เขตราชเทวี

**ราชเทวี** เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร สภาพโดยทั่วไปเป็นแหล่งการค้า การบริการ และแหล่งที่อยู่อาศัยหนาแน่นมาก

## ที่ตั้งและอาณาเขต

เขตราชเทวีตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของฝั่งพระนคร มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่การปกครองต่าง ๆ เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับเขตพญาไทและเขตดินแดง มีคลองสามเสนเป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับเขตห้วยขวาง มีถนนอโศก-ดินแดงเป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศใต้** ติดต่อกับเขตวัฒนาและเขตปทุมวัน มีคลองแสนแสบเป็นเส้นแบ่งเขต
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับเขตดุสิต มีทางรถไฟสายเหนือเป็นเส้นแบ่งเขต

## ที่มาของชื่อเขต
thumb|left|180px|สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี|alt=
ชื่อเขตตั้งตามทางแยกราชเทวีซึ่งเป็นจุดตัดระหว่างถนนพญาไทกับถนนเพชรบุรี โดยมาจากชื่อสะพานพระราชเทวีซึ่งข้ามคลองประแจจีน (ปัจจุบันถูกถมไปแล้ว) บนถนนพญาไท ก่อนเข้าถนนเพชรบุรี ส่วนชื่อสะพาน "พระราชเทวี" ตั้งตามพระนามของพระนางเจ้าสุขุมาลมารศรี พระราชเทวีในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พระยศในขณะนั้น; พระยศต่อมาคือ *สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี*)

## ประวัติศาสตร์
พื้นที่เขตราชเทวีเดิมมีฐานะเป็นตำบล 4 ตำบล ได้แก่ ตำบลทุ่งพญาไท ตำบลถนนพญาไท ตำบลถนนเพชรบุรี และตำบลมักกะสัน ซึ่งเกิดจากการยุบรวมตำบลเล็ก ๆ เข้าด้วยกัน และไปขึ้นกับอำเภอดุสิต และต่อมาใน พ.ศ. 2509 จึงได้ย้ายมาขึ้นกับอำเภอพญาไท

เมื่อ พ.ศ. 2515 ได้มีประกาศคณะปฏิวัติจัดตั้งกรุงเทพมหานครขึ้นแทนที่นครหลวงกรุงเทพธนบุรีซึ่งเกิดจากการรวมกันของจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี อำเภอพญาไทยกฐานะขึ้นเป็นเขตพญาไท ตำบล 4 ตำบลดังกล่าวจึงมีฐานะเป็นแขวง

ต่อมาในท้องที่เขตพญาไทมีความเจริญและมีผู้คนหนาแน่นขึ้น เพื่อประสิทธิภาพในการปกครอง การบริหารราชการ และการอำนวยความสะดวกแก่ประชาชน ในวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532 กระทรวงมหาดไทยจึงมีประกาศให้แบ่งพื้นที่แขวง 4 แขวงดังกล่าวซึ่งอยู่ทางทิศใต้ของเขตพญาไทจัดตั้งเป็น **เขตราชเทวี** จนกระทั่งใน พ.ศ. 2536 ได้มีการจัดตั้งเขตดินแดงขึ้น โดยนำพื้นที่บางส่วนของแขวงมักกะสันไปรวมด้วย

ในอดีตย่านราชเทวี มีวังหลายวัง อาทิ บ้านราชเทวี บ้านพระยาเรือนอุดม วังลักษมีวิลาศ

## เหตุการณ์สำคัญ
เหตุการณ์แก๊สระเบิดที่ถนนเพชรบุรีตัดใหม่ พ.ศ. 2533 เกิดเมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2533 มีผู้เสียชีวิต 89 ราย

ระหว่างการชุมนุมของแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ พ.ศ. 2553 เมื่อรัฐบาลอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะสั่งปิดล้อมพื้นที่โดยรอบแยกราชประสงค์ ถนนราชปรารภก็กลายเป็นสมรภูมิ ตั้งแต่วันที่ 14 ถึง 19 พฤษภาคม 2553 มีประชาชนถูกยิงเสียชีวิตรวม 23 คนตั้งแต่บริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิมาจนถึงสถานีรถไฟฟ้าแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ ราชปรารภ ซึ่งในจำนวนนี้มีหลายคนที่มีพยานหลักฐานและคำสั่งศาลยืนยันว่าเป็นฝีมือของทหารที่ประจำการในบริเวณนั้น และในวันที่ 19 พฤษภาคมซึ่งมีการสลายการชุมนุมก็มีการเผาทำลายอาคารบริเวณย่านอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิเสียหาย

19 มกราคม พ.ศ. 2557 ช่วงบ่าย เกิดการโจมตีด้วยระเบิด ณ จุดชุมนุมประท้วงต่อต้านรัฐบาลหน้าอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ มีผู้ได้รับบาดเจ็บ 28 คน ถาวร เสนเนียม อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพรรคประชาธิปัตย์ ซึ่งอยู่ที่จุดชุมนุมเชื่อว่าเขาเป็นเป้าระเบิด ชายไม่ทราบรูปพรรณขว้างวัตถุระเบิดใกล้เต็นท์ศูนย์สื่อหลังเวทีชุมนุมแล้วหลบหนีเมื่อเวลา 13.30 น. รักษาความปลอดภัยที่จุดชุมนุมของเครือข่ายนักศึกษาประชาชนปฏิรูปประเทศไทยบนถนนราชดำเนินนอกถูกนำส่งโรงพยาบาลจากกระสุนปืนจากมือปืนไม่ทราบตัวในเย็นวันเดียวกัน มีผู้เสียชีวิตในวันดังกล่าว ได้แก่นายอานนท์ ไทยดี ซึ่งถูกระเบิดที่บริเวณจุดเกิดเหตุ

## การแบ่งเขตการปกครอง
เขตราชเทวีแบ่งหน่วยการปกครองย่อยออกเป็น 4 แขวง ได้แก่

## ประชากร

## การคมนาคม
[thumb|[อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ]]
[thumb|[สถานีพญาไท]]
ถนนสายสำคัญของเขตราชเทวี ได้แก่
* ถนนพระรามที่ 6 ตั้งแต่สะพานข้ามคลองมหานาคถึงสะพานข้ามคลองสามเสน
* ถนนบรรทัดทอง ตั้งแต่สะพานข้ามคลองมหานาคถึงทางแยกเพชรพระราม
* ถนนพญาไท ตั้งแต่สะพานหัวช้างถึงแยกอนุสาวรีย์​ชัย​สมรภูมิ​ 
* ถนนเพชรบุรี ตั้งแต่ทางรถไฟสายเหนือถึงทางแยกอโศก–เพชรบุรี
* ถนนศรีอยุธยา ตั้งแต่ทางรถไฟสายเหนือถึงทางแยกมักกะสัน
* ถนนราชวิถี ตั้งแต่ทางรถไฟสายเหนือถึงทางแยกสามเหลี่ยมดินแดง
* ถนนราชดำริ ตั้งแต่สะพานข้ามคลองแสนแสบถึงแยกประตูน้ำ
* ถนนราชปรารภ ตั้งแต่ทางแยกประตูน้ำถึงทางแยกสามเหลี่ยมดินแดง
* ถนนชิดลม ตั้งแต่สะพานข้ามคลองแสนแสบถึงทางแยกชิดลม–เพชรบุรี
* ถนนวิทยุ ตั้งแต่สะพานข้ามคลองแสนแสบถึงทางแยกวิทยุ–เพชรบุรี
* ถนนอโศกมนตรี ตั้งแต่สะพานข้ามคลองแสนแสบถึงทางแยกอโศก–เพชรบุรี
* ถนนอโศก-ดินแดง ตั้งแต่ทางแยกอโศก–เพชรบุรีถึงสะพานข้ามคลองสามเสน
* ถนนพหลโยธิน​ 
ตั้งแต่แยกอนุสาวรีย์​ชัย​สมรภูมิ​จนถึงสะพานข้ามคลอง​สามเสน
* ถนนจตุรทิศ
* ทางพิเศษเฉลิมมหานคร
* ทางพิเศษศรีรัช
ถนนสายรองลงไป เช่น ถนนนิคมมักกะสัน ซอยสุขุมวิท 3 (นานาเหนือ) ถนนโยธี ถนนรางน้ำ ถนนกำแพงเพชร 5 เป็นต้น 

นอกจากนี้ ในพื้นที่เขตยังมีทางรถไฟสายเหนือและทางรถไฟสายตะวันออกตัดผ่าน รวมทั้งมีเส้นทางรถไฟฟ้าบีทีเอส รถไฟใต้ดิน และรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานด้วย 

ในส่วนรถไฟ ในพื้นที่เขตมีสถานีรถไฟมักกะสันซึ่งตั้งอยู่บนเส้นทางรถไฟสายตะวันออก ใกล้กับโรงงานรถไฟมักกะสันของการรถไฟแห่งประเทศไทย ในส่วนรถไฟฟ้าลอยฟ้าและใต้ดิน มีสถานีรถไฟฟ้าบีทีเอส 3 สถานี ได้แก่ สถานีราชเทวี สถานีพญาไท และสถานีอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ กับสถานีรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน ได้แก่ สถานีเพชรบุรี และมีสถานีรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ 3 สถานี ได้แก่ สถานีมักกะสัน สถานีพญาไท และสถานีราชปรารภ โดยในอนาคตจะมีสถานีรถไฟฟ้าสายสีส้มที่ปัจจุบันกำลังก่อสร้างอยู่เพิ่มเติมอีก 3 สถานี ได้แก่ สถานีราชปรารภ ประตูน้ำ และราชเทวี

ส่วนการสัญจรทางน้ำ ในพื้นที่เขตมีคลองแสนแสบเป็นคลองเขตแดนทางทิศใต้ของเขต ในอดีตท่าเรือที่บริเวณประตูน้ำเป็นแหล่งขนถ่ายสินค้าทางน้ำที่มาทางเรือตามคลองแสนแสบที่เคยคึกคักมาก ในปัจจุบันการสัญจรทางน้ำก็ยังมีอยู่ คือ เรือโดยสารคลองแสนแสบ 

อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิอันเป็นจุดชุมทางสำคัญที่มีรถประจำทางผ่านหลายสายและยังเป็นจุดผ่านของรถไฟฟ้าบีทีเอสก็ตั้งอยู่ในพื้นที่เขตราชเทวี นอกจากนั้นในบริเวณรอบอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิยังมีท่ารถตู้จากกรุงเทพฯ ไปยังจังหวัดต่าง ๆ ด้วย

## สถานที่สำคัญ
thumb|พระราชวังพญาไท
เขตราชเทวีเป็นที่ตั้งของย่านที่ทำการรัฐบาล ย่านธุรกิจการค้าและการท่องเที่ยว สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม และย่านสถานศึกษาที่สำคัญ นอกจากนั้นยังเป็นศูนย์กลางคมนาคม มีประชากรอาศัยในเขตนี้ค่อนข้างหนาแน่นและยังมีชุมชนที่มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมพิเศษเฉพาะด้วย 

สถานที่สำคัญที่กล่าวถึงในคำขวัญของเขตคือ 
*พระราชวังพญาไท ซึ่งเป็นที่มาของชื่อ เขตพญาไท หรืออำเภอพญาไทเดิม ก่อนหน้าที่จะมีการปรับปรุงอาณาเขตของเขตพญาไทใหม่ จนทำให้พื้นที่พระราชวังพญาไทกลายมาเป็นอยู่ในเขตราชเทวี และปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า
*อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ สร้างขึ้นเป็นที่ระลึกถึงทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ ตำรวจ และเจ้าหน้าที่พลเรือนที่มีส่วนร่วมต่อสู้เพื่อปกป้องอธิปไตยของประเทศในยามสงคราม ตั้งอยู่ ณ บริเวณที่เคยเป็นสี่แยกระหว่างถนนราชวิถีกับถนนพหลโยธิน ซึ่งในอดีตเรียกว่า สี่แยกสนามเป้า  
*วังสวนผักกาด บนถนนศรีอยุธยา  
* อาคารใบหยก 1 อาคารใบหยก 2 ซึ่งเคยเป็นอาคารที่สูงที่สุดในประเทศไทย ทั้งสองอาคารอยู่ในบริเวณย่านประตูน้ำ 
* ชุมชนชาวไทยมุสลิมเชื้อสายจามที่บ้านครัว ซึ่งอพยพเข้ามาจากกัมพูชาตั้งแต่สมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ และมีอุตสาหกรรมในครัวเรือนที่เคยเลืองลือในอดีตคือ การทอผ้าไหม ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สอง นาย จิม ทอมป์สัน นักธุรกิจชาวอเมริกันได้ฟื้นฟูการทอผ้าไหมไทยที่ขณะนั้นกำลังซบเซา และนำผ้าไหมไทยออกไปเผยแพร่ในระดับโลกจนกลายเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียงของประเทศไทย โดยได้ร่วมมือกับช่างทอผ้าไหมในชุมชนบ้านครัวนี้

### สถาบันทางการศึกษา
[thumb|[อาคารวรรณสรณ์]]
* มหาวิทยาลัยมหิดล (พญาไท)
** คณะวิทยาศาสตร์
** คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี
** คณะทันตแพทยศาสตร์
** คณะเภสัชศาสตร์
** คณะสาธารณสุขศาสตร์
** คณะเวชศาสตร์เขตร้อน
** โรงเรียนพยาบาลรามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี
** อาคารสำนักคอมพิวเตอร์ คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
*วิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า
*วิทยาลัยแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต – โรงพยาบาลราชวิถี
*วิทยาลัยพยาบาลกองทัพบก
*วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ
*ศูนย์รวมนักศึกษาแบ๊บติสต์ 
*อาคารวรรณสรณ์ แหล่งรวมสถาบันกวดวิชา
*โรงเรียนสันติราษฎร์วิทยาลัย
*โรงเรียนศรีอยุธยา
*โรงเรียนอำนวยศิลป์
*วิทยาลัยเทคโนโลยีดอนบอสโก
*โรงเรียนเซนต์ดอมินิก
*โรงเรียนมักกะสันพิทยา
*โรงเรียนวัดดิสหงสาราม(วัดมักกะสัน)
*โรงเรียนพญาไท
*โรงเรียนปานะพันธ์

### สถานที่ราชการ หน่วยงานในกำกับของรัฐ และรัฐวิสาหกิจ
*กระทรวงการต่างประเทศ
*กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม
*กองบังคับการตำรวจทางหลวง กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
*กองบังคับการสายตรวจและปฏิบัติการพิเศษ กองบัญชาการตำรวจนครบาล สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
*กรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
*กระทรวงอุตสาหกรรม
**สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย
**กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม
**กรมโรงงานอุตสาหกรรม
**กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่
**สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
**สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม
*กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
**กรมวิทยาศาสตร์บริการ
**สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ
*กรมการสารวัตรทหารบก
*กองพันทหารสารวัตรที่ 11
*กรมแพทย์ทหารบก
*กรมปศุสัตว์ และ สัตวแพทยสภาแห่งประเทศไทย
*กรมการพลังงานทหาร ศูนย์การอุตสาหกรรมป้องกันประเทศและพลังงานทหาร กระทรวงกลาโหม
*ศูนย์เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ กรมส่งเสริมการเรียนรู้ กระทรวงศึกษาธิการ
** สถานีวิทยุศึกษา
** สถานีวิทยุโทรทัศน์เพื่อการศึกษา
*การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย 
*สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงาน
*องค์การเภสัชกรรม
*สำนักป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรุงเทพมหานคร (กองบังคับการตำรวจดับเพลิง กองบัญชาการตำรวจนครบาล สำนักงานตำรวจแห่งชาติ เดิม)
* สถานีตำรวจนครบาลพญาไท
* มูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภา) ยามยาก สภากาชาดไทย
* สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (สมศ.) สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (สทศ.)

### สถานพยาบาล
*โรงพยาบาลรามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
*โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อน คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล
*โรงพยาบาลทันตกรรม คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
*โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า
*โรงพยาบาลราชวิถี
*สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี  (โรงพยาบาลเด็ก)
*สถาบันโรคผิวหนัง
*โรงพยาบาลสงฆ์
*โรงพยาบาลพญาไท 1
*โรงพยาบาลราชเวช
*โรงพยาบาลบุรฉัตรไชยากร
*สถาบันประสาทวิทยา
*สถาบันมะเร็งแห่งชาติ
*โรงพยาบาลสถาบันโรคไตภูมิราชนครินทร์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์สำนักงานเขตราชเทวี  
* เว็บไซต์สำนักการจราจรและขนส่งกรุงเทพมหานคร: แหล่งท่องเที่ยวในเขตราชเทวี
* แผนที่เขตราชเทวี 
* เว็บไซต์พิพิธภัณฑ์วังสวนผักกาด
 


หมวดหมู่:สถานที่ที่ตั้งชื่อตามพระนามของพระบรมวงศานุวงศ์ไทย