เหรียญชัยสมรภูมิ

**เหรียญชัยสมรภูมิ** เป็นเหรียญที่สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2484 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร ใช้อักษรย่อว่า ช.ส. โดยสร้างตามพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พ.ศ. 2484 เพื่อพระราชทานแก่ทหาร ตำรวจ หรือผู้ที่กระทำหน้าที่อย่างทหารหรือตำรวจ ที่ได้รับคำสั่งจากหน่วยทหารหรือตำรวจให้ไปทำการรบ และได้เคลื่อนที่ไปปฏิบัติการแล้วการพระราชทานกรรมสิทธิ์และการเรียกคืนเช่นเดียวกับเหรียญกล้าหาญ เหรียญนี้ไม่มีประกาศนียบัตร แต่ประกาศนามผู้ได้รับพระราชทานในราชกิจจานุเบกษา

## ลักษณะของเหรียญ
เหรียญชัยสมรภูมิ มีลักษณะเป็นเหรียญโลหะกลม ด้านหน้ามีพระบรมรูปสมเด็จพระนเรศวรมหาราชกำลังทรงกระทำยุทธหัตถีกับราชศัตรู มีอักษรจารึกว่า “**สมเด็จพระนเรศวรมหาราช กู้ชาติ**” ด้านหลังมีอักษรจารึกว่า “**เรารบเพื่อเกียรติศักดิ์ไทย**” ตัวเหรียญห้อยกับแพรแถบสีแดง กว้าง 3.5 ซม. มีริ้วสีขาวใกล้ขอบทั้งสองข้าง ข้างบนมีเข็มโลหะรูปคทาจอมพลจารึกอักษรว่า “**ชัยสมรภูมิ**” ประดับกับแพรแถบสีต่าง ๆ มีขนาดและลักษณะอื่น ๆ ตามแต่จะได้กำหนดไว้โดยพระราชกฤษฎีกา สำหรับพระราชทานแก่ผู้กระทำการรบกับราชศัตรูในการรบเฉพาะคราว ใช้ประดับที่หน้าอกเสื้อเบื้องซ้าย

ถ้าผู้ที่ได้รับพระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิได้กระทำการจนได้รับความชมเชยจากทางราชการ หรือกระทำความชอบจนได้รับบาดเจ็บ จะได้รับพระราชทานเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปขีดประกอบด้วย**เปลวระเบิด**สำหรับติดที่แพรแถบทุกครั้ง ถ้าผู้ที่ได้รับพระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิได้ประกอบวีรกรรม แต่ยังไม่ถึงขั้นที่จะได้รับพระราชทานเหรียญกล้าหาญ จะได้รับพระราชทานเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูป**ช่อชัยพฤกษ์**ช่อเดียวสำหรับติดที่แพรแถบทุกครั้ง

## แพรแถบของเหรียญ
แพรแถบของเหรียญจำแนกตามคราวที่มีการส่งทหาร ตำรวจ หรือผู้ที่กระทำหน้าที่อย่างทหารหรือตำรวจ เข้าปฏิบัติการในสงครามและการรบครั้งต่าง ๆ ดังนี้

# เหรียญชัยสมรภูมิ **กรณีพิพาทอินโดจีน**
# เหรียญชัยสมรภูมิ **สงครามกับสหรัฐอเมริกา และบริเตนใหญ่** (สงครามมหาเอเชียบูรพา)
# เหรียญชัยสมรภูมิ **การรบร่วมรบกับสหประชาชาติ** (สงครามเกาหลี)
# เหรียญชัยสมรภูมิ **การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม** (สงครามเวียดนาม)

เหรียญชัยสมรภูมิสำหรับการรบในแต่ละครั้งล้วนมีลำดับเกียรติเสมอกัน แต่เมื่อประดับเหรียญ จะต้องประดับเรียงตามลำดับเหรียญที่ได้รับพระราชทานในแต่ละครั้ง

### [[กรณีพิพาทอินโดจีน]]


แพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน กำหนดลักษณะไว้ในมาตรา 4 แห่งพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พ.ศ. 2484 ไว้ว่า 

*"ตัวเหรียญห้อยกับแพรแถบสีแดง กว้าง 3.5 เซนติเมตร มีริ้วสีขาวใกล้ขอบทั้งสองข้าง ข้างบนมีเข็มโลหะรูปคทาจอมพลจารึกอักษรว่า “ชัยสมรภูมิ”"* 

ต่อมาจึงได้มีการตราพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช 2484 (ฉบับที่ 2) พุทธศักราช 2485 โดยเพิ่มข้อความในข้างท้ายมาตรา 4 แห่งพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช 2484 ว่า *"หรือกับแพรแถบสี ขนาด และลักษณะอื่นตามที่จะได้กำหนดไว้โดยพระราชกฤษฎีกา สำหรับพระราชทานแก่ผู้กระทำการรบกับราชศัตรูในการรบเฉพาะคราว"* เพื่อให้สามารถกำหนดลักษณะแพรแถบสำหรับการรบครั้งอื่น ๆ เพิ่มเติมได้

### กรณี[[สงครามมหาเอเชียบูรพา|สงครามกับสหรัฐอเมริกา และบริเตนใหญ่]]


แพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา ได้กำหนดลักษณะครั้งแรกไว้ใน มาตรา 3 แห่งพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช 2485 ดังนี้

*"แพรแถบเหรียนชัยสมรภูมิสำหรับพระราชทานแก่ผู้กะทำการรบกับราชสัตรู ไนคราวที่ประเทสไทยกะทำสงครามกับสหรัถอเมริกาและบริเตนไหย่นั้น ไห้เปนสีเขียว ขนาดกว้าง 3.5 เซนติเมตร มีริ้วสีแดงที่ขอบ และถัดริ้วสีแดงเข้าไปเปนริ้วสีขาวทั้งสองข้าง  ด้านบนแพรแถบมีเข็มโลหะรูปคทาจอมพลจารึกอักสรว่า "ชัยสมรภูมิ""*

แพรแถบนี้ได้มีการยกเลิกไปเมื่อ พ.ศ. 2488 ตามพระราชกฤษฎีกายกเลิกแห่งพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ พ.ศ. 2485 พ.ศ. 2488 ต่อมาในปี พ.ศ. 2502 จึงมีการตรากฎหมายเพื่อรับรองฐานะของแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิสงครามมหาเอเชียบูรพาอีกครั้ง โดยมีลักษณะตามมาตรา 3 แห่งพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ พ.ศ. 2502 ดังนี้ 

*"แพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิสำหรับพระราชทานแก่ผู้กระทำการรบในคราวสงครามมหาอาเซียบูรพานั้น ให้เป็นสีเขียว ขนาดกว้าง 3.5 เซนติเมตร มีริ้วสีแดงที่ขอบ และถัดริ้วสีแดงเข้าไปเป็นริ้วสีขาวทั้งสองข้าง  ด้านบนแพรแถบมีเข็มโลหะรูปคทาจอมพลจารึกอักษรว่า "ชัยสมรภูมิ""*

### กรณี[[สงครามเกาหลี|การรบร่วมรบกับสหประชาชาติ]]


แพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ กำหนดลักษณะไว้ตามตามมาตรา 3 แห่งพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ พ.ศ. 2494 ดังนี้ 

*"แพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิสำหรับพระราชทานแก่ผู้กระทำการร่วมรบกับสหประชาชาตินั้น ให้เป็นสีฟ้า ขนาดกว้าง 3.5 เซนติเมตร และถัดริ้วสีฟ้าเข้าไปเป็นริ้วสีขาวทั้งสองข้าง  ด้านบนแพรแถบมีเข็มโลหะรูปคทาจอมพลจารึกอักษรว่า "ชัยสมรภูมิ""*

### กรณี[[สงครามเวียดนาม|การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม]]


แพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม กำหนดลักษณะไว้ตามตามมาตรา 3 แห่งพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ พ.ศ. 2510 ดังนี้ 

*"แพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิสำหรับพระราชทานแก่ผู้กระทำการรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนามนั้น ให้เป็นสีเหลือง ขนาดกว้าง 3.5 เซนติเมตร มีริ้วสีแดงที่ขอบ และถัดริ้วสีแดงเข้าไปเป็นริ้วสีขาวทั้งสองข้าง  ด้านบนแพรแถบมีเข็มโลหะรูปคทาจอมพลจารึกอักษรว่า "ชัยสมรภูมิ""*

## ผู้ได้รับพระราชทาน
บุคคลสำคัญที่ได้รับพระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิ ดังนี้ 

* ฉลาด หิรัญศิริ
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน
**80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
**80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
**80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
* พลเอก ยศ เทพหัสดิน ณ อยุธยา
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามสงครามอินโดจีน
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)

*จอมพล ถนอม กิตติขจร
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)

* พลเอก สายหยุด เกิดผล
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)

* พลเอก เสริม ณ นคร
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
* พลเรือเอก สงัด ชลออยู่
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามสงครามอินโดจีน
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
* พลเอก อาทิตย์ กำลังเอก
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
* พลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามสงครามอินโดจีน
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
* จอมพลอากาศ ฟื้น รณนภากาศ ฤทธาคนี
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามิอินโดจีน
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
* จอมพลอากาศ เฉลิมเกียรติ วัฒนางกูร
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามิอินโดจีน
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
* จอมพล แปลก พิบูลสงคราม
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามสงครามอินโดจีน
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
* จอมพล ผิน ชุณหะวัณ
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามสงครามอินโดจีน
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
* จอมพล ประภาส จารุเสถียร
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา

* พลเอก เปรม ติณสูลานนท์
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
*พลตำรวจเอก ประมาณ อดิเรกสาร
**80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
*พันตรี ควง อภัยวงศ์
**80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
*พลอากาศเอก ทวี จุลละทรัพย์
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามสงครามอินโดจีน
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
*พลเอก เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
*พลเอก สุนทร คงสมพงษ์
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
*พลอากาศเอก เกษตร โรจนนิล
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
*พลเอก วิจิตร สุขมาก
**80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
*พันเอก ณรงค์ กิตติขจร
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
*พันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน)
**80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามสงครามอินโดจีน
*นาวาโท หลวงพร้อมวีระพันธ์ (พร้อม วีระพันธ์) ร.น.
**80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
*พลตำรวจเอก เผ่า ศรียานนท์
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน
*จ่าอากาศตรี สวง ทรัพย์สำรวย
**80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
*จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา

* พลเอก กฤษณ์ สีวะรา
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา

* พลเอก สำราญ แพทยกุล
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
* ศาสตราจารย์ พลตรี หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา

* พลตำรวจตรี ขุนพันธรักษ์ราชเดช (บุตร พันธรักษ์)
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
* พลโท หม่อมเจ้าชิดชนก กฤดากร
**80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
* พลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลทิฆัมพร 
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
* พลเอก สพรั่ง กัลยาณมิตร
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
* พลโท หม่อมเจ้าพิศิษฐ์ดิศพงษ์ ดิศกุล
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
* พลอากาศเอก กันต์ พิมานทิพย์ 
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
*พลตรี มนูญกฤต รูปขจร
**80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
*พลเอก พัลลภ ปิ่นมณี
**80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
*พลเอก พิจิตร กุลละวณิชย์ 
**80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
*พันเอก (พิเศษ) ประจักษ์ สว่างจิตร
**80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
*พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)

* พลเอก สุจินดา คราประยูร
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)

* พลเอก ประวิตร วงษ์สุวรรณ
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)

* พลเอก ชวลิต ยงใจยุทธ
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)

* พลเอก สนธิ บุญยรัตกลิน
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
* พลเอก วัฒนชัย วุฒิศิริ
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเครื่องหมายเปลวระเบิด)
*พลตรี จำลอง ศรีเมือง
** 80x80px - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม

## ภาพตัวอย่างเหรียญ
thumb | left | เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน
thumb | center | เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
thumb | left | เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศ
thumb | center | เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม

## อ้างอิง

หมวดหมู่:เหรียญราชอิสริยาภรณ์ไทย
หมวดหมู่:เครื่องอิสริยาภรณ์สำหรับทหาร