การเชิดสิงโต

**การเชิดสิงโต** () เป็นประเพณีการเต้นรำอย่างหนึ่งในวัฒนธรรมจีนและประเทศอื่น ๆ ในทวีปเอเชียที่ผู้แสดงเลียนแบบการเคลื่อนไหวของสิงโตในชุดสิงโต การเชิดสิงโตปกติจะแสดงในเทศกาลตรุษจีนและในเทศกาลทางประเพณี วัฒนธรรม และศาสนาของชาวจีนอื่น ๆ การเชิดสิงโตอาจแสดงในโอกาสสำคัญ เช่น งานเปิดตัวธุรกิจ การเฉลิมฉลองในโอกาสพิเศษ หรืองานสมรส หรืออาจใช้เชิดชูเกียรติแขกพิเศษในชุมชนของชาวจีน

การเชิดสิงโตของจีนมักมีผู้สับสนกับการเชิดมังกร ความแตกต่างคือสิงโตต้องใช้นักเต้นสองคน ในขณะที่มังกรต้องใช้คนหลายคน ในการเชิดสิงโต ใบหน้าของผู้แสดงจะแสดงให้เห็นเป็นครั้งคราว เนื่องจากพวกเขาอยู่ภายในตัวสิงโต ในการเชิดมังกร ใบหน้าของผู้แสดงจะแสดงให้เห็นได้ง่ายเนื่องจากมังกรจะยึดอยู่กับเสา การเคลื่อนไหวพื้นฐานในการเชิดสิงโตพบได้ในศิลปะการป้องกันตัวของจีนหลายแขนง

การเชิดสิงโตของจีนมีสองรูปแบบหลัก คือ สิงโตเหนือและสิงโตใต้ การแสดงทั้งสองรูปแบบพบได้ทั่วไปในประเทศจีน แต่ที่อื่นในโลกมักพบในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ การเชิดสิงโตแบบใต้มีมากกว่าเนื่องจากได้รับการเผยแพร่โดยชุมชนจีนพลัดถิ่นซึ่งส่วนใหญ่มีต้นกำเนิดจากจีนตอนใต้ การเชิดสิงโตรูปแบบอื่น ๆ อาจพบในประเทศญี่ปุ่น เกาหลี ทิเบต และเวียดนาม การเชิดสิงโตอีกรูปแบบหนึ่งมีในวัฒนธรรมอินโดนีเซีย แต่เป็นประเพณีที่แตกต่างไปและอาจเรียกว่าซีงาบารง

## ประวัติ

ในประเทศจีนมีประเพณีเก่าแก่ที่นักเต้นจะสวมหน้ากากเพื่อให้ดูเหมือนสัตว์หรือสัตว์ในตำนานมาตั้งแต่สมัยโบราณ และการแสดงที่ปรากฏในตำราโบราณ เช่น *[[ชูจิง]]* ซึ่งมีสัตว์ป่าและหงส์ร่ายรำ อาจถือเป็นการร่ายรำแบบสวมหน้ากาก ในบันทึกของราชวงศ์ฉิน นักเต้นที่ทำพิธีขับไล่ปีศาจถูกบรรยายว่าสวมหน้ากากหนังหมี และในบันทึกของราชวงศ์ฮั่นยังกล่าวถึง "คนเล่นละครใบ้" (象人) ว่าแสดงเป็นปลา มังกร และหงส์

อย่างไรก็ตาม สิงโตไม่ได้มีถิ่นกำเนิดในประเทศจีน (*[[Panthera youngi]]* ซึ่งเป็นสัตว์สายพันธุ์ที่พบในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน สูญพันธุ์ไปนานแล้ว) ดังนั้น จึงมีสมมติฐานว่าการเชิดสิงโตมีต้นกำเนิดนอกประเทศจีนจากประเทศต่าง ๆ เช่น อินเดียหรือเปอร์เซีย และนำเข้ามาทางเอเชียกลาง ตามที่ Laurence Picken นักดนตรีชาติพันธุ์วิทยา กล่าวไว้ว่า คำว่า *shi* (獅 ในยุคแรกเขียนเป็น 師) สำหรับสิงโตนั้น อาจมาจากคำว่า *šer* ในภาษาเปอร์เซีย การใช้คำว่า *shizi* ที่แปลว่า "สิงโต" ครั้งแรกสุดอยู่ในเอกสารสมัยราชวงศ์ฮั่น และมีความเกี่ยวข้องกับเอเชียกลางอย่างมาก (คำศัพท์ที่ใช้เรียกสิงโตที่เก่ากว่าแต่เลิกใช้แล้วคือ *suanni* (狻麑 หรือ ) และทูตจากเอเชียกลางกับจักรวรรดิพาร์เธียมอบสิงโตให้ราชสำนักฮั่น

## ในการเมือง
การเชิดสิงโตถือเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมจีนในชุมชนชาวจีนโพ้นทะเลหลายแห่ง และในประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้บางประเทศ มีความพยายามที่จะห้ามหรือไม่สนับสนุนการเชิดสิงโตเพื่อปราบปรามเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมจีนในประเทศเหล่านั้น เช่น ในประเทศมาเลเซีย นักการเมืองมลายูคนหนึ่งในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 วิจารณ์การเชิดสิงโตว่าไม่ใช่รูปแบบของมาเลเซีย และนักการเมืองคนดังกล่าวเสนอให้เปลี่ยนเป็นการเชิดเสือ รัฐบาลไม่ได้ออกใบอนุญาตให้ดำเนินการดังกล่าว ยกเว้นในช่วงเทศกาลตรุษจีน หลังจากที่นโยบายวัฒนธรรมแห่งชาติ (*Dasar Kebudayaan Negara*) มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ ค.ศ. 1981 ถึง 1990 การเชิดสิงโตกลายเป็นประเด็นถกเถียงทางการเมืองและสาธารณะเกี่ยวกับวัฒนธรรมประจำชาติของประเทศ

ในอินโดนีเซียสมัยซูฮาร์โต การแสดงออกทางวัฒนธรรมจีนต่อสาธารณะก็ถูกห้ามเช่นกันตามความรู้สึกต่อต้านคอมมิวนิสต์ และขบวนแห่*บารงไซ* (เชิดสิงโต) ถูกมองว่าเป็นการ "ยั่วยุ" และ "ดูหมิ่นความเป็นชาตินิยมอินโดนีเซีย" อย่างไรก็ตาม คำสั่งห้ามนี้ถูกยกเลิกหลังการล่มสลายของระบอบซูฮาร์โตใน ค.ศ. 1998 โดยอับดูร์ระฮ์มัน วาฮิด ประธานาธิบดีในขณะนั้น ยกเลิกคำสั่งห้าม กระนั้น คำสั่งห้ามเชิดสิงโตในท้องถิ่นก็ยังคงเกิดขึ้นเป็นครั้งคราว

ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950-1960 ในบางพื้นที่ที่มีประชากรชาวจีนและชาวเอเชียจำนวนมาก (โดยเฉพาะไชนาทาวน์ในหลายประเทศนอกประเทศจีน) ผู้เข้าร่วมคณะเชิดสิงโตถูกมองว่า "เหมือนแก๊งอันธพาล" ทำให้เกิดการทะเลาะวิวาทกันอย่างมากระหว่างคณะเชิดสิงโตและโรงเรียนสอนกังฟู นักเชิดบางคนซ่อนมีดสั้นไว้ในรองเท้าและเสื้อผ้า ซึ่งอาจนำไปใช้ทำร้ายขาของผู้เชิดสิงโตคนอื่นได้ ครั้งหนึ่ง รัฐบาลฮ่องกงได้สั่งห้ามเชิดสิงโตโดยเด็ดขาด เมื่อไม่นานมานี้ คณะเชิดสิงโตต้องได้รับใบอนุญาตจากรัฐบาลจึงจะสามารถแสดงเชิดสิงโตได้ มีการโต้แย้งว่ากฎระเบียบนี้ถูกบังคับใช้เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้กระทำผิดกฎหมายเข้ามาเกี่ยวข้อง

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*The Genuine History Of Lion dance 
*The Beginner’s Guide to Chinese Lion dance
*An in-depth article on the Chinese Lion dance
*Information about Green Lions
*Additional information about Lion dance
*The Chinese Lion dance
*Malaysia Muar Lion dance Troupe is World Champion, ''New Straits Times'' 11 February 1994
*Korean Insights – Madangguk: Mask Dance-Drama

หมวดหมู่:สิงโตในวัฒนธรรมสมัยนิยม
หมวดหมู่:การเต้นรำ
หมวดหมู่:ตรุษจีน