ประเทศไลบีเรีย

**ไลบีเรีย** () หรือชื่อทางการคือ **สาธารณรัฐไลบีเรีย** () เป็นประเทศที่อยู่ในเขตแอฟริกาตะวันตก ติดกับประเทศเซียร์ราลีโอนทางด้านทิศตะวันตก ประเทศกินีทางด้านทิศเหนือ และประเทศโกตดิวัวร์ทางด้านทิศตะวันออก มีเมืองหลวงชื่อมอนโรเวียปกครองโดยใช้ระบอบประชาธิปไตย

ไลบีเรียยังคงเป็นหนึ่งในสิบประเทศที่ยากจนที่สุดในโลก เผชิญกับปัญหาคอร์รัปชั่นที่แพร่ระบาดและการขาดแคลนสินค้าและบริการสาธารณะอย่างรุนแรง ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ราคาสินค้าส่งออกสำคัญปรับตัวลดลงเล็กน้อย วิกฤตการณ์ภายนอก และการขาดประสิทธิภาพของรัฐบาล ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยที่ทำให้วิกฤตการณ์นี้ยืดเยื้อ แม้ว่าเศรษฐกิจจะหดตัวซ้ำแล้วซ้ำเล่าในช่วงหลายปีที่ผ่านมา แต่ในช่วงหลังการระบาดของโควิด-19 เศรษฐกิจก็ฟื้นตัวเล็กน้อย แม้ว่าผลผลิตจะยังคงต่ำกว่าระดับก่อนเกิดการระบาดใหญ่ก็ตาม

จากการสำรวจประชากรในปี 2008 มีประชากรอยู่ 3,476,608 คน และมีพื้นที่ครอบคลุม 111,369 ตร.กม. (43,000 ตร.ไมล์)

## ประวัติศาสตร์

ไลบีเรียเป็นประเทศในแอฟริกาตะวันตกที่ก่อตั้งโดยคนผิวสีจากประเทศสหรัฐอเมริกา การอพยพของชาวแอฟริกันอเมริกัน ทั้งที่เป็นอิสระและเพิ่งได้รับอิสรภาพ ได้รับทุนและจัดการโดย American Colonization Society (ACS) อัตราการเสียชีวิตของผู้ตั้งถิ่นฐานเหล่านี้สูงที่สุดในประวัติศาสตร์ของมนุษย์ที่บันทึกไว้อย่างแม่นยำ จากผู้อพยพ 4,571 คนที่มาถึงไลบีเรียระหว่างปี พ.ศ. 2363 ถึง พ.ศ. 2386 มีเพียง 1,819 คนเท่านั้นที่รอดชีวิต ในปี ค.ศ. 1846 โจเซฟ เจนกินส์ โรเบิร์ตส์ผู้ว่าการผิวสีคนแรกของไลบีเรียร้องขอให้สภานิติบัญญัติไลบีเรียประกาศเอกราช แต่ในลักษณะที่จะอนุญาตให้พวกเขาติดต่อกับ ACS ได้ สภานิติบัญญัติเรียกร้องให้มีการลงประชามติซึ่งไลบีเรียเลือกเอกราช เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2390 กลุ่มผู้ลงนาม 11 รายประกาศให้ไลบีเรียเป็นประเทศเอกราช ACS รวมถึงรัฐบาลของรัฐทางตอนเหนือหลายแห่งและการตั้งอาณานิคมในท้องถิ่นยังคงให้เงินและผู้อพยพในช่วงปลายทศวรรษ 1870 รัฐบาลสหรัฐฯ ปฏิเสธที่จะดำเนินการตามคำขอจาก ACS ให้ไลบีเรียเป็นอาณานิคมของอเมริกาหรือจัดตั้งอารักขาอย่างเป็นทางการเหนือไลบีเรีย แต่ได้ใช้ "อารักขาทางศีลธรรม" เหนือไลบีเรีย โดยเข้าแทรกแซงเมื่อภัยคุกคามปรากฏต่อการขยายอาณาเขตหรืออำนาจอธิปไตยของไลบีเรีย เมื่อได้รับเอกราชจากไลบีเรีย โรเบิร์ตได้รับเลือกให้เป็นประธานาธิบดีคนแรกของไลบีเรีย ไลบีเรียยังคงได้รับเอกราชตลอดช่วงแย่งชิงเพื่อแอฟริกาโดยมหาอำนาจอาณานิคมของยุโรปในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ขณะที่ยังคงอยู่ในขอบเขตอิทธิพลของอเมริกา ประธานาธิบดี วิลเลียม ฮาวเวิร์ด แทฟต์ ให้การสนับสนุนสหรัฐต่อไลบีเรียเป็นลำดับความสำคัญของนโยบายต่างประเทศของเขา ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1920 เศรษฐกิจมุ่งเน้นไปที่การแสวงหาผลประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ อุตสาหกรรมยางโดยเฉพาะบริษัท Firestone ครองเศรษฐกิจ จนกระทั่งปี พ.ศ. 2523 ไลบีเรียถูกควบคุมทางการเมืองโดยลูกหลานของผู้ตั้งถิ่นฐานชาวแอฟริกัน - อเมริกันดั้งเดิมซึ่งรู้จักกันในนาม Americo-Liberians ซึ่งประกอบด้วยประชากรส่วนน้อย การโค่นล้มระบอบการปกครองของอเมริกา-ไลบีเรียอย่างรุนแรงในปีนั้นนำไปสู่สงครามกลางเมืองสองครั้งที่ทำลายล้างประเทศครั้งแรกตั้งแต่ปี 1989–1997 และครั้งที่สองตั้งแต่ ปี 1999–2003
### ประวัติศาสตร์ยุคแรก

นักประวัติศาสตร์เชื่อว่าชนพื้นเมือง หลายคน ในไลบีเรียอพยพมาจากทางเหนือและตะวันออกระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 12 ถึง 16 นักสำรวจชาวโปรตุเกสได้ติดต่อกับผู้คนในดินแดนซึ่งต่อมารู้จักกันในชื่อ "ไลบีเรีย" ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1462 พวกเขาตั้งชื่อพื้นที่ว่า Costa da Pimenta (Pepper Coast) หรือ Grain Coast เนื่องจากมีพริกไทยมากมายซึ่งกลายเป็นที่ต้องการ ในการทำอาหารยุโรป 

ในปี ค.ศ. 1602 ชาวดัตช์ได้จัดตั้งด่านการค้าที่แกรนด์เคปเมาท์แต่ได้ทำลายมันในอีกหนึ่งปีต่อมา ในปี ค.ศ. 1663 ชาวอังกฤษได้ตั้งกระทู้ซื้อขายสินค้าบนชายฝั่งพริกไทย ไม่มีการตั้งถิ่นฐานที่รู้จักโดยชาวยุโรปอีกจนกระทั่งการมาถึงในปี พ.ศ. 2364 ของคนผิวดำจากสหรัฐอเมริกา

## เศรษฐกิจ

เศรษฐกิจไลบีเรียเติบโต 4.0% ในปี 2567 โดยได้รับแรงหนุนจากผลผลิตจากเหมืองแร่ที่อยู่ในระดับต่ำ รวมถึงการพัฒนาของภาคบริการและภาคเกษตรกรรม การเติบโตของภาคเหมืองแร่ชะลอตัวลงเหลือ 1.8% จาก 11.9% ขณะที่การเติบโตของภาคการผลิตชะลอตัวลงเหลือ 7.1% จาก 32.4% ภาคบริการเพิ่มขึ้น 5.0% โดยการเติบโตมาจากการค้า การจัดหาไฟฟ้า และการขนส่ง ผลผลิตทางการเกษตรเพิ่มขึ้น 3.4%

เศรษฐกิจของไลบีเรียส่วนใหญ่มาจากภาคเกษตรกรรม โดยมีการนำเข้าวัตถุดิบ อุปกรณ์ และสินค้าอุปโภคบริโภค การผลิตเพื่อส่งออกส่วนใหญ่ดำเนินการผ่านการลงทุนจากต่างประเทศ

ไลบีเรียมีอุตสาหกรรม การแปรรูปยาง การแปรรูปน้ำมันปาล์ม ไม้ซุง เพชร สินค้าส่งออกที่สำคัญคือ ยาง ไม้ซุง เหล็ก เพชร โกโก้ กาแฟ (เรือ ทอง ยาง น้ำมันดิบ เมล็ดโกโก้) ตลาดส่งออกหลัก โปแลนด์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ สวิตเซอร์แลนด์ เนเธอร์แลนด์ เยอรมนี

## การแบ่งเขตการปกครอง
thumb|right|การแบ่งเขตการปกครองของประเทศไลบีเรียในปัจจุบัน
ประเทศไลบีเรียแบ่งเขตการปกครองออกเป็น **15 เทศมณฑล (counties)** โดยแต่ละมณฑลจะแบ่งย่อยออกเป็น **เขต (districts)** ได้แก่

## ความสัมพันธ์กับต่างประเทศ
### ความสัมพันธ์กับราชอาณาจักรไทย
#### ความสัมพันธ์ด้านการทูต
ประเทศไทยและสาธารณรัฐไลบีเรียได้สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างกัน เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2510 ความสัมพันธ์ระหว่างกันราบรื่นมาโดยตลอด ประเทศไทยมอบหมายให้สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงดาการ์ มีเขตอาณารับผิดชอบไลบีเรีย ส่วนไลบีเรียมอบให้สถานเอกอัครราชทูตไลบีเรียประจำประเทศญี่ปุ่น มีเขตอาณาครอบคลุมประเทศไทย ทั้งนี้ ไลบีเรียเคยแต่งตั้งนายอภิชาติ ชโยภาส เป็นกงสุลกิตติมศักดิ์ไลบีเรียประจำประเทศไทย อย่างไรก็ตาม โดยที่ในปี พ.ศ. 2550 ไลบีเรียได้ยกเลิกกงสุลกิตติมศักดิ์ทั่วโลก จึงได้มีการถอดถอนกงสุลกิตติมศักดิ์ไลบีเรียประจำประเทศไทยเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2550

## วัฒนธรรม

### การมีคู่ครองหลายคน

หนึ่งในสามของหญิงชาวไลบีเรียในช่วงอายุ 15–49 แต่งงานโดยมีคู่ครองหลายคน โดยจารีตประเพณีอนุญาตให้ชายมีภรรยาสูงสุด 4 คน

### ระบบการวัด
ไลบีเรียเป็นหนึ่งในสามประเทศที่ยังไม่ใช้ระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศ (ระบบเมตริก) ส่วนอีกสองประเทศคือสหรัฐ และประเทศพม่า

รัฐบาลไลบีเรียเริ่มเปลี่ยนผ่านจากหน่วยตามธรรมเนียมของสหรัฐไปเป็นระบบเมตริก อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงยังคงค่อยเป็นค่อยไป โดยรายงานรัฐบาลใช้ทั้งหน่วยตามธรรมเนียมของสหรัฐกับหน่วยเมตริกควบกัน ใน ค.ศ. 2018 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์และอุตสาหกรรมไลบีเรียประกาศว่า รัฐบาลไลบีเรียแตรียมประกาศใช้ระบบเมตริก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม

* Cooper, Helene, *House at Sugar Beach: In Search of a Lost African Childhood* (Simon & Schuster, 2008, )
* 
* 
* 
* 
* 
* 

*Lang, Victoria, *To Liberia: Destiny's Timing* (Publish America, Baltimore, 2004, ). A fast-paced gripping novel of the journey of a young Black couple fleeing America to settle in the African motherland of Liberia.
*Maksik, Alexander, *A Marker to Measure Drift* (John Murray 2013; Paperback 2014; ). A beautifully written, powerful & moving novel about a young woman's experience of and escape from the Liberian civil war.
* 
* Mwakikagile, Godfrey, *Military Coups in West Africa Since The Sixties*, Chapter Eight: Liberia: 'The Love of Liberty Brought Us Here,' pp.&nbsp;85–110, Nova Science Publishers, Inc., Huntington, New York, 2001; Godfrey Mwakikagile, *The Modern African State: Quest for Transformation*, Chapter One: The Collapse of A Modern African State: Death and Rebirth of Liberia, pp.&nbsp;1–18, Nova Science Publishers, Inc., 2001.
* 
* Sankawulo, Wilton, *Great Tales of Liberia*. Dr. Sankawulo is the compiler of these tales from Liberia and about Liberian culture. Editura Universitatii "Lucian Blaga", Sibiu, Romania, 2004. .
* Sankawulo, Wilton, *Sundown at Dawn: A Liberian Odyssey*. Recommended by the Cultural Resource Center, Center for Applied Linguistics for its content concerning Liberian culture. 
* Shaw, Elma, *Redemption Road: The Quest for Peace and Justice in Liberia* (a novel), with a Foreword by President Ellen Johnson Sirleaf (Cotton Tree Press, 2008, )
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น

*Chief of State and Cabinet Members 
*Liberia. *[[The World Factbook]]*. Central Intelligence Agency.
*Liberia from *UCB Libraries GovPubs*.
*
*Liberia profile from the BBC News.
*Liberia profile  from the African Studies Centre Leiden Country portal .
*"Liberia Maps", Perry–Castañeda Library, University of Texas at Austin.
*


ล
หมวดหมู่:ประเทศในทวีปแอฟริกา
หมวดหมู่:ประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาทางการ
หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2390
หมวดหมู่:อดีตอาณานิคมของสหรัฐ