ประตูพระบรมมหาราชวัง

**ประตูพระบรมมหาราชวัง** 

## ประตูชั้นนอก
ประตูชั้นนอก อยู่ตามแนวกำแพงพระบรมมหาราชวัง มี ๑๒ ประตูใหญ่ ตั้งชื่อคล้องจองกัน คือ
200px|thumb|ประตูวิมานเทเวศร์ และประตูสุวรรณภิบาล (ข้างใน)
* **ประตูวิมานเทเวศร์**  เป็นประตูชั้นนอกพระบรมมหาราชวังด้านทิศเหนือ อยู่ระหว่างประตูสุนทรทิศาและประตูวิเศษไชยศรี ตรงข้ามกับมหาวิทยาลัยศิลปากร สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เป็นประตูสำคัญในรัชสมัยนั้น เพราะเป็นทางอัญเชิญพระราชสาสน์จากประเทศต่าง ๆ แห่เข้ามาทางประตูวิมานเทเวศร์ ผ่านหน้าศาลาลูกขุน เลี้ยวเข้าประตูพิมานไชยศรี (ประตูโค้ง กั้นระหว่างเขตพระราชฐานชั้นนอกและชั้นกลาง อยู่ระหว่างประตูวิเศษไชยศรีและพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท) ไปยังพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ถัดเข้ามาข้างในเป็น **ประตูสุวรรณภิบาล**
200px|thumb|ประตูวิเศษไชยศรี และประตูพิมานไชยศรี (ข้างใน)
* **[[ประตูวิเศษไชยศรี]]**  เป็นประตูชั้นนอกพระบรมมหาราชวังด้านทิศเหนือ อยู่ระหว่างประตูวิมานเทเวศร์และป้อมขันธ์เขื่อนเพชร ตรงกับถนนหน้าพระธาตุ สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เป็นประตูสำคัญเพราะเป็นเส้นทางเสด็จพระราชดำเนินเข้าสู่พระมหามณเฑียร ปัจจุบันประตูวิเศษไชยศรีเป็นประตูทางเข้าออกพระบรมมหาราชวังที่สำคัญที่สุด  ถัดเข้ามาด้านในเป็น **ประตูพิมานไชยศรี** และหากมองผ่านประตูนี้เข้าไป จะเห็นพระที่นั่งจักรีมหาปราสาทในมุมที่สวยงามสง่า
thumb|right|200px|ประตูมณีนพรัตน์
* **ประตูมณีนพรัตน์**  มีชื่อสามัญว่า "ประตูฉนวนวัดพระแก้ว" เป็นประตูชั้นนอกพระบรมมหาราชวังด้านทิศเหนือ อยู่ระหว่างป้อมขันธ์เขื่อนเพชรและป้อมเผด็จดัสกร ตรงข้ามกับท้องสนามหลวง สร้างในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เปิดใช้เมื่อมีการเชิญพระบรมศพออกมาตั้งที่พระเมรุมาศท้องสนามหลวง ใช้เป็นประตูฉนวนให้ฝ่ายในออกไปงานพระเมรุ และรื้อฉนวนออกเมื่อเสร็จงานพร้อมทั้งปิดประตูนี้ด้วย ประตูนี้จึงปิดตลอดเวลา ยกเว้นในกรณีพิเศษ อาทิ การเข้ากราบถวายสักการะพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในปี พ.ศ. 2559-2560 และพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในปี พ.ศ. 2568 เป็นต้น
thumb|right|250px|ประตูสวัสดิโสภา
* **ประตูสวัสดิโสภา**  อยู่ทางด้านทิศตะวันออก อยู่ระหว่างป้อมเผด็จดัสกรและป้อมสัญจรใจวิง ตรงข้ามกับกระทรวงกลาโหม (มีชื่อสามัญว่า ประตูทอง เพราะเป็นทางผ่านสำหรับประชาชนที่จะไปปิดทองคำเปลวบูชาพระแก้วมรกต) 
200px|thumb|ประตูเทวาพิทักษ์
* **ประตูเทวาพิทักษ์**  อยู่ทางด้านทิศตะวันออก ตรงกับถนนสราญรมย์ ถัดจากป้อมสิงขรขันฑ์ เหนือพระที่นั่งสุทไธสวรรย์ปราสาท ติดกับป้อมขยันยิงยุทธ 
200px|thumb|ประตูศักดิ์ไชยสิทธิ์
* **ประตูศักดิ์ไชยสิทธิ์**  อยู่ทางด้านทิศตะวันออก ตรงข้ามกับวังสราญรมย์ ใต้พระที่นั่งสุทไธสวรรย์ปราสาท ติดกับป้อมฤทธิรุดโรมรัน  ถัดเข้ามาเป็น **ประตูราชสำราญ**
200px|thumb|ประตูวิจิตรบรรจง
* **ประตูวิจิตรบรรจง**  อยู่ทางด้านทิศใต้  อยู่ระหว่างป้อมมณีปราการและป้อมพิศาลสีมา บริเวณพระตำหนักสวนกุหลาบ ตรงข้ามกับวัดพระเชตุพนฯ (มีชื่อสามัญว่า ประตูฉนวนชั้นนอกออกไปวัดโพธิ์) ถัดเข้ามาด้านในเป็น **ประตูพิศาลทักษิณ** 

* **ประตูอนงคารักษ์**  อยู่ทางด้านทิศใต้ อยู่ระหว่างป้อมพิศาลสีมาและประตูพิทักษ์บวร ตรงข้ามกับวิหารพระพุทธไสยาสของวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามฯ (มีชื่อสามัญว่า ประตูผีชั้นนอก)  ถัดเข้ามาด้านในเป็น **ประตูกัลยาวดี** (มีชื่อสามัญว่า ประตูผีชั้นใน)

* **ประตูพิทักษ์บวร**  อยู่ทางด้านทิศใต้ อยู่ระหว่างประตูอนงคารักษ์และป้อมภูผาสุทัศน์ เป็นประตูด้านสกัดทางใต้ ตรงกับถนนมหาราช ข้างในตรงกับถนนสกัดกำแพง พระบรมมหาราชวัง (มีชื่อสามัญว่า ประตูแดงท้ายสนม เพราะทาสีแดง ตั้งอยู่ริมตลาดชื่อท้ายสนม) 
200px|thumb|ประตูสุนทรทิศา
* **ประตูสุนทรทิศา**  อยู่ทางด้านทิศเหนือ ระหว่างป้อมอินทรรังสรรและประตูวิมานเทเวศร์ ตรงข้ามกับมหาวิทยาลัยศิลปากร เป็นประตูด้านสกัดทางเหนือ  
200px|thumb|ประตูเทวาภิรมย์
* **ประตูเทวาภิรมย์**  อยู่ทางด้านทิศตะวันตก ระหว่างป้อมมหาสัตตโลหะและป้อมทัศนนิกร ตรงข้ามกับท่าราชวรดิฐ (มีชื่อสามัญว่า ประตูท่าขุนนางหน้าโรงทาน)  ถัดเข้ามาด้านในเป็น **ประตูศรีสุนทร**

* **ประตูอุดมสุดารักษ์**  อยู่ทางด้านทิศตะวันตก เป็นประตูฉนวนออกทางตรงพระที่นั่งที่ท่าราชวรดิษ ขนาบด้วยป้อมโสฬสศิลาทางด้านใต้และป้อมมหาสัตตโลหะทางด้านเหนือ 

และประตูเล็กคือ
* **ประตูช่องกุด** อยู่ทางด้านทิศตะวันตก ระหว่างป้อมภูผาสุทัศน์และป้อมสัตตบรรพต เป็นประตูพระบรมมหาราชวังซึ่งราษฎรสามัญใช้เข้า-ออกติดต่อกับคนภายในวัง ประตูช่องกุดเป็นประตูขนาดเล็ก เจาะทะลุกำแพงวังและไม่มีซุ้มประตู


## ประตูชั้นใน
thumb|300px|ประตูพิมานไชยศรี

ประตูพระบรมมหาราชวังชั้นใน บางประตูถูกรื้อไปแล้ว
***ประตูสุวรรณบริบาล**  อยู่ทางด้านทิศเหนือ เป็นประตู 2 ชั้น ตรงเข้าสู่พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ปัจจุบัน เหลือเพียงประตูชั้นเดียว
***ประตูพิมานไชยศรี**  อยู่ทางด้านทิศเหนือ เป็นประตู 2 ชั้น เช่นเดียวกับประตูสุวรรณบริบาล ตั้งอยู่ตรงกับพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท ปัจจุบันประตูนี้มีความสำคัญอย่างมาก เพราะเป็นเส้นทางเสด็จพระราชดำเนินและเส้นทางสัญจรหลักเข้าสู่พระราชฐานชั้นกลาง
***ประตูสีกรลีลาศ **
***ประตูเทวราชดำรงศร **
***ประตูอุดรสิงหรักษ์ **
***ประตูจักรพรรดิ์ภิรมย์ **
***ประตูกมลาสประเวศ**
***ประตูอมเรศร์สัญจร **
thumb|right|200px|ประตูสนามราชกิจ
***ประตูสนามราชกิจ**
***ประตูดุสิตศาสดา **
***ประตูนางในไคลคลา**
***ประตูกัลยาวดี **
***ประตูศรีสุดาวงษ์ **
***ประตูอนงคลีลา ** 
***ประตูยาตราสตรี ** 
***ประตูศรีสุนทร ** 
***ประตูพรหมศรีสวัสดิ์ ** สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเพื่อกั้นเขตพระราชฐานชั้นกลางและชั้นใน นอกจากนี้ ยังใช้เป็นประตูที่ใช้นำพระศพของเจ้านายมาตั้งที่หอภายในเขตพระราชฐานชั้นกลาง เช่น หอธรรมสังเวช
***ประตูพรหมโสภา**
***ประตูแถลงราชกิจ** 
***ประตูปริตประเวศ **
***ประตูราชสำราญ** อยู่ทางด้านทิศตะวันออก เป็นประตูทางเข้าออกของพระราชฐานชั้นใน ปัจจุบันประตูนี้เปิดเฉพาะเป็นเส้นทางพระราชดำเนินในบางกรณี เช่น เสด็จออกรับพระราชสาส์นตราตั้งที่พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท
***ประตูพิศาลทักษิณ**

## อ้างอิง
;พิกัดภูมิศาสตร์

## ดูเพิ่ม
* ป้อมรอบกำแพงพระบรมมหาราชวัง
* ประตูเมืองนครราชสีมา
* ประตูท่าแพ จังหวัดเชียงใหม่

## แหล่งข้อมูลอื่น
*  ประตูรอบกำแพงพระบรมมหาราชวัง

หมวดหมู่:พระบรมมหาราชวัง
หมวดหมู่:ประตู
หมวดหมู่:ประตูเมืองในประเทศไทย