กาลิทาส

**กาลิทาส** (, "ผู้รับใช้กาลี"; คริสต์ศตวรรษที่ 4–5) เป็นนักเขียนภาษาสันสกฤตที่มักถือเป็นกวีและนักเขียนบทละครที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในอินเดียโบราณ บทละครและกวีของเขาโดยหลักอิงจากปุราณะและปรัชญา ผลงานที่เหลือรอดของเขาประกอบกันเป็นบทละคร 3 เรื่อง บทกวีแบบมหากาพย์ 2 เรื่อง และกวีสั้น 2 เรื่อง

ข้อมูลเกี่ยวกับชีวิตของเขาไม่มีใครทราบมากนัก เว้นแต่สิ่งที่อนุมานได้จากบทกวีและบทละครของเขา ผลงานของเขาไม่สามารถระบุวันที่ได้อย่างแม่นยำ แต่มีแนวโน้มสูงว่าเขียนขึ้นก่อนคริสตศตวรรษที่ 5 ในสมัยจักรวรรดิคุปตะ ส่วนในทสมครันถ์ คัมภีร์ที่สองของชาวซิกข์ที่เขียนโดยคุรุโควินทสิงห์ กล่าวถึงอวตารทั้ง 7 ของพระพรหม โดยกาลิทาสเป็นหนึ่งในบรรดาอวตาร

เขาได้รับการยกย่องเป็นรัตนกวี และกวิกุลคุรุ (ครูใหญ่แห่งกวีทั้งปวง) กาลิทาสเป็นกวีที่นับถือพระศิวะ และได้เขียนบทกวีและบทละครจำนวนมากตามขนบของปกรณัมและปรัชญาฮินดู

## ชีวิตช่วงต้น
นักวิชาการคาดการณ์ว่ากาลิทาสอาจอาศัยอยู่ใกล้หิมาลัย ในพื้นที่อุชเชน และในกลิงคะ ข้อสันนิษฐานนี้อิงจากคำอธิบายอย่างละเอียดของหิมาลัยโดยกาลิทาสใน*[[กุมารสัมภวะ|กุมารสัมภวัม]]* การแสดงความรักของเขาต่ออุชเชนใน*[[เมฆทูต]]* และการสรรเสริญอย่างสูงของเขาต่อ Hemāngada จักรพรรดิกลิงคะ ใน*[[รฆุวงศ์]]*

Lakshmi Dhar Kalla (1891–1953) นักวิชาการสันกฤตและบัณฑิตกัศมีร์ เขียนหนังสือเรื่อง *The birth-place of Kalidasa* (1926) ที่พยายามสืบบ้านเกิดของกาลิทาสโดยอิงจากงานเขียนของเขา เขาสรุปว่ากาลิทาสเกิดที่กัศมีร์ แต่ย้ายลงใต้และแสวงหาการอุปถัมภ์จากผู้ปกครองท้องถิ่นเพื่อให้ตนเองเจริญรุ่งเรือง หลักฐานที่เขาอ้างจากงานเขียนของกาลิทาสประกอบด้วย:

* รายละเอียดเกี่ยวกับพืชและสัตว์ที่พบในกัศมีร์ แต่ไม่พบในอุชเชนหรือกลิงคะ เช่น หญ้าฝรั่น, ต้น deodar, กวางชะมด เป็นต้น
* รายละเอียดลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่พบได้ทั่วไปในกัศมีร์ เช่น ทาร์น และ เกลด
* กล่าวถึงสถานที่บางแห่งที่ไม่สำคัญมากนัก ซึ่ง Kalla บอกว่าสามารถระบุได้ว่าเป็นสถานที่อยู่อาศัยในกัศมีร์ สถานที่เหล่านี้ไม่ได้มีชื่อเสียงนอกกัศมีร์มากนัก ดังนั้นผู้ที่ไม่ได้มีความใกล้ชิดกับกัศมีร์จึงไม่น่าจะรู้จัก
* อ้างอิงถึงตำนานบางส่วนที่มีต้นตอจากกัศมีร์ เช่น Nikumbha (ระบุไว้ใน*[[Nilamata Purana|Nīlamata Purāṇa]]*); กล่าวถึง (ใน *Shakuntala*) ตำนานกัศมีร์สร้างขึ้นจากทะเลสาบ ตำนานนี้ระบุไว้ใน *Nīlamata Purāṇa* ว่า หัวหน้าเผ่านาม Ananta สูบน้ำออกจากทะเลสาบเพื่อฆ่าอสูร Ananta ได้ตั้งชื่อสถานที่ของทะเลสาบเดิม (ปัจจุบันคือแผ่นดิน) เป็น "Kashmir" ตามพระราชบิดาของตนว่ากาศยปะ
* Kalla รายงานว่า *Śakuntalā* เป็นการอุปมาเชิงละครของปรัชญา Pratyabhijna (สาขาหนึ่งของลัทธิไศวะกัศมีร์) Kalla โต้แย้งเพิ่มว่าในเวลานั้น สาขานี้ยังไม่เป็นที่รู้จักนอกกัศมีร์

ตำนานเก่าอีกแห่งระบุว่า กาลิทาสเดินทางพบกับกุมารทาส กษัตริย์ลังกา และถูกฆ่าที่นั่นเนื่องด้วยความทรยศ

## ยุคสมัย
หนังสือสมัยโบราณถึงสมัยกลางหลายแห่งระบุว่ากาลิทาสเป็นกวีในราชสำนักของพระเจ้าวิกรมาทิตย์ กล่าวกันว่าพระเจ้าวิกรมาทิตย์ในตำนานทรงปกครองอุชเชนเมื่อประมาณศตวรรษที่ 1 ก่อน ค.ศ. นักวิชาการส่วนหนึ่งเชื่อว่าพระเจ้าวิกรมาทิตย์ในตำนานไม่ใช่บุคคลในประวัติศาสตร์ด้วยซ้ำ พระมหากษัตริย์ที่ปกครองจากเมืองอุชเชนและได้รับบรรดาศักดิ์เป็น *วิกรมาทิตย์* มีหลายพระองค์ โดยบุคคลที่มีชื่อเสียงที่สุดคือ พระเจ้าจันทรคุปต์ที่ 2 (ครองราชย์ ค.ศ. 380 – 415) และ Yaśodharman (คริสต์ศตวรรษที่ 6)

ทฤษฎีที่เป็นที่นิยมมากที่สุดคือกาลิทาสเจริญรุ่งเรื่องในรัชสมัยพระเจ้าจันทรคุปต์ที่ 2 ดังนั้นจึงมีชีวิตอยู่เมื่อประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 4-5 นักวิชาการตะวันตกหลายคนสนับสนุนทฤษฎีนี้ เช่น วิลเลียม โจนส์กับเอ. บี. คีธ นักภารตวิทยาและนักวิชาการตะวันตกสมัยใหม่อย่าง Stanley Wolpert ก็สนับสนุนทฤษฎีนี้ นักวิชาการอินเดียหลายคน เช่น วาสุเทพ วิษณุ มิรษิ (Vasudev Vishnu Mirashi) และราม คุปตะ ก็จัดให้กาลิทาสอยู่ในยุคนี้ ตามทฤษฎีนี้ งานอาชีพของเขาอาจอยู่ยาวถึงรัชสมัยกุมารคุปต์ที่ 1 (ครองราชย์ ค.ศ. 414 – 455) และอาจถึงรัชสมัย Skandagupta (ครองราชย์ ค.ศ. 455 – 467)

หลักฐานทางบรรพชีวินวิทยาที่เก่าแก่ที่สุดของกาลิทาสพบในจารึกภาษาสันสกฤตที่มีอายุถึง  พบในวิหารสุริยะที่ Mandsaur โดยมีบางโองการที่ดูคล้ายกับเมฆทูต Purva, 66; และฤตุสังหาร V, 2–3 แม้ว่าจะไม่มีการระบุชื่อกาลิทาสโดยตรง ชื่อของเขากับกวีนามภารวีได้รับการกล่าวถึงครั้งแรกใน ค.ศ. 634 บนจารึกไอโหเฬที่พบในรัฐกรณาฏกะ

## ทฤษฎีกาลิทาสหลายคน
นักวิชาการบางคน เช่น M. Srinivasachariar และ T. S. Narayana Sastri เชื่อว่าผลงานที่ระบุที่มาจาก "กาลิทาส" ไม่ใช่แค่บุคคลเดียว Srinivasachariar นักเขียนในคริสต์ศตวรรษที่ 8 ถึง 9 บอกเป็นนัยถึงการมีอยู่ของนักวรรณกรรมที่มีชื่อเสียงสามคนซึ่งมีชื่อว่ากาลิทาส ได้แก่ Devendra (ผู้เขียน *Kavi-Kalpa-Latā*), Rājaśekhara และ Abhinanda. Sastri จัดรายการผลงานของกาลิทาสทั้งสามออกเป็นดังนี้:

# กาลิทาส นามแฝงของ Mātṛgupta, ผู้เขียน *Setu-Bandha* และบทละคร 3 เรื่อง (*[[อภิชญานศากุนตลัม]]*, *[[มาลวิกาคนิมิตรัม]]* และ *[[วิกรโมรวศียัม]]*)
# กาลิทาส นามแฝงของ Medharudra, ผู้เขียน *[[กุมารสัมภวะ|กุมารสัมภวัม]]*, *[[เมฆทูต]]* และ *[[รฆุวงศ์]]*
# กาลิทาส นามแฝงของ Kotijit: ผู้เขียน *[[ฤตุสังหาร]]*, *Śyāmala-Daṇḍakam* และ *Śṛngāratilaka* กับผลงานอื่น ๆ

K. Krishnamoorthy รายงานว่า ชื่อ "วิกรมาทิตย์" และ "กาลิทาส" ใช้งานเป็นคำนามทั่วไป เพื่ออธิบายถึงพระมหากษัตริย์ผู้อุปถัมภ์และกวีในราชสำนักตามลำดับ

## ผลงาน
บทละครที่มีชื่อเสียง 3 เรื่องของกาลิทาส ได้แก่ มาลวิกาคฺนิมิตฺร (มาลวิกา และ อัคนิมิตร), วิกฺรโมรฺวศียะ (วิกรม และอุรวศิ) และอภิชฺญานศากุนฺตลํ (ศกุนตลา)

นอกจากนี้ยังมีบทร้อยกรองที่รู้จักกันดีอีกจำนวนไม่น้อย ได้แก่ รฆุวงศ์ (ประวัติของพระราม) เมฆทูต และฤตุสํหาร เป็นต้น

ผลงานของกาลิทาสได้รับการเปลเป็นภาษาต่าง ๆ มากมาย ทั้งเยอรมัน อังกฤษ ฝรั่งเศส แม้กระทั่งในภาษาไทยด้วย

## อิทธิพล
อิทธิพลของกาลิทาสส่งผลไปถึงผลงานสันสกฤตยุคหลังทั้งหมดที่ดำเนินตามรอยของเขา และวรรณกรรมอินเดียโดยกว้าง กลายเป็นต้นแบบของวรรณกรรมสันสกฤต

## อ้างอิง

### หมายเหตุ

### บรรณานุกรม

* 
* 
* 
* 

## อ่านเพิ่ม
* 
* 
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

* ''Kalidasa: Translations of Shakuntala and Other Works'' โดย Arthur W. Ryder
* Biography of Kalidasa
* 
* 
* Clay Sanskrit Library publishes classical Indian literature, including the works of Kalidasa with Sanskrit facing-page text and translation. Also offers searchable corpus and downloadable materials.
* Kalidasa at *The Online Library of Liberty*
* 
* Epigraphical Echoes of Kalidasa


หมวดหมู่:นักเขียนชาวอินเดีย
หมวดหมู่:บุคคลในศาสนาฮินดู
หมวดหมู่:ชาวอินเดียที่นับถือศาสนาฮินดู
หมวดหมู่:บุคคลในคริสต์ศตวรรษที่ 4
หมวดหมู่:บุคคลในคริสต์ศตวรรษที่ 5
หมวดหมู่:บุคคลจากอุชเชน
หมวดหมู่:บุคคลจากจักรวรรดิคุปตะ
หมวดหมู่:พระพรหม
หมวดหมู่:พระกาลี
หมวดหมู่:พระเจ้าจันทรคุปต์ที่ 2