การวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือด

thumb| ตัวอย่างรูปแบบการกระเซ็นของเลือดและหยดเลือด
**การวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือด** (อังกฤษ: Bloodstain pattern analysis (ย่อ: BPA)) เป็นสาขาวิชาทางนิติวิทยาศาสตร์ที่มุ่งเน้นการวิเคราะห์รอยคราบเลือดที่เหลืออยู่ในที่เกิดเหตุที่ทราบหรือต้องสงสัย ผ่านการจดจำรูปแบบภาพและการประเมินตามหลักฟิสิกส์ การกระทำดังกล่าวมีจุดประสงค์เพื่ออนุมานเกี่ยวกับลักษณะ เวลา และรายละเอียดอื่น ๆ ของอาชญากรรม โดยพื้นฐานแล้วการวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือด จะมุ่งเน้นไปที่การจดจำและการจัดหมวดหมู่รูปแบบรอยคราบเลือด ซึ่งเป็นงานที่จำเป็นสำหรับการจำลองเหตุการณ์ในอาชญากรรมหรืออุบัติเหตุ การตรวจสอบคำให้การที่ให้ไว้ระหว่างการสอบสวน การแก้ไขความไม่แน่นอนเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมในอาชญากรรม การระบุพื้นที่ที่มีแนวโน้มสูงที่ผู้กระทำความผิดจะเคลื่อนที่ไปเพื่อสุ่มตัวอย่าง DNA ที่มีลำดับความสำคัญ และการแยกแยะระหว่างการฆาตกรรม การฆ่าตัวตาย และอุบัติเหตุ

ตั้งแต่ช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1950 ผู้เชี่ยวชาญด้าน BPA อ้างว่าสามารถใช้ชีววิทยา ฟิสิกส์ และการคำนวณทางคณิตศาสตร์ เพื่อจำลองเหตุการณ์ที่เกิดเหตุอาชญากรรมขึ้นมาใหม่ได้อย่างแม่นยำ และคำกล่าวอ้างเหล่านี้ได้รับการยอมรับจากกระบวนการยุติธรรมทางอาญาในสหรัฐอเมริกา นักวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดใช้วิธีการจำแนกประเภทที่แตกต่างกัน วิธีการจำแนกประเภทที่พบมากที่สุดสร้างขึ้นโดย S. James P. Kish และ P. Sutton โดยแบ่งคราบเลือดออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ คราบเลือดแบบหยดลงตามธรรมชาติ (Passive bloodstains) คราบเลือดเกิดจากการกระเซ็น (Spatter bloodstains) และคราบเลือดที่มีการเปลี่ยนแปลง (Altered bloodstains)

การจำแนกรูปแบบรอยคราบเลือดจะมีความสำคัญ และมีความท้าทายเนื่องจากไม่มีวิธีการที่ได้รับการยอมรับโดยทั่วไป และยังมีความไม่แน่นอนในการตีความรูปแบบดังกล่าว วิธีการจำแนกประเภทปัจจุบันมักจะอธิบายประเภทของรูปแบบโดยอิงตามกลไกการสร้างมากกว่าลักษณะที่สังเกตได้ ซึ่งทำให้กระบวนการวิเคราะห์มีความซับซ้อน ในทางอุดมคติ BPA เกี่ยวข้องกับการประเมินลักษณะรูปแบบอย่างละเอียดตามเกณฑ์วัตถุประสงค์และการตีความ เพื่อช่วยในการจำลองฉากอาชญากรรมขึ้นใหม่ อย่างไรก็ตาม การขาดมาตรฐานด้านวิธีการเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการมีความสม่ำเสมอและความเข้มงวดในกระบวนการ BPA

ความถูกต้องของการวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดถูกตั้งคำถามตั้งแต่ช่วงคริสต์ทศวรรษ 1990 และจากการศึกษาล่าสุด มีตั้งคำถามอย่างมากเกี่ยวกับความแม่นยำของการวิเคราะห์ รายงานฉบับสมบูรณ์ของสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ (National Academy of Sciences) ใน ค.ศ. 2009 สรุปว่า "ความไม่แน่นอนที่เกี่ยวข้องกับการวิเคราะห์คราบเลือดมีอยู่มากมาย" และความเห็นของผู้เชี่ยวชาญด้านรูปแบบรอยคราบเลือดที่อ้างว่าเป็น "ความเห็นส่วนตัวมากกว่าทางด้านวิทยาศาสตร์" รายงานดังกล่าวเน้นย้ำถึงเหตุการณ์หลายครั้งที่นักวิเคราะห์การกระเซ็นของเลือดกล่าวเกินคุณสมบัติของตนและตั้งคำถามถึงความน่าเชื่อถือของวิธีการของพวกเขา ใน ค.ศ. 2021 ได้มีการเผยแพร่ผลการศึกษาที่ใหญ่ที่สุดจนถึงปัจจุบันเกี่ยวกับความแม่นยำของ BPA โดยผลลัพธ์ "จะแสดงให้เห็นว่า [ข้อสรุปเกี่ยวกับ BPA] มักผิดพลาดและมักขัดแย้งกับนักวิเคราะห์อื่น ๆ"

## ประวัติศาสตร์

### ยุคแรก
การวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดถูกนำมาใช้อย่างไม่เป็นทางการมานานหลายศตวรรษ แต่การศึกษารอยคราบเลือดสมัยใหม่ครั้งแรกเกิดขึ้นใน ค.ศ. 1895 โดย Dr. Eduard Piotrowski จากมหาวิทยาลัยกรากุฟ ตีพิมพ์บทความเรื่อง "On the formation, form, direction, and spreading of blood stains after blunt trauma to the head." โดยทำการทดลองครั้งแรกกับกระต่าย มีการตีพิมพ์สิ่งพิมพ์จำนวนหนึ่งที่บรรยายถึงลักษณะต่าง ๆ ของรอยคราบเลือด แต่สิ่งพิมพ์ของเขาไม่ได้นำไปสู่การวิเคราะห์เชิงกระบวนการ ในหนังสือ *Homicide Investigation* ของ LeMoyne Snyder ซึ่งได้รับความนิยมอย่างกว้างขวาง (ตีพิมพ์ครั้งแรกใน ค.ศ. 1941 และมีการปรับปรุงเป็นครั้งคราวอย่างน้อยจนถึงในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970) ยังได้กล่าวถึงรายละเอียดสั้น ๆ ที่ผู้เชี่ยวชาญด้านรอยคราบเลือดในเวลาต่อมาได้ขยายความเพิ่มเติม (เช่น เลือดจะแห้งในอัตราที่คาดเดาได้ค่อนข้างมาก เลือดในหลอดเลือดแดงจะมีสีแดงสดกว่าเลือดอื่น ๆ และรอยคราบเลือดมีแนวโน้มที่จะตกเป็นรูปแบบบางอย่างขึ้นอยู่กับการเคลื่อนไหวของผู้โจมตีและเหยื่อ) ซีรีส์ทางวิทยุเกี่ยวกับขั้นตอนการทำงานของตำรวจ เรื่อง *[[Dragnet (ซีรีส์ทางวิทยุ)|Dragnet]]* ฉายใน ค.ศ. 1952 ได้กล่าวถึงการวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดเพื่อจำลองเหตุการณ์การยิงขึ้นมาใหม่

### การยอมรับว่าเป็นหลักฐานที่ถูกต้องในศาลของสหรัฐอเมริกา
ระหว่าง ค.ศ. 1880 ถึง ค.ศ. 1957 ศาลในรัฐมิชิแกน รัฐมิสซิสซิปปี รัฐโอไฮโอ และรัฐแคลิฟอร์เนีย ปฏิเสธคำให้การของผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับการวิเคราะห์รอยคราบเลือด โดยส่วนใหญ่ถือว่าคำให้การดังกล่าวไม่ได้ช่วยเสริมการประเมินรอยคราบเลือดที่คณะลูกขุนส่งมาเป็นหลักฐานแต่อย่างใด ใน ค.ศ. 1957 ศาลฎีกาแห่งรัฐแคลิฟอร์เนียได้กลายเป็นศาลในสหรัฐแห่งแรกที่ยอมรับคำให้การของผู้เชี่ยวชาญในการตรวจสอบรอยคราบเลือด โดยยอมรับคำให้การของ Paul L. Kirk ซึ่งเป็นศาสตราจารย์ด้านชีวเคมีและนิติวิทยาศาสตร์เป็นหลักฐาน นอกจากนี้ เขายังให้การเป็นพยานในคดี Sam Sheppard ใน ค.ศ. 1966 เมื่อภรรยาของแพทย์กระดูกถูกตีจนเสียชีวิตในบ้านของเธอ โดยตีความจากหลักฐานการกระเซ็นของเลือดว่าฆาตกรเป็นคนถนัดซ้าย (ขณะที่ Sheppard ถนัดขวา) อย่างไรก็ตาม การวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดจะไม่เริ่มถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลาย จนกระทั่งได้รับการส่งเสริมโดย Herbert Leon MacDonell ซึ่ง MacDonell ได้ทำการวิจัยเกี่ยวกับรอยคราบเลือดโดยได้รับทุนจากกระทรวงยุติธรรมสหรัฐและได้ตีพิมพ์ผลการวิจัยของเขาในหนังสือชื่อ "Flight Characteristics and Stain Patterns of Human Blood" (1971) อีกด้วย MacDonell ให้การเป็นพยานในศาลหลายครั้งในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านการวิเคราะห์รอยคราบเลือด และบรรทัดฐานทางกฎหมายที่สร้างขึ้นในคดีเหล่านี้ทำให้มีการใช้กันอย่างแพร่หลายในศาลของสหรัฐ แม้ว่าในช่วงต้น ค.ศ. 1980 ผู้พิพากษาบางคนแสดงความสงสัยอย่างมากเกี่ยวกับความน่าเชื่อถือของเอกสารนี้ และไม่ได้รับการยอมรับให้เป็นหลักฐานเสมอไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งในรัฐที่ไม่มีคำตัดสินใด ๆ ก่อนหน้านี้ที่อาศัยหลักฐานดังกล่าว

หลักสูตรการฝึกอบรมเรื่องรอยคราบเลือดอย่างเป็นทางการครั้งแรกจัดขึ้นโดย MacDonell ใน ค.ศ. 1973 ที่เมืองแจ็กสัน รัฐมิสซิสซิปปี โดย MacDonell ได้สอนการประชุมเชิงปฏิบัติการเกี่ยวกับวิธีดำเนินการวิเคราะห์รอยคราบเลือด และนักวิเคราะห์รอยคราบเลือดที่ได้รับการฝึกอบรมใหม่ ซึ่งมักได้รับการเรียนการสอนเพียง 40 ชั่วโมง ก็จะสามารถให้การเป็นผู้เชี่ยวชาญในคดีในศาล ใน ค.ศ. 1983 สมาคมนักวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดนานาชาติสหรัฐ (IABPA) ได้รับการก่อตั้งโดยกลุ่มนักวิเคราะห์รอยคราบเลือดเพื่อช่วยพัฒนาสาขาการวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดที่เพิ่งเกิดขึ้นใหม่

#### การสอบสวนเพิ่มเติมเกี่ยวกับการรับเป็นหลักฐาน
เริ่มตั้งแต่ ค.ศ. 1995 คดีในศาลที่นักวิเคราะห์รอยคราบเลือดมีความเห็นไม่ตรงกัน ทำให้เกิดความกังวลเกี่ยวกับความน่าเชื่อถือของการคาดการณ์ในวิชานี้ในฐานะหลักฐานที่รับไว้พิจารณาได้ในศาล ใน ค.ศ. 2009 สถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาติสหรัฐ ได้เผยแพร่ผลการตรวจสอบวิธีการทางนิติที่ใช้ในศาลของสหรัฐ ซึ่งวิพากษ์วิจารณ์การวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดและข้อมูลรับรองของนักวิเคราะห์และผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่ในสาขานี้อย่างรุนแรง ผู้พิพากษาส่วนใหญ่เพิกเฉยต่อผลการค้นพบของรายงานและยังคงยอมรับการวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดเป็นหลักฐานจากผู้เชี่ยวชาญ

ใน ค.ศ. 2013 Daniel Attinger ซึ่งเป็นนักวิจัยพลศาสตร์ของไหลแห่งมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย ได้ตีพิมพ์บทความเกี่ยวกับการวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดในวารสารวิชาการ Forensic Science International โดยพบว่าสมมติฐานหลักหลายประการเกี่ยวกับการวิเคราะห์รอยคราบเลือดยังไม่ได้รับการทดสอบ และนักวิเคราะห์ที่มีอยู่มักจะตั้งสมมติฐานที่ไม่ถูกต้องหรือมีข้อผิดพลาดอื่นในการวิเคราะห์ของตน เอกสารนี้ยังได้เสนอให้ใช้ พลศาสตร์ของไหลเป็นกรอบทฤษฎีในการแก้ปัญหาเหล่านี้ และ Attinger ยังคงตีพิมพ์เอกสารหลายฉบับที่สำรวจแนวคิดเหล่านี้ (เช่นเดียวกับนักวิทยาศาสตร์คนอื่น) อย่างไรก็ตาม เอกสารเหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นเชิงทฤษฎีและมีผลกระทบเพียงเล็กน้อยต่อการใช้การวิเคราะห์รอยคราบเลือดในศาล

## หลักฟิสิกส์ของเลือด

### หลักการ
เลือดประกอบด้วยส่วนประกอบสามส่วนที่แขวนลอยอยู่ในพลาสมา ได้แก่ เซลล์เม็ดเลือดแดง เซลล์เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือด

เมื่อหลอดเลือดได้รับความเสียหาย เลือดจะเริ่มเคลื่อนที่ออกไปนอกระบบไหลเวียนโลหิต ตามกฎของฟิสิกส์ หากเลือดที่รั่วไหลนี้ไหลออกมาสู่ผิวหนัง มันก็จะถูกขับออกมาภายนอกและอาจสัมผัสกับสภาพแวดล้อมรอบตัวบุคคลนั้น และมีปฏิสัมพันธ์ที่พบได้บ่อยที่สุดบางประการได้แก่

* แรงโน้มถ่วง
* แหล่งภายในที่ทำให้เกิดแรงกดดันต่อเลือด (เช่น การหายใจออก ความดันโลหิต ฯลฯ)
* แรงภายนอกที่ใช้กับแหล่งที่เลือดออก (เช่น ถูกตีด้วยอาวุธ)
* การถ่ายโอนหรือการเปลี่ยนแปลงที่เกิดจากการสัมผัสกันของพื้นผิวสองพื้นผิว (ปัด เช็ด ฯลฯ)

เนื่องจากเลือดประกอบด้วยพลาสมาร้อยละ 55 (และส่วนประกอบของแข็งร้อยละ 45 ที่แขวนลอยอยู่ในพลาสมา) เลือดจึงเป็นของเหลวที่มีน้ำเป็นส่วนประกอบหลักและมีพฤติกรรมเช่นนั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เลือดคือของเหลวที่มีคุณสมบัติเป็นของไหลแบบซูโดพลาสติกและเป็นของไหลแบบนอนนิวโตเนียน และมีคุณสมบัติทางกายภาพหลักสามประการมีดังนี้

* **ความหนืด** (แสดงด้วย *μ*) อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างแรงที่ใช้กับของเหลวและอัตราที่อนุภาคของเหลวจะแยกออกจากกันหรือเสียรูป หากของเหลวมีความหนืดสูงจะไม่ไหลได้ง่ายเหมือนของเหลวที่มีความหนืดต่ำ เนื่องจากสิ่งนี้เกี่ยวข้องโดยตรงกับความแรงดึงดูดระหว่างโมเลกุลของของไหล ความหนืดของเลือดจึงลดลงเมื่ออุณหภูมิเพิ่มขึ้นและค่าฮีมาโทคริตลดลง นอกจากนี้ ยังลดลงเมื่อมีแรงเฉือนสูงขึ้น ซึ่งเป็นสาเหตุว่าทำไมจึงจัดอยู่ในประเภทของไหลแบบซูโดพลาสติกและของไหลแบบนอนนิวโตเนียน และคือสาเหตุที่เลือดจึงดูมีน้ำมากขึ้นเมื่อสัมผัสกับพื้นผิวมากกว่าหลังจากออกจากร่างกายทันที ยิ่งอัตราเฉือนใกล้ศูนย์มากเท่าไร เลือดก็จะยิ่งมีความหนืดมากขึ้นเท่านั้น ปัจจัยอื่น ๆ ยังสามารถส่งผลต่อความหนืดของเลือดได้อีกด้วย
* **แรงตึงผิว** (แสดงด้วย *σ*) อธิบายพลังงานที่ต้องการในการเปลี่ยนรูปร่างของของเหลวเมื่อสัมผัสกับของเหลวอื่นที่ไม่สามารถผสมกันได้ (เช่น เลือดกับอากาศ) สิ่งนี้มีบทบาทสำคัญในการสร้างหยดเลือดทรงกลมเมื่อตกลงมา รวมถึงวิธีการตอบสนองเมื่อกระทบพื้นผิวด้วย แรงตึงผิวอาจได้รับผลกระทบจากปัจจัยภายนอก เช่น อุณหภูมิและการมีสารเคมีในเลือด
* **ความหนาแน่น** (แสดงด้วย d) แสดงถึงมวลของของเหลวต่อหน่วยปริมาตร ซึ่งช่วยให้สามารถเปรียบเทียบระหว่างสารต่าง ๆ ได้ แหล่งอ้างอิงสำหรับการเปรียบเทียบมักเป็นน้ำ เนื่องจากมีความหนาแน่น 1 กรัม/ลูกบาศก์เซนติเมตร

## ประเภทของรอยคราบเลือด
thumb| ภาพแสดงวิธีการตรวจสอบพื้นที่การบรรจบกันจากเลือดที่กระเซ็นจากแรงกระแทก
thumb| แผนภาพแสดงวิธีการคำนวณพื้นที่ต้นกำเนิดของเลือดที่กระเซ็น
คราบเลือดสามารถปรากฏในลักษณะต่าง ๆ ได้ขึ้นอยู่กับสถานการณ์และวัสดุที่อยู่บน และคราบเลือดอาจตรวจสอบได้ยากบนพื้นผิวที่มีรูพรุน เช่น ผ้า และอาจเกิดการบิดเบือนได้ นักวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดพิจารณาถึงมุมของการกระแทกเพื่อกำหนดต้นกำเนิดและปริมาณแรงที่อยู่เบื้องหลัง การเปลี่ยนแปลงของแรงภายนอกสามารถทำให้เกิดรอยหยดเลือดเล็ก ๆ ได้ สามารถระบุจุดกำเนิด (a point of origin) ได้โดยค้นหาสิ่งที่นักวิเคราะห์รอยคราบเลือดเรียกว่า “พื้นที่การบรรจบกัน” หรือ “area of convergence” ของหยดเลือด เพื่อหาจุดที่เลือดมาจากจุดกำเนิด มักพิจารณารูปร่างและความยาวของคราบเลือด และใช้วิธีการขึงเส้นเชือก ในวิธีการขึงเส้นเชือกนี้ เส้นทางของหยดเลือดจะแสดงเป็นเส้นตรง เชือกจะถูกวางที่ตำแหน่งของคราบเลือดแล้วขึงออกจากพื้นผิวเพื่อสร้างทิศทางของการกระทบขึ้นมา ซึ่งทิศทางนี้ถูกกำหนดโดยรูปร่างและการวางตัวของคราบเลือด จุดที่เชือกส่วนใหญ่ตัดกันถือเป็นตำแหน่งโดยประมาณของแหล่งกำเนิดเลือด และยังมีอีกวิธีหนึ่งที่เรียกว่า การแทนเจนต์ (the tangent method) ในวิธีนี้ เส้นทางของหยดเลือดจะถูกมองเป็นด้านตรงข้ามมุมฉากของรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก วิธีนี้เหมาะที่สุดสำหรับหยดที่เคลื่อนที่เร็วและมีวิถีแบน แต่ความไม่แน่นอนในวิถีโค้งของเชือกอาจนำไปสู่ความผิดพลาดในการระบุตำแหน่งแนวนอนของแหล่งที่มาของเลือดได้

นอกจากนี้ มุมของการกระแทกรวมถึงปัจจัยภายนอกอื่น ๆ เช่น วัสดุที่เลือดตกลงไปสามารถเปลี่ยนรูปร่างและขนาดของเลือดได้ จุดกระทบสามารถเปลี่ยนรูปร่างของคราบเลือดได้ และคราบเลือดแทนที่จะคงรูปเดิมไว้อาจขยายใหญ่ขึ้น ในกรณีเหล่านี้ เลือดอาจมีหางที่สามารถระบุทิศทางได้ เพื่อหาค่ามุมการกระทบ นักวิจัยจะวัดความยาวและความกว้างของหยดเลือดแล้วใช้สูตร sin(A)=width/length  โดย (A) หมายถึงมุมของการกระทบ
thumb| วิธีการคำนวณจุดกำเนิดของการกระเซ็นของเลือด

### การกระเซ็นของเลือดจากแรงกระแทก
thumb| รอยคราบเลือด
คราบเลือดเนื่องจากแรงกระแทกเป็นประเภทของรูปแบบรอยเลือดที่พบได้บ่อยที่สุดในสถานที่เกิดเหตุ ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อวัตถุกระทบกับแหล่งกำเนิดของเลือด ในรูปแบบของคราบเลือดเนื่องจากการกระแทก เลือดบ่อยครั้งจะมีลักษณะกลมและจะไม่กระจายตัวออก มีคราบเลือดเนื่องจากแรงกระแทกอยู่สองประเภท ได้แก่ back spatter และ forward spatter Back spatter เกิดขึ้นเมื่อเลือดพุ่งกลับไปหาผู้โจมตี ขณะที่ forward spatter คือเลือดที่ออกมาจากบาดแผลของเหยื่อโดยตรงและพุ่งไปยังพื้นผิวใกล้เคียง ความเร็วของอาวุธที่ใช้ในการโจมตีสามารถทำให้ขนาดการกระจายตัวของคราบเลือดแตกต่างกันได้ โดยความเร็วของการโจมตีถูกจัดประเภทออกเป็นการโจมตีด้วยความเร็วสูง ปานกลาง และต่ำ คราบเลือดจากการกระแทกด้วยความเร็วสูง (เช่น บาดแผลจากกระสุนปืน) จะสร้างหยดเลือดขนาดเล็ก โดยคราบเลือดจากการกระแทกด้วยความเร็วสูงมักจะเคลื่อนที่ด้วยความเร็ว 30 เมตรต่อวินาที (100 ฟุตต่อวินาที) และสร้างหยดเลือดขนาด 1 มิลลิเมตรหรือน้อยกว่า คราบเลือดจากการกระแทกด้วยความเร็วปานกลาง (เช่น การบาดเจ็บจากการกระทบหรือกระแทก) มักเกิดจากการใช้วัตถุเป็นอาวุธและสามารถสร้างรูปแบบการเหวี่ยงเลือดออกไปได้ คราบเลือดประเภทนี้มักเกิดขึ้นที่ความเร็วระหว่าง 1.5 ถึง 8 ฟุตต่อวินาที (5 ถึง 25 ฟุตต่อวินาที) และมีหยดเลือดขนาดตั้งแต่ 1 ถึง 4 มิลลิเมตร คราบเลือดจากการกระแทกด้วยความเร็วต่ำมักจะเกิดขึ้นจากการแรงที่เลือดหยดออกจากร่างกายของบุคคล (เช่น แรงโน้มถ่วง) ซึ่งสามารถเรียกว่าเป็นคราบเลือดแบบหยดลงตามธรรมชาติหรือคราบเลือดจากแรงโน้มถ่วง (รูปแบบของคราบเลือดที่เกิดขึ้นภายใต้การกระทำของแรงโน้มถ่วง) และสามารถแบ่งออกได้เป็นสี่ประเภทย่อย ได้แก่ คราบเลือดจากการสัมผัสหรือการติดต่อ คราบเลือดจากรูปแบบการไหล คราบเลือดจากการหยด และการขังของเลือด คราบเลือดจากการสัมผัสเกิดขึ้นเมื่อพื้นผิวสองพื้นผิวสัมผัสกันและอย่างน้อยหนึ่งพื้นผิวมีเลือดอยู่ ซึ่งรวมถึงรูปแบบจากการปัดและการเช็ด ซึ่งในบางกรณีสามารถให้ข้อมูลเกี่ยวกับลำดับการเคลื่อนไหวได้ การขังของเลือดเกิดขึ้นเมื่อแหล่งที่มาของการเลือดยังคงอยู่นิ่งในระยะเวลาหนึ่ง เลือดยังคงหยดลงในตำแหน่งเดิมอย่างต่อเนื่องจนเกิดการสะสม หากบุคคลที่กำลังมีเลือดไหลออกเคลื่อนที่ในขณะที่เลือดหยดลง รูปแบบที่เกิดขึ้นจะช่วยให้สามารถกำหนดทิศทางและความเร็วสัมพัทธ์ของการเคลื่อนไหวในขณะนั้นได้ รูปแบบการเหวี่ยงเลือดเกี่ยวข้องกับคราบเลือดจากการกระแทก การเหวี่ยงเลือดเกิดขึ้นจากการที่เลือดถูกขับออกจากวัตถุที่มีเลือดหรือมีเลือดไหลออกในขณะเคลื่อนที่ ซึ่งมักพบในเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการทำร้ายร่างกายหรือการโจมตี รูปแบบการเหวี่ยงของเลือดมักพบที่เพดานเมื่อวัตถุถูกเหวี่ยงเหนือศีรษะ แต่ก็สามารถปรากฏบนพื้นผิวใด ๆ ภายในบริเวณที่อยู่ใกล้เคียงได้ รูปแบบเหล่านี้อาจใช้ในการคาดเดาทิศทางของการเหวี่ยงอาวุธ ในกรณีเหล่านี้ ความยาวและรูปร่างของรูปแบบคราบเลือดสามารถช่วยในการกำหนดความเร็วของการเหวี่ยงได้ รูปแบบเหล่านี้สร้างรูปร่างยาวหรือวงรีของเลือดเมื่อตกกระทบกับพื้นผิวของวัตถุ ใน ค.ศ. 1895 จากการทดลองของ Dr. Eduard Piotrowski แสดงให้เห็นว่ารูปแบบเหล่านี้มักเกิดขึ้นหลังจากการโจมตีครั้งที่สองโดยใช้อาวุธ ในบางกรณี สามารถสังเกตเห็นรูปแบบของช่องว่างหรือเงาได้ ซึ่งเกิดจากการที่บุคคลหรือวัตถุป้องกันพื้นผิวจากเลือดที่พุ่งไปยังมัน และจะลักษณะเด่นคือพื้นที่ที่สะอาด ซึ่งคาดว่าจะมีคราบเลือด การสังเกตนี้สามารถช่วยระบุได้ว่ามีการย้ายวัตถุที่ขัดขวางเลือดนั้นหลังจากเหตุการณ์เกิดขึ้นหรือไม่

## งานวิจัย

ความน่าเชื่อถือของคำให้การในศาลโดยนักวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดถูกวิพากษ์วิจารณ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากรายงานของสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาติสหรัฐ ใน ค.ศ. 2009 ซึ่งพบว่าวิธีการวิเคราะห์ดังกล่าวเป็น "แบบความคิดเห็นมากกว่าแบบวิทยาศาสตร์" และเกี่ยวข้องกับระดับความไม่แน่นอนที่ "มหาศาล" นอกเหนือจากข้อกังวลเกี่ยวกับระเบียบวิธีแล้ว รายงานยังวิพากษ์วิจารณ์ถึงการขาดข้อกำหนดการรับรองที่เหมาะสมสำหรับนักวิเคราะห์และการเน้นย้ำถึง "การให้ความสำคัญกับประสบการณ์เหนือรากฐานทางวิทยาศาสตร์" นักวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดจำนวนมากได้ให้การเป็นพยานในศาลในฐานะผู้เชี่ยวชาญ แม้ว่าพวกเขาจะได้รับการฝึกอบรมเพียงในรูปแบบของหลักสูตร 40 ชั่วโมงที่สอนอย่างอิสระโดย MacDonell หรือหนึ่งในนักเรียนของเขา โดยไม่มีการรับรองจากสถาบันหรือข้อกำหนดทางการศึกษาขั้นต่ำ แม้ว่าจะมีการฝึกอบรมและวิธีการที่เหมาะสม แต่หลายครั้งที่นักวิเคราะห์ที่มีชื่อเสียงก็มีความเห็นไม่ตรงกันเกี่ยวกับผลการค้นพบของตนเอง ทำให้เกิดคำถามถึงความน่าเชื่อถือของข้อสรุปและคุณค่าของข้อสรุปดังกล่าวในฐานะหลักฐานในชั้นศาล

มีหลักฐานเชิงประจักษ์เพียงเล็กน้อยที่สนับสนุนการใช้การวิเคราะห์การกระเซ็นของเลือดในศาลหรือด้านอื่น ๆ ของระบบกฎหมาย แม้ว่าการวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดบางประการ เช่น วิธีการในการกำหนดความเร็วของการกระทบของเลือดที่กระเซ็น ได้รับการสนับสนุนจากการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ แต่ผู้วิเคราะห์บางคนก็ก้าวข้ามขอบเขตที่ตรวจสอบได้ไปไกลกว่านั้น นอกเหนือจากปัญหาเกี่ยวกับความถูกต้องทางวิทยาศาสตร์พื้นฐานของวิธีการแล้ว สถานการณ์ของการวิเคราะห์รูปแบบคราบเลือด ซึ่งมักดำเนินการตามคำสั่งของอัยการหรือฝ่ายจำเลยในคดีศาล อาจทำให้เกิดความเอนเอียงเพื่อยืนยันในการประเมินของนักวิเคราะห์ได้

ใน ค.ศ. 2016 คณะกรรมการนิติวิทยาศาสตร์แห่งเท็กซัสได้ตรวจสอบกรณีที่ใช้การวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือด และด้วยเหตุนี้จึงกำหนดว่าตั้งแต่ ค.ศ. 2019 นักวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดจะต้องได้รับการรับรองเพื่อเป็นผู้เชี่ยวชาญในศาลเท็กซัส

ใน ค.ศ. 2021 การศึกษาวิจัยที่ใหญ่ที่สุดจนถึงปัจจุบันเกี่ยวกับความแม่นยำในการวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ *Forensic Science International* การศึกษานี้ใช้คำตอบแบบเลือกตอบจำนวน 33,005 ข้อ และคำตอบเป็นข้อความสั้นจำนวน 1,760 ข้อ โดยนักวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดที่ปฏิบัติงานอยู่จำนวน 75 คน จากรูปแบบรอยคราบเลือด 192 รูปแบบ ที่เลือกมาเพื่อเป็นตัวแทนของกรณีศึกษา และได้ระบุว่า

จากผลลัพธ์ของเราชี้ให้เห็นว่าข้อสรุปมักมีความผิดพลาดและขัดแย้งกับนักวิเคราะห์อื่น ในตัวอย่างที่มีสาเหตุที่ทราบแน่ชัด พบว่ามีข้อผิดพลาดในการตอบสนองร้อยละ 11.2 และผลลัพธ์แสดงให้เห็นถึงความจำกัดในความสามารถในการทำซ้ำของข้อสรุป โดยคำตอบร้อยละ 7.8 ขัดแย้งกับนักวิเคราะห์อื่น ความไม่ลงรอยกันเกี่ยวกับความหมายและการใช้คำศัพท์ BPA และการจำแนกประเภท ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการปรับปรุงมาตรฐานให้ดีขึ้น ความแตกต่างทางด้านความหมายและการตีความที่ขัดแย้งกันล้วนมีส่วนทำให้เกิดข้อผิดพลาดและความขัดแย้ง ซึ่งอาจมีผลกระทบร้ายแรงหากเกิดขึ้นในกรณีที่เกี่ยวข้องกับงานตรวจวิเคราะห์

## ประวัติกรณีที่เกี่ยวข้อง
คดีความจำนวนหนึ่งเป็นที่ถกเถียงกันเนื่องจากอาศัยการวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือด ดังคดีต่อไปนี้

### Warren Horinek
คดีฆาตกรรมใน ค.ศ. 1995 ของ Warren Horinek ตัดสินโดยการอาศัยหลักฐานคราบเลือดเป็นหลัก ซึ่งเป็นที่ถกเถียงกันมากมายภายหลังเกิดเหตุ ทั้งตำรวจและสำนักงานอัยการเขตเชื่อในความบริสุทธิ์ของ Horinek อัยการที่ได้รับแต่งตั้งให้ดำเนินคดีได้พบผู้เชี่ยวชาญวิเคราะห์รอยคราบเลือด ซึ่งให้การว่า คดีนี้ไม่ใช่การฆ่าตัวตายตามที่ตำรวจเชื่อด้วยเหตุผลหลายประการ แต่เป็นการฆาตกรรมเนื่องจากรูปแบบของจุดเลือดเล็ก ๆ ที่พบในตัวผู้ต้องหา ซึ่งตามที่นักวิเคราะห์ระบุว่าน่าจะมาจากเลือดที่มี "ความเร็วสูง" ที่เกิดจากการยิงปืน แทนที่จะเป็นเลือดที่กระจายบนตัวผู้ต้องหาเพราะพยายามปฐมพยาบาลแก่เหยื่อเหยื่อเท่านั้น นักวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดรายอื่นโต้แย้งข้อกล่าวอ้างนี้และกล่าวว่าคราบเลือดนั้นสอดคล้องกับการปฐมพยาบาล นักวิเคราะห์เดิมยอมรับว่าการกล่าวอ้างของเขาไม่แข็งแกร่งเท่าที่เขาเสนอไว้ในตอนแรก แม้ว่าเขายังคงเชื่อว่า Horinek มีความผิดก็ตาม ใน ค.ศ. 2017 Horinek ยังคงอยู่ในเรือนจำ

### David Camm
ในคดีอาญาต่อ David Camm ซึ่งถูกพิจารณาคดีถึง 3 ครั้งในข้อหาฆาตกรรมครอบครัวของเขา โดยหลักฐานสำคัญส่วนใหญ่เป็นหลักฐานการกระเซ็นของเลือด ทั้งฝ่ายโจทก์และฝ่ายจำเลยต่างก็ใช้ผู้เชี่ยวชาญวิเคราะห์รูปแบบคราบเลือดในการตีความแหล่งที่มาของหยดเลือดประมาณ 8 หยดบนเสื้อของเขา ผู้เชี่ยวชาญฝ่ายโจทก์ ได้แก่ Tom Bevel และ Rod Englert ซึ่งให้การเป็นพยานว่ารอยเปื้อนดังกล่าวเกิดจากการกระแทกที่มีความเร็วสูง ซึ่ง Paul Kish, Barton Epstein, Paulette Sutton, Barrie Goetz และ Stuart H. James ให้การเป็นพยานต่อฝ่ายจำเลยว่าคราบดังกล่าวมาจากเสื้อเชิ้ตของเขาที่ไปเสียดสีกับผมของลูกสาว โดย Dr. Robert Shaler ผู้อำนวยการก่อตั้งโครงการนิติวิทยาศาสตร์ของมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียสเตต ประณามการวิเคราะห์การกระเซ็นของเลือดว่าไม่น่าเชื่อถือในคดีของ Camm “ปัญหาในกรณีนี้คือจำนวนคราบมีน้อยมาก” เขากล่าว "ผมคิดว่าคุณน่าจะมีความน่าเชื่อถือในระดับหนึ่งแล้ว" นักวิเคราะห์การกระเซ็นของเลือดทุกคนที่เกี่ยวข้องในคดีนี้ล้วนเป็น "พยานผู้เชี่ยวชาญ" ตามความหมายดั้งเดิม โดย Shaler กล่าวเพิ่มเติมว่า "เรามีความเห็นสองประการในกรณีนี้ ซึ่งโดยพื้นฐานแล้วคืออัตราข้อผิดพลาดร้อยละ 50" ซึ่งจะเป็นระดับความน่าเชื่อถือที่ไม่สามารถยอมรับได้ในคดีความ เนื่องจากข้อกำหนดของการรับรู้ความผิดที่เกินกว่าข้อสงสัยอันมีเหตุผล

สิ่งที่ทำให้เรื่องซับซ้อนยิ่งขึ้นคือคำให้การของ Rob Stites ซึ่งให้การเป็นพยานให้กับอัยการในฐานะผู้เชี่ยวชาญการวิเคราะห์การกระเซ็นของเลือด ต่อมามีการเปิดเผยว่าเขาไม่ได้รับการฝึกอบรมใด ๆ และข้อมูลประจำตัวของเขาเป็นเพียงเรื่องที่อัยการสร้างขึ้น คำให้การของเขาว่าเลือดบนเสื้อของ Camm เป็นเลือดที่กระเซ็นมาจากแรงกระแทกความเร็วสูง ช่วยให้สามารถตัดสินโทษ David Camm ได้ Dr. Shaler ชี้ให้เห็นว่าข้อจำกัดประการหนึ่งของการวิเคราะห์การกระเซ็นของเลือดคือ "คุณไม่มีข้อมูลวิทยาศาสตร์พื้นฐานมาสนับสนุน" เพื่อสนับสนุนข้อสรุปของคุณ เมื่อ Stites ให้การเป็นพยาน คณะลูกขุนไม่มีสามารถทราบได้เลยว่าเขาไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญดังคำกล่าวอ้าง แม้แต่ในหมู่พยานผู้เชี่ยวชาญ ก็ไม่สามารถทราบว่าผู้เชี่ยวชาญกลุ่มใดตีความรอยคราบเลือดได้อย่างถูกต้อง เนื่องจากไม่มีวิธีการที่เป็นกลางในการพิจารณาว่านักวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดคนใดนำวิทยาศาสตร์ไปใช้ได้อย่างถูกต้อง

### Travis Stay
ในบางครั้ง รูปแบบรอยคราบเลือดจากสาเหตุต่าง ๆ อาจเลียนแบบกันได้ ในการพิจารณาคดีของ Travis Stay ในข้อหาการฆาตกรรม Joel Lovelien เมื่อ ค.ศ. 2008 พยานฝ่ายโจทก์ Terry Laber ให้การว่าเลือดที่กระเซ็นบนเสื้อผ้าของ Stay เกิดจากการทำร้าย Lovelien ระหว่างการต่อสู้ด้วยการชกต่อย ภายหลังเมื่อ Paul Kish นักวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดอีกคนหนึ่งได้ตรวจสอบหลักฐานแล้ว Laber ได้ตรวจสอบรายงานที่ Kish ส่งมาและและแก้ไขข้อสรุปของเขาใหม่ โดยยอมรับความเป็นไปได้ว่าคราบเลือดอาจมาจากการที่ Lovelien หายใจออก

## ในวัฒนธรรมสมัยนิยม

* Sam Tyler นักสืบข้ามเวลาในซีรีส์ทางโทรทัศน์ของ BBC เรื่อง *[[Life on Mars (UK TV series)|Life on Mars]]* ในตอนที่ 3 ที่ขอให้ Chris Skelton เพื่อนร่วมงานของเขาทำการวิเคราะห์รูปแบบของเลือด แต่เขาก็สังเกตเห็นได้อย่างรวดเร็วจากสีหน้าที่งุนงงของเขาว่า ใน ค.ศ. 1973 เทคนิคนี้ยังไม่เป็นที่รู้จัก
* ฆาตกรต่อเนื่อง Dexter Morgan จากนวนิยาย *Dexter* และซีรีส์ Showtime เป็นนักวิเคราะห์การกระเซ็นของเลือดของกรมตำรวจไมอามีซึ่งเป็นหน่วยงานสมมติ
* Catherine Willows และ Julie Finlay เป็นนักวิเคราะห์การกระเซ็นของเลือดในซีรีส์ *[[ซีเอสไอ: ไครม์ซีนอินเวสติเกชัน|CSI: Crime Scene Investigation]]* ของช่อง CBS

## เชิงอรรถและอ้างอิง


## ดูเพิ่มเติม

* Bevel, Tom; Gardner, Ross M. *Bloodstain Pattern Analysis With an Introduction to Crimescene Reconstruction*, 3rd Ed. CRC Press 2008 
*  
* Hueske, Edward E., *Shooting Incident Investigation/Reconstruction Training Manual*, 2002 
* Bremmer et al., Biphasic Oxidation of Oxyhemoglobin in Bloodstains. PLoS ONE 2011.
* James, Stuart H.; Eckert, William G. *Interpretation of Bloodstain Evidence at Crime Scenes*, 2nd Edition, CRC Press 1999.
* Neitzel, G. Paul; Smith, Marc. The Fluid Dynamics of Droplet Impact on Inclined Surfaces with Application to Forensic Blood Spatter Analysis. Washington, DC: Office of Justice Programs, 2017.
* Solomon, Berg, Martin, & Villee. *Biology*, 3rd edition. Saunders College Publishing, Fort Worth, 1993.
* Sutton, Paulette T., *Bloodstain Pattern Interpretation, Short Course Manual*, University of Tennessee, Memphis TN 1998
* Vennard, John King. *Elementary fluid mechanics*. John Wiley & Sons, New York, 1982.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* สมาคมนักวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือดนานาชาติ (IABPA)
* สมาคมเพื่อการฟื้นฟูสถานที่เกิดเหตุอาชญากรรม
* คำศัพท์การวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือด – คำศัพท์ SWGSTAIN พร้อมตัวอย่าง
* การวิจัยการวิเคราะห์รูปแบบรอยคราบเลือด  – ฐานข้อมูลบทความวิจัยที่เกี่ยวข้องกับ BPA
หมวดหมู่:เลือด
หมวดหมู่:นิติวิทยาศาสตร์