เมคคาทรอนิกส์

[thumb|265px|วิศวกรรมเมคคาทรอนิกส์ เป็น[สหวิทยาการอันประกอบด้วยองค์ความรู้หลากหลายสาขา]]
thumb|265px|หุ่นยนต์เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของการประยุกต์ใช้เมคคาทรอนิกส์

**วิศวกรรมเมคคาทรอนิกส์** () หรือ **เมคคาทรอนิกส์** () เป็นการบูรณาการระบบเครื่องกล ไฟฟ้า และคอมพิวเตอร์เข้าด้วยกันโดยใช้พื้นฐานจากวิศวกรรมเครื่องกล วิศวกรรมไฟฟ้า วิศวกรรมอิเล็กทรอนิกส์ และวิศวกรรมคอมพิวเตอร์เพื่อใช้ในการออกแบบและผลิตชิ้นส่วนหรือผลิตภัณฑ์ เมื่อเทคโนโลยีก้าวหน้าขึ้น สาขาย่อยของวิศวกรรมก็ขยายและพัฒนาขึ้น จุดประสงค์ของเมคคาทรอนิกส์จึงเป็นกระบวนการออกแบบที่รวมเป็นหนึ่งเดียวของสาขาย่อยเหล่านี้ แต่เดิม เมคคาทรอนิกส์หมายถึงการผสมผสานระหว่างเมคคานิกส์กับอิเล็กทรอนิกส์เท่านั้น จึงเกิดเป็นคำว่าเมคคาทรอนิกส์ อย่างไรก็ตาม เมื่อระบบด้านเทคนิคมีความซับซ้อนมากขึ้น ความหมายของคำนี้ก็ขยายให้ครอบคลุมเทคโนโลยีด้านอื่น ๆ มากยิ่งขึ้น

ในปัจจุบัน หลายคนถือว่าเมคคาทรอนิกส์มีความใกล้เคียงกับวิศวกรรมอัตโนมัติ หุ่นยนต์ หรือวิศวกรรมไฟฟ้าเครื่องกล และถูกใช้เป็นคำสำคัญในอุตสาหกรรมสมัยใหม่

มาตรฐานของฝรั่งเศส NF E 01-010 ให้คำนิยามไว้ว่า “การดำเนินการที่มีจุดประสงค์เพื่อบูรณาการอย่างลงตัวของวิศวกรรมเครื่องกล อิเล็กทรอนิกส์ ระบบควบคุม และวิทยาการคอมพิวเตอร์ภายในการออกแบบและการผลิตผลิตภัณฑ์ เพื่อที่จะปรับปรุงและ/หรือให้ประโยชน์สูงสุดต่อการทำงานของผลิตภัณฑ์นั้น"

ตัวอย่างผลงานจากสาขาวิชานี้ ได้แก่ "ระบบอัจฉริยะ" ซึ่งมีกลไกที่สามารถทำงานอัตโนมัติตามความต้องการที่กำหนดได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ ระบบเมคคาทรอนิกส์ถูกนำไปใช้ในเทคโนโลยีต่าง ๆ เช่น หุ่นยนต์อุตสาหกรรม หุ่นยนต์กู้ภัย และอาคารอัจฉริยะ 

## ประวัติ
มีหลักฐานว่าตั้งแต่ก่อนปี ค.ศ. 1951 คำว่า "เมคคาทรอนิกส์" ปรากฏอยู่ในโฆษณาของบริษัท Servomechanisms, Inc. ในวารสาร *Nucleonics* เล่มที่ 9 ฉบับที่ 3 หน้า 99

คำว่า "เมคคาทรอนิกส์" มีต้นกำเนิดจากภาษาอังกฤษแบบญี่ปุ่น โดยนาย Tetsuro Mori วิศวกรของบริษัท Yaskawa Electric Corporation เป็นผู้ริเริ่ม และได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าในญี่ปุ่นด้วยทะเบียนหมายเลข "46-32714" เมื่อปี ค.ศ. 1971 ต่อมาบริษัทได้สละสิทธิ์ให้ใช้คำนี้ในสาธารณะ ทำให้แพร่หลายไปทั่วโลก ปัจจุบันคำนี้ถูกแปลเป็นหลายภาษาและถือเป็นคำสำคัญในแวดวงอุตสาหกรรม

เมื่อเทคโนโลยีสารสนเทศเริ่มมีบทบาทในคริสต์ทศวรรษ 1980 ไมโครโปรเซสเซอร์ถูกนำมาใช้ในระบบกลไก ส่งผลให้ประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน และภายในคริสต์ทศวรรษ 1990 ความก้าวหน้าด้านความฉลาดเชิงคำนวณก็ถูกนำมาประยุกต์ใช้ในเมคคาทรอนิกส์ จนเกิดการเปลี่ยนแปลงสำคัญในสาขานี้

## โครงสร้างหลักสูตร
นักศึกษาแมคคาทรอนิกส์ต้องศึกษาความรู้จากหลายสาขา ได้แก่
* วิศวกรรมเครื่องกลและวัสดุศาสตร์
* วิศวกรรมไฟฟ้า
* วิศวกรรมคอมพิวเตอร์ (ฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์)
* วิทยาการคอมพิวเตอร์
* วิศวกรรมระบบและการควบคุม
* วิศวกรรมเชิงแสง

## การประยุกต์ใช้งาน
* Machine vision
* ระบบอัตโนมัติ and หุ่นยนต์
* Servo-mechanics
* ตัวรับรู้ และ ระบบควบคุม
* วิศวกรรมยานพาหนะ, อุปกรณ์ยานพาหนะในการออกแบบระบบย่อยเช่น ระบบเบรกป้องกันล้อล็อก
* การควบคุมเครื่องจักรด้วยคอมพิวเตอร์ เช่นเครื่องจักรที่ขับเคลื่อนด้วยคอมพิวเตอร์เหมือน  computer numerical control (CNC), milling machines
* ระบบชำนาญการ
* สินค้าอุตสาหกรรม
* เครื่องอุปโภคบริโภค
* ระบบแมคคาทรอนิกส์
* แมคคาทรอนิกส์ทางการแพทย์, ระบบสร้างภาพทางการแพทย์
* ระบบพลศาสตร์โครงสร้าง
* ระบบยานพาหนะและการขนส่ง
* แมคคาทรอนิกส์เป็นภาษาใหม่ของยานพาหนะ
* ระบบคอมพิวเตอร์ช่วยและการการผลิตแบบบูรณาการ
* คอมพิวเตอร์ช่วยออกแบบ
* ระบบการผลิตและวิศวกรรม
* การบรรจุหีบห่อ
* Microcontrollers/PLCs
* Mobile apps
* วิศวกรรมเครื่องกลและไฟฟ้า

## หลักสูตรในประเทศไทย
สำหรับในประเทศไทย สถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน ได้เปิดสอนในหลักสูตรวิศวกรรมเมคคาทรอนิกส์ ระดับปริญญาตรีเป็นแห่งแรก ส่วนมหาวิทยาลัยอื่น ๆ ก็เปิดสอนเช่นกัน เช่น มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี​, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์, สถาบันเทคโนโลยีนานาชาติสิรินธร, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์​, มหาวิทยาลัยศรีปทุม, สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์​, มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณ​ี, มหาวิทยาลัยมหาสารคารม, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตขอนแก่น, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก, มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธศูนย์สามพร้าว, วิทยาลัยเทคนิคสุรนารี (เปิดสอนในสาขาวิชาวิศวกรรมเมคคาทรอนิกส์ หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง ต่อเนื่อง 5 ปี ตามมาตรฐาน KOSEN)

## ดูเพิ่ม
* วิศวกรรมระบบ
* ทฤษฎีระบบควบคุม
* วิทยาการหุ่นยนต์
* วิทยาการคอมพิวเตอร์
* ไซเบอร์เนติกส์
* ไบโอเมคคาทรอนิกส์
* นาโอะ
* อาซิโม
* หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์
* โรโบคัพ
* การแข่งขันออกแบบหุ่นยนต์ระหว่างประเทศ
* กฎ 3 ข้อของหุ่นยนต์

## อ้างอิง

* เมคคาทรอนิกส์คืออะไร? สาขาวิชาวิศวกรรมเมคคาทรอนิกส์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน
* เมคคาทรอนิกส์คืออะไร?  สาขาวิชาวิศวกรรมเมคคาทรอนิกส์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
* เมคคาทรอนิกส์คืออะไร?  สาขาวิชาเมคคาทรอนิกส์ สถาบันเทคโนโลยีนานาชาติสิรินธร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Mechatronics City บล็อกเมคคาทรอนิกส์ที่รวบรวมเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับสาขาเมคคาทรอนิกส์

หมวดหมู่:ทัศนศาสตร์
หมวดหมู่:สาขาทางวิศวกรรมศาสตร์
หมวดหมู่:ระบบฝังตัว