปฏิรูปการเมืองและเศรษฐกิจภายหลังการปฏิรูปและเปิดประเทศและวิพากษ์วิจารณ์การสร้างลัทธิบูชาบุคคลเกาหลีเหนือ รวมถึงการกระทำที่เป็นการยั่วยุ เช่น เหตุระเบิดที่ย่างกุ้ง เติ้ง เสี่ยวผิงเข้าร่วมงานฉลองครบรอบ 30 ปีการสถาปนาประเทศเกาหลีเหนือใน ค.ศ. 1978 ในฐานะรองนายกรัฐมนตรีและรองประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีน

#### ทศวรรษ 1980
ทศวรรษ 1980 นำมาซึ่งจุดเปลี่ยนสำหรับความสัมพันธ์ของเกาหลีเหนือกับจีน การปฏิรูปและเปิดประเทศซึ่งกำหนดขึ้นครั้งแรกโดยเติ้ง เสี่ยวผิงใน ค.ศ. 1978 กลายเป็นความจริงในทศวรรษ 1980 ส่งผลให้การค้ากับตะวันตกเติบโตอย่างรวดเร็วในระดับที่ไม่เคยมีมาก่อน การปฏิรูปและเปิดประเทศทำให้เกาหลีเหนืออยู่ในสถานะไม่มั่นคง เนื่องจากพวกเขามองว่านโยบายดังกล่าวเป็นการทรยศต่อหลักการพื้นฐานของคอมมิวนิสต์ ในขณะเดียวกันก็ลดความสำคัญของเกาหลีเหนือในฐานะคู่ค้าลง ความเปราะบางของเกาหลีเหนือเพิ่มขึ้นอีกเมื่อจีนเริ่มกระชับความสัมพันธ์กับเกาหลีใต้ ด้วยความร่วมมือกับบริษัทแดวูของเกาหลีใต้ จีนหวังที่จะเริ่มต้นบริษัทตู้เย็นฝูโจว (Fuzhou Refrigerator Company) ในฐานะกิจการร่วมค้าทางเศรษฐกิจระหว่างสองประเทศ ฝ่ายเหนือคัดค้านความเป็นพันธมิตรนี้อย่างรุนแรง ส่งผลให้จีนต้องเลื่อนโครงการออกไป อย่างไรก็ตาม จีนยังคงเดินหน้าต่อไป โดยมีการเปิดสายการผลิตในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1988 ผลจากความตึงเครียดที่เพิ่มขึ้นและนโยบายเปิดประตูของจีน ทำให้การค้าทวิภาคีระหว่างเกาหลีเหนือและจีนลดลงร้อยละ 14 ระหว่าง ค.ศ. 1989 ถึง 1990

#### ทศวรรษ 1990
ภายหลังการล่มสลายของกลุ่มโซเวียต จีนกลายเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของเกาหลีเหนือ แต่ความร่วมมือเยี่ยงพันธมิตรกลับเผชิญกับความท้าทายใหม่ ๆ ใน ค.ศ. 1992 ความสัมพันธ์เสื่อมถอยลงหลังจากจีนเพิ่มความสัมพันธ์ทางการค้ากับเกาหลีใต้ซึ่งเป็นคู่ปรับของเกาหลีเหนือในทศวรรษ 1980 จนถึงจุดสูงสุดด้วยการปรับความสัมพันธ์ทางการทูตสู่ระดับปกติอย่างเต็มรูปแบบใน ค.ศ. 1992 ชาวเกาหลีเหนือมองว่านี่เป็นการทรยศต่อนโยบาย "เกาหลีเดียว" ของพวกเขา เนื่องจากพวกเขาไม่ได้รับการยอมรับจากจีนว่าเป็นรัฐบาลที่ชอบธรรมเพียงหนึ่งเดียวบนคาบสมุทรเกาหลีอีกต่อไป ต่อมาจีนได้หยุดขายสินค้าแก่เกาหลีเหนือใน "ราคามิตรภาพ" ที่เป็นส่วนลด และหยุดให้เงินกู้ยืมแบบไม่มีดอกเบี้ย อันนำไปสู่การลดลงของการค้าในทศวรรษ 1990 อย่างไรก็ตาม จีนเริ่มให้เงินอุดหนุนทางการค้าแก่เกาหลีเหนืออีกครั้งเพื่อป้องกันวิกฤตผู้ลี้ภัยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีนในช่วงทุพภิกขภัยในเกาหลีเหนือทศวรรษ 1990 ตั้งแต่ ค.ศ. 1994 ถึง 1995 เกาหลีเหนือได้รับธัญพืชประมาณ 500,000 ตัน น้ำมัน 1.3 ล้านตัน และถ่านหิน 23 ล้านตันจากเพื่อนบ้านทางตอนเหนือ เกือบครึ่งหนึ่งของจำนวนนี้เป็นการให้โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายและส่วนที่เหลือขายในราคามิตรภาพที่น้อยกว่าร้อยละ 50 ของราคาตลาด ในช่วงเวลาที่เกิดการขาดแคลนอาหารอย่างรุนแรงระหว่าง ค.ศ. 1996 และ 1998 ปักกิ่งได้ให้ความช่วยเหลือด้านอาหารแก่เกาหลีเหนืออย่างไม่มีเงื่อนไข

### ศตวรรษที่ 21

#### ทศวรรษ 2000
จีนเป็นผู้สนับสนุนให้เกิดการเจรจาครั้งสำคัญระหว่างฝ่ายเหนือและใต้ ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2000 ผู้นำจากทั้งสองเกาหลีพบกันเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่สงครามเกาหลี และก่อนหน้านั้น คิม จ็อง-อิลได้เดินทางไปปักกิ่งเพื่อขอรับการสนับสนุนและคำปรึกษา จีนยังสนับสนุนให้เกิดการอภัยไมตรีระหว่างทั้งสองประเทศ และขัดขวางการใช้กำลังทางทหาร ระหว่างการเยือนโซลในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2000 จู หรงจี นายกรัฐมนตรีจีน ได้สนับสนุน "การรวมชาติอย่างสันติ" ของคาบสมุทรเกาหลี ไม่กี่เดือนต่อมาในเดือนมกราคม ค.ศ. 2001 เจียง เจ๋อมิน เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน ได้ย้ำถึงเป้าหมายของจีนในการอำนวยความสะดวกให้เกิดการรวมเกาหลีผ่านแนวทางสันติภาพ

ตั้งแต่ ค.ศ. 2003 จีนเป็นผู้เข้าร่วมหลักในการเจรจาหกฝ่าย ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อแก้ไขปัญหาโครงการอาวุธนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ จีนประณามการทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือใน ค.ศ. 2006 และให้ความเห็นชอบข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1718 (ค.ศ. 2006) และข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1874 (ค.ศ. 2009) ซึ่งเป็นการขยายวิธีการบังคับต่อเกาหลีเหนือ อย่างไรก็ตาม ขอบเขตที่จีนบังคับใช้วิธีการบังคับในช่วงต้นทศวรรษ 2000 นั้นยังไม่แน่ชัด แม้ว่าจีนจะบังคับใช้วิธีการบังคับต่อสินค้าที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับโครงการนิวเคลียร์ แต่พวกเขากลับผ่อนปรนมากกว่าสำหรับสินค้าที่ใช้ได้สองทางและแทบจะไม่แสดงการยับยั้งใด ๆ เกี่ยวกับการนำเข้าสินค้าฟุ่มเฟือยที่ต้องห้าม

หู จิ่นเทา เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน ส่งหลี่ จ้าวซิง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ไปเปียงยางเพื่อเจรจากับคิม จ็อง-อิลให้ระงับโครงการนิวเคลียร์ วิกเตอร์ ชา ผู้อำนวยการฝ่ายกิจการเอเชียของสภาความมั่นคงแห่งชาติสหรัฐ ระบุว่าหู จิ่นเทาและรัฐบาลจีนรู้สึกโกรธเคืองอย่างแท้จริงต่อการทดลองดังกล่าวเนื่องจากเกาหลีเหนือทำให้จีนเชื่อว่าตนไม่มีอาวุธนิวเคลียร์และเพิกเฉยต่อคำแนะนำที่คัดค้านการสร้างอาวุธเหล่านั้น จีนยังกังวลว่ารัฐบาลญี่ปุ่นจะตอบโต้ด้วยการขยายแสนยานุภาพทางทหาร วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2009 หู จิ่นเทา เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน และคิม จ็อง-อิล ผู้นำเกาหลีเหนือ ได้แลกเปลี่ยนคำอวยพรและประกาศให้ ค.ศ. 2009 เป็น "ปีแห่งมิตรภาพจีน–สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี" เพื่อเป็นการระลึกถึงวาระครบรอบ 60 ปีการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างสองประเทศ

#### ทศวรรษ 2010

ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2010 คิมไปเยือนปักกิ่งเพื่อพบกับคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมืองของพรรคคอมมิวนิสต์จีน เขาเดินทางกลับเปียงยางด้วยมือเปล่าโดยไม่มีการรับรองเรื่องการบรรเทาภาวะเศรษฐกิจเพิ่มเติม ความพึ่งพาทางเศรษฐกิจของเกาหลีเหนือที่มีต่อจีนเติบโตขึ้นอย่างมาก ใน ค.ศ. 2000 จีนมีสัดส่วนร้อยละ 24.8 ของการค้าต่างประเทศของเกาหลีเหนือ แต่ภายใน 10 ปี ตัวเลขนี้พุ่งสูงขึ้นกว่าร้อยละ 80

ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2012 ชัง ซ็อง-แท็ก อาของคิม จ็อง-อึน ได้พบกับหู จิ่นเทา เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนในปักกิ่ง ตั้งแต่นั้นมามีการรายงานอย่างแพร่หลายว่าในระหว่างการพบกัน ชังบอกกับหู จิ่นเทาว่าเขาปรารถนาจะเปลี่ยนตัวคิม จ็อง-อึนด้วยพี่ชายของเขา คิม จ็อง-นัม มีการกล่าวหาว่าการประชุมดังกล่าวถูกบันทึกเสียงโดยโจว หย่งคัง ซึ่งในขณะนั้นเป็นเลขาธิการคณะกรรมการกิจการการเมืองและกฎหมายกลาง ผู้ซึ่งแจ้งให้คิม จ็อง-อึนทราบถึงแผนการดังกล่าว ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2013 ชังถูกประหารชีวิตในข้อหากบฏ ขณะที่ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2014 โจวถูกสอบสวนอย่างเปิดเผยในข้อหาทุจริตและอาชญากรรมอื่น ๆ และถูกจับกุมในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2014 เหตุการณ์เหล่านี้กล่าวกันว่าเป็นจุดเริ่มต้นของความไม่ไว้วางใจที่คิม จ็อง-อึนมีต่อจีน เนื่องจากจีนล้มเหลวในการแจ้งให้เขาทราบถึงแผนการล้มล้างอำนาจปกครองของเขา ขณะที่จีนเองก็เริ่มไม่ชอบคิมจากการประหารชีวิตตัวกลางที่พวกเขาไว้ใจ

วันที่ 5 พฤษภาคม ค.ศ. 2013 เจียง ย่าเซียน เจ้าหน้าที่รัฐบาลจีน ระบุว่าเกาหลีเหนือได้ "ยึด" เรือประมงจีนอีกลำหนึ่งในชุดการกักเรือประมงจีน "เกาหลีเหนือเรียกร้องเงิน 600,000 หยวน (97,600 ดอลลาร์สหรัฐ) เพื่อการส่งกลับอย่างปลอดภัย พร้อมด้วยลูกเรือ 16 คน" หยาง เจี๋ยฉือ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของจีน กล่าวว่า จีนคัดค้าน "อย่างเด็ดขาด" ต่อการทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ ค.ศ. 2013 จี แจ-รย็อง เอกอัครราชทูตเกาหลีเหนือประจำประเทศจีน ได้รับแจ้งจุดยืนนี้ด้วยตนเองเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2013 ในการพบกับหยาง เจี๋ยฉือ

ตามบทความในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2014 ใน*[[เดอะนิวยอร์กไทมส์]]* ความสัมพันธ์ได้มาถึงจุดต่ำสุด ใน ค.ศ. 2016 ทันทีหลังการทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือในเดือนมกราคม ความตึงเครียดระหว่างจีนและเกาหลีเหนือได้เพิ่มขึ้นอีก ปฏิกิริยาของจีนคือ "เราขอเรียกร้องอย่างแข็งขันให้ฝ่ายสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีรักษาคำมั่นในการปลดอาวุธนิวเคลียร์ และหยุดการกระทำใด ๆ ที่จะทำให้สถานการณ์เลวร้ายลง" หฺวา ชุนอิ๋ง โฆษกกระทรวงการต่างประเทศกล่าว วันที่ 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2016 สหรัฐและจีนเสนอวิธีการบังคับใหม่ต่อรัฐบาลเกาหลีเหนือภายใต้กรอบของสหประชาชาติ การเข้ามามีส่วนร่วมของสหรัฐในกิจการของคาบสมุทรในช่วงเดือนเมษายน–พฤษภาคม ค.ศ. 2017 กลายเป็นประเด็นสำคัญสำหรับความสัมพันธ์จีน–อเมริกาในการเตรียมการของหลี เสี่ยวหลินสำหรับการเยือนสหรัฐของสี

ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2017 หลังจากจีนระงับการนำเข้าถ่านหินจากเกาหลีเหนือ สำนักข่าวกลางเกาหลี (KCNA) กล่าวว่า "ประเทศนี้ [จีน] ซึ่งตั้งตนเป็นมหาอำนาจ กำลังเต้นไปตามจังหวะของสหรัฐ ในขณะที่ปกป้องพฤติกรรมอันต่ำต้อยของตนด้วยข้ออ้างว่าไม่ได้ตั้งใจจะให้เกิดผลกระทบเชิงลบต่อความเป็นอยู่ของประชาชนในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี แต่เพื่อตรวจสอบโครงการนิวเคลียร์" ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2017 KCNA วิพากษ์วิจารณ์จีนอย่างไม่เคยปรากฏมาก่อน โดยกล่าวว่า "คำพูดที่ไร้สาระและขาดความระมัดระวังชุดหนึ่งถูกได้ยินจากจีนทุกวัน เพียงเพื่อทำให้สถานการณ์ที่เลวร้ายในปัจจุบันตึงเครียดขึ้น" และ "จีนควรพิจารณาถึงผลกระทบร้ายแรงที่จะตามมาจากการกระทำอันขาดความระมัดระวังในการตัดเสาหลักของความสัมพันธ์สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี–จีน" พร้อมกล่าวหาจีนเรื่อง "ลัทธิคลั่งชาติมหาอำนาจ" KCNA กล่าวว่าการสนับสนุนของจีนต่อวิธีการบังคับต่อเกาหลีเหนือคือ "การคุกคามอย่างเปิดเผยต่อประเทศเพื่อนบ้านที่มีน้ำใสใจจริงซึ่งมีประวัติศาสตร์และประเพณีมิตรภาพอันยาวนาน" และ "สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีจะไม่ร้องขอเพื่อรักษามิตรภาพกับจีน" ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2017 KCNA โจมตีบทบรรณาธิการเชิงลบโดย*[[พีเพิลส์เดลี]]* และ*[[โกลบอลไทมส์]]* โดยกล่าวว่า "สื่อบางสำนักของจีนกำลังทำร้ายแนวทางและระบบสังคมของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีอย่างรุนแรง และคุกคามสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี" และเรียกสื่อเหล่านั้นว่า "อุจจาระที่สกปรกของพวกปฏิกิริยาทางประวัติศาสตร์" ผู้ซึ่ง "พ่นคำพูดที่เป็นลางร้ายอย่างยิ่งเช่นนั้นออกมา" ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2018 KCNA วิพากษ์วิจารณ์สื่อจีนอีกครั้ง โดยระบุว่าสถานีวิทยุโทรทัศน์กลางแห่งประเทศจีน (CCTV) "ทำลายบรรยากาศของงานเลี้ยงอย่างรุนแรงด้วยการเผยแพร่ความคิดเห็นที่อวดดีของผู้เชี่ยวชาญรายบุคคล" และ*โกลบอลไทมส์* ถูกประณามจาก "พฤติกรรมการโปรยขี้เถ้าในวันแห่งความสุขของผู้อื่นจากการนำประเด็นการปลดอาวุธนิวเคลียร์มากล่าวถึง"

ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2018 ผู้นำเกาหลีเหนือ คิม จ็อง-อึน เยือนจีน ซึ่งเป็นการเดินทางไปต่างประเทศครั้งแรกของเขา เขาพบกับสี จิ้นผิง ผู้นำจีนเป็นครั้งแรกในปักกิ่ง สำนักข่าวซินหัวรายงานว่าการเดินทางของผู้นำเกาหลีเหนือใช้เวลาสี่วัน คิมและภริยา รี ซ็อล-จู ได้รับการต้อนรับด้วยกองทหารเกียรติยศและงานเลี้ยงอาหารค่ำอันหรูหราที่จัดโดยสี จิ้นผิง คิม จ็อง-อึนพบกับสี จิ้นผิงเป็นครั้งที่สองที่ต้าเหลียน มณฑลเหลียวหนิง เมื่อวันที่ 7–8 พฤษภาคม ค.ศ. 2018 โดยมีการหารือเรื่องการปลดอาวุธนิวเคลียร์และสันติภาพบนคาบสมุทรเกาหลี คิม จ็อง-อึนพบกับสี จิ้นผิงในปักกิ่งเมื่อวันที่ 19–20 มิถุนายน ค.ศ. 2018 นอกจากนี้เขายังพบกับสี จิ้นผิงในปักกิ่งเมื่อวันที่ 7–10 มกราคม ค.ศ. 2019 ในทำนองเดียวกัน สีได้รับการต้อนรับในลักษณะเดียวกันเมื่อเขาไปเยือนเปียงยางในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2019 ในการเยือนแบบรัฐพิธีเป็นเวลาสองวัน ซึ่งเป็นการเยือนครั้งแรกนับตั้งแต่การเยือนของหู จิ่นเทาใน ค.ศ. 2006 ในงานแมสเกมส์ของเกาหลีเหนือที่สีเข้าร่วม เขาถูกจัดแสดงภาพภายในวงกลมกรอบสีทองล้อมรอบด้วยสีแดง ซึ่งเป็นรูปแบบเดียวกับที่เคยใช้แสดงภาพคิม จ็อง-อิล บิดาของคิม จ็อง-อึน และ คิม อิล-ซ็อง ปู่ของเขา นอกจากนี้ยังเป็นครั้งแรกที่การเยือนเกาหลีเหนือโดยผู้นำจีนถูกเรียกว่าเป็นการเยือนรัฐโดยรัฐบาลจีนและเกาหลีเหนือ

ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2019 เกาหลีเหนือเป็นหนึ่งใน 50 ประเทศที่ลงนามในจดหมายปกป้องค่ายกักกันในซินเจียงและชื่นชม "ความสำเร็จอันโดดเด่นของจีนในด้านสิทธิมนุษยชนในซินเจียง" เกาหลีเหนือยังได้ปกป้องจุดยืนของจีนในการประท้วงในฮ่องกง ค.ศ. 2019–20 โดยรี ย็อง-โฮ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศเกาหลีเหนือ กล่าวว่า "เกาหลีเหนือสนับสนุนจุดยืนและมาตรการของจีนอย่างเต็มที่ในการปกป้องอำนาจอธิปไตย ความมั่นคง และบูรณภาพแห่งดินแดนของประเทศ และรักษามหาโชคและความมั่นคงของฮ่องกง และมีความกังวลเกี่ยวกับการแทรกแซงของกองกำลังต่างชาติในประเด็นฮ่องกง" ระหว่างการเยือนเกาหลีเหนืออย่างเป็นทางการในเดือนกันยายน ค.ศ. 2019 หวัง อี้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศจีน กล่าวว่า "จีนจะยืนหยัดอยู่บนเส้นทางในฐานะสหายและมิตรสหาย" ของเกาหลีเหนือเสมอ ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2019 ทั้งสองประเทศเฉลิมฉลองครบรอบ 70 ปีการสถาปนาความสัมพันธ์ โดย KCNA กล่าวว่า "มิตรภาพที่ไม่มีผู้ใดพิชิตได้จะคงอยู่ชั่วนิรันดร์บนเส้นทางแห่งการบรรลุอุดมการณ์แห่งสังคมนิยม"

#### ทศวรรษ 2020
ในทศวรรษ 2020 จีนเริ่มละเว้นการกล่าวถึง "การทำให้คาบสมุทรเกาหลีปลอดอาวุธนิวเคลียร์" ในแถลงการณ์อย่างเป็นทางการเกี่ยวกับเกาหลีเหนือ ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2020 เกาหลีเหนือเป็นหนึ่งใน 53 ประเทศที่สนับสนุนกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติฮ่องกงที่สหประชาชาติ ต่อมาเมื่อวันที่ 29 มกราคม ค.ศ. 2021 กระทรวงการต่างประเทศของเกาหลีเหนือได้ออกแถลงการณ์ปกป้องนโยบายของจีนในฮ่องกงและซินเจียง โดยกล่าวหาว่าประเทศตะวันตกกำลังสร้าง "ไวรัสสิทธิมนุษยชน" ที่ "ถูกกำหนดให้ล้มเหลว" วันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 2021 คิม จ็อง-อึนส่งสารแสดงความยินดีต่อสี จิ้นผิงในโอกาสครบรอบ 100 ปีการก่อตั้งพรรคคอมมิวนิสต์จีน โดยเขียนว่า "ประวัติศาสตร์ 100 ปีของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ซึ่งโดดเด่นด้วยการเปลี่ยนแปลงและปาฏิหาริย์ที่ไม่เคยปรากฏมาก่อนในประวัติศาสตร์หลายพันปี พิสูจน์ให้เห็นว่าการนำของพรรคและสังคมนิยมที่มีลักษณะเฉพาะของจีนเป็นทางเลือกที่ถูกต้องที่สุดและเป็นหลักประกันสำหรับการบรรลุความเจริญรุ่งเรืองของประชาชาติจีน" เขากล่าวต่อไปว่า "การใส่ร้ายป้ายสีอย่างมุ่งร้ายและความกดดันรอบด้านของ 'กองกำลังปรปักษ์' ต่อพรรคคอมมิวนิสต์จีนเป็นเพียงความพยายามครั้งสุดท้าย พวกเขาไม่มีวันขัดขวางการรุกคืบต่อไปของประชาชนจีนที่รวมตัวกันอย่างเหนียวแน่นรอบท่านเลขาธิการใหญ่สี จิ้นผิงไปสู่ชัยชนะครั้งใหม่ได้"

หลังการประชุมสภาแห่งชาติพรรคคอมมิวนิสต์จีนครั้งที่ 20 ใน ค.ศ. 2022 *[[โรดงชินมุน]]* หนังสือพิมพ์อย่างเป็นทางการของพรรคแรงงานเกาหลีที่เป็นพรรครัฐบาล ได้เขียนบทบรรณาธิการขนาดยาวเพื่อยกย่องสี โดยเรียกทั้งคิมและสีว่า*ซูรย็อง* (수령) ตำแหน่งที่ในทางประวัติศาสตร์สงวนไว้สำหรับ คิม อิล-ซ็อง ผู้ก่อตั้งประเทศเกาหลีเหนือ ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2023 หลี่ หงจง สมาชิกกรมการเมืองพรรคคอมมิวนิสต์จีนและรองประธานคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาประชาชนแห่งชาติ ได้เดินทางเยือนเกาหลีเหนือเพื่อเข้าร่วมงานฉลองครบรอบ 70 ปีวันชัยในสงครามปลดปล่อยมหาปิตุภูมิ ถือเป็นการเยือนของเจ้าหน้าที่ระดับสูงของจีนครั้งแรกนับตั้งแต่เริ่มมีการระบาดทั่วของโควิด-19 ระหว่างการเยือน หลี่ได้พบกับคิม จ็อง-อึนและมอบจดหมายจากสีให้ด้วย หลี่ยังเข้าร่วมการสวนสนามทางทหารของเกาหลีเหนือร่วมกับคิมและเซียร์เกย์ ชอยกู รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมรัสเซีย วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2024 ผู้นำสูงสุดของทั้งสองประเทศได้กำหนดให้ ค.ศ. 2024 เป็น "ปีแห่งมิตรภาพจีน–เกาหลีเหนือ" เพื่อเฉลิมฉลองครบรอบ 75 ปีของความสัมพันธ์ และได้เปิดตัวกิจกรรมต่าง ๆ ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2024 จ้าว เล่อจี้ ประธานคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาประชาชนแห่งชาติ (NPCSC) ได้เยือนเกาหลีเหนือ ทำให้เขากลายเป็นเจ้าหน้าที่จีนระดับสูงสุดที่ไปเยือนเกาหลีเหนือนับตั้งแต่สี จิ้นผิง เลขาธิใหญ่การพรรคคอมมิวนิสต์จีน ไปเยือนเกาหลีเหนือใน ค.ศ. 2019 ระหว่างการเยือน จ้าวได้จัดการประชุมร่วมกับชเว รยง-แฮ คู่เจรจาฝ่ายเกาหลีเหนือ และคิม จ็อง-อึน ผู้นำเกาหลีเหนือ อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ถูกบดบังด้วยพันธมิตรใหม่ของเกาหลีเหนือกับรัสเซีย ส่งผลให้การเฉลิมฉลองต่าง ๆ เงียบเหงาลง คิม จ็องอึน ผู้นำเกาหลีเหนือ และสี จิ้นผิง ผู้นำจีน เพียงแค่แลกเปลี่ยนจดหมายกันเท่านั้น โดยไม่มีการเฉลิมฉลองต่อสาธารณะ
วันที่ 2 กันยายน ค.ศ. 2025 คิม จ็อง-อึน ผู้นำเกาหลีเหนือ พร้อมคณะผู้ติดตามระดับสูงของเกาหลีเหนือจำนวนมาก ได้เดินทางไปปักกิ่งด้วยรถไฟขบวนพิเศษเพื่อร่วมพิธีสวนสนามวันชัยจีนครบรอบ 80 ปี นับเป็นการเยือนจีนครั้งแรกของเขานับตั้งแต่ ค.ศ. 2019 และเป็นครั้งแรกที่เขาเข้าร่วมงานระดับพหุภาคี เวลาประมาณ 08:18 น. ของวันที่ 3 กันยายน คิม จ็อง-อึน เดินทางถึงประตูตวนเหมินทางด้านเหนือของจัตุรัสเทียนอันเหมินเพื่อเข้าร่วมพิธีสวนสนามทางทหาร ระหว่างการเยือน เขาได้พบกับสี จิ้นผิง ผู้นำจีน ตามมาด้วยการเยือนของนายกรัฐมนตรีหลี่ เฉียงในเดือนตุลาคม ซึ่งเขาได้เข้าร่วมงานฉลองครบรอบ 80 ปีการก่อตั้งพรรคแรงงานเกาหลี ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2025 จีนละเว้นการกล่าวถึง "การทำให้คาบสมุทรเกาหลีปลอดอาวุธนิวเคลียร์" ในสมุดปกขาวว่าด้วยการควบคุมอาวุธของจีน โดยระบุแทนว่า จีนเรียกร้องให้ประเทศต่าง ๆ "ละเว้นจากแนวทางที่ยึดตามการป้องปรามและการบีบบังคับที่ก้าวร้าว กลับมาเริ่มต้นการเจรจาและต่อรอง และแสดงบทบาทที่สร้างสรรค์ในการแก้ไขปัญหาคาบสมุทรเกาหลีผ่านวิถีการเมือง และบรรลุสันติภาพและเสถียรภาพที่ยั่งยืนในคาบสมุทร"

## พรมแดน

จีนและเกาหลีเหนือมีพรมแดนทางบกยาว 1,416 กิโลเมตรซึ่งเกือบทั้งหมดเป็นไปตามแนวลำน้ำของแม่น้ำยาลู่และแม่น้ำตูเมน ทั้งสองประเทศลงนามในสนธิสัญญาพรมแดนใน ค.ศ. 1962 เพื่อแก้ไขปัญหาพรมแดนทางบกที่ยังไม่มีการกำหนดเขตแดนที่ชัดเจน จีนได้รับพื้นที่ร้อยละ 40 ของทะเลสาบปล่องภูเขาไฟที่เป็นข้อพิพาทบนภูเขาแพ็กดู (ในจีนเรียกว่าภูเขาฉางไป๋) ในขณะที่เกาหลีเหนือถือครองพื้นที่ส่วนที่เหลือ

ในทศวรรษ 1950 และ 1960 ชาวจีนเชื้อสายเกาหลีจำนวนมากในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีนได้ข้ามพรมแดนไปยังเกาหลีเหนือเพื่อหนีจากความยากลำบากทางเศรษฐกิจและทุพภิกขภัยในจีน ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา กระแสผู้ลี้ภัยได้ไหลย้อนกลับ โดยมีชาวเกาหลีเหนือจำนวนมากหลบหนีไปยังจีน การค้าส่วนใหญ่ของจีนกับเกาหลีเหนือผ่านทางท่าเรือตานตงบนแม่น้ำยาลู่ ระหว่างเดือนมีนาคม ค.ศ. 1968 ถึงมีนาคม ค.ศ. 1969 เกิดการปะทะกันทางทหารระหว่างกองกำลังเกาหลีเหนือและจีน ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1992 มีการอนุญาตให้นักท่องเที่ยวเข้าถึงสะพานข้ามแม่น้ำตูเมนที่บริเวณว็อนจ็อง–เฉฺวียนเหอ

ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2012 จีนและเกาหลีเหนือลงนามในความตกลงเรื่องการก่อสร้างและการบริหารสะพานข้ามพรมแดนระหว่างมันโพในจังหวัดชากังของเกาหลีเหนือกับจี๋อานในจีน ใน ค.ศ. 2015 ทหารเกาหลีเหนือที่หลบหนีออกจากกองทัพเพียงลำพังนายหนึ่งได้สังหารพลเมืองจีนเชื้อสายเกาหลีสี่คนที่อาศัยอยู่ตามแนวพรมแดนจีน–เกาหลีเหนือ ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2019 ทั้งสองประเทศเปิดใช้สะพานที่เชื่อมระหว่างจี๋อาน มณฑลจี๋หลิน และมันโพ หลังใช้เวลาก่อสร้างเป็นเวลาสามปี

### ผู้ลี้ภัย
ผู้แปรพักตร์ชาวเกาหลีเหนือจำนวนมากเดินทางผ่านพรมแดนที่ยาว 1,416 กิโลเมตรติดต่อกับจีน แทนการผ่านเขตปลอดทหาร (DMZ) เพื่อไปยังเกาหลีใต้ ใน ค.ศ. 1982 จีนเข้าร่วมทั้งอนุสัญญาว่าด้วยสถานภาพผู้ลี้ภัยของสหประชาชาติและพิธีสารว่าด้วยสถานภาพผู้ลี้ภัย การเป็นสมาชิกของจีนในองค์กรทั้งสองนี้กำหนดให้จีนต้องมอบสิทธิส่วนบุคคล (สิทธิทางเศรษฐกิจและสังคมที่ระบุใน CSR และ PRSR) แก่ผู้ลี้ภัยคนใดก็ตามที่เข้ามาในพรมแดนของตน อย่างไรก็ตาม จีนไม่ยอมรับผู้แปรพักตร์ชาวเกาหลีเหนือในฐานะผู้ลี้ภัย แต่จัดประเภทให้เป็น "ผู้อพยพทางเศรษฐกิจ" โดยอ้างถึงการอพยพเนื่องจากปัญหาด้านอาหารและการเงิน ภายใต้อนุสัญญาและพิธีสารว่าด้วยผู้ลี้ภัย สิ่งนี้จะไม่จัดประเภทผู้แปรพักตร์ชาวเกาหลีเหนือเป็นผู้ลี้ภัย แต่เป็นผู้ลักลอบข้ามแดน ซึ่งก่อให้เกิดการถกเถียง ข้อมูลจากอันเดร ลันคอฟ นักวิชาการด้านเกาหลี ระบุว่าผู้ลี้ภัยส่วนใหญ่จะย้ายไปยังจีนก่อนเพื่อหาเงิน และต่อมาจึงตัดสินใจเดินทางต่อไปยังเกาหลีใต้ ชเว ช็อน-ฮย็อน ผู้สร้างสารคดีชาวเกาหลีใต้ รายงานในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2021 ว่ามีชาวเกาหลีเหนือในจีนจำนวนมากขึ้นที่ต้องการพำนักอยู่ที่นั่นหรือกลับไปยังภาคเหนือแทนที่จะไปเกาหลีใต้

ใน ค.ศ. 1986 จีนและเกาหลีเหนือยกระดับการเฝ้าระวังผู้ลักลอบข้ามแดนอย่างผิดกฎหมาย หรือผู้แปรพักตร์ชาวเกาหลีเหนือผ่านพิธีสารความร่วมมือร่วมเพื่อความมั่นคงแห่งชาติและการรักษาความสงบเรียบร้อยทางสังคมในพื้นที่พรมแดน สิ่งนี้กำหนดให้จีนต้องกักตัวผู้แปรพักตร์ชาวเกาหลีเหนือและให้ข้อมูลแก่รัฐบาลเกาหลีเหนือว่าใครที่จะแปรพักตร์ ประเด็นคือการส่งตัวผู้แปรพักตร์กลับในฐานะผู้ลักลอบข้ามแดนอย่างผิดกฎหมายนั้นขัดต่อหลักการห้ามส่งกลับผู้ป่วยไปเผชิญอันตราย (ส่วนหนึ่งของกฎหมายระหว่างประเทศตามความเห็นของผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายชาวเกาหลีใต้) รัฐบาลจีนมักบังคับให้ผู้แปรพักตร์กลับไปยังเกาหลีเหนือหากถูกจับได้ แต่ในบางกรณีก็อนุญาตให้พวกเขาผ่านจีนไปยังประเทศที่สามได้

ความตึงเครียดเกี่ยวกับผู้อพยพที่ข้ามพรมแดนจีน–เกาหลีเหนือปะทุขึ้นใน ค.ศ. 2002 จากเหตุการณ์ต่อเนื่องที่ผู้แปรพักตร์ชาวเกาหลีเหนือเข้าถึงสถานกงสุลญี่ปุ่น อเมริกัน แคนาดา และเกาหลีใต้ในเฉิ่นหยางของจีนและสถานเอกอัครราชทูตในปักกิ่งเมืองหลวง เหตุการณ์ที่กองกำลังของรัฐจีนใช้กำลังลากตัวผู้แปรพักตร์ที่กำลังแสวงหาที่ลี้ภัยจากหน้าสถานกงสุลญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ได้รับความสนใจจากสื่อต่างประเทศและก่อให้เกิดรอยร้าวทางการทูตระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง ในกรณีหนึ่ง พ่อที่เป็นผู้แปรพักตร์ชาวเกาหลีเหนือและลูกชายวัย 13 ปีถูกแยกจากกันขณะที่ตำรวจจีนฝ่าแนวกำแพงมนุษย์ของนักการทูตเกาหลีใต้เพื่อพยายามจับตัวผู้อพยพ จบลงด้วยการที่พ่อถูกจับกุมและลูกชายถูกส่งไปยังสถานเอกอัครราชทูตเกาหลีใต้ในปักกิ่ง ในกรณีส่วนใหญ่ของการจับกุม ผู้แปรพักตร์จะถูกคุมตัวโดยกองกำลังจีนเพื่อส่งตัวกลับไปเกาหลีเหนือ เมื่ออยู่ในเกาหลีเหนือ ผู้แปรพักตร์จำนวนมากจะถูกส่งไปค่ายกักกันที่ค่อนข้างเปิดกว้างแต่ยังมีชื่อเสียงเรื่องความโหดร้ายถึงชีวิต หรือถูกประหารชีวิต

## ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ

ความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจของจีนที่มีต่อเกาหลีเหนือคิดเป็นประมาณครึ่งหนึ่งของความช่วยเหลือต่างประเทศทั้งหมดของจีน ปักกิ่งให้ความช่วยเหลือโดยตรงแก่เปียงยาง ทำให้สามารถเลี่ยงผ่านสหประชาชาติได้

### การค้า
เมื่อสหภาพโซเวียตล่มสลาย ระบบการค้าของเกาหลีเหนือตกอยู่ในภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกเนื่องจากขาดพันธมิตรความร่วมมือแบบดั้งเดิม ในบริบทนี้ จีนได้ก้าวขึ้นมาเป็นเสาหลักสำคัญของเศรษฐกิจเกาหลีเหนือ การพึ่งพาตลาดจีนของเกาหลีเหนือยิ่งลึกซึ้งมากขึ้น เนื่องจากสหรัฐและเกาหลีใต้ได้เลื่อนการให้ความช่วยเหลือแก่เกาหลีเหนือ รวมถึงการชะลอตัวโดยรวมของกลไกความร่วมมือเหนือ–ใต้ ตั้งแต่ ค.ศ. 2005 เมื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการค้าจีน–เกาหลีเหนือที่เข้มข้นขึ้นเกิดขึ้นในบริบทของการจัดระเบียบอำนาจระหว่างประเทศใหม่ สัดส่วนการค้าของเกาหลีเหนือกับจีนก็ได้แซงหน้าสัดส่วนที่ทำกับสหภาพโซเวียตเป็นครั้งแรก สัดส่วนนี้เพิ่มขึ้นเกินร้อยละ 80 ใน ค.ศ. 2010 และยังคงอยู่ในระดับร้อยละ 90 กว่า ๆ ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ในขณะที่เกาหลีเหนือเองจัดอยู่ในอันดับที่ค่อนข้างต่ำในฐานะแหล่งนำเข้าของจีน แม้ว่าเกาหลีเหนือจะนำเข้าผลิตภัณฑ์ที่หลากหลายตั้งแต่ของใช้ในครัวเรือนไปจนถึงสินค้าเชิงยุทธศาสตร์เช่นน้ำมันและเครื่องจักร แต่การส่งออกไปยังจีนนั้นจำกัดอยู่เพียงแอนทราไซต์ เหล็ก และผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำเนื่องจากการเติบโตทางอุตสาหกรรมที่น้อยมาก เกาหลีเหนือพึ่งพาการค้าและความช่วยเหลือจากจีน แม้ว่าวิธีการบังคับระหว่างประเทศต่อเกาหลีเหนือจะทำให้ปริมาณการค้าอย่างเป็นทางการโดยรวมลดลง ระหว่าง ค.ศ. 2000 ถึง 2015 การค้าระหว่างสองประเทศเติบโตขึ้นกว่าสิบเท่า โดยแตะระดับสูงสุดที่ 6.86 พันล้านดอลลาร์ใน ค.ศ. 2014 จีนเป็นนักลงทุนรายใหญ่ในอุตสาหกรรมเหมืองแร่และโลหกรรมของเกาหลีเหนือ รวมถึงเหล็กกล้าและเหล็ก ทองแดง ถ่านหิน และธาตุหายาก การค้าจีน–เกาหลีเหนือยังเป็นแหล่งรายได้ที่สำคัญของมณฑลจี๋หลินและเหลียวหนิง ซึ่งประสบปัญหาการลดความสำคัญของภาคอุตสาหกรรมตั้งแต่ทศวรรษ 1970 ในทางกลับกัน เกาหลีเหนือพึ่งพาจีนในการนำเข้าอาหารและเชื้อเพลิง โดยเฉพาะตั้งแต่การสิ้นสุดนโยบายอาทิตย์ฉายแสงของเกาหลีใต้ใน ค.ศ. 2008

ก่อน ค.ศ. 2016 ไม่เพียงแต่ปริมาณเท่านั้น แต่รูปแบบการค้าของจีน–เกาหลีเหนือยังคงได้รับการปรับปรุงให้เหมาะสม จีนเป็นแหล่งปัจจัยการผลิตที่ใหญ่ที่สุด (รวมถึงอาหาร อุปกรณ์เครื่องกลไฟฟ้า เหล็กกล้า ผลิตภัณฑ์เคมี เชื้อเพลิงซากดึกดำบรรพ์ และเครื่องจักรกลการเกษตร) ตลอดจนเป็นตลาดที่สำคัญที่สุด (ถ่านหิน อาหารทะเล เหล็กกล้า เสื้อผ้า ฯลฯ) ในช่วงแรกการค้าช่วยชดเชยการขาดแคลนอาหารและสิ่งจำเป็นในการดำรงชีวิตในเกาหลีเหนือได้มาก การขยายรูปแบบความร่วมมือ เช่น เขตเศรษฐกิจและการค้าราซ็อน นำไปสู่การค้าจีน–เกาหลีเหนือที่พึ่งพาอาสาสมัครวิสาหกิจบริการมากขึ้นซึ่งสร้างสัดส่วนที่สำคัญของเงินตราต่างประเทศ รวมถึงผลิตภัณฑ์ขั้นกลางและทางเทคนิคสำหรับเกาหลีเหนือ หน้าที่ในการสนับสนุนการพัฒนาไปสู่ความทันสมัยของเกาหลีเหนือมีความสำคัญเพิ่มมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่ ค.ศ. 2016 คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) ได้รับรองมติที่มีวิธีการบังคับที่รุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ สินค้าส่งออกหลักของเกาหลีเหนือ รวมถึงถ่านหิน เหล็กกล้า ทองคำ ธาตุหายาก อาหารทะเล และสิ่งทอ ถูกสั่งห้ามโดยสิ้นเชิง และมีการจำกัดการนำเข้าน้ำมันดิบ เหล็กกล้า เครื่องจักร และรถยนต์อย่างเข้มงวด จีนยังคงยืนกรานที่จะลดผลกระทบเชิงลบของวิธีการบังคับต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนเกาหลีเหนือให้เหลือน้อยที่สุดแต่ได้เลือกที่จะอำนวยความสะดวกในการบังคับใช้มติวิธีการบังคับเพื่อนำเกาหลีเหนือกลับสู่โต๊ะเจรจา กลยุทธ์นี้ส่งผลโดยตรงต่อขอบเขตของการปรับโครงสร้างการค้าจีน–เกาหลีเหนือ

ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2017 จีนสั่งจำกัดการนำเข้าถ่านหินทั้งหมดจากเกาหลีเหนือจนถึง ค.ศ. 2018 ใน ค.ศ. 2016 ถ่านหินอัดก้อนเป็นสินค้าส่งออกที่ใหญ่ที่สุดเพียงรายการเดียวของเกาหลีเหนือ โดยคิดเป็นร้อยละ 46 ของการค้ากับจีน จีนกล่าวว่านี่เป็นไปตามวิธีการบังคับของสหประชาชาติต่อเกาหลีเหนือ แต่มีการคาดการณ์ว่าสิ่งนี้เกิดขึ้นเนื่องจากเหตุการณ์หลายอย่างรวมกัน รวมถึงการทดลองนิวเคลียร์เมื่อเร็ว ๆ นี้ การลอบสังหารคิม จ็อง-นัม พี่ชายของผู้นำ คิม จ็อง-อึน ที่ต้องสงสัย และแรงกดดันต่อจีนจากทั่วโลกโดยเฉพาะสหรัฐ อย่างไรก็ตาม แม้จะมีเหตุการณ์นี้ มีรายงานว่าเกาหลีเหนือได้หลบเลี่ยงวิธีการบังคับและยังคงขายถ่านหินให้จีนผ่านช่องโหว่ วันที่ 28 กันยายน ค.ศ. 2017 เพื่อเป็นการตอบโต้วิธีการบังคับใหม่ของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติจากการทดลองนิวเคลียร์เมื่อต้นเดือน จีนสั่งให้บริษัทเกาหลีเหนือทั้งหมดที่ดำเนินงานในจีนยุติการดำเนินงานภายใน 120 วัน ภายในเดือนมกราคม ค.ศ. 2018 สถิติศุลกากรแสดงให้เห็นว่าการค้าระหว่างสองประเทศลดลงสู่ระดับต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ แม้ปริมาณการค้าจะกลับมาเพิ่มขึ้นร้อยละ 15.4 เป็น 1.25 พันล้านดอลลาร์ในครึ่งแรกของ ค.ศ. 2019 จีนปิดพรมแดนในช่วงปลายเดือนมกราคม ค.ศ. 2020 จากการระบาดทั่วของโควิด-19 และการค้าระหว่างสองประเทศเกือบหยุดชะงัก โดยการนำเข้าและส่งออกของเกาหลีเหนือกับจีนในเดือนมีนาคมลดลงมากกว่าร้อยละ 90 เทียบกับปีก่อนหน้า

ใน ค.ศ. 2020 การค้าลดลงมากกว่าร้อยละ 80 เนื่องจากการระบาดทั่วของโควิด-19 การค้าจีน–เกาหลีเหนือได้รับผลกระทบรุนแรงจากการระบาดทั่วใน ค.ศ. 2020 เป็นต้นมา การค้าจีน–เกาหลีเหนือมีมูลค่าเท่า 318 ล้านดอลลาร์สหรัฐใน ค.ศ. 2021 เทียบกับ 539 ล้านดอลลาร์สหรัฐใน ค.ศ. 2020 และ 2.78 พันล้านดอลลาร์สหรัฐใน ค.ศ. 2019 นักวิชาการระบุว่าข้อจำกัดจากโควิด-19 ที่ยืดเยื้อจากทั้งเกาหลีเหนือและจีนทำให้รายได้จากการค้าลดลงอย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ ยังมีการขาดแคลนวัตถุดิบในเกาหลีเหนือ นำไปสู่การทำงานที่ลดลง และส่งผลให้คนงานลดลง การขาดแคลนวัตถุดิบนี้อาจมาจากมาตรการล็อกดาวน์และข้อจำกัดของจีนในช่วงโควิด-19 เกาหลีเหนือได้อนุญาตให้บริษัทต่าง ๆ มีอิสระมากขึ้นในการควบคุมการผลิตของตนเองตามกฎหมายวิสาหกิจใน ค.ศ. 2013 และ 2015 นำไปสู่การไหลเข้าของวัตถุดิบจากจีนและส่งเสริมการค้าทวิภาคี

เกาหลีเหนือเป็นประเทศแรก ๆ ที่ปิดพรมแดนติดกับจีนเพื่อหลีกเลี่ยงไวรัส ทว่าจีนกำลังพยายามซ่อมแซมความสัมพันธ์กับเกาหลีเหนือโดยไม่คำนึงถึงเรื่องดังกล่าว ธนาคารแห่งประเทศเกาหลีประเมินว่าเศรษฐกิจของเกาหลีเหนือหดตัวลงประมาณร้อยละ 4.5 จีนและเกาหลีเหนือยังคงมีการค้าอย่างไม่เป็นทางการ โดยจีนละเมิดวิธีการบังคับของสหประชาชาติต่อเกาหลีเหนือ วิธีการบังคับเหล่านี้รวมถึงการโอนถ่ายน้ำมันสำเร็จรูป 1.6 ล้านบาร์เรลจากเรือสู่เรืออย่างผิดกฎหมายไปยังเกาหลีเหนือ แม้สหประชาชาติจะกำหนดเพดานไว้ที่ 5,000 บาร์เรลต่อปี ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2021 รายงานระบุว่ารัฐบาลจีนยังคงลักลอบนำเข้าถ่านหินจากเกาหลีเหนือเนื่องจากปัญหาการขาดแคลนพลังงานทั่วประเทศจีน จีนพยายามลดความรุนแรงของการคว่ำบาตรสินค้าเกาหลีเหนือเพื่อแก้ไขปัญหาการค้าโดยยื่นอุทธรณ์ต่อคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติในเดือนพฤศจิกายนปีเดียวกัน ใน ค.ศ. 2022 การส่งออกจากจีนไปยังเกาหลีเหนือเพิ่มขึ้นร้อยละ 247.5 เทียบกับปีก่อนหน้าเป็น 894 ล้านดอลลาร์ ขณะที่การค้าโดยรวมเพิ่มขึ้นร้อยละ 226 จากปีก่อนหน้าเป็น 1.03 พันล้านดอลลาร์ ภายใน ค.ศ. 2023 การค้าของเกาหลีเหนือกับจีนฟื้นตัวเป็น 2.3 พันล้านดอลลาร์ โดยมีการนำเข้าเกิน 2 พันล้านดอลลาร์และการส่งออกอยู่ที่ 292 ล้านดอลลาร์ ใน ค.ศ. 2024 การค้าสองทางลดลงเล็กน้อยเหลือ 2.2 พันล้านดอลลาร์ ใน ค.ศ. 2025 การค้าระหว่างสองประเทศฟื้นตัวขึ้นอีกเป็น 2.74 พันล้านดอลลาร์

สหรัฐได้คว่ำบาตรบริษัทจีนหลายแห่งฐานละเมิดวิธีการบังคับต่อเกาหลีเหนือ ซึ่งอาจเป็นการช่วยเหลือโครงการนิวเคลียร์ของพวกเขา

### การธนาคาร
วันที่ 7 พฤษภาคม ค.ศ. 2013 ธนาคารแห่งประเทศจีน ธนาคารแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศที่ใหญ่ที่สุดของจีน ได้ร่วมกับธนาคารระหว่างประเทศอื่น ๆ ในการปิดบัญชีของธนาคารเพื่อการค้าต่างประเทศ (Foreign Trade Bank) ของเกาหลีเหนือธนาคารแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศหลักของประเทศ แม้ทั้งสององค์กรจะไม่ได้ระบุเหตุผลในการปิดบัญชี แต่เป็นที่คาดกันโดยทั่วไปว่าเป็นการตอบโต้ต่อวิธีการบังคับที่สหรัฐกระทำต่อธนาคารแห่งประเทศจีนจากข้อกล่าวหาว่าให้ความช่วยเหลือในการจัดหาเงินทุนสำหรับโครงการอาวุธนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ

### การลงทุน
ใน ค.ศ. 2012 การลงทุนมูลค่า 45 ล้านดอลลาร์โดยกลุ่มบริษัทไห่เฉิงซีหยาง (Haicheng Xiyang Group) ของจีนในโรงงานแปรรูปผงแร่เหล็กประสบความล้มเหลวภายใต้สิ่งที่ฝ่ายจีนเรียกว่าเป็น "ฝันร้าย" วันที่ 21 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2016 จีนยุติการสนับสนุนทางการเงินแก่เกาหลีเหนืออย่างเงียบ ๆ โดยไม่มีการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อใด ๆ มีรายงานว่าสาเหตุเกิดจากความขัดแย้งในความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลทั้งสองประเทศ

ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2019 *[[เดอะวอชิงตันโพสต์|วอชิงตันโพสต์]]* รายงานว่าหัวเว่ย "แอบช่วยเหลือ" เกาหลีเหนือในการสร้างและบำรุงรักษาเครือข่ายไร้สายเชิงพาณิชย์ร่วมกับบริษัท แพนด้า อินเตอร์เนชันแนล อินฟอร์เมชัน เทคโนโลยี (Panda International Information Technology Co.) รัฐวิสาหกิจของจีน

### การท่องเที่ยว
ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2025 เกาหลีเหนืออนุญาตให้นักท่องเที่ยวต่างชาติกลุ่มเล็ก ๆ เข้าเยี่ยมชม ถือเป็นการมาเยือนครั้งแรกในรอบห้าปี นักท่องเที่ยวเหล่านี้รวมถึงนักท่องเที่ยวจากยุโรปได้ไปเยือนเขตเศรษฐกิจราซ็อน ส่งสัญญาณถึงการเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้นในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของเกาหลีเหนือที่มุ่งหวังจะเพิ่มเงินตราต่างประเทศ แม้ว่าจีนจะยังคงเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของเกาหลีเหนือ แต่ความสัมพันธ์กลับเย็นชาลงเนื่องจากเกาหลีเหนือมีความใกล้ชิดกับรัสเซียมากขึ้น โดยเฉพาะหลังจากสงครามในยูเครน ถึงกระนั้น บทบาทของจีนในการท่องเที่ยวของเกาหลีเหนือยังคงมีความสำคัญ เนื่องจากนักท่องเที่ยวชาวจีนมีสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 90 ของผู้มาเยือนจากต่างประเทศก่อนการระบาดใหญ่ เกาหลีเหนือหวังที่จะฟื้นฟูการท่องเที่ยว โดยมีแผนจะเปิดสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญบนชายฝั่งตะวันออกในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2025

## ความสัมพันธ์ทางทหาร

จีนให้ความช่วยเหลือเกาหลีเหนือในช่วงสงครามเกาหลี (ค.ศ. 1950–53) เพื่อต่อต้านกองกำลังเกาหลีใต้และสหประชาชาติในคาบสมุทรเกาหลี แม้ว่าตัวประเทศจีนเองจะยังคงสถานะเป็นกลาง แต่ทหารจีนจำนวนสามล้านนายได้เข้าร่วมในความขัดแย้งในฐานะส่วนหนึ่งของกองทัพอาสาประชาชน โดยรบเคียงบ่าเคียงไหล่กับกองทัพประชาชนเกาหลี มีผู้เสียชีวิตมากถึง 180,000 นาย

ตั้งแต่สิ้นสุดสงครามเกาหลี ทั้งสองรัฐได้ร่วมมือกันอย่างใกล้ชิดในประเด็นความมั่นคงและการป้องกันประเทศ ทั้งสองประเทศลงนามในสนธิสัญญาว่าด้วยความช่วยเหลือซึ่งกันและกันและความร่วมมือใน ค.ศ. 1961 ซึ่งปัจจุบันเป็นสนธิสัญญาด้านการป้องกันประเทศเพียงฉบับเดียวที่จีนมีกับประเทศใดก็ตาม และเคยเป็นสนธิสัญญาด้านการป้องกันประเทศฉบับเดียวที่เกาหลีเหนือมีกับประเทศใด ๆ จนกระทั่งมีการลงนามในสนธิสัญญาว่าด้วยความเป็นหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์อย่างครอบคลุมเกาหลีเหนือ–รัสเซียใน ค.ศ. 2024 ใน ค.ศ. 1975 คิม อิล-ซ็องไปเยือนปักกิ่งในความพยายามที่ล้มเหลวเพื่อขอรับการสนับสนุนจากจีนสำหรับการรุกรานทางทหารต่อเกาหลีใต้ วันที่ 23 พฤศจิกายน ค.ศ. 2009 เหลียง กวางเลี่ย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมจีน ไปเยือนเปียงยาง นับเป็นหัวหน้าฝ่ายป้องกันประเทศคนแรกที่ไปเยือนนับตั้งแต่ ค.ศ. 2006 ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2019 คิม ซู-กิล ผู้อำนวยการสำนักการเมืองทั่วไปกองทัพประชาชนเกาหลี ไปเยือนปักกิ่งเพื่อพบกับจาง โย่วเสีย โดยจางกล่าวกับคิมว่าการมาเยือนของคณะผู้แทนในครั้งนี้มี "ความสำคัญอย่างยิ่งในการแลกเปลี่ยนทวิภาคี"

## คณะผู้แทนทางทูต
จีนคงไว้ซึ่งสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงเปียงยาง เมืองหลวงของเกาหลีเหนือ และสถานกงสุลใหญ่ ณ นครช็องจิน สถานเอกอัครราชทูตเกาหลีเหนือในจีนตั้งอยู่ในเขตเฉาหยาง กรุงปักกิ่ง ขณะที่สถานกงสุลใหญ่อยู่ในเฉิ่นหยาง

## ผลสำรวจความคิดเห็น
จากผลสำรวจความคิดเห็นของบีบีซีเวิลด์เซอร์วิซใน ค.ศ. 2014 พบว่าชาวจีนร้อยละ 20 มองอิทธิพลของเกาหลีเหนือในแง่บวก ขณะที่ร้อยละ 46 แสดงทัศนะในแง่ลบ และจากผลสำรวจใน ค.ศ. 2025 โดยสภาชิคาโกด้านกิจการระดับโลกและศูนย์คาร์เตอร์พบว่าชาวจีนร้อยละ 76 ถือว่าเกาหลีเหนือเป็นมิตรประเทศของจีน ในขณะที่ร้อยละ 23 ไม่ได้มองเช่นนั้น

## ดูเพิ่ม
* อ่าวเกาหลี
* สะพานมิตรภาพจีน–เกาหลี

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* "China-North Korea Relations," Wilson Center Digital Archive.


เกาหลีเหนือ
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ทวิภาคีของเกาหลีเหนือ
เกาหลีเหนือ