นาวาตรี

[thumb|250x250px|นายทหารเรือไทย[ยศนาวาตรี (กลาง) เรือโท (ขวา) และนายทหารเรือสหรัฐยศจ่าโท (ซ้าย) ระหว่างการฝึก CARAT 2010 กลางอ่าวไทย]]

**นาวาตรี** ( สะกดด้วยยัติภัค์ **lieutenant-commander** และตัวย่อ **น.ต.** *(ชื่อ) [[ร.น.]]*, **Lt&nbsp;Cdr**, **LtCdr.**, **LCDR**, หรือ **LCdr**) เป็นยศนายทหารชั้นสัญญาบัตรในกองทัพเรือหลายแห่ง มียศเหนือกว่าเรือเอก และเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของนาวาโท ตำแหน่งที่สอดคล้องกันในกองทัพเรือและกองทัพอากาศบางประเทศคือพันตรี และในกองทัพอากาศสหราชอาณาจักร ในเครือจักรภพและบางประเทศคือนาวาอากาศตรี ซึ่งยศนี้ถูกเริ่มต้นในไทย เมื่อปี พ.ศ.2459 สมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

รหัสยศเนโทส่วนใหญ่เทียบได้กับ OF-3

นาวาตรีเป็นเจ้าหน้าที่แผนก หรือรองผู้บังคับการ (รองผู้บังคับหน่วย) บนเรือรบหลายลำและที่ตั้งทางทหารขนาดเล็กบริเวณชายฝั่ง หรือผู้บังคับการเรือขนาดเล็ก / ที่ตั้งทางทหารขนาดเล็ก นอกจากนี้นาวาตรียังเป็นเจ้าหน้าที่แผนกในฝูงบินนาวีอีกด้วย

## นิรุกติศาสตร์
กองทัพเรือบางชาติเรียกนาวาตรีตามยศเต็มหรือตำแหน่งที่ครอง เช่น กับตัน หากเป็นผู้บัญชาการเรือ 

อย่างไรก็ตาม ในกองทัพเรือสหรัฐเรียกขานนายทหารตามยศเต็มหรือระดับที่สูงกว่าชั้นยศ เช่น การพูดคุยอย่างไม่เป็นทางการ เรือโท (lieutenant junior grade แปลได้อีกอย่างว่า ผู้หมวดที่อาวุโสอ่อนสุด) จะเรียกแบบย่อว่า lieutenant (ยศเรือเอก หรือผู้หมวด) ซึ่งเป็นยศของร้อยเอก และ นาวาตรี (lieutenant commander) จะเรียกโดยย่อว่า commander (คือยศของนาวาโท) 

เช่นกันกับนายทหารราชนาวีที่ใช้การเรียกอย่างไม่เป็นทางการอิงตามยศที่สูงกว่า เช่น Vice-Admiral Ramsay (พลเรือโท แรมเซย์) จะเรียกว่า Admiral Ramsay (พลเรือเอก แรมเซย์) และ Lieutenant-Commander Crabb (นาวาตรี แครบบ์) จะเรียกว่า Commander Crabb (นาวาโท แครบบ์) ยกเว้นตำแหน่ง sub-lieutenant (เรือโท) ที่จะเรียกว่า Subbies (ผู้ใต้บังคับบัญชา) ดังนั้น Sub-Lieutenant Balme (เรือโท บาล์ม) จะเรียกว่า Subby Balme (ซับบี้ บาล์ม) 

## ต้นกำเนิด
โดยปกติ Lieutenant (ชื่อยศเรือเอก) จะเป็นผู้บังคับการเรือขนาดเล็กโดยไม่ต้องมีนาวาโทหรือนาวาเอกอนุญาตในการตัดสินใจต่าง ๆ เรือเอกเรียกว่า lieutenant commanding หรือ lieutenant commandant ในกองทัพเรือสหรัฐ และเรียกว่า lieutenant in command, lieutenant and commander, หรือ senior lieutenant ในราชนาวี โดยกองทัพเรือสหรัฐได้กำหนดให้ใช้คำว่า lieutenant commander ในปี พ.ศ. 2405 และกำหนดขึ้นมาเป็นยศชัดเจน และราชกนาวีได้กำหนดตามมาหลังจากนั้นในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2457

## แคนาดา

ในกองทัพเรือแคนาดา นาวาตรี (LCdr) คือยศทางเรือที่เทียบเท่ากับพันตรีในกองทัพบกหรือกองทัพอากาศ และเป็นนายทหารคนแรกในแท่งนายทหารสัญญาบัตรอาวุโส นาวาตรีนั้นอาวุโสกว่าเรือเอก (lieutenants) และร้อยเอกในกองทัพบกและกองทัพอากาศ และเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของนาวาโทและพันโท

ในกองทัพเรือแคนาดา ยศร้อยโท (LCdr) คือยศทางเรือเท่ากับพันตรีในกองทัพบกหรือกองทัพอากาศ และเป็นยศนายทหารอาวุโสคนแรก นาวาตรีเป็นผู้อาวุโสกว่าร้อยโท (N) และกัปตันกองทัพบกและกองทัพอากาศ และเป็นผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาของผู้บังคับบัญชาและพันโท

## สหราชอาณาจักร
### ราชนาวี

เครื่องหมายยศนาวาตรีของราชนาวีคือแถบเปียสีทองขนาดกลางสองแถบ โดยมีสีทองบาง ๆ หนึ่งแถบพาดอยู่ระหว่างกลาง วางไว้บนพื้นหลังสีน้ำเงินกรมท่า / สีดำ แถบด้านบนมีห่วงวนที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในเครื่องหมายยศราชนาวีทั้งหมดยกเว้นนักเรียนนายเรือ (midshipman) ซึ่งในกองทัพอากาศก็มีรูปแบบคล้ายคลึงกันโดยมียศที่เทียบเท่ากันคือนาวาอากาศตรี (squadron leader)

เนื่องจากมียศนายทหารน้อยกว่ากองทัพบก ก่อนหน้านี้ราชนาวีจึงได้แบ่งยศตามอาวุโส (ระยะเวลาในตำแหน่ง) เพื่อให้สามารถเทียบเคียงกันได้ ดังนั้น lieutenant (เรือเอก) ที่มีอายุงานน้อยกว่าแปดปีจะสวมเครื่องหมายสองแถบ และเทียบเคียงยศเท่ากับร้อยเอก (captain) ของกองทัพบก สำหรับ lieutenant (เรือเอก) ที่มีอายุงานแปดปีขึ้นไปจะสวมเครื่องหมายสองแถบ และมีแถบที่บางกว่าอยู่ตรงกลางเข้ามาเพิ่ม และมียศเทียบเท่ากับพันตรี (major) ความแตกต่างดังกล่าวหายไปเมื่อยศ lieutenant commander (นาวาตรี) ได้รับการนำมาใช้งาน โดยแม้ว่าการเลื่อนตำแหน่งหลังจะปรับเลื่อนโดยอัตโนมัติเมื่ออายุราชการครบแปดปีสำหรับนายทหารในคณะกรรมการอาชีพเต็มรูปแบบ (FCC) ระบบการเลื่อนอัตโนมัติยุติการใช้งานในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 21 และใช้ระบบการเลื่อนตำแหน่งตามความเหมาะสมแทน

### เหล่าตรวจการณ์สหราชอาณาจักร
ในช่วงที่เหล่าตรวจการณ์สหราชอาณาจักรดำรงอยู่ ได้มีการใช้งานยศนาวาตรี (lieutenant commander) เช่นกัน โดยหน่วยจะสวมเครื่องแบบของกองทัพอากาศ และเครื่องหมายยศจะคล้ายคลึงกับนาวาอากาศตรีกองทัพอากาศ แตกต่างกันเพียงแถบจะเป็นสีดำ ก่อนจะเปลี่ยนชื่อยศเป็น ผู้ตรวจการณ์ชั้นหนึ่ง (*observer lieutenant (first class)) *

## สหรัฐ

ในสหรัฐ ยศนาวาตรีมีการใช้งานในกองทัพเรือสหรัฐ ยามฝั่งสหรัฐ เหล่าสัญญาบัตรสำนักงานสาธารณสุขสหรัฐ และเหล่าสัญญาบัตรองค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติ

ภายในกองทัพเรือสหรัฐ นาวาตรีอยู่ในรายชื่อของนายทหารชั้นต้น มีเครื่องหมายนาวาตรีสองแบบที่ใช้งานโดยกองทัพเรือสหรัฐและยามฝั่งสหรัฐ ในชุดกากีและเครื่องแบบปฏิบัติงานทั้งหมด นาวาตรีจะประดับเครื่องหมายรูปใบไม้สีทองที่ปกเสื้อ คล้ายกับการประดับของพันตรีในกองทัพอากาศสหรัฐและกองทัพบกสหรัฐ และเหมือนกับที่ประดับโดยเหล่านาวิกโยธินสหรัฐ ในเครื่องแบบปฏิบัติงานทั้งหมด นาวาตรีจะประดับเครื่องหมายบนไหล่หรือแถบที่แขนเสื้อสีทองขนาดหนึ่งในสี่นิ้ว และระหว่าแถบจะมีแถบสีทองขนาดครึ่งนิ้วสองแถบ (ขนาดปกติ) บริเวณด้านบนหรือด้านในของแถบจะประดับเครื่องหมายพิเศษ (เช่น ใบโอ๊กเดี่ยวสำหรับแพทย์ ลูกโอ๊กสีเงินสำหรับเหล่าแพทย์ ใบโอ๊กไขว้สำหรับเหล่าช่างโยธา) โดยหน่วยบริการในเครื่องแบบสหรัฐกำหนดให้เป็นยศระดับ O-4

## ระเบียงภาพ

ไฟล์:Australia-Navy-OF-3-collected.svg|กองทัพเรือออสเตรเลีย
ไฟล์:Belize Coast Guard OF-3.svg|หน่วยยามฝั่งบราซิล
ไฟล์:12.RBrN-MAJ.svg| กองทัพเรือบรูไน
ไฟล์:Canadian_RCN_OF-3.svg| กองทัพเรือแคนาดา
ไฟล์:08-Indian_Navy-LCDR.svg|กองทัพเรืออินเดีย
ไฟล์:IE_Navy_Rank_Insignia-LtCmdr.svg|หน่วยบริการนาวีไอร์แลนด์
ไฟล์:09-Nicaragua_Navy-LCDR.svg|หน่วยยามฝั่งไลบีเรีย
ไฟล์:OF-3_komandoras_leitenantas.jpg|กองทัพเรือลิทัวเนีย
ไฟล์:RNZN_OF-3.svg|กองทัพเรือนิวซีแลนด์
ไฟล์:PNGDF_LTC.png|กองกำลังป้องกันปาปัวนิวกินี
ไฟล์:POL PMW pagon1 komandor podporucznik.svg|กองทัพเรือโปแลนด์
ไฟล์:RTN_OF-3_(Lieutenant_Commander).svg|กองทัพเรือไทย
ไฟล์:British Royal Navy OF-3-collected.svg|ราชนาวี
ไฟล์:U.S. Navy O-4 insignia.svg|กองทัพเรือสหรัฐ
ไฟล์:USCG O-4 insignia.svg|ยามฝั่งสหรัฐ
ไฟล์:Vanuatu_Police_Maritime_Wing_OF-3.svg|ตำรวจน้ำวานูวาตู


## อ้างอิง

* 

หมวดหมู่:ยศทหารเรือ