เทศบาลเมืองทับกวาง

**เทศบาลเมืองทับกวาง** เป็นเทศบาลเมืองแห่งหนึ่งในอำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทับกวางทั้งตำบล มีประชากรในปี พ.ศ. 2568 จำนวน 20,572 คน โดยส่วนมากประกอบอาชีพเกษตรกรรม รับจ้างทั่วไปและการค้าขาย มีเส้นทางการคมนาคมทั้งทางรถยนต์และรถไฟเป็นทางผ่านที่จะเดินทางไปยังภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยมีเส้นทางคมนาคมหลักคือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 (ถนนมิตรภาพ)

## ประวัติ
ตำบลทับกวาง เดิมเรียกว่า "**บ้านลาว**" ซึ่งเป็นหมู่บ้านที่มีเชื้อสายบรรพบุรุษที่สืบเชื้อสายมาจากประเทศลาวอพยพที่พระเจ้ากรุงธนบุรีโปรดเกล้าให้ต้อนมาจากนครเวียงจันทน์ ต่อมาเริ่มมีราษฎรมากขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว จนกระทั่งถึงสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพสมัยที่เป็นเสนาบดีกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศให้เปลี่ยนชื่อหมู่บ้านใหม่ เพราะอาจจะเกิดแบ่งแยกชนชั้นขึ้นจึงเปลี่ยนชื่อหมู่บ้านใหม่ว่า "บ้านทับกวาง" ซึ่งคำว่า "ทับ" หมายถึง การสร้างที่พักชั่วคราวบนต้นไม้ของพรานป่า ได้ประกาศจัดตั้งเป็นสุขาภิบาลเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2515 ในวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2542 ได้มีพระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะสุขาภิบาลยกฐานะจากสุขาภิบาลเป็น "เทศบาลตำบลทับกวาง" และมีการเปลี่ยนแปลงฐานะจากเทศบาลตำบลทับกวางเป็นเทศบาลเมืองทับกวาง เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2555

## ภูมิศาสตร์
เทศบาลเมืองทับกวาง ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของอำเภอแก่งคอย ห่างจากอำเภอแก่งคอยประมาณ 10 กิโลเมตร และตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือจังหวัดสระบุรี โดยอยู่ห่างจากอำเภอเมืองสระบุรีประมาณ 22 กิโลเมตร ลักษณะภูมิประเทศจะเป็นที่ราบสูงและภูเขา

ตำบลทับกวาง มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่ใกล้เคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับตำบลท่าคล้อ อำเภอแก่งคอย
* **ทิศใต้** ติดต่อกับตำบลซำผักแพว อำเภอแก่งคอย
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับตำบลมิตรภาพ อำเภอมวกเหล็ก
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับตำบลบ้านป่า อำเภอแก่งคอย

สภาพภูมิประเทศของเทศบาลเมืองทับกวางเป็นพื้นที่ราบสูงและเขาเป็นส่วนใหญ่

สภาพภูมิอากาศของเทศบาลเมืองทับกวางมีลักษณะฤดูร้อนค่อนข้างร้อนและในฤดูหนาวจะค่อนข้างเย็น ช่วงฤดูฝนพื้นที่บริเวณที่ราบสูงฝนมักไม่ตกต้องตามฤดูกาล อุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุด 40 องศาเซลเซียส และอุณหภูมิเต่ำสุด 23.4 องศาเซลเซียส

## การแบ่งเขตการปกครอง
เทศบาลเมืองทับกวาง แบ่งการปกครองตามรูปแบบหมู่บ้านออกเป็น 10 หมู่บ้าน และชุมชน 36 ชุมชนในเขตเทศบาล ดังนี้

;หมู่บ้าน

* หมู่บ้านไผ่ใต้ (หมู่ที่ 1)
* หมู่บ้านไทย (หมู่ที่ 2)
* หมู่บ้านทับกวาง (หมู่ที่ 3)
* หมู่บ้านซับบอน (หมู่ที่ 4)
* หมู่บ้านเขาเกตุ (หมู่ที่ 5)
* หมู่บ้านหนองผักบุ้ง (หมู่ที่ 6)
* หมู่บ้านป่าไผ่เหนือ (หมู่ที่ 7)
* หมู่บ้านไร่ (หมู่ที่ 8)
* หมู่บ้านถ้ำน้ำพุ (หมู่ที่ 9)
* หมู่บ้านดอนยอ (หมู่ที่ 10)

;ชุมชน
*ชุมชนบ้านเขามัน
*ชุมชนบ้านป่าแดง
*ชุมชนแผ่นดินทอง
*ชุมชนบ้านไทย
*ชุมชนหนองปู 93
*ชุมชนบ้านถ้ำพัฒนา
*ชุมชนหนองบัวบาน
*ชุมชนดินสอพอง
*ชุมชนหนองผักบุ้ง
*ชุมชนบ้านสะพานสาม
*ชุมชนนิคมพัฒนา
*ชุมชนบ้านจัดสรรทับกวาง
*ชุมชนหัววังยาว
*ชุมชนบ้านใหม่
*ชุมชนบ้านใหม่ (ผาเสด็จ)
*ชุมชนบ้านริมภู
*ชุมชนบ้านซับบอนพัฒนา
*ชุมชนหน้าวัดเขามัน
*ชุมชนเกษตรสัมพันธ์
*ชุมชนบ้านน้ำพุ
*ชุมชนมิตรภาพร่วมใจ
*ชุมชนบ้านโคกพัฒนา
*ชุมชนหินดาดพัฒนา
*ชุมชนเฟื่องฟ้า
*ชุมชนบ้านเจริญพร
*ชุมชนทับกวาง
*ชุมชนบ้านเหนือวัดทับกวาง
*ชุมชนหัวเขาพัฒนา
*ชุมชนเขาเกตุ
*ชุมชนบ้านโป่งพัฒนา
*ชุมชนบ้านทุ่งเศรษฐี
*ชุมชนเพชรไผ่ทอง 1
*ชุมชนเพชรไผ่ทอง 2
*ชุมชนคุ้มไผ่ทอง
*ชุมชนบ้านป่าไผ่เหนือ
*ชุมชนบ้านสะพานสอง

## นายกเทศมนตรี
ทำเนียบรายนามนายกเทศมนตรี นับแต่ตำบลถูกยกระดับจากสุขาภิบาลเป็นเทศบาลจนถึงปัจจุบัน มีดังนี้

## ประชากร
ปี 2568 เทศบาลเมืองทับกวาง มีประชากรรวมทั้งสิ้น  20,572 คน  ชาย 10,269 คน  หญิง 10,303 คน โดยส่วนมากประกอบอาชีพเกษตรกรรม รับจ้างทั่วไปและการค้าขาย

มีสถิติบ้านจากทะเบียนบ้าน จำนวน  10,623 หลัง

## สถานที่ท่องเที่ยว
;วัดถ้ำพระโพธิสัตว์
วัดถ้ำพระโพธิสัตว์ ตั้งอยู่หมู่บ้านดอนยอ เป็นวัดที่มีถ้ำที่มีรอยแกะสลักภาพจำหลักสมัยทวาราวดีเป็นภาพพระพุทธรูปประทับนั่งห้อยพระบาทปางวิตรรกะ ท่ามกลางเหล่าเทพอยู่ภายในถ้ำ นอกจากนี้ยังมีหินงอกหินย้อย มีน้ำตก มีถ้ำธรรมทัศน์ และถ้ำลุมพินี

;ผาเสด็จ

ผาเสด็จ ตั้งอยู่บ้านเขาเกตุ ใกล้กับสถานีรถไฟผาเสด็จ มีหินผาขนาดใหญ่เป็นชะง่อนยื่นออกมาขวางเส้นทางรถไฟสายแก่งคอย-มวกเหล็กซึ่งวิศวกรชาวฝรั่งเศสพยายามจะระเบิดทำลายเพื่อจะทำทางรถไฟผ่านก็ไม่สามารถระเบิดได้ มีคนงานเสียชีวิตในระหว่างก่อสร้างเป็นจำนวนมากจนกระทั่งความทราบถึงพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ จึงได้เสด็จมาเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2438 เพื่อทอดพระเนตร และได้ทรงลงพระปรมาภิไธยย่อ "จปร" "สผ" "รศ.115" ไว้บนก้อนหินนั้น ซึ่งยังคงมีจารึกอยู่จนถึงกระทั่งปัจจุบันนี้

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ข้อมูลแหล่งท่องเที่ยวในตำบลทับกวาง . ไทยตำบล
* ประวัติของตำบลทับกวาง . โรงเรียนนิยมทับกวางสงเคราะห์ 2
* ข้อมูลตำบลทับกวาง. ศูนย์ข้อมูลประเทศไทย
* เกี่ยวกับ ทับกวาง . เทศบาลเมืองทับกวาง
* ประวัติความเป็นมา. เทศบาลเมืองทับกวาง

ทับกวาง
หมวดหมู่:อำเภอแก่งคอย