การต้มกบ

thumb|alt=กบนั่งอยู่ที่ด้ามหม้อบนเตาไฟ|กบนั่งอยู่ที่ด้ามหม้อบนเตาไฟ

**การต้มกบ** () เป็นเรื่องเล่าที่อธิบายว่ากบสามารถถูกต้มให้ตายอย่างช้า ๆ ได้ โดยมีข้อกล่าวอ้างว่าหากกบถูกใส่ลงในน้ำเดือด มันจะกระโดดออกมาทันที  แต่หากมันถูกใส่ลงในน้ำอุ่นซึ่งถูกต้มให้เดือดอย่างช้า ๆ กบจะไม่สามารถรับรู้ถึงอันตรายที่กำลังมาถึง ดังนั้นจึงถูกต้มให้สุกในที่สุด เรื่องนี้มักใช้เป็นอุปมาสำหรับคนที่ไม่สามารถหรือไม่ยินดี ที่จะตอบสนองหรือรับรู้ภยันตรายแบบค่อย ๆ เพิ่มขึ้น ไม่ใช่แบบรวดเร็ว

การทดลองหลายงานในศตวรรษที่ 19 ยืนยันว่าข้อกล่าวอ้างดังกล่าวเป็นจริงถ้าการให้ความร้อนช้าเพียงพอ แต่สำหรับชีววิทยาสมัยใหม่ ข้อกล่าวอ้างดังกล่าวไม่เป็นจริง การเปลี่ยนสถานที่เป็นกระบวนการควบคุมอุณหภูมิตามธรรมชาติของกบและสัตว์เลือดเย็น ซึ่งจำเป็นต่อการอยู่รอดในธรรมชาติ ตามข้อเท็จจริงนี้ กบที่ถูกต้มอย่างช้า ๆ ก็จะกระโดดออกมาจากหม้อในที่สุด  ในทางตรงข้ามกบที่ถูกใส่ลงน้ำเดือดจะตายทันที ไม่สามารถกระโดดออกมาได้

## ในการอุปมา

เรื่องการต้มกบ มักถูกพูดถึงกันในเรื่องของการอุปมา เพื่อที่จะเตือนผู้คนเพื่อให้ตระหนักถึงการเปลี่ยนแปลงอย่างค่อยเป็นค่อยไป และเพื่อที่พวกเขาจะไม่ได้รับผลที่ไม่น่าน่าพอใจในที่สุด อาจถูกใช้ในการสนับสนุน การโต้แย้งเป็นข้อควรระวัง creeping normality นอกจากนี้ยังใช้ในเชิงธุรกิจเพื่อตอกย้ำว่าการเปลี่ยนแปลงจำเป็นต้องมีความค่อยเป็นค่อยไปจึงจะได้รับการยอมรับ คำว่า "กลุ่มอาการการต้มกบ" เป็นคำอุปมาที่ใช้เพื่ออธิบายความล้มเหลวในการดำเนินการกับสถานการณ์ที่เป็นปัญหา ซึ่งจะส่งผลรุนแรงขึ้นจนถึงขั้นหายนะ จากเหตุผลที่กล่าวมา จึงสรุปผลกระทบที่แทบไม่เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงหรืออย่างช้า ๆ ความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม ที่ได้รับการอธิบายโดยแดเนียล พอลี เป็น shifting baseline

เรื่องนี้ได้รับการเล่าขานหลายครั้งและใช้เพื่ออธิบายมุมมองที่แตกต่างกันอย่างกว้างขวาง เมื่อ ค.ศ. 1960 เกี่ยวกับการเตือนผู้ที่เห็นอกเห็นใจต่อสหภาพโซเวียต ในช่วงสงครามเย็น ในปี 1980 เกี่ยวกับการล่มสลายของอารยธรรมที่กำลังจะเกิดขึ้น ซึ่งผู้รอดชีวิต ในช่วงปี 1990 เกี่ยวกับการเพิกเฉยต่อการตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการอยู่ในความสัมพันธ์ที่ไม่เหมาะสม นอกจากนี้ยังถูกใช้โดยนักเสรีนิยมเพื่อเตือนเกี่ยวกับการลิดรอนเสรีภาพของพลเมืองไปทีละน้อย

ในนวนิยายปี 1996 *[[The Story of B]]* นักเขียนสิ่งแวดล้อม แดเนียล ควินน์ ใช้บทอุปมาของการต้มกบ ใช้เพื่ออธิบายประวัติศาสตร์ของมนุษย์ การเติบโตของประชากร และอาหารส่วนเกิน Pierce Brosnan ตัวละครของ Harry Dalton กล่าวถึงมันในภาพยนตร์เรื่องหายนะปี 1997 *[[Dante's Peak]]* โดยอ้างอิงจากสัญญาณเตือนที่สะสมของการปะทุขึ้นอีกครั้งของภูเขาไฟ Al Gore ใช้เวอร์ชันของเรื่องราวใน *New York Times* op-ed, ในการนำเสนอของเขาและภาพยนตร์ปี 2549 *[ความจริงที่ยากลำบาก]]* เพื่ออธิบายความไม่รู้เกี่ยวกับภาวะโลกร้อน ในเวอร์ชันภาพยนตร์ กบได้รับการช่วยเหลือก่อนที่มันจะได้รับอันตราย การใช้เรื่องราวนี้อ้างอิงโดยนักเขียน/ผู้กำกับ Jon Cooksey ในชื่อสารคดีตลกปี 2010 ของเขา *[[วิธีการต้มกบ]]*

ศาสตราจารย์ด้านกฎหมายและนักวิจารณ์กฎหมาย Eugene Volokh ให้ความเห็นในปี 2546 โดยไม่คำนึงถึงพฤติกรรมของกบจริง เรื่องการต้มกบมีประโยชน์ในฐานะการอุปมา เมื่อเปรียบเทียบกับการอุปมาของนกกระจอกเทศที่มีหัวอยู่ในทราย ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์และ *New York Times* [op-ed]] นักเขียน Paul Krugman ใช้เรื่องนี้เป็นการอุปมาในคอลัมน์เดือนกรกฎาคม 2552 ในขณะที่ชี้ให้เห็นว่ากบจริงมีพฤติกรรมแตกต่างออกไป นักข่าว James Fallows ออกมาเรียกร้องตั้งแต่ปี 2549 เพื่อให้ผู้คนหยุดเล่าเรื่องนี้ซ้ำ
อธิบายว่าเป็น "คนโง่" และ "ตำนาน" อย่างไรก็ตาม หลังจากคอลัมน์ของ Krugman ปรากฏขึ้น เขาประกาศ "สันติภาพบนหน้าการต้มกบ" และกล่าวว่าการใช้เรื่องราวนี้เป็นที่ยอมรับได้หากผู้เขียนชี้ให้เห็นว่ามันไม่เป็นความจริง

## ในเชิงปรัชญา
ในเชิงปรัชญาเรื่องการต้มกบถูกใช้เพื่ออธิบาย Sorites paradox ปฏิทรรศน์นี้อธิบายสถานการณ์สมมติที่มีกองทรายตั้งอยู่ เม็ดทรายถูกนำออกทีละเม็ดและตั้งคำถามว่าในช่วงขณะใดไหมที่ทรายไม่มีสภาพเป็นกองทราย

## การทดลองและการวิเคราะห์

ในช่วงศตวรรษที่ 19 มีการทดลองมากมายเกิดขึ้นเพื่อดูการตอบสนองของกบที่ถูกต้มในน้ำอุ่น และใน ค.ศ. 1869 ระหว่างที่ทำการทดลองเพื่อที่จะหาตำแหน่งของจิตวิญญาณในร่างกายนักสรีรวิทยาชาวเยอรมัน ฟรีดริช โกลซ์ ก็ได้แสดงให้เห็นว่ากบตัวที่ถูกนำสมองออกมาจะยังอยู่ในน้ำอุ่นต่อ แต่กบตัวที่ไม่ได้ถูกนำสมองออกจะพยายามจะหนีออกไปเมื่ออุณหภูมิเพิ่มขี้นถึง 25 องศาเซลเซียส

การทดลองอื่นในคริสตศตวรรษที่ 19 อ้างว่ากบไม่ได้พยายามที่จะหนีออกจากน้ำอุ่นเลย แต่การทดลองใน ค.ศ.1872 ของ Heinzmann ก็ได้แสดงให้เห็นว่ากบธรรมดาจะไม่พยายามที่จะหนีหากน้ำไม่ร้อนเพียงพอ, ซึ่งได้รับการสนับสนุนโดย Fratscher ใน ค.ศ. 1875

ใน ค.ศ. 1888 William Thompson Sedgwick กล่าวว่าความขัดแย้งอย่างเห็นได้ชัดระหว่างผลการทดลองต่างๆ ผลลัพธ์แตกต่างกันตามการเพิ่มขึ้นของความร้อนในการทดลอง "หากน้ำร้อนมากขึ้นอย่างช้าๆจะไม่มีการตอบสนองเกิดชึ้นในกบทั่วไป แต่ถ้าน้ำร้อนเร็วขึ้นในอัตราที่ไม่มาก การตอบสนองจะไม่เหมือนกันในกบทั่วไป" ฟรีดริช โกลซ์ ได้เพิ่มอุณหภูมิน้ำจาก 17.5 องศาเซลเซียสเป็น 56 องศาเซลเซียสในเวลาประมาณ 10 นาทีหรือ 3.8 องศาเซลเซียสต่อนาที ในขณะที่ให้ความร้อนตลอดระยะเวลา90นาที จาก 21 องศาเซลเซียสจนถึง 37.5 องศาเซลเซียสด้วยอัตราที่ต่ำกว่า 0.2 องศาเซลเซียสต่อนาที เอ็ดเวิร์ด วีลเลอร์ สกริปตูเร ได้อธิบายถึงข้อสรุปนี้ใน*The New Psychology* (1897):ว่า "กบที่มีชีวิตอยู่สามารถต้มได้โดยกบจะไม่มีการเคลื่อนไหวหากน้ำไม่เพิ่มอุณหภูมิไวเกินไป ในการทดลองที่เพิ่มอุณหภูมิในอัตรา 0.2 องศาเซลเซียส พบว่ากบตายในเวลาสองชั่วโมงครึ่งโดยไม่มีการขยับหรือเคลื่อนที่ใด ๆ เลย"

แหล่งข่าววิทยาศาสตร์สมัยใหม่ได้มีการรายงานว่าผลการทดลองที่เกิดขึ้นนี้ไม่เป็นจริง ใน ค.ศ. 1995 ดักลาส เมลตันนักชีววิทยาที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดกล่าวว่า "ถ้าคุณนำกบใส่ในน้ำเดือดมันจะไม่กระโดด และมันจะตาย ถ้าคุณใส่มันลงในน้ำเย็นมันจะกระโดดออกมาก่อนที่น้ำจะร้อนพวกกบไม่ได้อยู่นิ่งเพื่อที่จะรอพวกคุณ" จอร์จ อาร์. ซุก หัวหน้าผู้ดูแลพิพิธภัณฑ์สัตว์เลื้อยคลานและสัตว๋ครึ่งบกครึ่งน้ำที่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติแห่งชาติ ได้โต้แย้งข้อสรุปดังกล่าวเช่นกัน โดยเขาได้กล่าวไว้ว่า "ถ้ากบมีหนทางที่จะสามารถหนีออกไปได้ มันจะหนีออกไปอย่างแน่นอน" ใน ค.ศ. 2002 วิคเตอร์ เอช ฮัทชิสัน นักสัตววิทยาที่เกษียณจากมหาวิทยาลัยโอคลาโฮมา ซึ่งมีความสนใจในงานวิจัยเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของสัตว์ครึ่งบนครึ่งน้ำ ได้กล่าวมาว่า "เรื่องทั้งหมดนี้ไม่ถูกต้องทั้งหมด" อุณหภูมิสูงสุดที่วิกฤต สำหรับกบหลากหลายสายพันธ์ถูกกำหนดไว้โดยการทดลองร่วมสมัย เมื่อน้ำร้อนประมาณ 1 องศาเซลเซียสต่อนาที กบจะตื่นตัวและตอบสนองไวขึ้นเมื่อมันพยายามที่จะหนี และในที่สุดก็จะกระโดดออกมาถ้าสามารถที่จะทำได้

## ดูเพิ่ม
* สัตว์เลือดเย็น
* การปรับอุณหภูมิกาย

## อ้างอิง

### บรรณานุกรม
* 

หมวดหมู่:การทดลองในสัตว์
หมวดหมู่:ความเฉื่อยทางประชาน
หมวดหมู่:ตัวละครที่เป็นกบและคางคก
หมวดหมู่:ตำนานพื้นบ้าน
หมวดหมู่:การกระทำทารุณโหดร้ายต่อสัตว์