ตำรวจภูธรภาค 5

กองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 5 เป็นส่วนราชการของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ระดับกองบัญชาการ มีหน้าที่ดูแล 8 จังหวัดในภาคเหนือของประเทศไทยได้แก่ 

# จังหวัดเชียงราย
# จังหวัดเชียงใหม่
# จังหวัดน่าน
# จังหวัดพะเยา
# จังหวัดแพร่
# จังหวัดแม่ฮ่องสอน
# จังหวัดลำปาง
# จังหวัดลำพูน

## ประวัติ
ในอดีตพื้นที่บริเวณภาคเหนือของประเทศไทยเคยเป็นอาณาจักรล้านนามาก่อน อันเป็นประเทศราชของสยามในอดีตที่มีอำนาจปกครองตนเอง แต่ขึ้นกับราชอาณาจักรสยาม (รัตนโกสินทร์) จนกระทั่งในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงได้รวมอาณาจักรล้านนาเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรสยาม และถูกจัดการปกครองใหม่ให้เป็นสองมณฑลอันได้แก่ มณฑลพายัพ และ มณฑลมหาราษฎร์ (ภายหลังในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีการยุบมารวมกับมณฑลพายัพ) เมื่อการปกครองมีลักษณะขึ้นอยู่กับส่วนกลางเป็นหลักแล้วจึงต้องมีการจัดตั้งหน่วยราชการจากส่วนกลาง 

โดยในส่วนของตำรวจนั้นช่วงแรกเป็นหน้าที่ของกรมพลตระเวนหัวเมือง ภายหลังสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งกรมตำรวจภูธรขึ้นแทน โดยสังกัดกับกระทรวงมหาดไทย และมีการจัดตั้งกองตำรวจภูธรไปตามมณฑลต่าง ๆ
รวมถึงทมณฑลในภาคเหนือทั้งสองนี้ด้วย โดยเมื่อมีการจัดตั้งกองตำรวจภูธรในภาคเหนือแล้ว รัชกาลที่ 5 ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ พลตำรวจตรี เจ้าราชวงศ์ (แก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง) ผู้ซึ่งเป็นหนึ่งในเจ้านายฝ่ายเหนือเป็นผู้บังคับบัญชาท่านแรก 
โดยในช่วงแรกนี้เองก็ถูกเรียกว่ากองบัญชาการตำรวจภูธรเขต 3 ก็ได้ตั้งอยู่ในคุ้มเจ้าหลวงนครลำปางด้วยความอนุเคราะห์จาก พล.ต.ต.เจ้าราชวงศ์(เจ้าแก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง) ภายหลังได้ย้ายไปอยู่ ณ ที่ตั้งเดิมของกงศุลอังกฤษในสมัยที่เป็นอาณาจักรล้านนา ริมแม่น้ำ
้วัง ใน อ.เมืองลำปาง จ.ลำปาง 

ในปี พ.ศ. 2494 ได้มีการเปลี่ยนชื่อเป็น กองบังคับการตำรวจภูธรเขต 5 และทำการสร้างตัวกองบัญชาการขึ้นใหม่ใกล้กับกองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดลำปาง และสถานีตำรวจภูธรอำเภอเมืองลำปาง แต่ภายหลังในปี พ.ศ. 2519 ได้มีการออก พรฎ.การแบ่งส่วนราชการกรมตำรวจ พ.ศ. ๒๕๑๙​ ก่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนใหม่อีกครั้งโดยครั้งนี้ใช้ชื่อ กองบัญชาการตำรวจภูธรภาคที่ ๓  โดยได้จัดตั้งกองบังคับการ 1-12 ขึ้น ในกองบัญชาการตำรวจภูธร 1-4 และกองบังคับการ 7 - 9 ขึ้นต่อกองบัญชาการตำรวจภูธร 3 

หลังจากนั้นก็มีการปรับโครงสร้างใหม่ให้เป็นกองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 5 (บช.ภ.5) และสุดท้ายก็ได้มีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างในครั้งสุดท้ายที่ยังใช้มาจนถึงปัจจุบันคือ พระราชกฤษฎีกา แบ่งส่วนราชการสำนักงานตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2552 ก็ได้กำหนดให้เป็นตำรวจภูธรภาค 5 (ภ.5) ในปัจจุบัน

## รายนามผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 5

## กองบังคับการในสังกัด

ตำรวจภูธรภาค 5 ประกอบไปด้วย 3 กองบังคับการ 8 ตำรวจภูธรจังหวัด (สถานะเทียบเท่ากองบังคับการ แต่ไม่ต้องเรียกขึ้นต้นด้วยคำว่ากองบังคับการ) 1 ศูนย์ฝึก และ 1 กองกำกับการ ประกอบด้วย
* กองบังคับการอำนวยการ (บก.อก.)
* กองบังคับการกฎหมายและคดี (บก.กค.)
* กองบังคับการสืบสวนสอบสวน (บก.สส.)
* กองกำกับการปฏิบัติการพิเศษ (กก.ปพ.)
* ตำรวจภูธรจังหวัดเชียงราย (ภ.จว.เชียงราย)
* ตำรวจภูธรจังหวัดเชียงใหม่ (ภ.จว.เชียงใหม่)
* ตำรวจภูธรจังหวัดน่าน (ภ.จว.น่าน)
* ตำรวจภูธรจังหวัดพะเยา (ภ.จว.พะเยา)
* ตำรวจภูธรจังหวัดแพร่ (ภ.จว.แพร่)
* ตำรวจภูธรจังหวัดแม่ฮ่องสอน (ภ.จว.แม่ฮ่องสอน)
* ตำรวจภูธรจังหวัดลำปาง (ภ.จว.ลำปาง)
* ตำรวจภูธรจังหวัดลำพูน (ภ.จว.ลำพูน)

### ศูนย์ฝึก
* ศูนย์ฝึกอบรมตำรวจภูธรภาค 5 (ศฝร.ภ.5)

## อ้างอิง

## ที่มา
* https://police5.go.th/p5/about-us/history
* http://www.p2.go.th/newweb/index.php/en/about-us-2/history 
* พระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการสำนักงานตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๒ 
* http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%AB%E0%B8%B1%E0%B8%A7%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%9D%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B7%E0%B8%AD 
* http://www.royalthaipolice.go.th/agencies_under.php

หมวดหมู่:หน่วยงานในสังกัดสำนักงานตำรวจแห่งชาติ