อำเภอเมืองเลย

**เมืองเลย** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเลย เป็นศูนย์กลางการศึกษา เศรษฐกิจ ราชการของ จังหวัดเลย และเป็นอำเภอที่มีประชากรมากที่สุดของจังหวัด
thumb|275x275px|อนุสรณ์สถาน พตท1718 เป็นอนุสรณ์ผู้เสียสละ พลเรือน ตำรวจ ทหาร 1718 จะจัดงานสดุดีวีรชน 26 สิงหาคม ของทุกปี ตั้งอยู่ที่ตำบลนาอาน
thumb|275x275px|สถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดเลย

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอเมืองเลยมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอเชียงคานและอำเภอปากชม 
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอนาด้วง
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอเอราวัณและอำเภอวังสะพุง 
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอภูเรือและอำเภอท่าลี่ 
thumb|275x275px|สถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดเลย

## ประวัติ
อำเภอเมืองเลย ก่อตั้งโดยชนเผ่าไทยที่อาณาจักรโยนกเชียงแสน โดยพ่อขุนบางกลางหาวและพ่อขุนผาเมือง ต่อมาในปี พ.ศ. 2396 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ทรงเห็นว่า หมู่บ้านแฮ่ที่อยู่ริมห้วยน้ำหมาน ใกล้แม่น้ำเลย มีผู้คนอพยมมาอยู่มากขึ้น จึงตั้งเป็นเมืองตามชื่อแม่น้ำเลยว่า เมืองเลย ต่อมาในวันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2460 ได้เปลี่ยนชื่ออำเภอเมือง จังหวัดเลย เป็น อำเภอกุดป่อง และเปลี่ยนกลับไปใช้ชื่อ อำเภอเมืองเลย ในวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2481 เนื่องจากเป็นเมืองศูนย์กลางของจังหวัดเลย

* วันที่ 29 เมษายน 2460 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอเมือง จังหวัดเลย เป็น **อำเภอกุดป่อง** 
* วันที่ 14 มีนาคม 2479 จัดตั้งเทศบาลเมืองเลย ในท้องที่บางส่วนของตำบลกุดป่อง 
* วันที่ 14 พฤจิกายน 2481 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอกุดป่อง จังหวัดเลย เป็น **อำเภอเมืองเลย**
* วันที่ 16 ตุลาคม 2482 เปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองเลย (ครั้งที่ 1) เพิ่มพื้นที่บางส่วนในตำบลกุดป่อง
* วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลนาอาน แยกออกจากตำบลเมือง ตั้งตำบลนาโป่ง แยกออกจากตำบลเมือง และตำบลเสี้ยว ตั้งตำบลกกดู่ แยกออกจากตำบลนาอ้อ และตำบลเสี้ยว ตั้งตำบลท่าศาลา แยกออกจากตำบลเสี้ยว
* วันที่ 1 กรกฎาคม 2490 โอนพื้นที่หมู่ 13, 16 (ในขณะนั้น) ของตำบลหนองงิ้ว อำเภอวังสะพุง มาขึ้นกับตำบลเสี้ยว อำเภอเมืองเลย
* วันที่ 30 ธันวาคม 2490 โอนพื้นที่หมู่ 10, 11 (ในขณะนั้น) ของตำบลเสี้ยว ไปตั้งเป็นหมู่ 8, 9 ของตำบลท่าศาลา ตามลำดับ
* วันที่ 28 มีนาคม 2510 ตั้งตำบลนาด้วง แยกออกจากตำบลน้ำสวย
* วันที่ 25 มิถุนายน 2511 โอนพื้นที่ตำบลท่าศาลา อำเภอเมืองเลย ไปขึ้นกับอำเภอด่านซ้าย
* วันที่ 17 สิงหาคม 2514 ตั้งตำบลน้ำหมาน แยกออกจากตำบลเมือง และตำบลเสี้ยว
* วันที่ 25 พฤศจิกายน 2518 ตั้งตำบลนาดอกคำ แยกออกจากตำบลนาด้วง และตำบลน้ำสวย ตั้งตำบลท่าสะอาด แยกออกจากตำบลนาด้วง ตั้งตำบลท่าสวรรค์ แยกออกจากตำบลนาดินดำ
* วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2520 แยกพื้นที่ตำบลนาด้วง ตำบลนาดอกคำ ตำบลท่าสะอาด และตำบลท่าสวรรค์ จากอำเภอเมืองเลย ไปตั้งเป็น **กิ่งอำเภอนาด้วง** และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอเมืองเลย
* วันที่ 16 มีนาคม 2524 เปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองเลย (ครั้งที่ 2) ครอบคลุมตำบลกุดป่องทั้งตำบล
* วันที่ 6 กรกฎาคม 2525 ตั้งตำบลชัยพฤกษ์ แยกออกจากตำบลเมือง
* วันที่ 23 ตุลาคม 2527 ตั้งตำบลนาแขม แยกออกจากตำบลกกดู่
* วันที่ 6 สิงหาคม 2530 ตั้งตำบลศรีสองรัก แยกออกจากตำบลนาอ้อ
* วันที่ 12 กันยายน 2533 ตั้งตำบลกกทอง แยกออกจากตำบลน้ำหมาน
* วันที่ 19 มิถุนายน 2534 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอนาด้วง อำเภอเมืองเลย เป็น **อำเภอนาด้วง**
* วันที่ 22 เมษายน 2535 จัดตั้งสุขาภิบาลนาอ้อ ในท้องที่หมู่ 1-5, 7-8 ของตำบลนาอ้อ และจัดตั้งสุขาภิบาลน้ำสวย ในท้องที่หมู่ 2, 8 ของตำบลน้ำสวย
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลนาอ้อ และสุขาภิบาลน้ำสวย เป็นเทศบาลตำบลนาอ้อ และเทศบาลตำบลน้ำสวย ตามลำดับ ด้วยผลของกฎหมาย
* วันที่ 5 ตุลาคม 2547 ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลนาอ้อ รวมกับเทศบาลตำบลนาอ้อ
* วันที่ 10 พฤศจิกายน 2554 ได้แยกพื้นที่บางส่วนของหมู่ที่ 2 ตำบลน้ำสวย ขององค์การบริหารส่วนตำบลน้ำสวย ไปรวมกับท้องที่เทศบาลตำบลน้ำสวย และเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลตำบลน้ำสวย
* วันที่ 1 กันยายน 2555 ได้แยกพื้นที่หมู่ที่ 3, 7 ตำบลน้ำสวย ขององค์การบริหารส่วนตำบลน้ำสวย ไปรวมกับท้องที่เทศบาลตำบลน้ำสวย และเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลตำบลน้ำสวย

## สถานที่สำคัญ

* **[[วนอุทยานภูบ่อบิด]]** 
* **สวนสาธารณะกุดป่อง**
* **วัดศรีสุทธาวาส**
* **วัดศรีบุญเรือง**
* **พิพิธภัณฑ์เมืองเลย**

## สถานที่ราชการ

* ศูนย์ราชการจังหวัดเลย
* ที่ว่าการอำเภอเมืองเลย
* สถานีตำรวจภูธรเมืองเลย
* ท่าอากาศยานเลย
* มณฑลทหารบกที่ 28 (ค่ายศรีสองรัก)
* แขวงทางหลวงเลยที่ 1
* โรงพยาบาลเลย

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอเมืองเลยแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 14 ตำบล 131 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอเมืองเลยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 15 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลเมืองเลย]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกุดป่องทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลนาอ้อ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาอ้อทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลน้ำสวย** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลน้ำสวย
* **เทศบาลตำบลนาอาน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาอานทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลนาโป่ง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาโป่งทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลนาดินดำ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาดินดำทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเมือง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลกกดู่** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกกดู่ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำหมาน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำหมานทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเสี้ยว** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเสี้ยวทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำสวย** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำสวย (นอกเขตเทศบาลตำบลน้ำสวย)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลชัยพฤกษ์** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชัยพฤกษ์ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลนาแขม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาแขมทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลศรีสองรัก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีสองรักทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลกกทอง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกกทองทั้งตำบล

## อ้างอิง

เมืองเลย