ความสัมพันธ์อิสราเอล–ปาเลสไตน์

**ความสัมพันธ์อิสราเอล–ปาเลสไตน์** เป็นความสัมพันธ์ทางการเมือง ความมั่นคง เศรษฐกิจ และความสัมพันธ์อื่น ๆ ระหว่างรัฐอิสราเอลและรัฐปาเลสไตน์ (รวมถึงองค์การบริหารแห่งชาติปาเลสไตน์ และองค์การปลดปล่อยปาเลสไตน์ ในอดีตด้วย) อิสราเอลและองค์การปลดปล่อยปาเลสไตน์เริ่มมีส่วนร่วมในช่วงปลายทศวรรษ 1980 และต้นทศวรรษ 1990 ในสิ่งที่ต่อมากลายเป็นกระบวนการสันติภาพระหว่างอิสราเอลและปาเลสไตน์ ซึ่งสิ้นสุดลงด้วยข้อตกลงออสโล ใน ค.ศ. 1993 ที่ปาเลสไตน์กลายเป็นประเทศอาหรับแห่งที่สองที่ให้การรับรองอิสราเอล ไม่นานหลังจากนั้น องค์การบริหารแห่งชาติปาเลสไตน์ก็ได้รับการจัดตั้งขึ้น และในช่วง 6 ปีต่อมาได้สร้างเครือข่ายความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและความมั่นคงกับอิสราเอล โดยถูกเรียกว่าเป็นเขตปกครองตนเอง อย่างสมบูรณ์ ใน ค.ศ. 2000 ความสัมพันธ์เสื่อมโทรมลงอย่างรุนแรงจากการปะทุของอินติฟาดาอัลอักซา–ความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลและปาเลสไตน์ ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว เหตุการณ์สงบลงใน ค.ศ. 2005 ด้วยการปรองดองและการหยุดยิง สถานการณ์กลับซับซ้อนมากขึ้นเมื่อองค์การบริหารปาเลสไตน์แตกแยกใน ค.ศ. 2007 การแตกแยกอย่างรุนแรงระหว่างกลุ่มฟาตาห์และฮามาส และการที่ฮามาสเข้ายึดครองฉนวนกาซา การยึดครองของฮามาสส่งผลให้เกิดความแตกแยกอย่างสิ้นเชิงระหว่างอิสราเอลและกลุ่มปาเลสไตน์ในฉนวนกาซา ยกเลิกความสัมพันธ์ทั้งหมด ยกเว้นการส่งความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมอย่างจำกัด

## ภูมิหลัง

### เศรษฐกิจ
ข้อมูล ณ ค.ศ. 2015 ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) ต่อหัวของอิสราเอลสูงกว่า 35,000 ดอลลาร์สหรัฐ และมีอัตราการว่างงานอยู่ที่ร้อยละ 5 อิสราเอลรักษาความแข็งแกร่งของสกุลเงินและมีการคุ้มครองสิทธิในทรัพย์สินที่ดีที่สุดในบรรดาระบบเศรษฐกิจทั้งหมดในตะวันออกกลาง อิสราเอลเป็นสมาชิกขององค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) และยังเป็นที่รู้จักในนาม "ประเทศแห่งการประกอบธุรกิจ" (Start-up Nation)

จากผลของความขัดแย้งอิสราเอล–ปาเลสไตน์ ทำให้ปาเลสไตน์ไม่สามารถสร้างระบบเศรษฐกิจที่พึ่งพาตนเองได้อย่างสมบูรณ์ การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศแทบจะไม่มีอยู่จริง ใน ค.ศ. 2019 อิสราเอลได้รับการจัดอันดับอยู่ที่ 19 จาก 189 ประเทศในดัชนีการพัฒนามนุษย์ของสหประชาชาติ ในขณะที่ปาเลสไตน์อยู่ในอันดับที่ 115 นอกเหนือจากการเกษตรแล้ว รายได้ทางเศรษฐกิจหลักของปาเลสไตน์คือความช่วยเหลือจากประชาคมระหว่างประเทศ และรายได้จากแรงงานชาวปาเลสไตน์ที่ทำงานในอิสราเอลหรือสถานที่อื่น ๆ นอกเหนือจากในพื้นที่ปาเลสไตน์เอง

ความร่วมมือทางเศรษฐกิจร่วมกันระหว่างเจ้าหน้าที่อิสราเอลและปาเลสไตน์มีการเติบโตขึ้นในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เริ่มใน ค.ศ. 2008 ซิสโก้ ซีสเต็มส์ (Cisco Systems) เริ่มความพยายามในการกระตุ้นภาคส่วนไอที (IT) ของปาเลสไตน์ที่เพิ่งเริ่มต้นด้วยแนวทางระบบนิเวศแบบองค์รวม บริษัทได้ลงทุนไป 15 ล้านดอลลาร์สหรัฐเพื่อเป้าหมายดังกล่าวและดึงดูดนักลงทุนรายใหญ่อื่น ๆ รวมถึงไมโครซอฟท์, เอชพี และกูเกิล ภาคส่วนไอทีของปาเลสไตน์เติบโตจากร้อยละ 0.8 ของ GDP ใน ค.ศ. 2008 เป็นร้อยละ 5 ใน ค.ศ. 2010

"มะกอกแห่งสันติภาพ" (Olives of Peace) เป็นกิจการร่วมค้าอิสราเอล–ปาเลสไตน์เพื่อจำหน่ายน้ำมันมะกอก ผ่านโครงการนี้ทั้งสองฝ่ายได้ดำเนินเซสชันการฝึกอบรมร่วมกันและการประชุมเชิงปฏิบัติการ น้ำมันดังกล่าวจำหน่ายภายใต้ชื่อแบรนด์ "Olives of Peace"

ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2009 มีโครงการส่งเสริมการท่องเที่ยวในเมืองเจนิน (Jenin) และมีการวางแผนจัดตั้งเขตอุตสาหกรรมร่วมกัน รวมถึงศูนย์ภาษาร่วมกัน ตั้งแต่ค.ศ. 2010 บริษัทเทคโนโลยีอิสราเอลอย่างเมลลาน็อกซ์ (Mellanox) ได้เริ่มจ้างวิศวกรชาวปาเลสไตน์

ใน ค.ศ. 2011 การค้าระดับทวิภาคีระหว่างอิสราเอลและปาเลสไตน์มีมูลค่าสูงถึง 4.3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยมีการปฏิสัมพันธ์กันอย่างสม่ำเสมอระหว่างนักธุรกิจจากทั้งสองฝ่าย ต่อมาใน ค.ศ. 2012 ผู้เชี่ยวชาญด้านการค้าอิสราเอลและปาเลสไตน์ได้ประชุมกันที่มหาวิทยาลัยเบนกูเรียน (Ben-Gurion University) เพื่อหารือเกี่ยวกับประเด็นการส่งเสริมธุรกิจข้ามพรมแดน

### การเมือง
ความสัมพันธ์ทางการเมืองมีรากฐานมาจากความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลและปาเลสไตน์ ความขัดแย้งนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับว่าชาวปาเลสไตน์ควรจะสามารถจัดตั้งประเทศแยกเป็นเอกเทศของตนเองในการปกครองภายในส่วนหนึ่งของดินแดนที่ปัจจุบันถูกควบคุมโดยอิสราเอลได้หรือไม่ ในช่วงหลายปีก่อน ค.ศ. 1948 ปาเลสไตน์เป็นดินแดนที่ล้อมรอบด้วยแม่น้ำจอร์แดน อียิปต์ ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ซีเรีย และเลบานอน การต่อสู้เหนือดินแดนเฉพาะแห่งนี้เกิดขึ้นเนื่องจากมุมมองที่ขัดแย้งกันว่าใครมีสิทธิ์อ้างสิทธิในที่ดินอย่างถูกต้อง ตามข้อมูลของชาวยิว ระบุว่าคัมภีร์ฮีบรูระบุว่าปาเลสไตน์เป็นดินแดนที่พระเจ้าทรงสัญญาไว้กับพวกเขา ปาเลสไตน์ในสมัยปัจจุบันคืออิสราเอลในสมัยโบราณ ดังนั้นชาวยิวจึงมีสิทธิ์อ้างสิทธิในดินแดนมาแต่โบราณ อย่างไรก็ตาม ชาวอาหรับปาเลสไตน์ไม่เต็มใจและไม่สามารถยอมรับการอ้างสิทธิเหนืออิสราเอลของพวกเขาได้ ชาวปาเลสไตน์เชื่อว่าเนื่องจากพวกเขาเป็นผู้ควบคุมดินแดนนี้ล่าสุด ดินแดนนี้จึงควรอยู่ในครอบครองของพวกเขา ความขัดแย้งที่ดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่องระหว่างอิสราเอลและปาเลสไตน์เกี่ยวกับการไม่สามารถยอมรับการอ้างสิทธิเหนือดินแดนของอีกฝ่ายส่งผลให้เกิดความรุนแรงและความไม่มั่นคงในภูมิภาคมานานหลายปี

พื้นที่ของดินแดนที่ก่อให้เกิดความขัดแย้งทางการเมืองระหว่างอิสราเอลและปาเลสไตน์ยังส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศด้วย เนื่องจากอิสราเอล/ปาเลสไตน์ตั้งอยู่ในจุดยุทธศาสตร์ที่เป็นทางแยกของเอเชีย ยุโรป และแอฟริกา สิ่งนี้ทำให้สหรัฐอเมริกาและชาติต่าง ๆ ต้องมาร่วมมือกันด้วยความหวังว่าจะสามารถหาทางออกให้กับความขัดแย้งได้ อย่างไรก็ตาม ทางออกของความขัดแย้งในปัจจุบันยังคงยากที่จะบรรลุผล

อิสราเอลและสหรัฐอเมริกามองว่าปฏิบัติการทางทหารของกลุ่มฮามาสเป็นการรุกรานโดยผู้ก่อการร้าย และใช้การป้องกันประเทศของอิสราเอลเป็นเหตุผลในการตอบโต้ทางทหารอย่างรุนแรงของอิสราเอล ในขณะที่อีกด้านหนึ่ง ชาวปาเลสไตน์มองว่าการกระทำของกองทัพอิสราเอลเป็นการก่อการร้ายโดยรัฐ ทั้งสองฝ่ายยังคงได้รับความสูญเสียจากเหตุการณ์ต่าง ๆ ในขณะที่ภาวะชะงักงันเหนือสิทธิในดินแดนในภูมิภาคยังคงดำเนินต่อไป ความขัดแย้งนี้ส่งผลลามไปถึงระดับภูมิภาคและประชาคมระหว่างประเทศ โดยทั้งสองฝ่ายต่างดึงดูดการสนับสนุนและความช่วยเหลือทางทหาร

## สถานะปัจจุบัน
### ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ

อิสราเอลปรารถนาที่จะเห็นระบบเศรษฐกิจที่เข้มแข็งสำหรับปาเลสไตน์ รัฐบาลอิสราเอลได้สร้างและกระจายพื้นที่เพื่อขยายระบบการค้าของปาเลสไตน์ ซึ่งรวมถึงช่องทางการนำเข้า/ส่งออก ข้อมูล ภาคส่วนเศรษฐกิจเฉพาะด้าน และการขนส่ง นอกจากนี้อิสราเอลยังส่งเสริมการลงทุนของชาวปาเลสไตน์ในอิสราเอล โดยรัฐบาลอิสราเอลสัญญาว่าจะจัดหาประกันความเสี่ยงและใบอนุญาตเยี่ยมชมระยะยาวให้แก่นักลงทุนชาวปาเลสไตน์

ข้อมูล ณ ค.ศ. 2015 อิสราเอลและหน่วยงานบริหารปาเลสไตน์ในเวสต์แบงก์ยังคงมีความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจบางส่วน ซึ่งรวมถึงการค้าระดับทวิภาคีที่จำกัด การส่งผ่านสินค้าจากและไปยังปาเลสไตน์ผ่านอิสราเอล (ซึ่งอิสราเอลจะจัดเก็บภาษีนำเข้าและโอนให้กับชาวปาเลสไตน์) การขายไฟฟ้าและน้ำในปริมาณจำกัดจากอิสราเอลให้แก่ชาวปาเลสไตน์ และการรับคนงานชาวปาเลสไตน์จากเวสต์แบงก์เข้ามาทำงานในอิสราเอลเป็นรายวัน

ใน ค.ศ. 2013 การค้าเชิงพาณิชย์ระหว่างอิสราเอลและหน่วยงานบริหารปาเลสไตน์มีมูลค่าประเมินอยู่ที่ 2 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี การทำธุรกรรมที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องนำไปสู่การสร้างโครงการริเริ่มร่วมกันระหว่างชาวปาเลสไตน์และอิสราเอล คือ ศูนย์อนุญาโตตุลาการเยรูซาเลม (Jerusalem Arbitration Center - JAC) ศูนย์แห่งนี้จะมีความเชี่ยวชาญในฐานะสถาบันอิสระที่มุ่งเน้นการอนุญาโตตุลาการทางธุรกิจระหว่างชาวอิสราเอลและชาวปาเลสไตน์โดยเฉพาะ

ก่อนความขัดแย้งครั้งล่าสุด ชาวปาเลสไตน์จำนวนมากว่างงาน ส่งผลให้เศรษฐกิจของปาเลสไตน์ต้องดิ้นรน ข้อมูล ณ ค.ศ. 2014 สถานการณ์เลวร้ายลง โดยชาวปาเลสไตน์ 1 ใน 6 คนตกงาน สตีน เลา จอร์เกนเซน ผู้อำนวยการธนาคารโลกประจำเวสต์แบงก์และกาซา ได้ระบุว่า "หากไม่มีการดำเนินการในทันทีโดยหน่วยงานบริหารปาเลสไตน์ ผู้บริจาค และรัฐบาลอิสราเอล เพื่อฟื้นฟูเศรษฐกิจและปรับปรุงบรรยากาศทางธุรกิจ การกลับไปสู่ความรุนแรงดังที่เราได้เห็นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาจะยังคงเป็นอันตรายที่ชัดเจนและมีอยู่จริง"

ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2015 อิสราเอลได้ระงับการโอนภาษีให้กับชาวปาเลสไตน์เพื่อตอบโต้การยื่นสมัครเข้าเป็นสมาชิกศาลอาญาระหว่างประเทศของปาเลสไตน์ นักเคลื่อนไหวในขบวนการฟะตะห์ของอับบาสได้ตอบโต้ด้วยการบังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรสินค้าที่ผลิตโดยบริษัทอาหารของอิสราเอล

### การประสานงานด้านความมั่นคง
กองกำลังความมั่นคงของปาเลสไตน์ในเวสต์แบงก์ยังคงรักษาความสัมพันธ์ด้านความมั่นคงในวงจำกัดกับคู่ค้าฝั่งอิสราเอลในกองทัพอิสราเอล (IDF) และชินเบต นับตั้งแต่การรื้อฟื้นความสัมพันธ์ใน ค.ศ. 2005 ทั้งสองฝ่ายร่วมมือกันในการป้องกันกิจกรรมของกลุ่มฮามาสและกลุ่มอิสลามิกจิฮัดในเวสต์แบงก์ ซึ่งทั้งสองฝ่ายถือว่าเป็นภัยคุกคามร่วมกัน

ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2015 สภากลางขององค์การปลดปล่อยปาเลสไตน์ (PLO) ได้มีมติเรียกร้องให้ประธานาธิบดีปาเลสไตน์ยุติความร่วมมือของกองกำลังความมั่นคงปาเลสไตน์กับอิสราเอล เมื่อพิจารณาจากการตัดความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและการเมือง

ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2015 ความตึงเครียดเพิ่มสูงขึ้น ส่งผลให้ชาวปาเลสไตน์ 32 คนและชาวอิสราเอล 7 คนเสียชีวิตในเวลาเพียงสองสัปดาห์ ความไม่สงบนี้เป็นผลมาจากความขุ่นเคืองของชาวปาเลสไตน์ต่อการบุกรุกที่เพิ่มขึ้นของอิสราเอลในบริเวณมัสยิดอัลอักศอในเยรูซาเลม โฆษกของสหประชาชาติได้ประณามการกระทำของอิสราเอลในประเด็นนี้ และระบุว่า บัน คี-มูน เลขาธิการสหประชาชาติ "พบว่าการใช้กำลังเกินกว่าเหตุอย่างชัดเจนของกองกำลังความมั่นคงอิสราเอลนั้นเป็นเรื่องที่น่ากังวลและต้องมีการตรวจสอบอย่างจริงจัง เนื่องจากมีแต่จะทำให้สถานการณ์แย่ลง และนำไปสู่วงจรการนองเลือดที่ไม่จำเป็นอย่างโหดร้าย"

### ทรัพยากรน้ำ

ประวัติศาสตร์ของความสัมพันธ์ด้านน้ำระหว่างประเทศในตะวันออกกลางย้อนกลับไปถึงปี 2,500 ก่อนคริสตกาล เมื่อนครรัฐสุเมเรียนสองแห่งแก้ไขข้อพิพาทเรื่องน้ำตามแม่น้ำไทกริส นับตั้งแต่นั้นมา การเจรจาได้พัฒนามาอย่างยาวนาน ในศตวรรษที่ผ่านมา จุดเน้นของการทำสนธิสัญญาเรื่องน้ำได้เปลี่ยนไปสู่การใช้ การพัฒนา และการอนุรักษ์ทรัพยากร

ชั้นหินอุ้มน้ำภูเขา (Mountain Aquifer) ถือเป็นหนึ่งในแหล่งน้ำหลักของอิสราเอลและปาเลสไตน์ ชั้นหินอุ้มน้ำภูเขาเริ่มต้นทางตอนเหนือของอิสราเอลและไหลจากเวสต์แบงก์ไปยังทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ชั้นหินอุ้มน้ำประกอบด้วยแอ่งน้ำใต้ดินสามแห่ง ได้แก่ แอ่งตะวันตก แอ่งตะวันออก และแอ่งเหนือ พื้นที่เติมน้ำสำหรับชั้นหินอุ้มน้ำเหล่านี้ส่วนใหญ่ตั้งอยู่ทางตะวันออกของเส้นเขียว ส่วนตัวชั้นหินอุ้มน้ำส่วนใหญ่และพื้นที่กักเก็บนั้นตั้งอยู่ในดินแดนของอิสราเอล แอ่งตะวันตกหรือที่รู้จักในชื่อ ยาร์คอน-ทานินิม (Yarkon-Taninim) เป็นแอ่งที่มีค่ามากที่สุดสำหรับอิสราเอล เนื่องจากมีความจุในการกักเก็บสูงสุด มีอัตราการสูบน้ำที่ติดตั้งไว้สูงที่สุด และถือเป็นส่วนใหญ่ของการผลิตน้ำทั้งหมดของอิสราเอลจากทั้งสามแอ่ง

แม่น้ำจอร์แดนเป็นแหล่งน้ำหลักลำดับที่สองของอิสราเอลและปาเลสไตน์ น้ำจากแม่น้ำนี้ยังทำหน้าที่เป็นแหล่งน้ำหลักสำหรับประเทศอาหรับโดยรอบอย่างซีเรียและจอร์แดน ใน ค.ศ. 1953 เพื่อตอบโต้การสร้างเขื่อนยาร์มูคของฝ่ายอาหรับ อิสราเอลได้เริ่มสร้างระบบส่งน้ำแห่งชาติอิสราเอล (National Water Carrier) เพื่อเป็นวิธีการเปลี่ยนเส้นทางน้ำจากแม่น้ำจอร์แดนไปหล่อเลี้ยงที่ราบชายฝั่งชารอนและท้ายที่สุดคือทะเลทรายเนเกฟ ชาติอาหรับตีความว่าสิ่งนี้เป็นภัยคุกคามต่อผลประโยชน์ของพวกเขาในการใช้น้ำและตอบโต้ด้วยแผนการของตนเองในการเปลี่ยนเส้นทางน้ำจากแม่น้ำจอร์แดนไปยังแม่น้ำยาร์มูค ในท้ายที่สุดอิสราเอลก็ได้ถอยออกมาและย้ายแผนการเปลี่ยนเส้นทางน้ำไปที่อื่น ในปัจจุบันแต่ละประเทศยังคงสูบน้ำจากลุ่มน้ำจอร์แดนอย่างต่อเนื่อง

ระบบส่งน้ำแห่งชาติสร้างเสร็จสมบูรณ์โดยบริษัทเมโกรอต (Mekorot) ใน ค.ศ. 1964 ประกอบด้วยท่อขนาดใหญ่ อุโมงค์ และอ่างเก็บน้ำระยะทางประมาณ 134 กม. และคลองเปิดประมาณ 34 กม. ระบบส่งน้ำนี้ลำเลียงน้ำเฉลี่ย 380 ล้านลูกบาศก์เมตร (MCM) ต่อปีจากกินเนเรต น้ำจากแม่น้ำจอร์แดนไหลเข้าสู่กินเนเรต ซึ่งเป็นวิธีที่อิสราเอลใช้ระบบส่งน้ำเพื่อเปลี่ยนเส้นทางน้ำร้อยละ 75 จากแม่น้ำจอร์แดนไปยังอิสราเอล ปริมาณน้ำจืดที่ไหลในแม่น้ำจอร์แดนและทะเลเดดซีลดลงอย่างมากอันเป็นผลมาจากการเปลี่ยนเส้นทางนี้ โครงการคลองเชื่อมทะเลแดง–ทะเลเดดซีได้รับการเสนอเพื่อเป็นแนวทางในการแก้ไขการหดตัว แม้ว่าในขณะนี้จะเป็นเพียงข้อเสนอเท่านั้น

หลังสงครามปี 1967 อิสราเอลยึดเวสต์แบงก์จากจอร์แดนและเริ่มควบคุมการใช้น้ำในพื้นที่ มีการกำหนดโควตาการสูบน้ำและทำให้ไม่สามารถขุดบ่อน้ำได้โดยไม่มีใบอนุญาต ตั้งแต่ค.ศ. 1967 มีการออกใบอนุญาตสำหรับบ่อน้ำใหม่เพียง 23 แห่งเท่านั้น นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ได้มีความพยายามในการเติมเต็มสิทธิของชาวปาเลสไตน์ในการกำหนดอนาคตตนเอง หนึ่งในความพยายามดังกล่าวเรียกว่ากระบวนการออสโล ซึ่งเริ่มขึ้นใน ค.ศ. 1993 ส่วนหนึ่งของกระบวนการนี้เกี่ยวข้องกับสิทธิในน้ำ ข้อตกลงออสโล II หรือที่รู้จักในชื่อข้อตกลงระหว่างกาล ได้รับการจัดตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1995 ภายใต้ออสโล II มีการจัดตั้งหน่วยงานกำกับดูแลน้ำปาเลสไตน์ขึ้นเพื่อจัดการและจัดสรรการจ่ายน้ำที่อิสราเอลจัดสรรให้กับปาเลสไตน์ ออสโล II ยังรวมถึงการประมาณการการใช้น้ำของปาเลสไตน์ในอนาคตเพื่อพยายามทำข้อตกลงที่เป็นรูปธรรมสำหรับการจัดสรรในอนาคต มีการจัดตั้งคณะกรรมการน้ำร่วมอิสราเอล–ปาเลสไตน์ เพื่อให้ความต้องการของทั้งสองฝ่ายได้รับการนำเสนอ คณะกรรมการได้กำหนดแนวทางในการปกครองแหล่งน้ำทั้งของอิสราเอลและปาเลสไตน์จากการปนเปื้อนและมลพิษ สนธิสัญญานี้ไม่ได้ตั้งใจให้เป็นบรรทัดฐานถาวร แต่ถูกสร้างขึ้นเพื่อเป็นระยะเวลาชั่วคราวเพื่อให้เมื่อสิ้นสุดลง จะสามารถดำเนินมาตรการที่เป็นรูปธรรมมากขึ้นได้ ระยะเวลาชั่วคราวสิ้นสุดลงในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1999 ถึงกระนั้น นโยบายหลายอย่างที่ใช้ในปัจจุบันยังคงเหมือนกับที่กำหนดไว้ในข้อตกลงออสโล II ซึ่งมีเจตนาให้เป็นเรื่องชั่วคราว

#### การใช้น้ำในปัจจุบัน
ใน ค.ศ. 2006 การบริโภคน้ำจืดในอิสราเอลเทียบเท่ากับ 170 ลูกบาศก์เมตรต่อคนต่อปี ในปีเดียวกัน การบริโภคน้ำของชาวปาเลสไตน์ในเวสต์แบงก์วัดได้ที่ 100 ลูกบาศก์เมตรต่อคนต่อปี ค่าเฉลี่ยในทั้งสองพื้นที่รวมถึงในประเทศอาหรับโดยรอบลดลงอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ค.ศ. 1967 เนื่องมาจากผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ในปัจจุบัน การบริโภคต่อวันต่อหัวของชาวอิสราเอลประมาณการอยู่ที่ 275 ลิตร ในขณะที่การบริโภคของชาวปาเลสไตน์ประมาณการอยู่ที่ 75 ลิตร ช่องว่างในการบริโภคระหว่างทั้งสองกลุ่มขยายกว้างขึ้นอย่างมากในช่วงเก้าถึงสิบปีที่ผ่านมา ส่วนหนึ่งของสถิตินั้นมาจากความจริงที่ว่าชาวกาซา 1.2 ล้านคนมีการเข้าถึงน้ำอย่างจำกัดหรือไม่มีเลย นโยบายของอิสราเอลไม่ได้จัดการกับกาซาโดยตรงในแง่ของการจัดสรรและกระจายน้ำ นี่เป็นเพราะมีการอ้างว่าชั้นหินอุ้มน้ำกาซา ซึ่งเสริมด้วยกระบวนการทำน้ำจืดจากน้ำทะเล สามารถตอบสนองความต้องการน้ำในพื้นที่ได้

ใน ค.ศ. 2010 ฮามาส ซึ่งเป็นหน่วยงานปกครองในกาซาปัจจุบัน ได้เริ่มโครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเพื่อให้กาซาสามารถพึ่งพาตนเองได้มากขึ้นในแง่ของการจัดหาน้ำ แผนการดังกล่าวไม่เสร็จสมบูรณ์ อิสราเอลเข้ามาแทรกแซงแผนการนี้เนื่องจากความสงสัยว่าอุโมงค์และโครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ จะถูกนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ในการก่อการร้าย แม้จะมีชั้นหินอุ้มน้ำกาซาอยู่ แต่ร้อยละ 90 ของน้ำที่อาจใช้ดื่มได้ในกาซานั้นดื่มไม่ได้ในปัจจุบัน การสูบน้ำเกินขนาดเป็นสาเหตุสำคัญของเรื่องนี้ เนื่องจากชาวกาซาไม่มีเครื่องมือและโครงสร้างพื้นฐานที่ถูกต้องในการใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำของตน

อย่างไรก็ตาม อิสราเอลได้ส่งน้ำให้กับเวสต์แบงก์ อิสราเอลขายน้ำให้กับเวสต์แบงก์ในอัตรา 53 ล้านลูกบาศก์เมตร (MCM) ต่อปี ชาวปาเลสไตน์ในเวสต์แบงก์ซื้อน้ำประมาณหนึ่งในสามของปริมาณน้ำทั้งหมดจากเมโกรอต ซึ่งเป็นหน่วยงานด้านน้ำแห่งชาติของอิสราเอล เช่นเดียวกับในอิสราเอล น้ำส่วนใหญ่ถูกบริโภคในภาคการเกษตรของเวสต์แบงก์ พื้นที่เพียงประมาณร้อยละ 5 ของเวสต์แบงก์เท่านั้นที่เป็นที่ดินเพื่อการเกษตร ภายใต้ข้อตกลงออสโล II น้ำร้อยละ 80 จากแหล่งน้ำที่ระบุข้างต้นส่งไปยังอิสราเอล และร้อยละ 20 ส่งไปยังชาวปาเลสไตน์ที่อาศัยอยู่ในเวสต์แบงก์

บางคนโต้แย้งว่าเหตุผลหนึ่งที่อิสราเอลเข้มงวดและระมัดระวังต่อนโยบายเรื่องน้ำเป็นอย่างมาก ก็เพราะแหล่งน้ำมีความเปราะบางตามธรรมชาติ ตามบันทึกข้อความของคณะกรรมการน้ำอิสราเอลระบุว่า "การขุดเจาะที่ไม่ถูกต้องในเวสต์แบงก์อาจทำให้แหล่งน้ำสำรองของรัฐอิสราเอลกลายเป็นน้ำเค็มได้"

โครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำกว่าร้อยละ 80 ในฉนวนกาซาได้รับความเสียหายอันเป็นผลมาจากสงครามกาซา อิสราเอลได้เชื่อมต่อท่อน้ำหลักหลายท่อในทางตอนเหนือของกาซาเข้ากับบริษัทน้ำเมโกรอตของอิสราเอลอีกครั้ง หลังจากที่เคยตัดการส่งน้ำในช่วงระหว่างความขัดแย้ง อย่างไรก็ตาม ผู้อยู่อาศัยรายงานว่าน้ำยังคงไม่ไหล เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นสงสัยว่าท่อและเครือข่ายกระจายน้ำในกาซาได้รับความเสียหายในช่วงสงคราม นอกจากนี้ บ่อน้ำที่เคยตอบสนองความต้องการน้ำบางส่วนก่อนสงครามก็ได้รับความเสียหายเช่นกัน โดยบางแห่งปนเปื้อนด้วยน้ำเสียและถูกทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการบำบัดเนื่องจากความขัดแย้งที่ยังดำเนินอยู่ บ่อน้ำหลายแห่งในกาซาไม่สามารถเข้าถึงได้เนื่องจากตั้งอยู่ในเขตสงคราม อยู่ใกล้กับฐานทัพทหารอิสราเอล หรืออยู่ภายในพื้นที่บังคับอพยพ ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2025 สำนักงานเพื่อการประสานงานด้านมนุษยธรรมแห่งสหประชาชาติประกาศว่าข้อจำกัดด้านเชื้อเพลิงในกาซากำลังขัดขวางบริการน้ำและสุขาภิบาล รวมถึงการดำเนินงานด้านการทำน้ำให้บริสุทธิ์

#### กฎหมายระหว่างประเทศ
ตั้งแต่ค.ศ. 1955 จอร์แดนและอิสราเอลมีการเจรจากันอย่างสม่ำเสมอเกี่ยวกับการแบ่งปันแม่น้ำจอร์แดน กฎหมายระหว่างประเทศถือว่ารัฐและสถาบันที่สร้างขึ้นโดยรัฐเป็นตัวแสดงที่ชอบธรรมเพียงฝ่ายเดียว ซึ่งอธิบายว่าทำไมชาวปาเลสไตน์จึงไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของการเจรจาเท่าที่ควรตามที่บางคนโต้แย้ง ความคลุมเครือของกฎหมายระหว่างประเทศมีแนวโน้มที่จะเอื้อประโยชน์ต่ออิสราเอลโดยไม่ตั้งใจในทางนี้: นั่นคืออิสราเอลเป็นรัฐที่จัดตั้งขึ้นแล้ว ในขณะที่ชาวปาเลสไตน์ยังไม่รวมตัวกันเป็นหน่วยงานที่มีอธิปไตยและได้รับการรับรองในระดับสากล

ผู้เชี่ยวชาญโต้แย้งว่ากฎหมายเรื่องน้ำควรมีความเป็นรูปธรรมมากขึ้น แม้ว่าสิ่งนี้จะดูทำได้ยากเนื่องจากความแตกต่างในแต่ละพื้นที่ทางภูมิศาสตร์และสถานการณ์ทางการเมือง ไม่มีสูตรสำเร็จตายตัวสำหรับการแบ่งปันน้ำ อย่างไรก็ตาม มีแนวทางบางประการที่ทำหน้าที่เป็นกรอบอ้างอิง กฎหมายหลายข้อที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรน้ำที่ใช้ร่วมกันนั้นดำเนินตามบรรทัดฐานของ กฎเฮลซิงกิว่าด้วยการใช้ประโยชน์จากน้ำในแม่น้ำระหว่างประเทศ ซึ่งเป็นแนวทางระหว่างประเทศในการควบคุมแม่น้ำข้ามพรมแดนและน้ำใต้ดิน กฎเหล่านี้อาศัยหลักการห้าประการ ได้แก่ "การใช้ประโยชน์อย่างสมเหตุสมผลและเป็นธรรม การหลีกเลี่ยงความเสียหายที่มีนัยสำคัญต่อผู้ใช้อื่นหรือรัฐอื่น การแจ้งล่วงหน้า การปรึกษาหารือและการเจรจา การแลกเปลี่ยนข้อมูล และการระงับข้อพิพาทโดยสันติ" หลักการเหล่านี้ถูกมองว่าเป็นกฎหมายอย่างอ่อนหรือกฎหมายจารีตประเพณีเป็นส่วนใหญ่ หลังจากที่มีการเผยแพร่กฎเฮลซิงกิ องค์การสหประชาชาติได้เริ่มศึกษาวิจัยในหัวข้อกฎหมายน้ำระหว่างประเทศ ซึ่งนำไปสู่การกำหนดอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายการใช้ลำน้ำระหว่างประเทศเพื่อวัตถุประสงค์อื่นที่ไม่ใช่การเดินเรือ ค.ศ. 1997 อนุสัญญานี้ เช่นเดียวกับกฎเฮลซิงกิ ถือว่าเป็นกฎหมายจารีตประเพณีเป็นส่วนใหญ่ ชั้นหินอุ้มน้ำที่เป็นข้อพิพาทในอิสราเอล-ปาเลสไตน์คือชั้นหินอุ้มน้ำข้ามพรมแดน: ซึ่งมีพรมแดนทางการเมืองอยู่ระหว่างพื้นที่น้ำไหลออกและพื้นที่เติมน้ำ กฎหมายระหว่างประเทศสามารถนำมาใช้ในการกำหนดนโยบายได้ แม้ว่าจะยังไม่มีสิ่งใดที่เป็นรูปธรรมได้รับการให้สัตยาบันในขณะนี้

### การประสานงานด้านสาธารณสุข
#### โควิด-19

ในวันที่ 11 มีนาคม ค.ศ. 2020 อิสราเอลได้ส่งมอบสารฆ่าเชื้อจำนวน 20 ตันให้กับเวสต์แบงก์

ในวันที่ 17 มีนาคม ค.ศ. 2020 กระทรวงกลาโหมได้เข้มงวดข้อจำกัดต่อแรงงานชาวปาเลสไตน์ โดยจำกัดการเข้าเมืองเฉพาะผู้ที่ทำงานในภาคส่วนที่จำเป็น และกำหนดให้พวกเขาพำนักอยู่ในอิสราเอลแทนการเดินทางไปกลับ นอกจากนี้ อิสราเอลและหน่วยงานบริหารแห่งชาติปาเลสไตน์ได้จัดตั้งห้องปฏิบัติการร่วมเพื่อประสานงานการตอบโต้ไวรัส

ในวันที่ 25 มีนาคม ค.ศ. 2020 หน่วยงานบริหารปาเลสไตน์ได้เรียกร้องให้ชาวปาเลสไตน์ทุกคนที่ทำงานในอิสราเอลเดินทางกลับไปยังเวสต์แบงก์ และขอให้ผู้ที่เดินทางกลับทุกคนกักตัวเพื่อเฝ้าสังเกตอาการ

## ดูเพิ่ม

*ออลเนชั่นส์คาเฟ่
*ความสัมพันธ์อิสราเอล–จอร์แดน
*การสนับสนุนของอิสราเอลต่อกลุ่มฮามาส

## อ้างอิง


หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ทวิภาคีของรัฐปาเลสไตน์
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ทวิภาคีของประเทศอิสราเอล