พระบรมราชานุสรณ์สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี

สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีนับเป็นพระมหากษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่แห่งอาณาจักรธนบุรี ผู้มีพระมหากรุณาธิคุณอย่างเหลือล้นต่อชาติไทย ดังนั้น จึงได้มีการสร้าง**พระบรมราชานุสาวรีย์และพระบรมราชานุสรณ์รำลึกถึงพระองค์**ขึ้น ตัวอย่างของพระบรมราชานุสาวรีย์และพระบรมราชานุสรณ์เหล่านี้ เช่น

## พระบรมราชานุสาวรีย์

[thumb|200px|right|พระบรมราชานุสาวรีย์[สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีที่วงเวียนใหญ่]]
; พระบรมราชานุสาวรีย์ ณ วงเวียนใหญ่
ด้วยพระปรีชาสามารถของพระองค์ตามที่กล่าวมาแล้ว ประชาชนทุกหมู่เหล่าได้พร้อมใจกันสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ประดิษฐาน ณ วงเวียนใหญ่ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร ซึ่งศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี คณบดีประติมากรรม มหาวิทยาลัยศิลปากร เป็นผู้ออกแบบ รัฐบาลได้ประกอบรัฐพิธีเปิดและถวายบังคมพระบรมราชานุสาวรีย์ครั้งแรกเมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2497 และในวันที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2497 จึงมีรัฐพิธีเปิดเป็นทางการอีกครั้งหนึ่ง โดยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จพระราชดำเนินทรงวางพวงมาลา ถวายราชสักการะ เป็นประจำทุกปี ต่อมาทางราชการจึงกำหนดให้วันที่ 28 ธันวาคม ซึ่งเป็นวันคล้ายวันเสวยราชย์ปราบดาภิเษกเป็นพระมหากษัตริย์ไทย เป็นวันถวายบังคมพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี

; **พระบรมราชานุสาวรีย์ ณ [[พระราชวังเดิม]]**

[thumb|160px|right|พระบรมราชานุสาวรีย์[สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีที่ทุ่งนาเชย อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี]]
; พระบรมราชานุสาวรีย์ ณ ทุ่งนาเชย 
ชาวเมืองจันท์นั้นภาคภูมิใจอย่างยิ่งต่อเกียรติประวัติของจังหวัดจันทบุรี รวมทั้งวีรกรรมของบรรพบุรุษที่ได้ยอมเสียสละเลือดเนื้อและชีวิต เข้าร่วมในกองทัพสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีกู้อิสรภาพได้สำเร็จ จึงพร้อมใจกันสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ณ บริเวณทุ่งนาเชย กลางอำเภอเมืองจันทบุรีในปัจจุบัน พิธีเปิดวันที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2542 นั้น ตรงกับวันปราบดาภิเษก วันที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2310 โดยทางกรมศิลปากรนำศิลาจารึกพระนาม ***สมเด็จพระเจ้าตากสินกรุงธนบุรี*** มาประทับที่พระบรมราชานุสาวรีย์ แต่ถูกชาวจันทบุรีร่วมกันคัดค้าน ขอให้เปลี่ยนเป็นจารึกพระราชสมัญญานามเสียใหม่ว่า ***สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช*** โดยทำหนังสือถึงสำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ให้นำเรื่องเข้าที่ประชุมคณะรัฐมนตรี ซึ่งมีมติเห็นชอบเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2542 เป็นต้นมา

## พระบรมราชานุสรณ์
; โรงพยาบาลตากสิน 
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เกิดมีการระบาดของไข้กาฬโรคขึ้นในสยามประเทศ พระพุทธเจ้าหลวงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ตั้งโรงพยาบาล โรคติดต่อขึ้นที่ตำบลคลองสาน แต่เดิมขนานนามว่า ***โรงพยาบาลโรคติดต่อ*** ต่อมาวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2480 โรงพยาบาลโรคติดต่อจึงได้โอนไปขึ้นกับเทศบาลนครกรุงเทพ ได้รับการขนานนามว่า ***โรงพยาบาลเทศบาล*** 

แต่เนื่องจากความเก่าแก่ของอาคารเรือนไม้ที่สร้างขึ้นและใช้งานมานานถึง 32 ปี อีกทั้งคนที่ป่วยด้วยโรคติดต่อมีจำนวน ลดลง สถานที่ไม่เหมาะสมเพราะได้มีชุมชนหนาแน่นจึงได้เปลี่ยนแปลงปรับปรุงโรง พยาบาลโรคติดต่อนี้ขึ้นเป็นสถานพยาบาลพักฟื้นสำหรับผู้ป่วยของโรงพยาบาลกลาง และวชิรพยาบาลก่อน คนทั่วไปเรียกขานว่า ***โรงพยาบาลพักฟื้น***

ต่อมา พ.ศ. 2515 ทางราชการได้ประกาศจัดตั้งเทศบาลนครหลวงขึ้น โดยรวมเทศบาลนครกรุงเทพและเทศบาลนครธนบุรีเข้าด้วยกัน โรงพยาบาลพักฟื้นจึงเปลี่ยนชื่อเป็น ***โรงพยาบาลเทศบาลนครหลวง*** สำหรับรักษาโรคทั่วไป เพื่อเป็นอนุสรณ์การจัดตั้งเทศบาลนครหลวง มีพิธีเปิดโรงพยาบาลอย่างเป็นทางการเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2515

หลังจากนั้น ชื่อของโรงพยาบาลได้ถูกเปลี่ยนอีกครั้งเป็น ***โรงพยาบาลกรุงเทพมหานคร*** ในวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2515 เพื่อยุติการเปลี่ยนชื่อของโรงพยาบาลบ่อยๆ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร จึงมีพระบรมราชานุญาตให้ใช้ชื่อว่า ***โรงพยาบาลตากสิน*** ตั้งแต่วันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2516 จนถึงปัจจุบัน เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ผู้ทรงสถาปนากรุงธนบุรี  

; โรงพยาบาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช 
โรงพยาบาลประจำจังหวัด ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก สังกัดกระทรวงสาธารณสุข ปัจจุบันได้เปิดศูนย์แพทยศาสตร์ศึกษาชั้นคลินิก เป็นสถาบันร่วมผลิตแพทย์กับคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวรอีกด้วย

; ค่ายตากสิน 
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อ*"ค่ายตากสิน"* เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2507 เพื่อเทิดพระเกียรติแด่สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ซึ่งพระองค์ได้นำกำลังมาตั้งมั่น ณ ที่แห่งนี้ เมื่อเดือน 7 ปีกุน พ.ศ. 2310 เพื่อรวบรวมกำลังกู้เอกราช   

; อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช
อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช เดิมมีชื่อว่า ***อุทยานแห่งชาติต้นกระบากใหญ่*** เนื่องจากมีต้นกระบากที่ใหญ่สุดในประเทศไทยเท่าที่สำรวจพบในขณะนี้ ตั้งอยู่ในท้องที่ 2 อำเภอ คือ อำเภอเมืองตาก และอำเภอแม่สอด ซึ่งประกาศทับซ้อนป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่ละเมา ตำบลพะวอ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 954 (พ.ศ. 2524) และประกาศทับซ้อนป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่ท้อ–ห้วยตากฝั่งขวา ตำบลแม่ท้อ อำเภอเมือง จังหวัดตาก ตามกฎกระทรวงฉบับที่ 145 (พ.ศ. 2509) มีพื้นที่ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษาจำนวน 93,125 ไร่ แต่มีพื้นที่จริงจากการคำนวณเท่ากับ 163,750 ไร่   

ต่อมากองอุทยานแห่งชาติ กรมป่าไม้ พิจารณาเห็นว่า เพื่อเป็นการเทอดพระเกียรติแด่องค์สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี และเป็นสิริมงคลแก่อุทยานแห่งชาติ ตลอดจนเพื่อเป็นการรำลึกถึงสถานที่อันมีค่าทางประวัติศาสตร์ของชาติไทย ได้แก่ จังหวัดตาก เห็นสมควรเปลี่ยนชื่อ ***อุทยานแห่งชาติต้นกระบากใหญ่*** เป็น ***อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช*** กรมป่าไม้จึงได้ดำเนินการกราบบังคมทูลขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต เพื่อใช้พระปรมาภิไธยของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีเป็นชื่ออุทยานแห่งชาติ และได้พระราชทานพระบรมราชานุญาตตามหนังสือสำนักราชเลขาธิการ พระบรมมหาราชวัง ลงวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2529 ให้ใช้ชื่อว่า ***อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช*** 

; มหาวิทยาลัยตากสิน 
สภาการศึกษาแห่งชาติ อยู่ระหว่างการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยตากสิน พ.ศ. ... ซึ่งเสนอโดยนายอุดร ตันติสุนทร อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย และนายชัยวุฒิ บรรณวัฒน์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ โดยจะเป็นการหลอมรวมเอามหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร แม่สอด และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ตาก เข้าด้วยกัน

; โรงเรียนวัดอินทาราม
เนื่องด้วยทางวัดอินทารามวรวิหาร เป็นวัดประจำรัชกาลของพระองค์ ทางวัดจึงได้ประดิษฐานพระบรมราชานุสรณ์ไว้ที่ หน้าวิหารสมเด็จพระเจ้าตากสิน ต่อมามีผู้ใจบุญ จัดสร้างพระบรมราชานุสรณ์ ขึ้นใหม่ ทางวัดจึงได้นำพระบรมราชานุสรณ์ พระองค์เดิมมาประดิษฐาน ณ โรงเรียนวัดอินทาราม นับจากนั้นเป็นต้นมา

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม
* สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี

หมวดหมู่:พระบรมรูปพระมหากษัตริย์
หมวดหมู่:อนุสาวรีย์ในประเทศไทย
หมวดหมู่:การพรรณนาทางวัฒนธรรมของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช