หม่อมเจ้านิตยากร วรวรรณ

ร้อยเอก นายหมวดโท **หม่อมเจ้านิตยากร วรวรรณ** (5 เมษายน พ.ศ. 2436 — 16 มีนาคม พ.ศ. 2514) อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพระนครศรีอยุธยา พระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ประสูติแต่หม่อมผัน วรวรรณ ณ อยุธยา

## พระประวัติ
หม่อมเจ้านิตยากร วรวรรณ มีพระนามลำลองว่า **ท่านชายเต๋อ** เป็นพระโอรสองค์ที่ 10 ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ประสูติแต่หม่อมผัน วรวรรณ ณ อยุธยา เมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2436 ทรงศึกษาที่วังวรวรรณ โรงเรียนราชวิทยาลัย (ปัจจุบันคือโรงเรียน ภ.ป.ร. ราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์) และโรงเรียนนายร้อยทหารบก ตามลำดับ  

หม่อมเจ้านิตยากรผนวชเป็นพระภิกษุ ขณะชันษา 20 ปี เมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2456 ณ พระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยมีสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เป็นพระอุปัชฌาย์ พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นชินวรสิริวัฒน์ เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ผนวชแล้วไปจำพรรษา ณ วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร

ต่อมาทรงถวายตัวเป็นมหาดเล็กในสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิ์เดช ขณะนั้นเกิดสงครามโลกครั้งที่หนึ่งขึ้น นายร้อยเอก หม่อมเจ้านิตยากร ทรงอาสาไปราชการสงครามในตำแหน่งผู้บังคับกองร้อยที่ 1 กองทหารบกรถยนต์ ในราชการครั้งนั้นได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดีชั้นอัศวิน และได้รับเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ของประเทศฝรั่งเศส

ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เป็นราชองค์รักษ์ ต่อมาได้กราบถวายบังคมลาออกจากราชการมาประกอบอาชีพส่วนตัวบริหารกิจการรถไฟสายท่าเรือ–พระพุทธบาท และยังได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ถึง 2 สมัย ในสังกัดพรรคสหชีพ โดยได้รับเลือกครั้งแรกในการเลือกตั้งเมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2489 แทนที่ปรีดี พนมยงค์ ที่ลาออกไปก่อนหน้านั้นจากการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล โดยบทบาทในทางการเมืองของ หม่อมเจ้านิตยากร เป็นที่โดดเด่นมาก ถือเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฏรที่ฝีปากจัดจ้าน กล้าพูดกล้าวิจารณ์ จนได้รับฉายาว่า "เห่าหม้อ" จากการที่เมื่อทรงปราศรัยหรือพูดจบ มักจะลงท้ายด้วยคำว่า "เห่าหม้อ" ทุกครั้ง

## ชีวิตส่วนองค์

หม่อมเจ้านิตยากร เสกสมรสกับหม่อมแก้ว (สกุลเดิม เอี่ยมจำนงค์) มีโอรสและธิดารวมทั้งหมด 8 คน คือ

# หม่อมราชวงศ์อาชวากร วรวรรณ
# หม่อมราชวงศ์กัลยากร วรวรรณ
# หม่อมราชวงศ์อัศวินี สนิทวงศ์
# หม่อมราชวงศ์ดัชรีรัชนา รัชนี (หม่อมในหม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี)
# หม่อมราชวงศ์ศุภนิตย์ วรวรรณ
# หม่อมราชวงศ์นิติมา พนมยงค์

หม่อมเจ้านิตยากร มีธิดากับหม่อมเล็กอีก 2 คน คือ

# หม่อมราชวงศ์มลุลี สายาลักษณ์
# หม่อมราชวงศ์มัลลิกา วรวรรณ

## สิ้นชีพิตักษัย
หม่อมเจ้านิตยากร วรวรรณ ถึงชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2514 สิริชันษา 77 ปีเศษ

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

* พ.ศ. 2461 – 80px เหรียญงานพระราชสงครามยุโรป
* พ.ศ. 2464 – 80px เหรียญชัย
* พ.ศ. 2455 - **เข็มข้าหลวงเดิม**

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ

*  :
** พ.ศ. 2461 – 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ไม่ทราบชั้น
** พ.ศ. 2461 – 80x80px เหรียญครัวเดอแกรร์

## พงศาวลี




## อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
หมวดหมู่:หม่อมเจ้าชาย
หมวดหมู่:ราชสกุลวรวรรณ
หมวดหมู่:สกุลสวัสดิ์-ชูโต
หมวดหมู่:สมาชิกกองเสือป่า
หมวดหมู่:ทหารบกชาวไทย
หมวดหมู่:ร้อยเอก
หมวดหมู่:ทหารอาสาชาวไทยในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
หมวดหมู่:นักการเมืองไทย
หมวดหมู่:สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
หมวดหมู่:พรรคสหชีพ
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียน ภ.ป.ร. ราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ อ.ร.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์