จันทรกีรติ

**จันทรกีรติ** (;  ) เป็นนักปราชญ์ทางพุทธศาสนามหายานของนิกายมัธยมกะ และเป็นอรรถกถาจารย์ผู้อธิบายงานเขียนของพระนาคารชุน และศิษย์คนสำคัญของท่านนาคารชุน เช่น พระอารยเทวะ พระจันทรกีรติเป็นผู้เขียนปกรณ์ชื่อประสันนปทา และมาธยมกาวตาร 

ไม่มีข้อมูลเรื่องชีวิตของจันทรกีรติมากนัก แหล่งข้อมูลจากทิเบตระบุว่าท่านเกิดที่เมืองสามันตะ ทางภาคใต้ของอินเดียเป็นศิษย์ของพระกมลพุทธิ และขนบทางพุทธศาสนามหายานมักระบุว่าท่านเกี่ยวข้องกับนาลันทามหาวิหาร ซึ่งท่านอาจเป็นพระภิกษุที่นั่น

## คำสอนและผลงาน
จันทรกีรติเป็นเน้นตีความคำสอนของนิกายมาธยมกะ ด้วยวิธีการทางตรรกศาสตร์ที่เรียกว่า ปราสังคิกะ หรือการวิพากษ์ทางตรรกะแบบอนุมาน หรือสำนักวิพาษวิธี ในภาษาทิเบตเรียกว่า อูมะ เทลจูร์ (Wylie: dbu ma thal 'gyur) งานเขียนของท่านปกป้องแนวคิดของพระพุทธปาลิตต่อข้อโต้แย้งของพระภาวะวิเวก โดยวิจารณ์ฝ่ายหลังว่า ใช้ตรรกวิธีที่อนุมานโดยอัตโนมัติ นอกจากนี้ ท่านยังวิพากษ์แนวคิดของพุทธศาสนานิกายต่าง ๆ เช่น นิกายวิชญานวาท หรือนิกายโยคาจาร ท่านยังโจมตีทัศนะของสำนักของท่านทิคนาคะ นักตรรศาสตร์ชาวพุทธที่มีชื่อเสียง โดยชี้ว่าท่านทิคนาคะ พยายามจะยึดหลักญานวิทยาโดยตั้งประพจน์พื้นฐาน

ผลงานการรจนาของท่านจันทรกีรติ เช่น ประสันนปทา เป็นภาษาสันสกฤตแปลว่า บทคำที่ชัดแจ้ง เป็นอรรถาธิบายตำรามูลมาธยมกการิกา ของพระนาคารชุน และมัธยมกาวตารเป็นตำราเสริมต่อผลงานของพระนาคารชุน ในทิเบตใช้มาธยมกาวตารของท่านเป็นตำราการเรียนการสอนวิทยาลัยสงฆ์ ในวิชาว่าด้วยหลักศูนยตาและปรัชญาของนิกายมัธยมกะ

## ผลงานสำคัญ

* ประสันนปทา (Prasannapadā) หรือ บทคำที่ชัดแจ้ง อรรถกถามูลมาธยมกการิกา ของพระนาคารชุน
* 
* มาธยมกาวตาร (Madhyamakāvatāra) หรือ การเข้าถึงทางสายกลาง
* 
* จตุห์ศตกฎีกา (Catuḥśatakaṭīkā) หรือ อรรถกถาสี่ร้อย อธิบายคาถาสี่ร้อยของพระอารยเทวะ 
* 
* ยุกติษอัษฏิกาวฤตติ (Yuktiṣaṣṭikāvṛtti) หรือ อรรถาธิบายโศลกหกสิบบทว่าด้วยตรรกะ
* 
* ศูนยตาสัปตวฤตติ (Shūnyatāsaptativṛtti) อรรถาธิบายโศลกเจ็ดสิบบทว่าด้วยศูนยตา
* 
* ตริศรณสัปติ (Triśaraṇasaptati) หรือ คาถาเจ็ดสิบว่าด้วยการรับพระรัตนตรัยเป็นสรณะ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม
* Arnold, Dan (2005), *Buddhists, Brahmins and Belief: Epistemology in South Asian Philosophy of Religion.* Columbia University Press.
*
*Dreyfus, Georges B.J.; McClintock, L. Sara (2015). *Svatantrika-Prasangika Distinction: What Difference Does a Difference Make?* Simon and Schuster.
*Dunne, John. "Madhyamaka in India and Tibet" in Garfield, Jay; Edelglass, William (2010). *The Oxford Handbook of World philosophy.* Oxford University Press*.* .
*Edelglass, William (2013). "Candrakirti", in A. Sharma (ed.), *Encyclopedia of Indian Religions*, DOI 10.1007/978-94-007-1989-7
* Gyatso, Kelsang. *Ocean of Nectar: The True Nature of All Things*, a verse by verse commentary to Chandrakirti's *Guide to the Middle Way*, Tharpa Publications (1995) 
*Hayes, Richard (2019), "Madhyamaka", *The Stanford Encyclopedia of Philosophy*, Edward N. Zalta (ed.).
*Huntington, C. W. (2007), *The Emptiness of Emptiness: An Introduction to Early Indian Madhyamaka.* Motilal Banarsidass.
*Jinpa, Thupten (translator); Tsongkhapa (2021) *Illuminating the Intent: An Exposition of Candrakirti's Entering the Middle Way.* Simon and Schuster.
*Newland, Guy (2009). *Introduction to Emptiness: As Taught in Tsong-kha-pa's Great Treatise on the Stages of the Path.* Snow Lion. .
*Padmakara Translation Group (2005) *Introduction to the Middle Way: Chandrakirti's Madhyamakavatara with Commentary by Ju Mipham*. Shambhala Publications.
*Ruegg, David Seyfort (1981). *The Literature of the Madhyamaka School of Philosophy in India.* Otto Harrassowitz Verlag.
*Thakchoe, Sonam (2017), "The Theory of Two Truths in India", *The Stanford Encyclopedia of Philosophy*, Edward N. Zalta (ed.).
*Vose, Kevin A. (2015) *Resurrecting Candrakirti: Disputes in the Tibetan Creation of Prasangika.* Simon and Schuster.

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Geshe Jampa Gyatso - Masters Program Middle Way
* Joe Wilson. Chandrakirti's Sevenfold Reasoning Meditation on the Selflessness of Persons
* Candrakiirti's critique of Vijñaanavaada, Robert F. Olson, Philosophy East and West, Volume 24 No. 4, 1977, pp.&nbsp;405–411
* Candrakiirti's denial of the self, James Duerlinger, Philosophy East and West, Volume 34 No. 3, July 1984, pp.&nbsp;261–272
* Chandrakiirti's refutation of Buddhist idealism, Peter G. Fenner, Philosophy East and West, Volume 33 No. 3, July 1983, pp.&nbsp;251–261
* "Philosophical Nonegocentrism in Wittgenstein and Chandrakirti", Robert A. F. Thurman, Philosophy East and West, Volume 30 No. 3, July 1980, pp.&nbsp;321–337

หมวดหมู่:พุทธศาสนิกชนชาวอินเดีย
หมวดหมู่:นักวิชาการมัธยมกะ
หมวดหมู่:พระสงฆ์จากนาลันทะ