โลนจี

**โลนจี** (; ) เป็นผืนผ้าที่ใช้กันแพร่หลายในประเทศพม่า มีความยาวราว  และกว้าง  มักเย็บเป็นรูปทรงกระบอก สวมรอบเอว ลากยาวไปถึงเท้า และยึดด้วยการพับผ้าแล้วเหน็บโดยไม่ผูกเป็นปม ในสมัยโบราณนักสู้ *[[และเหว่]]* จะผูกผ้าไว้ในเวลาแข่ง เทคนิคการพับนี้ยังคงใช้ในปัจจุบันเมื่อผู้คนเล่น *[[ชี่นโล่น]]*

## ประวัติศาสตร์
thumb|ภาพสีน้ำพม่าจากคริสต์ศตวรรษที่ 19 ที่แสดงภาพการขาย ''โลนจี''
thumb|ภาพสีน้ำพม่าจากคริสต์ศตวรรษที่ 19 ผู้หญิงกำลังทอผ้า ''ปาโซ'' ขณะที่ผู้ชายซึ่งสวม ''ปาโซ'' กำลังมองดู
thumb|ชายคนหนึ่งสวมชุด ''ตองเช ปาโซ'' ช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 1800
thumb|สตรีที่สวม ''ทะเมน'' แบบดั้งเดิมซึ่งแพร่หลายจนถึงช่วงปี ค.ศ. 1900

โลนจีสมัยใหม่ซึ่งเป็นผ้าชิ้นเดียวทรงกระบอก เป็นผ้าที่เพิ่งนำเข้ามาในพม่าไม่นานนี้ ผ้าชนิดนี้ได้รับความนิยมในช่วงอาณานิคมของอังกฤษ แทนที่ผ้า ***ปาโซ*** และ ***ทะเมน*** ในสมัยก่อนอาณานิคมได้สำเร็จ คำว่า *โลนจี* เดิมหมายถึง *[[โสร่ง]]* ที่ผู้ชายชาวมลายูสวมใส่

ยุคก่อนอาณานิคม ปาโซของผู้ชาย ผืนผ้ามีความยาว  เรียกว่า *ตองเช ปาโซ* () และไม่ได้เย็บเป็นทรงกระบอก เช่นเดียวกับทะเมนของสตรี ผืนผ้ามีความยาว  มีแถบผ้าฝ้ายหรือกำมะหยี่สีเข้มเย็บไว้ที่ขอบด้านบน ลายผืนผ้าอยู่ช่วงกลาง และมีผ้าแดงหรือผ้าขาวเย็บติดไว้ที่ชายผ้าลากยาวลงมาด้านล่าง ปาโซเป็นที่นิยมสวมใส่โดยผู้ชายพม่าในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ปริมาณผ้าของปาโซเป็นสัญลักษณ์ของสถานะทางสังคม

ผู้มาเยือนชาวตะวันตกที่มาเยือนย่างกุ้งในคริสต์ศตวรรษที่ 19 บันทึกว่า:

เมื่อไปเยือนเมืองอมรปุระ เฮนรี ยูล ได้บรรยายถึงปาโซของผู้ชายและทะเมนของสตรี ว่าเป็นผลิตภัณฑ์ที่สำคัญที่สุดในท้องถิ่น มีการจ้างงานคนในพื้นที่เป็นจำนวนมาก ผ้าไหมนำเข้าจากจีน เขาบันทึกว่า:

อย่างไรก็ตาม เมื่อเริ่มการปกครองแบบอาณานิคม พม่าตอนล่างและเขตเมืองก็เริ่มมีการนำโลนจีแบบมาเลย์และอินเดียเข้ามาใช้มากขึ้น ซึ่งสวมใส่ได้สะดวกกว่า

## รูปแบบและการออกแบบ
ในพม่าโลนจีที่ผู้ชายสวมใส่เรียกว่า *ปาโซ* () ขณะที่ผู้หญิงสวมใส่เรียกว่า *ทะเมน* หรือ *ทะบี* () หากว่ากันอย่างเคร่งครัดแล้ว ชุดเหล่านี้ไม่ถือเป็นชุดที่สวมใส่ได้ทั้งชายและหญิง เนื่องจากวิธีการสวมใส่ รวมถึงลวดลายและการแต่งชุดจะแตกต่างกันระหว่างเพศ

ผู้ชายจะสวมปาโซแบบสมัยใหม่โดยรวบผ้าทั้งสองข้างแล้วพับเหน็บที่เอวใต้สะดือเล็กน้อย ส่วนชุดสตรีมักจะมีความยาว 3 ศอก 1 นิ้ว (ราว 1.5 เมตร) แต่สมัยก่อนก็ยังไม่ได้เย็บทรงกระบอกเช่นเดียวกับชุดผู้ชาย มักสวมห่อรอบตัวโดยพับกว้างครั้งหนึ่งด้านหน้าแล้วเหน็บปลายผ้าเข้าด้านหนึ่ง หรือห่อจากด้านหลังช่วงสะโพกแล้วเหน็บฝั่งตรงข้ามเอว โดยปกติจะสวมทับด้วยเสื้อพอดีตัวยาวถึงช่วงเอว

ชายผ้าจะยาวขึ้นหรือสั้นลงตามแฟชั่นในสมัยนั้น แม้ว่าจะไม่ยาวเหนือเข่าก็ตาม โดยทั่วไปแล้วโลนจีจะขายแบบไม่เย็บ แต่ปัจจุบันมีจำหน่ายแบบพร้อมใส่ โดยอาจเย็บแบบเดียวกับกระโปรงสไตล์ตะวันตก การคลายและการเหน็บโลนจีมักจะพบเห็นได้ในที่สาธารณะทั้งกับผู้ชายและผู้หญิง โดยผู้หญิงจะดูไม่สะดุดตาเมื่อเทียบกับผู้ชาย

## ลวดลายและผ้า
ปาโซของผู้ชายโดยทั่วไปจะเป็นลายทางหรือลายตาราง อาจต่างกันไปตามสีพื้น และอาจสวมกลับหัวหรือกลับด้านได้โดยไม่มีความแตกต่าง ทะเมนของสตรีมีแถบผ้าดิบสีดำเรียกว่า *อะเทะ ซี่น* (, ) สำหรับเอว นอกจากนี้ยังมีหลากสีสันและลวดลายดอกไม้อีกด้วย

ผ้าฝ้ายเป็นวัสดุพื้นฐาน แต่ผ้าทุกประเภททั้งนำเข้าและในประเทศ สามารถทำเป็นโลนจีได้ ผ้าหลายชนิดสามารถทำเป็นผ้าทะเมนได้ ผ้าบาติกของประเทศอินโดนีเซียแม้จะมีราคาแพง แต่ก็ได้รับความนิยมมาหลายทศวรรษ ชุดผ้าบาติก () ที่มีส่วนบนและส่วนล่างรูปแบบเดียวกัน ได้รับความนิยมอย่างมากในช่วง ค.ศ. 1980

สำหรับพิธีการและโอกาสพิเศษ ผู้สวมใส่จะใช้ผ้าไหมที่ดีที่สุด ผ้าไหมที่ประณีตที่สุดเรียกว่า *[[อะเชะ]]* () เป็นลายลอนคลื่นที่สวยงามและสลับซับซ้อนหลากสีสันจากช่างทอเมืองอมรปุระ ผ้าไหมมักจะสวมใส่ในงานแต่งงาน โดยเจ้าบ่าวและเจ้าสาวมักจะสวมชุดที่สีเข้ากัน ผู้ยากไร้อาจเก็บผ้าไหมแบบดั้งเดิมไว้ใช้สำหรับโอกาสพิเศษ

ในสมัยโบราณ ผ้าไหมเป็นเครื่องแต่งกายของราชวงศ์และข้าราชบริพาร โดยผ้าปาโซและผ้าทะเมนของราชวงศ์จะปักลวดลายอย่างวิจิตรด้วยทอง เงิน ไข่มุก และอัญมณีล้ำค่า ปัจจุบันสามารถพบเห็นการจำลองเหล่านี้ได้ในละครเวที *ซะปเว* (ဇာတ်ပွဲ)

ผ้าทอและลวดลายของชาติพันธุ์ระดับภูมิภาคนั้นมีมากมายและเป็นที่นิยม ได้แก่ ยะไข่โลนจี, มอญโลนจี, กะชีนโลนจี, อี้นเล่โลนจี, ยอโลนจี, ทวายโลนจี และอื่น ๆ

ปาโซผ้าไหมที่ไม่ใช่ *อะเชะ* ซึ่งสวมใส่โดยผู้ชายในโอกาสพิเศษเรียกว่า *บางเกาะปาโซ* (บางกอก), *กะลาปาโซ* (อินเดีย) โดยมักจะยาวและสวมใส่โดยคนตัวสูง, *กากา ซิน* หมายถึงลายตารางกว้างสีดำ สีน้ำตาล และสีขาวที่เจ้าของร้านชาชาวอินเดียสวมใส่ โลนจีที่ผ่านกระบวนการเมอเซอไรเซชัน (Mercerisation) จากอินเดียเป็นที่นิยมเนื่องจากเนื้อผ้ามีความทนทานมากกว่า

## ประโยชน์และความสะดวก
[thumb|ชายชาวพม่านุ่ง ''ปาโซ คาต้องไจ'' กำลังเล่น[ชี่นโล่น ในย่านย่างกุ้ง]]
โลนจีเหมาะกับสภาพอากาศเพราะทำให้มีอากาศถ่ายเท และช่วยคลายร้อนจากแสงแดด ผ้าไหมมีคุณสมบัติพิเศษในการเก็บความอบอุ่นช่วงฤดูหนาว และเย็นสบายในฤดูร้อน

โลนจีเป็นชุดที่ใช้งานได้หลากหลาย ผู้ชายมักจะเหน็บส่วนล่างของปาโซไว้ด้านบน โดยรวบด้านหน้าแล้วสอดเข้าระหว่างขาทั้งสองไปด้านหลังตรงเอว เรียกว่า *ปาโซ คาต้องไจ* (ပုဆိုးခါးတောင်းကျိုက်) เช่นเดียวกับโธตี มักจะใช้สวมใส่ขณะปีนป่ายหรือเล่นกีฬาแทนการเปลี่ยนเป็นกางเกงขาสั้น ทหารในสมัยโบราณจะสวมปาโซในลักษณะนี้ไม่ว่าจะสวมเพียงตัวเดียวหรือสวมทับกางเกงขายาวก็ตาม

ในพื้นที่ชนบท มักพบเห็นผู้ชายพับผ้าปาโซไว้บนไหล่ข้างหนึ่งในขณะอาบน้ำ หรือสำหรับใช้เป็นเบาะรองสะพายข้างหรือรองของหนักด้านหลัง สตรีเมื่ออาบน้ำเพียงแค่สวมทะเมนให้สูงแล้วเหน็บไว้ใต้รักแร้เพื่อปกปิดหน้าอกก่อนจะถอดเสื้อออก อาจเห็นพวกเขาใช้ทะเมนตีโป่งเป็นทุ่นลอยน้ำในแม่น้ำ พวกเขาใช้ผ้าปาโซของผู้ชายหรือผ้าชิ้นยาวม้วนและขดเป็นเบาะบนศีรษะสำหรับเทินหม้อน้ำ ฟืน ตะกร้า และถาด ซึ่งเป็นวิถีปกติของการขายสินค้าหาบเร่ริมถนน

การเปลี่ยนชุดทำได้ง่ายเพียงแค่ก้าวเข้าไปในโลนจีตัวใหม่และดึงขึ้น ในขณะเดียวกันก็คลายและปล่อยตัวเก่าออก หรือจะสวมตัวใหม่จากหัวลงมาก็ได้ อย่างไรก็ตาม แม้ในที่ส่วนตัว ผู้หญิงก็เปลี่ยนเสื้อผ้าโดยไม่ถอดชุดออกทั้งหมด พวกเธอจะสวมผ้าทะเมนหนึ่งผืนในขณะเปลี่ยนชุดใหม่ อาจเห็นผู้หญิงบางคนดึงผ้าทะเมนขึ้นทีละนิดในขณะลุยน้ำลึกลงแม่น้ำเพื่อไม่ให้เปียก การซักและรีดผ้าเป็นเรื่องง่ายดาย เพราะผ้าเป็นทรงกระบอก แขวน รีด พับ และวางซ้อนกันได้ง่ายโดยใช้พื้นที่ในตู้เสื้อผ้าเพียงเล็กน้อย

### และเหว่
ในสมัยโบราณ นักสู้และเหว่แบบดั้งเดิมจะสวมโลนจีในการแข่งขัน นักสู้จะสวมชุดขาสั้นที่เรียกว่า *ปาโซ คาต้องไจ* (ပုဆိုးခါးတောင်းကျိုက်) เพื่อให้สามารถใช้ขาและเตะได้ ปัจจุบันการแข่งขัน และเหว่ นักสู้จะสวมกางเกงขาสั้น

## ดูเพิ่ม
* การแต่งกายของพม่า

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Burma Silks inc. video

หมวดหมู่:เครื่องแต่งกายพม่า
หมวดหมู่:วัฒนธรรมพม่า
หมวดหมู่:คำและวลีภาษาพม่า