ฟาโรห์เวปวาเวทเอมซาฟ

**เซเคมเร เนเฟอร์คาอู เวปวาเวตเอมซาฟ** เป็นฟาโรห์แห่งอียิปต์โบราณในช่วงสมัยระหว่างกลางที่สอง  

ตามความเห็นของนักไอยคุปต์วิทยา คิม ไรโฮลต์ และดาร์เรล เบเกอร์ พระองค์อาจเป็นฟาโรห์จากราชวงศ์อไบดอส แม้ทั้งสองจะไม่ได้ระบุลำดับรัชสมัยในราชวงศ์ดังกล่าวอย่างชัดเจนก็ตาม ในอีกความเห็นหนึ่ง เยือร์เกิน ฟอน เบ็คเคอราธ เสนอว่าฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟควรถูกจัดให้เป็นฟาโรห์ในช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบสาม ขณะที่มาร์แซล มาเร เสนอว่าพระองค์เป็นฟาโรห์ในช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบหก

## หลักฐานทางโบราณคดี
หลักฐานร่วมสมัยเพียงชิ้นเดียวที่เกี่ยวข้องกับรัชสมัยของฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟ คือ จารึกหินปูนซึ่งได้รับการประเมินว่ามีคุณภาพเชิงช่าง "หยาบอย่างยิ่งเป็นพิเศษ" จารึกดังกล่าวถูกค้นพบที่อไบดอส และปัจจุบันเก็บรักษาอยู่ในพิพิธภัณฑ์บริติช หมายเลขทะเบียน อีเอ 969

เนื้อหาบนจารึกหินแสดงภาพฟาโรห์ทรงยืนอยู่เบื้องหน้าเทพ "เวปวาเวต เจ้าแห่งอไบดอส" และโดยทั่วไปได้รับการประเมินว่ามีฝีมือเชิงช่างค่อนข้างต่ำ จารึกชิ้นดังกล่าวผลิตขึ้นโดยสำนักช่างที่ดำเนินงานอยู่ในอไบดอส

จารึกหินอื่น ๆ ที่สร้างโดยสำนักช่างเดียวกันเป็นของฟาโรห์ราโฮเทปและฟาโรห์พันทเจนี มาร์แซล มาเรจึงสรุปว่าฟาโรห์ทั้งสามพระองค์น่าจะทรงครองราชย์ในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน เขาเสนอเพิ่มเติมอีกว่าจารึกหินของฟาโรห์พันทเจนีอาจสร้างโดยช่างอีกคนหนึ่ง ขณะที่จารึกหินของฟาโรห์ราโฮเทปและฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟน่าจะแกะสลักโดยช่างคนเดียวกัน ทั้งนี้ มาเรเสนอว่าฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟน่าจะทรงครองราชย์ต่อจากฟาโรห์ราโฮเทป อย่างไรก็ตาม เขาไม่ได้จัดให้ฟาโรห์แต่ละพระองค์อยู่ในราชวงศ์ใดโดยเฉพาะ หากแต่สรุปว่าฟาโรห์ทั้งสามพระองค์น่าจะอยู่ในช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบหกหรือช่วงต้นราชวงศ์ที่สิบเจ็ด

หลักฐานที่อาจเกี่ยวข้องกับพระองค์อีกชิ้นหนึ่ง คือ กราฟฟิโตที่ค้นพบในสุสานหมายเลข 2 ที่บะนีฮะซัน ซึ่งเป็นสุสานของอเมนเอมฮัต เจ้าผู้ครองแคว้นในสมัยราชวงศ์ที่สิบสอง ซึ่งตั้งอยู่ห่างจากอไบดอสไปทางเหนือราว 250 กิโลเมตร ในอียิปต์กลาง เบ็คเคอราธเสนอคำอ่านข้อความดังกล่าวอย่างไม่เป็นทางการว่า "เซเคมเรเนเฟอร์คาอู" อย่างไรก็ตาม ต้นฉบับของจารึกนี้ได้สูญหายไปแล้ว ทำให้การอ่านดังกล่าวยังคงมีข้อกังขา

## ข้อสันนิษฐานทางวิชาการ

ในการศึกษาที่ว่าด้วยสมัยระหว่างกลางที่สอง คิม ไรโฮลต์ ได้ขยายแนวคิดที่เดทเลฟ ฟรังเคอที่เคยเสนอไว้ก่อนหน้านั้น กล่าวคือ ภายหลังการล่มสลายของราชวงศ์ที่สิบสาม อันเป็นผลจากการที่ชาวฮิกซอสเข้ายึดครองเมมฟิส ได้เกิดอาณาจักรอิสระซึ่งมีศูนย์กลางอยู่ที่อไบดอสในอียิปต์กลาง แนวคิดเรื่อง "ราชวงศ์อไบดอส" จึงใช้เรียกกลุ่มผู้ปกครองท้องถิ่นซึ่งครองอำนาจในอียิปต์กลางเป็นระยะเวลาสั้น ๆ

ไรโฮลต์ชี้ว่า ปรากฏหลักฐานของฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟเฉพาะในพื้นที่อียิปต์กลางเท่านั้น และพระนามของพระองค์เป็นพระนามที่อ้างถึงเทพเจ้า ซึ่งในที่นี้ได้อ้างถึงเทพเวปวาเวต ซึ่งเป็นเทพประจำเมืองอไบดอส ด้วยเหตุนี้ เขาจึงสรุปว่าพระองค์น่าจะทรงปกครองที่อไบดอส และควรจัดให้พระองค์อยู่ในราชวงศ์อไบดอส ข้อสรุปดังกล่าวได้รับการสนับสนุนจากดาร์เรล เบเกอร์ แต่ไม่ได้รับการเห็นพ้องจากเบ็คเคอราธ ซึ่งจัดให้พระองค์อยู่ในช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบสาม

ในทำนองเดียวกัน มาร์แซล มาเร ไม่เห็นด้วยกับข้อสมมติฐานของไรโฮลต์ โดยเสนอว่าฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟควรจัดเป็นฟาโรห์ในช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบหก โดยมาเรให้เหตุผลว่า สำนักช่างที่ผลิตจารึกหินของฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟยังเป็นผู้สร้างจารึกหินของฟาโรห์พันทเจนีและฟาโรห์ราโฮเทป ซึ่งฟาโรห์พระองค์หลังมักถูกจัดให้อยู่ในช่วงต้นราชวงศ์ที่สิบเจ็ด ดังนั้น เขาจึงสรุปว่าฟาโรห์ราโฮเทป ฟาโรห์พันทเจนี และฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟ น่าจะทรงครองราชย์ในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน และข้อสรุปดังกล่าวย่อมไม่สนับสนุนการมีอยู่ของราชวงศ์อไบดอสเมื่อราว 1650 ปีก่อนคริสตกาล

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

**[https://www.britishmuseum.org/collection/object/Y_EA969 Wepwawetemsaf's stele].* พิพิธภัณฑ์บริติช, อีเอ 969.

หมวดหมู่:ฟาโรห์