การทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ ค.ศ. 2009

**การทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ ค.ศ. 2009** คือการจุดระเบิดอุปกรณ์นิวเคลียร์ใต้ดินซึ่งดำเนินการโดยประเทศเกาหลีเหนือเมื่อวันจันทร์ที่ 25 พฤษภาคม ค.ศ. 2009 เป็นการทดลองนิวเคลียร์ครั้งที่สองของประเทศ หลังจากที่การทดลองครั้งแรกเกิดขึ้นในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2006 ภายหลังการทดลองนิวเคลียร์ รัฐบาลเปียงยางยังดำเนินการทดสอบขีปนาวุธอีกหลายครั้ง ในเวลาต่อมาบทความทางวิชาการประเมินแรงระเบิดไว้ที่ 2.35 กิโลตัน

การทดลองดังกล่าวถูกประณามจากประชาคมระหว่างประเทศเกือบเป็นเอกฉันท์ และภายหลังการทดลอง คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติได้ผ่านข้อมติที่ 1874 เพื่อประณามการทดลองและยกระดับการคว่ำบาตรต่อเกาหลีเหนือให้เข้มงวดขึ้น

เชื่อกันอย่างแพร่หลายว่าการทดลองนี้จัดขึ้นเนื่องจากวิกฤตการณ์สืบทอดอำนาจภายในประเทศ หลังคิม จ็อง-อิลประสบภาวะโรคหลอดเลือดสมองในฤดูร้อน ค.ศ. 2008 มีการเตรียมการให้คิม จ็อง-อึน บุตรชายคนที่สามขึ้นสู่อำนาจเมื่อบิดาถึงแก่อสัญกรรม เชื่อกันว่าเกาหลีเหนือดำเนินการทดลองนิวเคลียร์เพื่อแสดงให้เห็นว่าแม้ในช่วงเวลาที่อาจเกิดความอ่อนแอ ประเทศก็ไม่มีความตั้งใจที่จะละทิ้งโครงการอาวุธนิวเคลียร์ของตน

## ภูมิหลัง

เกาหลีเหนือ (ชื่ออย่างเป็นทางการคือ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี หรือ DPRK) ได้ขู่ว่าจะดำเนินการทดลองนิวเคลียร์ครั้งที่สองเพื่อเป็นการประท้วงหลังคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติรับรองแถลงการณ์ของประธานที่ประณามเกาหลีเหนือภายหลังการปล่อยจรวด ซึ่งเกาหลีเหนืออ้างว่าเป็นจรวดนำส่งดาวเทียมควังมย็องซ็อง-2 เมื่อวันที่ 5 เมษายน ค.ศ. 2009 การปล่อยจรวดดังกล่าวถูกประณามจากหลายประเทศ โดยระบุว่าเป็นการทดลองขีปนาวุธข้ามทวีป

การทดลองเกิดขึ้นไม่นานหลังเกาหลีเหนือประกาศว่าตนมีหัวรบนิวเคลียร์ขนาดเล็กสำหรับติดตั้งกับขีปนาวุธพิสัยกลางและได้รับการยอมรับจากนักวิเคราะห์ว่าเป็นรัฐนิวเคลียร์อย่างเต็มตัว

ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2009 หลังจากมีการประกาศว่าคิม จ็อง-อึนเป็นผู้สืบทอดอำนาจต่อจาก คิม จ็อง-อิล ผู้นำเกาหลีเหนือ นักวิเคราะห์ของรัฐบาลสหรัฐคาดการณ์ว่าวัตถุประสงค์ของการทดลองนิวเคลียร์คือการสถาปนาเกาหลีเหนือให้เป็นรัฐนิวเคลียร์ในช่วงเวลาที่คิม จ็อง-อิลยังมีชีวิตอยู่

## ถ้อยแถลงของเกาหลีเหนือ
รัฐบาลเปียงยางแจ้งต่อทั้งวอชิงตัน ดี.ซี. และปักกิ่ง ถึงการทดลองดังกล่าวประมาณหนึ่งชั่วโมงก่อนการจุดระเบิดจริง โดยไม่ได้ระบุเวลาที่แน่นอน ซึ่งการจุดระเบิดเกิดขึ้นเมื่อเวลาประมาณ 10:00 น. ตามเวลามาตรฐานเกาหลี (KST) ของวันจันทร์ หลังจากนั้นกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐได้รีบติดต่อสมาชิกอีกสี่ประเทศของการเจรจาหกฝ่ายทันที

สำนักข่าวกลางเกาหลี (KCNA) สื่อของรัฐ เผยแพร่ประกาศซึ่งมีเนื้อหาส่วนหนึ่งระบุว่า:

ข้อความดังกล่าวถูกตีความว่าเป็นการอ้างถึงข้อพิพาทเกี่ยวกับแรงระเบิดที่ต่ำในการทดลองเมื่อ ค.ศ. 2006

## แผ่นดินไหว
เกาหลีใต้และประเทศญี่ปุ่นรายงานการตรวจพบคลื่นไหวสะเทือนเมื่อเวลา 09:50 น. ตามเวลามาตรฐานเกาหลี (00:50 น. UTC) สำนักงานสำรวจทางธรณีวิทยาสหรัฐ (USGS) รายงานการเกิดแผ่นดินไหวขนาด 4.7 ที่ความลึกศูนย์เมตรและระบุจุดศูนย์กลางของแรงสั่นสะเทือนอยู่ห่างจากคิมแช็กไปทางตะวันตกเฉียงเหนือประมาณ  และอยู่ห่างจากเปียงยางไปทางตะวันออกเฉียงเหนือ  ซึ่งอยู่ภายในระยะไม่กี่กิโลเมตรจากสถานที่ทดลองนิวเคลียร์ของประเทศใน ค.ศ. 2006 ด้านสำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นตรวจวัดขนาดความสั่นสะเทือนได้ที่ 5.3 ขณะที่สถาบันธรณีวิทยาและทรัพยากรธรณีเกาหลี (KIGAM) รายงานการพบคลื่นไหวสะเทือนในบริเวณเดียวกันแต่มีความรุนแรงกว่าใน ค.ศ. 2006 อย่างมาก

กระทรวงกลาโหมรัสเซียยืนยันว่าตรวจพบการจุดระเบิดนิวเคลียร์ในเกาหลีเหนือและกำลังวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อระบุแรงระเบิด กรมธรณีฟิสิกส์ สถาบันวิทยาศาสตร์รัสเซียบันทึกเหตุการณ์การระเบิดนิวเคลียร์ใต้ดินที่ดำเนินการในเกาหลีเหนือเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม ค.ศ. 2009 เวลาที่บันทึกการระเบิดคือ 00:54 น. ตามเวลากรีนิช (04:54 น. ตามเวลามอสโก) ด้วยขนาดความสั่นสะเทือน 5.0

ในจีน สามารถรับรู้แรงสั่นสะเทือนได้ในจังหวัดเหยียนเปียนซึ่งมีพรมแดนติดเกาหลีเหนือ และส่งผลให้ต้องอพยพนักเรียนในโรงเรียนท้องถิ่นบางแห่ง เชื่อกันว่าการทดลองนี้เกิดขึ้นที่ภูเขามันทับในบริเวณใกล้กับพุงกเย-รี () สถานที่เดียวกับการทดลองนิวเคลียร์ที่จัดขึ้นใน ค.ศ. 2006

## การวิเคราะห์การทดลอง

### แรงระเบิด
บรรดานักวิเคราะห์โดยทั่วไปมีความเห็นตรงกันว่าการทดลองนิวเคลียร์ครั้งนี้ประสบความสำเร็จ แม้จะยังมีความไม่แน่นอนเกี่ยวกับตัวเลขแรงระเบิดที่แน่ชัด

ประชาคมข่าวกรองสหรัฐประเมินว่าเกาหลีเหนือ "น่าจะ" ดำเนินการทดลองนิวเคลียร์โดยมีแรงระเบิดอยู่ที่ "ไม่กี่กิโลตัน"

คณะกรรมาธิการเตรียมการสำหรับองค์การสนธิสัญญาว่าด้วยการห้ามทดลองนิวเคลียร์โดยสมบูรณ์ (CTBTO) ประเมินว่าแรงระเบิดมีขนาดใหญ่กว่าการทดลองใน ค.ศ. 2006 ซึ่งอยู่ที่ 1 กิโลตันเพียงเล็กน้อยเท่านั้น จากข้อมูลของสถานีตรวจวัดคลื่นไหวสะเทือน 23 แห่ง คณะกรรมาธิการเตรียมการประมาณการว่าแรงระเบิดมีขนาดความไหวสะเทือนทางธรณีวิทยาที่ 4.52 เทียบเท่าแรงระเบิด 2.4 กิโลตัน เมื่อเทียบกับการทดลองใน ค.ศ. 2006 ที่มีขนาดความไหวสะเทือน 4.1 เทียบเท่าแรงระเบิด 0.8 กิโลตัน

รัสเซียระบุค่าแรงระเบิดของการทดลองไว้สูงกว่ามากที่ 10 ถึง 20 กิโลตัน ซึ่งเป็นค่าที่ใกล้เคียงกับแรงระเบิดของระเบิดแฟตแมน (Fat Man) และระเบิดทรินิตี (Trinity) ที่พัฒนาโดยสหรัฐในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง อย่างไรก็ตาม ก่อนหน้านี้รัสเซียเคยประเมินแรงระเบิดไว้สูงถึง 5 ถึง 10 กิโลตันในการทดลอง ค.ศ. 2006 ในขณะที่แหล่งข้อมูลอื่นประเมินไว้เพียง 0.5 ถึง 0.9 กิโลตันเท่านั้น

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม อี ซัง-ฮี ของเกาหลีใต้ กล่าวว่ายังจำเป็นต้องมีข้อมูลเพิ่มเติมแต่แรงระเบิดอาจอยู่ที่ระหว่าง 1 ถึง 20 กิโลตัน

มาร์ติน คาลิโนวสกี นักวิเคราะห์จากมหาวิทยาลัยฮัมบวร์ค ประเมินแรงระเบิดไว้ที่ 3 ถึง 8 กิโลตัน ซึ่งยังคงถือว่าเป็นการทดลองที่ประสบความสำเร็จอย่างมากเมื่อเทียบกับการทดลองใน ค.ศ. 2006

ฮันส์ เอ็ม. คริสเตนเซน จากสหพันธ์นักวิทยาศาสตร์อเมริกัน ให้ข้อสังเกตเชิงระมัดระวังว่า "รายงานข่าวเบื้องต้นของสื่อมวลชนเกี่ยวกับระเบิดนิวเคลียร์ที่มี 'ขนาดเท่าฮิโรชิมะ' ดูเหมือนจะเกินความจริงไปบ้าง" ด้าน*[[จดหมายข่าวนักวิทยาศาสตร์ปรมาณู]]* (*Bulletin of the Atomic Scientists*) ยืนยันว่าแรงระเบิดทรงพลังกว่าการทดลองใน ค.ศ. 2006 โดยระบุแรงระเบิดไว้ระหว่าง 2 ถึง 6 กิโลตัน แต่มีแนวโน้มว่าจะน้อยกว่า 4 กิโลตัน และยังห่างไกลจากอุปกรณ์แบบฮิโรชิมะ กลุ่มผู้วิเคราะห์สรุปว่าระเบิดไม่สามารถจุดระเบิดได้อย่างสมบูรณ์ แต่ถึงอย่างนั้นก็ไม่ควรเพิกเฉยต่อศักยภาพของอาวุธชนิดนี้

อย่างไรก็ตาม ภายหลังการทดลองนิวเคลียร์ใน ค.ศ. 2013 สถาบันธรณีวิทยาและทรัพยากรธรรมชาติแห่งสหพันธ์ (BGR) สถาบันวิจัยธรณีวิทยาของรัฐในเยอรมนี ใช้สถิติที่เกี่ยวข้องประเมินแรงระเบิดใหม่ โดยระบุว่าแรงระเบิดอยู่ระหว่างขั้นต่ำ 5 กิโลตันถึงสูงสุด 12 กิโลตัน และปรับแก้ข้อมูลการทดลองใน ค.ศ. 2006 ให้อยู่ระหว่างขั้นต่ำ 700 ตันถึงสูงสุด 2 กิโลตันแทน

ในทำนองเดียวกัน มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศจีน (USTC) ได้ประเมินแรงระเบิดของการทดลองครั้งนี้ไว้ที่ 7 กิโลตัน โดยมีค่าความคลาดเคลื่อน 1.9 กิโลตัน (อยู่ในช่วง 5.1 ถึง 8.9 กิโลตัน) ในระหว่างการนำเสนอการประเมินสำหรับการทดลองนิวเคลียร์เมื่อวันที่ 9 กันยายน ค.ศ. 2016

### การขาดการยืนยันทางนิวไคลด์กัมมันตรังสี
ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2009 คณะกรรมาธิการเตรียมการสำหรับองค์การสนธิสัญญาว่าด้วยการห้ามทดลองนิวเคลียร์โดยสมบูรณ์ (CTBTO) ประกาศว่าไม่พบการตรวจวัดนิวไคลด์กัมมันตรังสี (radionuclides) ที่สามารถเชื่อมโยงกับเหตุการณ์ในวันที่ 25 พฤษภาคมได้ ในช่วงเวลาของการทดลอง เครือข่ายทั่วโลกของ CTBTO ประกอบด้วยสถานีสุ่มตัวอย่างนิวไคลด์กัมมันตรังสี 40 แห่ง นอกจากนี้ สหรัฐรายงานว่าไม่พบนิวไคลด์กัมมันตรังสีจากการตรวจวัดโดยเครื่องบินเหนือทะเลญี่ปุ่น (ทะเลตะวันออกของเกาหลี) และเกาหลีใต้ก็รายงานว่าไม่พบเช่นกัน ตรงกันข้าม มีการตรวจพบนิวไคลด์กัมมันตรังสีอย่างน้อยสองแห่งหลังเหตุการณ์ใน ค.ศ. 2006 ทั้งนี้ การไม่พบสารดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าเหตุการณ์นั้นไม่ใช่การทดลองทางนิวเคลียร์ เนื่องจากมีความเป็นไปได้ว่าการทดลองนิวเคลียร์ที่มีแรงระเบิดระดับนี้ หากฝังลึกเพียงพอในชั้นหินที่เหมาะสม จะไม่ปล่อยนิวไคลด์กัมมันตรังสีออกมาจนสามารถตรวจวัดได้จากระยะไกล แต่สถานการณ์นี้ก็ทำให้การพิสูจน์ว่าเป็นการทดลองทางนิวเคลียร์จริงหรือไม่นั้นทำได้ยากยิ่งขึ้น

## การทดสอบขีปนาวุธ
ในวันเดียวกันนั้น เกาหลีเหนือยังดำเนินการทดสอบขีปนาวุธผิวพื้นสู่อากาศพิสัยใกล้ ในตอนแรกมีการรายงานจำนวนขีปนาวุธที่ยิงออกมาว่ามี 3 ลูก แต่กระทรวงกลาโหมเกาหลีใต้แก้ไขข้อมูลเป็น 2 ลูกเมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม ค.ศ. 2009 ขีปนาวุธลูกแรกมีพิสัย 130 กิโลเมตร (81 ไมล์) สำนักข่าวย็อนฮับของเกาหลีใต้อ้างคำกล่าวของเจ้าหน้าที่ทหารว่าการยิงดังกล่าวดูเหมือนจะมีวัตถุประสงค์เพื่อสกัดกั้นเครื่องบินตรวจการณ์ของสหรัฐและญี่ปุ่นไม่ให้เข้าใกล้สถานที่ทดลอง

วันที่ 26 พฤษภาคม ค.ศ. 2009 ย็อนฮับของเกาหลีใต้รายงานโดยอ้างแหล่งข่าวจากเจ้าหน้าที่ว่าเกาหลีเหนือยิงขีปนาวุธพิสัยใกล้เพิ่มอีก 3 ลูก จากฐานทัพบริเวณชายฝั่งตะวันออก โดยเป็นขีปนาวุธผิวพื้นสู่เรือ 1 ลูก และผิวพื้นสู่อากาศ 1 ลูก ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นในขณะที่คณะทูตแห่งสหประชาชาติเริ่มดำเนินการร่างข้อมติเพื่อลงโทษเกาหลีเหนือสำหรับการทดลองนิวเคลียร์ใต้ดิน

ภายในวันที่ 27 พฤษภาคม ค.ศ. 2009 เกาหลีเหนือปล่อยขีปนาวุธพิสัยใกล้รวมแล้วอย่างน้อย 5 ลูก โฆษกกองทัพซึ่งถูกอ้างถึงโดยสื่อของรัฐระบุว่าเกาหลีเหนือไม่สามารถรับรองความปลอดภัยในการเดินเรือบริเวณชายฝั่งตะวันตกได้อีกต่อไป เป็นการส่งสัญญาณว่าอาจมีการยิงขีปนาวุธไปในทิศทางนั้นด้วย

มีการยิงขีปนาวุธพิสัยใกล้เพิ่มอีก 1 ลูกบริเวณชายฝั่งตะวันออกของเกาหลีเหนือเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม ค.ศ. 2009

วันที่ 29 พฤษภาคม ค.ศ. 2009 เจ้าหน้าที่สหรัฐระบุว่าภาพถ่ายดาวเทียมเผยให้เห็นกิจกรรมของยานพาหนะในสถานที่สองแห่งในเกาหลีเหนือที่บ่งชี้ว่ากองทัพเกาหลีเหนืออาจกำลังเตรียมการยิงขีปนาวุธพิสัยไกล เรื่องนี้ได้รับการยืนยันอีกครั้งเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน ค.ศ. 2013 โดยรอเบิร์ต เอ็ม. เกตส์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ซึ่งกล่าวในการแถลงข่าวร่วมกับรัฐมนตรีกลาโหมฟิลิปปินส์ระหว่างการเยือนมะนิลาช่วงสั้น ๆ ว่า "เราเห็นสัญญาณบางอย่างว่าพวกเขากำลังทำอะไรบางอย่างกับขีปนาวุธแทโพดง-2 อีกลูกหนึ่ง แต่ในตอนนี้ยังไม่ชัดเจนว่าพวกเขากำลังทำอะไรอยู่"

สำนักข่าวย็อนฮับรายงานเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน ค.ศ. 2009 ว่าเกาหลีเหนือกำลังเตรียมการสำหรับขีปนาวุธพิสัยกลางมากถึง 3 ลูก (นักวิเคราะห์บางส่วนระบุว่าเป็นขีปนาวุธโนดง) ที่ฐานทัพขีปนาวุธในภูมิภาคอันบย็อน จังหวัดคังว็อน ทางตะวันออกเฉียงเหนือของเปียงยาง นอกจากนี้ โฆษกกระทรวงกลาโหมเกาหลีใต้กล่าวว่าตรวจพบสัญญาณว่าเกาหลีเหนือกำลังเตรียมการยิงขีปนาวุธข้ามทวีป (ICBM) เป็นการยืนยันรายงานของเจ้าหน้าที่กลาโหมสหรัฐและถ้อยแถลงของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม รอเบิร์ต เอ็ม. เกตส์ เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน ทั้งนี้ ตามรายงานของย็อนฮับ ปรากฏว่าเกาหลีเหนือได้เคลื่อนย้ายขีปนาวุธข้ามทวีปไปยังฐานทัพแห่งใหม่ในทงชัง-รีตามแนวชายฝั่งตะวันตกและการยิงอาจเกิดขึ้นภายใน 1 หรือ 2 สัปดาห์

## ปฏิกิริยาจากนานาชาติ
สำนักข่าวกลางเกาหลี (KCNA) ของเกาหลีเหนือยืนยันว่าการทดลองครั้งนี้ "ประสบความสำเร็จ" นอกจากนี้ยังระบุด้วยว่าการทดลองมีวัตถุประสงค์เพื่อ "เสริมสร้างศักยภาพในการป้องปรามนิวเคลียร์เพื่อการป้องกันตนเองในทุกวิถีทาง" สำนักข่าวย็อนฮับของเกาหลีใต้รายงานโดยอ้างข้อมูลจาก KCNA ว่าประชาชนในเปียงยางจัดกิจกรรมชุมนุมเพื่อเฉลิมฉลองความสำเร็จในการทดลองนิวเคลียร์ครั้งที่สองของประเทศเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม

โดยทั่วไปแล้ว ปฏิกิริยาจากนานาชาติต่อการทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือใน ค.ศ. 2009 เป็นไปในเชิงลบอย่างเป็นเอกฉันท์

### สมาชิกในการเจรจาหกฝ่าย

* เกาหลีใต้: ประธานาธิบดีอี มย็อง-บักเรียกประชุมคณะรัฐมนตรีฉุกเฉิน โดยมีการตัดสินใจเข้าร่วมในข้อริเริ่มเพื่อความมั่นคงจากการแพร่ขยายอาวุธ (Proliferation Security Initiative - PSI) ความเคลื่อนไหวซึ่งฝ่ายเหนือเคยเตือนซ้ำหลายครั้งว่าจะถือเป็นการประกาศสงคราม กองบัญชาการกองกำลังผสมสาธารณรัฐเกาหลี–สหรัฐ (ROK-US Combined Forces Command) ยกระดับสถานะการเฝ้าระวังจาก WATCHCON3 (ตัวบ่งชี้ภัยคุกคามที่สำคัญ) เป็น WATCHCON2 (ตัวบ่งชี้ภัยคุกคามที่ร้ายแรง) ประธานาธิบดีอี มย็อง-บักยังแถลงอีกครั้งในช่วงเริ่มต้นการประชุมสุดยอดอาเซียน-สาธารณรัฐเกาหลีสมัยพิเศษ โดยระบุว่า "เราจะร่วมมือกันต่อไปเพื่อให้เกาหลีเหนือปฏิบัติตามข้อมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ" วันที่ 27 พฤษภาคม คณะผู้แทนทางทหารประจำการของเกาหลีเหนือ ณ พื้นที่ความมั่นคงร่วม (JSA) ตอบโต้การตัดสินใจเข้าร่วม PSI ของเกาหลีใต้ โดยระบุว่าเกาหลีเหนือจะไม่ผูกพันตามความตกลงการสงบศึกสงครามเกาหลีอีกต่อไปและจะตอบโต้ทางทหารต่อความพยายามใด ๆ ของต่างชาติที่จะเข้าตรวจค้นเรือของตน
* จีน: กระทรวงการต่างประเทศออกแถลงการณ์ว่า "สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีเพิกเฉยต่อการคัดค้านโดยสากลของประชาคมระหว่างประเทศและดำเนินการทดลองนิวเคลียร์อีกครั้ง รัฐบาลจีนขอคัดค้านเรื่องนี้อย่างเด็ดขาด" แถลงการณ์ยังเรียกร้องอย่างจริงจังให้เกาหลีเหนือ "กลับสู่แนวทางการเจรจาหกฝ่าย"
* ญี่ปุ่น: ระบุว่าการทดลองครั้งนี้เป็นสิ่งที่ "ไม่อาจยอมรับได้" และเป็นการละเมิดข้อมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ พร้อมทั้งพิจารณาการยกระดับการคว่ำบาตรเพื่อตอบโต้
* รัสเซีย: กระทรวงการต่างประเทศรัสเซียแถลงว่า "ขั้นตอนล่าสุดของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีเป็นการยกระดับความตึงเครียดในเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือและเป็นอันตรายต่อความมั่นคงและเสถียรภาพในภูมิภาค" ทั้งยังเป็นการละเมิดข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1718 แต่เสริมว่า "เรายังคงคิดว่าปัญหานิวเคลียร์ในคาบสมุทรเกาหลีสามารถแก้ไขได้ผ่านการเจรจาหกฝ่ายเท่านั้น" นาตาเลีย ตีมาโควา เลขานุการฝ่ายข่าวของประธานาธิบดีรัสเซีย กล่าวว่ารัสเซีย "มีความกังวลอย่างจริงจัง" เกี่ยวกับการทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือและ "หน่วยงานที่มีอำนาจของรัสเซียขอแสดงความเสียใจและแสดงความกังวลอย่างยิ่งต่อการทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือในพื้นที่ซึ่งติดกับสหพันธรัฐรัสเซีย"
* สหรัฐ: ทำเนียบขาวประณามการทดลองดังกล่าว โดยระบุว่า "เกาหลีเหนือกำลังท้าทายประชาคมระหว่างประเทศอย่างโดยตรงและประมาท อันตรายที่เกิดจากกิจกรรมที่เป็นภัยคุกคามของเกาหลีเหนือจำเป็นต้องได้รับการดำเนินการจากประชาคมระหว่างประเทศ" แถลงการณ์อย่างเป็นทางการของประธานาธิบดีบารัก โอบามาให้คำมั่นว่าเกาหลีเหนือจะไม่ได้รับ "การยอมรับจากนานาชาติ" เว้นแต่จะปฏิบัติตามความตกลง เขายังกล่าวด้วยว่าการกระทำของประเทศดังกล่าว "ก่อให้เกิดภัยคุกคามร้ายแรงต่อสันติภาพและเสถียรภาพโลก" ซูซาน ไรซ์ เอกอัครราชทูตสหรัฐประจำสหประชาชาติ เสริมว่า "เกาหลีเหนือต้องเข้าใจว่าการกระทำของตนย่อมมีผลตามมา" และพวกเขาจะต้อง "ชดใช้ให้กับการกระทำของตน" ในรูปแบบของการคว่ำบาตรเพิ่มเติม วันที่ 30 พฤษภาคม ค.ศ. 2009 รอเบิร์ต เกตส์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมสหรัฐ กล่าวเตือนอย่างชัดเจนต่อเกาหลีเหนือว่า "นโยบายของสหรัฐยังคงไม่เปลี่ยนแปลง เป้าหมายของเราคือการทำให้คาบสมุทรเกาหลีปลอดอาวุธนิวเคลียร์โดยสมบูรณ์และสามารถตรวจสอบได้ และเราจะไม่ยอมรับเกาหลีเหนือในฐานะรัฐอาวุธนิวเคลียร์"

## ผลพวง
ข่าวการทดลองส่งผลกระทบต่อตลาดหุ้นของเกาหลีใต้ในทันที โดยดัชนีหุ้นหลัก KOSPI ปรับตัวลดลงร้อยละ 4 ขณะที่ค่าเงินวอนเกาหลีใต้ร่วงลงร้อยละ 1 เทียบกับดอลลาร์สหรัฐในวันที่มีการทดลองนิวเคลียร์ คือวันที่ 25 พฤษภาคม ส่วนค่าเงินเยนตกลงไปอยู่ที่ 95.10 เยนต่อดอลลาร์ จากระดับ 94.78 เยนในวันที่ 22 พฤษภาคม

วันที่ 28 พฤษภาคม เกาหลีเหนือขู่ว่าจะยุติความตกลงการสงบศึกสงครามเกาหลี โดยระบุว่า "คาบสมุทรเกาหลีจะกลับสู่ภาวะสงคราม" ส่งผลให้กองบัญชาการทหารร่วมระหว่างเกาหลีใต้และสหรัฐเพิ่มระดับการเฝ้าระวังภัยจาก WATCHCON 3 เป็น WATCHCON 2 ระดับการเฝ้าระวังที่สูงสุดเป็นอันดับสอง อย่างไรก็ตาม ระดับการเตรียมพร้อมรบ 5 ขั้นตอนยังคงอยู่ที่ DEFCON 4 ระดับต่ำสุดเป็นอันดับสอง ด้านรัสเซียดำเนินมาตรการรักษาความปลอดภัยในกรณีที่สงครามประสาทบนคาบสมุทรเกาหลีอาจปะทุขึ้นเป็นสงครามนิวเคลียร์

นอกจากนี้ ในวันที่ 29 พฤษภาคม เกาหลีเหนือยังขู่ที่จะโจมตีเรือรบเกาหลีใต้และสหรัฐที่อยู่ใกล้ชายฝั่งหากมีการละเมิดอธิปไตยของตน ในญี่ปุ่นเกิดการถกเถียงเชิงนโยบายเกี่ยวกับการเสริมสร้างศักยภาพทางทหาร รวมถึงความเป็นไปได้ในการมีขีดความสามารถในการชิงโจมตี (pre-emptive strike) อย่างเป็นอิสระและแม้กระทั่งการมีอาวุธนิวเคลียร์ ซึ่งเป็นหัวข้อที่เคยเป็นเรื่องต้องห้ามมาก่อน

วันที่ 30 พฤษภาคม กระทรวงกลาโหมของสหราชอาณาจักรยืนยันว่าได้ส่งเครื่องบินเติมเชื้อเพลิง VC10 ซึ่งใช้สำหรับการเติมน้ำมันกลางอากาศไปยังฐานทัพอากาศคาเดนะในจังหวัดโอกินาวะ ประเทศญี่ปุ่น เพื่อสนับสนุนการสืบสวนที่นำโดยกองทัพสหรัฐในการระบุพลังของการระเบิดนิวเคลียร์และประเภทของวัสดุที่ใช้ โฆษกกระทรวงกล่าวว่า "สืบเนื่องจากเหตุการณ์ล่าสุดในเกาหลีเหนือและเพื่อสนับสนุนความพยายามของประชาคมระหว่างประเทศในช่วงเวลาที่ความตึงเครียดทางการเมืองสูงขึ้น เรายืนยันได้ว่าสหราชอาณาจักรกำลังสนับสนุนในความพยายามตรวจสอบที่เกี่ยวข้อง" ในวันเดียวกัน เครื่องบินขับไล่ F-22 ของสหรัฐลำแรกได้เดินทางถึงฐานทัพอากาศคาเดนะ โดยเป็นส่วนหนึ่งของ F-22 จำนวน 12 ลำและเจ้าหน้าที่ทหารอากาศประมาณ 280 นายจากฝูงบินขับไล่ที่ 94 ฐานทัพอากาศแลงลีย์ พร้อมด้วยสมาชิกกองบินขับไล่ที่ 192 จากกองกำลังรักษาดินแดนทางอากาศรัฐเวอร์จิเนีย ซึ่งถูกส่งไปประจำที่ฐานทัพอากาศคาเดนะในฐานะส่วนหนึ่งของชุดเสริมสร้างความมั่นคงในภูมิภาค

จิม สไตน์เบิร์ก รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ พร้อมด้วยสตีเฟน บอสเวิร์ท ทูตพิเศษสหรัฐด้านเกาหลีเหนือ นำคณะผู้แทนสหรัฐเดินทางเยือนเอเชียเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน ค.ศ. 2009 เพื่อปรึกษาหารือกับกองกำลังในภูมิภาคเกี่ยวกับวิธีการตอบโต้การทดลองนิวเคลียร์ครั้งล่าสุดของเกาหลีเหนือ คณะผู้แทนดังกล่าวยังรวมถึงสจวร์ต เลวีย์ ปลัดกระทรวงการคลังด้านการก่อการร้ายและข่าวกรองทางการเงิน และพลเรือเอก เจมส์ วินเนเฟลด์ จากคณะเสนาธิการร่วม

วันที่ 2 มิถุนายน ค.ศ. 2009 ญี่ปุ่นอนุมัติแผนสร้างระบบดาวเทียมเตือนภัยขีปนาวุธล่วงหน้า ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเอกสารนโยบายอวกาศฉบับใหม่ หนึ่งปีหลังญี่ปุ่นยกเลิกข้อห้ามการใช้พื้นที่อวกาศทางทหารที่มีมานานหลายทศวรรษ โดยมีสมาชิกรัฐสภาจากพรรครัฐบาลบางส่วนเสนอว่าญี่ปุ่นควรตรวจสอบเรือของเกาหลีเหนือ หลังมีรายงานว่าเกาหลีเหนือกำลังเตรียมยิงขีปนาวุธพิสัยกลางเพิ่มเติม ในวันเดียวกัน เพื่อตอบโต้กิจกรรมที่เพิ่มขึ้นของกองทัพเกาหลีเหนือและหลังมีรายงานว่าเกาหลีเหนือได้ยกระดับการซ้อมรบทางเรือใกล้เขตแดนทางทะเลตะวันตก ซึ่งเคยเป็นสถานที่เกิดการปะทะกันอย่างรุนแรงระหว่างสองเกาหลีใน ค.ศ. 1999 และ 2002 เกาหลีใต้จึงส่งเรือรบเร็วยุนย็องฮา (Yoon Youngha) เรือตรวจการณ์ติดอาวุธนำวิถีไปยังพื้นที่ดังกล่าว และประกาศกร้าวว่าจะ "ลงโทษ" กองกำลังใด ๆ ที่ทำการโจมตี

ภายหลังการทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ สหรัฐได้อนุมัติการขายระบบอาวุธจำนวนมากให้แก่เกาหลีใต้ รวมถึงระเบิดทำลายบังเกอร์ GBU-28, ขีปนาวุธผิวพื้นสู่อากาศ SM-2 สแตนดาร์ด และการปรับปรุงเครื่องบิน F-16 บล็อก 32 เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของเครื่องบินและขีดความสามารถในการปฏิบัติการของกองทัพเกาหลีใต้ กองทัพเกาหลีใต้ยังเตรียมแผนสำหรับการโต้กลับในกรณีเกาหลีเหนือเป็นฝ่ายเริ่มโจมตีก่อน

### ข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1874

คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติลงมติเป็นเอกฉันท์รับรองข้อมติที่ 1874 เพื่อตอบโต้การทดลองดังกล่าว โดยกำหนดการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจเพิ่มเติมต่อเกาหลีเหนือและให้อำนาจรัฐสมาชิกสหประชาชาติในการตรวจสอบสินค้าของเกาหลีเหนือ รวมถึงทำลายสินค้าใด ๆ ที่อาจเกี่ยวข้องกับโครงการอาวุธนิวเคลียร์ เพื่อเป็นการตอบโต้การคว่ำบาตร โฆษกนิรนามของกระทรวงการต่างประเทศเกาหลีเหนือได้ออกแถลงการณ์ผ่านสำนักข่าวกลางเกาหลีสื่อทางการว่าประเทศจะเริ่มกระบวนการ "ทำให้เป็นอาวุธ" (weaponize) สำหรับคลังพลูโทเนียมที่มีอยู่ โฆษกยังระบุอีกว่าประเทศ "จะเริ่มการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม" และจะถือว่าความพยายามใด ๆ ที่นำโดยสหรัฐในการ "ปิดล้อม" ประเทศ เป็น "การกระทำอันเป็นสงคราม" ทั้งนี้ มีข้อสังเกตว่าแถลงการณ์ดังกล่าวขาดความรุนแรงทางการใช้ภาษาเมื่อเทียบกับแถลงการณ์ส่วนใหญ่ของเกาหลีเหนือที่ผ่านมา

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อการทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ
* การทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ ค.ศ. 2006
* การทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ ค.ศ. 2013
* การทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ มกราคม ค.ศ. 2016
* ภูเขามันทับ
* สำนักชี้นำทหารปืนใหญ่
* กองทัพเกาหลีเหนือ
* ประเทศเกาหลีเหนือกับอาวุธอานุภาพทำลายล้างสูง
* การเจรจาหกฝ่าย

## อ้างอิง

การทดลองนิวเคลียร์
2009
หมวดหมู่:การทดลองอาวุธนิวเคลียร์ใต้ดิน
หมวดหมู่:ทวีปเอเชียในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2552