ฐานบินหาดใหญ่

**ฐานบินหาดใหญ่** () เป็นฐานบินปฏิบัติการหน้าและที่ตั้งทางทหารของกองบิน 56 กองทัพอากาศไทย ตั้งอยู่ที่ตำบลโคกม่วง อำเภอคลองหอยโข่ง จังหวัดสงขลา

## ประวัติ
เนื่องจากความคับแคบของฐานบินสงขลาที่ไม่สามารถขยายเส้นทางวิ่งแล้ว และบริเวณโดยรอบเต็มไปด้วยชุมชน จึงมีการเสนอให้ก่อสร้างสนามบินแห่งใหม่ในปี พ.ศ. 2504 และว่าจ้าง บริษัท สเวอร์คลับ แอนด์ พาร์เชล โอเวอร์ซี จำกัด ให้สำรวจและออกแบบสนามบินแห่งใหม่ และพบว่าพื้นที่ที่มีความเหมาะสมที่สุดคือบริเวณบ้านควนลัง ตำบลคลองหอยโข่ง อำเภอหาดใหญ่ (ในเวลานั้น) เพราะอยู่ห่างไกลจากตัวเมือง และไม่ประสบปัญหาด้านการระบายน้ำ รวมถึงเป็นพื้นที่สงวนไว้ของจังหวัดสงขลาจึงทำให้ประหยัดงบประมาณแผ่นดินในการจัดซื้อที่ดิน และใช้ชื่อสนามบินแห่งใหม่ว่า สนามบินหาดใหญ่ ได้รับอนุญาตให้ใช้งานเป็นสนามบินอนุญาตเมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2514 สังกัดกรมการบินพาณิชย์ กระทรวงคมนาคม ซึ่งในเวลาเดียวกันกองทัพอากาศยังคงใช้งานสนามบินสงขลาเป็นฐานบิน และประจำการฝูงบิน 531 จากกองบิน 53 ประจวบคีรีขันธ์

ต่อมากองทัพอากาศได้ย้ายฝูงบิน 531 ซึ่งสังกัดกองบิน 53 ประจวบคีรีขันธ์ มายังที่ตั้งของฐานบินหาดใหญ่ในปัจจุบันเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2518 ในชื่อ ฝูงบินผสม 536 (หาดใหญ่) และเปลี่ยนชื่อเป็น ฝูงบินอิสระปฏิบัติราชการสนาม 536 เมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2520 

เนื่องจากภัยคุกคามของโจรจีนคอมมิวนิสต์ในพื้นที่ กองทัพภาคที่ 4 จึงได้อนุมัติให้พัฒนาฐานบินหาดใหญ่ขึ้นเป็นกองบินปกติเลขสองตัว (เพื่อพลางก่อน) และเปลี่ยนชื่อจาก ฝูงบินอิสระปฏิบัติราชการสนาม 536 (หาดใหญ่) เป็น กองบิน 56 ในวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2523 ทำให้วันนี้เป็นวันคล้ายวันสถาปนากองบิน 56 ต่อมาได้มีการโอนสายการบังคับบัญชาขึ้นต่อกองบิน 71 เปลี่ยนชื่อเป็น ฝูงบินอิสระปฏิบัติราชการสนาม 716 (หาดใหญ่) โดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมได้อนุมัติให้กองทัพอากาศใช้อัตรากองบินหมายเลขสองตัว คือ กองบิน 56 และยกเลิกฝูงบินอิสระปฏิบัติราชการสนาม 716 (หาดใหญ่) เมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2526 

กองบิน 56 ได้รับโอนเครื่องบินแบบ ที-33 จำนวน 14 ลำ และเครื่องบินแบบ อาร์ที-33 จำนวน 3 ลำ จากกองบิน 1 ฝูงบิน 101 ฐานบินโคราชมาประจำการที่ฐานบินหาดใหญ่เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2524 มีภารกิจในการลาดตระเวนทางอากาศและฝึกนักบินขับไล่/โจมตี และปลดประจำการเครื่องบินไปเมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2538 ปัจจุบันยังคงไม่มีอากาศยานเข้าประจำการในฝูงบินแต่อย่างใด 

## บทบาทและปฏิบัติการ

### กองทัพอากาศไทย

ฐานบินหาดใหญ่ เป็นฐานบินหลักสำหรับกองบิน 56 กองทัพอากาศไทยในการปฏิบัติงานใน 7 จังหวัดภาคใต้ตอนล่างรวมถึงเป็นฐานบินปฏิบัติการหน้า ซึ่งไม่มีเครื่องบินขับไล่ประจำการอยู่ถาวร แต่สามารถเคลื่อนย้ายมาวางกกำลังได้โดยมีอุปกรณ์อำนวยความสะดวกได้อย่างครบครัน ซึ่งฐานบินหาดใหญ่ประกอบไปด้วยเครื่องบินโจมตีเบา 1 ฝูงบิน คือ

* ฝูงบิน 561 ปัจจุบันไม่มีอากาศยานเข้าประจำการ
* กองพันทหารอากาศโยธิน กองบิน 56 เป็นกำลังกองรักษาการณ์ฐานบินหาดใหญ่หลักในการป้องกันฐานบิน
และส่วนสนับสนุนอื่น ๆ ได้แก่ กองบังคับการ, แผนกการเงิน, แผนกสนับสนุนการบิน, กองเทคนิค, โรงพยาบาลกองบิน, แผนกช่างโยธา, แผนกขนส่ง, แผนกพลาธิการ, แผนกสวัสดิการ และกองร้อยทหารสารวัตร

### หน่วยปฏิบัติการฝนหลวงจังหวัดสงขลา
ศูนย์ปฏิบัติการฝนหลวงภาคใต้ กรมฝนหลวงและการบินเกษตร ได้ใช้ฐานบินหาดใหญ่ในการปฏิบัติการฝนหลวงในพื้นที่ภาคใต้ตอนล่างหมุนเวียนกันมาประจำการ

## หน่วยในฐานบิน
หน่วยบินที่วางกำลังในฐานบินหาดใหญ่ ที่วางกำลังอยู่ในปัจจุบัน ประกอบไปด้วย

### กองทัพอากาศ

#### กองบิน 56
* ฝูงบิน 561 – ปัจจุบันไม่มีอากาศยานเข้าประจำการ

#### ฐานปฏิบัติการฝนหลวง กองบิน 56
* หน่วยบินปฏิบัติภารกิจฝนหลวงกองทัพอากาศ

### กรมฝนหลวงและการบินเกษตร

#### ศูนย์ปฏิบัติการฝนหลวงภาคใต้
* หน่วยปฏิบัติการฝนหลวงจังหวัดสงขลา – เซสนา 208 คาราวาน

## สิ่งอำนวยความสะดวก
ฐานบินหาดใหญ่ประกอบด้วยพื้นที่ 2 ส่วนด้วยกันคือ พื้นที่ฐานบินของกองทัพอากาศ และพื้นที่พลเรือนของท่าอากาศยานหาดใหญ่ การท่าอากาศยาน

### ลานบิน
ฐานบินหาดใหญ่ประกอบไปด้วยทางวิ่งความยาว  ความกว้าง  อยู่เหนือจากระดับน้ำทะเล  ทิศทางรันเวย์คือ 08/26 หรือ 082° และ 262° พื้นผิวคอนกรีตและแอสฟอลต์คอนกรีต

### โรงพยาบาลกองบิน 56
โรงพยาบาลกองบิน 56 เป็นโรงพยาบาลในกองบิน 56 อยู่ภายใต้สังกัดกรมแพทย์ทหารอากาศ กระทรวงกลาโหม ประกอบด้วยเตียงผู้ป่วยขนาด 10 เตียง สำหรับตรวจรักษาข้าราชการทหาร ลูกจ้าง พนักงาน ครอบครัว และประชาชนบริเวณกองบิน และดำเนินการด้านเวชศาสตร์ป้องกันและเวชศาสตร์การบิน

## ดูเพิ่ม
* กองบิน 56 หาดใหญ่
* ท่าอากาศยานหาดใหญ่

## อ้างอิง

หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอคลองหอยโข่ง
หมวดหมู่:การบินในประเทศไทย
หาดใหญ่