เอซากุ ซาโต

**เอซากุ ซาโต** (; 27 มีนาคม ค.ศ. 1901 – 3 มิถุนายน ค.ศ. 1975) นักการเมืองชาวญี่ปุ่น ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนที่ 39 ของญี่ปุ่น ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1964 - ค.ศ. 1972 ดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นเป็นอันดับสอง เคยได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพในปี ค.ศ. 1975

เป็นนักการเมืองชาวญี่ปุ่นที่ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นใน ค.ศ. 1964 ถึง 1972 เขาถือเป็นนายกรัฐมนตรีที่ดำรงตำแหน่งนานเป็นอันดับ 3 และถือเป็นผู้ดำรงตำแหน่งอย่างต่อเนื่องนานสุดเป็นอันดับ 2 ซาโตเป็นที่รู้จักดีจากการรับประกันในการส่งคืนจังหวัดโอกินาวะใน ค.ศ. 1972 และได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพใน ค.ศ. 1974 ซึ่งก่อให้เกิดการโต้เถียง เขาเป็นอดีตข้าราชการชั้นสูงเหมือนกับโนบูซูเกะ คิชิ พี่ชายของเขา และสมาชิกในโรงเรียนโยชิดะเหมือนกับฮายาโตะ อิเกดะ

## ชีวิตช่วงต้น

ซาโตเกิดในวันที่ 27 มีนาคม ค.ศ. 1901 ที่ทาบูเซะ จังหวัดยามางูจิ โดยเป็นบุตรชายคนที่สามของฮิเดซูเกะ ซาโต นักธุรกิจ กับโมโยะ ภรรยา บิดาของเขาเคยทำงานในสำนักงานจังหวัดยามากูจิ แต่ลาออกใน ค.ศ. 1898 และเริ่มธุรกิจผลิตสาเกที่คิชิดะ ทาบูเซะ ครอบครัวมีประวัติในการผลิตสาเกและถือครองสิทธิ์ในการผลิตสาเกมาหลายชั่วรุ่น ทวดของซาโตเป็นซามูไรในแคว้นศักดินาโชชู พร้อมอิทธิพลอันใหญ่หลวงในญี่ปุ่นยุคเมจิ โดยมีนายกรัฐมนตรีในยุคเมจิถึงไทโชที่มาจากจังหวัดยามางูจิมากกว่าจังหวัดอื่น พี่ชายสองคนของเขาคืออิจิโร ซาโตที่จะกลายเป็นพลเรือโท และโนบูซูเกะ คิชิ ผู้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีใน ค.ศ. 1957-1960

ซาโตศึกษากฎหมายเยอรมนีที่มหาวิทยาลัยจักรวรรดิแห่งโตเกียว และกอบผ่านข้าราชการพลเรือนชั้นสูงใน ค.ศ. 1923 ก่อนรับปริญญาในปีถัดมา เขาเข้าทำงานเป็นข้าราชการพลเรือนในกระทรวงรถไฟ เขาดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักงานรถไฟโอซากะใน ค.ศ. 1944 ถึง 1946 และรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคมใน ค.ศ. 1947 ถึง 1948

## อาชีพการเมือง
หลังสงคราม เขาเข้าสู่สภาไดเอ็ตแห่งชาติในปี 1949 ในฐานะสมาชิกพรรคเสรีนิยม และได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีในหลายกระทรวงภายใต้รัฐบาลของชิเงรุ โยชิดะ รวมถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงไปรษณีย์และโทรคมนาคมในปี 1951–1952 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงก่อสร้างในปี 1952–1953 และหัวหน้าเลขาธิการคณะรัฐมนตรีในปี 1953–1954 ต่อมาเขาเข้าร่วมพรรคเสรีประชาธิปไตย และดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังในปี 1958–1960 ภายใต้รัฐบาลของโนบูซูเกะ คิชิ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้าระหว่างประเทศและอุตสาหกรรมในปี 1961–1962 ภายใต้รัฐบาลของฮายาโตะ อิเกดะ

ในปี 1964 ซาโตะได้สืบตำแหน่งต่อจากอิเคะดะในฐานะหัวหน้าพรรค LDP และนายกรัฐมนตรี โดยได้รับการสนับสนุนจากภาคธุรกิจและการเงินของญี่ปุ่น และดำรงตำแหน่งในช่วงที่เศรษฐกิจของประเทศเติบโตอย่างรวดเร็ว

ในด้านนโยบายต่างประเทศ เขาได้ดูแลกระบวนการฟื้นฟูความสัมพันธ์ทางการทูตกับเกาหลีใต้ และรักษาความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับสหรัฐอเมริกา โดยยอมให้สนธิสัญญาความมั่นคงระหว่างสหรัฐฯ–ญี่ปุ่นต่ออายุในปี 1970 และเจรจาให้สหรัฐฯ ส่งคืนโอกินาวาให้ญี่ปุ่นในปี 1972

ในปี 1967 ซาโตะได้นำเสนอ “หลักการปลอดอาวุธนิวเคลียร์สามประการ” (ไม่ผลิต ไม่ครอบครอง และไม่ยอมให้อาวุธนิวเคลียร์เข้าสู่ประเทศ) และในปี 1968 ได้ลงนามในสนธิสัญญาการไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ (NPT) ซึ่งทำให้เขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ อย่างไรก็ตาม ต่อมามีการเปิดเผยว่าเขาได้ทำข้อตกลงลับกับสหรัฐฯ ที่อนุญาตให้ละเมิดหลักการดังกล่าวได้

เมื่อเผชิญกับปัญหาเศรษฐกิจที่เพิ่มขึ้นและคะแนนนิยมที่ลดลงในช่วงต้นทศวรรษ 1970 ซาโตะจึงลาออกจากตำแหน่งในปี 1972 และคากูเอ ทานากะได้ขึ้นดำรงตำแหน่งแทน แต่ซาโตะก็สูญเสียอิทธิพลทางการเมืองอย่างรวดเร็วเมื่อทาเกโอะ ฟูกูดะ ศิษย์เอกของเขาไม่ได้รับเลือกให้สืบตำแหน่งต่อ

## เสียชีวิต
เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ. 1975 ซาโตเข้ารับประทานมื้อเย็นที่ชิกิรากุ ภัตตาคารในเขตสึกิจิของโตเกียว โดยฟูกูดะเข้าร่วมด้วย ระหว่างงาน เขาเกิดอาการเส้นเลือดในสมองแตกอย่างรุนแรงจนเข้าขั้นโคม่า จากนั้นจึงถูกกักตัวที่ห้องฉุกเฉินของภัตตาคารเป็นเวลา 4 วัน ก่อนนำตัวส่งโรงพยาบาล เขาเสียชีวิตเวลา 12:55 น. ของวันที่ 3 มิถุนายนที่ศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยจิเกด้วยอายุ 74 ปี หลังจากพิธีศพสาธารณะ อัฐิของเขาถูกฝังไว้ในสุสานของครอบครัวที่ทาบูเซะ

ซาโตได้รับเกียรติหลังเสียชีวิตด้วยแถบของเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันสูงส่งยิ่งดอกเบญจมาศ ถือเป็นเกียรติสูงสุดในระบบเกียรติยศของญี่ปุ่น

## ชีวิตส่วนตัว

ซาโตสมรสกับฮิโรโกะ ซาโต (; 5 มกราคม ค.ศ. 1907 – 16 เมษายน ค.ศ. 1987) ใน ค.ศ. 1926 และมีบุตรชายสองคน คือ รีวตาโรและชินจิ มัตสึซูเกะ ซาโต บิดาของฮิโรโกะ เป็นอาของเอซากุ หลังมัตสึซูเกะเสียชีวิตใน ค.ศ. 1911 ฮิโรโกะจึงได้รับการเลี้ยงดูจากทูตโยซูเกะ มัตสึโอกะ ลุงฝ่ายแม่ ลูกชายทั้งสองหันมาเล่นการเมืองตามบิดา

ในการสัมภาษณ์กับนักเขียนนวนิยายชูซากุ เอ็นโดจาก*ชูกังอาซาฮิ*ใน ค.ศ. 1969 ฮิโรโกะกล่าวหาซาโตเป็นคราดและผู้ตีภรรยา งานอดิเรกของเขาได้แก่ กอล์ฟ ตกปลา และซาโด โนบูซูเกะ คิชิ (พี่ชาย) และชินโซ อาเบะ (เหลนชาย) ก็กลายเป็นนายกรัฐมนตรี

## อ้างอิง

### ข้อมูล
* 
* 

## อ่านเพิ่ม
* Dufourmont, Eddy (2008). "Satō Eisaku, Yasuoka Masahiro and the Re-Establishment of 11 February as National Day: the Political Use of National Memory in Postwar Japan". In Wolfgang Schwentker and Sven Saaler ed., *[https://brill.com/view/title/19407 The Power of Memory in Modern Japan]*, Brill, pp.&nbsp;204–222. 
* Edström Bert (1999). *[https://www.palgrave.com/gp/book/9780333749906 Japan's Evolving Foreign Policy Doctrine: From Yoshida to Miyazawa]*. Palgrave Macmillan. Chapter 5: "The Cautious and Discreet Prime Minister: Satō Eisaku". 
* Hattori, Ryuji (2020). *[https://www.routledge.com/Eisaku-Sato-Japanese-Prime-Minister-1964-72-Okinawa-Foreign-Relations/Hattori/p/book/9781003083306 Eisaku Sato, Japanese Prime Minister, 1964–72: Okinawa, Foreign Relations, Domestic Politics and the Nobel Prize]*. Routledge. 
* Hoey, Fintan (2015). *[https://www.palgrave.com/gp/book/9781137457615 Satō, America and the Cold War: US-Japanese Relations, 1964–72]*. Palgrave Macmillan. 
* Kapur, Nick (2018). "The Empire Strikes Back? The 1968 Meiji Centennial Celebrations and the Revival of Japanese Nationalism". *Japanese Studies* 38:3. pp.&nbsp;305–328.
* Tsuda, Taro (2019). *[https://206.191.184.172/handle/1/42013073 Satō Eisaku and the Establishment of Single-Party Rule in Postwar Japan]*. PhD dissertation. Harvard University.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Film Footage of Eisaku Sato's State Visit to Washington DC 
*  including the Nobel Lecture 11 December 1974 *The Pursuit of Peace and Japan in the Nuclear Age*
* บทความเอซากุ ซาโต EB
* หน้าหลักรัฐบาลญี่ปุ่น
* Brief summary of the debate around Eiskau Sato's Nobel Prize at OpenLearn 

หมวดหมู่:นักการเมืองญี่ปุ่น
หมวดหมู่:นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ตระกูลซาโต–คิชิ–อาเบะ
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดยามางูจิ
หมวดหมู่:ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ
หมวดหมู่:ชาวญี่ปุ่นผู้ได้รับรางวัลโนเบล