Lacticaseibacillus rhamnosus

***Lacticaseibacillus rhamnosus*** (เดิมชื่อ *Lactobacillus rhamnosus*&thinsp;) เป็นแบคทีเรียที่แต่เดิมได้รับการระบุว่าเป็นสายพันธุ์ย่อยของ *[[Lacticaseibacillus casei|L. casei]]* แต่การวิจัยทางพันธุกรรมพบว่าเป็นสปีชีส์ที่แยกกันในเคลด *L. casei* (ซึ่งเคลดนี้รวมถึง *[[Lacticaseibacillus paracasei|L. paracasei]]* และ *L. zeae*&thinsp;) เป็นแบคทีเรียแกรมบวกมีรูปร่างเป็นแท่งสั้นไม่สร้างสปอร์ เจริญได้ทั้งในสภาวะที่มีหรือไม่มีออกซิเจน กลุ่มโฮโมเฟอร์เมนเททีฟที่มักปรากฏเป็นสายโซ่ แบคทีเรีย *L. rhamnosus* บางสายพันธุ์ถูกนำมาใช้เป็นโปรไบโอติกส์ และมีประโยชน์อย่างยิ่งในการรักษาโรคติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะของผู้หญิง โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคช่องคลอดอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย (หรือ "BV") ในกรณีที่รักษายากมาก สายพันธุ์ *Lacticaseibacillus rhamnosus* และ *[[Limosilactobacillus reuteri]]* มักพบในระบบทางเดินปัสสาวะและอวัยวะเพศหญิงที่มีสุขภาพดี และมีประโยชน์ในการควบคุมการเสียสมดุลจากการเจริญมากเกินของแบคทีเรียในระหว่างการติดเชื้อ บางครั้งมีการใช้ *L. rhamnosus* ในผลิตภัณฑ์นม เช่น นมหมัก และใช้เป็นแบคทีเรียที่ไม่ใช่เชื้อตั้งต้นของการผลิตกรดแล็กติก (NSLAB) ในชีสที่บ่มนาน ในขณะที่มักถูกมองว่าเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีประโยชน์ ในสถานการณ์ที่หายาก *L. rhamnosus* อาจไม่เป็นประโยชน์ต่อประชากรบางส่วน โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันบกพร่องหรือทารก โดยเชื้ออาจทำให้เกิดเยื่อบุหัวใจอักเสบได้ แม้จะมีการติดเชื้อหายากที่เกิดจาก *L. rhamnosus* แต่สายพันธุ์นี้ก็รวมอยู่ในรายชื่อแบคทีเรียที่มีสถานะที่ประเมินว่าปลอดภัย (QPS) ของหน่วยงานตรวจสอบความปลอดภัยด้านอาหารแห่งสหภาพยุโรป (European Food Safety Agency)

## จีโนม
*Lacticaseibacillus rhamnosus* ถือเป็นสิ่งมีชีวิตที่ไม่มีแหล่งที่อยู่แน่นอน โดยแยกสายพันธุ์ย่อยได้จากสภาพแวดล้อมต่าง ๆ มากมาย รวมทั้งช่องคลอดและระบบทางเดินอาหาร สายพันธุ์ย่อยของ *L. rhamnosus* มีความสามารถในการทำงานของยีนเฉพาะสายพันธุ์ซึ่งจำเป็นต่อการปรับให้เข้ากับสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย จีโนมที่พบในทุกสายพันธุ์ (core genome) ประกอบด้วยยีน 2,164 ยีน จากทั้งหมด 4,711 ยีน (แพนจีโนม) จีโนมที่พบในบางสายพันธุ์ (accessory genome) ถูกแทรกแซงโดยยีนที่เข้ารหัสการขนส่งคาร์โบไฮเดรตและเมแทบอลิซึม โพลีแซคคาไรด์นอกเซลล์ การสังเคราะห์ทางชีวภาพ การผลิตแบคทีริโอซิน การผลิตพิไล (pili) เทคนิคระบุบริเวณในจีโนมที่ต้องการปรับแต่งยีน (CRISPR-Cas) และองค์ประกอบทางพันธุกรรมของฟังก์ชันการขนส่งและการเคลื่อนที่มากกว่า 100 ฟังก์ชัน  เช่น เฟจ พลาสมิดยีน และทรานสโพซอน

จีโนมเฉพาะของสายพันธุ์ย่อย *L. rhamnosus* LRB ในกรณีนี้ นำมาจากฟันน้ำนมของมนุษย์ ประกอบด้วยห่วงโซ่โครโมโซม 2,934,954 คู่เบส ที่มีปริมาณเบส GC ร้อยละ 46.78 จีโนมนี้มียีนทั้งหมด 2,749 ยีน โดยมี 2,672 ที่เป็นลำดับการเข้ารหัสโปรตีนทั้งหมด ตัวอย่างนี้ไม่มีพลาสมิดใด ๆ เลย สายพันธุ์ที่มีการศึกษาอย่างกว้างขวางที่สุดคือ *L. rhamnosus* GG ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่แยกได้จากลำไส้ ประกอบด้วยจีโนม 3,010,111 คู่เบส ดังนั้น จีโนม LRB จึงสั้นกว่าจีโนมของ GG โดย LRB ไม่มีคลัสเตอร์ยีน spaCBA ของ GG และคาดว่าจะไม่สามารถผลิตพิไลที่ทำงานได้ ความแตกต่างนี้อาจช่วยอธิบายได้ว่าทำไมแต่ละสายพันธุ์จึงอาศัยอยู่ในแหล่งที่อยู่อาศัยที่แตกต่างกัน

## ''Lacticaseibacillus rhamnosus'' GG (ATCC 53103)
*Lacticaseibacillus rhamnosus* GG (ATCC 53103) เป็นสายพันธุ์ย่อยของ *L. rhamnosus* ที่แยกได้จากลำไส้ของมนุษย์ที่มีสุขภาพดีใน ค.ศ. 1983 และได้ยื่นขอสิทธิบัตรเมื่อวันที่ 17 เมษายน ค.ศ. 1985 โดยเชอร์วูด กอร์บาค  (Sherwood Gorbach) และแบร์รี โกลดิน (Barry Goldin) ซึ่ง 'GG' มาจากอักษรตัวแรกของนามสกุลของพวกเขา สิทธิบัตรอ้างถึงสายพันธุ์ของ *L. acidophilus* GG ที่มีหมายเลขทะเบียน American Type Culture Collection (ATCC) 53103 ภายหลังถูกจัดประเภทใหม่เป็นสายพันธุ์ *L. rhamnosus* สิทธิบัตรอ้างว่าสายพันธุ์ *L. rhamnosus* GG (ATCC 53103) มีความคงตัวในกรดและน้ำดี มีความเร็วในการเกิดปฏิกิริยา (avidity) อย่างมากในเซลล์เยื่อบุลำไส้ของมนุษย์ และผลิตกรดแล็กติก นับตั้งแต่มีการค้นพบสายพันธุ์นี้ ก็ได้มีการศึกษาอย่างกว้างขวางเกี่ยวกับประโยชน์ต่อสุขภาพที่หลากหลาย และปัจจุบันสายพันธุ์ *L. rhamnosus* GG (ATCC 53103) เป็นแบคทีเรียโปรไบโอติกส์ที่มีการศึกษามากที่สุดในโลก โดยมีงานวิจัยมากกว่า 800 รายการ

ลำดับจีโนมของ *Lactobacillus rhamnosus* GG (ATCC 53103) ได้รับการถอดรหัสใน ค.ศ. 2009

### ประวัติ
ใน ค.ศ. 1983 *L. rhamnosus* GG ถูกแยกได้จากลำไส้ของมนุษย์ที่มีสุขภาพดีโดยเชอร์วูด กอร์บาค และแบร์รี โกลดิน

### การวิจัยทางการแพทย์และการใช้งาน
จากที่ *L. rhamnosus* GG (ATCC 53103) สามารถอยู่รอดได้ในกรดของกระเพาะอาหารและน้ำดีในลำไส้ จึงถูกระบุว่ามีแหล่งอาศัยในระบบทางเดินอาหาร และสร้างสมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้ หลักฐานบ่งชี้ว่า *L. rhamnosus* เปรียบได้กับจุลินทรีย์โปรไบโอติกส์ในสกุลแลคโตบาซิลลัสเกือบทั้งหมดที่เป็นเพียงผู้อาศัยชั่วคราวและไม่ใช่จุลินทรีย์ท้องถิ่น (autochthonous) *Lactobacillus rhamnosus* GG จะจับกับเยื่อบุลำไส้ ซึ่งคุณลักษณะนี้ทำให้เป็นสิ่งมีชีวิตที่เอื้ออำนวยต่อการตรวจสอบการเสริมโปรไบโอติกส์เพื่อใช้ในการรักษาโรคต่าง ๆ จนถึงปัจจุบันยังไม่มีการศึกษาที่ระบุถึงอาการป่วยที่ใช้สิ่งมีชีวิตโปรไบโอติกส์เป็นการรักษาทางเลือกแรกหรือทางเลือกที่สองที่เหมาะสม

*Lactobacillus rhamnosus* GG สามารถกระตุ้นการผลิตไซโตไคน์บางชนิด เช่น:

* TNF-α
* IL-1β
* IL-6
* IL-10
* IL-12
* IFN-γ

#### อาการท้องร่วง
*Lacticaseibacillus rhamnosus* GG มีประโยชน์ในการป้องกันโรคอุจจาระร่วงจากไวรัสโรตาในเด็ก มีการแสดงให้เห็นถึงการป้องกันและรักษาโรคท้องร่วงประเภทต่าง ๆ ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ *L. rhamnosus* GG สามารถเป็นประโยชน์ในการป้องกันอาการท้องร่วงที่เกี่ยวข้องกับยาปฏิชีวนะและโรคท้องร่วงจากการติดเชื้อในโรงพยาบาล และสิ่งนี้ได้รับการสนับสนุนในข้อแนะนำของยุโรป *Lactobacillus rhamnosus* GG อาจลดความเสี่ยงของอาการท้องร่วงของนักเดินทาง

#### กระเพาะและลำไส้อักเสบเฉียบพลัน
เอกสารวิชาการหลักที่เผยแพร่โดยคณะทำงานด้านโปรไบโอติกส์และพรีไบโอติกส์ของ European Society for Paediatric Gastroenterology Hepatology and Nutrition (ESPGHAN) ซึ่งมีการทบทวนอย่างเป็นระบบและทำการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม (RCTs) (หลักฐานคุณภาพต่ำ, ต้องการคำแนะนำที่ชัดเจน) ระบุว่า *L. rhamnosus* GG  อาจได้รับการพิจารณาใช้ในการรักษาเด็กที่เป็นโรคกระเพาะและลำไส้อักเสบเฉียบพลัน นอกเหนือจากการบำบัดด้วยการให้สารน้ำ

#### ผิวหนังอักเสบเหตุภูมิแพ้
*Lacticaseibacillus rhamnosus* GG พบว่าไม่ได้ผลในการรักษาอาการผิวหนังอักเสบเหตุภูมิแพ้ อย่างไรก็ตาม ในการสังเกตทางคลินิกแบบไม่สุ่มหนึ่งครั้ง เกี่ยวกับผื่นภูมิแพ้ผิวหนังในเด็กที่ดื้อยา มีรายงานถึงการปรับปรุงคุณภาพชีวิตอย่างมากในผู้ป่วยเด็กที่ได้รับ *L. rhamnosus* เสริม

#### ความเสี่ยง
การใช้ *L. rhamnosus* GG สำหรับการบำบัดด้วยโปรไบโอติกนั้นเชื่อมโยงกับกรณีของภาวะพิษเหตุติดเชื้อที่หายากในกลุ่มเสี่ยงบางกลุ่ม โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันบกพร่องและทารก การรับประทาน *L. rhamnosus* GG ถือว่ามีความปลอดภัย และข้อมูลแสดงการเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในการบริโภคในระดับประชากร ซึ่งไม่ได้นำไปสู่การเพิ่มขึ้นของกรณีผู้ป่วยภาวะเลือดมีแบคทีเรียจากเชื้อแลคโตบาซิลลัส

## ''Lacticaseibacillus rhamnosus'' GR-1
*Lacticaseibacillus rhamnosus* GR-1 เดิมพบในท่อปัสสาวะของสตรีที่มีสุขภาพดี และปัจจุบันเป็นสายพันธุ์ต้นแบบสำหรับโปรไบโอติกในช่องคลอด การเปรียบเทียบจีโนมระหว่าง *L. rhamnosus* GG และ *L. rhamnosus* GR-1 แสดงให้เห็นว่า GR-1 ไม่มีพิไล (pili) ที่เข้ารหัสด้วย spaCBA ซึ่งเป็นตัวยึดเกาะ (adhesin) ที่สำคัญในการยึดเกาะของ *L. rhamnosus* GG กับเซลล์เยื่อบุผิวในลำไส้ ในทางตรงกันข้าม *L. rhamnosus* GR-1 ใช้โปรตีนที่มีลักษณะคล้ายเลกตินเพื่อยึดติดกับคาร์โบไฮเดรตบนพื้นผิวของเซลล์เป้าหมาย โปรตีนที่คล้ายเลกตินจะชอบจับกับเยื่อบุผิวประเภทสแตรทิฟายด์สความัสนอนคีราตินไนซด์ (nonkeratinized stratified squamous cells) ซึ่งพบในท่อปัสสาวะและช่องคลอด โปรตีนคล้ายเลกตินบริสุทธิ์จาก *L. rhamnosus* GR-1 พบว่าป้องกันการติดเชื้อ *[[E. coli]]* UTI89 ที่ทำให้เกิดโรคในระบบทางเดินปัสสาวะได้โดยการยับยั้งการยึดเกาะกับเซลล์เยื่อบุผิวและรบกวนการสร้างไบโอฟิล์ม นอกจากนี้ยังสามารถเพิ่มการสร้างไบโอฟิล์มในแบคทีเรียแลคโตบาซิลลัสที่เป็นประโยชน์อื่น ๆ ที่อาศัยอยู่ในช่องคลอด

## อ้างอิง

### อ่านเพิ่มเติม

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* 

หมวดหมู่:ระบบทางเดินอาหาร
หมวดหมู่:โปรไบโอติกส์
หมวดหมู่:Lactobacillaceae
หมวดหมู่:จุลชีววิทยาอาหาร
หมวดหมู่:ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร