อำเภอหัวหิน

**หัวหิน** เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เดิมมีชื่อว่า "บ้านถมอเรียง", "บ้านสมอเรียง" ,"กบาลถมอ" หรือ "บ้านแหลมหิน" ซึ่งพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงสร้างวังไกลกังวลเพื่อประทับพักผ่อนในฤดูร้อน

ทุกวันนี้หัวหินมีชื่อเสียงจากการเป็นสถานที่ท่องเที่ยวตากอากาศที่สามารถเที่ยวได้ใน 1 วัน และอยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครเพียง 196 กิโลเมตร หากใช้เส้นทางถนนพระรามที่ 2 ใช้เวลาประมาณ 2.5-3 ชั่วโมงหากโดยสารทางรถ หรือ 45 นาทีหากเดินทางโดยเครื่องบิน

## ประวัติ
ชุมชนหัวหินก่อตั้งขึ้นในราว พ.ศ. 2377 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 เมื่อชาวบ้านกลุ่มหนึ่งจากทางตอนเหนือละทิ้งถิ่นฐานและเดินทางมาจนถึงพื้นที่ที่เป็นบริเวณใกล้กับเขาตะเกียบในปัจจุบัน แล้วได้ตั้งถิ่นฐานที่บริเวณนี้ เพราะเห็นว่าเป็นหาดทรายที่สวยงามและแปลกกว่าที่อื่น คือมีกลุ่มหินกระจัดกระจายอยู่ทั่วไป อีกทั้งที่ดินก็มีความอุดมสมบูรณ์ เหมาะสำหรับทำการเกษตรและการประมง แล้วตั้งชื่อหมู่บ้านว่า "บ้านสมอเรียง" 

ต่อมาพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศรวรฤทธิ์ (พระองค์เจ้ากฤษดาภินิหาร ต้นราชสกุลกฤดากร) ได้มาสร้างตำหนักหลังใหญ่ชื่อ "แสนสำราญสุขเวศน์" ที่ด้านใต้ของหมู่หินริมทะเล (ปัจจุบันคือบริเวณที่อยู่ติดกับโรงแรมโซฟิเทลฯ) และทรงขนานนามหาดทรายบริเวณนี้เสียใหม่ว่า "หัวหิน" จนเมื่อเวลาล่วงไป ทั้งตำบลในบริเวณนี้ก็ถูกเรียกในชื่อเดียวกันว่าหัวหิน และเจริญเติบโตขยายขึ้นเป็นอำเภอหัวหินจนถึงปัจจุบัน

อำเภอหัวหินในอดีตเป็นพื้นที่เขตปกครองของส่วนหนึ่งในเมืองปราณบุรี (เมืองชั้นจัตวา) ขึ้นตรงแขวงเมืองเพชรบุรี จนกระทั่งมีการจัดการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาล จึงได้อยู่ในพื้นที่ของอำเภอปราณบุรี เมืองเพชรบุรี (จังหวัดเพชรบุรี) ต่อมาวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2449 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้มีพระบรมราชโองการเหนือเกล้าให้รวมเอาอำเภอเมืองปราณบุรี อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดเพชรบุรี และอำเภอกำเนิดนพคุณ จังหวัดชุมพร ซึ่งเป็นเมืองชั้นจัตวามาก่อนเข้ารวมเป็นจังหวัดปราณบุรี และภายหลังได้รับการจัดตั้งเป็น **กิ่งอำเภอหัวหิน** ขึ้นกับอำเภอปราณบุรี  

**อำเภอหัวหิน** ได้รับประกาศยกฐานะจากกิ่งอำเภอหัวหิน อำเภอปราณบุรี ตั้งแต่วันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2492 ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 19 เมษายน พ.ศ. 2492

## ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอหัวหินตั้งอยู่ทางตอนเหนือสุดของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอแก่งกระจาน อำเภอท่ายาง และอำเภอชะอำ (จังหวัดเพชรบุรี)
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอ่าวไทย 
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอปราณบุรี
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับภาคตะนาวศรี (ประเทศพม่า)

## การแบ่งเขตการปกครอง
### การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอหัวหินแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 7 ตำบล, 63 หมู่บ้าน ได้แก่

### การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอหัวหินประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
* **[[เทศบาลนครหัวหิน]]** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหัวหินและตำบลหนองแกทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลหนองพลับ** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองพลับ
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหินเหล็กไฟ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหินเหล็กไฟทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองพลับ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองพลับ (นอกเขตเทศบาลตำบลหนองพลับ)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลทับใต้** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทับใต้ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยสัตว์ใหญ่** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยสัตว์ใหญ่ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบึงนคร** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบึงนครทั้งตำบล

### จำนวนประชากร
* **ประชากรที่มีชื่อในสำมะโนประชากร** 114,936 คน
* **ประชากรแฝง** ประมาณ 100,000 คน

## สถานที่ท่องเที่ยว
thumb|200x200px|หาดหัวหิน
[thumb|300x300px|จุฬามณีเจดีย์ [วัดเขาตะเกียบ]]
หัวหินมีลักษณะภูมิประเทศที่ติดชายฝั่งทะเลจรดเทือกเขาตะนาวศรี ทำให้นักท่องเที่ยวสามารถท่องเที่ยวได้ในบรรยากาศที่หลากหลาย ตัวอย่างเช่น 
* หาดหัวหิน 
* สถานีรถไฟหัวหิน
* ตลาดโต้รุ่งหัวหิน 
* เขาตะเกียบและเขาพิทักษ์
* จุดชมวิวเขาหินเหล็กไฟ
* ถ้ำไก่หล่น
* น้ำตกป่าละอู
* วัดห้วยมงคล
* หมู่บ้านช้างหัสดินทร์
* หมู่บ้านกะเหรี่ยงป่าละอู
* สนามกอล์ฟหัวหิน
* โรงแรมรถไฟ
* สวนสัตว์หัวหินซาฟารี
* สวนน้ำวานา นาวา หัวหิน
*อุทยานราชภักดิ์
* สวนสนประดิพัทธ์ (สถานพักฟื้นและพักผ่อนกองทัพบก สวนสนประดิพัทธ์)
* Cicada Market
* ไร่องุ่นมอนซูน แวลลีย์ วินยาร์ด หัวหิน 
* Black Mountain Water Park
* บ้านศิลปินหัวหิน
* เขาเต่า
* ตลาดแทมมารีน
* พิพิธภัณฑ์ภาพ 4 มิติ For Art’s Sake
* Seen Space
* หาดทรายน้อย

**หมายเหตุ** วังไกลกังวล เป็นที่ประทับส่วนพระองค์ ห้ามมิให้ผู้ไม่มีกิจธุระเกี่ยวข้องเข้าชมและกระทำการใด ๆ เนื่องจากมีการขึ้นประกาศเป็นรโหฐานแต่ยังคงให้ผู้ที่ต้องการออกกำลังกายเข้าไปใช้พื้นที่ทะเลน้อยได้ และพระราชทานพื้นที่ในการปลูกผักปลอดสารพิษของโรงเรียนวังไกลกังวลได้

### โครงการพระราชดำริในอำเภอหัวหิน
* ศูนย์รักษ์สุนัขหัวหินในพระบรมราชูปถัมภ์
* ศูนย์ฝนหลวงหัวหิน 
* ศูนย์เพาะเลี้ยง และขยายพันธุ์สัตว์ป่าห้วยทราย
* ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทราย
* สวนสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
* อ่างเก็บน้ำเขาเต่า และศูนย์ศิลปาชีพทอผ้าเขาเต่า
* ถนนสายหัวหิน - บ้านห้วยมงคล

## การขนส่ง
[right|thumb|[สถานีรถไฟหัวหิน]]
เนื่องจากหัวหินเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงของภาคกลางตอนล่าง แหล่งการค้าและธุรกิจ ทำให้มีขนส่งมวลชนสาธารณะรองรับการเดินทางหลากหลาย ตามจังหวัดหัวเมืองต่าง ๆ เชื่อมต่อกับอำเภอหัวหิน 

;ทางบก
**ทางถนน**
* รถตู้สาธารณะกรุงเทพฯ (สถานีขนส่งสายใต้ปิ่นเกล้า - หัวหิน)
* รถตู้สาธารณะกรุงเทพฯ (สถานีขนส่งสายใต้ตลิ่งชัน - หัวหิน)
* รถตู้สาธารณะกรุงเทพฯ (สถานีขนส่งหมอชิต - หัวหิน) 
* รถตู้สาธารณะกรุงเทพฯ (สถานีขนส่งเอกมัย - หัวหิน)
* รถตู้สาธารณะปทุมธานี (สายรังสิต - หัวหิน) 
* รถบัสชั้นหนึ่งวีไอพี สมบัติทัวร์ (วิภาวดี-หัวหิน)
* รถบัสชั้นหนึ่งวีไอพีสนามบินสุวรรณภูมิ (สนามบินสุวรรณภูมิ-หัวหิน) 

นอกจากนี้ ยังมีรถโดยสารระหว่างจังหวัด เช่น กาญจนบุรี-หัวหิน, เชียงใหม่ - หัวหิน, หัวหิน - สุราษฎร์, หัวหิน - นครราชสีมา, หัวหิน - หนองคาย, หัวหิน - ภูเก็ต, หัวหิน - พัทยา และอื่น ๆ

**ทางราง**
* ทางรถไฟสายใต้ โดยมีขบวนรถโดยสารจอดที่สถานีรถไฟหัวหินครบทุกขบวน
* รถไฟนำเที่ยวกรุงเทพฯ - สวนสนประดิพัทธ์ มีให้บริการทุกวันเสาร์-อาทิตย์ และวันหยุดราชการ

;ทางน้ำ
* เรือข้ามฝากอ่าวไทย รอยัล พาสเสนเจอร์ ไลเนอร์ พัทยา-หัวหิน (ท่าเรือแหลมบาลีฮาย - ท่าเรือเขาตะเกียบ)
* เรือเร็วลมพระยา (หัวหิน - เกาะสมุย เกาะพะงัน เกาะเต่า)

;ทางอากาศ
* แอร์เอเชีย เที่ยวบินกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย (KUL) – หัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ (HHQ)

## อ้างอิง

หัวหิน

หมวดหมู่:อ่าวไทย
หมวดหมู่:เขตแดนไทย–พม่า