การสงครามเคมี

[thumb|300px |ทหารแคนาดาที่ถูกรมด้วย[แก๊สมัสตาร์ดในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง]]
**สงครามเคมี** หรือ **อาวุธเคมี** () คือการใช้คุณสมบัติอันเป็นพิษของสารเคมีในการเป็นอาวุธเพื่อการสังหาร, สร้างความบาดเจ็บ หรือ สร้างความพิการให้แก่ศัตรู

ประเภทของสงครามนี้แตกต่างจากการใช้อาวุธสามัญ (conventional weapons) หรือ อาวุธนิวเคลียร์ เพราะการทำลายโดยสารเคมีมิได้เกิดจากแรงระเบิด

อาวุธเคมีจัดอยู่ในประเภทอาวุธเพื่อการทำลายล้างสูงโดยสหประชาชาติและการผลิตก็เป็นการผิดกฎอนุสัญญาว่าด้วยอาวุธเคมี (Chemical Weapons Convention) ของปี ค.ศ. 1993 แต่การใช้พิษของสิ่งมีชีวิต (organism) เป็นอาวุธไม่ถือว่าเป็นอาวุธเคมีแต่เป็นอาวุธชีวภาพ

## ความหมาย
สงครามเคมีแตกต่างจากการใช้อาวุธสามัญ หรือ อาวุธนิวเคลียร์ เพราะเป็นการทำลายที่เกิดจากคุณสมบัติของสารเคมี ที่มิได้เกิดจากแรงระเบิด หรือการใช้พิษของสิ่งมีชีวิตเป็นอาวุธเช่นการใช้เชื้อแอนแทรกซ์ก็ไม่ถือว่าเป็นอาวุธเคมีแต่เป็นอาวุธชีวภาพ แต่การใช้พิษที่ผลิตจากสิ่งมีชีวิต เช่น botulinum toxin, ricin, and saxitoxin ถือว่าเป็นอาวุธเคมีภายใต้คำนิยามของอนุสัญญาว่าด้วยอาวุธเคมี ตามข้อตกลงในอนุสัญญาสารเคมีไม่ว่าจะมีที่มาอย่างใดก็ถือว่าเป็นอาวุธเคมีทั้งสิ้น นอกจากว่าจะเป็นการใช้โดยวัตถุประสงค์ที่มิได้ห้ามตามรายละเอียดที่ระบุไว้ใน General Purpose Criterion

ระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 20 ได้มีการสะสมอาวุธเคมีด้วยกันทั้งสิ้น 70 ชนิด ตามอนุสัญญาสารเคมีที่มีพิษพอที่จะใช้เป็นอาวุธหรืออาจจะใช้ในการผลิตอาวุธเคมี แบ่งออกเป็นสามประเภทตามวัตถุประสงค์ของอาวุธ:
:* **[[อาวุธเคมีประเภท 1]]** (CWC Schedule 1) – คือประเภทของอาวุธเคมีที่แทบจะไม่มีการใช้ที่ถูกต้อง อาวุธเคมีประเภทนี้สามารถใช้ได้เฉพาะในการผลิตหรือใช้ในการค้นคว้า, การแพทย์, การเภสัชกรรม หรือ การป้องกัน (ในการทดลองเครื่องตรวจอาวุธเคมี หรือเครื่องแต่งกายที่ใช้ในการป้องกันจากอาวุธ) ตัวอย่างของอาวุธเคมีในกลุ่มนี้ก็ได้แก่ nerve agents, ricin, lewisite and แก๊สมัสตาร์ด ผู้ผลิตมากกว่า 100 กรัมต้องยื่นคำร้องขออนุญาตจากองค์การเพื่อการห้ามอาวุธเคมี (Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons (OPCW)) และแต่ละประเทศสามารถสะสมอาวุธเคมีได้ไม่เกินประเทศละหนึ่งตัน

:* **[[อาวุธเคมีประเภท 2]]** (CWC Schedule 2) – คือประเภทของอาวุธเคมีที่ไม่มีประโยชน์ในการใช้สอยทางอุตสาหกรรมขนาดใหญ่แต่อาจจะมีประโยชน์สำหรับการใช้สอยจำนวนน้อย ตัวอย่างของอาวุธเคมีในกลุ่มนี้ก็ได้แก่ ไดเม็ทธิล เม็ทธิลฟอสโฟเนท (dimethyl methylphosphonate) หรือ ไธโอไดกลิคอล (Thiodiglycol) ซึ่งเป็นสารเคมีที่ใช้ในการทำแก๊สมัสตาร์ด แต่ก็ใช้ในการเป็นสารละลายสำหรับทำหมึกด้วย

:* **[[อาวุธเคมีประเภท 3]]** (CWC Schedule 3) – คือประเภทของอาวุธเคมีที่มีประโยชน์ต่อการใช้สอยทางอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ตัวอย่างของอาวุธเคมีในกลุ่มนี้ก็ได้แก่ ฟอสจีน (phosgene) และ คลอโรพิคริน (chloropicrin) สารเคมีทั้งสองต่างก็ได้รับการใช้ในการผลิตอาวุธเคมี แต่ฟอสจีนเป็นสารเคมีที่มีความสำคัญในการผลิตพลาสติก และ คลอโรพิครินในการใช้เป็นตัวฉีดรม (fumigant) ในกรณีนี้ผู้ผลิตต้องแจ้งองค์การเพื่อการห้ามอาวุธเคมี และทางองค์การมีสิทธิที่จะตรวจสอบโรงงานที่ผลิตมากกว่า 30 ตันต่อปี

## อ้างอิง

* CBWInfo.com (2001). A Brief History of Chemical and Biological Weapons: Ancient Times to the 19th Century . Retrieved Nov. 24, 2004.
* Chomsky, Noam (Mar. 4, 2001). *[http://www.countercurrents.org/chomsky1.htm Prospects for Peace in the Middle East]*, page 2. Lecture.
* Cordette, Jessica, MPH(c) (2003). Chemical Weapons of Mass Destruction . Retrieved Nov. 29, 2004.
* 
* Smart, Jeffery K., M.A. (1997). History of Biological and Chemical Warfare . Retrieved Nov. 24, 2004.
* United States Senate, 103d Congress, 2d Session. (May 25, 1994). The Riegle Report . Retrieved Nov. 6, 2004.
* Gerard J Fitzgerald. American Journal of Public Health. Washington: Apr 2008. Vol. 98, Iss. 4; p. 611

## ดูเพิ่ม
* Leo P. Brophy and George J. B. Fisher; *The Chemical Warfare Service: Organizing for War* Office of the Chief of Military History, 1959; L. P. Brophy, W. D. Miles and C. C. Cochrane, *The Chemical Warfare Service: From Laboratory to Field* (1959); and B. E. Kleber and D. Birdsell, *The Chemical Warfare Service in Combat* (1966). official US history;
* Gordon M. Burck and Charles C. Flowerree; *International Handbook on Chemical Weapons Proliferation* 1991
* L. F. Haber. *The Poisonous Cloud: Chemical Warfare in the First World War* Oxford University Press: 1986
* James W. Hammond Jr.; *Poison Gas: The Myths Versus Reality* Greenwood Press, 1999
* Jiri Janata, Role of Analytical Chemistry in Defense Strategies Against Chemical and Biological Attack , *Annual Review of Analytical Chemistry,* 2009
* Benoit Morel and Kyle Olson; *Shadows and Substance: The Chemical Weapons Convention* Westview Press, 1993
* Adrienne Mayor, "Greek Fire, Poison Arrows & Scorpion Bombs: Biological and Chemical Warfare in the Ancient World" Overlook-Duckworth, 2003, rev ed with new Introduction 2008
* Geoff Plunkett, *Chemical Warfare in Australia*, Australian Military History Publications, 2007
* Jonathan B. Tucker. *Chemical Warfare from World War I to Al-Qaeda* (2006)

## ดูเพิ่ม
* อนุสัญญาว่าด้วยอาวุธเคมี
* องค์การเพื่อการห้ามอาวุธเคมี 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ATSDR Case Studies in Environmental Medicine: Cholinesterase Inhibitors, Including Insecticides and Chemical Warfare Nerve Agents  U.S. Department of Health and Human Services
* Russian Biological and Chemical Weapons, about the danger posed by non-state weapons transfers
* Gaddum Papers at the Royal Society 
* Chemical Weapons stored in the United States
* http://www.opcw.org The Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons OPCW
* http://home.exetel.com.au/chemical_warfare/ Chemical Warfare in Australia
* Classes of Chemical Agents  U.S. National Library of Medicine
* Chemical warfare agent potency, logistics, human damage, dispersal, protection and types of agents (bomb-shelter.net) 
* "'War of Nerves': A History of Chemical Weapons" (interview with Jonathan Tucker from National Public Radio *[[Talk of the Nation]]* program, May 8, 2006

*
*