คริสตศิลป์

[thumb|350px|"[พระแม่มารีและพระบุตร" โดยทิเชียน (ราว ค.ศ. 1512) พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ศิลปะ, เวียนนา, ประเทศออสเตรีย]]
**ศิลปะคริสเตียน** () เป็นคำที่หมายถึงจักษุศิลป์ที่สร้างขึ้นเพื่อเป็นสื่อแสดงความหมาย, ขยายความ และแสดงเรื่องราวที่เกี่ยวกับหลักของศาสนาคริสต์ นิกายของศาสนาคริสต์เกือบทุกนิกายใช้ศิลปะคริสเตียนแต่จะมากบ้างน้อยบ้างก็แล้วแต่กฎบัตรของแต่ละนิกาย แต่โดยทั่วไปไม่ว่าจะเป็นสื่อชนิดใดหัวเรื่องการสร้างก็จะคล้ายคลึงกันคือจะเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับชีวประวัติของพระเยซูจากพันธสัญญาใหม่ หรือบางครั้งก็รวมเรื่องราวจากพันธสัญญาเดิม นอกนั้นการเขียนเรื่องนักบุญหรือผู้มีความสำคัญต่อศาสนาก็เป็นที่นิยมกันโดยเฉพาะในนิกายโรมันคาทอลิก, นิกายแองกลิคัน และนิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์

## ประวัติ
[thumb|200px|ตัวอย่างของ "[ไอคอน" ของนิกายรัสเซียออร์ทอดอกซ์ของพระแม่มารีและพระบุตรของนักบุญทีโอดอร์]]
[thumb|200px|"[พระกระยาหารมื้อสุดท้าย" โดยเลโอนาร์โด ดา วินชี'' (ค.ศ. 1498)]]
[thumb|200px|[จิตรกรรมฝาผนังพระแม่มารีและพระบุตรจากที่เก็บศพรังผึ้งที่โรมจากคริสต์ศตวรรษที่ 4]]
[thumb|200px|[หน้าบัน "การตัดสินครั้งสุดท้าย" ที่มหาวิหารบูร์ฌ ประเทศฝรั่งเศส]]
[thumb|200px|[หน้าต่างประดับกระจกสีที่มหาวิหารล็อง ประเทศฝรั่งเศส]]
[thumb|200px|การตกแต่งภายใน[ศิลปะโรโกโก|โรโกโก ที่โบสถ์วีส ประเทศเยอรมนี]]
[thumb|200px|แท่นอ่านพระธรรมที่[มหาวิหารกลอสเตอร์]]
[thumb|200px|[อ่างศีลจุ่มโรมาเนสก์ที่มหาวิหารเฮริฟอร์ด]]
### เบื้องต้น
ศิลปะคริสเตียนมีอายุนานพอ ๆ กับศาสนาคริสต์ สื่อที่พบที่เก่าที่สุดมาจาก ค.ศ. 70 ที่นักโบราณคดีพบที่ว้ดที่เมกิดโด (Megiddo) และประติมากรรมเก่าที่สุดที่พบมาจากคริสต์ศตวรรษที่ 2 เป็นงานสลักบนโลงหิน

### หลังจักรวรรดิโรมัน
ศิลปะที่พบหลักจากจักรวรรดิโรมันล่มเป็นศิลปะคริสเตียนแทบทั้งสิ้น หลังจากจักรวรรดิโรมันล่มสถาบันศาสนาคริสต์ก็เข้ามามีบทบาทและอำนาจแทนที่ซึ่งปัจจุบันคือสถาบันโรมันคาทอลิกผู้เป็นตัวจักรสำคัญในการสร้างศิลปะคริสเตียน ทางออร์ทอดอกซ์ตะวันออกที่คอนสแตนติโนเปิลที่ยังมีความสงบกว่าภายใต้การปกครองของจักรวรรดิโรมันตะวันออกก็มีบทบาทสำคัญในการสร้างศิลปะคริสเตียนทางตะวันออก  เมื่อสถานะการทางการเมืองของทางตะวันตกเริ่มมั่นคงขึ้นบางระหว่างยุคกลางสถาบันโรมันคาทอลิกก็เพิ่มบทบาทในการสนับสนุนการสร้างศิลปะโดยการจ้างจิตรกร ประติมากร และสถาปนิกในสร้างงานให้สถาบันโดยตรง สถาปัตยกรรมศาสนาคริสต์ออกมาในรูปของวัดแบบต่าง ๆ, มหาวิหาร, สำนักสงฆ์ และ ที่เก็บศพ หรือ อนุสาวรีย์ผู้ตาย (tombs)

ระหว่างการวิวัฒนาการทางศิลปะคริสเตียนในจักรวรรดิไบแซนไทน์จากแบบนามธรรมของกรีกก็กลายมาเป็นศิลปะที่ใกล้เคียงธรรมชาติมากขึ้นบ้าง แต่ลักษณะใหม่นี้ก็ยังเป็นแบบจินตนิยม (hieratic) จุดประสงค์ของศิลปะทำเพื่อสื่อสารข้อมูลทางศาสนามีใช่เพื่อให้เหมือนสิ่งที่วาดหรือแม่แบบอย่างเที่ยงตรง  การเขียนภาพจะไม่คำนึงถึงการเขียนแบบทัศนียภาพ ให้ได้สัดส่วนแสงเงาที่ถูกต้องแต่จะใช้รูปทรงที่ง่าย และการวางองค์ประกอบที่เป็นมาตรฐาน เพราะความขัดแย้งในการใช้ "รูปต้องห้าม" (idol หรือ graven images) จากที่ตีความหมายจากบัญญัติข้อที่สองของบัญญัติ 10 ประการและสถานะการณ์เกี่ยวกับลัทธิทำลายรูปสัญลักษณ์ทำให้มีผลสองประการ: การออกมาตรฐานของการแสดงรูปสัญลักษณ์ทางศาสนาคริสต์ภายในนิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ซึ่งเป็นผลให้การแสดงออกทางศิลปะเป็นแบบจุลนิยมในศิลปะของนิกายโปรเตสแตนต์ต่อมาภายหลัง

### สมัยใหม่
เมื่อปรัชญาทางโลกและการแยกระหว่างศาสนากับทางโลกเริ่มมีความสำคัญมาขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ในยุโรปตะวันตก ก็เริ่มมีการสะสมศิลปะคริสเตียนจากยุคกลางมิใช่เพื่อเป็นการสักการะแต่เพราะเป็นสิ่งสะสมที่มีคุณค่าทางศิลปะในขณะเดียวกันศิลปะคริสเตียนร่วมสมัยก็ลดความสำคัญลง ศิลปินก็สร้างงานทางศาสนาน้อยลงเป็นลำดับหรือถ้าทำก็เป็นโอกาสพิเศษ แต่ก็มีศิลปินบางคนที่ยังสร้างงานศาสนา เช่น มาร์ก ชากาล (Marc Chagall), อ็องรี มาติส, เจคอป เอพสไตน์ (Jacob Epstein) และอลิสซาเบ็ธ ฟริงค์ (Elizabeth Frink)

### คริสต์ศิลป์สมัยนิยม
วิวัฒนาการการพิมพ์ทำให้เกิดความแพร่หลายของลัทธินิยมในการเป็นเจ้าของภาพพิมพ์ทางศิลปะ เช่นงานจิตรกรรมของ Mihály Munkácsy ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 หรืองานสมัยใหม่ของทอมัส คินเคด (Thomas Kinkade) และทอมัส แบล็กเชียร์ (Thomas Blackshear) เป็นต้น

## สัญลักษณ์นิยม
ศิลปะคริสเตียนไม่ว่าจะเป็นรูปแบบใดมักจะแสดงบุคคลหรือเหตุการณ์ที่เฉพาะเจาะจง แต่ละชิ้นก็จะเป็นสัญลักษณ์นิยม (Symbolism) ของแต่ละนิกาย การใช้สัญลักษณ์ไม่มีกฎตายตัวเช่นการใช้กางเขนก็จะไม่เหมือนกันไปทุกนิกายหรือลัทธิ หรือแม้แต่คัมภีร์ไบเบิลก็ตาม แต่อย่างไรก็ตามหัวข้อใหญ่ ๆ ที่ทำกันไม่ว่าจะเป็นลัทธิใดก็ได้แก่

## หัวเรื่องศิลปะคริสเตียน
หัวเรื่องศิลปะคริสเตียนที่นิยมเขียนหรือสร้างกันมากก็ได้แก่
* "การประกาศของเทพ"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Fra_Angelico_069.jpg (Annunciation)
* "การประสูติของพระเยซู"http://commons.wikimedia.org/wiki/ภาพ:Giotto_-_Scrovegni_-_-17-_-_Nativity%2C_Birth_of_Jesus.jpg (Nativity of Jesus (art))
* "การชื่นชมของแมไจ"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Don_Lorenzo_Monaco_002.jpg (Adoration of the Magi)
* "การชื่นชมของคนเลี้ยงแกะ"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Andrea_Mantegna_The_Adoration_of_the_Shepherds.jpg (Adoration of the shepherds)
* "การชื่นชมพระเยซู" (Adoration of Jesus)
* "พระแม่มารีและพระบุตร"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Andrea_Mantegna_109.jpg (Madonna and Child) ซึ่งอาจจะมีนักบุญอยู่รอบ ๆ หรือผู้อุทิศ
* "พระแม่มารีและพระบุตรกับนักบุญ" http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Duccio.The-Madonna-and-Child-with-Saints-149.jpg (Sacra conversazione) ซึ่งเป็นพระแม่มารีและพระบุตรกับกลุ่มนักบุญ
* "พระเยซูรับศีลจุ่ม"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Santa_Fiora_sante_Flora_e_Lucilla_002.JPG (Baptism of Jesus)
* "ครอบครัวพระเยซู"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Jacopo_Francia_-_Sagrada_Fam%C3%ADlia.jpg (Holy Family)
* "พระเยซูหนีไปอียิปต์"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Fra_Angelico_005.jpg (Flight into Egypt)
* "พระเยซูเข้ากรุงเยรุซาเล็ม"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Wga_12c_illuminated_manuscripts_Entry_into_Jerusalem.jpg (Entry into Jerusalem)
* "พระเยซูในสวนเกทเสมนี"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Agony_in_the_Garden.jpg (Jesus praying in Gethsemane)
* "พระเยซูถูกจับ"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Weckmann_%28Werkstatt%29_Gefangennahme.jpg (Arrest of Jesus)
* "การตัดสินของพระเยซู"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Munkacsy_-_christ_before_pilate.jpg (Sanhedrin Trial of Jesus)
* "พระกระยาหารมื้อสุดท้าย"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Hans_Sch%C3%A4ufelein_001.jpg (The Last Supper)
* "พระเยซูบนกางเขน"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Andrea_Mantegna_029.jpg (Crucifixion)
* "ชะลอร่างจากกางเขน"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Volterra_duomo_di_Volterra_004.JPG (Descent from the Cross)
* "ปิเอต้า"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:7286_-_MI_-_Piet%C3%A0_alla_facolt%C3%A0_teologia_a_San_Simpliciano%2C_ritoccato_-_Foto_Giovanni_Dall%27Orto_-_25-Mar-2007_bis.jpg (Pietà หรือ Lamentation)
* "พระเยซูคืนชีพ"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Grunewald_-_christ.jpg (Resurrection appearances of Jesus)
* "อย่ายึดข้า"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Tizian_050.jpg (Noli me tangere)
* "ทางสู่กางเขน" (Stations of the Cross)
* "อัสสัมชัญของพระเยซู"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Giotto_-_Scrovegni_-_-38-_-_Ascension.jpg (Ascension of Jesus)
* "พระเยซูผู้ทรงเดชานุภาพ"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Codex_Bruchsal_1_01v_cropped.jpg (Christ in Majesty)
* "การตัดสินครั้งสุดท้าย"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:%27The_Last_Judgment%27%2C_by_the_Master_of_the_Bambino_Vispo%2C_c._1422%2C_Alte_Pinakothek.jpg (The Last Judgment)
* "การประสูติของพระแม่มารี" (Nativity of Mary/Birth of Virgin)
* "การสวมมงกุฎพระแม่มารี"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Enguerrand_Charonton_001.jpg (Coronation of the Virgin)
* "อัสสัมชัญของพระแม่มารี"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Sir_Pieter-Paul_Rubens%3B_Assumption_of_the_Devine_and_Holy_Virgin_Mary.jpg (Assumption of the Virgin Mary in Art)
* "มาเอสตา"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Duccio_Maest%C3%A0.jpg (Maestà)
* "ตรีเอกภาพ"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Heilige_Dreifaltigkeit.jpg (Trinity) 
* "พงศาวลีเจสสี"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:St_quentin_Basilica_005.JPG (Tree of Jesse) 
* "เอบราฮัมสังเวยไอแซ็ค"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:The_Sacrifice_of_Isaac_by_Caravaggio.jpg (Sacrifice of Isaac) 
* "ขับจากสวรรค์"http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Domenichino_adam_eve.jpg (Expulsion of Adam and Eve หรือ Fall of Man) 
* เทวดา, นักบุญ, พระสันตะปาปา

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม
* ศิลปะไบแซนไทน์ 
* ศิลปะกอทิก
* สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา
* สถาปัตยกรรมไบแซนไทน์
* สถาปัตยกรรมโรมาเนสก์
* สถาปัตยกรรมกอทิก
* สถาปัตยกรรมบาโรก
* สถาปัตยกรรมฟื้นฟูศิลปวิทยา
* สถาปัตยกรรมการก่อสร้างมหาวิหารในยุโรปตะวันตก

## แหล่งข้อมูลอื่น

## ตัวอย่างศิลปะแบบต่าง ๆ และสมัยต่าง ๆ


ภาพ:Statue reliquaire.JPG|ประติมากรรม"ตรีเอกภาพ"
ภาพ:Meister von St. Severin 001.jpg|จิตรกรรมแผง"พระเยซูในสวนเกทเสมนี" โดยครูบาวัดซังเซเวรอง (ราว ค.ศ. 1500) มิวนิก, ประเทศเยอรมนี
ภาพ:Fairford st mary 012.jpg|หน้าต่างประดับกระจกสี"การตัดสินครั้งสุดท้าย" วัดแฟร์ฟอร์ด, อังกฤษ
ภาพ:Aachen cathedral 008.JPG|รูปแขวนจากเพดานเหนือแท่นบูชา "พระแม่มารีและพระบุตร" มหาวิหารอาเคิน เยอรมนี
ภาพ:Retablo Mayor Catedral de Palencia.JPG|ฉากแท่นบูชา"มหาวิหารปาเลนเซีย"สเปน
ภาพ:Simone Martini 073.jpg|บานพับภาพ"นักบุญออกัสตินแห่งฮิปโป"โดยซิโมเน มาร์ตินิ (ราว ค.ศ. 1328)
ภาพ:Folio 19v - The Martyrdom of Saint Mark.jpg|หนังสือวิจิตร"การพลีชีพของนักบุญมาร์คอีแวนเจลลิส"จากหนังสือสวดมนต์ของดุ๊กเดอเบอร์รี
ภาพ:FirenzeBattisteroPortaNordDisputaDottori.jpg|งานโลหะบนบานประตูหอศีลจุ่ม"พระเยซูถกกับปราชญ์ในวัด"โดยโลเรนโซ กีแบร์ตี(ค.ศ. 1425-1452)
ภาพ:Jacopo torriti, coronation of the virgin, santa maria maggiore, rome.jpg|งานโมเสก"สวมมงกุฎพระแม่มารี"มหาวิหารซานตามาเรียมายอเร,โรม (ค.ศ. 1295)
ภาพ:Varallo Sesia Sacro Monte di Varallo 018.JPG|สื่อผสม (ประติมากรรมและจิตรกรรม)"พระเยซูทรงกางเขน"ที่ซาโครมอนเตที่เมืองวารัลโลในประเทศอิตาลี



หมวดหมู่:ศิลปะไบแซนไทน์
หมวดหมู่:ศิลปะกอทิก
หมวดหมู่:ศิลปะสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา

หมวดหมู่:โบสถ์คริสต์
หมวดหมู่:ศาสนศิลป์