ภาษามณีปุระ

**ภาษามณีปุระ** หรือ **ภาษาเมเต** เป็นภาษากลางในรัฐมณีปุระทางตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดีย และเป็นภาษาราชการของรัฐนี้ด้วย มีผู้พูดทั้งหมด 1,391,000 คน พบในอินเดีย 1,370,000 คน (พ.ศ. 2543) ในรัฐมณีปุระ รัฐอัสสัม รัฐนาคาแลนด์ รัฐตรีปุระ รัฐอุตตรประเทศ ผู้พูดภาษานี้จะพูดภาษาฮินดีได้ด้วย พบในบังกลาเทศ 15,000 คน (พ.ศ. 2546) จะพูดภาษาเบงกอลหรือภาษาสิลเหติได้ด้วย พบในพม่า 6,000 คน (พ.ศ. 2474) จัดอยู่ในตระกูลภาษาจีน-ทิเบต กลุ่มภาษาทิเบต-พม่า  ในรัฐมณีปุระ มีรายการวิทยุออกอากาศด้วยภาษานี้ เขียนด้วยอักษรเบงกอลหรืออักษรมณีปุระ เรียงประโยคแบบประธาน-กรรม-กริยา ไม่มีเสียงวรรณยุกต์ เป็นภาษาที่มีการสอนถึงระดับปริญญาเอกในมหาวิทยาลัยแห่งอินเดีย และใช้เป็นภาษาในการสอนปริญญาตรีในรัฐมณีปุระ เป็นภาษาที่ต่างจากภาษามณีปุระพิษณุปุระที่เป็นภาษากลุ่มอินโด-อารยัน ทางยูเนสโกจัดให้ภาษานี้อยู่ในสถานะ "ภาษาใกล้สูญ"

## อ้างอิง

* 1. *A Short History of Kangleipak (Manipur) Part-I*, by Chingtamlen, 2005
* 2. *A Short History of Kangleipak (Manipur) Part-II*, by Chingtamlen, 2007
* 3. *A Short History of Kangleipak (Manipur) Part-III*, by Chingtamlen, 2008
* 4. *The Meetei and the Bishnupriya*, by Chingtamlen, 2008

### วัฒนธรรม
* Brara, N. Vijaylakshmi. (1998). *Politics, society, and cosmology in India's North East*. Delphi: Oxford University Press.
* Budha, W. (1992). *Indigenous games of the Meiteis*. Manipur: Wangkeimayum Publications.
* Kshetrimayum, Otojit. (2014). *Ritual, Politics and Power in North East India: Contexualising the Lai Haraoba of Manipur*. Delhi: Ruby Press & Co.
* Singh, M. Kirti. (1988). *Religion and culture of Manipur*. Delhi: Manas Publications.
* Singh, M. Kirti. (1993). *Folk culture of Manipur*. Delhi: Manas Publications.
* Singh, Saikhom Gopal. (2014). *The Meeteis of Manipur: A Study in Human Geography*. Delhi: Ruby Press & Co.

### ภาษา
* Bhat, D. N. S.; & Ningomba, S. (1997). *Manipuri grammar*. Munich: Lincom Europa.
* Chelliah, Shobhana L. (1990). Experiencer subjects in Manipuri. In V. M. Manindra & K. P. Mohanan (Eds.), *Experiencer subjects in South Asian languages* (pp.&nbsp;195–211). Stanford: The Center for the Study of Language and Information.
* Chelliah, Shobhana L. (1992). Tone in Manipuri. In K. L. Adams & T. J. Hudak (Eds.), *Papers from the first annual meeting of the Southeast Asian Linguistics Society 1991* (pp.&nbsp;65–85). Tempe, AZ: Arizona State University.
* Chelliah, Shobhana L. (1992). Bracketing paradoxes in Manipuri. In M. Aronoff (Ed.), *Morphology now* (pp.&nbsp;33–47). Albany: State University of New York Press.
* Chelliah, Shobhana L. (1994). Morphological change and fast speech phenomena in the Manipuri verb. In K. L. Adams & T. J. Hudak (Eds.), *Papers from the second annual meeting of the Southeast Asian Linguistics Society 1992* (pp.&nbsp;121–134). Tempe, AZ: Arizona State University.
* Chelliah, Shobhana L. (1997). *A grammar of Meitei*. Berlin: Mouton de Gruyter. .
* Chelliah, Shobhana L. (2002). Early Meitei manuscripts. In C. I. Beckwith (Ed.), *Medieval Tibeto-Burman languages: PIATS 2000: Tibetan studies: Proceedings of the ninth seminar of the International Association of Tibetan Studies, Leiden 2000* (pp.&nbsp;59–71). Leiden, Netherlands: Brill.
* Chelliah, Shobhana L. (2002). A glossary of 39 basic words in archaic and modern Meitei. In C. I. Beckwith (Ed.), *Medieval Tibeto-Burman languages: PIATS 2000: Tibetan studies: Proceedings of the ninth seminar of the International Association of Tibetan Studies, Leiden 2000* (pp.&nbsp;189–190). Leiden, Netherlands: Brill.
* 
* 
* Singh, Ningthoukhongjam Khelchandra. (1964). *Manipuri to Manipuri & English dictionary*.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Meitei Mayek (Meitei Script)
** Manipuri/ Meitheilon: An Introduction 
* ''Meetei Mayek'' Alphabet
* Learn to speak Manipuri, with the right pronunciation
* Learn Manipuri
* Learn Meithei Mayek (Meithei Script) – E-Pao.net
* Manipuri Poetry

มณีปุระ
มณีปุระ
มณีปุระ