วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ

**วัดปากน้ำ** เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งอยู่ ณ ที่ราบลุ่มบางกอกซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำเจ้าพระยา อยู่ริมคลองหลวงหรือคลองบางกอกใหญ่ อันเป็นแม่น้ำเจ้าพระยาสายเก่า ก่อนที่จะมีการขุดคลองลัดหน้าวัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร และกลายเป็นแม่น้ำเจ้าพระยาในปัจจุบัน  

## ประวัติ
วัดปากน้ำ เป็นวัดโบราณสร้างมาแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนกลาง (ระหว่าง พ.ศ. 2031-2172) สถาปนาโดยพระราชวงศ์ในสมัยกรุงศรีอยุธยา แต่ไม่ปรากฏพระนามแน่ชัด เป็นวัดประจำหัวเมืองธนบุรี ปรากฏในตำนานเรื่องวัตถุสถานต่าง ๆ ซึ่งพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสถาปนาว่าเป็นพระอารามหลวงมาแต่ครั้งสมัยกรุงศรีอยุธยา 

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงให้ขุดคลองภาษีเจริญข้างวัดด้านทิศตะวันตก วัดจึงมีลำน้ำโอบล้อมทั้ง 3 ด้าน ส่วนด้านใต้เป็นคลองเล็กแสดงอาณาเขตของวัดในสมัยก่อน เนื่องจากวัดตั้งอยู่บริเวณปากคลองด่านที่แยกไปจากคลองบางหลวงอีกทีหนึ่ง ชื่อของวัดจึงถูกเรียกตามที่ตั้งว่า **วัดปากน้ำ** ซึ่งชื่อนี้ปรากฏเรียกใช้ในจดหมายเหตุโบราณหลายฉบับ แต่ได้พบชื่อของวัดที่แปลกออกไปในแผนที่กรุงเทพฯ พ.ศ. 2453 และ พ.ศ. 2474 ระบุว่า **วัดสมุทธาราม** ทว่าไม่เป็นที่นิยมเรียกขานกัน ยังคงเรียกว่า **วัดปากน้ำ** และ **วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ** ตามสถานที่ตั้งวัดตลอดมา 

หลักฐานทางโบราณวัตถุและโบราณสถานภายในวัดมีอายุย้อนไปถึงสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนกลาง ได้พบร่องรอยคลองเล็กด้านทิศใต้และทิศตะวันตกของวัด ที่สมัยโบราณขุดไว้เป็นแนวเขตที่ดินของวัดหลวงสมัยกรุงศรีอยุธยา ที่ตั้งของวัดปากน้ำจึงมีลักษณะเป็นเกาะรูปสี่เหลี่ยมมีน้ำล้อมอยู่ทุกด้าน สถาปัตยกรรมและศิลปวัตถุที่อยู่คู่วัด เช่น หอพระไตรปิฏก ตู้พระไตรปิฎกทรงบุษบก ล้วนเป็นฝีมือช่างหลวงสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช และตัวพระอุโบสถก็ใช้เทคนิคก่อสร้างในสมัยนั้น นอกจากนี้ยังค้นพบนามเจ้าอาวาส 1 รูป ในรัชสมัยสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ คือ พระครูธนะราชมุนี วัดปากน้ำ ได้มีบทบาทสำคัญมาแต่โบราณเพราะได้รับสถาปนาเป็นพระอารามหลวงที่อยู่นอกกรุงศรีอยุธยา เป็นวัดสำคัญประจำหัวเมืองหน้าด่านทางทะเล 

สมัยกรุงธนบุรี วัดปากน้ำได้รับพระราชทานพระราชทรัพย์จากสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชในการบูรณปฏิสังขรณ์หลังคาพระอุโบสถ

สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงเสด็จพระราชดำเนินทางชลมารคถวายผ้าพระกฐินหลวง ณ วัดปากน้ำ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงบูรณปฏิสังขรณ์ใหญ่และให้คงรูปแบบสถาปัตยกรรมสมัยกรุงศรีอยุธยาไว้ ครั้นถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทางวัดได้รับพระบรมราชานุญาตให้บูรณปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่เกือบทั้งพระอารามโดยให้อนุรักษ์ศิลปะเดิมไว้ และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระบรมวงศานุวงศ์นำพระกฐินหลวงมาถวายตลอดรัชกาล

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว วัดปากน้ำเริ่มชำรุดทรุดโทรม ไม่มีเจ้าอาวาสประจำพระอาราม มีแต่ผู้รักษาการที่อยู่ในอารามอื่น ทางคณะสงฆ์โดยพระสากยบุตติวงษ์ (ในกาลต่อมาได้รับพระราชทานสถาปนาสมณศักดิ์เป็นสมเด็จพระวันรัต (เผื่อน ติสฺสทตฺโต)) ได้ส่งพระสมุห์สด จนฺทสโร จากวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหารมาดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส ซึ่งท่านได้กวดขันพระภิกษุสามเณรให้ปฏิบัติในพระธรรมวินัยอย่างเคร่งครัด ที่สำคัญได้มีการสอนกรรมฐานอันมีรูปแบบเฉพาะเรียกว่า วิชชาธรรมกาย มีผู้สนใจศึกษาทั้งในประเทศและต่างประเทศเป็นจำนวนมาก นอกจากนี้ท่านยังส่งเสริมการศึกษาพระปริยัติธรรม ตั้งสำนักเรียนทั้งแผนกธรรมและแผนกบาลี สร้างโรงเรียนพระปริยัติธรรมที่ทันสมัยที่สุดในสมัยนั้น ทำให้พระภิกษุสามเณร และสาธุชนเข้ามาขอศึกษาและปฏิบัติธรรมเป็นจำนวนมาก วัดจึงเจริญขึ้นมาโดยลำดับ กลายเป็นศูนย์กลางการปฏิบัติธรรม และเป็นศูนย์กลางการศึกษาบาลี ท่านได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ ตั้งสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะฝ่ายวิปัสสนาธุระ และได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์มาโดยลำดับ สมณศักดิ์สุดท้ายในพระราชทินนามที่ พระมงคลเทพมุนี แต่ผู้คนทั่วไปรู้จักและเรียกขานนามท่านว่า หลวงพ่อวัดปากน้ำ

ในสมัยสมเด็จพระวันรัต (ปุ่น ปุณฺณสิริ) ดำรงตำแหน่งรักษาการเจ้าอาวาส (ในกาลต่อมาท่านได้รับพระราชทานสถาปนาสมณศักดิ์เป็นสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (ปุ่น ปุณฺณสิริ) สมเด็จพระสังฆราช ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร) วัดปากน้ำได้รับการปรับปรุงทัศนียภาพและบูรณปฏิสังขรณ์ครั้งสำคัญ เช่น พระอุโบสถ พระวิหาร ช่างได้เปลี่ยนสถาปัตยกรรมเครื่องบนเป็นศิลปะสมัยรัตนโกสินทร์เกือบทั้งอาราม แต่ตัวรากฐานและอาคารยังคงเป็นของโบราณแต่เดิมมา

ถึงสมัยสมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ) เป็นเจ้าอาวาส วัดปากน้ำได้พัฒนาอย่างมากในด้านการศึกษาพระปริยัติธรรม มีพระภิกษุสามเณรสอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยคในนามวัดปากน้ำเป็นจำนวนมาก และการปฏิบัติภาวนาตามแนวหลวงพ่อวัดปากน้ำก็ได้รับการส่งเสริมสนับสนุนให้มีสถานที่ปฏิบัติ คือ หอเจริญวิปัสสนาเป็นเอกเทศ และมีผู้เข้าปฏิบัติเป็นจำนวนมากทุกวัน

ปัจจุบันวัดปากน้ำยังเป็นสถานที่ท่องเที่ยวได้รับความนิยมเป็นอันดับต้น ๆ ของกรุงเทพมหานคร ประชาชนนิยมเดินทางมาสักการะพระพุทธธรรมกายเทพมงคล พระพุทธรูปปางสมาธิ ความสูง 69 เมตร ซึ่งสูงที่สุดในกรุงเทพมหานคร และสูงเป็นอันดับที่ 3 ของประเทศไทย กับสักการะพระมหาเจดีย์มหารัชมงคล ความสูง 80 เมตร และสักการะสรีระสังขารพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) กับสรีระสังขารสมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ) อดีตเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ
thumb|261x261px|พระมหาเจดีย์มหารัชมงคล วัดปากน้ำ
thumb|262x262px|พระพุทธธรรมกายเทพมงคล พระพุทธรูปขนาดใหญ่และสูงที่สุดในกรุงเทพมหานคร

ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (53).jpg|พระพุทธมหามงคล (พระประธานอุโบสถ)
ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (112).jpg|สังขารพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร)
ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (81).jpg|รูปเหมือนพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร)
ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (93).jpg|รูปเหมือนพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) เนื้อทองคำ


## ลำดับเจ้าอาวาส
ลำดับเจ้าอาวาส และผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ เท่าที่พบข้อมูล ดังนี้

## ระเบียงภาพ

ไฟล์:(2023) คลองบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร (29).jpg
ไฟล์:วัดปากน้ำ.jpg
ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (9).jpg
ไฟล์:Huge Buddha.jpg
ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (5).jpg
ไฟล์:(2023) คลองบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร (5).jpg
ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (37).jpg
ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (11).jpg
ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (145).jpg
ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (100).jpg
ไฟล์:Jedikaew2.jpg
ไฟล์:Jedikaew6.jpg
ไฟล์:Jedikaew5.jpg
ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (125).jpg
ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (87).jpg
ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (86).jpg
ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (85).jpg
ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (90).jpg
ไฟล์:Wat Paknam Phasi Charoen,Bangkok (91).jpg
ไฟล์:Estatua de cera de Phra Samudsod Chantasaro.jpg


## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ

หมวดหมู่:วัดในเขตภาษีเจริญ
หมวดหมู่:พระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา
หมวดหมู่:สายธรรมกาย