ทองแดง (สุนัข)

**คุณทองแดง** (7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2541 – 26 ธันวาคม พ.ศ. 2558) เป็นสุนัขทรงเลี้ยงตัวที่ 17 ของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9)

## ประวัติ
thumb|left|250px|งานปั้นทองแดง (ขวา) และโจโฉ (ซ้าย) ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพรัชกาลที่ 9

ทองแดงเป็นลูกของแดง สุนัขจรจัดบริเวณซอยศูนย์แพทย์พัฒนา ถนนพระราม 9 เกิดเมื่อวันเสาร์ที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2541 รัชกาลที่ 9 ทรงนำมาเลี้ยงหลังจากเสด็จฯ ไปเปิดศูนย์แพทย์พัฒนา และนายแพทย์คนหนึ่งนำมาทูลเกล้าฯ ถวาย ทองแดงเกิดก่อนลูก ๆ ของมะลิ 1 วัน ลูก ๆ ของมะลิเกิดเมื่อวันอาทิตย์ที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2541 และทรงยกทองแดงให้มะลิเลี้ยงดู ทองแดงมีพี่น้องรวม 7 ตัว ชาวบ้านตั้งชื่อให้ว่า ทองแดง เพศเมีย, คาลัว เพศเมีย, หนุน เพศเมีย, ทองเหลือง เพศผู้ ได้ไปอยู่บ้านของข้าราชบริพารคนหนึ่ง, ละมุน เพศเมีย, โกโร เพศเมีย, โกโส เพศเมีย

ทองแดงมีลักษณะพิเศษต่างจากลูกสุนัขตัวอื่น คือ มีสายสร้อยรอบคอครึ่งเส้น มีถุงเท้าขาวทั้ง 4 ขา มีหางม้วนขดเป็นวง ปลายหางดอกสีขาว และมีจมูกแด่น ได้เข้าเฝ้าฯ ถวายตัวเมื่อวันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2541 ขณะมีอายุได้ 5 สัปดาห์ ที่พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน

รัชกาลที่ 9 ทรงค้นในหนังสือพบว่า ทองแดงมีลักษณะคล้ายคลึงกับสุนัขพันธุ์บาเซนจี สุนัขพันธุ์โบราณ มีถิ่นกำเนิดทางแอฟริกาใต้ นิยมใช้งานในการล่าสัตว์  แต่ทองแดงตัวใหญ่กว่าบาเซนจีทั่วไป จึงทรงเรียกทองแดงว่าเป็นสุนัขพันธุ์ไทยซูเปอร์บาเซนจี ก่อนหน้านี้ทรงเรียกว่า เป็นสุนัขพันธุ์เทศ (ย่อมาจาก เทศบาล)

วันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2558 เวลา 23.10 น. ทองแดงเสียชีวิตด้วยโรคชรา ที่วังไกลกังวล ร่างอยู่ที่โรงพยาบาลสัตว์เกษตรศาสตร์ หัวหิน รวมอายุได้ 17 ปี 1 เดือน 19 วัน

## ลูก
ทองแดงมีลูก 9 ตัวกับทองแท้ สุนัขพันธุ์บาเซนจี ทุกตัวเกิดเมื่อวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2543 รัชกาลที่ 9 ทรงตั้งชื่อให้ด้วยชื่อขนมที่มีคำว่า **ทอง** และพระราชทานนามสกุลว่า **สุวรรณชาด** และยังเป็นชื่อเครื่องหมายการค้าและเครื่องหมายบริการในพระปรมาภิไธย โปรดเกล้าฯ ให้ตีพิมพ์หนังสือชื่อ *ขนมลูก ๆ ทองแดง* ออกเผยแพร่

:* ทองชมพูนุท เพศเมีย น้ำหนัก 360 กรัม คลอดเอง
:* ทองเอก เพศผู้ น้ำหนัก 310 กรัม คลอดเอง 
:* ทองม้วน เพศผู้ น้ำหนัก 330 กรัม คลอดเอง 
:* ทองทัต เพศผู้ น้ำหนัก 350 กรัม คลอดเอง 
:* ทองพลุ เพศผู้ น้ำหนัก 300 กรัม ต้องฉีดยาช่วย  มีลูกกับหิรัญวารี
:**นิลเอก
:**นิลพานร
:**นิลพัท
:**นิลขัน
:**นิลนนท์
:**นิยา

:* ทองหยิบ เพศผู้ น้ำหนัก 350 กรัม คลอดเอง 
:* ทองหยอด เพศเมีย น้ำหนัก 320 กรัม คลอดเอง มีลูกกับน้ำชา
:**ข้าวโพดเทียน
:**ข้าวตอกดอกไม้
:**ข้าวหลามตัด
:**ข้าวคลุกกะปิ มีลูกกับบิ๊กฟลาวเวอร์
:***วัง
:***น่าน
:**ข้าวเหนียวมะม่วง
:**ข้าวแดงแกงร้อน มีลูกกับปะโตเลมีย์
:***แกงมัสมั่น
:***แกงเหลือง
:***แกงนพเก้า
:**ข้าวตังทรงเครื่อง
:**ข้าวเกรียบว่าว
:* ทองอัฐ เพศเมีย น้ำหนัก 290 กรัม คลอดเอง 
:* ทองนพคุณ เพศผู้ น้ำหนัก 360 กรัม คลอดเอง

## การป้องกันตามกฎหมาย''ความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์''

ฐนกร ศิริไพบูลย์ คนงานโรงงานอายุ 27 ปี ถูกจับตามความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ไทยใน พ.ศ. 2558 ด้วยข้อหาโจมตีพระมหากษัตริย์ผ่านโพสต์"เสียดสี" เกี่ยวกับทองแดงในเฟสบุ๊ก อานนท์ นำภา ทนายของเขากล่าวให้ *[[International New York Times]]* ว่า ข้อหานี้ "ไม่ได้ให้รายละเอียดการดูถูกสัตว์อย่างเจาะจง" *International New York Times* ในกรุงเทพลบเรื่องนี้ออกจากหนังสือพิมพ์ในวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2558 เพียง 12 วันก่อนที่ทองแดงเสียชีวิต หลังถูกจับกุม 90 วัน เขาถูกปล่อยตัวด้วยวงเงินประกัน ถ้าถูกตัดสินว่าผิด ฐนกรมีโอกาสถูกจำคุกสูงสุด 37 ปี ไม่มีใครทราบที่ตั้งและสถานะคดีของเขานับตั้งแต่เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2561

รายงานจากบีบีซี ฝ่ายอัยการกล่าวว่าฐนกรได้โพสต์ภาพสุนัขหลายภาพในเฟสบุ๊กเพื่อล้อเลียนกษัตริย์ และถูกตั้งข้อหาเพิ่มจากการกด "ไลก์" ภาพตัดต่อของพระมหากษัตริย์ไทย ซึ่งโพสต์โดยผู้ใช้คนอื่น

## การดัดแปลงเป็นสื่อ
รัชกาลที่ 9 ทรงพระราชนิพนธ์ *[[เรื่อง ทองแดง]]* (*The Story of Tongdaeng*) ซึ่งมี 84 หน้า ออกเผยแพร่เป็นภาษาไทยและภาษาอังกฤษ โดยฉบับแรกขายหมดอย่างรวดเร็วทั้ง 100,000 เล่มในประเทศไทย เนื่องจากมีความต้องการสูงมาก หนังสือนี้จึงกลายเป็นของขวัญล้ำค่า และตีพิมพ์ใหม่หลายครั้ง

ต่อมามีการนำไปสร้างเป็นภาพยนตร์แอนิเมชันเรื่อง *[[คุณทองแดง ดิ อินสไปเรชั่นส์]]* ซึ่งเผยแพร่ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2558

## อ้างอิง
; เชิงอรรถ

## อ่านเพิ่ม
* พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช. *เรื่อง ทองแดง: ฉบับการ์ตูน*. อมรินทร์, กรุงเทพ. พ.ศ. 2547. 
* พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช. *เรื่อง ทองแดง*. อมรินทร์. 
* วิลาศ มณีวัต. *พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกับ "คุณ ๆ" สี่ขา*. ดอกหญ้า. 

หมวดหมู่:สุนัขทรงเลี้ยง
หมวดหมู่:สุนัขที่มีชื่อเสียง
หมวดหมู่:สัตว์ในการเมือง
หมวดหมู่:รัชกาลที่ 9