open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
จุดมืดดวงอาทิตย์

thumb|250px|จุดมืดดวงอาทิตย์เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2547
thumb|right|350px|แผนภาพจำนวนของจุดมืดในรอบ 400 ปี

**จุดมืดดวงอาทิตย์** หรือ **จุดดับบนดวงอาทิตย์** () คือ พื้นที่ส่วนหนึ่งบนชั้นโฟโตสเฟียร์ของดวงอาทิตย์ซึ่งมีอุณหภูมิต่ำกว่าบริเวณโดยรอบ และมีสนามแม่เหล็กที่มีปั่นป่วนสูงมาก ซึ่งได้ทำให้เกิดการขัดขวางกระบวนการพาความร้อนบนพื้นผิวดวงอาทิตย์ เกิดเป็นพื้นที่ที่มีความเข้มของแสงต่ำกว่าบริเวณโดยรอบ อย่างไรก็ตาม มันยังคงมีอุณหภูมิสูงถึง 3700-4000 เคลวิน เทียบกับบริเวณปกติโดยรอบที่มีอุณหภูมิประมาณ 5800 เคลวิน ถ้าเรานำจุดมืดออกมาจากดวงอาทิตย์มันจะสามารถเปล่งแสงสว่างได้มากกว่าแสงจากการเชื่อมเหล็ก เสียอีก จุดมืดยังเป็นสาเหตุของการเกิดปรากฏการณ์บนดวงอาทิตย์อีกมาก เช่น บ่วงโคโรนา (Coronal loop) และ การเชื่อมกันของสนามแม่เหล็ก (Magnetic reconnection) นอกจากนี้การระเบิดใหญ่บนดวงอาทิตย์ (Solar flare) และ การพ่นมวลโคโรนา (Coronal Mass Ejection) ก็ยังเกิดขึ้นในบริเวณสนามแม่เหล็กรอบ ๆ จุดมืดอีกด้วย

## การแปรผันของจุดมืด

จำนวนของจุดมืดมีการเพิ่มขึ้นและลดลงอย่างเป็นคาบ มีช่วงเวลาหนึ่งรอบประมาณสิบเอ็ดปี นอกจากนี้ยังมีรอบใหญ่ที่มีระยะเวลากว่าอีกด้วย โดยตั้งแต่ปี พ.ศ. 2443 ถึงทศวรรษที่ 2503 จะมีจำนวนจุดมืดโดยเฉลี่ยเพิ่มขึ้น แต่ตั้งแต่ทศวรรษที่ 2503 เป็นต้นมาจุดมืดกลับมีแนวโน้มลดลง

จำนวนของจุดมืดยังมีความสัมพันธ์กับการแผ่รังสีของดวงอาทิตย์ (Solar radiation) อีกด้วย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2522 เป็นต้นมา ได้มีการส่งดาวเทียมวัดการแผ่รังสีจากดวงอาทิตย์ออกสู่อวกาศ และทำให้เราทราบว่า เมื่อจุดมืดมีจำนวนมากจะทำให้การแผ่รังสีของดวงอาทิตย์มีปริมาณลดลง อย่างไรก็ตาม บริเวณโดยรอบจุดมืดกลับมีความสว่างเพิ่มขึ้น ซึ่งหมายความว่า ในภาพรวมการที่ดวงอาทิตย์มีจุดมืดมากขึ้นจะทำให้ดวงอาทิตย์สว่างมากขึ้น แต่ความสว่างที่เพิ่มขึ้นนี้ก็น้อยมาก แค่ประมาณ 0.1% ของความสว่างตามปกติเท่านั้น

ในระหว่าง ช่วงต่ำสุดมอนเดอร์ ในศตวรรษที่ 17 เป็นช่วงที่แทบจะไม่พบจุดมืดเลย ซึ่งเกิดขึ้นพร้อมกับช่วงปีที่เรียกกันว่า "ยุคน้ำแข็งเล็ก ๆ" (Little Ice Age) ซึ่งอุณหภูมิทั่วโลกลดต่ำกว่าปกติ

## การสังเกตจุดมืด

การมองตรงไปที่ดวงอาทิตย์ด้วยตาเปล่าเป็นเรื่องอันตรายอย่างมาก และการใช้กล้องสองตา กล้องส่องทางไกล หรือกล้องโทรทรรศน์ส่องดูก็ยิ่งเป็นการเพิ่มความร้ายแรงที่จะเกิดขึ้น นั่นคือเรตินาของดวงตาจะถูกทำลายลงอย่างถาวร การใช้แผ่นกระจกรมควันหรือฟิล์มกรองแสงเป็นสิ่งที่ไม่ควรทำเช่นกัน เพราะถึงแม้ว่าจะสามารถลดทอนแสงจากดวงอาทิตย์ลงจนสามารถเห็นจุดมืดได้ก็จริง แต่วิธีนี้จะไม่ได้ลดทอนรังสีอัลตราไวโอเล็ต ซึ่งการรับรังสีนี้เข้าสู่ดวงตาโดยตรงจะมีผลทำให้เป็นต้อกระจกได้ วิธีที่ปลอดภัยที่สุดในการสังเกตจุดมืดก็คือการฉายภาพของดวงอาทิตย์ผ่านกล้องโทรทรรศน์ลงบนฉากรับภาพสีขาว ซึ่งต้องกระทำโดยผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น

หมวดหมู่:ปรากฏการณ์ของดาวฤกษ์
หมวดหมู่:ปรากฏการณ์ของดวงอาทิตย์
การกลั่นทำลาย

**การกลั่นทำลาย** () เป็นกรรมวิธีที่ให้ความร้อนสูงแก่สารอินทรีย์โดยไม่ให้อากาศเข้า เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมีขึ้นแก่สารนั้น ให้ผลเป็นสารที่ระเหยได้และแยกตัวออกมา เช่น การกลั่นทำลายขี้เลื่อย ให้ผลเป็นเมทิลแอลกอฮอล์ กรดน้ำส้ม และสารอื่นๆ การกลั่นทำลายถ่านหินให้ผลเป็นแก๊สถ่านหินที่ใช้เป็นเชื้อเพลิงได้ น้ำมันเบนซิน ลูกเหม็นกันแมลงสาบ และสารอื่นที่มีประโยชน์อีกมาก กากที่เหลือเรียกว่า ถ่านโค้ก

หมวดหมู่:เคมี
กลุ่มดาวหมีเล็ก

**กลุ่มดาวหมีเล็ก** เป็นกลุ่มดาวในซีกฟ้าเหนือ หนึ่งในกลุ่มดาว 48 กลุ่มในรายการของทอเลมี และยังเป็นกลุ่มดาวในรายชื่อกลุ่มดาว 88 กลุ่มที่รับรองโดยสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล ปัจจุบันกลุ่มดาวนี้อยู่ในบริเวณขั้วฟ้าเหนือ แต่ไม่ได้เป็นเช่นนี้ตลอดไป เพราะแกนหมุนของโลกมีการส่าย

หมวดหมู่:กลุ่มดาว
หมวดหมู่:กลุ่มดาวหมีเล็ก
กลุ่มดาวหมีใหญ่

**กลุ่มดาวหมีใหญ่** เป็นกลุ่มดาวที่มีตำนานเกี่ยวข้องกับคัลลิสโตในเทพนิยายกรีก ดาวฤกษ์ที่สว่างที่สุด 7 ดวง ทำให้เกิดดาวเรียงเด่นซึ่งคนไทยเรียกว่า **[[กลุ่มดาวจระเข้|ดาวจระเข้]]** คนลาว เรียกว่า **ดาวหัวช้าง** ในสหราชอาณาจักรเรียกว่า **คันไถ** ในจีนและอเมริกาเหนือ เรียกว่า **กระบวยใหญ่**

กลุ่มดาวหมีใหญ่ เป็นกลุ่มดาวสำคัญ ช่วยชี้หาดาวเหนือได้ โดยไล่จากขาหน้าขวา (βUMa) ไปทางขาหน้าซ้าย (αUMa) เลยออกไปอีกประมาณ 5 ช่วง นอกจากกลุ่มดาวหมีใหญ่ ยังมีอีกกลุ่มที่ใช้หาดาวเหนือได้คือ กลุ่มดาวแคสซิโอเปีย หรือดาวค้างคาว

สำหรับคนในซีกโลกเหนือ กลุ่มดาวหมีใหญ่เป็นกลุ่มดาวที่มองเห็นได้ตลอดทั้งปีเช่นเดียวกับดาวเหนือ แต่ในทางกลับกันเนื่องจากเป็นกลุ่มดาวที่อยู่ในซีกฟ้าเหนือ ผู้ที่อาศัยอยู่ทางซีกโลกใต้มาก ๆ จะเห็นได้ลำบาก เพราะตำแหน่งดาวบนทรงกลมท้องฟ้า จะอยู่ใต้พื้นโลกเกือบตลอดเวลา

สิ่งที่น่ารู้อีกอย่างเกี่ยวกับกลุ่มดาวหมีใหญ่คือ กลุ่มดาวหมีใหญ่มีโลกที่สดใสและเป็นสีชมพูตลอดเวลาเนื่องจากกลุ่มดาวหมีใหญ่มีดาวบีตา(β)ชื่อว่า"มีรัก(Merak)"

## ดูเพิ่ม
* 47 หมีใหญ่

## อ้างอิง

หมวดหมู่:กลุ่มดาว
กลุ่มดาวหมีใหญ่
กลุ่มดาวเพอร์ซิอัส

**กลุ่มดาวเพอร์ซิอัส** เป็นกลุ่มดาวในซีกฟ้าเหนือ ตั้งชื่อตามวีรบุรุษกรีกผู้สยบเมดูซา กลุ่มดาวนี้เป็นหนึ่งในกลุ่มดาว 48 กลุ่มในรายการของทอเลมี และยังเป็นกลุ่มดาวในรายชื่อกลุ่มดาวสมัยใหม่ 88 กลุ่มที่รับรองโดยสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล กลุ่มดาวเพอร์ซิอัสมีดาวแปรแสงซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีชื่อว่าดาวอัลกอล (β Per) และเป็นตำแหน่งจุดกระจายดาวตกของฝนดาวตกเพอร์ซิอัส ที่เกิดขึ้นกลางเดือนสิงหาคมของทุกปี

หมวดหมู่:กลุ่มดาว
กลุ่มดาวเพอร์ซิอัส
กลุ่มดาวม้าบิน

**กลุ่มดาวม้าบิน** เป็นกลุ่มดาวในซีกฟ้าเหนือ ตั้งชื่อตามเพกาซัส สัตว์ในเทพนิยายกรีก นับเป็นหนึ่งในกลุ่มดาว 48 กลุ่มในรายการของทอเลมี และยังเป็นกลุ่มดาวในรายชื่อกลุ่มดาวสมัยใหม่ 88 กลุ่มที่รับรองโดยสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล ดาวฤกษ์สว่าง 4 ดวงในกลุ่ม เรียงกันเป็นดาวเรียงเด่นรู้จักกันในชื่อ **จัตุรัสม้าบิน** ดาวดวงหนึ่งใน 4 ดวงนี้ เป็นสมาชิกของทั้งกลุ่มดาวแอนดรอเมดาและกลุ่มดาวม้าบิน

หมวดหมู่:กลุ่มดาว
กลุ่มดาวม้าบิน
กลุ่มดาวพิณ

**กลุ่มดาวพิณ** เป็นหนึ่งในกลุ่มดาว 48 กลุ่มในรายการของทอเลมี และยังเป็นกลุ่มดาวในรายชื่อกลุ่มดาวสมัยใหม่ 88 กลุ่มที่รับรองโดยสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล กลุ่มดาวนี้มีขนาดเล็ก แต่หาง่ายเพราะมีดาวฤกษ์สว่างอย่างดาวเวกา ซึ่งเป็นปลายด้านหนึ่งของสามเหลี่ยมฤดูร้อน

หมวดหมู่:กลุ่มดาว
หมวดหมู่:กลุ่มดาวพิณ
ดาวเรียงเด่น

**ดาวเรียงเด่น** () คือ ดาวฤกษ์ที่เรียงกันเป็นรูปร่างที่สังเกตเห็นได้ชัดเจนในท้องฟ้า ซึ่งเป็นเพียงบางส่วนของกลุ่มดาว

ตัวอย่างเช่นเก
*กระบวยใหญ่ และดาวจระเข้ในกลุ่มดาวหมีใหญ่
*กระบวยเล็กในกลุ่มดาวหมีเล็ก
*กาน้ำชาในกลุ่มดาวคนยิงธนู
*ดาวไถในกลุ่มดาวนายพราน
*สามเหลี่ยมฤดูร้อน (ดาวเดเนบ ดาวตานกอินทรี และดาวเวกา ในกลุ่มดาวหงส์ กลุ่มดาวนกอินทรี และกลุ่มดาวพิณ ตามลำดับ)
*สี่เหลี่ยมม้าบินในกลุ่มดาวม้าบิน (รวมดาวแอลฟาแอนดรอเมดา)
*เหยือกในกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำ
*เคียวในกลุ่มดาวสิงโต
*หีบศพในกลุ่มดาวคนแบกงู
*กระบวยใหญ่อีกอันในกลุ่มดาวมังกร
*หลักหินในกลุ่มดาวเฮอร์คิวลีส
*วงแหวนในกลุ่มดาวปลา
*กางเขนเทียมระหว่างกลุ่มดาวใบเรือและกลุ่มดาวกระดูกงูเรือ
*หกเหลี่ยมฤดูหนาว ดาวไรเจลในกลุ่มดาวนายพราน ดาวอัลดิบาแรนในกลุ่มดาววัว ดาวคาเพลลาในกลุ่มดาวสารถี ดาวพอลลักซ์/คาสเตอร์ในกลุ่มดาวคนคู่ ดาวโปรซิออนในกลุ่มดาวหมาเล็ก ดาวซิริอุสในกลุ่มดาวสุนัขใหญ่
*สามเหลี่ยมฤดูใบไม้ผลิ (ดาวเรกูลัส ในกลุ่มดาวสิงโต ดาวอาร์คตุรุส ในกลุ่มดาวคนเลี้ยงสัตว์ ดาวสไปกา ในกลุ่มดาวหญิงสาว

หมวดหมู่:กลุ่มดาว
กลุ่มดาวมงกุฎเหนือ

**กลุ่มดาวมงกุฎเหนือ** เป็นกลุ่มดาวขนาดเล็กในซีกฟ้าเหนือ ดาวฤกษ์ในกลุ่มเรียงกันเป็นรูปครึ่งวงกลม กลุ่มดาวนี้เป็นหนึ่งในกลุ่มดาว 48 กลุ่มในรายการของทอเลมี และยังเป็นกลุ่มดาวในรายชื่อกลุ่มดาวสมัยใหม่ 88 กลุ่มที่รับรองโดยสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล เดิมมีชื่อละตินว่า Corona ที่หมายถึงมงกุฎ ต่อมาเติมคำว่า Borealis (เหนือ) เพื่อให้ตรงข้ามกับกลุ่มดาวมงกุฎใต้ที่อยู่ในซีกฟ้าใต้

หมวดหมู่:กลุ่มดาว
หมวดหมู่:กลุ่มดาวมงกุฎเหนือ
กลุ่มดาวมังกร

**กลุ่มดาวมังกร** (Draco) เป็นกลุ่มดาวขนาดใหญ่ในซีกฟ้าเหนือ มีพื้นที่ประมาณ 1,083 องศาสี่เหลี่ยม ซึ่งจัดเป็นกลุ่มดาวที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับที่ 8 ของท้องฟ้า กลุ่มดาวนี้สามารถมองเห็นได้ตลอดปีจากตำแหน่งที่มีละติจูดสูงในซีกโลกเหนือ เนื่องจากเป็นกลุ่มดาวแบบวงรอบขั้วฟ้า (circumpolar constellation) ที่ไม่ลับขอบฟ้าเลยในบางพื้นที่

กลุ่มดาวมังกรเป็นหนึ่งใน 48 กลุ่มดาวที่ได้รับการบันทึกโดยทอเลมีในศตวรรษที่ 2 และยังคงได้รับการรับรองในรายชื่อกลุ่มดาวสมัยใหม่ 88 กลุ่มของสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล (IAU) กลุ่มดาวนี้มีความโดดเด่นทางประวัติศาสตร์และตำนานกรีก โดยมักถูกเชื่อมโยงกับมังกรที่เฝ้าสวนเฮสเพอริเดส ซึ่งเฮอร์คิวลีสต้องปราบเพื่อเก็บแอปเปิ้ลทองคำในหนึ่งในภารกิจสิบสองประการของเขา

ดาวที่สว่างที่สุดในกลุ่มดาวนี้คือดาวเอลเทนิน (Eltanin หรือ γ Draconis) ซึ่งเป็นดาวยักษ์สีส้มประเภท K5III มีความสว่างปรากฏประมาณ 2.23 และอยู่ห่างจากโลกประมาณ 148 ปีแสง ดาวเด่นอื่น ๆ ได้แก่ ดาวราสทาบาน (β Draconis) และ ดาวอัลไทส์ (δ Draconis) ซึ่งเป็นดาวยักษ์สีเหลืองที่มีความสว่างรองลงมา

กลุ่มดาวมังกรยังเป็นที่ตั้งของฝนดาวตกหลายชนิด เช่น ฝนดาวตกดราโคนิดส์ (Draconids) ซึ่งเกิดขึ้นในเดือนตุลาคม และมีจุดกำเนิดจากดาวหาง 21P/Giacobini-Zinner

บริเวณที่กลุ่มดาวนี้ตั้งอยู่มีขอบเขตติดกับกลุ่มดาวอื่น ๆ ได้แก่ กลุ่มดาวคนเลี้ยงสัตว์, กลุ่มดาวเฮอร์คิวลีส, กลุ่มดาวพิณ, กลุ่มดาวหงส์, กลุ่มดาวซีฟิอัส, กลุ่มดาวหมีเล็ก, กลุ่มดาวยีราฟ และกลุ่มดาวหมีใหญ่ โดยสามารถสังเกตได้ดีที่สุดในช่วงเดือนกรกฎาคม เวลาประมาณ 21.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น

มังกร
หมวดหมู่:กลุ่มดาวมังกร
การสังเกต

**การสังเกต** โดยพื้นฐานหมายถึงการเฝ้าดูและจดบันทึกสิ่งที่เกิดขึ้น ตัวอย่างเช่น การสังเกตท่วงท่าการบินของนกโดยเฝ้าดูอย่างใกล้ชิด การสังเกตการเคลื่อนไหวของกระต่าย                        ชีววิทยาและดาราศาสตร์จัดเป็นศาสตร์ที่มีพื้นฐานทางประวัติศาสตร์จากการสังเกตโดยนักสมัครเล่น เราอาจมีความสุขกับการสังเกตโดยทำเป็นงานอดิเรกก็ได้ เช่น นักดูนก และนักดาราศาสตร์สมัครเล่น เป็นต้น

## บทบาทของการสังเกตในระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์

ระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์ มีขั้นตอนดังนี้
# **การสังเกต** ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น
# การตั้งสมมุติฐาน ในปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น
# การทดสอบ การทำนาย และ
# ทบทวน เพื่อหาข้อบกพร่อง

การสังเกตเกิดขึ้นในขั้นตอนแรกและขั้นตอนที่ 4

หมวดหมู่:ประชาน
หมวดหมู่:ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
ไฮกุ

thumb
**ไฮกุ** (俳句, haiku) เป็นบทกวีญี่ปุ่น มีบทบาทมากในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ไฮกุเป็นบทกวี โดยที่กวีอื่นมีความยาวมากน้อยต่างกันและมีบังคับสัมผัสตามหลักฉันทลักษณ์ ทำให้บทกวีดังกล่าวไม่เหมาะกับการแสดงออกถึงปรากฏการณ์ทางจิต-วิญญาณและความลึกซึ้งออกมาได้ เนื่องจากบทกวีได้ถูกบังคับยึดติดกับรูปแบบและข้อจำกัดตายตัว แต่บทกวีไฮกุได้ตัดทอนลงให้เหลือเพียงตัวอักษร 3 วรรค ยาว 5-7-5 รวมเป็นตัวอักษรเพียง 17 ตัวเท่านั้น ไฮกุ มีพื้นฐานคือ *เรียบง่าย และ ดั้งเดิม* จึงไม่ยึดติดกับแบบแผน ไม่มีข้อจำกัด ไหลเรื่อยตามธรรมชาติ สั้นกระชับที่สุด ตรงที่สุด และเป็นไปอย่างฉับพลัน ตามสภาวะสัจจะล้วน ๆ เรียบง่ายและตรงความรู้สึก ออกมาจากใจของกวี โดยปราศจากอุปสรรคขวางกั้น แสดงความงาม ความเศร้า ความสงบ ความปิติ ความเก่าแก่ เปลือยเปล่าอยู่ภายใต้แสงแดดอันอบอุ่น ในวินาทีแห่งการสร้างสรรค์สิ่งอัศจรรย์ที่ไฮกุได้ถือกำเนิดขึ้น

「朝顔に釣瓶とられてもらひ水」
:*อา เจ้าดอกบานเช้า*
:*ถังน้ำถูกเถาของเจ้าพัวพัน*
:*ฉันวอนขอน้ำน้อยหนึ่งได้ไหม*
:::*--ชิโย*

ในครั้งกระนั้นกวีหญิงชิโยมาตักน้ำในบ่อน้ำเธอได้พบว่าที่ตักน้ำได้ถูกเกี่ยวกระหวัดไว้ด้วยเถาของดอกบานเช้า (มอร์นิงกลอรี) เธอได้ตะลึงงันด้วยความงามของมันจนลืมนึกถึงงานที่จะต้องทำ เมื่อมีสติ จึงนึกถึงภาระที่ต้องทำขึ้นมาได้ แต่เธอก็ไม่อยากจะไปรบกวนดอกไม้นั้น เธอจึงไปตักน้ำที่บ่อของเพื่อนบ้านแทน
 
「艸の葉を遊びありけよ露の玉」
:*เริงรำจากใบหญ้าใบนี้*
:*สู่ใบโน้น*
:*หยกหยาดน้ำค้าง*
:::*--รานเชตสุ*

บทกวีรานเชตสุแสดงออกถึงความปิติรื่นเริงเบิกบานอย่างแท้จริง เมื่อชีวิตได้รับการหล่อเลี้ยงจากความงาม ย่อมเต็มเปี่ยมด้วยปิติสุข น้ำค้างเป็นตัวแทนของความปิตินี้ ไหลหยดย้อยด้วยลีลาของธรรมชาติ ดั่งการร่ายรำของหยาดน้ำค้าง จากใบหญ้าใบนี้สู่ใบโน้น น้ำค้างที่บริสุทธิสะอาดและประกายแวววับดุจหยกเมื่อต้องแสงอาทิตย์

จิตวิญญาณของกวีไฮกุ ได้ถ่ายทอดอย่างตรงไปตรงมาและมีความเกี่ยวข้องกับลัทธิเต๋าและนิกายเซนอย่างที่สุด

## ประวัติไฮกุ

ไฮกุมาจากบทกวีดั้งเดิมของญี่ปุ่นที่เรียกว่า ไฮไค (Haikai) หรือ เร็งกุ (Renku) ต่อมาในสมัยเอโดะ ท่านปรมาจารย์ มะสึโอะ บะโช (ค.ศ. 1644-1694) ได้ขัดเกลาและสร้างแบบแผน ซึ่งต่อมาในสมัยเมจิได้มีการเรียกการประพันธ์ในแบบนี้ว่าไฮกุ ปัจจุบันมีชาวญี่ปุ่นที่นิยมแต่งไฮกุถึง 10 ล้านคน และชาวต่างประเทศที่รักการแต่งไฮกุก็เพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ แม้กระทั่งในหมู่ชาวไทย

## รายชื่อนักกวีไฮกุที่สำคัญ
* มะสึโอะ บะโช (Matsuo Bashō - 松尾芭蕉)

## อ้างอิง
* พจนา จันทรสันติ, *"วิถีแห่งเต๋า"*
* Bosque de bambú Camino del Haiku
* นิตยสาร j.spy

หมวดหมู่:กวีนิพนธ์ญี่ปุ่น
หมวดหมู่:กวีนิพนธ์
หมวดหมู่:ภาษาญี่ปุ่น
หมวดหมู่:กลอน
หมวดหมู่:ฉันทลักษณ์
ดาวแปรแสง

**ดาวแปรแสง** () คือดาวฤกษ์ ที่มีความสว่างเปลี่ยนแปลงอย่างมาก แตกต่างจากดาวฤกษ์ส่วนใหญ่ในท้องฟ้าที่มีกำลังส่องสว่างเกือบคงที่ ดวงอาทิตย์ของเรา เป็นตัวอย่างที่ดีของดาวฤกษ์ที่มีการเปลี่ยนแปลงของความสว่างน้อยมาก (โดยปกติเปลี่ยนแปลงประมาณ 0.1% ในวัฏจักรสุริยะ 11 ปี) ดาวแปรแสงมีทั้งที่เปลี่ยนแปลงความสว่างจาก *ปัจจัยภายใน* และ *ปัจจัยภายนอก* ตัวอย่างดาวฤกษ์ดวงที่เห็นได้ชัดเจนคือ "ดาวบีเทลจุส" ในกลุ่มดาวนายพราน

## การสังเกตดาวคู่
*ดาวคู่* เป็นดาวสองดวงที่โคจรรอบกันและกัน เมื่อเกิดการบังกันทำให้ความสว่างโดยรวมเปลี่ยนแปลงเป็นคาบ เราสามารถวิเคราะห์ดาวคู่ได้โดยการวัดแสงและสเปกโทรโฟโตเมตรี การสังเกตความสว่างของดาวคู่เทียบกับดาวฤกษ์ที่มีความสว่างคงที่ ทำให้สามารถวาดกราฟความสว่างออกมาได้ ดาวแปรแสงที่มีลักษณะการเปลี่ยนแปลงความสว่างอย่างสม่ำเสมอจะมีคาบและแอมพลิจูดแน่นอน อย่างไรก็ตาม ค่าที่วัดได้อาจมีการเปลี่ยนแปลงอย่างช้า ๆ เมื่อเวลาผ่านไป จุดในกราฟที่ดาวมีความสว่างสูงสุด เรียกว่า **จุดสูงสุด** (maxima) อีกจุดที่มีความสว่างน้อยที่สุดเรียกว่า **จุดต่ำสุด** (minima)

## การจัดประเภท
ดาวแปรแสงสามารถแบ่งได้เป็น 2 พวกคือ intrinsic หรือ extrinsic

* ดาวแปรแสงชนิด Intrinsic : คือดาวฤกษ์ที่มีการแปรแสงเกิดจากความเปลี่ยนแปลงของคุณสมบัติทางกายภาพภายในของดาวเอง สามารถแบ่งเป็น 3 กลุ่มย่อยได้แก่
** Pulsating variables, คือดาวฤกษ์ที่มีการขยายขนาดรัศมีใหญ่ขึ้นอันเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการวิวัฒนาการตามอายุของดาว
** Eruptive variables, คือดาวฤกษ์ที่เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันที่พื้นผิวของดาว เช่น การเกิด flare หรือการพวยพุ่งของมวลดาว  
** Cataclysmic หรือ explosive variables, คือดาวฤกษ์ที่กำลังเกิดกระบวนการเปลี่ยนแปลง cataclysmic เช่น การเกิดโนวา หรือ ซูเปอร์โนวา 
* ดาวแปรแสงชนิด Extrinsic : คือดาวฤกษ์ที่มีการแปรแสงเกิดจากคุณสมบัติภายนอกของดาว เช่น การหมุน การเกิดคราส แบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่มย่อย ได้แก่
** การเกิดคราสของดาวคู่หรือดาวแฝด ซึ่งจากมุมมองบนโลกจะมองเห็นดาวฤกษ์บังกันและกันเป็นบางครั้งตามรอบของการโคจร
** ดาวแปรแสงจากการหมุน คือดาวฤกษ์ที่มีการแปรแสงอันเกิดการปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการหมุนของดาว ตัวอย่างเช่น ดาวฤกษ์ที่มีจุดมืดขนาดใหญ่มาก ๆ จะส่งผลต่อความสว่างที่ปรากฏออกมา หรือดาวฤกษ์ที่มีอัตราการหมุนรอบตัวเองเร็วมากก็สามารถมองเห็นเป็นรูปทรงอย่างไข่ได้

## ดาวแปรแสงชนิด Intrinsic
* ดาวแปรแสงชนิดเซเฟอิด
* ดาวแปรแสงชนิดอาร์อาร์ พิณ
* ดาวแปรแสงชนิดดับเบิลยูหญิงสาว
* ดาวแปรแสงคาบยาว
* ดาวแปรแสงมิรา
* ดาวแปรแสงชนิดอาร์วี วัว
* ดาวแปรแสงกลุ่มดาวนายพราน

หมวดหมู่:ดาวฤกษ์
หมวดหมู่:ดาวแปรแสง
มหาวิทยาลัยอาร์สดิจิตา

**มหาวิทยาลัยอาร์สดิจิตา** () เป็นมหาวิทยาลัยที่ให้การศึกษาอย่างเสรีออนไลน์ โดยเอกสารทั้งหมดสามารถใช้ได้ตามสัญญา Open Content License เปิดสอนเมื่อ กันยายน พ.ศ. 2543 ก่อตั้งโดย**องค์กรอาร์สดิจิตา** ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงหาผลประโยชน์แห่งหนึ่ง ซึ่งต่อมาถูกฟ้องล้มละลาย และ ฟิลิป กรีนสปัน ได้ลาออกจากการเป็นผู้บริหารองค์กร มหาวิทยาลัยได้ปิดตัวลงเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2544 

มหาวิทยาลัยอาร์สดิจิตาเปิดสอนฟรีทางด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์ ระดับเทียบเท่าปริญญาตรี โดยใช้ระยะเวลา 1 ปีในการเรียนจบการศึกษา โดยผู้สอนเป็นศิษย์เก่าจาก สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) และ สถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนีย (CalTech) หลักสูตรการเรียนอ้างอิงตามการสอนวิทยาการคอมพิวเตอร์ในสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ศิษย์เก่ามหาวิทยาลัย 

อาร์สดิจิตา
16 มีนาคม

วันที่ **16 มีนาคม** เป็นวันที่ 75 ของปี (วันที่ 76 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 290 วันในปีนั้น

## เหตุการณ์
* พ.ศ. 2063 (ค.ศ. 1521) - เฟอร์ดินานด์ แมกเจลแลน เดินทางถึงประเทศฟิลิปปินส์โดยมาทอดสมอเรือตรินิแดดที่อ่าวเลย์เต ถือว่าเป็นผู้ค้นพบหมู่เกาะวิซายา
* พ.ศ. 2203 (ค.ศ. 1660) - รัฐสภายาวถูกยุบเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับรัฐสภาคอนเว็นท์ชั่นใหม่
* พ.ศ. 2335 (ค.ศ. 1792) - พระเจ้ากุสตาฟที่ 3 แห่งสวีเดน ถูกลอบปลงพระชนม์โดยการยิง; พระองค์เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 29 มีนาคม
* พ.ศ. 2442 (ค.ศ. 1900) - เซอร์อาร์เธอร์ อีแวนส์ ซื้อซากเมืองนอสซัสบนเกาะครีต เพื่อการขุดค้นทางโบราณคดี
* พ.ศ. 2482 (ค.ศ. 1939) - ฮิตเลอร์ประกาศให้ดินแดนโบฮีเมียและโมราเวียอยู่ภายใต้การอารักขาของเยอรมนี
* พ.ศ. 2485 (ค.ศ. 1942) - นิวซีแลนด์ประกาศสงครามกับไทย โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2485
* พ.ศ. 2488 - ฝ่ายสัมพันธมิตรยึดเกาะอิโวจิมาสำเร็จ
* พ.ศ. 2511 (ค.ศ. 1968) - สงครามเวียดนาม: ทหารอเมริกันสังหารพลเรือน 347 คน ที่เมืองมีลาย ในเวียดนาม
* พ.ศ. 2521 (ค.ศ. 1978) - นาย อัลโด โมโร นายกรัฐมนตรีอิตาลีถูกกองทัพแดงอิตาลีลักพาตัวและถูกสังหารในเวลาต่อมา

## วันเกิด
*พ.ศ. 2294 ( ค.ศ. 1751 ) - เจมส์ แมดิสัน ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาคนที่ 4 (ถึงแก่กรรม 28 มิถุนายน พ.ศ. 2379)
*พ.ศ. 2330 (ค.ศ. 1787) - จอร์จ ไซมอน โอห์ม นักวิทยาศาสตร์ชาวเยอรมัน (เสียชีวิต 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2397)
*พ.ศ. 2450 (ค.ศ. 1907) - พระองค์เจ้าสุทธวงษวิจิตร (สิ้นพระชนม์ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546)
* พ.ศ. 2451 (ค.ศ. 1908) - จิตติ ติงศภัทิย์ อดีตองคมนตรี (เสียชีวิต 3 มีนาคม พ.ศ. 2538)
* พ.ศ. 2455 (ค.ศ. 1912) - แพต นิกสัน อดีตสุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งแห่งสหรัฐอเมริกา (ถึงแก่กรรม 22 มิถุนายน พ.ศ. 2536)
*พ.ศ. 2464 (ค.ศ. 1921) - สมเด็จพระราชาธิบดีฟะฮัด บิน อับดุลอะซีซ อาล ซะอูด (สวรรคต 1 สิงหาคม พ.ศ. 2548)
* พ.ศ. 2472 (ค.ศ. 1929) - สินีนาฏ โพธิเวส นักแสดงชาวไทย (เสียชีวิต 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2560)
* พ.ศ. 2496 (ค.ศ. 1953) - ริชาร์ด สตอลแมน ผู้ก่อตั้งโครงการกนู
* พ.ศ. 2507 (ค.ศ. 1964) - นาคร ศิลาชัย นักแสดง/พิธีกร/นักกีฬาชาวไทย
* พ.ศ. 2511 (ค.ศ. 1968) - สุนารี ราชสีมา นักร้องลูกทุ่งหญิงชาวไทย
* พ.ศ. 2516 (ค.ศ. 1973) - ฮิเดกิ โทดากะ แชมป์โลกมวยสากลชาวญี่ปุ่น
* พ.ศ. 2518 (ค.ศ. 1975) - โชคทวี พรหมรัตน์ อดีตนักฟุตบอลทีมชาติไทย
* พ.ศ. 2525 (ค.ศ. 1982) - ดักกลาส โรดริเกวซ อดีตนักฟุตบอลชาวบราซิล
* พ.ศ. 2532 (ค.ศ. 1989) 
** กาบรีแยล อาตาล นายกรัฐมนตรีฝรั่งเศสคนที่ 26
** ทีโอ วอลคอตต์ อดีตนักฟุตบอลชาวอังกฤษ
* พ.ศ. 2536 (ค.ศ. 1993) 
** ภัทรานิษฐ์ วิริยะบำรุงกิจ นักแสดงหญิงชาวไทย
** แอนเทรอัส คอร์เนลีอัส นักฟุตบอลชาวเดนมาร์ก
* พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) - ดอมินิก แคลเวิร์ต-ลูอิน นักฟุตบอลอาชีพชาวอังกฤษ

## วันถึงแก่กรรม

* พ.ศ. 2477 (ค.ศ. 1934) - พระองค์เจ้าปฤษฎางค์ ผู้มีบทบาทสำคัญทางการทูตของไทยในช่วงต้นรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
*พ.ศ. 2502 (ค.ศ. 1959) - ขุนทวยหาญพิทักษ์ (เหล็ง ศรีจันทร์) นายทหารหัวหน้าคณะผู้ก่อการกบฏ ร.ศ. 130
*พ.ศ. 2538 (ค.ศ. 1995) - ธรรม์ โทณะวณิก (ธรรม์) - นายแบบ/นักแสดง
*พ.ศ. 2564 (ค.ศ. 2021) - ไพโรจน์ นิงสานนท์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข (เกิด 2 เมษายน พ.ศ. 2471)

## วันสำคัญและวันหยุดเทศกาล

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* BBC: On This Day
* NY Times: On This Day
* Today in History: March 16 

มีนาคม 16
หมวดหมู่:มีนาคม
17 มีนาคม

วันที่ **17 มีนาคม** เป็นวันที่ 76 ของปี (วันที่ 77 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 289 วันในปีนั้น

## เหตุการณ์
* พ.ศ. 2502 (ค.ศ. 1959) - เทนซิน เกียโซ ดาไลลามะองค์ที่ 14 ทรงลี้ภัยการเมือง จากทิเบตไปอยู่อินเดีย
* พ.ศ. 2512 (ค.ศ. 1969) - กอลดา ไมเออร์ ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนที่ 4 ของอิสราเอล

## วันเกิด
* พ.ศ. 2425 (ค.ศ. 1882) - สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมหลวงลพบุรีราเมศวร์ (สิ้นพระชนม์ 8 เมษายน พ.ศ. 2475)
* พ.ศ. 2462 (ค.ศ. 1919) - แนท คิง โคล นักเปียโน, นักแต่งเพลงและนักร้องเพลงแจ๊ซชาวอเมริกัน (ถึงแก่กรรม 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2508)
* พ.ศ. 2486 (ค.ศ. 1943) - คะโยะ มะสึโอะ นักแสดงหญิงชาวญี่ปุ่น
* พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) - โกมล โลกะกะลิน นักร้องดาวรุ่งสุนทราภรณ์ (เสียชีวิต 5 เมษายน พ.ศ. 2562)
* พ.ศ. 2494 (ค.ศ. 1951) - เคิร์ต รัสเซลล์ นักแสดงชาวอเมริกัน
* พ.ศ. 2496 (ค.ศ. 1953) 
** วิกรม กรมดิษฐ์ นักธุรกิจและนักเขียนชาวไทยเชื้อสายจีน
** วิคเตอร์ เฮอร์มันส์ อดีตนักฟุตซอลชาวดัตช์ 
* พ.ศ. 2498 (ค.ศ. 1955) - สรจักร ศิริบริรักษ์ นักเขียนเรื่องสั้นแนวเขย่าขวัญ (ถึงแก่กรรม 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2556)
* พ.ศ. 2502 (ค.ศ. 1959) - วิโรจน์ แซ่โล้ว นักแสดงสตั๊นแมนชาวไทยเชื้อสายจีน
* พ.ศ. 2505 (ค.ศ. 1962) - ชาตรี คงสุวรรณ นักดนตรี นักแต่งเพลง
* พ.ศ. 2506 (ค.ศ. 1963) - ฟาง จงซิ่น นักแสดงชาวฮ่องกง
* พ.ศ. 2507 (ค.ศ. 1964) - ร็อบ โลว์ นักแสดงชาวอเมริกัน
* พ.ศ. 2511 (ค.ศ. 1968) - อธิวัฒน์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา นักแสดงชาวไทย
* พ.ศ. 2520 (ค.ศ. 1977) - คิท โค้พ นักมวยไทย, นักสู้ป้องกันตัวแบบผสมชาวอเมริกัน
* พ.ศ. 2523 (ค.ศ. 1980) 
** ธัญญ์ ธนากร นักแสดงชาวไทย
** บัวชมพู ฟอร์ด นักแสดงและนักร้องชาวไทย
* พ.ศ. 2524 (ค.ศ. 1981) - อาร์ซู (นักฟุตบอล) นักฟุตบอลชาวสเปน
* พ.ศ. 2525 (ค.ศ. 1982) - สตีเวน พีนาร์ นักฟุตบอลอาชีพชาวแอฟริกาใต้
* พ.ศ. 2526 (ค.ศ. 1983) 
** ทีโมที แทตเชอร์ นักมวยปล้ำอาชีพชาวอเมริกัน
** ราอุล ไมแรลึช นักฟุตบอลชาวโปรตุเกส
* พ.ศ. 2529 (ค.ศ. 1986) - เอดิน เจโก นักฟุตบอลชาวบอสเนีย
* พ.ศ. 2530 (ค.ศ. 1987)
**เฟเดริโก ฟาซิโอ นักฟุตบอลชาวอาร์เจนตินา
**โอไวน์ โวน วิลเลียมส์ นักฟุตบอลชาวเวลส์
* พ.ศ. 2531 (ค.ศ. 1988) - เฟรเซอร์ ฟอร์สเตอร์ นักฟุตบอลชาวอังกฤษ
* พ.ศ. 2532 (ค.ศ. 1989) - ชินจิ คางาวะ นักฟุตบอลชาวญี่ปุ่น
* พ.ศ. 2533 (ค.ศ. 1990) - มรุต แสนสุข นักแสดงชาวไทย
* พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) - ชนานันท์ ป้อมบุปผา นักฟุตบอลชาวไทย
* พ.ศ. 2537 (ค.ศ. 1994) - มาร์เซ็ล ซาบิทเซอร์ นักฟุตบอลชาวออสเตรีย
* พ.ศ. 2543 (ค.ศ. 2000) - ชิน จิน-ซอ นักหมากล้อมระดับอาชีพชาวเกาหลีใต้
* พ.ศ. 2545 (ค.ศ. 2002) - จักรภัทร อังศุธนมาลี นักแสดงชาวไทย

## วันถึงแก่กรรม
* พ.ศ. 2554 (ค.ศ. 2011) - ทองมาก จันทะลือ ศิลปินแห่งชาติ ปรมาจารย์ผู้มีชื่อเสียงในวงการหมอลำ (เกิด 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2472)
*พ.ศ. 2555 (ค.ศ. 2012) - เฉลียว อยู่วิทยา นักธุรกิจชาวไทย (เกิด พ.ศ. 2475)
* พ.ศ. 2560 (ค.ศ. 2017)
**ระวี ภาวิไล นักวิชาการด้านดาราศาสตร์ และนักปรัชญา (เกิด 17 ตุลาคม 2468)
**ชัยภูมิ ป่าแส นักกิจกรรมเยาวชนสิทธิมนุษยชนชาวลาหู่ (เกิด พ.ศ. 2543)
*พ.ศ. 2564 (ค.ศ. 2021) - จอห์น มากูฟูลี ประธานาธิบดีแทนซาเนียคนที่ 5 (เกิด 29 ตุลาคม พ.ศ. 2502)

## แหล่งข้อมูลอื่น
* BBC: On This Day
* Today in History: March 17 

มีนาคม 17
หมวดหมู่:มีนาคม
11 มีนาคม

วันที่ **11 มีนาคม** เป็นวันที่ 70 ของปี (วันที่ 71 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 295 วันในปีนั้น 

## เหตุการณ์
* พ.ศ. 2455 (ค.ศ. 1912) - จีนประกาศใช้ " บทบัญญัติชั่วคราวสาธารณรัฐประชาราษฎร์จีน " ซึ่งถือได้ว่าเป็นรัฐธรรมนูญฉบับแรกของจีน ภายหลังการปฏิวัติ
* พ.ศ. 2480 (ค.ศ. 1937) - กองทหารเยอรมันเดินทัพเข้าสู่ออสเตรีย
* พ.ศ. 2509 (ค.ศ. 1966) - ทหารอินโดนีเซียกดดันให้ประธานาธิบดีซูการ์โนลงจากตำแหน่ง
* พ.ศ. 2533 (ค.ศ. 1990) - ประเทศลิทัวเนียได้รับเอกราชจากสหภาพโซเวียต
* พ.ศ. 2547 (ค.ศ. 2004) - ผู้ก่อการร้ายใช้ระเบิดหลายลูก โจมตีขบวนรถไฟโดยสารในกรุงมาดริด ประเทศสเปน ทำให้มีผู้เสียชีวิต 191 คน บาดเจ็บกว่า 1,800 คน
* พ.ศ. 2554 (ค.ศ. 2011) - เกิดแผ่นดินไหวขนาด 9.0 จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวเกิดใกล้ชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของเกาะฮอนชู ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งส่งผลให้เกิดคลื่นสึนามิตามมา และให้เกิดภัยพิบัติที่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟูกูชิมะแห่งที่หนึ่ง

## วันเกิด
* พ.ศ.2261 (ค.ศ.1718) - จักรพรรดินีจี้ จักรพรรดินีผู้ถูกปลดในจักรพรรดิเฉียนหลง (สวรรคต 14 มิถุนายน พ.ศ. 2309)
* พ.ศ. 2288 (ค.ศ. 1745) - พระเจ้าปดุง (สวรรคต 5 มิถุนายน พ.ศ. 2362)
* พ.ศ. 2359 (ค.ศ. 1816) - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนวรจักรธรานุภาพ (สิ้นพระชนม์ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2415)
* พ.ศ. 2442 (ค.ศ. 1899) - สมเด็จพระเจ้าเฟรเดอริกที่ 9 แห่งเดนมาร์ก (สวรรคต 14 มกราคม พ.ศ. 2515)
* พ.ศ. 2473 (ค.ศ. 1930) - รัชนี ศรีไพรวรรณ ครูและนักประพันธ์ชาวไทย (ถึงแก่กรรม 15 เมษายน พ.ศ. 2557)
* พ.ศ. 2490 (ค.ศ. 1947) - โกวิท วัฒนะ รองนายกรัฐมนตรีของไทย (ถึงแก่กรรม 15 ธันวาคม พ.ศ. 2568)
* พ.ศ. 2495 (ค.ศ. 1952) - วีระ โรจน์พจนรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม
* พ.ศ. 2508 (ค.ศ. 1965) - ไนเจล แอดกินส์ นักฟุตบอลชาวอังกฤษ
* พ.ศ. 2512 (ค.ศ. 1969) - เทร์เรนซ์ ฮาวเวิร์ด นักแสดง, แร็ปเปอร์, นักร้อง, นักแต่งเพลง และผู้ผลิตแผ่นเสียงชาวอเมริกัน
* พ.ศ. 2514 (ค.ศ. 1971) - จอห์นนี นอกซ์วิลล์ นักแสดงชาวอเมริกัน
* พ.ศ. 2521 (ค.ศ. 1978) - ดีดีเย ดรอกบา นักฟุตบอลชาวไอวอรีโคสต์
* พ.ศ. 2531 (ค.ศ. 1988) - ฟาบีอู กูเองเตรา นักฟุตบอลชาวโปรตุเกส
* พ.ศ. 2532 (ค.ศ. 1989) - แอนทอน เยลชิน นักแสดงชาวอเมริกันเชื้อสายรัสเซีย (ถึงแก่กรรม 19 มิถุนายน พ.ศ. 2559)
* พ.ศ. 2534 (ค.ศ. 1991) - 
** แจ็ก ร็อดเวลล์ นักฟุตบอลชาวอังกฤษ
** อเลสซานโดร ฟลอเรนซี นักฟุตบอลชาวอิตาลี
* พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) - นะโอะ โทยะมะ นักพากย์ นักร้องชาวญี่ปุ่น
* พ.ศ. 2537 (ค.ศ. 1994) - แอนดรูว์ รอเบิร์ตสัน นักฟุตบอลชาวสกอตแลนด์
* พ.ศ. 2539 (ค.ศ. 1996) - ธิติ ศรีนวล ผู้กำกับภาพยนตร์และนักร้องชาวไทย
* พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) - ธนบดี ใจเย็น นักร้องและนักแสดงชาวไทย
* พ.ศ. 2545 (ค.ศ. 2002) - นันท์นภัส เลิศนามเชิดสกุล นักแสดง

## วันถึงแก่กรรม
*พ.ศ. 2453 (ค.ศ. 1910) - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร (ประสูติ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2398)
*พ.ศ. 2485 (ค.ศ. 1942) - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าผ่องประไพ (ประสูติ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2410)
* พ.ศ. 2525 (ค.ศ. 1982) - เอ็ดมุนด์ คูเปอร์ กวีและนักเขียนชาวอังกฤษ (เกิด 30 เมษายน พ.ศ. 2469)
* พ.ศ. 2549 (ค.ศ. 2006) - สโลโบดัน มิโลเชวิช อดีตผู้นำเซอร์เบียและยูโกสลาเวีย (เกิด 20 สิงหาคม พ.ศ. 2484)
* พ.ศ. 2553 (ค.ศ. 2010) - น้องทราย คุณแม่ขอร้อง นักแสดงตลก

## วันสำคัญและวันหยุดเทศกาล

## แหล่งข้อมูลอื่น
* BBC: On This Day
* ''The New York Times'': On This Day

มีนาคม 11
หมวดหมู่:มีนาคม
7 มีนาคม

วันที่ **7 มีนาคม** เป็นวันที่ 66 ของปี (วันที่ 67 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 299 วันในปีนั้น

## เหตุการณ์
* พ.ศ. 2418 (ค.ศ. 1876) - อเล็กซานเดอร์ เกรแฮม เบลล์ ได้รับการรับรองสิทธิบัตร ผลงานประดิษฐ์คิดค้นโทรศัพท์
* พ.ศ. 2455 (ค.ศ. 1912) - โรอัลด์ อะมุนด์เซน นักสำรวจชาวนอร์เวย์ ประกาศการเดินทางไปถึงขั้วโลกใต้เป็นคนแรก ที่มีขึ้นเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2454 (ค.ศ. 1911)
* พ.ศ. 2478 (ค.ศ. 1936) - สงครามโลกครั้งที่สอง : เยอรมนีเข้ายึดครองไรน์แลนด์ เป็นการละเมิดข้อตกลงโลคาร์โนและสนธิสัญญาแวร์ซาย
* พ.ศ. 2563 (ค.ศ. 2020) - คณากร เพียรชนะ ผู้พิพากษาหัวหน้าคณะชั้นต้นในศาลจังหวัดยะลา ยิงตัวเองเสียชีวิตประท้วงการแทรกแซงคำพิพากษา

## วันเกิด
* พ.ศ. 2334 (ค.ศ. 1792) - จอห์น เฮอร์เชล นักคณิตศาสตร์และนักดาราศาสตร์ชาวอังกฤษ (ถึงแก่กรรม 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2414)
* พ.ศ. 2432 (ค.ศ. 1889) - พระองค์เจ้าศิริวงศ์วัฒนเดช (สิ้นพระชนม์ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2451)
* พ.ศ. 2448 (ค.ศ. 1905) - พระองค์เจ้ามยุรฉัตร (สิ้นพระชนม์ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2513)
* พ.ศ. 2465 (ค.ศ. 1922) - มอชตาร์ ลูบิส นักเรียกร้องเสรีภาพคนสำคัญของอินโดนีเซีย (ถึงแก่กรรม 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2547) 
* พ.ศ. 2475 (ค.ศ. 1932) - โมะโมะโกะ โคชิ นักแสดงและนางแบบชาวญี่ปุ่น (ถึงแก่กรรม 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2541)
*พ.ศ. 2485 (ค.ศ. 1942) - ไวพจน์ เพชรสุพรรณ นักร้องชาวไทย (ถึงแก่กรรม 12 มกราคม พ.ศ. 2565)
* พ.ศ. 2497 (ค.ศ. 1954) - ประจิน จั่นตอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม
* พ.ศ. 2505 (ค.ศ. 1962) - เทย์เลอร์ เดย์น นักร้องชาวอเมริกัน
* พ.ศ. 2513 (ค.ศ. 1970) - เรเชล ไวสซ์ นักแสดงชาวอังกฤษ
* พ.ศ. 2521 (ค.ศ. 1978) - เจ้าหญิงโซฟี เจ้าหญิงแห่งปรัสเซีย
* พ.ศ. 2527 (ค.ศ. 1984) - มาตีเยอ ฟลามีนี นักฟุตบอลชาวฝรั่งเศส
* พ.ศ. 2530 (ค.ศ. 1987) - อาแตม แบน อาร์ฟา นักฟุตบอลชาวฝรั่งเศส
* พ.ศ. 2531 (ค.ศ. 1988) - พรพรรณ สิทธินววิธ นักแสดงหญิงชาวไทย
* พ.ศ. 2533 (ค.ศ. 1990) - ชเว จง-ฮุน อดีตนักดนตรีและนักแสดงชาวเกาหลีใต้
* พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) - อิม ฮยอน-ซิก (นักร้อง) นักร้อง, นักเขียนเพลงและนักแต่งเพลงชาวเกาหลีใต้
* พ.ศ. 2537 (ค.ศ. 1994) - จอร์แดน พิกฟอร์ด นักฟุตบอลชาวอังกฤษ
* พ.ศ. 2542 (ค.ศ. 1999) - โรนัลด์ อาราอูโฆ นักฟุตบอลชาวอุรุกวัย
* พ.ศ. 2545 (ค.ศ. 2002) - อากาเนะ ฮากะ นักร้องหญิงชาวญี่ปุ่น
* พ.ศ. 2548 (ค.ศ. 2005) - เจด เวเบอร์ นางแบบ นักแสดงและแดนเซอร์ชาวฮ่องกง-ฝรั่งเศส

## วันถึงแก่กรรม
* พ.ศ. 2494 (ค.ศ. 1951) - กรมพระยาชัยนาทนเรนทร (วันประสูติ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2428)
* พ.ศ. 2542 (ค.ศ. 1999) - สแตนลีย์ คูบริก ผู้กำกับชาวอเมริกัน (เกิด 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2471)
* พ.ศ. 2563 (ค.ศ. 2020) - คณากร เพียรชนะ ผู้พิพากษาหัวหน้าคณะชั้นต้นในศาลจังหวัดยะลา (เกิด 18 ธันวาคม พ.ศ. 2512)
*พ.ศ. 2564 (ค.ศ. 2021) - พระธรรมรัตนากร (สีนวล ปญฺญาวชิโร) อดีตเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร (เกิด 29 มิถุนายน พ.ศ. 2564)

## วันสำคัญและวันหยุดเทศกาล

* พ.ศ. 2555 (ค.ศ. 2012) - วันมาฆบูชา

## แหล่งข้อมูลอื่น
* BBC: On This Day
* ''The New York Times'': On This Day

มีนาคม 07
หมวดหมู่:มีนาคม
27 กุมภาพันธ์

วันที่ **27 กุมภาพันธ์** เป็นวันที่ 58 ของปี ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 307 วันในปีนั้น

## เหตุการณ์
* พ.ศ. 2160 (ค.ศ. 1617) - สวีเดนลงนามในสนธิสัญญาสตอลโบโว ยุติสงครามอิงเกรียนกับรัสเซีย
* พ.ศ. 2476 (ค.ศ. 1933) - ไรชส์ทาค อาคารที่ประชุมรัฐสภา ในกรุงเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนีถูกเผา
* พ.ศ. 2545 (ค.ศ. 2002) - รถไฟขบวนหนึ่งที่นำนักแสวงบุญฮินดูกลับจากเมืองอโยธยา สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ทางตะวันตกของรัฐคุชราต ประเทศอินเดีย ถูกเผาโดยชาวมุสลิม มีผู้เสียชีวิตบนรถไฟ 58 คน ทำให้เกิดการจลาจลตอบโต้ นำไปสู่การเสียชีวิตของชาวมุสลิมนับพันคน

## วันเกิด
* พ.ศ. 2419 (ค.ศ. 1876) - สมเด็จพระมเหสีเจิน (สิ้นพระชนม์ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2443)
* พ.ศ. 2445 (ค.ศ. 1902) - จอห์น สไตน์เบ็ค นักเขียนชาวอเมริกัน (เสียชีวิต 20 ธันวาคม พ.ศ. 2511)
* พ.ศ. 2471 (ค.ศ. 1928) - อาเรียล ชารอน นายกรัฐมนตรีอิสราเอล (เสียชีวิต 11 มกราคม พ.ศ. 2557)
* พ.ศ. 2475 (ค.ศ. 1932) - เอลิซาเบธ เทย์เลอร์ นักแสดงอังกฤษ-อเมริกัน (เสียชีวิต 23 มีนาคม พ.ศ. 2554)
* พ.ศ. 2516 (ค.ศ. 1973) - หลี่ ปิงปิง นักแสดงและนักร้องชาวจีน
* พ.ศ. 2524 (ค.ศ. 1981) - จอช โกรแบน นักร้องและนักประพันธ์ชาวอเมริกัน
* พ.ศ. 2528 (ค.ศ. 1985) - ดีนียาร์ บิลยาเลตดีนอฟ นักฟุตบอลชาวรัสเซีย
* พ.ศ. 2533 (ค.ศ. 1990) 
** เมแกน ยัง นักแสดง นางแบบ พิธีกรรายการโทรทัศน์และนางงามชาวฟิลิปปินส์-อเมริกัน
* พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) 
** คอลลัม วิลสัน นักฟุตบอล ชาวอังกฤษ
** จอนโจ เชลวีย์ นักฟุตบอลชาวอังกฤษ
* พ.ศ. 2536 (ค.ศ. 1993) - อาลฟงส์ อาเรออลา นักฟุตบอลอาชีพชาวฝรั่งเศส
* พ.ศ. 2537 (ค.ศ. 1994) - ริเอะ ทากาฮาชิ นักพากย์เสียงและนักร้องชาวญี่ปุ่น
* พ.ศ. 2538 (ค.ศ. 1995) 
** เซร์เกย์ มิลีงกอวิช-ซาวิช นักฟุตบอลชาวเซอร์เบีย
** โคซูเกะ นากามูระ นักฟุตบอลชาวญี่ปุ่น
** โตมาช โซว์แช็ก นักฟุตบอลชาวเช็ก
*พ.ศ. 2539 (ค.ศ.1996) - ชิตพล ลี้ชัยพรกุล ศิลปินเกาหลีสัญชาติไทย วง เอ็นซีที และ เวย์วี

## วันถึงแก่กรรม
*พ.ศ. 2493 (ค.ศ. 1950) - พระองค์เจ้าพวงสร้อยสอางค์ (ประสูติ 30 กันยายน พ.ศ. 2409)
*พ.ศ. 2546 (ค.ศ. 2003) - เฟร็ด โรเจอร์ส นักจัดรายการโทรทัศน์, นักดนตรี, นักเชิดหุ่น, นักเขียนชาวอเมริกัน (เกิด 20 มีนาคม พ.ศ. 2471)
*พ.ศ. 2553 (ค.ศ. 2010) - กำธร สุวรรณปิยะศิริ นักแสดงอาวุโสและนักพากย์ภาพยนตร์ (เกิด 16 กันยายน พ.ศ. 2478)
*พ.ศ. 2554 (ค.ศ. 2011) - แอมปาโร มูนอซ นักแสดง นางแบบ นางงามชาวสเปน (เกิด 21 มิถุนายน พ.ศ. 2497)
*พ.ศ. 2564 (ค.ศ. 2021) - อู๋ เมิ่งต๋า นักแสดงชาวฮ่องกง (เกิด 2 มกราคม พ.ศ. 2495)

## วันสำคัญและวันหยุดเทศกาล
* วันสถาปนาวิทยาลัยเทคโนโลยีและอาชีวศึกษา หรือมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ในปัจจุบัน

## แหล่งข้อมูลอื่น
* BBC: On This Day 
* Today in History: February 27 

กุมภาพันธ์ 27
หมวดหมู่:กุมภาพันธ์
กลุ่มความซับซ้อน พี และ เอ็นพี

thumb|250px|รูปแสดงความกลุ่มความซับซ้อนในกรณี '''P''' ≠ '''NP'''. ถ้า '''P''' = '''NP''', P, NP, NP-complete ก็จะกลายเป็นกลุ่มปัญหาเดียวกันนั่นเอง

**กลุ่มความซับซ้อน พี และ เอ็นพี** ทฤษฎีความซับซ้อนในการคำนวณเป็นส่วนหนึ่งของทฤษฎีการคำนวณที่ศึกษาเกี่ยวกับทรัพยากรที่ต้องการ สำหรับการแก้ปัญหาหนึ่ง ๆ ทรัพยากรที่สนใจโดยทั่วไปคือเวลา (ต้องใช้การทำงานกี่ขั้นตอนก่อนจะแก้ปัญหาได้) และเนื้อที่ (ต้องใช้เนื้อที่เท่าใดในการแก้ปัญหา)

ในทฤษฎีดังกล่าว กลุ่ม **[[พี (ความซับซ้อน)|พี]]** (**P**) คือประกอบไปด้วยปัญหาการตัดสินใจที่สามารถหาคำตอบได้โดยเครื่องจักรเชิงลำดับแบบกำหนด (deterministic sequential machine) ในเวลาที่เป็นพหุนามของขนาดของข้อมูลป้อนเข้า กลุ่มปัญหา **[[เอ็นพี (ความซับซ้อน)|เอ็นพี]]** (**NP**) ประกอบไปด้วยปัญหาการตัดสินใจที่ในกรณีที่คำตอบคือ 'ใช่' สามารถตรวจสอบได้ถ้าให้ข้อมูลที่เหมาะสม หรือพูดในอีกทางหนึ่งที่เหมือนกันว่า เป็นกลุ่มของปัญหาที่สามารถหาคำตอบได้ในเวลาพหุนามบนเครื่องจักรเชิงไม่กำหนด อาจกล่าวได้ว่าปัญหาเปิดที่สำคัญที่สุดในวิทยาการคอมพิวเตอร์เชิงทฤษฎีนั้น เกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์ของกลุ่มปัญหาทั้งสองนี้:
: **P** เท่ากับ **NP** หรือไม่ ?
ในปี 2545 มีการสำรวจความเชื่อของนักวิจัย 100 คน โดยมี 61 คนเชื่อว่าพีไม่เท่ากับเอ็นพี 9 คนเชื่อว่าเท่ากัน 22 คนตอบว่าไม่แน่ใจ ส่วนที่เหลือเชื่อว่าจะไม่สามารถหาบทพิสูจน์ได้

กลุ่มของปัญหาที่อยู่ในเอ็นพีที่มีความสำคัญและได้รับความสนใจมากที่สุดก็คือกลุ่มของ เอ็นพีบริบูรณ์ ซึ่งเป็นกลุ่มของปัญหาที่ไม่น่าจะอยู่ใน พี มากที่สุด ความสัมพันธ์ของ **พี** **เอ็นพี** และ **เอ็นพีบริบูรณ์** ที่นักวิจัยเชื่อกันเป็นไปตามรูป ซึ่งจะเห็นได้ว่า ทั้งพีและเอ็นพีบริบูรณ์อยู่ภายใน เอ็นพี แต่ว่าเอ็นพีบริบูรณ์กับพีไม่มีส่วนที่ซ้อนทับกันเลย อีกทั้งยังมีเซ็ตบางเซ็ตที่อยู่ในเอ็นพีแต่อยู่นอกพีและเอ็นพีบริบูรณ์

ปัญหาพีและเอ็นพีสามารถถามได้อีกแบบคือ "ถ้าเรามีปัญหาที่สามารถตรวจคำตอบ (ใช่/ ไม่ใช่) ได้อย่างรวดเร็ว เราจะสามารถหาคำตอบได้อย่างรวดเร็วหรือไม่?" ยกตัวอย่างเช่น ถ้าเราอยากตรวจสอบว่าจำนวน ๆ หนึ่งเป็นจำนวนประกอบหรือไม่ หากเรามีจำนวน 53308290611 อยู่ แล้วต้องการตรวจสอบ วิธีที่ทำได้วิธีหนึ่งก็คือทดลองจำนวนทุกจำนวนว่าหารจำนวนนี้ลงตัวหรือไม่ แต่วิธีนี้ใช้เวลาการทำงานเป็น exponential เมื่อเทียบกับขนาดของอินพุต (ขนาดของอินพุตในที่นี้ไม่ใช่ค่าของจำนวน แต่เป็นจำนวนของบิตที่ใช้ในการแทนค่าจำนวนนั้น ยกตัวอย่างเช่น จำนวน 128 มีขนาดของอินพุตเท่ากับ 8 เพราะว่า 128={1000 0000}_2)

หมวดหมู่:การหาค่าเหมาะที่สุดทางคณิตศาสตร์
หมวดหมู่:ปัญหาทางคณิตศาสตร์ที่ยังแก้ไม่ได้
หมวดหมู่:ทฤษฎีความซับซ้อนในการคำนวณ
หมวดหมู่:ข้อความคาดการณ์
หมวดหมู่:ปัญหาทางวิทยาการคอมพิวเตอร์ที่ยังแก้ไม่ได้
ฌ็อง-ฌัก รูโซ

**ฌ็อง-ฌัก รูโซ** (; 28 มิถุนายน พ.ศ. 2255 - 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2321) เป็นนักปรัชญา นักเขียน นักทฤษฎีการเมือง และนักประพันธ์เพลงที่ฝึกหัดด้วยตนเองแห่งยุคเรืองปัญญา

งานเรื่อง *วจนิพนธ์ว่าด้วยความไม่เท่าเทียม* และ *[[สัญญาประชาคม (รูโซ)|สัญญาประชาคม]]* ของเขาเป็นหลักสำคัญในความคิดการเมืองและสังคมสมัยใหม่ 

## ปรัชญาของรูโซ
คำสอนของเขาสอนให้คนหันกลับไปหาธรรมชาติ (back to nature) เป็นการยกย่องคุณค่าของคนว่า "ธรรมชาติของคนดีอยู่แล้วแต่สังคมทำให้คนไม่เสมอภาคกัน" เขาบอกว่า "เหตุผลมีประโยชน์ แต่มิใช่คำตอบของชีวิต ดังนั้นเราจึงต้องพึ่งความรู้สึก สัญชาตญาณและอารมณ์ของเราเอง ให้มากกว่าเหตุผล"

### ทฤษฎีคนเถื่อนใจธรรม
รูโซเชื่อว่ามนุษย์นั้นเป็นคนดีโดยธรรมชาติ หรือเป็น "คนเถื่อนใจธรรม" (noble savage) เมื่ออยู่ในสภาวะธรรมชาติ (สภาวะเดียวกันกับสัตว์อื่น ๆ และเป็นสภาพที่มนุษย์อยู่มาก่อนที่จะมีการสร้างอารยธรรม และสังคม) แต่ถูกทำให้แปดเปื้อนโดยสังคม เขามองสังคมว่าเป็นสิ่งที่ถูกประดิษฐ์ขึ้น และเชื่อว่าการพัฒนาของสังคม โดยเฉพาะการเพิ่มขึ้นของการพึ่งพากันในสังคมนั้น เป็นสิ่งที่อันตรายต่อความเป็นอยู่ของมนุษย์

ความเรียงชื่อ "การบรรยายเกี่ยวกับศิลปะและวิทยาศาสตร์" (พ.ศ. 2293) ที่ได้รับรางวัลของเมือง ได้อธิบายว่าความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และศิลปศาสตร์นั้น ไม่เป็นประโยชน์กับมนุษย์ เขาได้เสนอว่าพัฒนาการของความรู้ทำให้รัฐบาลมีอำนาจมากขึ้น และทำลายเสรีภาพของปัจเจกชน เขาสรุปว่าพัฒนาการเชิงวัตถุนั้น จะทำลายโอกาสของความเป็นเพื่อนที่จริงใจ โดยจะทำให้เกิดความอิจฉา ความกลัว และ ความระแวงสงสัย

งานชิ้นถัดมาของเขา *[[การบรรยายว่าด้วยความไม่เสมอภาค]]* ศึกษาเกี่ยวกับการพัฒนาและการทำลายของมนุษย์ ตั้งแต่ในสมัยโบราณ จนถึงสมัยใหม่ เขาเสนอว่ามนุษย์ในยุคแรกสุดนั้น เป็นมนุษย์ครึ่งลิงและอยู่แยกกัน มนุษย์แตกต่างจากสัตว์เนื่องจากมีเจตจำนงเสรี (free will) และเป็นสิ่งที่สามารถแสวงหาความสมบูรณ์แบบได้ เขายังได้กล่าวว่ามนุษย์ยุคบุคเบิกนี้มีความต้องการพื้นฐาน ที่จะดูแลรักษาตนเอง และมีความรู้สึกห่วงหาอาทรหรือความสงสาร เมื่อมนุษย์ถูกบังคับให้ต้องมีความสัมพันธ์กันมากขึ้นเนื่องจากการเพิ่มขึ้นของประชากร จึงได้เกิดการปรับเปลี่ยนทางด้านจิตวิทยา และได้เริ่มให้ความสำคัญกับความคิดเห็นของคนอื่น ๆ ว่าเป็นสิ่งสำคัญต่อการมีชีวิตที่ดีของตนเอง รูโซได้เรียกความรู้สึกใหม่นี้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นของการผลิบานของมนุษย์

รูโซ มีชีวิตอยู่ในช่วงรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวท้ายสระ จนถึงรัชสมัยสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีของประเทศไทย เกิดในเจนีวา สวิตเซอร์แลนด์ งานเขียนของเขาส่งอิทธิพลต่อการปฏิวัติฝรั่งเศสด้วย

## อ้างอิง

* Virioli, Maurizio ([1988] 2003). Jean-Jacques Rousseau and the 'Well-Ordered Society'. Hanson, Derek, translator. Cambridge University Press, 2003 ISBN 0-521-53138-1, 9780521531382
* Williams, David Lay (2007). Rousseau’s Platonic Enlightenment. Pennsylvania State University Press.

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2255
หมวดหมู่:บุคคลจากเจนีวา
หมวดหมู่:ผู้เขียนอัตชีวประวัติชาวสวิส
หมวดหมู่:นักปรัชญาชาวสวิส
หมวดหมู่:ผู้เขียนอัตชีวประวัติชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:นักปรัชญายุคเรืองปัญญา
หมวดหมู่:นักปรัชญาการเมือง
หมวดหมู่:นักปรัชญาในคริสต์ศตวรรษที่ 18
ฝรั่งเศส (แก้ความกำกวม)

**ฝรั่งเศส** อาจหมายถึง
* ประเทศฝรั่งเศส ประเทศในทวีปยุโรป
* ภาษาฝรั่งเศส ภาษาที่ใช้เป็นหลักในประเทศฝรั่งเศส
* ชาวฝรั่งเศส บุคคลที่เกิดและโตในประเทศฝรั่งเศส
* ฟุตบอลทีมชาติฝรั่งเศส ทีมฟุตบอลจากประเทศฝรั่งเศส
* รัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส รัฐธรรมนูญของประเทศฝรั่งเศส
* ไทป์เฟซฝรั่งเศส ไทป์เฟซอักษรไทย ซึ่งเป็นต้นแบบของไทป์เฟซอักษรไทยหลายตัวในยุคดิจิทัล เช่น กินรี (Kinnari) และอังสนา (Angsana)
ประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์

[thumb|[กลไกแอนติคิเธียรา (Antikythera mechanism) เป็นคอมพิวเตอร์แอนะล็อกที่สร้างขึ้นในยุคกรีกโบราณเพื่อทำนายตำแหน่งทางดาราศาสตร์และสุริยุปราคา วิทยาศาสตร์ที่เกิดขึ้นในอารยธรรมเริ่มแรกคือดาราศาสตร์และคณิตศาสตร์]]
**ประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์** (History of science) คือ การศึกษาพัฒนาการของวิทยาศาสตร์ รวมทั้งวิทยาศาสตร์ธรรมชาติและวิทยาศาสตร์เชิงสังคม วิทยาศาสตร์เป็นองค์ความรู้เชิงประจักษ์ทั้นในเชิงทฤษฎีและเชิงปฏิบัติ เกี่ยวกับธรรมชาติของโลกและจักรวาล วิทยาศาสตร์เป็นศาสตร์ที่ได้รับการค้นพบและต่อยอดโดยนักวิทยาศาสตร์จากรุ่นสู่รุ่น นักวิทยาศาสตร์ให้ความสำคัญกับการสังเกต อธิบาย และทำนายปรากฏการณ์ในโลกแห่งความเป็นจริง นอกจากนั้นประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ยังศึกษาผลกระทบของนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์ที่มีต่อวัฒนธรรม เศรษฐกิจ และการเมืองของมนุษยชาติในประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา ประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ เป็นเนื้อหาส่วนหนึ่งของวิชาประวัติศาสตร์

วิทยาศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็นความรู้ทางคณิตศาสตร์ วิศวกรรม หรือ ฟิสิกส์ที่เราเข้าใจกันในปัจจุบันนั้น ล้วนมีจุดกำเนิดการปฏิวัติวิทยาศาสตร์ในยุคพื้นฟูศิลปวิทยาของยุโรป ซึ่งความรู้ทางวิทยาศาสตร์เหล่านั้น มีรากฐานจากผลงานที่คิดค้นขึ้นในสมัยกรีกโบราณและผลงานความรู้จากโลกมุสลิมที่มาจากโลกตะวันออก ซึ่งรับช่วงต่อมาจากอารยธรรมอียิปต์ เมโสโปเตเมีย และอินเดีย

คำว่า "Scientist" ในภาษาอังกฤษซึ่งแปลว่า "นักวิทยาศาสตร์"เป็นคำที่เกิดขึ้นเมื่อไม่กี่ศตวรรษที่แล้ว คำนี้ได้มีการใช้เป็นครั้งแรกโดย วิลเลียม เวเวล (William Whewell) ในศตวรรษที่ 19 ก่อนหน้านั้นผู้ที่สำรวจธรรมชาติของโลกเรียกตัวเองว่า "นักปรัชญาธรรมชาติ (Natural philosopher)" การสังเกตการณ์ธรรมชาติของโลกและจักรวาลนั้นมีมาตั้งแต่ยุคโบราณ ตัวอย่างเช่นนักปรัชญาธรรมชาติชาวกรีก ธาเลส (Thales) และ อริสโตเติล (Aristotle) และวิธีการทางวิทยาศาสตร์ (Scientific method) ถูกนำมาใช้ตั้งแต่สมัยยุคกลางของยุโรปซึ่งมีที่มาจากโลกมุสลิม ตัวอย่างเช่น นักปราชญ์ชาวอาหรับ อิบน์ อัลฮัยษัม (Ibn al-Haytham) และนักปราชญ์ชาวอังกฤษ โรเจอร์ เบคอน (Roger Bacon) วิทยาศาสตร์สมัยใหม่เริ่มขึ้นในช่วงต้นยุคใหม่ (Modern era) เพื่อการพัฒนาศักยภาพทางอุตสาหกรรมและการทำความเข้าใจกับธรรมชาติของจักรวาล โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการปฏิวัติวิทยาศาสตร์ในทวีปยุโรปช่วงศตวรรษที่ 16 และศตวรรษที่ 17

## ยุคโบราณ

### เมโสโปเตเมีย

### กรีก-โรมัน

### อินเดีย

### จีน

## ยุคกลาง

### จักรวรรดิไบเซนไทน์

### โลกมุสลิม

### ยุโรปตะวันตก

## ยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา : การกำเนิดใหม่ของวิทยาศาสตร์ในทวีปยุโรป

### ยุคเรืองปัญญา

## ยุคใหม่ : วิทยาศาสตร์สมัยใหม่

### คณิตศาสตร์

### ตรรกศาสตร์

### ฟิสิกส์

### ดาราศาสตร์

### ธรณีวิทยา

### เคมี

### ชีววิทยา

### เภสัชศาสตร์

### สังคมศาสตร์

### โบราณคดี

### เศรษฐศาสตร์

### มานุษยวิทยา

### ศาสตร์เกิดใหม่

## อ้างอิง
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์
หมวดหมู่:วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
มีนาคม

**มีนาคม** เป็นเดือนสามของปี ในทั้งปฏิทินกริกอเรียนและปฏิทินจูเลียน เป็นหนึ่งใน 7 เดือนที่มี 31 วัน

เดือนมีนาคมในซีกโลกเหนือมีฤดูกาลเทียบเท่ากับเดือนกันยายนในซีกโลกใต้

ในซีกโลกเหนือ วันที่ 1 มีนาคมเป็นวันเข้าสู่ฤดูใบไม้ผลิทางอุตุนิยมวิทยา ส่วนในซีกโลกใต้ วันเดียวกันเป็นการเข้าสู่ฤดูใบไม้ร่วงทางอุตุนิยมวิทยา

เดือนมีนาคมมีวันในสัปดาห์เริ่มต้นตรงกับเดือนพฤศจิกายนทุกปี และเดือนกุมภาพันธ์เฉพาะปีปกติสุรทิน เดือนมีนาคมสิ้นสุดวันในสัปดาห์เดียวกับเดือนมิถุนายนทุกปี ในปีอธิกสุรทิน เดือนมีนาคมเริ่มต้นในวันเดียวกับเดือนกันยายนและธันวาคมของปีก่อนหน้า ในปีปกติสุรทิน เดือนมีนาคมเริ่มต้นในวันเดียวกับเดือนมิถุนายนปีก่อนหน้า

คำว่า "March" ในภาษาอังกฤษ มาจากโรมโบราณ เมื่อเดือนมีนาคมเป็นเดือนแรกของปี และได้ชื่อภาษาละตินว่า "มาร์ติอุส" (Martius) ตาม**[[มาร์ส]]** หรือแอรีส เทพแห่งสงครามของกรีก ในโรม ซึ่งมีลักษณะอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน เดือนมีนาคมเป็นเดือนแรกของฤดูใบไม้ผลิ จุดเริ่มต้นปีตามหลักเหตุผล และการเริ่มต้นฤดูกาลศึกสงคราม เดือนมกราคมเป็นเดือนแรกของปีปฏิทินในรัชสมัยกษัตริย์นูมา ปอมปิเลียส (ประมาณ 713 ปีก่อน ค.ศ.) หรือในรัชสมัยกษัตริย์เดเซมวีร์ราว 450 ก่อน ค.ศ. ปีที่มีตัวเลขเริ่มในวันที่ 1 มีนาคมในรัสเซีย กระทั่งสิ้นสุดคริสต์ศตวรรษที่ 15 ฝรั่งเศสเป็นประเทศแรกที่กำหนดให้วันปีใหม่ตรงกับวันที่ 1 มกราคม ใน ค.ศ. 1564 บริเตนใหญ่และอาณานิคมยังใช้ 25 มีนาคมเป็นวันขึ้นปีใหม่กระทั่ง ค.ศ. 1752 เมื่อเปลี่ยนไปใช้ปฏิทินเกรโกเรียน อีกหลายวัฒนธรรมและศาสนายังเฉลิมฉลองการขึ้นปีใหม่ในเดือนมนาคม

ส่วนในประเทศไทยเริ่มใช้ชื่อเดือนมีนาคมใน พ.ศ. 2432 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5 โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทววงศ์วโรปการ เป็นผู้เสนอให้ใช้ราศีกำหนดชื่อเดือน

ตามโหราศาสตร์ เดือนมีนาคมเริ่มต้นขึ้นเมื่อดวงอาทิตย์ยกเข้าสู่ราศีมีน และสิ้นสุดเมื่อยกเข้าสู่ราศีเมษ แต่ในทางดาราศาสตร์ ต้นเดือนมีนาคมดวงอาทิตย์อยู่ในกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำและปลายเดือนไปอยู่ในกลุ่มดาวปลา

## วันสำคัญ
* 2 มีนาคม – วันมาตรฐานฝีมือแรงงานแห่งชาติในประเทศไทย
* 5 มีนาคม – วันนักข่าวในประเทศไทย
* 8 มีนาคม – วันสตรีสากล
* 13 มีนาคม – วันช้างไทย
* 14 มีนาคม – ไวต์เดย์, วันพาย และวันคณิตศาสตร์โลก
* 17 มีนาคม – วันนักบุญแพทริก
* 19 มีนาคม – วันนักบุญโยเซฟ
* 20 มีนาคม – วันความสุขสากล
* 21 มีนาคม – วันกวีนิพนธ์สากล
* ดวงอาทิตย์ผ่านตำแหน่งวสันตวิษุวัตในราววันที่ 21 มีนาคม ทำให้ช่วงเวลากลางวันยาวนานเท่ากับกลางคืน (ในทางทฤษฎี)
* 22 มีนาคม – วันน้ำโลก
* 23 มีนาคม – วันปากีสถาน
* 25 มีนาคม – แม่พระรับสาร
* 26 มีนาคม – วันเอกราชของบังกลาเทศ (ค.ศ. 1971)
* 27 มีนาคม – วันกองทัพอากาศในประเทศไทย
* 31 มีนาคม – วันมหาเจษฎาบดินดร์ในประเทศไทย
* วันอีสเตอร์ตรงกับวันอาทิตย์ที่อยู่ระหว่าง 22 มีนาคม ถึง 25 เมษายน (ไม่ตรงกันทุกปี)
* วันไตโลก ตรงกับวันพฤหัสบดีที่สองของเดือน
* วันนอนหลับโลก ตรงกับวันศุกร์ที่สองของเดือน

## ดูเพิ่ม
* มาร์ช (แก้ความกำกวม)

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น


*03
อรรถปริวรรตศาสตร์

**อรรถปริวรรตศาสตร์** () สามารถมองได้ว่าเป็นทฤษฎีของการตีความและการทำความเข้าใจตัวบท ผ่านทางกระบวนการเชิงประจักษ์ (empirical) แนวทางนี้แตกต่างจากแนวปฏิบัติในการตีความที่เรียกว่านัยวิเคราะห์ ซึ่งพยายามแกะความหมายของตัวบท ขยายความ และเพิ่มเติมอรรถาธิบายของตัวบท ส่วนอรรถปริวรรตศาสตร์นั้น เน้นศึกษากระบวนการที่ทำให้ผู้อ่านเกิดความเข้าใจในผู้สร้างตัวบทนั้นและความสัมพันธ์ระหว่างผู้สร้างกับผู้อ่าน โดยไม่จำกัดว่าจะต้องเป็นในช่วงเวลาเดียวกัน หรือคนละช่วงเวลา การศึกษานี้ทำภายใต้เงื่อนไขของวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์  ดังนั้นศาสตร์สาขานี้จึงเป็นสาขาย่อยหนึ่งของปรัชญาที่สนใจความเข้าใจของมนุษย์และการตีความตัวบท ในปัจจุบัน ความหมายของคำว่าตัวบทนั้นถูกขยายออกไปจนเกินขอบเขตของเอกสาร งานเขียน โดยยังได้รวมไปถึง คำพูด การแสดง ผลงานศิลปะ หรือกระทั่งเหตุการณ์

คำว่า อรรถปริวรรตศาสตร์ หรือ Hermeneutics นอกวงการวิชาการมักถูกใช้ในความหมายของการตีความพระคัมภีร์

หมวดหมู่:ปรัชญาสังคม
หมวดหมู่:วรรณคดีวิจารณ์
หมวดหมู่:ปรัชญาเชิงสังคม
หมวดหมู่:วิธีวิทยาทางปรัชญา
พื้นที่

[right|thumb|alt=รูปร่างสามรูปบนกริด|พื้นที่โดยรวมของรูปร่างทั้งสามรูปเท่ากับ[ประมาณ 15.56 ตารางหน่วย]]
**พื้นที่** คือ ปริมาณของพื้นผิวหรือรูปร่างสองมิติ ที่แสดงถึงขอบเขตเนื้อที่ในแนวแผ่นระนาบ พื้นที่สามารถเข้าใจได้ว่าเป็นจำนวนวัสดุที่หนาขนาดหนึ่งเท่าที่จำเป็นที่จะประกอบขึ้นเป็นรูปร่าง หรือปริมาณสีทาเท่าที่จำเป็นที่จะทาผิวหน้าในครั้งเดียว พื้นที่เป็นมโนทัศน์ในสองมิติที่คล้ายคลึงกับความยาวของเส้นโค้งในหนึ่งมิติ หรือปริมาตรของทรงตันในสามมิติ

พื้นที่ของรูปร่างสามารถวัดได้โดยการเปรียบเทียบกับรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสที่มีขนาดตายตัวขนาดหนึ่ง หน่วยมาตรฐานของพื้นที่ในหน่วยเอสไอคือ ตารางเมตร (m2) ซึ่งเป็นพื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสที่มีด้านยาวด้านละหนึ่งเมตร รูปร่างที่มีพื้นที่เท่ากับสามตารางเมตร จะเหมือนกับพื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสเช่นนั้นสามรูป ในทางคณิตศาสตร์ หน่วยตารางหน่วยถูกนิยามขึ้นให้มีพื้นที่เท่ากับ "หนึ่ง" และพื้นที่ของรูปร่างหรือพื้นผิวอื่น ๆ ก็จะเป็นจำนวนจริงไร้มิติจำนวนหนึ่ง

สูตรคำนวณหาพื้นที่ของรูปร่างพื้นฐานหลายสูตรเป็นที่รู้จักโดยทั่วไป เช่น รูปสามเหลี่ยม รูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก รูปวงกลม เป็นต้น จากการใช้สูตรเหล่านี้ พื้นที่ของรูปหลายเหลี่ยมใด ๆ สามารถหาได้จากการแบ่งรูปหลายเหลี่ยมเป็นรูปสามเหลี่ยม ส่วนรูปร่างที่มีขอบเขตเป็นเส้นโค้งมักจะคำนวณพื้นที่ได้ด้วยแคลคูลัส (calculus)

สำหรับรูปร่างทรงตันอย่างเช่นทรงกลม ทรงกรวย หรือทรงกระบอก พื้นที่บนผิวรอบนอกของรูปทรงเหล่านี้เรียกว่า พื้นที่ผิว สูตรคำนวณพื้นที่ผิวของรูปทรงพื้นฐานต่าง ๆ สามารถหาได้ตั้งแต่ยุคกรีกโบราณ แต่การหาพื้นที่ผิวของรูปทรงที่ซับซ้อนยิ่งขึ้นต้องใช้แคลคูลัสหลายตัวแปร (multivariable calculus)

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม
* อันดับของขนาด (พื้นที่)

หมวดหมู่:พื้นที่
หมวดหมู่:ปริมาณทางกายภาพ
ดาวเนปจูน

**ดาวเนปจูน** () มีชื่อไทยว่า **ดาวเกตุ** เป็นดาวเคราะห์ในระบบสุริยะลำดับสุดท้ายมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่เป็นอันดับที่ 4 รองจากดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และมีมวลเป็นลำดับที่ 3 รองจากดาวพฤหัสบดีและดาวเสาร์ คำว่า "เนปจูน" นั้นตั้งชื่อตามเทพเจ้าแห่งท้องทะเลของโรมันเหนือ (กรีก : โปเซดอน) มีสัญลักษณ์เป็น (♆).

ดาวเนปจูนมีสีน้ำเงิน เนื่องจากองค์ประกอบหลักของบรรยากาศผิวนอกเป็น ไฮโดรเจน ฮีเลียม และมีเทน บรรยากาศของดาวเนปจูน มีกระแสลมที่รุนแรง (2500 กม/ชม.) อุณหภูมิพื้นผิวอยู่ที่ประมาณ -220℃ (-364&nbsp;°F) ซึ่งหนาวเย็นมาก เนื่องจาก ดาวเนปจูนอยู่ไกลดวงอาทิตย์มาก แต่แกนกลางภายในของดาวเนปจูน ประกอบด้วยหินและก๊าซร้อน อุณหภูมิประมาณ 7,000℃ (12,632&nbsp;°F) ซึ่งร้อนกว่าพื้นผิวของดวงอาทิตย์

ยานวอยเอเจอร์ 2 เป็นยานอวกาศจากโลกเพียงลำเดียวเท่านั้น ที่เคยเดินทางไปถึงดาวเนปจูนเมื่อ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2532 (ค.ศ. 1989) ภาพของดาวเนปจูนซึ่งได้ถ่ายลักษณะของดาวมาแสดงให้เราเห็นจุดดำใหญ่ (คล้ายจุดแดงใหญ่ ของดาวพฤหัสบดี) อยู่ค่อนมาทางซีกใต้ของดาว มีวงแหวนบางๆสีเข้มอยู่โดยรอบ (วงแหวนของดาวเนปจูน ค้นพบก่อนหน้านั้น โดย เอ็ดเวิร์ด กิแนน (Edward Guinan)

ดาวเนปจูนมีดวงจันทร์บริวาร 8 ถึง 14 ดวง และดวงใหญ่มากที่สุดมีชื่อว่า ไทรทัน ส่วนดวงเล็กมากที่สุดมีชื่อว่า   S/2004 N 1

thumb|200px|left|ภาพจาก ยานวอยเอเจอร์ 2 แสดง ดาวเนปจูนและดวงจันทร์บริวาร ชื่อ ไทรทัน

## ประวัติการค้นพบ
ในปี พ.ศ. 2389 เออร์เบียง เลอ เวอร์ริเยร์ (Urbain Le Verrier) คำนวณว่า ต้องมีดาวเคราะห์ดวงหนึ่งรบกวนการโคจรของดาวยูเรนัส จนเมื่อวันที่ 23 กันยายน พ.ศ. 2389 โจฮันน์ จี. กาลเล (Johann G. Galle) นักดาราศาสตร์ชาวเยอรมันใต้แห่งหอดูดาวเบอร์ลิน ได้ค้นพบดาวเนปจูน ในตำแหน่งใกล้เคียงกับผลการคำนวณดังกล่าว
[thumb|200px|[อูร์แบ็ง เลอ แวรีเย]]

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* NASA's Neptune fact sheet
* "Neptune."  Smith, Bradford A. *World Book Online Reference Center*. 2004. World Book, Inc. (NASA.gov)
* Neptune from Bill Arnett's nineplanets.org
* Neptune Astronomy Cast episode #63, includes full transcript.
* Neptune Profile  at NASA's Solar System Exploration site
* Planets – Neptune  A children's guide to Neptune.


หมวดหมู่:ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์
หมวดหมู่:วัตถุทางดาราศาสตร์ที่ค้นพบในปี พ.ศ. 2389
ภาวะคู่หรือคี่ (คณิตศาสตร์)

ในทางคณิตศาสตร์ จำนวนเต็มใด ๆ จะเป็นจำนวนคู่หรือจำนวนคี่อย่างใดอย่างหนึ่ง ถ้าจำนวนนั้นเป็นพหุคูณของ 2 มันจะเป็นจำนวนคู่ มิฉะนั้น มันจะเป็นจำนวนคี่
ตัวอย่างของจำนวนคู่ เช่น -4, 8, 0 และ 70
ตัวอย่างของจำนวนคี่ เช่น -5, 1 และ 71
เลข 0 เป็นจำนวนคู่ เพราะ 0 = 0 × 2

เซตของจำนวนคู่สามารถเขียนได้ดังนี้

จำนวนคู่ = 2**Z** = {..., −6, −4, −2, 0, 2, 4, 6, ...}

เซตของจำนวนคี่สามารถเขียนได้ดังนี้

จำนวนคี่ = 2**Z** + 1 = {..., −5, −3, −1, 1, 3, 5, ...}

สำหรับในระบบเลขฐานสิบ เราสามารถตรวจสอบว่าเป็นจำนวนคี่หรือคู่ได้โดยดูจากเลขหลักหน่วย กล่าวคือ ถ้าเลขหลักหน่วยเป็น 1,3,5,7 หรือ 9 แล้วจำนวนนั้นเป็นจำนวนคี่ มิฉะนั้น มันจะเป็นจำนวนคู่ และวิธีนี้ยังใช้ได้กับระบบเลขฐานที่ฐานเป็นจำนวนคู่อีกด้วย เช่น ระบบเลขฐานสอง ถ้าเลขหลักหน่วยเป็น 1 แล้วจำนวนนั้นเป็นจำนวนคี่ แต่ถ้าเป็น 0 มันจะเป็นจำนวนคู่ สำหรับระบบเลขฐานที่ฐานเป็นจำนวนคี่ จำนวนหนึ่ง ๆ จะเป็นจำนวนคู่หรือจำนวนคี่นั้น ขึ้นอยู่กับผลบวกของเลขโดด

จำนวนหนึ่งจะเป็นจำนวนคู่ถ้าสมภาคกับ 0 ในมอดุโล 2 และเป็นจำนวนคี่ถ้าสมภาคกับ 1 ในมอดุโล 2

จำนวนเฉพาะทุกจำนวนเป็นจำนวนคี่ ยกเว้นจำนวนเฉพาะ 2 ที่เป็นจำนวนคู่ จำนวนสมบูรณ์ (Perfect number) ที่เคยค้นพบทุกจำนวนเป็นจำนวนคู่ และยังไม่มีใครรู้ว่า มีจำนวนสมบูรณ์ที่เป็นจำนวนคี่หรือไม่

ข้อความคาดการณ์ของโกลด์บาช (Goldbach's conjecture) กล่าวว่าจำนวนเต็มทุกจำนวนที่มากกว่า 2 สามารถเขียนได้ในรูปของผลบวกของจำนวนเฉพาะสองจำนวน เช่น 5 = 2+3 มีการใช้คอมพิวเตอร์คำนวณว่าข้อคาดเดานี้จะเป็นจริงจนถึงอย่างน้อย 4 × 10^{18} แต่ก็ยังไม่สามารถหาข้อพิสูจน์ได้

## ภาวะคู่หรือคี่ของวัตถุอื่น
ภาวะคู่หรือคี่ยังสามารถบ่งบอกสถานะของวัตถุอย่างอื่นนอกจากจำนวนเต็มได้อีกด้วย
* ในสาขาพีชคณิตนามธรรม ภาวะคู่หรือคี่ของการเรียงสับเปลี่ยนเป็นภาวะคู่หรือคี่ของจำนวนของคู่สลับ ซึ่งสามารถนำไปใช้ระบุภาวะคู่หรือคี่ของลูกบาศก์ของรูบิค บิชอปในเกมหมากรุก หรือปริศนาอื่น ๆ ได้

## ดูเพิ่ม

* ภาวะคู่หรือคี่ของ 0

หมวดหมู่:เลขคณิตมูลฐาน
หมวดหมู่:มโนทัศน์ทางคณิตศาสตร์
อูราชิมะ ทาโร

250px|thumb|right|อูราชิมะ ทาโร และเจ้าหญิงโอโตฮิเมะ โดยมัตสึกิ เฮกิชิ (ค.ศ. 1899)

**อูราชิมะ ทาโร** () เป็นเทพนิยายของญี่ปุ่น โดยเป็นเรื่องราวของชาวประมง ชื่อว่า อูราชิมะ ทาโร อาศัยอยู่ที่หมู่บ้านริมทะเลแห่งหนึ่ง อูราชิมะ ทาโรเป็นเด็กหนุ่มจิตใจดีและกตัญญู เขาออกหาปลาเพื่อนำเงินมาเลี้ยงดูแม่ ทำให้เขาเป็นที่รู้จักไปทั่วทั้งหมู่บ้าน วันหนึ่งเขาได้พบเด็กกลุ่มหนึ่งกำลังรังแกเต่าน้อยตัวหนึ่งอยู่ เขาจึงห้ามไม่ให้เด็ก ๆ รังแกเต่าตัวนั้น พร้อมทั้งเสนอว่าจะขอซื้อเต่าตัวนี้ จากนั้นเขาก็นำเต่าน้อยปล่อยลงสู่ทะเล

วันต่อมาในขณะที่เขาออกหาปลาตามปกติ ได้มีเต่าตัวใหญ่ว่ายน้ำเข้ามาใกล้ ๆ แล้วพูดขึ้นว่า “อูราชิมะ ทาโรซัง อูราชิมะ ทาโรซัง” เขาจึงหันไปดู เต่าตัวนั้นก็พูดต่อว่า “อูราชิมะ ทาโรซัง เราขอบคุณท่านมากที่ช่วยชีวิตเต่าน้อยตัวนั้นไว้ เพื่อเป็นการตอบแทนบุญคุณท่าน เราจะพาท่านไปเที่ยววังมังกรใต้ทะเลนี้ มาเถิด อูราชิมะ ทาโรซัง”

อูราชิมะ ทาโรจึงขี่หลังเต่าตัวใหญ่ลงสู่ก้นทะเลลึก จนพบกับ *วังมังกรรีวงูโจ* (竜宮城)ที่อยู่ใต้น้ำ วังมังกรนั้นทำด้วยทองคำทั้งหมด ทำให้มีแสงส่องประกายวูบวาบอย่างน่าอัศจรรย์ เขาได้พบกับเจ้าหญิงโอโตฮิเมะ
ธิดาพระองค์เดียวของเทพเจ้ามังกรริวจิน เขาได้ใช้เวลาอย่างมีความสุขในอาณาจักรใต้บาดาล เวลาผ่านไป 3 ปีเขาจึงเริ่มคิดถึงบ้านของเขา เขาจึงขอลาเจ้าหญิงโอโตฮิเมะเพื่อเดินทางกลับบ้าน ก่อนเดินทาง
เจ้าหญิงโอโตฮิเมะได้ให้กล่องประดับด้วยอัญมณีเป็นของขวัญ

หลังจากที่เดินทางกลับถึงบ้าน อูราชิมะ ทาโรพบว่าเวลาบนโลกนั้นได้ผ่านไปกว่า 300 ปีแล้ว  ผู้คนที่เขารู้จักก็ไม่มีหลงเหลืออยู่  ด้วยความขมขื่นเขาจึงมุ่งหน้ากลับไปยังชายหาด ในขณะนั้นเขาก็รำลึกถึงกล่องซึ่งได้รับเป็นของขวัญ จึงเปิดออกดู ก็ปรากฏควันขาวพวยพุ่งออกมา ในทันใดนั้นตัวเขาก็กลับชราลงอย่างรวดเร็วและเสียชีวิตไปในที่สุด  ซึ่งกล่องนั้นในความเป็นจริงก็คือที่ใช้กักเก็บอายุของเขานั่นเอง ยังมีเรื่องราวที่คล้ายคลึงกันนี้กระจัดกระจายอยู่ทั่วโอเชียเนีย โดยแหล่งกำเนิดของเรื่องนั้นไม่เป็นที่เด่นชัด

เนื้อเรื่องของเรื่องนี้ได้มีอิทธิพลต่อเรื่องแต่งและภาพยนตร์หลายเรื่อง เช่น การ์ตูนชุด *[[ลามู ทรามวัยจากต่างดาว]]* และ *[[เลิฟฮินะ บ้านพักอลเวง]]* และได้ถูกใช้เป็นโครงในการแต่งเรื่องสั้น "Another Story" ของ  Ursula K. Le Guin ในหนังสือรวมเรื่องสั้นชื่อ *A Fisherman of the Inland Sea*

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Urashima Taro  Matsuki Heikichi(1899)-Urashima-p04.jpg

หมวดหมู่:คติชนญี่ปุ่น