open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ภาษาไซเทีย

**ภาษาซามาร์เทีย**หรือ**ภาษาไซเทีย** เป็นสำเนียงของภาษากลุ่มอิหร่านตะวันออก ใช้พูดโดยชาวไซเทียหรือซามาร์เทียในรัสเซียภาคใต้ระหว่าง 257 ปีก่อนพุทธศักราชจนถึง พ.ศ. 1043 ชาวไซเทียอพยพจากเอเชียกลางเข้าสู่ยุโรปตะวันออก ซึ่งปัจจุบันเป็นรัสเซียภาคใต้และยูเครน รวมทั้งที่ราบคาร์ปาเทียนในมอลโดวาและโดบรูยา ประวัติศาสตร์ของชนกลุ่มนี้หายไปหลังการรุกรานของชาวฮั่นเมื่อ พ.ศ. 1043 ผู้พูดภาษานี้เปลี่ยนไปพูดภาษากลุ่มเตอร์กิก (เช่น ภาษาอวาร์, ภาษาบุลการ์, ภาษาบัตซันเก) และภาษากลุ่มสลาวิก อย่างไรก็ตาม ในเทือกเขาคอเคซัสยังมีสำเนียงของภาษาไซเทียใช้พูดจนถึงปัจจุบันเรียกภาษาออสเซต 

## จารึก

นักวิชาการพบจารึกภาษาไซเทียในที่รายคาร์ปาเทียนและเอเชียกลาง แต่การทำความเข้าใจยังเป็นไปได้ยากเพราะยังไม่เข้าใจอักษรที่ใช้เขียน จารึกจากซักเกวซ เขียนด้วยไฮโรกลิฟของฮิตไตน์ ที่แสดงในตาราง กล่าวถึงกษัตริย์ปาร์ติตาวะ ซึ่งอาจเป็นกษัตริย์ของชาวไซเทียองค์เดียวกับที่เฮโรโดตัสเรียกว่า โปรโตไตเอส และ ปาร์ตาตูอาในเอกสารของชาวอัสซีเรีย

	

## ชื่อเฉพาะ

นอกจากนี้ยังพบชื่อเฉพาะภาษาไซเทียจากจารึกภาษากรีกในบริเวณอาณานิคมของกรีกทางทะเลดำตอนเหนือ ชื่อเฉพาะในภาษารัสเซียและภาษายูเครนบางคำมาจากภาษาไซเทียเช่นกัน เช่น ชื่อแม่น้ำดอน มาจากภาษาไซเทีย *dānu "น้ำ, แม่น้ำ", ภาษาออสเซติกใช้ don, ภาษาอเวสตะใช้ dānu-.แม่น้ำชื่อ ดานูบ ดนีเปอร์ และดนีสเตอร์ คาดว่ามาจากภาษาไซเทียเช่นเดียวกัน

หมวดหมู่:ภาษาโบราณในทวีปเอเชีย
การควบแน่น

right|thumb|ไอน้ำควบแน่นเป็นของเหลวหลังสัมผัสกับผิวขวดเย็น
**การควบแน่น** () เป็นการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสารเชิงกายภาพจากสถานะแก๊สเป็นสถานะของเหลว ตรงกันข้ามกับการระเหย นอกจากนี้ ยังนิยามเป็นการเปลี่ยนแปลงสถานะของไอน้ำเป็นน้ำเหลวเมื่อสัมผัสกับผิวใด ๆ เมื่อเกิดการเปลี่ยนผ่านจากสถานะแก๊สเป็นสถานะของแข็งโดยตรง เรียก การพอกพูน (deposition)

หมวดหมู่:อุณหพลศาสตร์
หมวดหมู่:การเปลี่ยนสถานะ
หมวดหมู่:การถ่ายเทความร้อน
อำเภอท่าตะเกียบ

**ท่าตะเกียบ** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นอำเภอที่มีพื้นที่มากที่สุดของจังหวัด

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอท่าตะเกียบมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอสนามชัยเขต  
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอเขาฉกรรจ์ อำเภอวังน้ำเย็น และอำเภอวังสมบูรณ์ (จังหวัดสระแก้ว)
* **ทิศใต้** ติดต่อกับ อำเภอแก่งหางแมว (จังหวัดจันทบุรี)
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับ อำเภอบ่อทอง อำเภอเกาะจันทร์ อำเภอพนัสนิคม (จังหวัดชลบุรี) อำเภอแปลงยาว และอำเภอสนามชัยเขต

## ประวัติ
ท้องที่อำเภอท่าตะเกียบเดิมเป็นส่วนหนึ่งของตำบลเกาะขนุน อำเภอพนมสารคาม ต่อมาได้แยกออกมาเป็นตำบลท่าตะเกียบ ในปี พ.ศ. 2490 และย้ายมาขึ้นการปกครองกับอำเภอสนามชัยเขต ในปี พ.ศ. 2516 และแยกออกมาเป็นตำบลคลองตะเกรา ในปี พ.ศ. 2526 ในปี พ.ศ. 2532 ทางราชการได้เห็นว่าท้องที่อำเภอสนามชัยเขตกว้างขวางถึง 2,720 ตารางกิโลเมตร อีกทั้งตำบลคลองตะเกรา และตำบลท่าตะเกียบเป็นตำบลที่อยู่ไกลท้องที่ทุรกันดาร และห่างไกลจากตัวอำเภอ เจ้าหน้าที่มีโอกาสตรวจเยี่ยมเยือนดูแลทุกข์สุขของราษฎรน้อยมาก เพราะทางคมนาคมไม่สะดวก ซึ่งอาจเป็นการเสียหายในด้านการปกครอง ประกอบกับหมู่บ้านดังกล่าวมีโอกาสที่จะเจริญในอนาคต เพราะราษฎรอาศัยอยู่กันหนาแน่นมาก และมีพื้นที่ทำมาหากินได้ โดยเฉพาะมีทรัพยากรทางธรรมชาติ พอที่จะยกระดับการครองชีพของราษฎรทั้งสองตำบลดังกล่าวนี้ให้ดียิ่งขึ้น จึงแนะนำประชุมชี้แจงร่วมกับทางอำเภอสนามชัยเขตรายงานต่อกระทรวงมหาดไทย ขอจัดตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภอขึ้น 

จึงแบ่งพื้นที่การปกครองตำบลคลองตะเกรา และตำบลท่าตะเกียบ ออกมาตั้งเป็น **กิ่งอำเภอท่าตะเกียบ** ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยลงวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2533 โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2534***' และต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกาเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 ยกฐานะขึ้นเป็น '''อำเภอท่าตะเกียบ''' โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 20 พฤศจิกายน ปีเดียวกัน***' กลายเป็นอำเภอลำดับที่ 10 ของจังหวัดฉะเชิงเทรา

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอท่าตะเกียบแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 2 ตำบล 47 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอท่าตะเกียบประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2 แห่ง ได้แก่
* **องค์การบริหารส่วนตำบลท่าตะเกียบ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าตะเกียบทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลคลองตะเกรา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองตะเกราทั้งตำบล

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 


ท่าตะเกียบ
ขุนส่า

**ขุนส่า** (17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2477 – 26 ตุลาคม พ.ศ. 2550) มีชื่อจริงว่า **จาง ฉีฝู** ( *จาง ฉีฝู*) และมีชื่อไทยว่า **จันทร์ จางตระกูล**  เป็นอดีตผู้นำกองทัพเมิงไตซึ่งต่อสู้เพื่อเรียกร้องเอกราชให้แก่ชนกลุ่มน้อยชาวไทใหญ่ในพม่า และเป็นผู้ผลิตและค้าเฮโรอีนและฝิ่นรายใหญ่ของโลก โดยมีที่มั่นอยู่บริเวณสามเหลี่ยมทองคำ มีอิทธิพลอยู่ในเขตรัฐชานและว้า

ขุนส่ามีบิดาเป็นชาวจีน และมีมารดาเป็นชาวไทใหญ่ ชื่อนางแสงคำ ขุนส่าเคยตั้งกองกำลังใหญ่อยู่ที่บ้านหินแตก ในเขตตำบลเทอดไทย อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย ตั้งแต่ พ.ศ. 2506 มีการก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกทั้งโรงพยาบาล วัด โรงเรียน และใช้ที่นี้เป็นฐานการผลิตเฮโรอีน จากฝิ่นที่ลักลอบนำเข้ามาจากรัฐชานและรัฐโยนก ส่งขายไปทั่วโลก

ในปี พ.ศ. 2512 ทางการพม่าจับตัวขุนส่าไปจำคุกด้วยข้อหาค้ายาเสพติด และได้รับการปล่อยตัวในปี พ.ศ. 2516 เพื่อแลกกับชีวิตของแพทย์ชาวโซเวียต 2 คน ที่กองกำลังของขุนส่าจับไปเป็นตัวประกัน ที่บ้านหินแตก จากเหตุการณ์ครั้งนั้น รัฐบาลไทยจึงมีนโยบายผลักดันกองกำลังขุนส่าออกนอกประเทศ ตำรวจตระเวนชายแดนของไทยได้เข้ากวาดล้างบ้านหินแตกเมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2525 

กองกำลังขุนส่าย้ายไปตั้งอยู่ฝั่งพม่า ที่บ้านหัวเมือง ตรงข้ามกับจังหวัดแม่ฮ่องสอน เปลี่ยนชื่อเป็นกองทัพรวมชาน (Shan United Army) และเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของสภาปฏิวัติไท (Tai Revolutionary Council) เมื่อ พ.ศ. 2528

ในปี พ.ศ. 2532 ทางการสหรัฐตั้งค่าหัวขุนส่าเป็นเงิน 2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อนำตัวขุนส่าไปดำเนินคดี หลังจากศาลสหรัฐสั่งฟ้องในข้อหาลักลอบนำเฮโรอีนจำนวน 1,000 ตัน เข้าประเทศ

ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2539 ขุนส่าตกลงสวามิภักดิ์และส่งมอบอาวุธของกองทัพเมิงไตแก่ทางการพม่า เพื่อแลกเปลี่ยนกับการไม่ถูกส่งตัวเป็นผู้ร้ายข้ามแดนให้แก่สหรัฐ ขุนส่าถูกทหารพม่าควบคุมตัวให้อยู่ภายในบ้านพักในย่างกุ้ง ต่อมาได้ล้มป่วยด้วยโรคอัมพฤกษ์ ความดันโลหิตสูง และเบาหวาน จนกระทั่งเสียชีวิต เมื่อคืนวันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2550 อายุ 73 ปี

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* การต่อสู้ของชนกลุ่มน้อยชายแดนไทย-พม่า จาก สารคดี

หมวดหมู่:ชาวพม่าเชื้อสายจีน
หมวดหมู่:ชาวพม่าเชื้อสายไทใหญ่
หมวดหมู่:ไทใหญ่
หมวดหมู่:บุคคลจากรัฐฉาน
หมวดหมู่:ขุนศึก
พระเจ้าไชยเชษฐาธิราช (แก้ความกำกวม)

**พระเจ้าไชยเชษฐาธิราช** เป็นพระนามของพระมหากษัตริย์ลาวหลายพระองค์ มีที่มาจากพระนามของสมเด็จพระเจ้าอภัยพุทธบวร ไชยเชษฐาธิราช ผู้ทรงเป็นวีรกษัตริย์พระองค์สำคัญในประวัติศาสตร์ลาว นักประวัติศาสตร์ลาวระบุว่ามีจำนวนทั้งหมด 3 พระองค์คือ
* สมเด็จพระเจ้าอภัยพุทธบวร ไชยเชษฐาธิราช นับเป็น พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 1
* พระไชยองค์เว้ นับเป็น พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2
* เจ้าอนุวงศ์ นับเป็น พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 3

ในหนังสือ *"ลำดับกษัตริย์ลาว"* ของสุรศักดิ์ ศรีสำอาง ได้ระบุจำนวนพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชจากการพิจารณาข้อมูลในจารึกและพงศาวดารลาวฉบับต่างๆ ว่ามีทั้งสิ้น 5 พระองค์ ดังนี้
* สมเด็จพระเจ้าอภัยพุทธบวร ไชยเชษฐาธิราช นับเป็น พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 1
* พระไชยองค์เว้ นับเป็น พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2
* พระเจ้าสิริบุญสาร นับเป็น พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 3
* พระเจ้าอินทวงศ์ นับเป็น พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 4
* เจ้าอนุวงศ์ นับเป็น พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 5

## อ้างอิง

* คำหมั้น วงกตรัตนะ,เจ้า. **พงศาวดารชาติลาว.** พิมพ์ครั้งที่ 2 . เวียงจันทน์: หอสมุดแห่งชาติ.1971.
* ดวงไซ หลวงพะสี. **คู่มือพงสาวะดาน คนลาว แผ่นดินของลาว.** พิมพ์ครั้งที่ 3. เวียงจันทน์: โรงพิมหนุ่มลาว, 2544.
* สุรศักดิ์ ศรีสำอาง. **ลำดับกษัตริย์ลาว.** พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร. 2545.

หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ลาว
หมวดหมู่:ฐานันดรศักดิ์ลาว
ช
อำเภอราชสาส์น

**ราชสาส์น** เป็นอำเภอของจังหวัดฉะเชิงเทรา เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอพนมสารคาม ตั้งเป็นกิ่งอำเภอปี พ.ศ. 2520 และตั้งเป็นอำเภอลำดับที่ 9 ของทางจังหวัดปี พ.ศ. 2537

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอราชสาส์นมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอบ้านสร้าง (จังหวัดปราจีนบุรี)
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอพนมสารคาม
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอแปลงยาวและอำเภอบางคล้า 
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอบางคล้า

## ประวัติ
ท้องที่เดิมเป็นที่ตั้งของเมืองพนมสารคาม มณฑลปราจีนบุรี ต่อมาเมืองพนมสารคามถูกลดฐานะเป็นอำเภอ มีที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่ ณ บ้านเมืองใหม่ ตำบลเมืองใหม่ ในปี พ.ศ. 2480 ได้ย้ายที่ว่าการอำเภอไปที่บ้านหนองรี ริมคลองท่าลาดฝั่งซ้าย ของตำบลเมืองเก่า รวมทั้งจัดการปกครองของตำบลเมืองใหม่ขึ้นใหม่ โดยโอนพื้นที่หมู่ 1,3 ไปขึ้นกับตำบลเมืองเก่าปี พ.ศ. 2481 และแยกพื้นที่หมู่ 1–4 ตำบลเมืองใหม่ ตั้งเป็น ตำบลบางคา 

ทางราชการได้เห็นว่าพื้นที่มีระยะห่างจากอำเภอต้นสังกัดมากกว่า 11 กิโลเมตร นายสุจินต์ กิตยารักษ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดฉะเชิงเทรา และนายสมัคร สุนทรเวช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้ประกาศแยกพื้นที่ 3 ตำบล คือ ตำบลบางคา ตำบลเมืองใหม่ ตำบลดงน้อย ของอำเภอพนมสารคาม ตั้งเป็นกิ่งอำเภอเมื่อ พ.ศ. 2520 โดยตั้งที่ว่าการกิ่งที่หมู่ 2 ตำบลบางคา ในที่ดินนายอั๋น มันทสูตร์ ยกให้แก่ทางราชการจำนวน 25 ไร่ 3 งาน 50 ตารางวา 

โดยใช้ชื่อกิ่งว่า "ราชสาส์น" (ราด-ชะ-สาน) มาจากนิทานพื้นบ้านเรื่อง พระรถเมรี สถานที่ที่พระฤๅษีแปลงสาส์นให้กับพระรถนี้ จึงใช้เป็นชื่อหมู่บ้านว่า "*ราชสาส์น*" สืบมาจนถึงทุกวันนี้ เป็นชื่อที่เป็นมงคลเพราะเป็นสถานที่ที่เปลี่ยนสถานการณ์จากร้ายให้กลายเป็นดี จึงใช้เป็นชื่อกิ่งอำเภอเพื่อเป็นสิริมงคล ต่อมาเมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2537 ได้ยกฐานะเป็น อำเภอราชสาส์น ปี พ.ศ. 2537 มีระยะเวลาในการเป็นกิ่งอำเภอทั้งหมด 17 ปี 101 วัน

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอราชสาส์นแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 3 ตำบล 31 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอราชสาส์นประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 3 แห่ง ได้แก่
* **[[ตำบลบางคา (อำเภอราชสาส์น)|องค์การบริหารส่วนตำบลบางคา]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางคาทั้งตำบล
* **[[ตำบลเมืองใหม่ (อำเภอราชสาส์น)|องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองใหม่]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองใหม่ทั้งตำบล
* **[[ตำบลดงน้อย|องค์การบริหารส่วนตำบลดงน้อย]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงน้อยทั้งตำบล

## อ้างอิง

ราชสาส์น
อำเภอเมืองปัตตานี

**เมืองปัตตานี** (มลายูปัตตานี: ڤطاني  ตานิง) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดปัตตานี เดิมเป็นหนึ่งในเจ็ดหัวเมืองประเทศราชมลายูของสยาม

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอเมืองปัตตานีตั้งอยู่ริมชายฝั่งทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอ่าวไทย
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอยะหริ่ง 
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอยะรังและอำเภอหนองจิก 
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอหนองจิก

## เหตุการณ์สำคัญ
28 เมษายน พ.ศ. 2547 เกิดเหตุคนร้ายปฏิบัติการยึดป้อมตำรวจกรือเซะบริเวณ ถ.สายปัตตานี-นราธิวาส ม.3 ต.ตันหยงลุโละ อ.เมืองปัตตานี คนร้ายหนีเข้าไปในมัสยิดกรือเซะ ส่งผลให้ ตำรวจเสียชีวิต 2 ราย ทหารเสียชีวิต 1 ราย คนร้ายเสียชีวิต 31 ราย รวมทั้งหมด 34 ราย

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอเมืองปัตตานีแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 13 ตำบล 66 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอเมืองปัตตานีประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลเมืองปัตตานี]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสะบารัง ตำบลอาเนาะรู และตำบลจะบังติกอทั้งตำบล
* **เทศบาลเมืองรูสะมิแล** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลรูสะมิแลทั้งตำบล
* **เทศบาลเมืองบานา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบานาทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลตันหยงลุโละ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตันหยงลุโละทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลคลองมานิง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองมานิงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลกะมิยอ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกะมิยอทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบาราโหม** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบาราโหมทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลปะกาฮะรัง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปะกาฮะรังทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลตะลุโบะ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะลุโบะทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบาราเฮาะ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบาราเฮาะทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลปุยุด** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปุยุดทั้งตำบล

### สถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ
* ศาลหลักเมืองปัตตานี
* ศาลเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว
* มัสยิดกลางปัตตานี
* มัสยิดกรือเซะ
* ถนนเจริญประดิษฐ์
* หอนาฬิกาสามวัฒนธรรม
* วงเวียนหอนาฬิกาปัตตานี
* ย่านเมืองเก่าปัตตานี
* สวนสมเด็จฯ
* สกายวอกปัตตานี
* ป่าในเมือง มอ.ปัตตานี
* หาดรูสะมิแล
* ปัตตานีเบย์
* ลานนกกระยาง
* สะพานไม้บานา
* ตลาดปลาที่ใหญ่สุดในภาคใต้
* มะตาบะ ปูยุด

## อ้างอิง


เมืองปัตตานี
ไฟแช็ก

thumb|right|200px|ไฟแช็กขณะกำลังจุดไฟ

**ไฟแช็ก** คืออุปกรณ์จุดไฟแบบพกพาสะดวกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยช่องบรรจุที่ทำจากพลาสติกหรือโลหะ ใช้บรรจุเชื้อเพลิงที่เป็นของเหลว (มักจะเป็นแนฟทาหรือบิวเทนเหลวภายใต้แรงดัน) เมื่อจุดไฟจะมีกลไกที่ทำให้เกิดประกายไฟ (เสียงดัง *แช็ก* จึงเรียกว่าไฟแช็ก) และปล่อยเชื้อเพลิงในรูปแบบแก๊สออกมา ทำให้ไฟติดอยู่บนไฟแช็กและยังคงติดอยู่จนกระทั่งดับไฟ

ไฟแช็กเป็นอุปกรณ์ที่ให้ความสะดวกต่อผู้ที่นิยมสูบบุหรี่ เนื่องจากสามารถพกพาง่าย จุดได้ง่ายกว่า และใช้ได้มากครั้งกว่าไม้ขีดไฟ แต่อาจทำให้เกิดอันตรายถ้าหากช่องบรรจุเชื้อเพลิงแตกหัก และอาจระเบิดได้ถ้าวางในที่ที่มีความร้อนสูงหรือนำไปเผา

## ประวัติ
ไฟแช็กอันแรกของโลกมีชื่อว่า *ตะเกียงของเดอเบอไรเนอร์* ประดิษฐ์ขึ้นโดย Johann Wolfgang Döbereiner นักเคมีชาวเยอรมันเมื่อ ค.ศ. 1823 ทำงานโดยการยิงแก๊สไฮโดรเจนไปบนโลหะแพลทินัมที่ห่างกัน 4 เซนติเมตรบนอากาศ โลหะจะร้อนขึ้นและติดไฟได้เองโดยไม่ต้องใช้ประกายไฟ ไฟแช็กชนิดนี้ผลิตจำหน่ายเรื่อยมาจนถึง ค.ศ. 1880 จึงเลิกผลิต

ไฟแช็กเริ่มมีการพัฒนาอย่างรวดเร็วในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง เนื่องจากทหารต้องใช้ไม้ขีดไฟสำหรับส่องทางในความมืด แต่การจุดไม้ขีดในตอนเริ่มต้นนั้นทำให้เกิดแสงสว่างมาก และทำให้ต้องเสียชีวิตเพราะเป็นเป้าให้ถูกยิง ดังนั้นการจุดไฟที่ไม่ให้เกิดแสงสว่างมากจึงเป็นสิ่งที่ต้องการ นักประดิษฐ์จึงได้พัฒนาไฟแช็กเพื่อใช้ในการทหาร และเมื่อ ค.ศ. 1918 สงครามสิ้นสุดลง ไฟแช็กจึงเป็นสินค้าที่ผลิตได้อย่างรวดเร็ว ใช้ง่าย และราคาถูกลงกว่าแบบดั้งเดิม

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Döbereiner's Lighter 

หมวดหมู่:เครื่องใช้ในบ้าน
ฟไฟแช็ก
ฟไฟแช็ก
ฟไฟแช็ก
แมคโอเอสเท็น เลเพิร์ด

**Mac OS X version 10.5 "Leopard"** (แมคโอเอสเทน "เลเพิร์ด" - มักถูกเรียกผิดเป็น ลีโอพาร์ด) เป็นระบบปฏิบัติการแมคโอเอสเท็นรุ่นที่ 6 โดยเป็นรุ่นต่อจากรุ่น Mac OS X v10.4 "ไทเกอร์" เลเพิร์ดออกวางจำหน่ายเมื่อวันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2550 และได้แบ่งจำหน่ายเป็นสองรุ่นคือ รุ่นคอมพิวเตอร์เดสก์ทอป และรุ่นเซิร์ฟเวอร์

## อ้างอิง
* คุณสมบัติและเทคโนโลยีของเลเพิร์ด

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
* รายละเอียดคุณสมบัติของเลเพิร์ด

หมวดหมู่:เวอร์ชันของแมคโอเอส
หมวดหมู่:ซอฟต์แวร์ในปี พ.ศ. 2550
ภาษาอัฟซาร์

**ภาษาอัฟซาร์** () เป็นภาษาย่อยเตอร์กิกที่พูดโดยชาวอัฟซาร์ในประเทศตุรกี, อิหร่าน, ซีเรีย และอัฟกานิสถานบางส่วน Ethnologue และ Glottolog จัดให้เป็นภาษาย่อยของภาษาอาเซอร์ไบจานใต้ แต่ทาง *[[Encyclopædia Iranica]]* จัดให้เป็นภาษาโอคุซตอนใต้ต่างหาก

ภาษานี้มีคำยืมจากภาษาเปอร์เซียมาก และเปลี่ยนเสียง  เป็น  เช่นเดียวกับในภาษาอุซเบก ในหลายกรณี เสียงสระในภาษาอัฟซาร์ เป็นสระปากไม่ห่อในขณะที่ในภาษาอาเซอร์ไบจานเป็นสระปากห่อ เช่น  (หมายถึง *100*) เป็น  ในภาษาอาเซอร์ไบจานมาตรฐาน

## อ้างอิง

## วรรณกรรม
* 

หมวดหมู่:ตระกูลภาษาเตอร์กิก
อัฟซาร์
อัฟซาร์
อัฟซาร์
อัฟซาร์
อัฟซาร์
ภาษาแบกเตรีย

**ภาษาแบกเตรีย** (Bactrian language) เป็นภาษากลุ่มอิหร่านกลางที่ตายแล้ว เคยใช้พูดในบริเวณแบกเตรียในเอเชียกลาง ซึ่งเคยเรียกว่าโตคาริสถานในอัฟกานิสถาน คาดว่าภาษานี้เป็นภาษาพูดของชาวแบกเตรียในยุคที่พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชยกทัพไปถึงเมื่อราว พ.ศ. 220 ตามด้วยช่วงเวลาของการรับวัฒนธรรมกรีกอีก 200 ปี โดยจักรวรรดิซิลูซิดตามด้วยราชอาณาจักรกรีก-แบกเตรีย อิทธิพลจากกรีกสิ้นสุดลงเมื่อ พ.ศ. 420 เมื่อมีการรุกรานจากชาวเย่ว์จือจากภาคเหนือซึ่งเป็นผู้ปรับปรุงอักษรกรีกมาเขียนภาษาแบกเตรีย โดยก่อนหน้านี้ ภาษานี้เขียนด้วยอักษรอราเมอิก

ภาษาแบกเตรียคล้ายกับว่าจะเป็นภาษาราชการคู่กับภาษากรีกในยุคของชาวกุษาณะที่เป็นลูกหลานของชาวเย่ว์จือใช้ในจารึกและบนเหรียญ การขยายดินแดนของชาวกุษาณะทำให้ภาษาแบกเตรียแพร่เข้าสู่อินเดียภาคเหนือและบริเวณอื่น ๆ ของเอเชียกลางไปไกลถึงทูรฟาน เมื่อพบจารึกเกี่ยวกับพุทธศาสนาเขียนด้วยภาษาแบกเตรียในบริเวณนั้น สัทวิทยาโดยทั่วไปของภาษาแบกเตรียคล้ายกับภาษาปาทาน ภาษาเปอร์เซีย และภาษาอิหร่านยุคกลางอื่น ๆ เช่น ภาษาพาร์เทียนและภาษาซอกเดีย คาดว่าภาษานี้มีการใช้จนถึงพุทธศตวรรษที่ 14

บแกเตรีย
ภาษาเอเวนค์

**ภาษาเอเวนค์ (Evenki language) ** เป็นกลุ่มของภาษาที่ใหญ่ที่สุดในภาษากลุ่มตุงกูซิกเหนือ เป็นกลุ่มที่รวมภาษาเอเวนและภาษาเนกีดัล ใช้พูดโดยชาวเอเวนค์ในรัสเซีย มองโกเลีย และจีน ใน พ.ศ. 2545 มีผู้พูดในรัสเซีย 7,500 คน คำศัพท์พื้นฐานและการผันหน่วยเสียงต่างจากภาษามองโกเลียและภาษากลุ่มเตอร์กิกแต่มีความสัมพันธ์กับภาษากลุ่มตุงกูซิกอื่น ๆ ในบางบริเวณได้รับอิทธิพลจากภาษายาคุตและภาษาบูเรียต รวมทั้งภาษารัสเซียด้วย ใน พ.ศ. 2545 มีชาวเอเวนค์พูดภาษารัสเซียถึง 92.7% ชาวเอเวนค์ในรัสเซียเขียนด้วยอักษรซีริลลิกที่เริ่มใช้เมื่อราว พ.ศ. 2463 ส่วนในจีนเขียนด้วยอักษรมองโกเลีย

อักษรซีริลลิกที่ใช้เขียนภาษาเอเวนค์ ได้แก่

## อ้างอิง

* Bulatova, Nadezhda & Grenoble, Lenore. 1999. Evenki, Lincom Europa, Munich, ISBN 3895862223
* Nedjalkov, Igor. 1997. Evenki, Routledge, London, ISBN 0415026407 

เอเวนค์
เอเวนค์
เอเวนค์
เอเวนค์
ภาษากามาโย

**ภาษากามาโย ** เป็นภาษาที่มีผู้พูดไม่มากนักใน เมืองบิสลิก ทางภาคใต้ของฟิลิปปินส์ อยู่ในตระกูลออสโตรนีเซียน กลุ่มย่อยวิซายัน 

## อ้างอิง

กามาโย
ธงชาติเยเมน

**ธงชาติเยเมน** (อาหรับ :علم اليمن) แบบปัจจุบันเป็นธงสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้าง 2 ส่วน ยาว 3 ส่วน พื้นธงแบ่งเป็นริ้ว 3 สี ความกว้างเท่ากันตามแนวนอน ได้แก่ สีแดง สีขาว และสีดำ ซึ่งเป็นสีกลุ่มชนอาหรับ (Pan-Arabic colors) ประกาศใช้เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2533 อันเป็นวันรวมชาติ สาธารณรัฐอาหรับเยเมน (เยเมนเหนือ) และ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเยเมน (เยเมนใต้) กลับเป็นประเทศเดียวกันอีกครั้ง

## การออกแบบ

## ธงชาติในอดีต
ก่อนที่เยเมนจะรวมเป็นประเทศเดียวกันอย่างในปัจจุบันนี้ เยเมนได้ถูกแบ่งออกเป็น 2 ประเทศ คือ เยเมนเหนือและเยเมนใต้ ประเทศเยเมนเหนือนั้น ในสมัยที่ยังใช้ชื่อว่าราชอาณาจักรมุตาวัคคิไลต์เยเมน ได้ใช้ธงพื้นแดงมีดาวขาว 5 ดวง โดยดาว 4 ดวงวางที่มุมธง ตรงกลางธงมีดาว 1 ดวงอยู่เหนือดาบโค้งแบบอาหรับ ตั้งแต่ พ.ศ. 2470 เมื่อถึง พ.ศ. 2505 เยเมนเหนือได้เปลี่ยนชื่อประเทศเป็นสาธารณรัฐอาหรับเยเมน จึงได้เปลี่ยนมาใช้ธงชาติที่มีลักษณะคล้ายกับในปัจจุบัน แต่ตรงกลางริ้วสีขาวนั้นมีรูปดาวสีเขียว ส่วนเยเมนใต้ ซึ่งใช้ชื่อประเทศว่า สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเยเมน (พ.ศ. 2510 – 2533) ก็ใช้ธงชาติในลักษณะคล้ายกับธงในปัจจุบันเช่นกัน แต่เพิ่มรูปสามเหลี่ยมสีฟ้า พร้อมดาวห้าแฉกสีแดงที่ด้านคันธง โดยฐานของรูปสามเหลี่ยมนั้นอยู่ที่ด้านกว้างของด้านคันธง ธงของเยเมนใต้นี้ ได้รับอิทธิพลความคิดในการออกแบบธงจากการปฏิวัติคิวบา ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 1950

### เยเมนเหนือ

ภาพ:Flag of Yemen 1918.svg|ราชอาณาจักรมุตาวัคคิไลต์เยเมน (พ.ศ. 2461 – 2466)
|ราชอาณาจักรมุตาวัคคิไลต์เยเมน (พ.ศ. 2466 – 2470)
ภาพ:Flag of the Mutawakkilite Kingdom of Yemen.svg|ราชอาณาจักรมุตาวัคคิไลต์เยเมน (พ.ศ. 2470 – 2505)
ภาพ:Flag of the Yemen Arab Republic.svg|ธงชาติสาธารณรัฐอาหรับเยเมน (พ.ศ. 2505 – 2533)


### เยเมนใต้

ภาพ:Flag of Aden (1937–1963).svg|อาณานิคมเอเดน (พ.ศ. 2480 – 2506)
ภาพ:Flag of the Federation of South Arabia.svg|สหพันธรัฐอาระเบียใต้ (พ.ศ. 2505 – 2510)
ภาพ:Flag of South Yemen.svg|ธงชาติสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเยเมน (พ.ศ. 2510 – 2533)
ภาพ:Presidential standard of South Yemen 1967-1990.svg|ธงประธานาธิบดี (พ.ศ. 2510 – 2533)


## ดูเพิ่ม
*ตราแผ่นดินของเยเมน
*เพลงชาติเยเมน
*ขบวนการชาตินิยมอาหรับ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*

ยเมเน
หมวดหมู่:สัญลักษณ์ของประเทศเยเมน
ภาษาบัชการ์ดี

**ภาษาบัซการ์ดี** เป็นภาษากลุ่มอิหร่านตะวันตกเฉียงใต้ที่พูดกันทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศอิหร่าน ในจังหวัดเคร์อน ซีสถานและบาโลชิสถาน และโฮร์โมซกอน ภาษานี้มีความใกล้ชิดกับ Garmsiri, Larestani และ Kumzari

ภาษาบัซการ์ดีตอนเหนือ หรือ *Marzi Gāl* มีความใกล้ชิดกับเพิ่อนบ้ายมากกว่าภาษาบัซการ์ดีตอนใต้ หรือ *Molki Gāl* 
และจัดให้เป็นภาษาย่อยของภาษา Garmsiri ( Bandari) เพื่อนบ้าน

วิธภาษาบัซการ์ดีที่พูดกันในพื้นที่ตอนในอาจไม่ได้อยู่ในบัซการ์ดีทั้งทางเหนือและใต้ทั้งหมด

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* 

บัชการ์ดี
แดนซ์แดนซ์เรโวลูชัน ซูเปอร์โนวา

right|180px|thumb|แดนซ์ แดนซ์ เรโวลูชัน ซูเปอร์โนวา
**แดนซ์ แดนซ์ เรโวลูชัน ซูเปอร์โนวา** () เป็นเกมเต้นภาคต่อในปี พ.ศ. 2549 โดยบริษัทโคนามิจำกัด ในประเทศญี่ปุ่นได้วางแผงในแบบตู้เกม เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2549, วางแผงในเป็นแบบ เพลย์สเตชัน 2 เมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2550 ส่วนประเทศสหรัฐอมริกาวางแผงในแบบตู้เกม เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2549, วางแผงในเป็นแบบเพลย์สเตชัน 2 เมื่อวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2549, และแถบยุโรป วางแผงในแบบตู้เกม เมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2549 วางแผงในเป็นแบบเพลย์สเตชัน 2 เมื่อช่วงต้นปี พ.ศ. 2550

## ลักษณะเด่น
เป็นเกมเต้นภาคต่อจาก แดนซ์ แดนซ์ เรโวลูชัน เอกซตรีม 2 (DDR Extreme 2) ของสหรัฐ และแดนซ์ แดนซ์ เรโวลูชัน สไตรค์ (DDR STR!KE) ของญี่ปุ่น นี้ มีลักษณะเด่นขึ้น เมื่อผู้เล่น เล่นเกมเต้น จะได้เห็นตัวละครเต้นบนฉากเต้น และมีลักษณะที่ดูโดดเด่นมากขึ้น เพลงบรรจุต่าง ๆ ในประเภทตู้นั้น บรรจุรวมกับเพลงจากภาคที่แล้วได้มากกว่า 300 เพลง ถือได้ว่า เกมเต้นภาคนี้
บรรจุเพลงได้มากที่สุดในเกมเต้นภาคที่ผ่านมา รวมทั้งเพลงใหม่ ๆ ที่สร้างความสนุกสนานให้กับผู้เล่นได้อย่างทุกเพศทุกวัย รวมไปถึงหมวดเกมต่าง ๆ ในประเภทเล่นตามบ้าน ก็สามารถสร้างความสนุกให้กับผู้เล่นได้เช่นกัน

## รายชื่อเพลง
รายชื่อเพลงใหม่ที่ถูกบรรจุในเกมเต้นภาคนี้ ซึ่งประกอบไปด้วยเพลงในตาราง ซึ่งเรียงลำดับตามตัวอักษรภาษาอังกฤษ โดยที่แถบสีแดงจะเป็นเพลงยากประจำภาคนี้

### รายชื่อเพลงใหม่ที่ปราฏในประเภทตู้

## ดูเพิ่ม
* แดนซ์ แดนซ์ เรโวลูชัน

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Dance Dance Revolution SuperNOVA Gateway 
* เกมเต้นซูเปอร์โนวา แบบเล่นตามบ้านของสหรัฐ 
* เกมเต้นซูเปอร์โนวา แบบเล่นตามบ้านของญี่ปุ่น 
* เว็บไซต์เกมเต้นอย่างเป็นทางการของโคนามิญี่ปุ่น 

หมวดหมู่:แดนซ์ แดนซ์ เรโวลูชัน
หมวดหมู่:วิดีโอเกมอาร์เคด
วัดไทรทอง

**วัดไทรทอง** อาจหมายถึง
* **[[วัดไทรทอง (จังหวัดกำแพงเพชร)|วัดไทรทอง]]** จังหวัดกำแพงเพชร
* **[[วัดไทรทอง (อำเภอกระนวน)|วัดไทรทอง]]** อำเภอกระนวน จังหวัดขอนแก่น
* **[[วัดไทรทอง (อำเภอมัญจาคีรี)|วัดไทรทอง]]** อำเภอมัญจาคีรี จังหวัดขอนแก่น
* **[[วัดไทรทอง (อำเภอเมืองขอนแก่น)|วัดไทรทอง]]** อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น
* **[[วัดไทรทอง (จังหวัดฉะเชิงเทรา)|วัดไทรทอง]]** จังหวัดฉะเชิงเทรา
* **[[วัดไทรทอง (จังหวัดชัยภูมิ)|วัดไทรทอง]]** จังหวัดชัยภูมิ
* **[[วัดไทรทอง (จังหวัดตรัง)|วัดไทรทอง]]** จังหวัดตรัง
* **[[วัดไทรทอง (จังหวัดตราด)|วัดไทรทอง]]** จังหวัดตราด
* **[[วัดไทรทอง (จังหวัดนครราชสีมา)|วัดไทรทอง]]** จังหวัดนครราชสีมา
* **[[วัดไทรทอง (อำเภอบ้านแหลม)|วัดไทรทอง]]** อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี
* **[[วัดไทรทอง (อำเภอบ้านลาด)|วัดไทรทอง]]** อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี
* **[[วัดไทรทอง (อำเภอเกษตรวิสัย)|วัดไทรทอง]]** อำเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด
* **[[วัดไทรทอง (อำเภอหนองฮี)|วัดไทรทอง]]** อำเภอหนองฮี จังหวัดร้อยเอ็ด
* **[[วัดไทรทอง (จังหวัดเลย)|วัดไทรทอง]]** จังหวัดเลย

ไทรทอง
คูมาโมโตะ (เมือง)

**คูมาโมโตะ** () เป็นนครที่ตั้งอยู่ในจังหวัดคูมาโมโตะบนเกาะคีวชูของประเทศญี่ปุ่น

## ภูมิศาสตร์
### ภูมิอากาศ
คูมาโมโตะมีภูมิอากาศแบบอบอุ่นชื้น (การแบ่งเขตภูมิอากาศแบบเคิพเพิน *Cfa*) โดยมีฤดูร้อนที่ร้อนและชื้น และฤดูหนาวที่หนาวเย็น มีปริมาณน้ำฝนมากตลอดทั้งปี โดยเฉพาะในช่วงเดือนมิถุนายนและกรกฎาคม

### เขต
ตั้งแต่ 1 เมษายน 2012 คูมาโมโตะแบ่งออกเป็น 5 เขต (; *คุ*) ดังนี้ 

### เทศบาลข้างเคียง
; จังหวัดคูมาโมโตะ
* อูกิ
* คิกูจิ
* ทามานะ
* อูโตะ
* ยามางะ
* โคชิ
* มาชิกิ
* โคซะ
* คาชิมะ
* คิกูโย
* มิฟูเนะ
* เกียวกูโตะ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

*  
* เว็บไซต์ทางการนครคูมาโมโตะ 
* เว็บไซต์ทางการนครคูมาโมโตะ 
* 


หมวดหมู่:นครในจังหวัดคูมาโมโตะ
หมวดหมู่:นครที่ตั้งขึ้นโดยข้อบัญญัติรัฐบาล
หมวดหมู่:เมืองท่าในประเทศญี่ปุ่น
อำเภอพนมสารคาม

**พนมสารคาม** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดฉะเชิงเทรา 

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอพนมสารคามมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอบ้านสร้างและอำเภอศรีมโหสถ (จังหวัดปราจีนบุรี)
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอศรีมหาโพธิ (จังหวัดปราจีนบุรี) และอำเภอสนามชัยเขต
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอสนามชัยเขตและอำเภอแปลงยาว 
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอราชสาส์น

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอพนมสารคามแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 8 ตำบล 87 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอพนมสารคามประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่
* **เทศบาลตำบลเกาะขนุน** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเกาะขนุน
* **เทศบาลตำบลเขาหินซ้อน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเขาหินซ้อนทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลพนมสารคาม** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลพนมสารคาม
* **เทศบาลตำบลบ้านซ่อง ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านซ่องทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลท่าถ่าน ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าถ่านทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเกาะขนุน ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเกาะขนุน (นอกเขตเทศบาลตำบลเกาะขนุน)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลพนมสารคาม ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพนมสารคาม (นอกเขตเทศบาลตำบลพนมสารคาม)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองเก่า ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองเก่าทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองยาว ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองยาวทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองแหน ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองแหนทั้งตำบล

พนมสารคาม
อำเภอแปลงยาว

**แปลงยาว** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดฉะเชิงเทรา เดิมเคยเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอบางคล้า ต่อมากระทรวงมหาดไทย ได้ประกาศพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นเป็น อำเภอแปลงยาว เมื่อวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2528 

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอแปลงยาวตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอบางคล้า อำเภอราชสาส์น และอำเภอพนมสารคาม 
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอสนามชัยเขต
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอท่าตะเกียบ และอำเภอเกาะจันทร์ (จังหวัดชลบุรี)
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอพนัสนิคม (จังหวัดชลบุรี) อำเภอบ้านโพธิ์ และอำเภอบางคล้า

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอแปลงยาวแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 4 ตำบล 48 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอแปลงยาวประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
* **เทศบาลตำบลทุ่งสะเดา** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลแปลงยาวและตำบลวังเย็น
* **เทศบาลตำบลแปลงยาว** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลแปลงยาวและตำบลวังเย็น
* **เทศบาลตำบลหัวสำโรง** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหัวสำโรง
* **เทศบาลตำบลวังเย็น** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังเย็น (นอกเขตเทศบาลตำบลทุ่งสะเดาและเทศบาลตำบลแปลงยาว)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลแปลงยาว** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแปลงยาว (นอกเขตเทศบาลตำบลทุ่งสะเดาและเทศบาลตำบลแปลงยาว)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหัวสำโรง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหัวสำโรง  (นอกเขตเทศบาลตำบลหัวสำโรง)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองไม้แก่น** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองไม้แก่นทั้งตำบล

ปแลงยาว
เจ้าพระยาวิชิตวงศ์วุฒิไกร (หม่อมราชวงศ์คลี่ สุทัศน์)

มหาอำมาตย์เอก **เจ้าพระยาวิชิตวงศ์วุฒิไกร** (นามเดิม: หม่อมราชวงศ์คลี่ สุทัศน์; 20 สิงหาคม พ.ศ. 2386 - 19 เมษายน พ.ศ. 2456) อดีตปลัดทูลฉลอง และเสนาบดีกระทรวงธรรมการ

## ประวัติ
เจ้าพระยาวิชิตวงศ์วุฒิไกร เดิมชื่อ หม่อมราชวงศ์พรรณราย ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น หม่อมราชวงศ์คลี่ เกิดเมื่อวันจันทร์ แรม 10 ค่ำ เดือน 9 ปีเถาะเบญจศก จุลศักราช 1205 ตรงกับวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2386 เป็นโอรสในหม่อมเจ้าจินดา สุทัศน์กับหม่อมอ่วม สุทัศน์ ณ อยุธยา หม่อมเจ้าจินดา สุทัศน์เป็นพระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นไกรสรวิชิต กับหม่อมน้อย สุทัศน์ ณ อยุธยา ได้ถวายตัวเป็นมหาดเล็กในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2407 ช่วยราชการในกรมสังฆการีธรรมการ ที่บิดารับราชการอยู่  ปี พ.ศ. 2416 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็นพระวุฒิการบดี และเลื่อนเป็น*พระยาวุฒิการบดี ศรีวิสุทธิสาสนวโรประการ* เมื่อปี พ.ศ. 2431

ในปี พ.ศ. 2432 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้รวมกรมธรรมการสังฆการี กรมศึกษาธิการและกรมพยาบาลเข้าเป็นกระทรวงธรรมการ มีเจ้าพระยาภาสกรวงศ์ (พร บุนนาค) เป็นเสนาบดีคนแรก  และพระยาวุฒิการบดีเป็นปลัดทูลฉลองคนแรก

พระยาวุฒิการบดี ได้ดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงธรรมการ เมื่อ พ.ศ. 2445 ได้เป็นองคมนตรี รัฐมนตรี เป็นกรรมการศาลฎีกา  และเมื่อ พ.ศ. 2447 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาท่านขึ้นเป็นเจ้าพระยา มีสมญาจารึกในสุพรรณบัฏว่า *เจ้าพระยาวิชิตวงษ์วุฒิไกร ศุภไนยนิติธารี ศรีวิสุทธิสาสนวโรประการ บรมนฤบาลสวามิภักดิ์ สุขุมศักดิสมบุรณ์ สุนทรพจนวิจิตร์ ราชกิจจานุกิจโกศล พหลกัลยาณวัตร์ ศรีรัตนสรณาภรณ์ สถาวรเมตตาทยาไศรย อภัยพิริยปรากรมพาหุ* และกราบบังคมทูลลาออกจากตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงธรรมการ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อ พ.ศ. 2454 

ชีวิตส่วนตัว ท่านมีภรรยาหลายคน จะกล่าวแต่ ๒ คนคือ 

# หม่อมราชวงศ์ลออ สุทัศน์ ราชตระกูลสายกรมหมื่นไกรสรวิชิตร่วมกัน มีธิดา 1 คนคือ หม่อมหลวงโต สุทัศน์
# ท่านผู้หญิงเผื่อน สุทัศน์ ณ อยุธยา มีธิดา 3 คนคือ
## หม่อมหลวงพร้อม สุทัศน์
## หม่อมหลวงเลื่อน สุทัศน์ (หม่อมหลวงเลื่อน จักรพันธุ์) หม่อมในพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทศศิริวงศ์
## หม่อมหลวงวาด สุทัศน์ 

เจ้าพระยาวิชิตวงศ์วุฒิไกร ป่วยเป็นโรคชรามานานและมีโรคไตพิการแทรกซ้อน ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 19 เมษายน พ.ศ. 2456 เวลาเช้า 5 โมง 10 นาที สิริอายุได้  พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จมาพระราชทานน้ำอาบศพ เจ้าพนักงานยกลองในตั้งบนแว่นฟ้า 2 ชั้น ประกอบโกศมณฑป แวดล้อมด้วยฉัตรเครื่อง 9 คัน มีพระพิธีธรรมสวดพระอภิธรรมทั้งกลางวันกลางคืนตลอด 1 เดือน

## ยศและบรรดาศักดิ์
* พ.ศ. 2407 พระวุฒิการบดี
* 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2431 พระยาวุฒิการบดี ศรีวิสุทธิศาสโนประการ ถือศักดินา ๕๐๐๐
* 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2447 เจ้าพระยาวิชิตวงศ์วุฒิไกร ถือศักดินาพิเศษ 10000
* 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2454 มหาอำมาตย์เอก

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## ลำดับสาแหรก



## อ้างอิง
* เจ้าพระยาวิชิตวงศ์วุฒิไกร (ม.ร.ว.คลี่ สุทัศน์)

หมวดหมู่:องคมนตรีในรัชกาลที่ 5
หมวดหมู่:ปลัดกระทรวงศึกษาธิการไทย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการไทย
วิชิตวงศ์วุฒิไกร
คลี่ สุทัศน์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์
หมวดหมู่:ราชสกุลสุทัศน์
หมวดหมู่:ขุนนางในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์
ดับเบิล (เพลงโบอา)

**ดับเบิ้ล(ดับเบิ้ล/มิดไนท์ พาราไดซ์/มิลกี้ เวย์ ~คิมิโนะอุตะ~)** () เป็นซิงเกิลภาษาญี่ปุ่นลำดับที่ 10 ของโบอาในรูปแบบของทริปเปิ้ล เอ ไซด์ ซิงเกิล วางขายเมื่อวันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2546 และเป็นซิงเกิลแรกของโบอาที่ร้องเป็นภาษาเกาหลี เปิดตัวสัปดาห์แรกที่อันดับ 2 ของออริกอนชาร์ต และมียอดขายรวมมากกว่า 82,000 แผ่น โดยมิวสิกวิดีโอเพลงนี้ได้รับรางวัล Best Dance Video ในงาน MTV Video Music Awards Japan 2004 ที่ประเทศญี่ปุ่น

ทั้งเพลง DOUBLE เป็นเพลงประกอบโฆษณารถยนต์ของฮอนด้า ส่วนเพลง Midnight Parade เป็นเพลงประกอบโฆษณาแม็คดาดิเมียช็อคโกแล็ตของลอตเต้ และเพลง Milky Way ~คิมิโนะอุตะ~ เป็นเพลงที่ใช้ในการถ่ายทอดสดกีฬารักบี้ชิงแชมป์โลกปี 2003 ของสถานีโทรทัศน์ทีวีโตเกียว 

## รายชื่อเพลง
### เวอร์ชันญี่ปุ่น
# DOUBLE 
# Midnight Parade 
# Milky Way ～君の歌～ 
# DOUBLE -Instrumental- 
# Midnight Parade -Instrumental- 
# Milky Way ～君の歌～ -Instrumental- 
### เวอร์ชันเกาหลี
# Double 
# 이별풍경-Always 
# Milky Way (Club Remix) 
# Double (Instrumental) 
# 이별풍경-Always　(Instrumental) 
## ชาร์ต
;ออริกอนชาร์ต (ในญี่ปุ่น)

หมวดหมู่:ซิงเกิลในปี พ.ศ. 2546
หมวดหมู่:เพลงญี่ปุ่น
หมวดหมู่:เพลงของโบอา
รายชื่อศัพท์ต่างประเทศที่ใช้คำไทยแทนได้

**ศัพท์ต่างประเทศที่ใช้คำไทยแทนได้** คือ ศัพท์ภาษาต่างประเทศ (ซึ่งส่วนใหญ่เป็นภาษาอังกฤษ) ที่มักใช้กันในสังคมไทยในรูปทับศัพท์ไม่ว่าในการเขียนหรือการพูด  ทั้ง ๆ ที่มีคำศัพท์ภาษาไทยที่เหมาะสมซึ่งสามารถใช้แทนกันได้ การเลือกใช้ควรจะพิจารณาความเหมาะสมและบริบท เปรียบเทียบกับการใช้คำทับศัพท์ ในส่วนต่อไปนี้ จะยกตัวอย่างที่ใช้กันทั่วไป

## ภาษาอังกฤษ
### อักษร A

### อักษร B

### อักษร C

### อักษร D

### อักษร F

### อักษร M

## อ้างอิง
* ศัพท์ต่างประเทศที่ใช้คำไทยแทนได้ ราชบัณฑิตยสถาน 
* ภาษาต่างประเทศในภาษาไทย ภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร 

หมวดหมู่:ภาษา
ลูกบาศก์มรณะ 2

**ลูกบาศก์มรณะ 2** (Cube 2: Hypercube) เป็นภาพยนตร์แนวไซไฟสยองขวัญ และเป็นไตรภาคที่ 2 ของภาพยนตร์ชุด *ลูกบาศก์มรณะ* กำกับการแสดงโดย อันตแชย์ แซกูวา (Andrzej Sekuła) ออกฉายครั้งแรกในปี พ.ศ. 2545 ภาพยนตร์ภาคนี้มีงบประมาณมากกว่าภาคแรก และใช้คอมพิวเตอร์กราฟิกเป็นฉากหลังล้วนในบางฉาก

หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไซไฟ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์สยองขวัญ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์แคนาดาที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2545
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่ถ่ายทำในโทรอนโต
กำเนิดลูกบาศก์มรณะ

**กำเนิดลูกบาศก์มรณะ** () เป็นภาพยนตร์แนวไซไฟสยองขวัญ และเป็นไตรภาคที่ 3 ของภาพยนตร์ชุด *ลูกบาศก์มรณะ* กำกับการแสดงโดย เออร์นี บาร์บาราช (Ernie Barbarash) ออกฉายครั้งแรกในสหรัฐอเมริกาเมื่อ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2547 เนื้อเรื่องของภาพยนตร์ภาคนี้เป็นการอธิบายเรื่องราวก่อนถึงภาคแรก และเฉลยข้อสงสัยที่มีในภาคก่อนๆ และเริ่มต้นดำเนินเรื่องจากข้างนอกสถานที่เข้าไปข้างใน ต่างกับภาคก่อนๆ ที่ดำเนินเรื่องจากภายในออกไปข้างนอก

หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไซไฟ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์สยองขวัญ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2547
วาชู

**วาชู** () (พ.ศ. 2508 - 30 ตุลาคม พ.ศ. 2550) เป็นชิมแปนซีเพศเมียตัวแรก ที่สามารถเข้าใจภาษามนุษย์ และสามารถสอนให้ชิมแปนซีตัวอื่นเข้าใจภาษามนุษย์ได้ด้วย 

วาชู ถูกตั้งชื่อตามชื่อเคาน์ตีในรัฐเนวาดา ซึ่งเป็นที่ตั้งของโครงการวิจัยภาษาสัตว์ ของมหาวิทยาลัยเนวาดา เป็นสถานที่ที่มันถูกสอนให้เข้าใจภาษาสัญลักษณ์อเมริกัน (American Sign Language - ASL)  วาชูมีความสามารถจดจำตัวอักษรสัญลักษณ์ได้ถึง 350 คำ

วาชูอาศัยอยู่ที่สถาบันชิมแปนซีและการสื่อสารของมนุษย์ มหาวิทยาลัยเซ็นทรัลวอชิงตัน ตั้งแต่ พ.ศ. 2523 พร้อมกับชิมแปนซีอีก 3 ตัว ชื่อ ลูลิส, ทาทู และ ดาร์

## อ้างอิง

* First chimp reported to learn sign language dies

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Friends of Washoe, a non-profit organization
* Summary of Project Washoe

หมวดหมู่:ลิงที่มีชื่อเสียง
หมวดหมู่:วานรวิทยา
หมวดหมู่:ชิมแปนซี
อำเภอจะแนะ

**จะแนะ** (มลายูปัตตานี: ساي منچادڠكنڽ. ; Sene, ซือแนะ) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนราธิวาส

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอจะแนะตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอศรีสาครและอำเภอระแงะ
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอระแงะและอำเภอสุคิริน
* **ทิศใต้** ติดต่อกับรัฐเประ (ประเทศมาเลเซีย) 
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอเบตงและอำเภอธารโต (จังหวัดยะลา)

## ประวัติ
ท้องที่อำเภอจะแนะเดิมเป็นส่วนหนึ่งของตำบลจะแนะ อำเภอระแงะ ทางราชการได้แบ่งพื้นที่การปกครองออกมาตั้งเป็น **กิ่งอำเภอจะแนะ** ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2526 โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 12 กรกฎาคม ปีเดียวกัน และต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกาเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2530 ยกฐานะกิ่งอำเภอแห่งนี้ขึ้นเป็น **อำเภอจะแนะ** โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 31 ธันวาคม ปีเดียวกัน

* วันที่ 7 ตุลาคม 2518 ตั้งตำบลดุซงญอ แยกออกจากตำบลจะแนะ
*วันที่ 12 ตุลาคม 2525 ตั้งที่ทำการไปรษณีย์ดุซงญอ ท้องที่อำเภอระแงะ
* วันที่ 23 มิถุนายน 2526 แยกพื้นที่ตำบลจะแนะ และตำบลดุซงญอ จากอำเภอระแงะ มาตั้งเป็น **กิ่งอำเภอจะแนะ** และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอระแงะ
* วันที่ 23 มิถุนายน 2530 ตั้งตำบลผดุงมาตร แยกออกจากตำบลดุซงญอ
* วันที่ 31 ธันวาคม 2530 ยกฐานะกิ่งอำเภอจะแนะ อำเภอระแงะ เป็น **อำเภอจะแนะ**
* วันที่ 31 สิงหาคม 2531 ตั้งตำบลช้างเผือก แยกออกจากตำบลจะแนะ
*วันที่ 14 พฤศจิกายน 2562 แยกหมู่บ้านมะนังกาแยง หมู่ที่ 3 ตำบลจะแนะ จัดตั้งเป็นหมู่บ้านใหม่อีก 1 หมู่บ้าน ชื่อหมู่บ้านละหาร โดยกำหนดให้เป็นหมู่ที่ 11 ของตำบลจะแนะ

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอจะแนะแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 4 ตำบล 32 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอจะแนะประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่
* **องค์การบริหารส่วนตำบลจะแนะ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจะแนะทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลดุซงญอ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดุซงญอทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลผดุงมาตร** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผดุงมาตรทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลช้างเผือก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลช้างเผือกทั้งตำบล

## อ้างอิง


จะแนะ
หมวดหมู่:เขตแดนไทย–มาเลเซีย
เปตอง

thumb|right|ลูกแก่นและลูกเปตอง
**เปตอง** (      ) เป็นกีฬาประเภทบูลชนิดหนึ่งที่เล่นโดยการโยนลูกบอลในกรณีของเปตองลูกบอลทำจากโลหะเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณไม่เกิน 8 เซนติเมตรหนักไม่เกิน 800 กรัมและไม่น้อยกว่า 650 กรัมให้เข้าใกล้เป้ามากที่สุดในกรณีนี้คือลูกแก่น () ทำจากไม้หรือพลาสติกเส้นผ่านศูนย์กลาง 30 มิลลิเมตร และต้องไม่นำแม่เหล็ก กีฬาเปตองมีเป้าหมายการเล่นหลักคือทำแต้มโดยวางลูกเปตองให้ใกล้ลูกแกนมากกว่าลูกของฝ่ายตรงข้ามให้มากที่สุดเมื่อลูกเปตองทั้งหมดในการเล่นถูกโยนจนครบ การทำแต้มในกีฬาเปตองสามารถโยนลูกเปตองของตัวเองให้ชนลูกเปตองของฝ่ายตรงข้ามให้ออกจากเป้าได้ ระหว่างการโยนผู้เล่นที่ทำการโยนลูกจะยืนในรูปวงกลมที่อยู่บนพื้นสนามและให้เท้าทั้งสองอยู่ภายในวงกลมนั้น กีฬาชนิดนี้มักเล่นบนพื้นดินแข็งหรือพื้นกรวด

กีฬาเปตองแบบปัจจุบันมีต้นกำเนิดที่ เมืองลาซิยอตา ในพรอว็องส์ ประเทศฝรั่งเศส จากการที่มีผู้คิดค้นกีฬาขนิดใหม่ที่คล้ายกับกีฬาที่ชื่อว่าเฌอพรอว็องซาล (Jeu Provençal) ในช่วงปี 1907 หรือ 1910 คำว่าเปตองมาจากภาษาพรอว็องส์ระหว่างคำว่า pèd และคำว่า tanca ซึ่งแปลว่า เท้า และ วางกับที่ รวมกันหมายความว่ากีฬาที่เล่นโดยเท้าอยู่กับที่ เนื่องจากมีกีฬาบูลอื่น ๆ ที่เล่นในพรอว็องส์ก่อนที่จะมีการเขียนกฎเปตองขึ้นในปี 1910 อนุญาติให้ผู้เล่นออกท่าหรือวิ่งเพื่อเพิ่มโมเมนตัมให้ลูกที่โยนได้ กีฬาเปตองมีสมาพันธ์นานาชาติที่ดูแลคือสมาพันธ์นานาชาติแห่งกีฬาเปตองและกีฬาพรอว็องส์ (Fédération Internationale de Pétanque et Jeu Provençal (หรือ FIPJP)) ก่อตั้งขึ้นในปี 1958 ที่มาร์แซย์ ปัจจุบันสมาพันธ์มีสมาชิกประมาณ 800,000 คน จากข้อมูลเมื่อปี 2022 ใน 80 ประเทศทั่วโลก

## วิธีและเทคนิคการเล่นเปตอง
วิธีการจับลูกเปตองมี 4 แบบ
# จับลูกเปตองแบบ 4 นิ้ว
# จับลูกเปตองแบบทั้ง 5 นิ้ว
# จับลูกเปตองแบบคีบ นิ้วโป้งอยู่ตรงข้ามกับนิ้วกลาง
# จับลูกเปตองแบบขยุ้ม

## อ้างอิง

หมวดหมู่:กีฬา
หมวดหมู่:กีฬาที่มีต้นกำเนิดในประเทศฝรั่งเศส
อำเภอเจาะไอร้อง

**เจาะไอร้อง** (มลายูปัตตานี: چايوڠ ; แชย็อง) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนราธิวาส เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอระแงะ

## ประวัติ
ประวัติความเป็นมาอำเภอเจาะไอร้อง มีเรื่องเล่าเกี่ยวกับที่มาของชื่ออำเภออยู่ 2 แบบ
ความหมายของคำว่า "เจาะไอร้อง"
หนึ่ง คือ “เจาะไอร้อง” มาจากคำว่า “บือเจาะ” ซึ่งแปลว่า แตกหรือหัก กับ “แอรอง” ซึ่งเป็นชื่อของภาชนะส่วนพระองค์ของกษัตริย์สมัยก่อน โดยระหว่างเสด็จผ่านพื้นที่แถบนี้ ได้ทำภาชนะนั้นหล่น จึงเรียกชื่อว่า “บือเจาะ แอรอง” หมายถึงพื้นที่ที่ภาชนะที่เรียกว่า แอรอง แตกหัก เมื่อเขียนเป็นภาษาไทยจึงแผลงเป็น “เจาะไอร้อง”

สอง คือ “เจาะไอร้อง” มาจากภาษามลายูว่า “ปือเจ๊าะแอรอง” แปลว่า “แตกเสี้ยว” โดยมีเรื่องเล่าว่าสมัยก่อนในพื้นที่นี้มีโอ่ง 1 ใบ และเป็นโภคภัณฑ์หายาก แต่จู่ๆ ก็ถูกทำให้แตก เมื่อโอ่งแตกก็กลายเป็นเสี้ยว จึงเรียกว่า “บ้านปือเจ๊าะแอรอง” และเพี้ยนเป็นภาษาไทยว่า “เจาะไอร้อง”
อำเภอเจาะไอร้องเดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอระแงะ ได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2539 มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2539

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอเจาะไอร้องตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอเมืองนราธิวาส
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอตากใบและอำเภอสุไหงปาดี
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอสุไหงปาดี
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอระแงะ 

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอเจาะไอร้องแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 3 ตำบล 33 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอเจาะไอร้องประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 3 แห่ง ได้แก่
* **องค์การบริหารส่วนตำบลจวบ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจวบทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบูกิต** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบูกิตทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลมะรือโบออก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะรือโบออกทั้งตำบล

## อ้างอิง

จเไอร้อง
อำเภอศรีสาคร

**ศรีสาคร** (มลายูปัตตานี: تتڤ ; Sako, ซากอ) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนราธิวาส

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอศรีสาครตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอรือเสาะ
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอระแงะและอำเภอจะแนะ
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอจะแนะ และอำเภอธารโต (จังหวัดยะลา)
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอธารโตและอำเภอบันนังสตา (จังหวัดยะลา)

## ประวัติ
ท้องที่อำเภอศรีสาครเดิมเป็นส่วนหนึ่งของตำบลซากอ อำเภอรือเสาะ ทางราชการได้แบ่งพื้นที่การปกครองออกมาตั้งเป็น **กิ่งอำเภอศรีสาคร** ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2517 โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 24 กันยายน ปีเดียวกัน และต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกาเมื่อวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2522 ยกฐานะกิ่งอำเภอแห่งนี้ขึ้นเป็น **อำเภอศรีสาคร** โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 25 มีนาคม ปีเดียวกัน

* วันที่ 24 กันยายน 2517 แยกพื้นที่ตำบลซากอ และตำบลตะมะยูง จากอำเภอรือเสาะ มาตั้งเป็น **กิ่งอำเภอศรีสาคร** และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอรือเสาะ
* วันที่ 19 มีนาคม 2522 ยกฐานะกิ่งอำเภอศรีสาคร อำเภอรือเสาะ เป็น **อำเภอศรีสาคร**
* วันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2524 จัดตั้งสุขาภิบาลศรีสาคร ในท้องที่บางส่วนของหมู่ที่ 1,3,4 และ 10 ตำบลซากอ
* วันที่ 16 มิถุนายน 2524 ตั้งตำบลศรีสาคร แยกออกจากตำบลซากอ
* วันที่ 14 กันยายน 2525 ตั้งตำบลเชิงคีรี แยกออกจากตำบลตะมะยูง และตำบลซากอ
* วันที่ 10 ตุลาคม 2529 ตั้งตำบลศรีบรรพต แยกออกจากตำบลซากอ ตั้งตำบลกาหลง แยกออกจากตำบลศรีสาคร
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลศรีสาคร เป็นเทศบาลตำบลศรีสาคร ด้วยผลของกฎหมาย

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอศรีสาครแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 6 ตำบล 35 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอศรีสาครประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลตำบลศรีสาคร]]** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลศรีสาคร และตำบลซากอ
* **องค์การบริหารส่วนตำบลซากอ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลซากอ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลศรีสาคร)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลตะมะยูง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะมะยูงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลศรีสาคร** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีสาคร (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลศรีสาคร)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเชิงคีรี** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเชิงคีรีทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลกาหลง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกาหลงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลศรีบรรพต** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีบรรพตทั้งตำบล

## อ้างอิง

ศรีสาคร
อำเภอยี่งอ

**ยี่งอ** (ภาษามลายูปัตตานี: جريڠ ; ยือรีงา) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนราธิวาส เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอระแงะ

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอยี่งอตั้งอยู่ทางทิศเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอบาเจาะ
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอเมืองนราธิวาส 
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอระแงะ 
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอรือเสาะ 

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอยี่งอแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 6 ตำบล 40 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอยี่งอประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
* **เทศบาลตำบลยี่งอ** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลยี่งอ
* **องค์การบริหารส่วนตำบลยี่งอ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยี่งอ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลยี่งอ)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลละหาร** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลละหารทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลจอเบาะ ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจอเบาะทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลลุโบะบายะ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลุโบะบายะทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลลุโบะบือซา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลุโบะบือซาทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลตะปอเยาะ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะปอเยาะทั้งตำบล

ยี่งอ
อำเภอรือเสาะ

**รือเสาะ** (มลายูปัตตานี: روسو ; รือเสาะห์, บือเสาะห์) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนราธิวาส เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอระแงะ

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอรือเสาะตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอรามัน (จังหวัดยะลา) และอำเภอบาเจาะ
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอยี่งอและอำเภอระแงะ
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอศรีสาคร 
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอบันนังสตาและอำเภอรามัน (จังหวัดยะลา)

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอรือเสาะแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 9 ตำบล 71 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอรือเสาะประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่
* **เทศบาลตำบลรือเสาะ** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลรือเสาะและตำบลรือเสาะออก
* **องค์การบริหารส่วนตำบลรือเสาะ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลรือเสาะ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลรือเสาะ)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสาวอ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสาวอทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลเรียง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเรียงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสามัคคี** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสามัคคีทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบาตง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบาตง ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลลาโละ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลาโละทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลรือเสาะออก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลรือเสาะออก (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลรือเสาะ)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลโคกสะตอ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกสะตอทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลสุวารี** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสุวารีทั้งตำบล

## องค์กรและหน่วยงานอื่น ๆ
* องค์การเยาวชนอำเภอรือเสาะ
* องค์กรเยาวชนตำบลรือเสาะออก


รือเสาะ
ไอโซพอด

**ไอโซพอด** () เป็นสัตว์จำพวกครัสเตเชียนกลุ่มที่มีความหลากหลายมากที่สุดชนิดหนึ่ง พบอาศัยอยู่ในสิ่งแวดล้อมทุกรูปแบบ แต่จะพบได้มากที่สุดในทะเลน้ำตื้น สัตว์กลุ่มนี้มีความแตกต่างไปจากครัสเตเชียนส่วนใหญ่ เพราะสามารถปรับตัวเข้ากับสิ่งแวดล้อมบนบกได้ดี (อันดับย่อย Oniscidia ได้แก่ เหาไม้ และแมลงสาบทะเล) แม้ว่าพบได้หลากหลายที่สุดในทะเลลึกก็ตาม (อันดับย่อย Asellota) มีหลายสปีชีส์ในจีนัส Cymothoa ที่ดำรงชีวิตเป็นปรสิตในช่องปากของปลา รู้จักกันในชื่อว่า "ตัวกัดลิ้น" (Tongue biter) สัตว์ในกลุ่มไอโซพอดจัดว่าเป็นสัตว์ดึกดำบรรพ์ที่พบฟอสซิลตั้งแต่ในยุคคาร์บอนิเฟอรัส (อันดับย่อย Phreatoicidea วงศ์ Paleophreatoicidae) ซึ่งแตกต่างเพียงเล็กน้อยไปจากกลุ่ม Phreatoicidean ยุคใหม่ที่อาศัยอยู่ในแหล่งน้ำจืดทางซีกโลกใต้

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*
*
*World List of Marine Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans

หมวดหมู่:สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง
ยุวกาชาดไทย

**ยุวกาชาดไทย** () คือบรรดาเยาวชนที่ดำเนินกิจกรรมในการอุทิศตน และบำเพ็ญสาธารณประโยชน์ในด้านต่างๆ โดยการรับเอาเฉพาะกลุ่มยุวชน และเยาวชนที่มีอายุตั้งแต่ 8 - 25 ปี ทั้งชายและหญิง

กิจการยุวกาชาดในประเทศไทย ก่อตั้งเมื่อวันที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2465 ในชื่อ “กองอนุสภากาชาดสยาม”  โดยพระดำริของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต อุปนายกผู้อำนวยการสภากาชาดสยาม  ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น "อนุกาชาด" และเปลี่ยนชื่ออีกครั้งเป็น “ยุวกาชาด”  เมื่อปี พ.ศ. 2521 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ประวัติยุวกาชาดไทย 
* ยุวกาชาดไทย 

หมวดหมู่:สภากาชาดไทย
เนตรนารี

**เนตรนารี** () เป็นกิจกรรมสำหรับเด็กหญิงและเยาวชนหญิงที่มุ่งเน้นการพัฒนาความเป็นผู้นำ ทักษะชีวิต การบำเพ็ญประโยชน์ต่อชุมชน และการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม ผ่านกิจกรรมกลางแจ้ง การเรียนรู้ และการทำงานเป็นหมู่คณะ กิจกรรมนี้ดำเนินงานควบคู่ไปกับการลูกเสือสำหรับเด็กชายและเยาวชนชาย

## ประวัติและต้นกำเนิด
กิจกรรมเนตรนารีเกิดขึ้นครั้งแรกที่ประเทศอังกฤษในปี พ.ศ. 2452 (ค.ศ. 1909) จุดเริ่มต้นมาจากลอร์ด โรเบิร์ต เบเดน-โพเอลล์ ผู้ก่อตั้งขบวนการลูกเสือ พบว่ามีเด็กหญิงจำนวนมากแสดงความสนใจและต้องการเข้าร่วมกิจกรรมลูกเสือ อย่างไรก็ตาม เขาเห็นว่ากิจกรรมลูกเสือที่ออกแบบมาสำหรับเด็กชายโดยเฉพาะอาจไม่เหมาะสมกับความต้องการของเด็กหญิงทั้งหมด

ด้วยเหตุนี้ เบเดน-โพเอลล์จึงได้มอบหมายให้น้องสาวของเขา คือ แอกเนส เบเดน-โพเอลล์ เป็นผู้รับผิดชอบในการดำเนินกิจกรรมสำหรับเด็กหญิงขึ้นต่างหาก และได้เปิดตัวหนังสือ "คู่มือเนตรนารี" (How Girls Can Help to Build Up the Empire) ในปี พ.ศ. 245 (ค.ศ. 1910) ซึ่งถือเป็นการก่อตั้งขบวนการเนตรนารีอย่างเป็นทางการ

## การแพร่หลายทั่วโลก
กิจกรรมเนตรนารีได้เจริญก้าวหน้าและแพร่หลายไปยังประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกอย่างรวดเร็ว โดยมีผู้นำสำคัญในแต่ละประเทศที่นำแนวคิดนี้ไปปรับใช้และพัฒนา:
* สหรัฐ: ก่อตั้งโดย จูเลียตต์ โลว์ (Juliette Low) ในปี พ.ศ. 2455 (ค.ศ. 1912) โดยใช้ชื่อว่า เกิร์ลสกาวต์แห่งสหรัฐอเมริกา (Girl Scouts of the USA)
* ประเทศโปแลนด์: กิจกรรมนี้ได้รับการพัฒนาและส่งเสริมโดย โอลกา มาลคอฟสกา (Olga Malkowska)
* ประเทศฝรั่งเศส: บทบาทสำคัญในการเผยแพร่เป็นของ อ็องตัวแน็ต บุชเต (Antoinette Butte)

ปัจจุบัน องค์การเนตรนารีทั่วโลกอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสมาคมผู้บำเพ็ญประโยชน์แห่งโลก (World Association of Girl Guides and Girl Scouts - WAGGGS) ซึ่งเป็นหนึ่งในสององค์กรลูกเสือ/เนตรนารีที่ใหญ่ที่สุดในโลก (อีกองค์กรคือ องค์การลูกเสือโลก WOSM) WAGGGS มีสมาชิกกว่า 153 ประเทศและมีเยาวชนหญิงเข้าร่วมกิจกรรมรวมกันประมาณ 10 ล้านคน

## ดูเพิ่ม
* การลูกเสือ
* โรเบิร์ต เบเดน โพเอลล์
* แอกเนส เบเดน โพเอลล์
* คณะเนตรนารีเพชราวุธ (เนตรนารีในประเทศไทย)
* สมาคมผู้บำเพ็ญประโยชน์แห่งโลก

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
*  (เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของสมาคมผู้บำเพ็ญประโยชน์แห่งโลก)

หมวดหมู่:ลูกเสือและเนตรนารี
หมวดหมู่:องค์การเยาวชน
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์สังคม
สำราญ แพทยกุล

พลเอก **สำราญ แพทยกุล** (24 เมษายน พ.ศ. 2458 – 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2529) อดีตรองประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติ อดีตแม่ทัพภาคที่ 1และแม่ทัพภาคที่ 3 และองคมนตรีไทย

## การรับราชการ
พลเอก สำราญ แพทยกุล เคยดำรงตำแหน่งผู้บังคับบัญชา กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ ระหว่าง พ.ศ. 2500 – 2504  กองพลทหารราบที่ 4 ค่ายสมเด็จพระนเรศวรมหาราช จังหวัดพิษณุโลก เมื่อ พ.ศ. 2504   ดำรงตำแหน่งแม่ทัพภาคที่ 3 ระหว่าง พ.ศ. 2505 – 2507  และตำแหน่งแม่ทัพภาคที่ 1 ระหว่าง พ.ศ. 2510 – 2512  และเคยได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2516

สำราญ เป็นหนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งกลุ่มนวพล เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2517 มีรหัส *นวพล 001 * ได้รับโปรดเกล้า ให้ดำรงตำแหน่งองคมนตรีเมื่อวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2518  ดำรงตำแหน่งจนถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2529 

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

* พ.ศ. 2500 – 80px เหรียญงานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ	

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ทหารบกชาวไทย
หมวดหมู่:แม่ทัพภาคที่ 1
หมวดหมู่:แม่ทัพภาคที่ 3
หมวดหมู่:รองประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
หมวดหมู่:สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
หมวดหมู่:บุคคลที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ 6 ตุลา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรมาลา
หมวดหมู่:ผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์
หมวดหมู่:องคมนตรีในรัชกาลที่ 9
วัฏจักรออกซิเจน

thumb|350px|right|วัฏจักรออกซิเจน
**ออกซิเจน** เป็นองค์ประกอบของบรรยากาศประมาณ 20.9% การหมุนเวียนของออกซิเจนจะเกิดควบคู่ไปกับคาร์บอน ในระหว่างการสังเคราะห์ด้วยแสงของสิ่งมีชีวิต จะมีการผลิตแก๊สออกซิเจนเข้าสู่บรรยากาศในขณะที่มีการใช้แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ เมื่อสิ่งมีชีวิตหายใจ แก๊สออกซิเจนในบรรยากาศจะถูกใช้ ส่วนแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ ถูกผลิตออกมา 

ในมหาสมุทร แพลงค์ตอนพืชเป็นผู้ผลิตแก๊สออกซิเจนจากการสังเคราะห์ด้วยแสง แก๊สออกซิเจนที่ได้ถูกนำไปใช้ในการหายใจและการย่อยสลาย สารอินทรีย์ที่มีออกซิเจนเป็นองค์ประกอบอาจถูกทับถมในดินตะกอนจนกลายเป็นหิน ออกซิเจนในรูปนี้จะกลับสู่บรรยากาศเมื่อเกิดการผุกร่อนของหินซึ่งอาจจะอยู่ในรูปแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์หรือแก๊สออกซิเจน

## โอโซน
ออกซิเจนบนชั้นบรรยากาศจะอยู่ในรูปของโอโซน (O3) อยู่ที่ชั้นโอโซน ภายในชั้นสตราโตสเฟียร์ ชั้นโอโซนนี้มีความสำคัญในฐานะที่ช่วยป้องกันอันตรายจากรังสีอัลตราไวโอเลต 

:\mathrm{O_2 + uv \ energy \longrightarrow 2O}
:\mathrm{O + O_2 \longrightarrow O_3}

## อ้างอิง

* Mackenzie, F.T. 1995. Biogeochemistry In Encyclopedia of Environmental Biology. W.A. Nierenberg, editor. San diago: Academic Press, Inc. pp. 261-267, 270 

หมวดหมู่:ธรณีวิทยา
หมวดหมู่:นิเวศวิทยา
ภาษาเมเดีย

**ภาษาเมเดีย** เป็นภาษากลุ่มอิหร่านตะวันตก อยู่ในสาขาตะวันออกเฉียงเหนือเช่นเดียวกับภาษาพาร์เทียน ภาษาบาโลชิ ภาษาเคิร์ด และอื่น ๆ เป็นภาษาของเผ่าเมเดีย ซึ่งมีการติดต่อกับชาวเปอร์เซียอย่างใกล้ชิด คำในภาษาเมเดียพบได้ทั่วไปในภาษาเปอร์เซียโบราณและภาษาของชาวอารยัน ตัวอย่างเช่น
* Farnah: Divine glory; (พบในภาษาอเวสตะด้วย), 
* Paridaiza: สวรรค์ (ในภาษาปาดิส پردیس) 
* Vazraka: ยิ่งใหญ่, (ในภาษาเปอร์เซีย Bozorg بزرگ), 
* Vispa: ทั้งหมด, (เช่นเดียวกับภาษาอเวสตะ), 
* Mithra: The yazata, 
* Xshayathiya (King)

ปัจจุบันเรามีความรู้เกี่ยวกับภาษาเมเดียอยู่เพียงแค่คำที่ยืมไปใช้ในภาษาเปอร์เซียโบราณ โดยไม่มีหลักฐานเกี่ยวกับไวยากรณ์ของภาษานี้หลงเหลืออยู่เลย เนื่องจากชาวเมเดียไม่เหลือหลักฐานลายลักษณ์อักษรใด ๆ เกี่ยวกับพวกตนไว้เลย 

## อ้างอิง

มแดีย
ภาษามัวไบต์

**ภาษามัวไบต์ ** เป็นสำเนียงของภาษาฮีบรู-คานาอันไนต์ที่ตายแล้ว เคยใช้พูดในโมอาบ (ปัจจุบันอยู่ในจอร์แดน) ในช่วง 457 ปีก่อนพุทธศักราช หลักฐานจากจารึกแสดงให้เห็นว่าใกล้เคียงกับภาษาฮีบรูในไบเบิล ความแตกต่างที่พบมักเป็นส่วนเล็กๆ เช่น ใช้รูปพหูพจน์ -în มากกว่า -îm (เช่น mlkn "กษัตริย์" ซึ่งฮีบรูในไบเบิลใช้ məlākîm) ลงท้ายเพศหญิงด้วย -at แบบเดียวกับภาษาอาหรับและภาษาอราเมอิก ในขณะที่ภาษาฮีบรูไบเบิลใช้ to -āh (เช่น qryt "เมือง", ฮีบรูไบเบิล qiryāh) เป็นต้น

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ภาษาโบราณในทวีปเอเชีย