สนามบินอู่ตะเภา (กองการบินทหารเรือ)

**สนามบินทหารเรืออู่ตะเภา** () หรือ **สนามบินอู่ตะเภา** คือฐานบินของกองทัพเรือไทย อยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของกรุงเทพมหานครประมาณ  ในอำเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง ใกล้กับอำเภอสัตหีบที่ตั้งอยู่ในอ่าวไทย เป็นที่ตั้งแห่งแรกและที่ตั้งหลักของกองการบินทหารเรือ

## ประวัติ
ในปี พ.ศ. 2508 กองทัพเรือได้รับอนุญาตจากคณะรัฐมนตรีให้สร้างสนามบินยาว  ใกล้หมู่บ้านอู่ตะเภา อำเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง ซึ่งในเวลานั้นเอง สหรัฐที่กำลังมองหาฐานทัพสำหรับ บี-52 ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้บรรลุข้อตกลงกับรัฐบาลไทยในการสร้างและดำเนินการฐานทัพร่วมกับกองทัพเรือไทย สหรัฐเริ่มก่อสร้างทางวิ่งและสิ่งอำนวยความสะดวกทั้งหมดในวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2508 และแล้วเสร็จในวันที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2509 ฐานทัพดังกล่าวได้ส่งมอบให้กองทัพเรือไทยเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2509 ประกอบด้วยทางวิ่งขนาด  เริ่มให้บริการในวันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2509 และสนามบินกองทัพเรืออู่ตะเภาได้เป็นที่วางกำลังชุดแรกเป็นเครื่องบินบรรทุกน้ำมันทางยุทธศาสตร์ เคซี-135 ของหน่วยบัญชาการทางอากาศยุทธศาสตร์ กองทัพอากาศสหรัฐ (USAF) ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2509 กองทัพอากาศสหรัฐได้ทำการบินปฏิบัติการทิ้งระเบิด บี-52 ในปฏิบัติการอาร์คไลท์ () จากฐานทัพอากาศคาเดนะ โอกินาวะ แต่โอกินาวะถูกประเมินว่าอยู่ไกลจากเวียดนามเกินกว่าจะปฏิบัติตามข้อกำหนดของภารกิจ ทางออกที่ดีที่สุดคือการวางฐาน บี-52 ในเวียดนามใต้หรือประเทศไทย อย่างไรก็ตาม ความมั่นคงของฐานในเวียดนามใต้ยังมีปัญหาอยู่ อู่ตะเภามีทางวิ่งที่เหมาะสมสำหรับเครื่องบินทิ้งระเบิด และค่าใช้จ่ายในการอัพเกรดฐานก็น้อยกว่ามาก ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2510 การเจรจาระหว่างรัฐบาลสหรัฐและไทยเริ่มต้นขึ้นที่อู่ตะเภา ข้อตกลงดังกล่าวบรรลุเมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2510 อนุญาตให้เครื่องบิน บี-52 จำนวน 15 ลำและบุคลากรสนับสนุนมาประจำการอยู่ที่สนามบินทหารเรืออู่ตะเภา โดยมีข้อกำหนดว่าภารกิจที่บินจากประเทศไทยจะไม่บินผ่านลาวหรือกัมพูชาระหว่างทางไปยังเป้าหมายในเวียดนาม บี-52 ลำแรกมาถึงเมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2510 และเริ่มปฏิบัติการในวันรุ่งขึ้นด้วยเครื่องบิน บี-52 จากอู่ตะเภา ภายในปี พ.ศ. 2515 มีเครื่องบิน บี-52 จำนวน 54 ลำ ประจำการในประเทศไทย

### การใช้สนามบินของสหรัฐในสงครามเวียดนาม
left|75px
ก่อนปี พ.ศ. 2508 ฐานบินที่อู่ตะเภายังคงเป็นสนามบินขนาดเล็กของกองทัพเรือไทย ขณะเดียวกันกองทัพอากาศสหรัฐได้นำเครื่องบินบรรทุกน้ำมัน เคซี-135 สำหรับเติมเชื้อเพลิงให้กับเครื่องบินรบเหนือน่านฟ้าของอินโดจีน ประจำการที่ฐานทัพอากาศดอนเมืองในกรุงเทพมหานคร แม้ว่าประเทศไทยจะเป็นผู้มีส่วนร่วมสำคัญในสงครามเวียดนาม จากการส่งกองกำลังภาคพื้นดินไปประจำการในเวียดนามใต้และมีส่วนร่วมในสงครามลับกลางเมืองขนาดใหญ่ในลาว แต่การปรากฏตัวและการมองเห็นเครื่องบินของกองทัพอากาศสหรัฐในเมืองหลวงของไทยก็ยังก่อความไม่พอใจให้กับประชาชนบางส่วน และเพิ่มระดับความร้อนแรงของการเมืองภายในประเทศของรัฐบาลทหารของไทยในขณะนั้น

ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2508 เครื่องบิน บี-52 ถูกใช้ครั้งแรกในสงครามเวียดนาม เครื่องบิน บี-52 จากกองบินทิ้งระเบิดที่ 7 และที่ 320 ถูกส่งไประเบิดยังบริเวณที่ต้องสงสัยว่ามีกลุ่มเวียดกงในเวียดนามใต้ ปฏิบัติการได้รับการสนับสนุนจาก เคซี-135เอเอส ซึ่งประจำการอยู่ที่ ฐานทัพอากาศคาเดนะในโอกินาวะ
thumb|222x222px|เครื่องบินเคซี-135 และ บี-52 ที่สนามบินอู่ตะเภา ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2513

ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2509 เครื่องบินถ่ายทอดวิทยุ เคซี-135เอ Combat Lightning จำนวน 2 ลำ และบุคลากรได้รับคำสั่งให้ประจำการที่สนามบินทหารเรืออู่ตะเภาเพื่อรองรับปฏิบัติการทางอากาศในเวียดนามเหนือ

การขยายสนามบินทหารเรืออู่ตะเภาเริ่มขึ้นในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2508 ทางวิ่งขึ้นลงใช้เวลาสร้างแปดเดือนและฐานแล้วเสร็จในอีกสองปีต่อมา ทางวิ่งขนาด  เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2509 และเครื่องบินลำแรกที่ลงจอดคือเฮลิคอปเตอร์แบบ HH-16 ของกองทัพอากาศไทย ต่อมาเป็นเครื่องบินบรรทุกสินค้ากองทัพอากาศสหรัฐ ซี-130 เฮอร์คิวลิส

เมื่อสนามบินอู่ตะเภาสร้างเสร็จ กองทัพสหรัฐส่วนใหญ่ย้ายจากดอนเมืองมาประจำการที่นี่ และสนามบินอู่ตะเภากลายเป็นสิ่งอำนวยความสะดวกในแนวหน้าของกองทัพอากาศสหรัฐในประเทศไทยตั้งแต่ปี พ.ศ. 2509 ถึง 2518

กองกำลังกองทัพอากาศสหรัฐที่สนามบินอู่ตะเภาอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของกองทัพอากาศสหรัฐแปซิฟิก (PACAF) โดยมีกองบัญชาการทางอากาศทางยุทธศาสตร์ (SAC) เป็นหน่วยดูแล APO สำหรับอู่ตะเภาคือ , 96330

### กองบินยุทธศาสตร์ที่ 4258
**กองบินยุทธศาสตร์ที่ 4258** (SAC) เริ่มดำเนินการในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2509 ที่สนามบินอู่ตะเภา กองพลบินที่ 3 ฐานทัพอากาศแอนเดอร์สัน เกาะกวม กองบินนี้มีหน้าที่รับผิดชอบในการสนับสนุนการเติมเชื้อเพลิงของเครื่องบินรบกองทัพอากาศสหรัฐในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงปฏิบัติภารกิจทิ้งระเบิดเป็นประจำทุกวันleft|125px
สนามบินอู่ตะเภามีความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่องและได้รับการมอบหมายภารกิจเพิ่มเติม โดยเครื่องบินเติมน้ำมัน KC-135 ลำแรกเดินทางมาถึงในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2509 ภายในเดือนกันยายน ฐานบินได้รองรับเครื่องบินเติมน้ำมันกลางอากาศกว่า 15 ลำ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2509 ถึง พ.ศ. 2513 กองบินเติมน้ำมันกลางอากาศที่ 4258 ได้ทำการบินมากกว่า 50,000 เที่ยวบินจากสนามบินอู่ตะเภา

ทัพอากาศที่เจ็ด (PACAF) ต้องการเพิ่มเติมภารกิจสำหรับ บี-52 ที่บินปฏิบัติการในเขตสงคราม อย่างไรก็ตาม ภารกิจของเครื่องบิน บี-52 จากฐาทัพอากาศแอนเดอร์สันและคาเนดะต้องใช้เวลาปฏิบัติภารกิจยาวนานและต้องใช้การเติมเชื้อเพลิงกลางอากาศระหว่างทาง การประจำการเครื่องบินในเวียดนามมีความเสี่ยงต่อการถูกโจมตี จึงได้มีมติว่าจะใช้ฐานบินที่อู่ตะเภาจัดตั้งขึ้นเป็นฐานบินของเครื่องบินเติมน้ำมันกลางอากาศ เคซี-135 เพื่อย้ายอากาศยานทั้งหมดออกจากดอนเมือง และให้ตั้งฐานบินเครื่องบิน บี-52 ที่สนามบินอู่ตะเภาด้วย ทำให้สามารถบินได้โดยไม่ต้องเติมเชื้อเพลิงทั้งสองเส้นทาง คือการปฏิบัติการในเวียดนามเหนือและใต้

ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2510 รัฐบาลไทยได้อนุมัติให้ประจำการเครื่องบิน บี-52 ที่สนามบินอู่ตะเภา เมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2510 เครื่องบินทิ้งระเบิด บี-52 จำนวน 3 ลำ ได้ลงจอดที่สนามบินอู่ตะเภาหลังจากปฏิบัติภารกิจทิ้งระเบิดเหนือเวียดนาม ในวันรุ่งขึ้น เครื่องบินบี-52 เริ่มปฏิบัติการจากที่สนามบินอู่ตะเภา และภายในวันที่ 15 กรกฎาคม เครื่องบินบี-52 ได้เริ่มการปฏิบัติการจากอู่ตะเภา ภายใต้ปฏิบัติการอาร์คไลท์ กองบินเครื่องบินทิ้งระเบิดได้ปฏิบัติการโจมตีมากกว่า 35,000 ครั้งเหนือเวียดนามใต้ระหว่างปี พ.ศ. 2510 ถึง 2513

ในช่วงต้นเดือนตุลาคม พ.ศ. 2511 เครื่องบินเติมน้ำมันเคซี-135เอ (หมายเลข 55-3138) สูญเสียกำลังเครื่องยนต์ด้านนอกขวา (หมายเลข 4) ขณะเครื่องบินขึ้นที่สนามบินอู่ตะเภาและเกิดอุบัติเหตุ ส่งผลให้ลูกเรือทั้ง 4 คนเสียชีวิต

#### หน่วย SAC ที่รู้จักกันดีที่อู่ตะเภา
thumb|เครื่องบินบี-52ดี มุ่งหน้าสู่อู่ตะเภา ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2515|alt=
สนามบินอู่ตะเภาในช่วงแรกเป็นสนามบินส่วนหน้ามากกว่าที่เป็นฐานปฏิบัติการหลัก โดยมีหน้าที่รับผิดชอบในการกำหนดภารกิจที่ยังคงเหลือจากฐานทัพอากาศแอนเดอร์สัน เครื่องบินจำนวนไม่มากถูกดึงมาจากแต่ละหน่วย SAC บี-52ดี เพื่อสนับสนุนการประจำการในประเทศไทย ฝูงบินที่รู้จักซึ่งนำเครื่องบิน บี-52 และ เคซี-135 และส่งลูกเรือไปปฏิบัติงานที่สนามบินอู่ตะเภา ได้แก่:

* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 2
* ฝูงบินทิ้งระเบิด (หนัก) ที่ 6
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 9
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 77
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 69
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 322
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 325
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 328
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 329
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 337
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 346
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 348
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 367
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 393
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 486
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 528
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 716
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 736
* ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 764
* ฝูงบินเติมเชื้อเพลิงกลางอากาศที่ 305
* ฝูงบินเติมเชื้อเพลิงกลางอากาศที่ 911
* ฝูงบินเติมเชื้อเพลิงกลางอากาศที่ 912
* ฝูงบินเติมเชื้อเพลิงกลางอากาศที่ 920

หน่วยเหล่านี้มักจะมาวางกำลังครั้งละ 90 วันก่อนจะหมุนเวียนกำลัง

เครื่องบินบี-52 ประจำการที่สนามบินอู่ตะเภาโดยบินสนับสนุนนาวิกโยธินสหรัฐในยุทธการเคซัน ต่อมาต้นปี พ.ศ. 2511 ภายใต้ปฏิบัติการไนแอการา รูปขบวนเครื่องบินบี-52 จำนวน 6 ลำโจมตีทุก ๆ สามชั่วโมง โดยทิ้งระเบิดได้ใกล้ถึง  จากเส้นรอบวงของด่านหน้า มีการบินปฏิบัติการบี-52 ทั้งหมด 2,548 เที่ยวบินเพื่อสนับสนุนการป้องกันเคซัน มีการทิ้งระเบิดทั้งหมด 54,129 ตัน (59,542 ตัน) เครื่องบินบี-52 จากสนามบินอู่ตะเภายังได้ทิ้งระเบิดบริเวณทางใต้สุดของเวียดนามเหนือใกล้กับเขตปลอดทหารของเวียดนาม

#### การบุกโจมตีในกัมพูชา

เริ่มตั้งแต่เดือนมีนาคม พ.ศ. 2512 เครื่องบินบี-52 ไม่เพียงแต่โจมตีเวียดนามใต้และลาวเท่านั้น แต่ยังบุกกัมพูชาด้วย ฝ่ายบริหารของนิกสันได้อนุมัติการขยายสงครามนี้ไม่นานหลังจากเข้ารับตำแหน่งในฤดูใบไม้ผลิปี พ.ศ. 2512 การโจมตีด้วยระเบิดของกัมพูชาในตอนแรกถูกเก็บเป็นความลับ และบันทึกของทั้ง SAC และกระทรวงกลาโหมก็ถูกปลอมแปลงเพื่อรายงานว่าเป้าหมายอยู่ในเวียดนามใต้

การโจมตีกัมพูชาดำเนินการในเวลากลางคืนภายใต้การดูแลของหน่วยภาคพื้นดินโดยใช้เรดาร์ MSQ-77 ซึ่งนำเครื่องบินทิ้งระเบิดไปยังจุดทิ้งและระบุช่วงเวลาการปล่อยระเบิดที่แม่นยำ สิ่งนี้ทำให้การหลอกลวงง่ายขึ้น เนื่องจากแม้แต่ลูกเรือบนเครื่องบินทิ้งระเบิดก็ไม่จำเป็นต้องรู้ว่าพวกเขากำลังทิ้งระเบิดประเทศใด อย่างไรก็ตาม พิกัดการบินเฉพาะ (ลองจิจูดและละติจูด) ของจุดทิ้งระเบิดนั้นถูกบันทึกไว้ในบันทึกของนักเดินเรือเมื่อสิ้นสุดแต่ละภารกิจ และการตรวจสอบแผนที่อย่างง่าย ๆ ก็สามารถบอกลูกเรือได้ว่าพวกเขากำลังทิ้งระเบิดประเทศใด

ภายหลังการเปิดการทัพกัมพูชาในปลายเดือนเมษายน พ.ศ. 2513 การทิ้งระเบิดลับในปฏิบัติการเมนูได้สิ้นสุดลงในวันที่ 26 พฤษภาคม และกองทัพอากาศสหรัฐเริ่มปฏิบัติการอย่างเปิดเผยต่อกองกำลังเวียดนามเหนือและเวียดกงในกัมพูชาตะวันออก

### กองบินยุทธศาสตร์ที่ 307
left|125px
เมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2513 กองบินยุทธศาสตร์ที่ 4258 ได้รับการจัดหน่วยใหม่ให้เป็น**กองบินยุทธศาสตร์ที่ 307** กองบินที่ 307 เป็นกองบิน SAC ของกองทัพอากาศประจำการเพียงแห่งเดียวที่ประจำการอยู่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กองบินยุทธศาสตร์ที่ 307 อยู่ภายใต้การบังคับบัญชาและการควบคุมของทัพอากาศที่ 8 ซึ่งประจำอยู่ที่ฐานทัพอากาศแอนเดอร์สัน เกาะกวม

ฝูงบินชั่วคราว 4 ฝูงถูกจัดตั้งขึ้นภายใต้กองบินยุทธศาสตร์ที่ 307:
* ฝูงบินทิ้งระเบิด (ชั่วคราว) ที่ 364, 1973–1975
* ฝูงบินทิ้งระเบิด (ชั่วคราว) ที่ 365, พ.ศ. 2516–2517 ยุบ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2517
* ฝูงบินทิ้งระเบิด (ชั่วคราว) ที่ 486, พ.ศ. 2513–2514
* ฝูงบินเติมเชื้อเพลิงกลางอากาศ (ชั่วคราว) ที่ 901, พ.ศ. 2517–2518

นอกจากนี้ ยังได้มอบหมายฝูงบินทิ้งระเบิดสี่หลัก 2 ฝูง (4180, 4181) แต่ไม่ได้ร่วมปฏิบัติการ

หน่วยแยกที่ 12 ของฝูงบินกู้ภัยและกู้คืนการบินและอวกาศที่ 38 ซึ่งปฏิบัติการด้วย HH-43 จำนวน 2 ลำ ได้ทำหน้าที่ค้นหาและช่วยเหลือที่ฐานทัพ

ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2513 เครื่องบินลำเลียงทางยุทธวิธีของกองทัพอากาศสหรัฐ ซี-130 ซึ่งประจำอยู่ที่ฐานทัพอากาศดอนเมืองได้ย้ายฐานปฏิบัติการไปยังสนามบินอู่ตะเภา และฝูงบินท่าอากาศที่ 6 ตามมาในเดือนกรกฎาคม ซี-130 และถอนกำลังในช่วงปลายปี พ.ศ. 2514 แต่กลับมาในเดือนเมษายน พ.ศ. 2515

#### การโจมตีของหน่วยแซปเปอร์
เมื่อวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2515 ทหารคอมมิวนิสต์สามคนพยายามที่จะทำลาย เครื่องบินบี-52 ด้วยการใช้ระเบิดมือและการชาร์จกระเป๋า ผู้โจมตีเสียชีวิต 1 ราย ในขณะที่อีก 2 รายสามารถสร้างความเสียหายเล็กน้อยให้กับ B-52 สามลำก่อนจะหลบหนีออกจากฐาน

#### ปฏิบัติการไลน์แบ็คเกอร์

ปลายเดือนมีนาคม พ.ศ. 2515 ฝ่ายเวียดนามเหนือเปิดฉากการรุกเต็มรูปแบบทั่วเขตปลอดทหารของเวียดนาม โดยได้รับการสนับสนุนจากรถถังและปืนใหญ่หนัก ในเวลานี้สหรัฐไม่ได้อยู่ในแนวหน้าของสงครามภาคพื้นดินอีกต่อไป แต่มีหน่วยเวียดนามใต้เป็นผู้นำ อย่างไรก็ตาม สหรัฐยังคงจัดหากำลังทางอากาศ และประธานาธิบดีริชาร์ด นิกสันก็สั่งให้เพิ่มกำลังทางอากาศของสหรัฐเป็นจำนวนมากเพื่อตอบสนองต่อการโจมตีดังกล่าว แม้ว่าไม่มีการทัพโจมตีเวียดนามเหนือนับตั้งแต่สิ้นสุดปฏิบัติการโรลลิงธันเดอร์ ฝ่ายบริหารของนิกสันได้ออกคำสั่งให้โจมตีทางอากาศครั้งใหม่ โดยเริ่มแรกมีรหัสชื่อว่า ฟรีดอมเทรน  ต่อมากลายเป็น ปฏิบัติการไลน์แบ็คเกอร์  โดยมีข้อ จำกัด ค่อนข้างน้อยเกี่ยวกับเป้าหมายที่สามารถโจมตีได้

ขณะนี้มีเครื่องบินบี-52 จำนวน 51 ลำประจำอยู่ที่อู่ตะเภา เครื่องบินบี-52 ได้ทำการโจมตีเวียดนามเหนือแบบจำกัดโดยเป็นส่วนหนึ่งของการรุกรานฤดูใบไม้ผลิ พ.ศ. 2515 แม้ว่าการโจมตีส่วนใหญ่จะอยู่ในภารกิจอาร์คไลท์ที่อื่นก็ตาม การรุกของเวียดนามเหนือถูกต่อต้านอย่างหนัก แต่การโจมตีในเวียดนามเหนือยังคงดำเนินต่อไป โดยยุติลงในเดือนตุลาคม ก่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐ พ.ศ. 2515 ซึ่งส่งผลให้ริชาร์ด นิกสันได้รับการเลือกตั้งอีกครั้ง และการโจมตีก็เพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็วอีกครั้งในเดือนพฤศจิกายน

ปลายปี พ.ศ. 2515 เครื่องบินบี-52 ต้องเผชิญกับระบบป้องกันขีปนาวุธจากพื้นสู่อากาศ (SAM) เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2515 เครื่องบินบี-52ดี ได้รับความเสียหายจาก SA-2 SAM ในการโจมตีที่ Vinh ซึ่งเป็นศูนย์กลางทางรถไฟที่สำคัญทางตอนใต้ของเวียดนามเหนือ นักบินทิ้งระเบิดสามารถนำเครื่องบินที่กำลังลุกไหม้กลับมาประเทศไทยได้ก่อนที่ลูกเรือจะสละเครื่อง ทิ้งให้เครื่องบินตก ลูกเรือทั้งหมดได้รับการช่วยเหลืออย่างปลอดภัย

#### ปฏิบัติการไลน์แบ็คเกอร์ II

ในปลายปี พ.ศ. 2515 ฝ่ายบริหารของนิกสันได้ออกคำสั่งให้โจมตีทางอากาศต่อเวียดนามเหนืออย่างเต็มกำลัง การโจมตีทิ้งระเบิดซึ่งมีชื่อรหัสว่า ปฏิบัติการไลน์แบ็คเกอร์ II  เริ่มต้นเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2515 โดยมีการโจมตีอย่างหนักด้วยเครื่องบินโจมตีเกือบทุกลำที่สหรัฐมีในยุทธบริเวณ โดยเครื่องบิน-52 มีบทบาทที่โดดเด่น แผนแรกกำหนดให้มีการโจมตีเป็นเวลาสามวัน พร้อมด้วยการโจมตีอย่างหนักโดยกองทัพอากาศสหรัฐและเครื่องบินทางยุทธวิธีของกองทัพเรือ เครื่องบินบี-52 จำนวน 129 ลำในการโจมตีสามระลอก (ห่างกันประมาณสี่ชั่วโมง) จากกองบินยุทธศาสตร์ที่ 307 ณ สนามบินอู่ตะเภา และ เครื่องบินบี-52ดี และ บี−52จี ของกองบินยุทธศาสตร์ที่ 43 และกองบินยุทธศาสตร์ (ชั่วคราว) ที่ 72 ทั้งสองจากฐานทัพอากาศแอนเดอร์สัน เครื่องบินบี-52ดี ในสนามบินอู่ตะเภาสามารถบรรทุกระเบิดได้มากกว่าและปฏิบัติการก่อกวนได้มากกว่าหน่วยอื่น ๆ ที่ใช้งานรุ่นที่มีความสามารถน้อยกว่าและต้องบินได้ไกลกว่ามากเพื่อไปถึงเป้าหมายในเวียดนามเหนือ

ใน 11 วันของการทิ้งระเบิดอย่างหนักหน่วง เครื่องบินบี-52 ได้เสร็จสิ้นการก่อกวน 729 ครั้งและทิ้งระเบิดจำนวน 13,640 ตัน (15,000 ตัน) เวียดนามเหนืออ้างว่าพลเรือนเกือบ 1,400 คนถูกสังหาร การทัพครั้งนี้มีราคาแพงที่สูงมาก เครื่องบินบี-52 สูญหายจำนวน 16 ลำและอีก 9 ลำได้รับความเสียหายอย่างหนัก โดยมีลูกเรือ 33 นายเสียชีวิตหรือสูญหายระหว่างปฏิบัติการ ในคืนวันที่ 26 ธันวาคม เครื่องบินบี-52 ถูกโจมตีโดย SAM ทำให้แพทหางเสียหาย และเครื่องยนต์ดับสี่เครื่อง เครื่องบินเสียหายอย่างหนักและประคองตัวเองกลับไปที่สนามบินอู่ตะเภาและประสบอุบัติเหตุขณะร่อนลง ส่งผลให้ลูกเรือสี่คนเสียชีวิต ขณะที่พลปืนหางและนักบินร่วมรอดชีวิตจากอุบัติเหตุครั้งนี้

สนธิสัญญาสันติภาพปารีสลงนามเมื่อวันที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2516 อย่างไรก็ตาม สงครามของบี-52 ยังไม่จบสิ้น โดยการโจมตีในปฏิบัติการอาร์คไลท์ต่อลาวดำเนินต่อไปในเดือนเมษายน และในกัมพูชาจนถึงเดือนสิงหาคม กองบินยุทธศาสตร์ที่ 307 ยุติปฏิบัติการรบทั้งหมดในวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2516

23 มีนาคม พ.ศ. 2516 ศูนย์ควบคุมเทคโนโลยีทั่วไปของกองทัพอากาศสหรัฐ ที่ฐานทัพอากาศตัน ซอน นุช ย้ายไปยังสนามบินอู่ตะเภากลายเป็นระบบการจัดการเทคโนโลยีแห่งรัฐแคลิฟอร์เนีย ซึ่งรับผิดชอบการปฏิบัติการของซี-130 ในอู่ตะเภา กองบินที่ 374 บินปฏิบัติเป็นกิจวัตรไปยังสถานที่ต่าง ๆ ในเวียดนามใต้ และบินไปยังสถานที่ต่าง ๆ เพื่อสนับสนุนการควบคุมและควบคุมและตรวจสอบสถานที่ต่าง ๆ ตั้งแต่เดือนเมษายน พ.ศ. 2518 เครื่องบินซี-130 บินในกิจการเพียงเล็กน้อยเท่านั้นจนถึพฤษภาคม พ.ศ. 2517 ในกรณีที่ถูกยึดครองโดย BirdAir ซึ่งดำเนินการตามสัญญากับรัฐบาลสหรัฐ  นอกจากนี้เครื่องบินซี-123 ของกองทัพอากาศกัมพูชายังได้เริ่มบินส่งเสบียงจากสนามบินจากอู่ตะเภาไปยังฐานบินในกัมพูชา

### เวียดนามใต้ล่มสลาย พ.ศ. 2518

ในช่วงบ่ายของวันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2518 หลังจากเสร็จสิ้นปฏิบัติการอีเกิลพูลการอพยพชาวอเมริกันและพันธมิตรกัมพูชาออกจากพนมเปญ HMH-462 CH-53 ได้บรรทุกเอกอัครราชทูตจอห์น กุนเธอร์ ดีน จากยูเอสเอสโอกินาวาไปยังสนามบินอู่ตะเภา วันที่ 13 เมษายน ผู้อพยพจากปฏิบัติการอีเกิลพูลได้บินไปยังสนามบินอู่ตะเภาด้วยเฮลิคอปเตอร์ HMH-462

ในช่วงสองปีหลังจากสนธิสัญญาสันติภาพปารีส กองทัพประชาชนเวียดนาม (PAVN) ได้รับการบูรณะครั้งใหญ่เพื่อชดใช้ความสูญเสียที่ได้รับระหว่างการรุกอีสเตอร์ปี พ.ศ. 2515 ที่ล้มเหลว เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2517 กองทัพเวียดนามโจมตีเฟื้อก ลอง แต่ไม่ได้รับการตอบสนองของสหรัฐฯ ทำให้ผู้นำเวียดนามเหนือเชื่อว่าถึงเวลาแล้วที่จะยึดเวียดนามใต้ และพวกเขาเปิดฉากการรุกฤดูใบไม้ผลิปี พ.ศ. 2518 อย่างรวดเร็ว โดยยึดครองเมืองใหญ่ ๆ และที่มั่นป้องกันหลายแห่งในเวียดนามใต้ในช่วงเดือนมีนาคมและเมษายน

ภายในต้นเดือนเมษายน เวียดนามใต้ได้ยืนหยัดเป็นครั้งสุดท้ายที่เมือง Xuân Lộc ในแนวรับสุดท้ายก่อนไซ่ง่อน Xuân Lộc แตกเมื่อวันที่ 20 เมษายน และประธานาธิบดี เหงียน วัน เถี่ยว ของเวียดนามใต้ ลาออกในวันรุ่งขึ้น โดยหนีออกนอกประเทศในอีกสี่วันต่อมา

ชาวอเมริกันและประเทศที่สามประมาณ 8,000 คนจำเป็นต้องอพยพออกจากไซง่อนและเวียดนามใต้ที่อยู่ภายใต้การควบคุมโดยรัฐบาล พร้อมด้วยชาวเวียดนามที่ "ตกอยู่ในความเสี่ยง" หลายพันคนซึ่งเคยทำงานให้กับสหรัฐในช่วงสงคราม การอพยพโดยเครื่องบินปีกตรึงทั้งพลเรือนและทหารจากท่าอากาศยานนานาชาติเตินเซินเญิ้ต เกิดขึ้นตั้งแต่ต้นเดือนมีนาคม และดำเนินต่อไปจนถึงวันที่ 28 เมษายน เมื่อการยิงปืนใหญ่ของกองทัพเวียดนามเหนือ (PAVN) ทำให้ทางวิ่งใช้งานไม่ได้ จึงต้องใช้การอพยพด้วยเฮลิคอปเตอร์ ซึ่งมีชื่อรหัสว่า ปฏิบัติการฟรีเควนซ์วินด์  โดยใช้สนามบินอู่ตะเภาและสิ่งอำนวยความสะดวกของกองทัพอากาศสหรัฐอื่น ๆ ในประเทศไทยสนับสนุนการอพยพ

เครื่องบิน C-47, C-119 และ C-130 ของกองทัพอากาศสาธารณรัฐเวียดนาม (RVNAF) ได้บรรทุกประชาชนและเด็กจนเต็มลำ และเริ่มบินเข้าสู่สนามบินอู่ตะเภาเมื่อวันที่ 28 เมษายน ขณะที่คำสั่งและการควบคุมพังทลายลง โดยมีเครื่องบินทั้งหมด 123 ลำ บินมาถึงสนามบินอู่ตะเภา หลังจากมาถึง ชาวเวียดนามก็ถูกแยกตัวอยู่ในเต็นท์ใกล้ทางวิ่ง ขณะที่ทางลาดจอดรถและพื้นที่หญ้าที่อยู่ติดกันเต็มไปด้วยเฮลิคอปเตอร์และเครื่องบินของเวียดนามใต้

VC-47A 084 ของสายการบินแอร์อเมริกา ประสบอุบัติเหตุตกขณะลงจอดจากเที่ยวบินจาก Tan Son Nhut

วันที่ 30 เมษายน รัฐบาลเวียดนามใต้ยอมจำนน เครื่องบินของกองทัพอากาศสาธารณรัฐเวียดนาม (RVNAF) จำนวนหนึ่งซึ่งทำการโจมตีทางอากาศครั้งสุดท้ายเสร็จสิ้นภารกิจและบินไปยังสนามบินอู่ตะเภา

เครื่องบินซี-130 ของอดีตกองทัพอากาศสาธารณรัฐเวียดนามมาถึงประเทศไทยได้บินออกไปยังสิงคโปร์ ในขณะที่เครื่องบินเอ-37 จำนวน 27 ลำ, เอฟ-5 จำนวน 25 ลำ และ UH-1 จำนวน 50 ลำที่สนามบินอู่ตะเภา ได้รับการบรรทุกโดยเฮลิคอปเตอร์และเรือบรรทุกไปยังยูเอสเอส มิดเวย์เพื่อขนส่งไปสหรัฐอเมริกา

### กรณีมายาเกวซ

ในวันที่ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2518 ไม่ถึงสองสัปดาห์หลังจากการล่มสลายของไซง่อน หน่วยหนึ่งของกองทัพเรือเขมรแดงของกัมพูชาได้ยึดเรือคอนเทนเนอร์ติดธงอเมริกัน ชื่อว่าเอสเอส มายาเกวซ และจับลูกเรือเป็นตัวประกัน เครื่องบิน P-3 Orion ของกองทัพเรือสหรัฐซึ่งประจำการอยู่ที่อู่ตะเภา เป็นหนึ่งในเครื่องบินลำแรกที่ถูกส่งไปค้นหามายาเกวซ วันที่ 13 พฤษภาคม พลโท จอห์น เจ. เบิร์นส์ ผู้บัญชาการทัพอากาศที่ 7 พร้อมเจ้าหน้าที่ได้จัดทำแผนฉุกเฉินสำหรับอาสาสมัครจากฝูงบินตำรวจรักษาความปลอดภัยที่ 56 ของฐานบินนครพนม เพื่อลักลอบลงบนตู้คอนเทนเนอร์บนดาดฟ้าเรือมายาเกวซ เช้าวันรุ่งขึ้น ตำรวจรักษาความปลอดภัยจำนวน 75 นายได้โดยสารเฮลิคอปเตอร์ของฝูงบินปฏิบัติการพิเศษที่ 21 เพื่อเดินทางต่อไปยังสนามบินอู่ตะเภาเพื่อเข้าสู่ปฏิบัติการ แต่เฮลิคอปเตอร์แบบ CH-53 หมายเลข 68-10933 ประสบอุบัติเหตุจนตก ทำให้มีผู้เสียชีวิตเป็นตำรวจรักษาความปลอดภัย 18 นายและลูกเรือ 5 นาย ทำให้ความพยายามอย่างเร่งด่วนในการกู้เรือและลูกเรือโดยแค่กำลังพลของกองทัพอากาศสหรัฐถูกยกเลิก จากนั้นสนามบินอู่ตะเภาทำหน้าที่เป็นจุดเตรียมพลสำหรับนาวิกโยธินสหรัฐในการจัดวางกำลังบนเฮลิคอปเตอร์ CH-53 ที่เหลือของฝูงบินปฏิบัติการพิเศษที่ 21 และ HH-53 ของฝูงบินกู้ภัยและฟื้นฟูการบินและอวกาศที่ 40 และวางแผนโจมตีเกาะถังซึ่งอยู่ห่างประมาณ 195 ไมล์ทะเลจากสนามบินอู่ตะเภา ซึ่งเชื่อกันว่าลูกเรือของมายาเกซถูกควบคุมตัว

รุ่งเช้าวันที่ 15 พฤษภาคม การโจมตีเกาะถังได้เริ่มขึ้น เขมรแดงวางแนวป้องกันอย่างดุเดือด โดยยิงเฮลิคอปเตอร์ CH-53 ตก 3 ลำ และสร้างความเสียหายให้กับอีกหลายลำ ซึ่งบินกลับไปยังสนามบินอู่ตะเภาอย่างทุลักทุเล เขมรแดงตรึงกำลังของนาวิกโยธินไว้ในโซนยกพลขึ้นบก โดยอาศัยปืนอากาศและปืนเรือเพื่อความอยู่รอด ในที่สุดพวกเขาก็ถอนตัวออกไปเมื่อความมืดมิดมาเยือน  ในขณะเดียวกัน เรือมายาเกวซที่ถูกทิ้งร้างก็ถูกค้นพบโดยยูเอสเอ ฮาโรลด์ อี. โฮลท์  ลูกเรือที่ถูกนำตัวไปยังแผ่นดินใหญ่กัมพูชาเมื่อสองวันก่อนหน้านี้ได้รับการปลดปล่อยโดยไม่ได้รับอันตรายจากเขมรแดง ความสูญเสียทั้งหมดของสหรัฐ มีผู้เสียชีวิต 15 รายในสนามรบ และสูญหาย 3 รายในสนามรบ

### การถอนกำลังของกองทัพอากาศสหรัฐ
วันที่ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 หลังจากการลุกฮือของประชาชนชาวไทยในปี พ.ศ. 2516 นายสัญญา ธรรมศักดิ์ อดีตผู้พิพากษาศาลฎีกา ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งอธิการบดีและคณบดีคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นนายกรัฐมนตรีตามพระราชกฤษฎีกา แทนที่การสืบทอดตำแหน่งนายกรัฐมนตรีที่สนับสนุนอเมริกาและต่อต้านคอมมิวนิสต์อย่างแข็งขัน ที่เป็นเผด็จการทหารที่เคยปกครองไทยมาก่อน

เนื่องจากการล่มสลายของทั้งกัมพูชาและเวียดนามใต้ในฤดูใบไม้ผลิปี พ.ศ. 2518 บรรยากาศทางการเมืองระหว่างวอชิงตันและรัฐบาลของนายกรัฐมนตรีสัญญาก็เลวร้ายลง ทันทีที่มีข่าวการใช้ฐานทัพไทยสนับสนุนการช่วยเหลือมายาเกวซ รัฐบาลไทยได้ยื่นประท้วงอย่างเป็นทางการกับสหรัฐและเกิดการจลาจลนอกสถานทูตสหรัฐในกรุงเทพฯ  รัฐบาลไทยต้องการให้สหรัฐออกจากประเทศไทย โดยในสิ้นปี กองทัพอากาศสหรัฐได้ปฏิบัติการพาเลซไลท์นิ่ง ซึ่งเป็นแผนการถอนเครื่องบินและบุคลากรออกจากประเทศไทย หน่วย SAC ออกเดินทางในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2518 กลุ่มกู้ภัยและฟื้นฟูการบินและอวกาศที่ 3 ออกเดินทางเมื่อวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2519  อย่างไรก็ตาม ฐานทัพดังกล่าวยังคงอยู่ภายใต้การควบคุมของสหรัฐ จนกระทั่งถูกส่งมอบกลับไปยังรัฐบาลไทยอย่างเป็นทางการในวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2519

### หน่วยหลักของกองทัพสหรัฐที่สนามบินอู่ตะเภา
* กองบินยุทธศาสตร์ที่ 4258 (พ.ศ. 2509–2513)
* กองบินยุทธศาสตร์ที่ 307 (พ.ศ. 2513–2518)
* กำลังเครื่องบินเติมเชื้อเพลิงพยัคฆ์น้อย  (พ.ศ. 2509–2518)
* กองบินยุทธศาสตร์ (ชั่วคราว) ที่ 310 (พ.ศ. 2515)
* กองบินซ่อมบำรุงอากาศยานรวม (ชั่วคราว), 340 (พ.ศ. 2515)
* ฝูงบินลาดตระเวนทางยุทธศาสตร์ที่ 99 (พ.ศ. 2515–2519)
* กองพลอากาศ (ชั่วคราว) ที่ 310 (พ.ศ. 2515)
* โรงพยาบาลกองทัพอากาศสหรัฐที่ 11
* กลุ่มสนับสนุนการรบที่ 635
* ฝูงบินสื่อสารที่ 1985
* ฝูงบินวิศวกรรมโยธาที่ 554 (Red Horse – วิศวกรรบ)

## การใช้ทางการทหารในปัจจุบัน
เป็นเวลาหลายปีนับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2524 สนามบินอู่ตะเภาได้เป็นเจ้าภาพบางส่วนของการฝึกคอบร้าโกลด์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับกองทัพสหรัฐ สิงคโปร์ และไทย และถูกกำหนดให้เป็นสนามบินในการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างประเทศต่าง ๆ และส่งเสริมการทำงานร่วมกันระหว่างกองทัพของชาติต่าง ๆ ในการใช้เป็นจุดแวะพักอากาศยาน

ประเทศไทยเป็นองค์ประกอบสำคัญในยุทธศาสตร์ "ตำแหน่งส่วนหน้า" ของเดอะเพนตากอน กระทรวงกลาโหมสหรัฐ แม้ว่าประเทศไทยจะมีความเป็นกลางในการบุกครองอิรัก พ.ศ. 2546 รัฐบาลไทยได้อนุญาตให้เครื่องบินรบอเมริกันที่บินเข้าสู้รบในอิรักใช้สนามบินอู่ตะเภาได้ เช่นเดียวกับที่เคยทำก่อนหน้านี้ในช่วงสงครามในอัฟกานิสถาน นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่ข่าวกรองอเมริกันวัยเกษียณบางคนกล่าวว่าสนามบินอู่ตะเภาอาจเป็นสถานที่ซึ่งเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการของอัลกออิดะห์ อาบู ซูเบย์ดาห์ ถูกสอบปากคำ

มีการจัดตั้งกองบัญชาการข้ามชาติที่อู่ตะเภาเพื่อประสานงานความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมต่อเหตุการณ์สึนามิในพื้นที่เกาะสุมาตราเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2547

เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 หลังพายุไซโคลนนาร์กิส เครื่องบิน ซี-130 ของไทยได้รับอนุญาตให้ลงจอดที่สนามบินนานาชาติย่างกุ้ง ประเทศพม่า โดยบรรทุกน้ำดื่มและวัสดุก่อสร้าง

ตั้งแต่วันที่ 12 ถึง 20 พฤษภาคม หน่วยงานเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศสหรัฐ (USAID) และกระทรวงกลาโหมสหรัฐ (DOD) ได้ประสานงานในการส่งมอบสิ่งของบรรเทาทุกข์มูลค่าเกือบ 1.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐไปยังย่างกุ้งด้วยเที่ยวบิน ซี-130 ของกระทรวงกลาโหมสหรัฐกว่า 36 เที่ยว โดยมีสิ่งของเพียงพอที่จะให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ประสบภัยมากกว่า 113,000 ราย ความพยายามของกระทรวงกลาโหมอยู่ภายใต้การดูแลของ 

วันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2551 ความช่วยเหลือของสหรัฐซึ่งกำกับโดยหน่วยงานเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศสหรัฐ DART (ทีมตอบสนองต่อภัยพิบัติ) ที่ประจำการอยู่ในประเทศไทย มีมูลค่ารวมทั้งสิ้น 41,169,769 เหรียญสหรัฐ หน่วยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ฝูงบินขนส่งทางอากาศที่ 36 (36 AS) ของกองบินขนส่งทางอากาศที่ 374 (374 AW) จากฐานทัพอากาศโยโกตะ ประเทศญี่ปุ่น นำเครื่องบิน ซี-130H Hercules; และฝูงบินขนส่งเติมเชื้อเพลิงทางอากาศทางทะเล 152 (VMGR-152) จากฐานทัพอากาศนาวิกโยธิน Futenma, โอกินาวา ประเทศญี่ปุ่น ทำการบินกับเครื่องบิน เคซี-130อาร์ และเครื่องบิน เคซี-130เจ รุ่นใหม่

ในปี พ.ศ. 2555 รัฐบาลไทยปฏิเสธข้อเสนอให้องค์การการบินและอวกาศแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา (NASA) ใช้สนามบินอู่ตะเภาเพื่อสนับสนุนการวิจัยสภาพอากาศ

ในปี พ.ศ. 2558 บทความจาก  รายงานว่ารัฐบาลสหรัฐ เช่าพื้นที่อู่ตะเภาจากผู้รับเหมาเอกชนเพื่อใช้เป็น "ศูนย์กลางการขนส่งที่สำคัญสำหรับสงครามอิรักและอัฟกานิสถาน" เนื่องจากสัญญาเช่าดังกล่าวเป็นไปในทางเทคนิคกับผู้รับเหมาเอกชน จึงทำให้ "เจ้าหน้าที่สหรัฐและไทยยืนยันว่าไม่มี 'ฐาน' ของสหรัฐ และไม่มีข้อตกลงพื้นฐานระหว่างรัฐบาล"

## บทบาทและปฏิบัติการ
thumb|เครื่องบิน P-3C Orion ระหว่างการเตรียมพร้อมและการฝึกอบรมความร่วมมือทางเรือ กะรัต 2013

### กองทัพเรือไทย

สนามบินอู่ตะเภา เป็นที่ตั้งหลักของกองการบินทหารเรือ กองเรือยุทธการ กองทัพเรือไทยในการปฏิบัติการบินนาวี ซึ่งรับผิดชอบโดยสถานีการบิน กองการบินทหารเรือ () คอยให้บริการด้านการเดินอากาศ การควบคุมจราจรทางอากาศ บริการสายการแพทย์ รวมไปถึงสนับสนุนพลาธิการ การช่างโยธา การขนส่ง สรรพาวุธและบริการอื่น ๆ ประกอบด้วยหน่วยงานภายใน ได้แก่

* แผนกกำลังพลและธุรการ
* แผนกแพทย์
* แผนกสรรพวุธ
* กองปฏิบัติการฐานบิน
* กองพลาธิการ
* กองช่างโยธา
* กองขนส่ง

### กองทัพอากาศไทย
สนามบินอู่ตะเภา เป็นที่ตั้งของฝูงบิน 106 หรือฝูงบินอิสระปฏิบัติราชการสนาม 106 กองบิน 1 กองทัพอากาศไทย มีหน้าที่ในการประสานงานและดูแลอากาศยานของกองทัพอากาศที่ผลัดเปลียนมาวางกำลังหรือฝึกร่วมกันกับกองทัพเรือ มีศักยภาพในการรองรับเครื่องบินลำเลียงและเครื่องบินขับไล่หลักของไทยทั้ง เอฟ-16 และ ยาส 39

## หน่วยในฐาน
สนามบินทหารเรืออู่ตะเภา เป็นฐานบินหลักของกองทัพเรือไทย ฝูงบินประจำการประกอบด้วย

### กองทัพเรือไทย

#### กองบิน 1
* ฝูงบิน 101 – Dornier 228-212 
* ฝูงบิน 102 – Lockheed P-3T/UP-3T และ ฟอกเกอร์ เอฟ-27 200เอ็มอี 
* ฝูงบิน 103 – Cessna 337 H-SP

#### กองบิน 2
* [thumb|[หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน|นาวิกโยธินไทยระหว่างการฝึกโจมตีด้วยเฮลิคอปเตอร์กับนาวิกโยธินสหรัฐในการฝึกคอบร้าโกลด์ 2010]]ฝูงบิน 201 – Canadair CL-215, GAF Nomad N-24A และ ฟอกเกอร์ เอฟ-27 400เอ็ม
* ฝูงบิน 202 – เบลล์ 212
* ฝูงบิน 203 – เบลล์ 214เอสพี, ซิคอร์สกี้ เอส-76บี และ ซูเปอร์ลิงซ์ มาร์ค 110
* ฝูงบิน 302 – ซิคอร์สกี้ เอส-70 ซีฮอว์ก

#### ฝูงบินเปล่า
* ฝูงบิน 104 – เคยประจำการ เอ-7อี 14 ลำ และ ทีเอ-7ซี คอร์แซร์ 4 ลำ
* ฝูงบิน 301 – เคยประจำการ เอวี-8เอส และ ทีเอวี-8เอส

### กองทัพอากาศไทย

#### กองบิน 1

* ฝูงบิน 106 – ฝูงบินอิสระปฏิบัติราชการสนาม ไม่มีอากาศยานประจำการถาวร

## สิ่งอำนวยความสะดวก
สนามบินอู่ตะเภาประกอบไปด้วยพื้นที่ 2 ส่วนด้วยกัน คือ พื้นที่ฐานบินของกองทัพเรือ และพื้นที่พลเรือนของท่าอากาศยานนานาชาติอู่ตะเภา (ระยอง–พัทยา)

### ลานบิน
สนามบินอู่ตะเภาประกอบไปด้วยทางวิ่งความยาว  ความกว้าง  อยู่เหนือจากระดับน้ำทะเล  ทิศทางรันเวย์คือ 18/36 หรือ 184° และ 004° พื้นผิวคอนกรีตและแอสฟอลต์คอนกรีต

### พิพิธภัณฑ์การบินทหารเรือ
[thumb|[เอวี-8 แฮริเออร์|เอวี-8เอส แฮริเออร์ของกองทัพเรือไทยถูกจัดแสดงหลังปลดประจำการจากเรือหลวงจักรีนฤเบศร]]
พิพิธภัณฑ์อากาศนาวี ตั้งอยู่บริเวณทิศเหนือของสนามบินอู่ตะเภา เป็นพื้นที่จัดแสดงอากาศยานของกองทัพเรือกลางแจ้ง จัดแสดงอากาศยานในอดีตของกองการบินทหารเรือ เช่น อากาศยานโจมตีแบบ เอ-7อี, เครื่องบินขับไล่โจมตีแบบ เอวี-8เอส แฮริเออร์, เครืองบินปราบเรือดำน้ำ เอส-3อี

นอกจากนี้ยังมีการจัดแสดงอากาศยานในพื้นที่อื่น ๆ ของสนามบิน เช่น ในพื้นที่ใช้งานของพลเรือนส่วนของอาคารผู้โดยสาร

## ดูเพิ่ม
* กองการบินทหารเรือ
* กองทัพอากาศสหรัฐในประเทศไทย
* ทัพอากาศแปซิฟิก
* หน่วยบัญชาการทางอากาศยุทธศาสตร์
* ทัพอากาศที่ 8

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* Endicott, Judy G. (1999) Active Air Force wings as of 1 October 1995; USAF active flying, space, and missile squadrons as of 1 October 1995. Maxwell AFB, Alabama: Office of Air Force History. CD-ROM.
* Glasser, Jeffrey D. (1998). The Secret Vietnam War: The United States Air Force in Thailand, 1961–1975. McFarland & Company. .
* Martin, Patrick (1994). Tail Code: The Complete History of USAF Tactical Aircraft Tail Code Markings. Schiffer Military Aviation History. .
* USAAS-USAAC-USAAF-USAF Aircraft Serial Numbers—1908 to present
* The Royal Thai Air Force (English Pages)
* Royal Thai Air Force – Overview

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Utapao Royal Thai Airbase mid-summer 1971 unit history
* U-Tapao Royal Thai Navy Airfield history 
* 635 Supply Chain Operations Wing fact sheet — successor to 635 Combat Support Group
* U-Tapao – history, photos, maps, etc.
* YouTube.com – video – U-Tapao 1969
* YouTube.com – video – U-Tapao Buff Launch – (early 1970s)
* 

หมวดหมู่:กองทัพเรือไทย
หมวดหมู่:กองการบินทหารเรือ
หมวดหมู่:ที่ตั้งทางทหารของประเทศไทย
หมวดหมู่:สิ่งอำนวยความสะดวกที่เลิกใช้งานของกองทัพอากาศสหรัฐในประเทศไทย
หมวดหมู่:ที่ตั้งของหน่วยบัญชาการทางอากาศยุทธศาสตร์
หมวดหมู่:ก่อตั้งในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2509