กวาง

[thumb|250px|[กวางเรนเดียร์ หรือกวางแคริบู (*Rangifer tarandus*) ซึ่งเป็นกวางที่มีขนาดใหญ่พบกระจายพันธุ์ในซีกโลกทางเหนือ]]
thumb|กวางป่าตัวเมีย ซึ่งไม่มีเขา

**กวาง** เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับสัตว์กีบคู่ (อันดับย่อยสัตว์เคี้ยวเอื้อง) ที่จัดอยู่ในวงศ์ Cervidae 

มีลักษณะขนยาวหยาบสีน้ำตาล ตัวผู้มีเขาเป็นแขนง ผลัดเขาปีละครั้ง ตัวเมียมีขนาดเล็กกว่าและไม่มีเขา ลักษณะเขาตัน ไม่กลวง เป็นเกลียว บางชนิดอาจแตกแขนงได้มากเหมือนกิ่งไม้ ไม่มีถุงน้ำดี ชอบอยู่ตามลำพังตัวเดียวยกเว้นฤดูผสมพันธุ์ กินใบไม้อ่อน หญ้าอ่อน

## การจำแนกวงศ์สัตว์
**วงศ์ Cervidae** 

* วงศ์ย่อย **[[Muntiacinae]]** คือ เก้ง
** สกุล *[[Muntiacus]]*
*** *Muntiacus muntjak* (เก้งธรรมดา)
*** *Muntiacus reevesi*
*** *Muntiacus crinifrons* (เก้งดำเมืองจีน)
*** *Muntiacus feae* (เก้งหม้อ, เก้งดำ หรือ เก้งดง)
*** *Muntiacus atherodes* (เก้งเหลืองบอร์เนียว)
*** *Muntiacus rooseveltorum* (เก้งอินโดจีน)
*** *Muntiacus gongshanensis*
*** *Muntiacus vuquangensis* (เก้งยักษ์)
*** *Muntiacus truongsonensis* (เก้งตรองซอน)
*** *Muntiacus putaoensis*
** สกุล *[[Elaphodus]]*
*** *Elaphodus cephalophus* (กวางจุก)
* วงศ์ย่อย **[[Cervinae]]**
** สกุล *[[Cervus]]*
*** สกุลย่อย *Cervus*
**** *Cervus elaphus* (กวางแดง)
**** *Cervus wallichi*
**** *Cervus canadensis* (กวางเอลก์)
*** สกุลย่อย *Przewalskium*
**** *Cervus albirostris*
*** สกุลย่อย *Sika*
**** *Cervus nippon* (กวางซีก้า กวางซิกะ หรือ กวางญี่ปุ่น)
*** สกุลย่อย *Rucervus*
**** *Cervus duvaucelii* (กวางบึง)
**** *Cervus schomburgki* (สมัน; สูญพันธุ์ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1938)
**** *Cervus eldii* (ละองละมั่ง)
***** ละองละมั่งที่พบในประเทศไทยเป็นชนิดย่อย ละองละมั่งพันธุ์ไทย (*Cervus eldii thamin*) และ ละองละมั่งพันธุ์พม่า *Cervus eldii siamensis*
*** สกุลย่อย *Rusa*
**** *Cervus unicolor* (กวางป่า หรือ กวางม้า)
***** กวางป่าที่พบในประเทศไทยเป็นชนิดย่อย *Cervus unicolor equinus* 
**** *Cervus timorensis* (กวางรูซ่า)
**** *Cervus mariannus*
**** *Cervus alfredi*
** สกุล *Axis*
*** สกุลย่อย *Axis*
**** *Axis axis* (กวางดาว)
*** สกุลย่อย *Hyelaphus*
**** *Axis porcinus* (เนื้อทราย)
**** *Axis calamianensis* (กวางคาลาเมียน)
**** *Axis kuhlii* (กวางบาวีน)
** สกุล *Elaphurus*
*** *Elaphurus davidianus* (กวางปักกิ่ง)
** สกุล *Dama*
*** *Dama dama* (กวางฟอลโล)
*** *Dama mesopotamica*
*** *Megaloceros giganteus*
* วงศ์ย่อย **[[Hydropotinae]]**
** สกุล *[[Hydropotes]]*
*** *Hydropotes inermis* (กวางน้ำจีน)
* วงศ์ย่อย **[[Odocoileinae]]**/ **[[Capreolinae]]**
** สกุล *[[Odocoileus]]*
*** *Odocoileus virginianus* (กวางหางขาว)
*** *Odocoileus hemionus* (กวางหางดำ)
** สกุล *[[Blastocerus]]*
*** *Blastocerus dichotomus*
** สกุล *Ozotoceros*
*** *Ozotoceros bezoarticus* (กวางปัมปัส)
** สกุล *[[Mazama]]*
*** *Mazama americana*
*** *Mazama bricenii*
*** *Mazama chunyi*
*** *Mazama gouazoubira*
*** *Mazama nana*
*** *Mazama pandora*
*** *Mazama rufina*
** สกุล *[[Pudu]]*
*** *Pudu mephistophiles* (ปูดูเหนือ; เป็นกวางเล็กที่สุดในโลก)
*** *Pudu pudu* (ปูดูใต้)
** สกุล *[[Hippocamelus]]*
*** *Hippocamelus antisensis* (กวางกูเอมาลเปรู)
*** *Hippocamelus bisulcus* (กวางกูเอมาลชิลี)
** สกุล *[[Capreolus]]*
*** *Capreolus capreolus* (กวางโรตะวันตก)
*** *Capreolus pygargus* (กวางโรตะวันออก)
** สกุล *Rangifer*
*** *Rangifer tarandus* (กวางเรนเดียร์ หรือ กวางแคริบู)
** สกุล *Alces*
*** *Alces alces* (กวางมูส; เป็นกวางใหญ่ที่สุดในโลก)

## การปรับตัวต่อถิ่นอาศัย
จากการศึกษาวิวัฒนาการของสัตว์วงศ์กวางและกระจง ซึ่งเป็นสัตว์เคี้ยวเอื้องที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน พบว่ามีหลายชนิดที่มีลักษณะการปรับตัวทางวิวัฒนาการเป็นแบบเข้าหากัน คือ กวางและกระจงที่มีถิ่นอาศัยต่างถิ่นกัน อาจมีรูปร่างภายนอกที่คล้ายคลึงกันได้ หากสภาพแวดล้อมทางนิเวศวิทยาของถิ่นอาศัยนั้นมีสภาพใกล้เคียงกัน  ซึ่งภายใต้สภาพการเลี้ยงในสวนสัตว์ในแต่ละที่ แต่ละกลุ่มประชากรในถิ่นอาศัยที่มีสภาพทางนิเวศวิทยาที่แตกต่างกันนั้น อาจจะเป็นคนละชนิด ซึ่งมีลักษณะแตกต่างกันก็ได้ 

## ความสำคัญต่อมนุษย์
กวางเป็นสัตว์ที่มีบทบาทสำคัญต่อการตำรงชีวิตของมนุษย์มานานแล้ว ตั้งแต่ยุคที่มีการล่าสัตว์เพื่อนำมาทำเป็นอาหาร เอาหนังมาทำเครื่องนุ่งห่ม ต่อมาได้มีการนำกวางมาเป็นสัตว์เลี้ยงเพื่อบริโภคเนื้อ เป็นเกมกีฬาของชนชั้นสูงและมีการพัฒนาขึ้นมาจนเกิดเป็นอุตสาหกรรมการเลี้ยงกวางหรือฟาร์มกวาง  

นอกจากนี้แล้ว กวาง ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งดาวโชคลาภ กวาง ในภาษาจีนจะเรียกว่า "ลู่" (鹿)  เป็นสัตว์สิริมงคลตามความเชื่อของจีน ซึ่งหมายถึงเทพดาวลก (ผู้เป็น 1 ใน 3 เทพดาว ฮก ลก ซิ่ว) ดังนั้นกวางจึงมีความหมายในเชิงสัญลักษณ์ เป็นตัวแทนหมายถึง เทพแห่งดาวโชคลาภและชื่อเสียง กวางหลายชนิดถูกจัดอยู่ในสัตว์ป่าคุ้มครอง สถานภาพทางกฎหมายตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535 ที่อนุญาตให้เพาะพันธุ์ได้ 

## หมายเหตุ
สัตว์เคี้ยวเอื้องอื่นบางชนิดเรียกว่ากวางตามชื่อสามัญ แต่ไม่ใช่กวางแท้ ๆ เช่น สัตว์ในวงศ์กวางชะมด (ชื่อสามัญ: Musk deer; ชื่อวิทยาศาสตร์: Moschidae) และกวางผา (ชื่อสามัญ: Goral; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Naemorhedus* sp.)

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:สัตว์กีบคู่
หมวดหมู่:สัตว์เคี้ยวเอื้อง