เฟนไซคลิดีน

**Phencyclidine** (ชื่อทางเคมีคือ **1-(1- [[Phenyl_group|phenyl]][[Cyclohexane|cyclohexyl]])[[piperidine]]**), มักรู้จักในชื่อของ **PCP** หรือชื่อทางการค้า เช่น  **Angel Dust** , **Embalming fluid** , **Killer weed** , **Rocket fuel** , **Supergrass** , **Ozone** , **Wack** , **Killer joint** ยาเสพติดชนิดนี้ถือกำเนิดเมื่อตอนช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950 ในรูปของยาชา (anesthetic pharmaceutical drug) แต่ตอนหลังถูกห้ามใช้เพราะว่ามีผลข้างเคียงเช่นเดียวกับยาหลอนประสาท (dissociative hallucinogenic) เช่นเดียวกับยาเค ในภายหลังอนุพันธ์สังเคราะห์ของ PCP ได้รับการขายเป็นยาเสพติดที่ใช้สำหรับเสพและไม่ได้ใช้ในการแพทย์

ในทางโครงสร้างเคมี PCP จัดอยู่ในกลุ่มของ arylcyclohexylamine และ ในกลุ่มทางเภสัชวิทยาจัดอยู่ในกลุ่มของยาชา

PCP สามารถเสพได้โดยการรับประทานเข้าไป สูบควัน หรือฉีดเข้าเส้นเลือด

## ชีวเคมีและเภสัชวิทยา

### เภสัชพลศาสตร์
PCP เป็นที่รู้จักกันดีในแง่ของกลไกหลักใน ionotropic glutamate receptors, อาทิ NMDA receptor ในหนูและใน homogenate ของสมองหนู ดังนั้นผลของ PCP ก็คือสารต้านของตัวรับ NMDA และ NMDAR ด้วยเหมือนกับยาเคที่ถูกค้นพบเป็นครั้งแรกในช่วงยุคทศวรรษ 1970 โดย David Lodge และเพื่อนร่วมงานของเขา สารต้านของตัวรับ NMDA จะรวมถึง ยาเค (ketamine), tiletamine, dextromethorphan,  nitrous oxide, MK-801 และ dexoxadrol

### เภสัชจลนศาสตร์
PCP สามารถเมตาบอไลซ์เป็น PCHP, PPC และ PCAA

เมื่อเผาผลาญจะมีบางส่วนแตกตัวเป็น 1-phenyl-1-cyclohexene (PC) และ piperidine

thumb|400px|center|Conversion of PCP into PC and piperidine by heat.
### ผลกระทบต่อสมอง
มีหลายผลงานวิจัยกล่าวว่าสารต้านของตัวรับ NMDA (NMDA receptor antagonist) ซึ่งในที่นี้คือ PCP เป็นสาเหตุที่ทำให้หนูเป็นโรค Olney's lesions งานวิจัยนั้นได้ทำการทดลองโดยให้สารต้านของตัวรับ NMDA ในปริมาณที่เข้มข้นมากแก่หนู (dizocilpine) เป็นสาเหตุที่ทำให้บางส่วนในสมองของหนูเกิดอาการผิดปกติ โดยผลงานวิจัยทุกชิ้นได้ทดลองในสัตว์ทดลอง ซึ่งไม่สามารถระบุได้ว่า PCP นั้นส่งผลกระทบต่อมนุษย์อย่างไร มีผลงานวิจัยชิ้นหนึ่งซึ่งไม่ได้ถูกนำมาเผยแพร่ของ Frank Sharp รายงานว่าสารชนิดนี้ไม่ได้ส่งผลกระทบตัวรับ NMDA และยาเคก็เหมือนกับยาทั่วไปถ้าหากใช้ในปริมาณที่พอเหมาะเพื่อให้มนุษย์ผ่อนคลาย แต่เนื่องจากงานวิจัยดังกล่าวไม่เคยได้รับการตีพิมพ์ ความถูกต้องของผลการศึกษาจึงเป็นที่โต้แย้งอย่างมาก

PCP นั้นได้เป็นสาเหตุของโรคจิตเภทโดย (schizophrenia) เช่นเดียวกับการเปลี่ยนแปลงสาร *N*-acetylaspartate และ *N*-acetylaspartylglutamate ในสมองหนูซึ่งส่งผลกระทบทั้งหนูที่มีชีวิตและรวมถึงการตรวจชันสูตรเนื้อเยื่อสมอง นอกจากนี้ยังทำให้เกิดอาการในมนุษย์ที่เลียนแบบโรคจิตเภทได้อีกด้วย

### ประวัติของการใช้รักษาโรค
PCP ถูกสังเคราะห์ในปี ค.ศ. 1926 ในการสังเคราะห์ช่วงแรกนั้น พบว่า PCP เป็นสารมัธยันต์ของ PCC PCP ถูกค้นพบอย่างบังเอิญโดย Victor Maddox นักเคมีที่ Parke-Davis ในมิชิแกน ในขณะที่เขากำลังตรวจสอบตัวอย่างยาแก้ปวดที่ถูกสังเคราะห์ขึ้นมา แม้ว่าไม่ได้คาดคิด แต่ PCP ก็ได้ถูกระบุว่าเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้อย่างน่าสนใจและเป็นตัวแทนของตัวอย่างในการทดสอบเภสัชวิทยา แนวโน้มผลของเภสัชวิทยาในทางการสืบสวนเหล่านี้นำไปสู่การพัฒนาอย่างรวดเร็วของ PCP และได้รับการอนุมัติให้เป็นสารใช้ตรวจสอบยาเสพติดภายใต้ชื่อทางการค้าที่มีชื่อว่า * Sernyl * ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950 ได้ถูกใช้เป็นยาระงับความเจ็บปวด (anesthetic) แต่ว่ายาตัวนี้มีค่าครึ่งชีวิตที่ยาวนานและก่อให้เกิดผลข้างเคียง (side effects) เช่น อาการประสาทหลอน (hallucinations), บ้า (mania),  เพ้อ (delirium) และสับสน (disorientation) โดยถูกถอดถอนออกในปี ค.ศ. 1965 และถูกจำกัดการใช้ยา

thumb|210px|right|PCP ที่ผิดกฎหมายที่ถูกจับโดย ปปส.
## ดูเพิ่ม
* Arylcyclohexylamine
* 3-MeO-PCP
* Excited delirium
* Substance-induced psychosis

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Erowid.org – PCP Information
* 
* Drugs and Human Performance Fact Sheets on Phencyclidine
* 
* 

หมวดหมู่:ยาที่ไม่มีการกำหนดรหัส ATC
หมวดหมู่:อาริลไซโคลเฮกซิลามีน
หมวดหมู่:D2-receptor agonists
หมวดหมู่:Dissociative drugs
หมวดหมู่:สิ่งชวนเคลิ้มสุข
หมวดหมู่:ยาสลบทั่วไป
หมวดหมู่:สิ่งประดิษฐ์ของประเทศเยอรมนี
หมวดหมู่:Medical mnemonics
หมวดหมู่:Monoamine reuptake inhibitors
หมวดหมู่:สารต้านนิโคติน
หมวดหมู่:NMDA receptor antagonists
หมวดหมู่:โอปิออยด์
หมวดหมู่:สารประกอบ 1-ปิเปอริดินิล
หมวดหมู่:Sigma agonists
หมวดหมู่:สารกระตุ้น