เตตราไฮโดรแคนนาบินอล

**เตตราไฮโดรแคนนาบินอล** () รู้จักกันในชื่อ **THC** หรือ Δ9-THC หรือ  Δ9-เตตราไฮโดรแคนนาบินอล (delta-9-tetrahydrocannabinol) หรือ  Δ1-
เตตราไฮโดรแคนนาบินอล หรือ โดรนาบินอล (dronabinol) เป็น สารที่มีฤทธิ์ต่อจิตประสาท (psychoactive substance) ธรรมชาติพบใน พืชสกุลกัญชา (*Cannabis sp.*), *Cannabis sativa*, *Cannabis indica* ในรูปบริสุทธิ์เป็นของแข็งคล้ายแก้วในที่เย็น และจะเป็นของเหลวข้นเหนียวเมื่อโดนความร้อน  ละลายน้ำได้ช้า แต่จะละลายได้ดีใน เอทานอล (ethanol) หรือ เฮกเซน (hexane)

## เภสัชวิทยา

ในทางเภสัชวิทยา **เตตราไฮโดรแคนนาบินอล**ออกฤทธ์โดยการเชื่อมกับ แคนนาบินอยด์ รีเซพเตอร์(cannabinoid receptor) CB1 ที่อยู่ในสมอง การค้นพบว่ามีแคนนาบินอยด์ รีเซพเตอร์ แสดงว่าร่างกายสามารถสร้างสารคล้ายเตตราไฮโดรแคนนาบินอลได้เอง (endogenous) ซึ่งเรียกว่าแคนนาบินอยด์ (cannabinoids) และสารแคนนาบินอยด์ที่ร่างกายสร้างคือ อะแนนดาไมด์ (anandamide) และสารที่มีคุณสมบัติใกล้เคียง คล้ายกับโอปิออยด์ ที่เหมือนสารประกอบในฝิ่นโอปิแอต ที่ร่างกายสร้างซึ่งได้แก่ เอ็นดอร์ฟิน (endorphins) เอนคีฟาลิน (enkephalins) และ ไดนอร์ฟิน (dynorphin)

ผลของ**เตตราไฮโดรแคนนาบินอล**ต่อร่างกายคือ 
# การผ่อนคลาย (relaxation)
# ความรู้สึกสบาย, ความเคลิบเคลิ้ม (euphoria)
# มีความรู้สึกตาหวานและคอแห้ง
# ประสาทสัมผัสรับรสของอาหารได้ดีขึ้น
# ร่างกายอ่อนเพลียเมื่อรับสาร THC ในปริมาณที่มาก
# กระตุ้นให้อยากอาหาร

## การใช้ทางการแพทย์
ทีเอชซี (THC) ซึ่งในบริบททางเภสัชกรรมเรียกว่าดรอนาบินอล (dronabinol) ได้รับการอนุมัติในสหรัฐอเมริกาในรูปแบบแคปซูลหรือสารละลายเพื่อบรรเทาอาการคลื่นไส้และอาเจียนซึ่งเกิดจากการให้เคมีบำบัด รวมถึงภาวะเบื่ออาหารที่เกิดจากโรคเอดส์ (HIV/AIDS) 

ทีเอชซีเป็นส่วนประกอบที่ออกฤทธิ์ในนาบิกซิโมลส์ (nabiximols) ซึ่งเป็นสารสกัดพิเศษจากกัญชา ได้รับการอนุมัติให้ใช้เป็นยาจากพืชในสหราชอาณาจักรเมื่อปี 2010 ในรูปแบบสเปรย์พ่นในช่องปากสำหรับผู้ป่วยที่เป็นโรคปลอกประสาทเสื่อมแบบแพร่หลายเพื่อบรรเทาอาการปวดเส้นประสาท ความเกร็งของกล้ามเนื้อ (spasticity) ภาวะกระเพาะปัสสาวะไวเกิน และอาการอื่น ๆ นาบิกซิโมลส์ (ในชื่อการค้า Sativex) มีจำหน่ายเป็นยาตามใบสั่งแพทย์ในประเทศแคนาดา ในปี 2021 นาบิกซิโมลส์ได้รับการอนุมัติให้ใช้ในทางการแพทย์ในประเทศยูเครน

ทีเอชซีเป็นสารประกอบที่พบได้บ่อยที่สุดในกัญชา และเป็นที่รู้จักดีในด้านฤทธิ์ทำให้เกิดอาการมึนเมาอย่างรุนแรง การใช้ทีเอชซีอย่างเรื้อรังอาจทำให้เกิดกลุ่มอาการเพิ่มการอาเจียนจากคานนาเบียนอยด์ (cannabinoid hyperemesis syndrome; CHS) ซึ่งเป็นภาวะที่มีอาการคลื่นไส้ อาเจียนในรอบ และปวดท้อง ซึ่งอาการเหล่านี้อาจคงอยู่เป็นเดือนหรือเป็นปีหลังจากหยุดใช้ทีเอชซี

ผลข้างเคียงของทีเอชซี ได้แก่ ตาแดง ปากแห้ง ง่วงซึม ความจำเสื่อมชั่วคราว ปัญหาในการจดจ่อ การทรงตัวผิดปกติ (ataxia) ความอยากอาหารเพิ่มขึ้น ความวิตกกังวล อาการหวาดระแวง ภาวะจิตเภท (เช่น มีภาพหลอน หรือความเชื่อผิด ๆ) การลดแรงจูงใจ และการทำงานช้าลง เป็นต้น 

ขนาดยาที่ทำให้เสียชีวิตเฉลี่ยของทีเอชซีในมนุษย์ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด เนื่องจากมีข้อมูลที่ขัดแย้งกัน ในการศึกษาปี 1972 มีการให้ทีเอชซีในขนาดสูงถึง 90 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัวกิโลกรัมกับสุนัขและลิง โดยไม่พบผลลัพธ์ที่เป็นอันตรายถึงชีวิต มีหนูบางตัวเสียชีวิตภายใน 72 ชั่วโมงหลังได้รับขนาดสูงถึง 36 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัวกิโลกรัม ในเอกสารเผยแพร่ข้อมูลที่จัดทำโดยสำนักงานปราบปรามยาเสพติดของสหรัฐอเมริกาในปี 2020 ได้ระบุว่า “ยังไม่มีรายงานกรณีเสียชีวิตจากการใช้กัญชาภาวะเกินขนาด”

## ดูเพิ่ม

* Cannabinoids
** HU-210
* Medical marijuana
* War on Drugs
* Cannabis
* THC Ministry
* Cannabis rescheduling in the United States
* Cannabidiol, an isomer of THC

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Scientific American Marijuana research
* THC-pharm, a German producer of THC for pharmacies.
* Erowid Compounds found in *Cannabis sativa*.

ตเตร้าไฮโดรแคนนาบินอล