กระทรวงการต่างประเทศ

[thumb|upright=1.3|ห้องทำงานของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศฝรั่งเศส ณ [Quai d'Orsay|เกดอร์เซย์ กรุงปารีส]]

ในหลายประเทศ **กระทรวงการต่างประเทศ** เป็นหน่วยงานรัฐบาลสูงสุดที่รับผิดชอบโดยเฉพาะหรือเป็นหลักในนโยบายการต่างประเทศและความสัมพันธ์ การทูต ความสัมพันธ์ทวิภาคีและพหุภาคีของรัฐ ตลอดจนการให้การสนับสนุน รวมถึงบริการกงสุลแก่พลเมืองของประเทศที่อยู่ในต่างประเทศ โดยทั่วไปแล้ว หน่วยงานนี้จะมี**รัฐมนตรีการต่างประเทศ**หรือ**รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ**เป็นหัวหน้า (ชื่อตำแหน่งอาจแตกต่างกันไป เช่น *Secretary of State* ซึ่งมีหน้าที่เดียวกัน) โดยทั่วไปแล้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศจะรายงานต่อหัวหน้ารัฐบาล (เช่น นายกรัฐมนตรีหรือประธานาธิบดี)

## อำนาจหน้าที่
อำนาจของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศแตกต่างกันไปในแต่ละรัฐบาล ในระบบรัฐสภาแบบเดิม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอาจมีอิทธิพลอย่างมากในการกำหนดนโยบายการต่างประเทศ แต่เมื่อรัฐบาลถูกครอบงำโดยนายกรัฐมนตรีที่มีอำนาจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอาจถูกจำกัดให้มีบทบาทรองหรือมีบทบาทรองในการกำหนดนโยบาย ในทำนองเดียวกัน อำนาจทางการเมืองที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศมอบให้มักจะถูกจำกัดมากกว่าในรัฐบาลประธานาธิบดีที่มีอำนาจบริหารที่เข้มแข็ง นับตั้งแต่สิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง เป็นเรื่องปกติที่ทั้งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมจะเป็นส่วนหนึ่งของคณะรัฐมนตรีชุดใน (หรือที่รู้จักกันทั่วไปว่าสภาความมั่นคงแห่งชาติ) เพื่อประสานงานนโยบายด้านกลาโหมและการทูต แม้ว่าในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 และต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 หัวหน้ารัฐบาลหลายคนจะรับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ แต่การปฏิบัติเช่นนี้ก็กลายเป็นสิ่งที่ไม่ธรรมดาในประเทศที่พัฒนาแล้วส่วนใหญ่

ในบางประเทศ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศมักเป็นหนึ่งในตำแหน่งคณะรัฐมนตรีที่มีบุคคลสำคัญที่สุด ยกตัวอย่างเช่น ในสหรัฐอเมริกา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศจะเป็นสมาชิกคณะรัฐมนตรีลำดับแรกที่สืบทอดตำแหน่งประธานาธิบดี (โดยมีรองประธานาธิบดี ประธานสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐ และประธานวุฒิสภาสหรัฐชั่วคราว ดำรงตำแหน่งก่อนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของสหราชอาณาจักรอยู่ในสำนักงานใหญ่ทั้งสี่แห่งของรัฐ (ร่วมกับนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย)

## ความรับผิดชอบ
นอกจากบทบาททางการเมืองแล้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศยังรับผิดชอบภารกิจทางการทูตหลายประการ เช่น การต้อนรับผู้นำต่างประเทศ และการเยือนประเทศอื่น ๆ อย่างเป็นทางการ โดยทั่วไปแล้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศมักเป็นสมาชิกที่เดินทางบ่อยที่สุดในคณะรัฐมนตรี

* ในสหราชอาณาจักร รัฐมนตรีที่รับผิดชอบด้านนโยบายต่างประเทศ (รวมถึงดินแดนโพ้นทะเลของบริเตน) คือรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เครือจักรภพ และการพัฒนา (รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ) ก่อน ค.ศ. 1968 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศดูแลเฉพาะความสัมพันธ์กับต่างประเทศ (ที่ไม่ใช่เครือจักรภพ) ในขณะที่ความสัมพันธ์กับประเทศเครือจักรภพและอาณานิคมจะดูแลโดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกิจการเครือจักรภพ ด้วยเหตุผลเดียวกัน ในประเทศเครือจักรภพอื่น ๆ นอกเหนือจากสหราชอาณาจักร รัฐมนตรีที่รับผิดชอบด้านความสัมพันธ์กับทั้งประเทศเครือจักรภพและประเทศที่ไม่ใช่เครือจักรภพ เดิมทีมักจะได้รับแต่งตั้งให้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
* ในสหรัฐอเมริกา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศจะดูแลนโยบายต่างประเทศและเป็นเจ้าหน้าที่อาวุโสของคณะรัฐมนตรี ชื่อของตำแหน่งนี้มาจากหน้าที่ภายในประเทศหลายประการ ภายใต้บทบัญญัติแห่งสมาพันธรัฐ ตำแหน่งนี้คือ "รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ" (Secretary of State)

แม้ว่าตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศในระดับรองลงมาจะหาได้ยากมาก แต่บางครั้งก็มีตำแหน่งรองลงมาในด้านความสัมพันธ์ภายนอก สหภาพยุโรปได้ดูแลความสัมพันธ์ภายนอกในบางด้านมาตั้งแต่เริ่มก่อตั้ง (ดูตำแหน่งกรรมาธิการยุโรปด้านการค้า) และมีผู้แทนระดับสูงเป็นหัวหน้านักการทูต อย่างไรก็ตาม หน้าที่หลักของสหภาพยุโรปคือการดำเนินนโยบายต่างประเทศของสหภาพยุโรป ไม่ใช่การกำหนดนโยบาย

## อ้างอิง



ต่างประเทศ
หมวดหมู่:การทูต