คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 52

**[[คณะรัฐมนตรีไทย]]** คณะที่ 52 (29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 – 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2540) พลเอก ชวลิต ยงใจยุทธ เป็นนายกรัฐมนตรี ประกาศพระบรมราชโองการ เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงลงพระปรมาภิไธยในประกาศ นายวันมูหะมัดนอร์ มะทา ประธานสภาผู้แทนราษฎรเป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ

## ประวัติ

หลังจากการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2539 สิ้นสุดลง และได้มีการประกาศผลการเลือกตั้ง โดยปรากฏว่าพรรคความหวังใหม่ได้รับเสียงข้างมากเป็นอันดับหนึ่งในการเลือกตั้ง (125 ที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 20) และในการเลือกตั้งครั้งนั้นเป็นครั้งแรกที่จำนวน สส. ของพรรคอันดับหนึ่งห่างจากพรรคอันดับสอง (พรรคประชาธิปัตย์) เพียงไม่กี่คน 

ต่อมาได้มีการรวบรวมเสียงจากพรรคการเมืองต่าง ๆ เช่น พรรคชาติพัฒนา พรรคกิจสังคม​ พรรคประชากรไทย พรรคเสรีธรรม และพรรคมวลชนร่วมกันจัดตั้งรัฐบาล โดยมีพรรคความหวังใหม่เป็นพรรคหลัก 

ก่อนหน้าที่จะมีการจัดตั้งรัฐบาล พรรคชาติพัฒนาขอตกลงเรื่องการจับมือกับพรรคประชาธิปัตย์ และพรรคชาติไทย จัดตั้งรัฐบาลแข่งกับพรรคความหวังใหม่ แต่พรรคประชาธิปัตย์ที่นำโดยชวน หลีกภัย ปฎิเสธ โดยกล่าวว่าพรรคความหวังใหม่เป็นพรรคอันดับหนึ่ง จึงต้องให้สิทธิ์ในการจัดตั้งรัฐบาลก่อน โดยชวนเคยให้สัมภาษณ์ไว้ว่าสมาชิกพรรคจำนวนหนึ่งไม่พอใจกับการตัดสินใจดังกล่าว และถึงขั้นจะถอดถอนชวนออกจากหัวหน้าพรรค

สุดท้ายพรรคชาติพัฒนาจึงตัดสินใจไปร่วมรัฐบาลกับพรรคความหวังใหม่ ตัดหน้าพรรคชาติไทยที่ตัดสินใจจะขอเข้าร่วมรัฐบาลเช่นเดียวกัน จนได้ร่วมคณะรัฐมนตรีชวลิตในที่สุด

การจัดตั้งคณะรัฐมนตรีนี้มีจุดที่น่าสนใจคือ เสนาะ เทียนทอง หัวหน้ากลุ่มวังน้ำเย็น ได้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ในฐานะที่เป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้พรรคความหวังใหม่ชนะเลือกตั้ง จากการนำ สส. ที่เคยสังกัดพรรคชาติไทยมาลงสมัครรับเลือกตั้งในนามพรรคความหวังใหม่แทน เนื่องจากมีความไม่พอใจที่บรรหาร ศิลปอาชา นายกรัฐมนตรีในสมัยที่แล้วไม่ให้ตนดำรงตำแหน่งดังกล่าว

## รายชื่อรัฐมนตรี
รายชื่อคณะรัฐมนตรี มีดังต่อไปนี้

## การปรับคณะรัฐมนตรี
* วันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2540 มีรัฐมนตรีลาออกดังนี้
# นายอำนวย วีรวรรณ ลาออกจากตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
# นายณรงค์ชัย อัครเศรณี ลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์

ในวันเดียวกันนี้ได้มีพระบรมราชการโองการโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งรัฐมนตรี ดังนี้
# นายทนง พิทยะ เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
# นายณรงค์ชัย อัครเศรณี เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์

* วันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2540 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้รัฐมนตรีพ้นจากความเป็นรัฐมนตรี และแต่งตั้งรัฐมนตรีดังนี้
# นายสุขวิช รังสิตพล พ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
# นายสังข์ทอง ศรีธเรศ พ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
# นายสุรพร ดนัยตั้งตระกูล พ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
# นายจำลอง ครุฑขุนทด พ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
# นายสุนทร วิลาวัลย์ พ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข
# นายสมาน ภุมมะกาญจนะ พ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม
# นายเกียรติชัย ชัยเชาวรัตน์ พ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย และแต่งตั้งให้เป็น รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
# นายชิงชัย มงคลธรรม พ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี และแต่งตั้งให้เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
# นายมนตรี ด่านไพบูลย์ พ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัย และแต่งตั้งให้เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม
# นายฉัตรชัย เอียสกุล พ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม และแต่งตั้งให้เป็น รัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัย
# พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร เป็นรองนายกรัฐมนตรี
# นายวีรพงษ์ รามางกูร เป็นรองนายกรัฐมนตรี
# นายอารีเพ็ญ อุตรสินธุ์ เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
# พลตำรวจตรี วุฒิ สุโกศล เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
# นายปรีชา เลาหพงศ์ชนะ เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม

* วันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2540 มีรัฐมนตรีลาออก ดังนี้
# นายมนตรี พงษ์พานิช ขอลาออกจากตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
# นายเกียรติชัย ชัยเชาวรัตน์ ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
# นายปิยะณัฐ วัชราภรณ์ ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
# นายวีระกร คำประกอบ ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
# นายสมพงษ์ อมรวิวัฒน์ ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
# นายทนง พิทยะ ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
# นายธวัชวงศ์ ณ เชียงใหม่ ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง
# นายชวรัตน์ ชาญวีรกูล ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง
# นายพิทักษ์ อินทรวิทยนันท์ ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
# นายกริช กงเพชร ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
# นายสำเภา ประจวบเหมาะ ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
# นายดิเรก เจริญผล ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม
# นายสมศักดิ์ เทพสุทิน ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม
# นายณรงค์ชัย อัครเศรณี ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์
# นายเฉลิมพล สนิทวงศ์ชัย ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์
# นายชัยภักดิ์ ศิริวัฒน์ ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
# นายพูนสวัสดิ์ มูลศาสตรสาทร ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม
# นายสมภพ อมาตยกุล ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม
# นายฉัตรชัย เอียสกุล ขอลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัย

* วันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2540 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งรัฐมนตรี ดังนี้
# นายสุวิทย์ คุณกิตติ เป็นรองนายกรัฐมนตรี อีกตำแหน่งหนึ่ง
# นายสัมพันธ์ เลิศนุวัฒน์ เป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
# นายภูษณ ปรีย์มาโนช เป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
# นายพิทักษ์ อินทรวิทยนันท์ เป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
# นายโฆสิต ปั้นเปี่ยมรัษฎ์ เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
# นายสุรศักดิ์ นานานุกูล เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง
# นายมารวย ผดุงสิทธิ์ เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง
# นายธวัชวงศ์ ณ เชียงใหม่ เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
# นายฉัตรชัย เอียสกุล เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
# นายอุดมศักดิ์ ทั่งทอง เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
# นายสมพงษ์ อมรวิวัฒน์ เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม
# นายสม จาตุศรีพิทักษ์ เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์
# นายวิชัย ชัยจิตวณิชกุล เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์
# นายพจน์ วิเทตยนตรกิจ เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์
# นายลิขิต ธีรเวคิน เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
# นายทศพร มูลศาสตรสาทร เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม
# นายพจน์ สะเพียรชัย เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
# นายสมศักดิ์ เทพสุทิน เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
# นายสมชาย เบญจรงคกุล เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข
# คุณหญิงนงเยาว์ ชัยเสรี เป็นรัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัย

## ฉายา
* ฉายารัฐมนตรี : 
*# พลเอก ชวลิต ยงใจยุทธ นายกรัฐมนตรี : เวสสันดร
*# โภคิน พลกุล รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี : คนขายวิญญาณ
*# มนตรี พงษ์พานิช รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข : จงอางหวงไข่
*# สมัคร สุนทรเวช รองนายกรัฐมนตรี : ไดโนเสาร์หลงยุค 
*# ประจวบ ไชยสาส์น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ : ข้าวเหนียวอินเตอร์
*# เสนาะ เทียนทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย : มือปราบยาบ้า
*# สุวัจน์ ลิปตพัลลภ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม : กินรวบ
*# ร้อยตำรวจเอก เฉลิม อยู่บำรุง รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย : อ.ต.ร.
*# ฉัตรชัย เอียสกุล รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี : ไฟแช็คออโต
## การสิ้นสุดของคณะรัฐมนตรี
คณะรัฐมนตรีคณะนี้สิ้นสุดลง เนื่องจากพลเอก ชวลิต ยงใจยุทธ ประกาศลาออกจากตำแหน่ง นายกรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2540

## เชิงอรรถ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* คณะรัฐมนตรีคณะที่ 52 จากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี 
* ลำดับความเป็นมาของคณะรัฐมนตรีไทย จากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี 

หมวดหมู่:คณะรัฐมนตรีไทย
หมวดหมู่:คณะรัฐมนตรีที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2539