บ่อน้ำร้อน

**บ่อน้ำร้อน** หรือ **พุน้ำร้อน** () เป็นสถานที่ที่มีน้ำร้อนจากใต้ดินเป็นน้ำที่พุ่งขึ้นมาผ่านตามช่องเปิดใต้พื้นดินที่มีโครงสร้างหลายลักษณะต่างกัน น้ำพุร้อนนั้นจะมีอุณหภูมิสูงกว่าน้ำที่ไม่มีการพุ่งขึ้นมา แต่ไหลมาขังอยู่ในแอ่งพื้นโลกเรียกว่า “บ่อน้ำร้อน” 

## บ่อน้ำร้อน, บ่อน้ำพุร้อน และน้ำพุร้อนใน[[ประเทศไทย]]
ในประเทศไทยมีอยู่หลายแห่งด้วยกัน เช่น
### [[ภาคเหนือ]]

#### [[จังหวัดเชียงราย]]
* บ่อน้ำร้อนห้วยทรายขาว ตำบลทรายขาว อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย
* บ่อน้ำร้อนผาเสริฐ ตำบลดอยฮาง อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย
* บ่อน้ำร้อนห้วยหมากเลี่ยม (อุทยานแห่งชาติลำน้ำกก (รอเตรียมการจัดตั้ง)) อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย
* น้ำพุร้อนป่าตึง หรือ น้ำพุร้อนห้วยหินฝน อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย
* บ่อน้ำพุร้อนธรรมชาติ 3 บ่อ ตำบลแม่เจดีย์ใหม่ ถนนสายเชียงราย-เชียงใหม่ หลักกิโลเมตรที่ 64-65 อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย
* น้ำพุร้อนสบโป่ง-แม่ขะจาน ตำบลแม่เจดีย์ใหม่ อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย

#### [[จังหวัดเชียงใหม่]]
* น้ำพุร้อนโป่งอ่าง บ้านโป่งอ่าง อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่
* น้ำพุร้อนดอยสะเก็ด ตำบลป่าเมี่ยง อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่
* น้ำพุร้อนฝาง (อุทยานแห่งชาติดอยผ้าห่มปก) อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ - เป็นน้ำพุร้อนแบบไกเซอร์ มีความสูงประมาณ 30 เมตร 
* น้ำพุร้อนเทพพนม (อุทยานแห่งชาติออบหลวง) อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่
* น้ำพุร้อนโป่งเดือดป่าแป๋ ตำบลป่าแป๋ อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ - เป็นน้ำพุร้อนชนิด ไกเซอร์ (Geyser) ซึ่งน้ำร้อนจะพุ่งขึ้นมาจากชั้นหินอัคนี
* น้ำพุร้อนสันกำแพง อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ - เป็นน้ำพุร้อนชนิด ไกเซอร์ (Geyser) ซึ่งน้ำร้อนจะพุ่งขึ้นมาจากชั้นหินอัคนี
* น้ำพุร้อนโป่งกว๋าว อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่
* บ่อน้ำร้อนท่าโต๋ (อุทยานแห่งชาติขุนขาน) อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่

#### [[จังหวัดพะเยา]]
* บ่อน้ำร้อนซับอุ่น อุทยานแห่งชาติภูซาง อำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา

#### [[จังหวัดแพร่]]
* บ่อน้ำร้อนแม่จอก (อุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย) อำเภอวังชิ้น จังหวัดแพร่

#### [[จังหวัดแม่ฮ่องสอน]]
* บ่อน้ำร้อนหนองแห้ง ตำบลเมืองปอน อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน
* น้ำพุร้อนท่าปาย (อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง) ตำบลแม่ฮี้ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน
* บ่อน้ำพุร้อนไทรงาม ตำบลแม่นาเติง อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน
* บ่อน้ำร้อนเมืองแปง ตำบลเมืองแปง อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน
* บ่อน้ำพุร้อนผาบ่อง ตำบลผาบ่อง อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน
* บ่อน้ำพุร้อนภูโคลน ตำบลหมอกจำแป่ อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน
* บ่อน้ำร้อนทิพย์ (อุทยานแห่งชาติแม่ยวมฝั่งซ้าย (รอเตรียมการจัดตั้ง)) อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน
* น้ำพุร้อนแม่อุมลอง (อุทยานแห่งชาติสาละวิน) ขององค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน

#### [[จังหวัดลำปาง]]
* บ่อน้ำร้อนเกาะคา หรือ โป่งน้ำร้อนเกาะคา อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง
* บ่อน้ำร้อนแจ้ซ้อน (อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน) อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง - ไหลรวมกับธารน้ำเย็นทำให้เกิดเป็นน้ำอุ่น

### [[ภาคตะวันตก]]

#### [[จังหวัดกาญจนบุรี]]
* บ่อน้ำร้อนวัดวังขนายทายิการาม ตำบลวังขนาย อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี
* บ่อน้ำร้อนหินตาด ตำบลหินดาด อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี

#### [[จังหวัดตาก]]
* บ่อน้ำร้อนพาเจริญ (อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ) อำเภอพบพระ จังหวัดตาก 
* บ่อน้ำร้อนห้วยน้ำนัก อำเภอพบพระ จังหวัดตาก
* น้ำพุร้อนแม่ภาษา ตำบลแม่กาษา อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก

#### [[จังหวัดเพชรบุรี]]
* น้ำพุร้อนหนองหญ้าปล้อง ตำบลยางน้ำกลัดเหนือ อำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี

#### [[จังหวัดราชบุรี]]
* บ่อน้ำร้อนธารน้ำบ่อคลึง ตำบลสวนผึ้ง อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี - ไหลรวมกับธารน้ำเย็นทำให้เกิดเป็นน้ำอุ่น
* น้ำพุร้อนไทยประจัน อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี
* บ่อน้ำพุร้อนโป่งกระทิง (อุทยานแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน) อำเภอบ้านคา จังหวัดราชบุรี

### [[ภาคกลาง]]

#### [[จังหวัดกำแพงเพชร]]
* บ่อน้ำพุร้อนพระร่วง (บึงสาป) ตำบลลานดอกไม้ อำเภอเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร

#### [[จังหวัดเพชรบูรณ์]]
* น้ำพุร้อนน้ำแร่บ้านครู ตำบลพุขาม อำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์

#### [[จังหวัดอุทัยธานี]]
* น้ำพุร้อนบ้านสมอทอง ตำบลทองหลาง อำเภอห้วยคต จังหวัดอุทัยธานี

### [[ภาคใต้]]

#### [[จังหวัดกระบี่]]
* น้ำพุร้อนน้ำตกคลองท่อม บ้านบางคราม-บ้านบางเตียว อำเภอคลองท่อม จังหวัดกระบี่ - ไหลรวมกับธารน้ำเย็นทำให้เกิดเป็นน้ำอุ่น
* น้ำพุร้อนณัฐฐาวารี หมู่บ้านบางผึ้ง ตำบลโคกยาง อำเภอเหนือคลอง จังหวัดกระบี่

#### [[จังหวัดชุมพร]]
* บ่อน้ำพุร้อนถ้ำเขาพลู ตำบลสวนแตง อำเภอละแม จังหวัดชุมพร

#### [[จังหวัดตรัง]]
* บ่อน้ำร้อนกันตัง (วนอุทยานน้ำพุร้อนควนแคง) อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง

#### [[จังหวัดพังงา]]
* บ่อน้ำพุร้อนบ้านบ่อดาล ตำบลท้ายช้าง อำเภอเมืองพังงา จังหวัดพังงา

#### [[จังหวัดพัทลุง]]
* บ่อน้ำร้อนเขาชัยสน ตำบลเขาชัยสน อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง

#### [[จังหวัดยะลา]]
* บ่อน้ำร้อนนากอ ตำบลอัยเยอร์เวง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา
* บ่อน้ำร้อนเบตง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา

#### [[จังหวัดระนอง]]
* บ่อน้ำร้อนบ้านพรรั้ง อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง
* บ่อน้ำร้อนสวนรักษะวาริน (สวนสาธารณะรักษะวาริน) อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง
* บ่อน้ำร้อนหาดยาย (อุทยานแห่งชาติลำน้ำกระบุรี) อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง

#### [[จังหวัดสงขลา]]
* บ่อน้ำร้อนถ้ำตลอด บ้านถ้ำตลอด ตำบลเขาแดง อำเภอสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา

#### [[จังหวัดสตูล]]
* บ่อน้ำร้อนทุ่งนุ้ย อำเภอควนกาหลง จังหวัดสตูล

#### [[จังหวัดสุราษฎร์ธานี]]
* น้ำพุร้อน (อุทยานแห่งชาติแก่งกรุง) อำเภอวิภาวดี จังหวัดสุราษฎร์ธานี
* บ่อน้ำร้อนท่าสะท้อน หรือ บ่อน้ำพุร้อนรัตนโกสัย ตำบลท่าสะท้อน อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี

## บ่อน้ำร้อน, บ่อน้ำพุร้อน และน้ำพุร้อนในต่างประเทศ
### บ่อน้ำร้อนใน[[ประเทศคอสตาริกา]]
* Rincón de la Vieja รินคอน เดอ ลา เวียร์ย่า

### บ่อน้ำร้อนใน[[ประเทศแคนาดา]]

* น้ำพุร้อนเรเดียม อุทยานแห่งชาติคูเทเน รัฐบริติชโคลัมเบีย
### บ่อน้ำร้อนใน[[ประเทศจีน]]
* Huanglong หวงโหลง (Yellow Dragon Mountain) 

### บ่อน้ำร้อนใน[[ประเทศชิลี]]
* El Tatio เอล ตาตีโอ

### บ่อน้ำร้อนใน[[ประเทศตุรกี]]
* Pamukkale ปามุกกาเล

### บ่อน้ำร้อนใน[[ประเทศนิวซีแลนด์]]
* Rotorua โรโตรัว - ตั้งอยู่บนชายฝั่งของทะเลสาบโรโตรัว

### บ่อน้ำร้อนใน[[ประเทศรัสเซีย]]
* Valley of Geysers

### บ่อน้ำร้อนใน[[ประเทศสหรัฐอเมริกา]]
* Fly Geysers น้ำพุร้อนบิน รัฐเนวาดา

### บ่อน้ำร้อนใน[[ประเทศอินเดีย]]

### บ่อน้ำร้อนใน[[ประเทศเอธิโอเปีย]]
* Dallol ดาลลอล 

### บ่อน้ำร้อนใน[[ประเทศไอซ์แลนด์]]
* Blue Lagoon บลูลากูน 
* Geysers of Haukadalur
* Strokkur

### บ่อน้ำร้อนใน[[ประเทศญี่ปุ่น]]
thumb|ออนเซ็น
บ่อน้ำร้อนในภาษาญี่ปุ่นเรียก อนเซ็น (ออนเซ็น) (温泉) มักเกิดจากความร้อนใต้ดิน และใช้อาบน้ำ โดยเฉพาะการอาบน้ำสาธารณะ เช่น
* เกโระอนเซน จังหวัดกิฟุ
* โกระอนเซ็น จังหวัดคานางาวะ
* คะวะงุชิโคอนเซ็น จังหวัดยามานาชิ
* คาวะยูอนเซ็น จังหวัดฮกไกโด
* คินุงะวะอนเซ็น จังหวัดโทะจิงิ
* คุซัสสึอนเซ็น จังหวัดกุมมะ
* ชิบุอนเซ็น จังหวัดนางาโนะ
* เซ็งโงะกุฮะระอนเซ็น จังหวัดคานางาวะ
* โดโงะอนเซ็น จังหวัดโอกายามะ
* โทยะโกอนเซ็น จังหวัดฮกไกโด
* โนะโบะริเบะสึอนเซ็น จังหวัดฮกไกโด
* เบ็ปปุอนเซ็น จังหวัดโออิตะ
* ยุดะนะคะอนเซ็น จังหวัดนางาโนะ
* ยุฟุอินอนเซ็น จังหวัดโออิตะ
* อะกิอุอนเซ็น จังหวัดมิยางิ
* อะริมะอนเซ็น จังหวัดเฮียวโงะ
* อิบุซึกิออนเซน จังหวัดคาโงชิมะ
* ฮะโกเนะโควะคิเอนยูเนซัน จังหวัดคานางาวะ
* ฮะโกะเนะยุโมะโตะอนเซ็น จังหวัดคานางาวะ
* ฮิดะทะกะยะมะอนเซ็น จังหวัดกิฟุ

## อ้างอิง
* Marjorie Gersh-Young (2007). Hot Springs and Hot Pools of the Southwest: Jayson Loam's Original Guide. Aqua Thermal Access. ISBN 1-890880-07-8.
* Marjorie Gersh-Young (2008). Hot Springs & Hot Pools Of The Northwest. Aqua Thermal Access. ISBN 1-890880-08-6


หมวดหมู่:ธรณีวิทยา