การสำรวจดาวอังคาร

**การสำรวจ[[ดาวอังคาร]]**เริ่มต้นในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 จากการสำรวจระยะไกลโดยยานสำรวจอวกาศที่ส่งมาจากโลก โดยเน้นไปที่การทำความเข้าใจเกี่ยวกับธรณีวิทยาและศักยภาพในการตั้งถิ่นฐาน การวางแผนเพื่อเดินทางในเชิงวิศวกรรมนั้นซับซ้อน ทำให้การสำรวจนั้นมีอัตราความล้มเหลวสูงโดยเฉพาะในระยะเริ่มต้น ประมาณร้อยละ 60 ของยานอวกาศทั้งหมดที่มุ่งสู่สำหรับดาวอังคารนั้นล้มเหลวก่อนที่จะเสร็จสิ้นภารกิจและในบางภารกิจ ล้มเหลวก่อนที่การสำรวจจะเริ่มขึ้น แม้กระนั้น บางภารกิจก็ประสบความสำเร็จอย่างคาดไม่ถึง เช่น ยาน*[[สปิริต (ยาน)|สปิริต]]* และ *[[ออปเพอร์จูนิที]]* ที่สามารถปฏิบัติภารกิจเกินกว่าที่ได้กำหนดไว้

## ปัจจุบัน
ณ ปี 2021 มียานสำรวจอวกาศทั้งสิ้น 14 ยานสำรวจบนและรอบดาวอังคาร ประกอบด้วย โรเวอร์ที่ปฏิบัติการบนพื้นผิวดาวอังคารทั้งสิ้นสี่โรเวอร์ ได้แก่ รถโรเวอร์ *[[คิวริออซิตี]]* และ*[[เพอร์เซอเวียแรนซ์]]* *[[อินเจนูอิตี|อินเจนูอิตีเฮลิคอปเตอร์]]* ซึ่งดำเนินการโดยองค์การนาซา (NASA) ของสหรัฐ และ *[[จู้หรง (ยานอวกาศ)|จู้หรง]]* ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของภารกิจ เทียนเวิน-1 โดยองค์การอวกาศแห่งชาติจีน (CNSA) ยานโคจรรอบดาวอังคาร (ดาวเทียม) แปดดวง ได้แก่ *[[2001 Mars Odyssey]]* *[[Mars Express]]* (MEX) *[[มาร์สรีคอนเนสเซนซ์ออร์บิเตอร์]]* (MRO) *[[Mars Orbiter Mission|มงคลยาน]]* (MOM) MAVEN ExoMars Trace Gas Orbiter (TGO) ยานโคจรเทียนเวิน-1 และ *[[Emirates Mars Mission|Hope]]* และ สองแลนเดอร์ที่ลงจอดบนพื้นผิวดาวอังคาร คือ *[[อินไซต์]]* และ *[[เทียนเวิน-1]] แลนเดอร์*

ทั้งนี้ ภารกิจต่อไปที่คาดว่าจะมายังดาวอังคาร คือ โรเวอร์ *[[โรซาลินด์ แฟรงคลิน (โรเวอร์)|โรซาลินด์ แฟรงคลิน]]* ของรัฐวิสาหกิจรอสคอสมอสและองค์การอวกาศยุโรป และโครงการ Mars Orbiter Mission 2 ของอินเดีย

## ระบบดาวอังคาร (Martian system)
การสำรวจดาวอังคารอยู่ในความสนใจของมนุษย์มาอย่างยาวนาน และการค้นพบใหม่ ๆ ยิ่งกระตุ้นความสนใจในการศึกษาและสำรวจดาวเคราะห์สีแดงนี้มากขึ้น การสังเกตด้วยกล้องส่องทางไกลในช่วงต้นเผยให้เห็นการเปลี่ยนแปลงของสีพื้นผิวที่เกิดตามฤดูกาลและลักษณะเชิงเส้นที่ชัดเจน การสังเกตการณ์ด้วยกล้องส่องทางไกลเพิ่มเติมทำให้พบดวงจันทร์สองดวง ได้แก่ โฟบอสและดีมอส น้ำแข็งขั้วโลกของดาวอังคาร และ โอลิมปัส ซึ่งเป็นภูเขาที่สูงที่สุดในระบบสุริยะ ดาวอังคารเป็นดาวเคราะห์หิน เหมือนกับโลก ที่ก่อตัวขึ้นในเวลาเดียวกัน แต่มีเส้นผ่านศูนย์กลางเพียงครึ่งหนึ่งของโลก มีพื้นผิวที่เย็นและเหมือนทะเลทราย และมีชั้นบรรยากาศที่บางกว่ามาก 

## ช่วงเวลาที่เหมาะต่อการปล่อยยานสำรวจ

ช่วงเวลาที่เหมาะสมต่อการปล่อยยานสำรวจขึ้นสู่อวกาศโดยใช้พลังงานน้อย (the minimum-energy launch windows) เพื่อไปยังดาวอังคาร เกิดขึ้นประมาณทุก ๆ สองปีและสองเดือน (ราวทุก ๆ 780 วัน ซึ่งเป็นช่วงที่ดาวอังคารโคจรมาใกล้โลกมากที่สุด) และจะใช้พลังงานน้อยที่สุดในทุก ๆ 16 ปี

## ภารกิจในอดีตและปัจจุบัน
ในช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1960 โซเวียตได้ริเริ่มการส่งยานสำรวจไปยังดาวอังคาร เช่น ความพยายามที่จะโคจรผ่าน (flyby) และลงจอดแบบกระแทก (impact landing) ของ *[[Mars 1962B]]* แต่การโคจรผ่านครั้งแรกที่ประสบความสำเร็จนั้นกระทำโดย *[[มาริเนอร์ 4]]* ขององค์การนาซาเมื่อวันที่ 14-15 กรกฎาคม 1965  ยาน *[[มาริเนอร์ 9]]* กลายเป็นยานสำรวจอวกาศลำแรกที่โคจรรอบดาวเคราะห์ดวงอื่น เมื่อเข้าสู่วงโคจรของดาวอังคารได้สำเร็จ 

ยานฯ ลำแรกที่สัมผัสพื้นผิวดาว คือ ยานสำรวจของสหภาพโซเวียต 2 ลำ: *[[Mars 2]]* แลนเดอร์ ในวันที่ 27 พฤศจิกายน 1971 และยานลงจอด *[[Mars 3]]* ในวันที่ 2 ธันวาคม 1971 แม้ว่า *Mars 2* ได้ล้มเหลวในระหว่างการลดระดับ และ *Mars 3* ที่ปฏิบัติการแค่ประมาณยี่สิบวินาทีหลังจากการลงจอดแบบนุ่มนวลครั้งแรกบนพื้นผิวดาว ยาน *[[Mars 6]]* เองก็ล้มเหลวในระหว่างการลดระดับในปี 1974 แต่ได้ส่งข้อมูลเกี่ยวกับชั้นบรรยากาศที่ไม่สมบูรณ์  โครงการไวกิงของนาซาในปี 1975 ประกอบด้วยยานโคจรสองลำ โดยแต่ละลำต่างประสบความสำเร็จในการลงจอดบนพื้นผิวดาวอังคารในปี 1976 พร้อมกับเป็นผู้ส่งข้อมูลภาพพาโนรามาสีแรกของดาวอังคารสู่โลก *[[ไวกิง 1]]* สามารถปฏิบัติภารกิจได้หกปี *[[ไวกิง 2]]* สามปี

ยานสำรวจ ''โฟบอส 1'' และ ''2'' ของสหภาพโซเวียตถูกส่งไปยังดาวอังคารในปี 1988 เพื่อศึกษาดาวอังคารและดวงจันทร์สองดวงโดยเน้นที่โฟบอส *โฟบอส 1* ขาดการติดต่อระหว่างการเดินทางไปดาวอังคาร *โฟบอส 2* สามารถถ่ายภาพดาวอังคารและโฟบอสได้สำเร็จ แต่ล้มเหลวก่อนที่จะปล่อยยานลงจอดสองลำสู่พื้นผิวโฟบอส

ภารกิจที่สิ้นสุดก่อนกำหนด หลังจาก *โฟบอส 1* และ *2* เมื่อปี 1988 ได้แก่
**[[Mars Observer]]* (launched in 1992)
*Mars 96 (1996)
**[[Mars Climate Orbiter]]* (1999)
*Mars Polar Lander with Deep Space 2 (1999)
*''Nozomi'' (2003)
**[[Beagle 2]]* (2003)
*Fobos-Grunt with Yinghuo-1 (2011)
*''Schiaparelli'' lander (2016)

## อ้างอิง

หมวดหมู่:การสำรวจระบบสุริยะ
หมวดหมู่:การสำรวจดาวอังคาร
หมวดหมู่:ดาวอังคาร
หมวดหมู่:ยานอวกาศ