อำเภอคลองขลุง

**คลองขลุง** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดกำแพงเพชร อดีตเป็นอำเภอที่เคยมีอาณาเขตพื้นที่ขนาดใหญ่มาก ซึ่งพื้นที่อำเภอคลองขลุงเดิมครอบคลุมพื้นที่อำเภอขาณุวรลักษบุรี อำเภอทรายทองวัฒนา อำเภอบึงสามัคคี และอำเภอปางศิลาทอง ทั้งหมด ซึ่งแยกการปกครองออกเรื่อยมา เดิมชื่อ "อำเภอขาณุ" ต่อมาในปี พ.ศ. 2482 ก็ได้เปลี่ยนชื่อเป็น "อำเภอคลองขลุง"  

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอคลองขลุง มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอเมืองกำแพงเพชร
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอทรายทองวัฒนาและอำเภอบึงสามัคคี
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอขาณุวรลักษบุรีและอำเภอปางศิลาทอง
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอเมืองกำแพงเพชร
thumb|275x275px|สะพานคลองขลุง-ท่ามะเขือ
[thumb|275x275px|ภายในเขต[เทศบาลตำบลคลองขลุง]]

## ประวัติ
อำเภอคลองขลุง เป็นอำเภอหนึ่งใน 7 อำเภอ ของจังหวัดกำแพงเพชร แต่เดิมเรียกชื่ออำเภอนี้ว่า "อำเภอขาณุ" ตามประกาศของกระทรวงศึกษาธิการซึ่ง "ขาณุ" มีความหมายว่า "ตอ" ครั้นต่อมา ได้มีพระราชกฤษฏีกาเปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอนี้ใหม่ให้เหมาะสมกับสภาพท้องที่ คือ "อำเภอคลองขลุง" เนื่องจากบริเวณที่ตั้งของที่ว่าการอำเภอมีลำคลองขลุงไหลผ่าน 

สาเหตุที่เรียกว่า “คลองขลุง” สืบเนื่องมาจาก 3 สาเหตุ คือ สาเหตุแรก ในสมัยก่อนน้ำจากคลองวังไทรไหลมาบรรจบกับแม่น้ำปิง จึงเรียกตรงจุดที่น้ำมาบรรจบกันว่า “คลองคลุ้ง” ชาวบ้านเรียกว่า “บ้านคลองคลุ้ง” สาเหตุที่สองของชื่อ “คลองขลุง” สืบเนื่องมาจากบริเวณที่ตั้งหมู่บ้านคลองขลุงสมัยก่อนจะมีกรเลี้ยงช้างไว้เป็นจำนวนมาก เพื่อชักลากซุง ชาวบ้านจึงเรียกชื่อหมู่บ้านว่า “บ้านคลองโขลง” และอีกสาเหตุหนึ่งที่เป็นที่มาของชื่อ “คลองขลุง” คือ บริเวณที่น้ำคลองวังไทรไหลมาบรรจบกับแม่น้ำปิงสมัยก่อนจะมีจระเข้ และตะโขงเป็นจำนวนมาก ชาวบ้านจึงเรียกหมู่บ้านว่า “บ้านคลองโขง” จากชื่อเรียกตามแหล่งกำเนิดต่างๆ ว่า คลองคลุ้ง, คลองโขลง, คลองโขง ต่อมาจึงเรียกเป็น “คลองขลุง” จนถึงปัจจุบันนี้ 
* วันที่ 1 มกราคม 2450 แยกพื้นที่ตำบลแสนตอ ตำบลสลกบาตร ตำบลบ่อถ้ำ และตำบลยางสูง จากอำเภอขาณุ ไปตั้งเป็น **กิ่งอำเภอขาณุ** และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอขาณุ
*วันที่ 29 เมษายน 2460 เปลี่ยนแปลงชื่อกิ่งอำเภอขาณุ อำเภอขาณุ (อำเภอคลองขลุง) จังหวัดกำแพงเพชร เป็น **กิ่งอำเภอแสนตอ**
* วันที่ 17 เมษายน 2482 เปลี่ยนแปลงชื่อกิ่งอำเภอแสนตอ อำเภอขาณุ เป็น **กิ่งอำเภอขาณุวรลักษบุรี** และเปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอขาณุ จังหวัดกำแพงเพชร เป็น **อำเภอคลองขลุง**
* วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลวังยาง แยกออกจากตำบลคลองขลุง
* วันที่ 16 พฤศจิกายน 2491 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอขาณุวรลักษบุรี อำเภอคลองขลุง เป็น **อำเภอขาณุวรลักษบุรี**
* วันที่ 30 พฤษภาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลคลองขลุง ในท้องที่บางส่วนของตำบลคลองขลุง
* วันที่ 16 เมษายน 2506 จัดตั้งสุขาภิบาลท่าพุทรา ในท้องที่บางส่วนของตำบลท่าพุทรา
* วันที่ 31 มกราคม 2510 ตั้งตำบลท่ามะเขือ แยกออกจากตำบลคลองขลุง
* วันที่ 28 กรกฎาคม 2513 จัดตั้งสุขาภิบาลท่ามะเขือ ในท้องที่บางส่วนของตำบลท่ามะเขือ
* วันที่ 19 กันยายน 2515 ตั้งตำบลทุ่งทราย แยกออกจากตำบลวังยาง
* วันที่ 2 ตุลาคม 2522 ตั้งตำบลโพธิ์ทอง แยกออกจากตำบลวังไทร
* วันที่ 21 กรกฎาคม 2524 ตั้งตำบลปางตาไว แยกออกจากตำบลโพธิ์ทอง
* วันที่ 25 กันยายน 2527 ตั้งตำบลวังบัว แยกออกจากตำบลท่าพุทรา ตั้งตำบลถาวรวัฒนา แยกออกจากตำบลวังแขม และตั้งตำบลทุ่งทอง  แยกออกจากตำบลทุ่งทราย
* วันที่ 21 ตุลาคม 2528 ตั้งตำบลหินดาต แยกออกจากตำบลโพธิ์ทอง
* วันที่ 12 ธันวาคม 2529 ตั้งตำบลคลองสมบูรณ์ แยกออกจากตำบลหัวถนน
* วันที่ 22 เมษายน 2535 แยกพื้นที่ตำบลทุ่งทราย ตำบลทุ่งทอง และตำบลถาวรวัฒนา อำเภอคลองขลุง มาตั้งเป็น **กิ่งอำเภอทุ่งทราย** และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอคลองขลุง
* วันที่ 8 มิถุนายน 2536 แยกพื้นที่ตำบลโพธิ์ทอง ตำบลหินดาต และตำบลปางตาไว อำเภอคลองขลุง มาตั้งเป็น **กิ่งอำเภอปางศิลาทอง** และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอคลองขลุง
* วันที่ 5 มีนาคม 2539 เปลี่ยนแปลงชื่อกิ่งอำเภอทุ่งทราย อำเภอคลองขลุง เป็น **กิ่งอำเภอทรายทองวัฒนา**
* วันที่ 26 กันยายน 2540 ยกฐานะกิ่งอำเภอทรายทองวัฒนา และกิ่งอำเภอปางศิลาทอง อำเภอคลองขลุง เป็น **อำเภอทรายทองวัฒนา** และ **อำเภอปางศิลาทอง**
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลคลองขลุง สุขาภิบาลท่าพุทรา และสุขาภิบาลท่ามะเขือ เป็นเทศบาลตำบลคลองขลุง เทศบาลตำบลท่าพุทรา และเทศบาลตำบลท่ามะเขือ ตามลำดับ ด้วยผลของกฎหมาย

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอคลองขลุงแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 10 ตำบล 103 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอคลองขลุงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลตำบลคลองขลุง]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลคลองขลุง
* **เทศบาลตำบลท่าพุทรา** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่าพุทรา
* **เทศบาลตำบลท่ามะเขือ** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่ามะเขือ
* **เทศบาลตำบลวังยาง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังยางทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลวังบัว** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังบัวทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลคลองขลุง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองขลุง (นอกเขตเทศบาลตำบลคลองขลุง)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่ามะเขือ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่ามะเขือ (นอกเขตเทศบาลตำบลท่ามะเขือ)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าพุทรา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าพุทรา (นอกเขตเทศบาลตำบลท่าพุทรา)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ลาด** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ลาดทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลวังแขม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังแขมทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหัวถนน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหัวถนนทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลวังไทร** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังไทรทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลคลองสมบูรณ์** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองสมบูรณ์ทั้งตำบล

## อ้างอิง


คลองขลุง