สวนสัตว์ดุสิต

thumb|250px|สะพาน
thumb|250px|ไข่ไดโนเสาร์
thumb|right|250px|ป้ายเขาดินวนา
thumb|right|250px|ลานกิจกรรม หน้าบริเวณทางเข้าฝั่งถนนอู่ทองใน

**สวนสัตว์ดุสิต** หรือ **เขาดินวนา** เป็นสวนสัตว์แห่งแรกของประเทศไทย ตั้งอยู่เลขที่ 71 ถนนพระรามที่ 5 แขวงดุสิต เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ใกล้กับสนามเสือป่าและพระที่นั่งอนันตสมาคม มีเนื้อที่ 118 ไร่ ปัจจุบันสวนสัตว์ดุสิตได้ปิดให้บริการลงตั้งแต่วันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2561 โดยได้ย้ายสวนสัตว์ไปสร้างยังสถานที่แห่งใหม่บริเวณอำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี ซึ่งคาดว่าจะเปิดให้บริการได้ในปี พ.ศ. 2570

## ประวัติ
สวนสัตว์ดุสิต อยู่ในอาณาบริเวณของ "วังสวนดุสิต" มาตั้งแต่ พ.ศ. 2441 เมื่อครั้งที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ซื้อสวนและนาในระหว่างคลองผดุงกรุงเกษมจนถึงคลองสามเสน ด้านตะวันออกถึงทางรถไฟด้วยเงินพระคลังข้างที่ ซึ่งเป็นพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ โดยพระราชทานชื่อที่ตำบลนี้ว่า "สวนดุสิต" (ราชกิจจานุเบกษา 7 มีนาคม ร.ศ. 117)

18 มีนาคม พ.ศ. 2481 เทศบาลนครกรุงเทพขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตดัดแปลงบริเวณสวนสัตว์กรุงเทพ เป็นสวนสาธารณะ และเปิดให้ประชาชนได้ใช้เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจโดยไม่เก็บค่าเช่า และพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล โปรดเกล้าฯ พระราชทานให้เป็นสวนสาธารณะ และยังพระราชทานลูกหลานกวางดาวที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงนำมาจากอินโดนีเซีย ที่เมืองบุยเตนซอค (Buitenzurg) เมื่อการเสด็จประพาสเกาะชวาครั้งหลัง พ.ศ. 2444 (ร.ศ. 120) และสัตว์อื่นอีก 2-3 ชนิด จากสวนกวางบริเวณพระที่นั่งอัมพรสถานมาเลี้ยง

ต่อมากิจการสวนสัตว์ดุสิตของเทศบาลนครกรุงเทพ ซึ่งอยู่ในความควบคุมของกระทรวงมหาดไทย ได้ถูกโอนมาอยู่กับองค์การสวนสัตว์ ตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งองค์การสวนสัตว์ พ.ศ. 2497

ต่อมาพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงรับองค์การสวนสัตว์เข้าไว้ในพระบรมราชูปถัมภ์ เมื่อ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2506 จากการขอพระราชทานพระบรมราชวโรกาสกราบบังคมทูลพระกรุณา ขอพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ของพลโท บัญญัติ เทพหัสดิน ณ อยุธยา ประธานกรรมการ และผู้อำนวยการองค์การสวนสัตว์

สวนสัตว์ดุสิตเป็นสวนสัตว์เปิดที่อยู่ใจกลางเมืองกรุงเทพฯ ซึ่งภายในสวนสัตว์ประกอบไปด้วยสัตว์ป่า นานาชนิด จำนวนสัตว์ทั้งหมดที่อยู่ในสวนสัตว์ดุสิต รวมทั้งสิ้น 1,343 ตัวแบ่งออกเป็น
* สัตว์ที่เลี้ยงลูกด้วยนม จำนวน 331 ตัว
* สัตว์เลื้อยคลาน จำนวน 170 ตัว
* สัตว์ปีก จำนวน 842 ตัว

## สวนสัตว์แห่งใหม่

ในวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560  พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ได้นำคณะเข้าเฝ้าฯ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร พระราชอิสริยยศในขณะนั้น) เพื่อรับพระราชทานโฉนดที่ดินบริเวณตำบลรังสิต อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี จำนวน 300 ไร่ โดยย้ายไปยังที่ใหม่เนื่องจากที่เก่านั้นมีพื้นที่คับแคบและไม่เพียงพอกับจำนวนสัตว์และนักท่องเที่ยวในปัจจุบัน ซึ่งสวนสัตว์ดุสิตในสถานที่เก่าเปิดดำเนินกิจการเป็นวันสุดท้ายเมื่อวันที่  30 กันยายน พ.ศ. 2561 โดยระหว่างที่สวนสัตว์แห่งใหม่อยู่ในระหว่างการก่อสร้าง ได้มีการย้ายสัตว์ต่าง ๆ ไปฝากเลี้ยงไว้ยังสวนสัตว์ต่าง ๆ ทั่วประเทศ 6 แห่ง

## คลังภาพ

ไฟล์:Dusit zoo baer.JPG|หมีหมาในสวนสัตว์ดุสิต
ไฟล์:Casuarius casuarius - Dusit Zoo-8a.jpg|นกแคสโซแวรีใต้ในสวนสัตว์ดุสิต
ไฟล์:Dusit zoo ostrich.jpg|นกกระจอกเทศในสวนสัตว์ดุสิต
ไฟล์:Serow Capricornis sumatraensis.JPG|เลียงผาใต้ในสวนสัตว์ดุสิต
ไฟล์:Elongated Tortoise (Indotestudo elongata) - Thailand 1.jpg|เต่าเหลืองในสวนสัตว์ดุสิต


## ดูเพิ่ม
* สวนสัตว์เปิดเขาเขียว
* สวนสัตว์นครราชสีมา
* สวนสัตว์เชียงใหม่
* สวนสัตว์สงขลา

## อ้างอิง
* อดีตเงาของเขาดิน จากวันวาน... จนถึงวันนี้ 
* เว็บไซต์ของสวนสัตว์ดุสิต 
* แจ้งความเรื่องสวนดุสิต 
* พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งองค์การสวนสัตว์ 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* เว็บไซต์ของสวนสัตว์ดุสิต 
* Khaodin.com
* เฟสบุ๊ค

หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในเขตดุสิต

หมวดหมู่:สวนสัตว์ในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:สวนสนุกในประเทศไทยในอดีต
หมวดหมู่:ก่อตั้งในจังหวัดพระนครในปี พ.ศ. 2481
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างที่ถูกรื้อถอนในปี พ.ศ. 2561
หมวดหมู่:สวนสาธารณะในกรุงเทพมหานคร