ญะมาอะฮ์ อิสลามียะฮ์

**ญะมาอะฮ์ อิสลามียะฮ์** (, *al-Jamāʿah al-Islāmiyyah*&hairsp; แปลว่า "กลุ่มอิสลาม") มักย่อเป็น JI เป็นกลุ่มนักรบลัทธิอิสลามเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในประเทศอินโดนีเซีย ซึ่งอุทิศในการสถาปนารัฐอิสลามในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หลังเหตุระเบิดในบาหลีที่กลุ่มนี้ก่อเหตุทันทีในวันที่ 25 ตุลาคม ค.ศ. 2002 จึงมีการเพิ่มกลุ่มเจไอลงในมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1267

เจไอเป็นองค์กรข้ามชาติที่มีสาขาในอินโดนีเซีย สิงคโปร์ มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ นอกจากอัลกออิดะฮ์แล้ว กลุ่มนี้ยังถูกกล่าวหาว่ามีความเชื่อมโยงกับแนวร่วมปลดปล่อยอิสลามโมโร และญะมาอะฮ์อันศอรุตเตาฮีด ซึ่งเป็นกลุ่มแยกของเจไอที่ก่อตั้งโดยอาบู บาการ์ บาอาชีร์เมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม ค.ศ. 2008 กลุ่มนี้ได้รับการกำหนดให้เป็นกลุ่มก่อการร้ายโดยสหประชาชาติ ออสเตรเลีย แคนาดา จีน ญี่ปุ่น สหราชอาณาจักร และสหรัฐอเมริกา  กลุ่มนี้ยังคงเคลื่อนไหวในอินโดนีเซียเป็นอย่างมาก โดยมีการเผยแพร่เว็บไซต์ต่อสาธารณะ

ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2021 มูฮัมมัด โซดิก ผู้อำนวยการฝ่ายระบุตัวตนและสังคมของ Detachment 88 กล่าวว่า สมาชิกญะมาอะฮ์ อิสลามียะฮ์ 876 คนถูกจับกุมและตัดสินลงโทษในอินโดนีเซีย

เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน ค.ศ. 2021 ตำรวจแห่งชาติอินโดนีเซียเริ่มปฏิบัติการปราบปราม ซึ่งเปิดเผยว่ากลุ่มดังกล่าวปฏิบัติการโดยปลอมตัวเป็นพรรคการเมือง คือ พรรคดะอ์วะฮ์ของประชาชนอินโดนีเซีย การเปิดเผยนี้สร้างความตกใจให้กับประชาชน เนื่องจากเป็นครั้งแรกในอินโดนีเซียที่องค์กรก่อการร้ายปลอมตัวเป็นพรรคการเมืองและพยายามแทรกแซงและมีส่วนร่วมในระบบการเมืองอินโดนีเซีย

## ประวัติ
กลุ่มเจไอมีวิวัฒนาการมาจากกลุ่มดารุลอิสลามในอินโดนีเซียซึ่งต้องการสถาปนารัฐอิสลามในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยมี เซกามัดยี มาริดจัน กาโตสุวิรโจเป็นผู้นำในขณะนั้น อย่างไรก็ตามกลุ่มชาตินิยมของซูการ์โนเป็นกลุ่มที่ได้ก่อตั้งประเทศอินโดนีเซียสำเร็จ กลุ่มดารุลอิสลามเป็นฝ่ายพ่ายแพ้และถูกฝ่ายรัฐบาลปราบปราม

กลุ่มดารุลอิสลามยังคงเคลื่อนไหวก่อความไม่สงบในหลายพื้นที่ระหว่าง พ.ศ. 2501 – 2512 โดยเขตพื้นที่หลักเป็นบริเวณอาณาจักรมัชปาหิตเดิมคือเกาะชวาตอนกลางและตะวันตกรวมทั้งสุมาตราตอนล่างและเกาะซูลาเวซี

อับดุลลา อาหมัด ซุงกาและเพื่อนของเขาคือ นายอาบู บาการ์ บาชีร์ (&hairsp;) เป็นผู้เลื่อมใสแนวคิดดารุลอิสลามและเป็นผู้ก่อตั้งขบวนการเจไอในเวลาต่อมา ทั้งคู่ได้ตั้งโรงเรียนสอนศาสนาอิสลามขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2514 และได้ตั้งเครือข่ายเยาวชนขึ้นดำเนินการ จนกระทั่งเกิดเหตุระเบิดที่เมืองตันหยงปริอ็อกเมื่อ พ.ศ. 2527 ที่ทั้งคู่อยู่เบื้องหลัง ทั้งซุงกาและบาชีร์หนีไปมาเลเซียเมื่อ พ.ศ. 2528 และได้ตั้งขบวนการเจไอเต็มรูปแบบขึ้นที่นี่

เริ่มแรกทั้งคู่เปิดโรงเรียนสอนศาสนาชื่ออัลตาบิยะห์ ลุกมานุลอาดัมในรัฐยะโฮร์เพื่อเป็นศูนย์บัญชาการ ซุงกาเปลี่ยนชื่อเป็นอับดุล ฮาลิม ส่วนบาชีร์เปลี่ยนชื่อเป็นอับดุล ซามัด โดยมีกลุ่มมวลชนเป็นแรงงานชาวอินโดนีเซียและชาวมาเลเซียบางส่วน โรงเรียนนี้เป็นสถานที่ฝึกและคัดเลือกเยาวชนไปฝึกวิชาทหารที่เมืองการาจี ประเทศปากีสถาน รวมทั้งเข้ารบในสมรภูมิจริงในอัฟกานิสถาน

เมื่อยุคของรัฐบาลซูฮาร์โตสิ้นสุดลงใน พ.ศ. 2541 ซุงกาและบาชีร์เดินทางกลับอินโดนีเซีย ซุงกาถึงแก่กรรมแล้วด้วยโรคชราส่วนบาชีร์ยังเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณต่อไป

## ชื่อ
ชื่อ *ญะมาอะฮ์ อิสลามียะฮ์* แปลโดยภาพรวมเป็น "ชุมชนอิสลาม" ในภาษาไทย และมักย่อเป็น "JI" เพื่อต่อต้านความพยายามในการชักชวนเข้าร่วมกลุ่ม นักวิชาการอิสลามในอินโดนีเซียและฟิลิปปินส์ที่วิพากษ์วิจารณ์กลุ่มนี้จึงเสนอให้เรียกกลุ่มนี้ว่า *ญะมาอะฮ์ มุนาฟิก* (JM) แทน ซึ่งแปลว่า "ชุมชนพวกหน้าไหว้หลังหลอก"

## จุดมุ่งหมาย
ขบวนการเจไอต้องการให้มีการบังคับใช้กฎหมายอิสลาม (ชาริอะห์) เป็นกฎหมายประจำรัฐ และตั้งรัฐอิสลามบริสุทธิ์ที่เรียกว่า “ดอเลาะ อิสลามิยาห์ นุสันตารา” โดยมีกลยุทธที่สำคัญคือ พลังศรัทธา พลังภราดรภาพ และพลังการทหาร

## การบังคับบัญชา
นายอาบู บาการ์ บาชีร์ ครูสอนศาสนาชาวอินโดนีเซีย (อพยพมาจากเยเมน) คือบุคคลที่เชื่อว่าเป็นผู้นำทางศาสนาของกลุ่มญะมาอะห์ อิสลามียะห์ หรือ เจมาห์ อิสลามิยาห์ แต่ก็มีผู้เชี่ยวชาญบางคนเห็นว่า นายบาชีร์ก็ดำรงฐานเป็นแกนนำด้านการปฏิบัติการเช่นเดียวกัน นายบาชีร์เข้าร่วมกับกลุ่มดารุล อิสลาม ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 และถูกทางการอินโดนีเซียจับกุมไปขังเนื่องจากการเคลื่อนไหวทางศาสนา แต่ได้รับการปล่อยตัวออกมาระยะหนึ่ง และได้หลบหนีไปยังประเทศมาเลเซียเมื่อปี พ.ศ. 2528 หลังจากที่ศาลอินโดนีเซียมีคำสั่งให้จับกุมตัวนายบาชีร์ไปคุมขังอีกครั้งหนึ่ง
ระหว่างที่พำนักอยู่ในมาเลเซีย นายบาชีร์ได้รวบรวมอาสาสมัครเพื่อไปร่วมทำสงครามต่อต้านกองทัพรัสเซียที่บุกยึดประเทศอัฟกานิสถาน โดยได้รับเงินสนับสนุนจากซาอุดีอาระเบีย ขณะเดียวกันนายบาชีร์ก็ยังคงติดต่อกับพวกพ้องที่มีแนวคิดเดียวกันในอินโดนีเซียอย่างสม่ำเสมอ

หลังจากที่ระบอบเผด็จการของอดีตประธานาธิบดีซูฮาร์โต้ยุติลงเมื่อปี พ.ศ. 2541 นายบาชีร์ เดินทางกลับไปยังประเทศอินโดนีเซีย และเปิดโรงเรียนสอนศาสนาขึ้นที่เมืองโซโล บนเกาะชวา ซึ่งประชาชนส่วนใหญ่บนเกาะนี้ เป็นชาวมุสลิม พร้อมก้าวขึ้นดำรงตำแหน่งประธานสภานักรบมุสลิมแห่งอินโดนีเซีย (&hairsp;) ซึ่งเป็นแกนนำเครือข่ายนักรบมุสลิมในอินโดนีเซีย

นายบาชีร์ปฏิเสธว่าไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการก่อการร้าย และหลังจากเกิดเหตุลอบวางระเบิดที่เกาะบาหลี เมื่อเดือน ตุลาคม พ.ศ. 2545 ทางการอินโดนีเซีย ได้เรียกตัวนายบาชีร์มาให้ปากคำเกี่ยวกับกรณีการลอบโจมตีที่เคยเกิดขึ้นหลายครั้งก่อนหน้านั้น ปัจจุบันนายบาชีร์ถูกดำเนินคดีในข้อหากบฏต่อแผ่นดิน โดยมีสาเหตุมาจากพฤติกรรมและความเกี่ยวพันกับการก่อการร้ายที่เคยเกิดขึ้นในอดีต

ในขบวนการกลุ่มแกนนำมีความรับผิดชอบต่าง ๆ กัน ผู้นำสูงสุดเรียกว่าเอมีร์ รองลงไปคือสภาผู้นำ (มากาซ) และสภาที่ปรึกษา (ซูเราะห์) จากนั้นจึงแบ่งไปสู่ระดับภาค (มันติกิ) แต่ละภาคมีการบังคับบัญชาในระดับกองพัน (ซาลาล), หมวด (เกอดาซ) และหมู่ (เฟียซ) โดยแบ่งออกเป็นสี่ภาคด้วยกันคือ
* ไทย พม่า มาเลเซีย สิงคโปร์
* เกาะสุมาตรา เกาะชวา อินโดนีเซีย
* เกาะซูลาเวซี กาลีมันตัน บรูไน ฟิลิปปินส์
* หมู่เกาะปาปัว นิวกินี ออสเตรเลีย

ในแต่ละภูมิภาค มีหน่วยงานหลักห้าฝ่ายคือ
* ฝ่ายจาริกเชิญชวน มีหน้าที่หาสมาชิก
* ฝ่ายฝึกอาวุธ
* ฝ่ายเศรษฐกิจ ทำหน้าที่เรี่ยไรและรับบริจาคเงิน
* ฝ่ายองค์กรบังหน้า ปรากฏตัวในรูปมูลนิธิ โรงเรียนสอนศาสนา และพยายามแทรกซึมเข้าไปในองค์กรต่าง&nbsp;ๆ
* ฝ่ายต่างประเทศ เชื่อมโยงกับขบวนการในภูมิภาคอื่นที่มีอุดมการณ์เดียวกัน

## ปฏิบัติการ
กลุ่มเจไอออกมาประกาศความรับผิดชอบการลอบวางระเบิดโรงแรมเจ ดับเบิลยู แมริออต ในกรุงจาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย เมื่อ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2543 และคาดว่าอยู่เบื้องหลังการวางระเบิดในสถานบันเทิงที่เกาะบาหลีเมื่อ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2545 ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2546 เจ้าหน้าที่ไทยจับกุมตัวนายฮัมบาลีที่เป็นแกนนำของกลุ่มเจไอ และคาดว่ามีส่วนพัวพันการลอบวางระเบิดในอินโดนีเซียและฟิลิปปินส์หลายครั้ง

พื้นที่ปฏิบัติการของกลุ่มเจไอ อยู่ทั่วภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทั้งในอินโดนีเซีย, มาเลเซีย, สิงคโปร์ และอาจจะเคลื่อนไหวอยู่ในฟิลิปปินส์ และไทย โดยเฉพาะพื้นที่ที่อำนาจของรัฐบาลเข้าไปไม่ถึง, พื้นที่ที่ขาดแคลนเจ้าหน้าที่บ้านเมือง หรือมีการทุจริตคอร์รัปชั่นในหมู่เจ้าหน้าที่ และพื้นที่ติดทะเลที่มีเขตน่านน้ำที่เปิดกว้างของหลายประเทศ ทำให้กลุ่มเจไออาศัยข้อจำกัดเหล่านี้ เป็นช่องทางในการปฏิบัติการในหลายประเทศได้โดยสะดวก

ญะมาอะห์ อิสลามียะห์ ในความเป็นกลุ่ม หรือสมาชิกเพียงบางคน น่าจะเกี่ยวข้องกับเหตุก่อการร้ายหลายครั้ง ประกอบด้วย:
* การโจมตีโรงแรม เจ ดับเบิลยู มาริอ็อต กลางกรุงจาการ์ตา เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2546 โดยใช้รถยนต์บรรทุกระเบิด (Car bomb) เป็นอาวุธ ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิต 12 คน
* การลอบวางระเบิดไนท์คลับ ที่เกาะบาหลี เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2545 ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิต 202 คน ซึ่งผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่เป็นนักท่องเที่ยวจากออสเตรเลียและประเทศอื่น ๆ โดย นายอัมโรซี บิน เนอร์ฮาสยิม ช่างเทคนิค จากทางตะวันออกของเกาะชวา วัย 41 ปี ถูกพิพากษาลงโทษ เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2545 ในฐานะที่เป็นบุคคลที่ซื้อรถยนต์คันที่ใช้บรรทุกระเบิด และเป็นผู้รับผิดชอบในการจัดซื้อและลำเลียงสารเคมีที่เป็นส่วนประกอบของระเบิดส่วนใหญ่ นายอัมโรซี เป็นผู้ต้องสงสัยคนแรกที่ถูกตัดสินลงโทษ จากจำนวนผู้ต้องสงสัย 33 คน ที่ถูกจับกุมในกรณีการก่อการร้ายที่เกาะบาหลี
* กรณีการโจมตีโบสถ์คริสต์หลายแห่ง เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2543 ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิต 18 คน หน่วยข่าวกรองของประเทศอาเซียนและสหรัฐ เชื่อว่า นายฮัมบาลี มีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรงกับการก่อการร้ายระลอกนี้ และทางการอินโดนีเซียก็ใช้เรื่องนี้เป็นข้ออ้างในการควบคุมตัวนายอาบู บาการ์ บาชีร์ ไปสอบปากคำ
* การลอบวางระเบิดที่เกิดขึ้นหลายระลอกที่กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2545 โดยกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ระบุว่า นายฮัมบาลี ช่วยเหลือในเรื่องการวางแผน ซึ่ง นายเฟอร์ตู เราะห์มาน อัลกอซี ลูกศิษย์คนใกล้ชิดของ นายอาบู บาการ์ บาชีร์ ยอมสารภาพว่าเกี่ยวข้องกับการลอบวางระเบิด และเมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2545 ก็ถูกตัดสินลงโทษในข้อหามีวัตถุระเบิดไว้ในครอบครองโดยผิดกฎหมาย ซึ่งเป็นข้อหาที่ไม่เกี่ยวข้องกับคดีการก่อการร้าย
* กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ระบุว่า นายฮัมบาลี ช่วยเหลือในเรืองการวางแผนก่อการร้ายที่จะระเบิดเครื่องบินโดยสารของสายการบินสหรัฐฯ จำนวน 11 ลำ ในปฏิบัติการ  เมื่อปี พ.ศ. 2538
* นอกเหนือจากนี้ ญะมาอะห์ อิสลามียะห์ ยังเกี่ยวข้องกับแผนโจมตีสถานเอกอัครราชทูตสหรัฐฯ อังกฤษ และออสเตรเลีย ในประเทศสิงคโปร์ เมื่อปี พ.ศ. 2544 ซึ่งแผนดังกล่าวถูกสกัดกั้นได้ก่อนที่จะมีการลงมือ

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่มเติม
* Abuza, Zachary. *Militant Islam in Southeast Asia: Crucible of Terror*.  Boulder, Colorado, USA: Lynne Rienner Publishers, 2003. .
* Atran, Scott (2010). *Talking to the Enemy: Faith, Brotherhood, and the (Un)Making of Terrorists*. New York: Ecco Press / HarperCollins. .
* Barton, Greg (2005). *Jemaah Islamiyah: radical Islam in Indonesia*. Singapore: Singapore University Press. .
* Lim, Merlyna. *Islamic Radicalism and Anti-Americanism in Indonesia: The Role of the Internet*. Washington: East-West Center, 2005. .
* Reeve, Simon. *The New Jackals: Ramzi Yousef, Osama Bin Laden and the Future of Terrorism*. Boston: Northeastern University Press, 1999.  .
* Ressa, Maria. *Seeds of Terror: An Eyewitness Account of Al-Qaeda's Newest Center of Operations in Southeast Asia*. New York: Free Press, 2003. .

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Jemaah Islamiah in South East Asia: Damaged but Still Dangerous – International Crisis Group report dated 26 August 2003
* Jemaah Islamiyah's Publishing Industry – International Crisis Group report dated 28 February 2008
* Constructing" the Jemaah Islamiyah Terrorist: A Preliminary Inquiry (PDF) – Institute of Defence and Strategic Studies, Singapore, report dated October 2004
* Funding Terrorism in Southeast Asia: The Financial Network of Al Qaeda and Jemaah Islamiyah (PDF) – National Bureau of Asian Research report dated December 2003
* cfrterrorism.org page on Jemaah Islamiah
*"Jemaah Islamiah still a threat" – *[[BBC News]]* article dated 15 August 2003
* Jemaah Islamiyah Shown to Have Significant Ties to al Qaeda
*  
* Combating JI in Indonesia
* Terrorism Perpetrated and Terrorists Apprehended
* Council on Foreign Relations Backgrounder: Jemaah Islamiyah
* 


หมวดหมู่:ขบวนการทางการเมืองในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
หมวดหมู่:ขบวนการก่อการร้าย
หมวดหมู่:การก่อการร้ายในประเทศไทย
หมวดหมู่:การก่อการร้ายอิสลาม
หมวดหมู่:องค์การญิฮาด
หมวดหมู่:ความไม่สงบในชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย
หมวดหมู่:กลุ่มกบฏในประเทศไทย