วงศ์ปลาตูหนา

**วงศ์ปลาตูหนา** () เป็นวงศ์ของปลาในชั้นปลากระดูกแข็งวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวงศ์ว่า Anguillidae (/แอน-กิล-ลิ-ดี้/) โดยมาจากภาษาลาตินว่า "Ae" หมายถึง ปลาไหล ซึ่งปลาวงศ์นี้มักจะถูกเรียกรวมกันว่า **ปลาตูหนา** มีทั้งหมด 1 สกุล คือ *Anguilla* และมีทั้งหมด 15 ชนิด

กระจายทั่วชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติกและแปซิฟิกจนถึงออสเตรเลีย
พบในประเทศไทยประมาณ 3–4 ชนิด 

ปลาวงศ์นี้มีฟันคม ปากกว้าง เขี้ยวเล็กละเอียดบนขากรรไกรเป็นร้อย ๆ ซี่ จมูกมีรูเล็ก ๆ เหมือนหลอด 2 ข้าง ใช้สำหรับดมกลิ่นเพื่อนำทางและหาอาหาร ซึ่งปลาตูหนามีประสิทธิภาพในการดมกลิ่นได้ดีกว่าปลาฉลามเสียอีก ครีบอกเป็นรูปกลมรี ครีบหลังยาวติดต่อกับครีบหางที่มนและครีบก้นที่ยาว ลำตัวดูภายนอกเหมือนไม่มีเกล็ด มีเมือกลื่นปกคลุมทั้งตัว แต่แท้จริงมีเกล็ดขนาดเล็กมากเรียงซ้อนฝังอยู่ใต้ผิวหนัง โดยไม่มีเส้นข้างลำตัว เลือดและน้ำเหลืองของปลาตูหนามีพิษ ซึ่งอาจฆ่าสุนัขให้ตายได้ 

เป็นปลานักล่า สามารถจับกุ้ง, ปู หรือสัตว์เปลือกแข็ง รวมทั้งปลาต่าง ๆ กิน มักอาศัยในแหล่งน้ำใส มีตอไม้, โพรงไม้ หรือซอกหินอยู่มาก อาจขุดรูอยู่ก็ได้ นอกจากบริเวณปากแม่น้ำแล้ว ยังเคยพบไกลถึงลำธารน้ำตกบนภูเขาอีกด้วย

เป็นปลาที่มีวงจรชีวิตแบบ ปลาสองน้ำ คือออกไปวางไข่ในทะเลลึก ปลาวัยอ่อนจึงอพยพกลับมาเลี้ยงตัวที่ชายฝั่งหรือป่าชายเลนก่อนเข้ามาเติบโตในน้ำจืดที่ไกลจากทะเลนับร้อย ๆ กิโลเมตร ลูกปลามีตัวใส เรียวยาวดูคล้ายวุ้นเส้น โดยปกติแล้วเป็นปลาที่มีนิสัยรักสงบ แต่จะดุร้ายมากเมื่อถูกจับได้ มีรายงานว่าปลาบางตัวมีอายุมากได้ถึง 105 ปี และอาจยาวได้ถึง 8 ฟุต ในทะเลสาบน้ำจืดที่นิวซีแลนด์พบบางตัวมีน้ำหนักมากกว่า 100 ปอนด์

เป็นปลาที่มีรสชาติดี อร่อย มีราคาแพง บางชนิดจึงถูกนำมาเพาะเลี้ยงเป็นปลาเศรษฐกิจที่มีชื่อ เช่น ปลาตูหนาญี่ปุ่น หรือปลาไหลญี่ปุ่น (*A. japonica*) ซึ่งได้มีการเลี้ยงกันที่ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ แต่ว่าต้องรวบรวมลูกปลาจากธรรมชาติ ซึ่งเคยมีการนำเข้ามาเลี้ยงในประเทศไทยระยะหนึ่ง ปลาตูหนาชนิดนี้ได้ถูกปรุงเป็นอาหารญี่ปุ่นที่มีชื่อคือ ข้าวหน้าปลาไหล ()  ซึ่งชาวญี่ปุ่นได้รับประทานกันมาอย่างยาวนานกว่า 5,000 ปีแล้ว

## การจำแนก
thumb|ภาพแสดงวงจรชีวิตของปลาในวงศ์ปลาตูหนา

* †*[[Anguillidarum]]* Schwarzhans 2003
** †*[[Anguillidarum semisphaeroides]]* Schwarzhans 2003
* ?*[[Neoanguilla]]* Shrestha 2008
** ?*[[Neoanguilla nepalensis]]* Shrestha 2008
* *[[Anguilla (genus)|Anguilla]]* Garsault 1764
** *[[European eel|Anguilla anguilla]]* (Linnaeus, 1758) (ปลาตูหนายุโรป)
** †*[[Anguilla annosa]]* Stinton 1975
** *[[Anguilla australis]]* J. Richardson, 1841
*** *[[Anguilla australis australis]]* J. Richardson, 1841 (ปลาตูหนาครีบสั้น)
*** *[[Anguilla australis schmidti]]* Phillipps, 1925
** *[[Anguilla bengalensis]]* (J. E. Gray, 1831) (ปลาสะแงะ)
*** *[[Anguilla bengalensis bengalensis]]* (J. E. Gray, 1831) (ปลาสะแงะอินเดีย)
*** *[[Anguilla bengalensis labiata]]* (W. K. H. Peters, 1852) (ปลาสะแงะแอฟริกา)
** *[[Anguilla bicolor]]* McClelland, 1844
*** *[[Anguilla bicolor bicolor]]* McClelland, 1844 (ปลาตูหนาครีบสั้นอินโดนีเซีย)
*** *[[Anguilla bicolor pacifica]]* E. J. Schmidt, 1928 (ปลาตูหนาครีบสั้นอินเดีย)
** *[[Anguilla borneensis]]* Popta, 1924 (ปลาตูหนาบอร์เนียว)
** *[[Anguilla breviceps]]* Y. T. Chu & Y. T. Jin, 1984
** †*[[Anguilla brevicula]]* Agassiz 1833-1845
** *[[Anguilla celebesensis]]* Kaup, 1856 (ปลาตูหนาครีบยาวเซเลบีส)
** *[[Anguilla dieffenbachii]]* J. E. Gray, 1842 (ปลาตูหนาครีบยาวนิวซีแลนด์)
** *[[Anguilla interioris]]* Whitley, 1938 (ปลาตูหนาครีบยาวที่ราบสูง)
** *[[Anguilla japonica]]* Temminck & Schlegel, 1847 (ปลาไหลญี่ปุ่น)
** *[[Anguilla luzonensis]]* S. Watanabe, Aoyama & Tsukamoto, 2009 (ปลาตูหนาด่างดำฟิลิปปิน)
** *[[Anguilla malgumora]]* Schlegel ex Kaup 1856 (ปลาตูหนาครีบยาวอินโดนีเซีย)
** *[[Anguilla marmorata]]* Quoy & Gaimard, 1824 (ปลาเอี่ยนหู)
** *[[Anguilla megastoma]]* Kaup, 1856 (ปลาตูหนาครีบยาวโพลินิเซีย)
** *[[Anguilla mossambica]]* (W. K. H. Peters, 1852) (ปลาตูหนาครีบยาวแอฟริกา)
** †*[[Anguilla multiradiata]]* Agassiz 1833-1845
** *[[Anguilla nebulosa]]* McClelland, 1844 (ปลาตูหนาด่างดำ)
** *[[Anguilla obscura]]* Günther, 1872 (ปลาตูหนาครีบสั้นแปซิฟิก)
** †*[[Anguilla pachyura]]* Agassiz 1833-1845
** †*[[Anguilla pfeili]]* Schwarzhans 2012
** †*[[Anguilla rectangularis]]* Stinton & Nolf 1970
** *[[Anguilla reinhardtii]]* Steindachner, 1867 (ปลาตูหนาครีบยาวแต้ม)
** *[[Anguilla rostrata]]* (Lesueur, 1817) (ปลาตูหนาอเมริกา)
** †*[[Anguilla rouxi]]* Nolf 1974

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* Berra, Tim M. (2001). *Freshwater Fish Distribution*. San Diego: Academic Press. 

ตูหนา

ตูหนา
ตูหนา
หมวดหมู่:ปลาที่พบในประเทศไทย
หมวดหมู่:ปลาทวีปอเมริกาใต้
หมวดหมู่:ปลาแอฟริกา
หมวดหมู่:วงศ์ปลาตูหนา