สัก สุตสคาน

**นายพลสัก สุตสคาน** (Sak Sutsakhan) เป็นนักการเมืองและทหารชาวกัมพูชา ที่มีบทบาทอย่างยาวนานภายในประเทศ เขาเป็นประมุขรัฐคนสุดท้ายของสาธารณรัฐเขมรก่อนจะถูกล้มล้างโดยเขมรแดงใน พ.ศ. 2518 เขาเป็นฝ่ายนิยมสหรัฐที่มักเรียกกันว่า*เขมรขาว* 
## ชีวิตช่วงแรก
สุตสคานเกิดที่พระตะบองเมื่อ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2470 เขาเป็นญาติกับนวน เจียที่ต่อมากลายเป็นผู้นำเขมรแดง เขาได้รับการศึกษาในโรงเรียนนายทหารของฝรั่งเศสในปารีสและกลับมาเป็นทหารในกองทัพกัมพูชา เขาได้รับการสนับสนุนให้ก้าวหน้าอย่างรวดเร็วในระบอบสังคมของพระนโรดม สีหนุจนได้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมที่อายุน้อยที่สุดในกัมพูชาคือ 29 ปี เมื่อ พ.ศ. 2500
## สมัยสาธารณรัฐเขมร
หลังการรัฐประหารใน พ.ศ. 2513 โดยลน นล สุตสคานยังคงเป็นทหารในกองทัพรัฐบาลและได้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมหลายครั้ง รวมทั้งได้รับการยอมรับจากผู้สังเกตการณ์จากสหรัฐในฐานะบุคคลผู้มีความสามารถและไม่เกี่ยวข้องกับการฉ้อราษฎร์บังหลวง

หลังจากที่ชาวสหรัฐและประธานาธิบดีเซากัม คอยออกจากพนมเปญเมื่อ 12 เมษายน สมาชิกของคณะกรรมการสูงสุด 7 คน นำโดยสุตสคานได้เป็นผู้มีอำนาจปกครองสาธารณรัฐเขมรที่ใกล้ล่มสลาย สุตสคานดำรงตำแหน่งประมุขรัฐและประธานสภาแห่งรัฐซึ่งพยายามเจรจาสงบศึกกับเขมรแดงที่ล้อมพนมเปญอยู่ สุตสคานยังคงอยู่ในพนมเปญจนกระทั่งกองทัพคอมมิวนิสต์เข้าเมืองได้ในวันที่ 17 เมษายนด้วยเฮลิคอปเตอร์เที่ยวสุดท้าย สุตสคานแต่งงานและมีบุตร 4 คน

## การลี้ภัยและแนวร่วมปลดปล่อยฯ
สุตสคานลี้ภัยมายังสหรัฐอเมริกาและได้สัญชาติสหรัฐ หลังจากที่เขมรแดงถูกกองทัพที่เวียดนามหนุนหลังโค่นล้มไปเมื่อ พ.ศ. 2522 ซอน ซานและเดียน เดลได้จัดตั้งแนวร่วมปลดปล่อยแห่งชาติประชาชนเขมรซึ่งเป็นขบวนการต่อต้านคอมมิวนิสต์และนิยมสาธารณรัฐที่ใหญ่ที่สุดเพื่อต่อต้านสาธารณรัฐประชาชนกัมพูชา มีฐานที่มั่นตามแนวชายแดนไทย สุตสคานเดินทางมาร่วมด้วยใน พ.ศ. 2524 และได้เป็นผู้บัญชาการกองกำลังติดอาวุธของแนวร่วม

เมื่อมีการจัดตั้งแนวร่วมเขมรสามฝ่าย สุตสคานได้เข้าร่วมประชุมกับซอน เซนจากเขมรแดงและพระนโรดม รณฤทธิ์จากฟุนซินเปกเพื่อตกลงเกี่ยวกับความร่วมมือทางทหารใน พ.ศ. 2528 และในปีเดียวกันนี้ สุตสคานกับซอน ซานเริ่มมีความเห็นไม่ตรงกันเกี่ยวกับการดำเนินไปของสงคราม โดยเฉพาะประเด็นความร่วมมือกับกองทัพเจ้าสีหนุซึ่งสุตสคานต้องการร่วมมือด้วย นอกจากความสำเร็จทางด้านภาคตะวันตกเฉียงเหนือของกัมพูชาแล้ว ในบริเวณอื่น กองทัพของแนวร่วมปลดปล่อยแพ้กองกำลังของเวียดนามระหว่าง พ.ศ. 2527 – 2528 จนถูกจำกัดการเคลื่อนไหว

หลังข้อตกลงสันติภาพปารีส พ.ศ. 2534 สุตสคานแยกตัวออกจากกลุ่มของซอนซานและจัดตั้งพรรคประชาธิปไตยเสรีนิยม เขาเสียชีวิตที่ดีทรอยต์เมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2537 
## ผลงาน
ใน พ.ศ. 2523 สุตสคานได้เขียนหนังสือเรื่อง *The Khmer Republic at War and the Final Collapse* ซึ่งเป็นเอกสารสำคัญที่ให้ข้อมูลเกี่ยวกับสงครามกลางเมืองกัมพูชา (ดูได้ที่ The Khmer Republic at War and the Final Collapse)
## อ้างอิง

## ข้อมูล

*Kenneth Conboy, *FANK: A History of the Cambodian Armed Forces, 1970-1975*, Equinox Publishing (Asia) Pte Ltd, Djakarta 2011. 
*Kenneth Conboy, Kenneth Bowra, and Mike Chappell, *The War in Cambodia 1970-75*, Men-at-arms series 209, Osprey Publishing Ltd, London 1989. 
*Justin Corfield and Laura Summers, *Historical Dictionary of Cambodia*, Asian/Oceanian Historical Dictionaries No. 43, Scarecrow Press, Inc., Lanham, Maryland, and Oxford 2003.  – https://archive.org/details/historicaldictionaryofcambodia
*Justin J. Corfield, *A History of the Cambodian Non-Communist Resistance 1975-1983*, Clayton, 1991. 
*Justin J. Corfield, *Khmers Stand Up! a history of the Cambodian government 1970-1975*, Monash Asia Institute, 1994. , 0732605652
*Sak Sutsakhan, *The Khmer Republic at War and the Final Collapse*, U.S. Army Center of Military History, Washington D.C. 1980. – available online at Vietnam.ttu.edu Part 1 PDF, Part 2 (PDF), Part 3 (PDF), Part 4 (PDF).
*Michael Haas, *Cambodia, Pol Pot, and the United States: the Faustian pact*, Praeger Publishers Inc, New York 1991. , 0275940055
*William Shawcross, *Sideshow: Kissinger, Nixon and the Destruction of Cambodia*, André Deutsch Limited, London 1979. 

หมวดหมู่:ประมุขแห่งรัฐกัมพูชา
หมวดหมู่:นายพลชาวกัมพูชา
หมวดหมู่:นักการเมืองกัมพูชา
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดพระตะบอง
หมวดหมู่:ทหารในสงครามเวียดนาม