ลีนป้านมิบะยา

**สิริสุจันทเทวี** (; ) หรือที่รู้จักกันในชื่อ **ลีนป้านมิบะยา** () เป็นมเหสีขั้นที่ 4 ของพระเจ้ามินดงแห่งราชวงศ์โก้นบองของพม่า พระนางเป็นหนึ่งในมเหสีแห่งคลังหลวง (ရွှေတိုက်စာရင်းဝင် မိဖုရား) และต่อมาได้เลื่อนยศเป็นมเหสียศเทวี ซึ่งเป็นหนึ่งในเกียรติยศสูงสุดที่พระราชทานแก่พระมเหสีในราชวงศ์โก้นบอง

## ชีวิตและครอบครัว
พระนางประสูติ ในปี ค.ศ. 1830 เป็นธิดาของ ตาพยู ขุนนางแห่งกะนองและเมียนอองกับภริยาคนที่สอง ตะขิ่นจี้ ขิ่นอู้ชีนมะ พระนางเป็นพี่สาวของเทะป้านมิบะยา

ภริยาคนแรกของบิดาให้กำเนิด คีนเต (พระอัครมเหสีพระตำหนักเหนือ) ดังนั้นลีนป้านมิบะยา เทะป้านมิบะยา และ คีนเต จึงเป็นพี่น้องต่างมารดาโดยมีบิดาเดียวกัน

เมื่อบิดาของพระนางเสียชีวิต มารดาของพระนางได้สมรสใหม่กับข้าราชการจากเจาะปะด้องและให้กำเนิด ตะระเซนมิบะยา, มองเลเง และ มองตูดอ ดังนั้น ลีนป้านมิบะยา กับ ตะระเซนมิบะยา จึงเป็นพี่น้องต่างบิดาโดยมีมารดาเดียวกัน

## ชีวิตในพระราชวัง
พระนางได้รับแต่งตั้งเป็น *[[พระยศเจ้านายพม่า|โกโละดอ]]* ของเจ้าชายมินดงเมื่ออายุ 16 ปี เมื่อพระเจ้ามินดงมินขึ้นครองบัลลังก์ พระนางกลายเป็นมเหสีขั้นที่ 4 และได้รับพระราชทานศักดินา ลีนป้าน และต่อมาได้รับพระราชทานศักดินา บะมอ กับ มะกเว

พระนางเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มมเหสีที่นำโดย โกนิยวามิบะยา ซึ่งต่อต้านพระนางอเลนันดอ สมาชิกคนอื่น ๆ ได้แก่ เทะป้าน และนันทาเทวี พระมเหสีตำหนักเหนือ ในปี ค.ศ. 1877 กลุ่มดังกล่าวได้ยื่นคำร้องต่อพระเจ้ามินดงเพื่อขอให้ทรงยับยั้งการแต่งตั้งพระนางอเลนันดอเป็นพระอัครมเหสีองค์ใหม่ หลังการสวรรคตของพระนางจักราเทวี ในช่วงวันสุดท้ายของพระเจ้ามินดง พระนางอเลนันดอทรงมีอิทธิพลอย่างมากต่อกิจการในราชสำนัก พระนางทรงมีคำสั่งจับกุมเจ้าชายหลายพระองค์ และทรงแต่งตั้งเจ้าชายสีป่อ ผู้เป็นที่โปรดปรานขึ้นเป็นรัชทายาท เพื่อตอบโต้ กลุ่มพระราชินีหลายพระองค์ได้ยื่นอุทธรณ์ต่อกษัตริย์ที่กำลังประชวร โดยรายงานถึงการกระทำที่ไม่เป็นไปตามกฎระเบียบของพระนาง อย่างไรก็ตาม กษัตริย์มินดงเสด็จสวรรคตในเวลาต่อมาไม่นาน และคำอุทธรณ์ของพวกพระนางก็ไม่ได้รับการพิจารณา

เนื่องจากการต่อต้านของพวกพระนาง พระนางอเลนันดอจึงมีความแค้นฝังลึกต่อกลุ่มนี้ หลังจากที่พระเจ้าสีป่อขึ้นครองราชย์ พระนางจึงออกคำสั่งจับกุมสมาชิกของกลุ่มนั้น ลีนป้าน เทะป้าน และโกนิยวาถูกจำคุก ในขณะที่นันทาเทวี พระมเหสีตำหนักเหนือถูกประหารชีวิต พระโอรสองค์เล็กของพระนางลีนป้าน เจ้าชายยะนองพร้อมด้วยคู่สมรส ถูกประหารชีวิตในเหตุการณ์สังหารหมู่วังหลวง ซึ่งมีสมาชิกราชวงศ์สิ้นชีวิตกว่า 100 คน ตามคำสั่งของพระนางอเลนันดอที่ต้องการกำจัดทายาทผู้มีสิทธิ์สืบบัลลังก์เกือบทั้งหมด พระนางและพระโอรสองค์โต เจ้าชายจะปีน ได้รับการปล่อยตัวจากคุกเพียงสองปีก่อนการล่มสลายของราชวงศ์โก้นบองใน ค.ศ. 1885 เจ้าหญิงซะลี่นพระธิดาของพระนางได้โกนผมและออกบวชเป็นชีถาวรทันทีหลังการฝังพระบรมศพพระเจ้ามินดง

หลังราชวงศ์โก้นบองล่มสลาย รัฐบาลอังกฤษได้ย้ายพระนางลีนป้านและเจ้าชายจะปีนพร้อมบุตรชายสองพระองค์ที่เกิดจากสนมไปยังย่างกุ้ง พระนางได้รับอนุญาตให้ประทับในตำหนักใกล้กับไร่กาแฟ พระนางได้รับการยอมรับว่าเป็นมเหสีขั้นที่สองและได้รับเงินค่าครองชีพเดือนละ 150 รูปี พร้อมค่าที่พักอีก 60 รูปี ต่อมาเงินบำนาญของพระองค์เพิ่มขึ้นเป็นเดือนละ 210 รูปี เนื่องจากความวุ่นวายในที่ประทับเดิม พระนางจึงถูกย้ายไปประทับในตำหนักที่เงียบสงบกว่าใกล้กับเจดีย์ชเวดากอง

ขณะที่พำนักอยู่ในย่างกุ้ง พระนางได้ทราบว่าพระนางอเลนันดอก็ได้มาพำนักอยู่ที่นั่นเช่นกัน แม้ว่าอดีตมเหสีและเจ้าหญิงองค์อื่น ๆ จะไปแสดงความเคารพ แต่พระนางลีนป้านซึ่งยังคงโศกเศร้าและโกรธเคืองต่อการประหารชีวิตพระโอรสในเหตุการณ์สังหารหมู่ที่พระราชวังมัณฑะเลย์ ปฏิเสธที่จะไปเยี่ยม อย่างไรก็ตาม หลังพระนางลีนป้านเสียชีวิต พระนางอเลนันดอได้บริจาคผ้ากาสาวพัสตร์จำนวน 11 ผืนเพื่ออุทิศแด่พระนาง เป็นการแสดงถึงการสร้างบุญกุศลซึ่งต่างอย่างสิ้นเชิงกับอดีตอันขมขื่นของพวกพระนาง

พระนางลีนป้านเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1893 พระศพถูกฝังไว้ที่เนินวีงกะปาของวัดง่าทะจี้

## พระโอรส พระธิดา
พระเจ้ามินดงกับพระนางลีนป้านมีพระโอรสสี่พระองค์และพระธิดาหนึ่งพระองค์ แต่พระโอรสองค์ที่สองและสามสิ้นพระชนม์ มีเพียงเจ้าหญิงซะลี่น เจ้าชายจะปีน และเจ้าชายสิริสุธรรมราชายะนอง เท่านั้นที่มีชีวิตอยู่จนถึงวัยผู้ใหญ่

เจ้าหญิงซะลี่น พระธิดาองค์โตของพระนางเป็นเจ้าหญิงตะบีนไดง์ (ว่าที่สมเด็จพระอัครมเหสี) ในรัชสมัยของพระเจ้ามินดง

ดังคำกล่าวที่ว่า "บุตรชายชื่อจะปีน บุตรสาวชื่อซะลี่น" บุตรของพระนางลีนป้านเป็นที่โปรดปรานของกษัตริย์มินดง

## อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลในยุคราชวงศ์โก้นบอง
หมวดหมู่:พุทธศาสนิกชนชาวพม่า