open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
V

**V** (ตัวใหญ่:V ตัวเล็ก:v) เป็นอักษรละติน ตัวที่ 22

## ชื่อเรียก
* ในภาษาอังกฤษ เรียกว่า "วี" (vee) (/viː/)
* ในภาษาเยอรมันและภาษาโปแลนด์ เรียกว่า "เฟา" (vau)
* ในภาษาฝรั่งเศส เรียกว่า "เว" (vé)
* ในภาษาสเปน เรียกว่า "อูเบ" (uve)
* ในภาษาอิตาลี เรียกว่า "วู" หรือ "วี"
* ในภาษาญี่ปุ่น เรียกว่า "วี" (ヴィー) และมักจะถูกเรียกว่า "บุอิ" หรือ "บุย" (ブイ)
* ในภาษาไทย นิยมเรียกว่า "วี"
* ในภาษาเวียดนามและภาษาแอลเบเนีย เรียกว่า "เว" หรือ "เวอ"

## เสียงอ่าน
* ในภาษาอังกฤษและภาษาอิตาลี - v ออกเสียงคล้าย ว (van = แวน, vasto = วัสโต) แต่ถ้าเป็นตัวสะกดจะออกเสียงคล้าย ฟ (love = เลิฟ, provvidenza = ปรอฟวีเดนซา)
* ในภาษาเยอรมัน - ออกเสียงคล้าย ฟ (von = ฟอน)
* ในภาษาสเปน - ออกเสียงคล้าย บ (vaca = บากา)
* ในโรมะจิในภาษาญี่ปุ่น - ไม่มีการใช้อักษร v โดยจะใช้อักษร b แทน

## ความหมาย
* ในการเขียนเลขโรมัน V มีค่าเท่ากับ 5
* V เป็นสัญลักษณ์แทน ดาวศุกร์ (Venus)
* V เป็นสัญลักษณ์ของธาตุวาเนเดียม
* สัญลักษณ์มือรูป V โดยชูนิ้วชี้และนิ้วกลางขึ้น สัญลักษณ์แทน "ชัยชนะ" หรือจำนวน 2
* ในทางไฟฟ้า V สัญลักษณ์แทน โวลต์
* ชันแนลวี (Channel V) เป็นช่องรายการเพลง
* ในทางฟิสิกส์ v ใช้แทน ความเร็ว หรือ อัตราเร็ว
* V เป็นชื่อหุ่นยนต์หนึ่งในการ์ตูนเรื่อง กันดั้ม (วีกันดั้ม)
* ในรายการทรู อคาเดมี่ แฟนเทเชียของไทย V ใช้เป็นอักษรนำหน้ารหัสประจำตัวของนักล่าฝัน อาจมีความหมายว่า Vote เช่น V10 อาจหมายถึง Vote 10 หรือ Vote Number 10
V คือ verb และ version

## อื่นๆ
V เป็นอักษรหนึ่งที่ไม่ค่อยมีการใช้งานในภาษาอังกฤษ เช่นเดียวกับ J, K, W และ Y

## อ้างอิง
* "V" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "dee", op. cit.

หมวดหมู่:อักษรละติน
ฎ

**ฎ** (ชฎา) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 14 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ญ (หญิง) และก่อนหน้า ฏ (ปฏัก) ออกเสียงอย่าง ด (เด็ก) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรกลาง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ฎ ชฎา”

อักษร ฎ เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /d/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /t̚/

ปัจจุบันมีคำที่ขึ้นต้นด้วย ฎ อยู่คำเดียวคือ ฎีกา (จากภาษาบาลี ฏีกา) นอกเหนือจากนั้นใช้ประกอบกับคำที่มาจากภาษาบาลีหรือสันสกฤต

ฎ เป็นพยัญชนะที่มักจะใช้สับสนกับ ฏ อยู่เสมอ เนื่องจากมีลักษณะคล้ายกัน และปรากฏอยู่บนแป้นพิมพ์ในตำแหน่งใกล้เคียงกัน

หมวดหมู่:อักษรไทย
ฐ

**ฐ** (ฐาน หรือ สัณฐาน) เป็นพยัญชนะตัวที่ 16 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฏ (ปฏัก) และก่อนหน้า ฑ (มณโฑ) ออกเสียงอย่าง ถ (ถุง) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรสูงในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ฐ ฐาน” (บางคนก็เรียกว่า ฐ สัณฐาน) อักษร ฐ มีเครื่องหมายอยู่ข้างใต้ เรียกว่า เชิง แต่นิยมตัดเชิงออกเป็น  เมื่อเขียนคำที่มีสระอุ หรือสระอู (ฐุ ฐู, ฐฺ)

อักษร "ฐ" ตรงกับตัวเทวนาครี "ठ" ภาษาฮินดีแทนด้วยเสียงเสียงกักปลายลิ้นม้วนไม่ก้องพ่นลม [ʈʰ] แต่ในภาษาไทยกลางและภาษาไทยใต้ พยัญชนะต้นให้เสียง [tʰ] และพยัญชนะตัวสะกดให้เสียง [t̚]

## ในคอมพิวเตอร์
thumb|left|ฐ และ ญ แบบมีเชิงและไม่มีเชิง
**ฐ** รูปปกติ มีรหัสตาม TIS-620 ที่ 0xB0 และมีรหัสยูนิโค้ดที่ U+0E10

**** รูปที่ไม่มีเชิง มีการใช้เพื่อเขียนภาษาบาลีและสันสกฤต ไมโครซอฟท์เคยกำหนดให้ที่รหัส 0x80 ของ Windows-874 โดยต่อยอดมาจากส่วนขยายของ TIS-620 ในเครื่องแมคอินทอช และบนยูนิโคด U+F700 ซึ่งอยู่ในช่วงพื้นที่ใช้งานส่วนตัว อย่างไรก็ตามยูนิโคดไม่ได้กำหนดให้เป็นอักขระมาตรฐานที่ตำแหน่งนี้ อักษรรูปแบบนี้จึงใช้สำหรับการแสดงผลตามตรรกะเท่านั้น (เมื่อเติมสระอุ สระอู หรือพินทุ เช่นเดียวกับกรณี  ที่ไม่มีเชิง) ผู้ใช้ระบบปฏิบัติการวินโดวส์เอกซ์พีลงมา สามารถป้อนรูปที่ไม่มีเชิงตัวเดียวได้โดยกดปุ่ม Alt ค้างไว้ ตามด้วยแป้นตัวเลข 128 (พิมพ์ตัวเลขที่ number pad ด้านขวามือของคีย์บอร์ด) ส่วนระบบปฏิบัติการรุ่นใหม่กว่าจะกลายเป็นเครื่องหมายยูโร €

## อ้างอิง

หมวดหมู่:อักษรไทย
Y

**Y** (ตัวใหญ่:Y ตัวเล็ก:y) เป็นอักษรละติน ลำดับที่ 25

## ชื่อเรียก
* ในภาษาอังกฤษ เรียกว่า "วาย"
* ในภาษาเยอรมัน เรียกว่า "อึบซิลอน"
* ในภาษาฝรั่งเศส เรียกว่า "อีแกรก"
* ในภาษาสเปน เรียกว่า "อีกริเอกา"
* ในภาษาอิตาลี เรียกว่า "อิปซีลอน" (Y เป็นอักษรละตินที่ไม่มีใช้ในภาษาอิตาลี)
* ในภาษาไทย นิยมเรียกว่า "วาย" ตามภาษาอังกฤษ

## ความหมาย
* Y/y หรือ Ÿ/ÿ ใช้แทนอักษรควบ Ĳ/ĳ ที่เขียนติดกันในภาษาดัตช์
* Y เป็นสัญลักษณ์ของธาตุอิตเทรียม
* ในชีวเคมี Y เป็นสัญลักษณ์แทน ไทโรซีน
* ในคณิตศาสตร์ y มักถูกใช้เป็นตัวแปรไม่ทราบค่าเช่นเดียวกับ x
* ในระบบสี CMYK Y แทน สีเหลือง
* ในเศรษฐศาสตร์ Y ใช้แทน รายรับ
* Y เป็นชื่อภาพยนตร์ของสวีเดน ฉายในปี ค.ศ. 1987
* ในพันธุกรรม โครโมโซม Y เป็นส่วนหนึ่งของโครโมโซมเพศชาย XY
* Y เป็นชื่อหมู่บ้านในประเทศฝรั่งเศส
* Y ในวงการการ์ตูนญี่ปุ่น ใช้แทนการ์ตูน Yaoi หรือการ์ตูนความสัมพันธ์แบบชายรักชาย และ Yuri หรือการ์ตูนความสัมพันธ์แบบหญิงรักหญิง
* ศัพท์แสลงบางครั้งใช้ Y หรือ y แทนคำว่า *why*

## อ้างอิง
* "Y" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "wy," op. cit.

หมวดหมู่:อักษรละติน
ฑ

**ฑ** (มณโฑ) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 17 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฐ (ฐาน) และก่อนหน้า ฒ (ผู้เฒ่า) ออกเสียงอย่าง ท (ทหาร) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ฑ มณโฑ” (บางคนก็เรียกว่า ฑ นางมณโฑ)

ปัจจุบันมีคำที่ขึ้นต้นด้วย ฑ อยู่น้อยคำ ได้แก่ ฑังส, ฑาก, ฑาหก, ฑาหะ นอกเหนือจากนั้นใช้ประกอบกับคำที่มาจากภาษาบาลีสันสกฤต

## ประวัติ
พยัญชนะไทยที่ปรากฏในจารึกหลักที่ 1 จารึกพ่อขุนรามคำแหง มีจํานวน 39 ตัว ไม่ปรากฏตัว ฑ ในสมัยอยุธยาพบตัวอักษร ฑ ครั้งแรกในสมุดไทยเรื่อง *[[นันโทปนันทสูตรคำหลวง]]* ซึ่งแต่งขึ้นใน พ.ศ. 2279 ในสมุดไทยนี้พบคำว่า กุมภัณฑาสูร บัณฑรหัศดินทร กรัณฑ มณฑล โกณฑัญ มุณฑก บัณฑุกําพล และ สัต์ตบริภัณฑ ในลักษณะอักษรไทยย่อ

## เสียงอ่าน
อักษร "ฑ" ตรงกับตัวเทวนาครี "ड" ในภาษาบาลีสันสกฤตเป็นเสียง "ด" ที่ม้วนลิ้น 

แต่สำหรับภาษาไทยกลางและไทยใต้ โดยทั่วไปเมื่อ ฑ เป็นพยัญชนะต้นจะออกเสียง "ท"  แต่ก็มีบางคำที่ออกเสียง "ด"  คล้ายเสียงดั้งเดิมในภาษาบาลีสันสกฤต  หลักเกณฑ์เดิมของ กำชัย ทองหล่อ ได้ระบุไว้ในหนังสือ *หลักภาษาไทย* (พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2495) ว่าให้ออกเสียงเป็น ด เมื่อเป็นคำตาย  แต่ถึงกระนั้นในปัจจุบัน คำเป็นบางคำก็ออกเสียง ด และในทางตรงข้าม คำตายหลายคำก็ออกเสียง ท อีกด้วย

รายชื่อคำที่ ฑ ออกเสียง ด มีดังต่อไปนี้
* สามานยนาม: ฑังส–, ฑาก–, ตัณฑุล, บัณฑิต, บัณฑิตย์, บัณฑุ, บัณเฑาะก์, บัณเฑาะว์, มณฑป, เลฑฑุ, เลณฑุ
* วิสามานยนาม: กาฐมาณฑุ, ปาณฑพ, ปาณฑุ, มัณฑะเลย์
นอกจากนี้ก็ยังมีคำที่ ฑ ออกเสียงได้ทั้ง ท และ ด ได้แก่
* บุณฑริก, ปุณฑริก

## อ้างอิง

หมวดหมู่:อักษรไทย
ฒ

**ฒ** (ผู้เฒ่า) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 18 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฑ (มณโฑ) และก่อนหน้า ณ (เณร) ออกเสียงอย่าง ท (ทหาร) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ฒ ผู้เฒ่า”

ปัจจุบันมีคำที่ขึ้นต้นด้วย ฒ อยู่คำเดียวคือ เฒ่า นอกเหนือจากนั้นใช้ประกอบกับคำที่มาจากภาษาบาลีหรือสันสกฤต ส่วนคำว่า "เถ้าแก่" เป็นคำยืมจากภาษาแต้จิ๋ว (頭家) แปลว่านายทุนใหญ่ ไม่เกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุแต่อย่างใด

## เสียง
อักษร "ฒ" ตรงกับตัวเทวนาครี "ढ" ในภาษาบาลีสันสกฤตเป็นเสียง คล้าย "ด" แต่พ่นลมและม้วนลิ้น 

แต่ภาษาไทยกลางและภาษาไทยใต้ พยัญชนะต้นให้เสียง /tʰ/ และพยัญชนะตัวสะกดให้เสียง /t̚/

หมวดหมู่:อักษรไทย
ณ

**ณ** (เณร) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 19 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฒ (ผู้เฒ่า) และก่อนหน้า ด (เด็ก) ออกเสียงอย่าง น (หนู) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ณ เณร”

ปัจจุบันมีคำที่ขึ้นต้นด้วย ณ อยู่น้อยคำ ได้แก่ ณ (ที่), ณรงค์ (ตัดมาจาก รณรงค์), เณร (ตัดมาจาก สามเณร), เณรหน้าไฟ, เณรหางนาค นอกเหนือจากนั้นใช้ประกอบกับคำที่มาจากภาษาบาลีหรือสันสกฤต

อักษร "ณ" ตรงกับตัวเทวนาครี "ण" เสียงในภาษาฮินดีต่างจากภาษาไทยกลางและภาษาไทยใต้แค่ภาษาฮินดีม้วนลิ้น  แต่ไทยกลางและไทยใต้ไม่ม้วน 

หมวดหมู่:อักษรไทย
ด

**ด** (เด็ก) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 20 จากพยัญชนะทั้งหมด 44 ตัวในอักษรไทย อยู่ในลำดับถัดจาก ณ (เณร) และก่อนหน้า ต (เต่า) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรกลางในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ด เด็ก” ใช้เป็นตัวสะกดในแม่กด เป็นเสียงหยุด ปุ่มเหงือก ก้อง (voiced alveolar stop) สัญลักษณ์ในชุดสัทอักษรสากลที่ใช้แทนเสียงนี้คือ ⟨d⟩ ให้เสียงเหมือนกับพยัญชนะ ฎ

อักษร ด เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /d/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /t̚/ กรณีทับศัพท์ภาษาต่างประเทศ ใช้แทนเสียง /d/ หรือ /ð/ ทั้งพยัญชนะต้นและพยัญชนะสะกด เช่น the *เดอะ, ดิ*



## อ้างอิง

หมวดหมู่:อักษรไทย
ต

**ต** (เต่า) เป็นพยัญชนะตัวที่ 21 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ด (เด็ก) และก่อนหน้า ถ (ถุง) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรกลาง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ต เต่า”

อักษร "ต" ตรงกับตัวเทวนาครี "त" และออกเสียงเดียวกันโดย ในภาษาไทยกลางและไทยใต้ทุกถิ่นเป็นได้ทั้งพยัญชนะต้นให้เสียง /t/ และพยัญชนะตัวสะกดให้เสียง /t̚/

หมวดหมู่:อักษรไทย
ถ

**ถ** (ถุง) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 22 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ต (เต่า) และก่อนหน้า ท (ทหาร) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรสูง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ถ ถุง”

อักษร "ถ" ตรงกับตัวเทวนาครี "थ" และออกเสียงเดียวกันในภาษาไทยกลางและไทยใต้ทุกถิ่น โดยเป็นได้ทั้งพยัญชนะต้นให้เสียง /tʰ/ และพยัญชนะตัวสะกดให้เสียง /t̚/

## การเขียน
เริ่มที่เขียนเป็นวงกลม จากนั้นจึงลากขึ้นไปข้างบน วกด้านขวาเล็กน้อย แล้ววกออกซ้าย จากนั้นโค้งขึ้นข้างบน แล้วลดลงไปด้านขวา จากนั้นลากตรงลงด้านลง ขนานกับเส้นที่ลากขึ้นตอนแรก จากนั้นลากลงไปชิดกับเส้นบรรทัด

หมวดหมู่:อักษรไทย
ย

**ย** (ยักษ์) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 34 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ม (ม้า) และก่อนหน้า ร (เรือ) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ย ยักษ์”

อักษร ย เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /j/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /j/

รูปสระ **ตัวยอ** (ย) ยังสามารถใช้ประสมรูปสระ เอียะ และ เอีย

## การประสมรูป

## วิธีเขียน
เริ่มที่เขียนเป็นวงกลม จากนั้นลากเส้นลงล่าง แล้ววาด 1 ใน 4 ของวงกลม 2 ครั้ง ครั้งที่ 2 พลิกกลับด้าน จากนั้นลากเส้นลงล่างจนถึงเส้นบรรทัด แล้วลากเส้นไปทางขวา และสุดท้ายลากเส้นขึ้นไปข้างบน

หมวดหมู่:อักษรไทย
ท

**ท** (ทหาร) เป็นพยัญชนะตัวที่ 23 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ถ (ถุง) และก่อนหน้า ธ (ธง) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ท ทหาร”

อักษร "ท" ตรงกับตัวเทวนาครี "द" ภาษาฮินดีตรงกับเสียง "ด" ในกลุ่มภาษาไทย ดังนั้นจึงมักทับศัพท์ภาษาอังกฤษด้วยตัวอักษร "d" เช่นคำว่า "เทวนาครี" ก็ควรออกเสียงเป็น "เดวานาการี" เช่นกัน

เนื่องจากการเรียงอักษรไทยคล้ายแต่ไม่ตรงกับอักษรเทวนาครี โดยมีตัวอักษร ​"ด" ซึ่งเป็นตัวประดิษฐ์เพิ่มนำหน้าอยู่ก่อนแล้ว สำหรับภาษาไทยกลางและภาษาไทยใต้ทุกถิ่น จึงเปลี่ยนเสียงพยัญชนะต้น /tʰ/ และพยัญชนะตัวสะกดให้เสียง /t̚/ เหมือนกับ "ถ"

หมวดหมู่:อักษรไทย
บ

**บ** (ใบไม้) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 26 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก น (หนู) และก่อนหน้า ป (ปลา) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรกลาง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “บ ใบไม้”

อักษร บ เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /b/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /p̚/

บ เพียงตัวเดียว หรือเติมไม้เอกด้วย สามารถเป็นคำได้หนึ่งคำ คือ บ, บ่ อ่านว่า บอ, บ่อ แปลว่า "ไม่" เป็นคำพิเศษที่แสดงถึงความเป็นตรงกันข้าม

## วิธีเขียน
เริ่มที่เขียนเป็นวงกลม จากนั้นลากเส้นลงล่าง จากนั้นลากเส้นลงล่างจนถึงเส้นบรรทัด แล้วลากเส้นไปทางขวา และสุดท้ายลากเส้นขึ้นไปข้างบน

หมวดหมู่:อักษรไทย
ป

**ป** (ปลา) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 27 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก บ (ใบไม้) และก่อนหน้า ผ (ผึ้ง) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรกลาง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ป ปลา”

อักษร ป เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /p/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /p̚/

หมวดหมู่:อักษรไทย
ผ

**ผ** เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 28 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ป และก่อนหน้า ฝ จัดอยู่ในกลุ่มอักษรสูง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "ผ ผึ้ง"

อักษร ผ มีในตำแหน่งพยัญชนะต้นเท่านั้น และให้เสียง /pʰ/ ไม่มีในตำแหน่งตัวสะกด

## วิธีเขียน
เริ่มที่เขียนเป็นรูปวงกลม จากนั้นลากเส้นลงล่าง แล้วลากเส้นเป็นหางรูปนกแซงแซวในแนวนอน และสุดท้ายลากเส้นขึ้นไปข้างบน ตรงข้ามกับจุดเริ่ม

หมวดหมู่:อักษรไทย
ฝ

**ฝ** เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 29 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ผ และก่อนหน้า พ จัดอยู่ในกลุ่มอักษรสูง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "ฝ ฝา"

อักษร ฝ ในภาษาไทยปรากฏในตำแหน่งพยัญชนะต้น โดยใช้แทนเสียง [f] ไม่มีในตำแหน่งตัวสะกด

พจนานุกรมบางเล่มใช้ ฝ ถอดเสียง v ในคำศัพท์ที่มาจากภาษาอังกฤษ เพื่อให้เกิดความแตกต่างระหว่าง f, w และ v

หมวดหมู่:อักษรไทย
พ

**พ** (พาน) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 30 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฝ (ฝา) และก่อนหน้า ฟ (ฟัน) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “พ พาน”

อักษร พ เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น (แทนเสียง [pʰ]) และพยัญชนะสะกด (แทนเสียง [p̚])

หมวดหมู่:อักษรไทย
ฟ

**ฟ** (ฟัน) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 31 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก พ (พาน) และก่อนหน้า ภ (สำเภา) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ฟ ฟัน”

ในทางอักขรวิธี อักษร ฟ เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้นให้เสียง [f] และพยัญชนะสะกดให้เสียง [p̚] กรณีทับศัพท์ภาษาอังกฤษ ใช้แทนเสียง [f] ทั้งพยัญชนะต้นและพยัญชนะสะกด หรือ [v] ในตำแหน่งพยัญชนะสะกด

หมวดหมู่:อักษรไทย
วิษุวัต

350px|thumb|ทิศทางของแสงอาทิตย์ที่ส่องถูกโลกในวันวิษุวัต ซึ่งเกิดขึ้นปีละ 2 ครั้ง (ภาพไม่แสดงความเข้มน้อยของแสงสลัวเวลาเช้ามืดและหัวค่ำ)
**วิษุวัต** (, ) หรือ **จุดราตรีเสมอภาค** เป็นศัพท์ดาราศาสตร์ หมายถึงช่วงที่ดวงอาทิตย์อยู่ในตำแหน่งตรงได้ฉากกับเส้นศูนย์สูตรของโลกพอดี ซึ่งจะเกิดขึ้นปีละ 2 ครั้ง หรือในหนึ่งรอบที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ ความเอียงของแกนโลกจะเลื่อนมาอยู่ในระนาบที่ได้ฉากกับตำแหน่งดวงอาทิตย์ ซึ่งวันนั้นกลางวันจะเท่ากับกลางคืน

## การเรียกชื่อ
**ศารทวิษุวัต** (, ) เกิดในวันที่ 22 หรือ 23 กันยายนของทุกปี ซึ่งตรงกับฤดูใบไม้ร่วงในเขตซีกโลกเหนือ ในปี พ.ศ. 2549 ศารทวิษุวัตเกิดตรงกับ วันที่ 23 กันยายน เวลา 4:03 น. ตามเวลากรีนิช หรือเท่ากับ 11:03 น. ตามเวลาประเทศไทย
 
**วสันตวิษุวัต** (, ) เกิดในวันที่ 20 หรือ 21 มีนาคมซึ่งตรงกับฤดูใบไม้ผลิของซีกโลกเหนือ ในปี พ.ศ. 2549 วสันตวิษุวัตเกิดขึ้นในวันที่ 20 เดือนมีนาคม เวลา 18:26 น เวลากรีนิช ซึ่งตรงกับเวลา 01:26 น. ของวันที่ 21 ในประเทศไทย

ชื่อวสันตวิษุวัตในภาษาอังกฤษบางครั้งก็เรียกว่า *spring equinox* หรือ  *March equinox* ก็เรียก ในทำนองเดียวกัน ศารทวิษุวัตก็มีชื่อเรียกในภาษาอังกฤษว่า *fall equinox* หรือ *September equinox*


ไฟล์:Ecliptic path.jpg|ความสัมพันธ์ระหว่างโลก ดวงอาทิตย์และดวงดาวในวสันตวิษุวัต มองจากโลก ดวงอาทิตย์จะเคลื่อนตามเส้นสุริยวิถี(แดง) ซึ่งเบนจากเส้นศูนย์สูตรฟ้า(ขาว) 
ไฟล์:north season.jpg|ฤดูกาลในซีกโลกเหนือ ขวาสุด: เหมายัน
ไฟล์:south season.jpg|ฤดูกาลในซีกโลกใต้ ซ้ายสุด: เหมายัน


## วัฒนธรรม
ในประเทศจีน เรียกวันวสันตวิษุวัตว่า วันชุนเฟินหรือวันชุงฮุง (春分) และมีประเพณีการตั้งไข่มากว่า 4,000 ปีแล้ว ในประเทศญี่ปุ่น กำหนดให้วันวสันตวิษุวัต และวันศารทวิษุวัต เป็นวันหยุดราชการ

## ดูเพิ่ม
* อายัน
* ฤดูกาล
* การหมุนควง
* การเคลื่อนถอยของวิษุวัต

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Details about the Length of Day and Night at the Equinoxes 
* Calculation of Length of Day  (Formulas and Graphs)
* Equinoctial Points - The Nuttall Encyclopaedia
* Java applet showing parts of the Earth in night and day 
* Table of times for Equinoxes, Solstices, Perihelion, and Aphelion in 1992-2020 
* Dates and Times of Equinoxes and Solstices has an online calculator.
* Calculate the Time of Equinoxes in Excel, CAD or your other programs.   The Sun API is free and extremely accurate. For Windows Computers.
* 
* Equinox and Solstice.com
* 
* Earth's Seasons—Equinoxes, Solstices, Perihelion, and Aphelion—1992–2020 

หมวดหมู่:ดาราศาสตร์
หมวดหมู่:กลศาสตร์ท้องฟ้า
วสันตวิษุวัต

**วสันตวิษุวัต** (, , เพ็งอิม: cung1 hung1, โรมาจิ: shunbun) อาจหมายถึง
* วิษุวัตเดือนมีนาคม - วันที่กลางวันและกลางคืนยาวเท่ากันในช่วงฤดูใบไม้ผลิ
* วันวสันตวิษุวัต - วันหยุดราชการของญี่ปุ่น
* จุดวสันตวิษุวัต - จุดตัดระหว่างเส้นศูนย์สูตรท้องฟ้ากับระนาบสุริยวิถี ซึ่งค่าไรต์แอสเซนชัน เป็น 0°
* ชุนเฟิน - หนึ่งใน 24 ภาวะในระบบปฏิทินจีน

## ดูเพิ่ม
* ศารทวิษุวัต
จตุตถพงศ์ รุมาคม

**จตุตถพงศ์ รุมาคม**  สมาชิกวงอาร์มแชร์ ตำแหน่งกีตาร์ เกิดวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2515 น้ำหนัก 72 ก.ก. ส่วนสูง 179 ซ.ม. จบมัธยมต้นจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล จบ ปวช.วิทยาลัยช่างศิลป์ ปริญญาตรีสาขาวิชาถ่ายภาพ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ปัจจุบันนอกจากเป็นนักดนตรี ยังเป็นช่างภาพอิสระ

หมวดหมู่:นักดนตรีชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง
หมวดหมู่:บุคคลจากสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล
พีระพล ลีละเศรษฐกุล

**พีระพล** **ลีละเศรษฐกุล**   (เกิดวันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2523)  หรือรู้จักกันในนาม จ้อ อาร์มแชร์ เป็นมือเบสวงอาร์มแชร์ 

หมวดหมู่:นักดนตรีชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะรัฐประศาสนศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
ทิวเขาตีตีวังซา

**ทิวเขาตีตีวังซา** () ซึ่งยังเป็นที่รู้จักกันในท้องถิ่นในชื่อ **บันจารันเบอซาร์** (; ) เป็นภูเขาซึ่งก่อตัวเป็นแนวยาวคล้ายกระดูกสันหลังของคาบสมุทรมลายูตอนล่าง ส่วนเหนือของทิวเขาที่อยู่ในภาคใต้ของไทยมีชื่อเรียกว่า **ทิวเขาสันกาลาคีรี**

ทิวเขาตีตีวังซาทำหน้าที่เป็นปราการธรรมชาติที่แบ่งมาเลเซียตะวันตกเช่นเดียวกับตอนใต้สุดของไทยออกเป็นฝั่งตะวันออกและฝั่งตะวันตก โดยมีความยาวจากเหนือจรดใต้ประมาณ 480 กิโลเมตร ยอดเขาที่สูงที่สุดในทิวเขานี้คือ เขาโกร์บู () มีความสูง 2,183 เมตร อยู่ในเขตรัฐเประ

## ทิวเขาสันกาลาคีรี
**ทิวเขาสันกาลาคีรี** เป็นส่วนเหนือของทิวเขาตีตีวังซาซึ่งกั้นพรมแดนไทยกับมาเลเซียเกือบตลอดทั้งแนว ทอดตัวในแนวตะวันตกเฉียงเหนือ-ตะวันออกเฉียงใต้ โดยเริ่มต้นจากริมฝั่งทะเลอันดามันในจังหวัดสตูล ทอดตัวไปทางตะวันออกเฉียงใต้ เป็นเส้นกั้นเขตแดนระหว่างจังหวัดสตูล จังหวัดสงขลา จังหวัดยะลา และจังหวัดนราธิวาสของไทย กับรัฐปะลิส รัฐเกอดะฮ์ รัฐเประ และรัฐกลันตันของมาเลเซีย จนกระทั่งสิ้นสุดที่เขาเยลีใกล้ต้นน้ำโก-ลก รวมความยาวประมาณ 470 กิโลเมตร ยอดเขาที่สูงที่สุดในทิวเขานี้คือ เขาฮูลูติติปาซา มีความสูงประมาณ 1,500 เมตร อยู่ระหว่างเขตจังหวัดยะลากับรัฐเประ

ชื่อ *สันกาลาคีรี* หมายถึง "ภูเขาอันเป็นที่สิงสถิตของพระอิศวร" คำว่า *สัน* หรือ *สัง* เป็นคำภาษามลายูแปลว่า "เทพเจ้า" กับคำว่า *กาลา* เป็นคำภาษาสันสกฤตแปลว่า "พระอิศวร" บ้างว่าชื่อ *สันกาลาคีรี* อาจจะมาจากคำว่า *สาครา* หรือ *สาคร* ซึ่งแปลว่า "ทะเล" หรือ "มหาสมุทร" และคำว่า *คีรี* ซึ่งแปลว่า "ภูเขา" รวมกันจะมีความหมายว่า "ภูเขาที่ใกล้ทะเลหรือมหาสมุทร"

## อ้างอิง

ตีตีวังซา
ตีตีวังซา
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์ของจังหวัดสตูล
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์ของจังหวัดสงขลา
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์ของจังหวัดยะลา
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์ของจังหวัดนราธิวาส
หมวดหมู่:พรมแดนธรรมชาติไทย–มาเลเซีย
อูร์แบ็ง เลอ แวรีเย

**อูร์แบ็ง ฌ็อง โฌแซ็ฟ เลอ แวรีเย** (  , 11 มีนาคม พ.ศ. 2354 - 23 กันยายน พ.ศ. 2366) นักคณิตศาสตร์ชาวฝรั่งเศสผู้เชี่ยวชาญด้านกลศาสตร์ท้องฟ้า ทำงานประจำหอดูดาวปารีสตลอดชีวิต

## ชีวิตและงาน
อูร์แบ็ง เลอ แวรีเย เกิดที่เมืองแซ็ง-โล ในประเทศฝรั่งเศส ผลงานสำคัญได้แก่การค้นพบดาวเนปจูน โดยใช้การคำนวณทางคณิตศาสตร์และเครื่องมือทางดาราศาสตร์ธรรมดา วงโคจรที่ผิดปกติของดาวยูเรนัสทำเกิดข้อสงสัยตามทฤษฎีของโยฮันเนิส เค็พเพลอร์และไอแซก นิวตันว่าจะต้องมีอิทธิพลของบางสิ่ง เลอ แวรีเยได้รับการร้องขอจากฟร็องซัว อาราโก เพื่อนนักดาราศาสตร์ เลอ แวรีเยคำนวณได้ว่ามีดาวเคราะห์โคจรที่ยังไม่เป็นที่รู้จักในโคจร การคำนวณของเลอ แวรีเย ทำให้นักดาราศาสตร์ชื่อโยฮัน ก็อทฟรีท กัลเลอสามารถกำหนดตำแหน่งและค้นพบดาวดวงนี้ได้สำเร็จ

การค้นพบนี้ทำให้เลอ แวรีเย พยายามใช้วิธีเดียวกันเพื่อคำนวณหาการโคจรที่ผิดปกติของดาวพุธ ซึ่งเป็นที่ตื่นเต้นกันมากและเรียกดาวเคราะห์ที่สงสัยแต่ยังค้นไม่พบนั้นว่า "ดาววัลแคน" จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. 2458 ไอน์สไตน์จึงพิสูจน์ได้ว่าเกิดจากปรากฏการณ์ที่เรียกว่าทฤษฎีสัมพันธภาพ

อูร์แบ็ง เลอ แวรีเย ได้รับเหรียญรางวัลทองคำของราชสมาคมดาราศาสตร์ในปีพ.ศ. 2411 และได้รับเป็นครั้งที่ 2 ในปี พ.ศ. 2419 เลอ แวรีเย ถึงแก่กรรมในกรุงปารีส หลุมอุกกาบาตบนดวงจันทร์และบนดาวอังคารรวมทั้งวงแหวนของดาวเนปจูนที่ค้นพบได้รับการตั้งชื่อตามเขา

## ดูเพิ่ม
* David Aubin, The Fading Star of the Paris Observatory in the Nineteenth Century: Astronomers' Urban Culture of Circulation and Observation. ''Osiris''  18 (2003), 79–100.
* 
* Le Verrier, Urbain (1835). *[[Annales de Chimie et de Physique]]* (Paris) **60**: 174 – Chemical research of Le Verrier
* Fabien Locher, L’empire de l’astronome : Urbain Le Verrier, l’Ordre et le Pouvoir. ''Cahiers d’histoire. Revue d’histoire critique''. 102, 2007, pp.&nbsp;33–48.
* Fabien Locher, *Le Savant et la Tempête. Étudier l’atmosphère et prévoir le temps au XIXe siècle*, Rennes, Presses Universitaires de Rennes, Collection « Carnot », 2008.
* Dennis Rawlins (1999). Recovery of the RGO Neptune Papers. Adams' Final Prediction Missed by Over Ten Degrees. ''DIO'' , **9** (1), pp.&nbsp;3–25.
* 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* Le Verrier on the French 50 Franc banknote 

หมวดหมู่:นักคณิตศาสตร์ชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:นักดาราศาสตร์ชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดม็องช์
สถานีสวนจตุจักร

**สถานีสวนจตุจักร** () เป็นสถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน ในเส้นทางรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล ที่ถนนพหลโยธิน กรุงเทพมหานคร บริเวณหน้าสวนจตุจักร เป็นจุดเชื่อมต่อการเดินทางที่สำคัญของกรุงเทพฯ ด้านเหนือ เนื่องจากสามารถเชื่อมต่อกับสถานีหมอชิต ซึ่งเป็นสถานีของรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท ได้โดยตรง และมีลานจอดรถขนาดใหญ่ให้บริการผู้โดยสาร นอกจากนี้ยังอยู่ไม่ไกลจากสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) หรือหมอชิตใหม่ สถานีขนส่งสายเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งสามารถเดินทางต่อไปได้ด้วยรถประจำทางและแท็กซี่

## ที่ตั้ง
ถนนพหลโยธิน ฝั่งทิศตะวันตก ในอาณาเขตสวนจตุจักรด้านทิศใต้ ตรงข้ามศูนย์ซ่อมบำรุงหมอชิตของรถไฟฟ้าบีทีเอส (สถานีขนส่งหมอชิตเดิม) ในพื้นที่แขวงจตุจักร เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร

## แผนผังสถานี

## รายละเอียดของสถานี
#### สีสัญลักษณ์ของสถานี
ใช้สีน้ำเงินตกแต่งกระเบื้องที่เสา ผนังและขอบด้านบนของแนวประตูกั้นชานชาลา เพื่อแสดงการเชื่อมต่อกับระบบรถไฟลอยฟ้า

#### รูปแบบของสถานี
เป็นสถานีใต้ดิน กว้าง 30 เมตร ยาว 369 เมตร ระดับชานชาลาอยู่ลึก 17 เมตรจากผิวดิน เป็นชานชาลาแบบกลาง (Station with Central Platform)

#### ทางเข้า-ออก
* **1** ตลาดนัดจตุจักร (ลิฟต์ / บันไดเลื่อน)
* **2** สวนจตุจักร, ป้ายรถประจำทางไปห้าแยกลาดพร้าว (บันไดเลื่อน)
* **3** ป้ายรถประจำทางไปถนนกำแพงเพชรและสถานีขนส่งจตุจักร, ลานจอดรถ, อาคารบีทีเอส, ซอยเฉยพ่วง (บันไดเลื่อน)
* **4** ป้ายรถประจำทางไปสะพานควาย, สถาบันการบินพลเรือน, กรมการขนส่งทางบก (ลิฟต์ / บันไดเลื่อนขึ้น)
* **ทุกช่องทางสามารถเชื่อมต่อ  **

## สิ่งอำนวยความสะดวก
* ลิฟท์สำหรับผู้พิการ ทางเข้า-ออกหมายเลข 1 และหมายเลข 4

## ศูนย์การค้าภายในสถานี
ภายในสถานีสวนจตุจักร ได้จัดให้มีส่วนร้านค้าหรือเมโทรมอลล์ที่ชั้นบนสุดของสถานี เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์  2551 ในชื่อ "Underground Shop by Metro Mall" เป็นศูนย์การค้าสถานีที่ 3 ในระบบรถไฟฟ้ามหานคร ถัดจากสถานีสุขุมวิท และสถานีพหลโยธิน (รถไฟฟ้ามหานคร) โฉมใหม่เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 18 มกราคม 2562

## เวลาให้บริการ

## จุดเชื่อมต่อการเดินทาง

|-
| รถไฟฟ้าขนส่งมวลชน
| 
| รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท
|-
| รถโดยสารประจำทาง 
| 
|-
| รถชัตเติลบัส 
| 
| เชื่อมต่อไปยัง ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุม อิมแพ็ค เมืองทองธานี
|}
### ถนนพหลโยธิน (ป้ายสวนจตุจักร)
#### องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ
*  เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

#### รถเอกชน
* เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

## สถานที่สำคัญใกล้เคียง
* ลานจอดรถ (จอดแล้วจร)
* สวนจตุจักร
* ตลาดนัดจตุจักร
* กรมการขนส่งทางบก
* สถาบันการบินพลเรือน
* บริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน)
* ศูนย์การค้ามิกซ์ จตุจักร
* ตึก S-OASIS

## ระเบียงภาพ

ไฟล์:Chatuchak Park Station - Locality map.jpg|right|200px|thumb|แผนผังบริเวณสถานี
ไฟล์:Chatuchak Park Station - Concourse level.jpg|250px|thumbnail|ชั้นออกบัตรโดยสารภายในสถานีสวนจตุจักร 


## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* แผนที่จากเว็บไซต์บีอีเอ็ม

สวนจตุจักร
หมวดหมู่:สถานีรถไฟในประเทศไทยที่เปิดทำการในปี พ.ศ. 2547
หมวดหมู่:สถานีขนส่งผู้โดยสารในเขตจตุจักร
ปลาหว้าหน้านอ

**ปลาหว้าหน้านอ** เป็นชื่อของปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Incisilabeo behri* จัดเป็นปลาที่อยู่ในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) มีลักษณะเด่นคือ ปลาโตเต็มวัยแล้ว โดยเฉพาะตัวผู้ ส่วนหัวจะมีโหนกและตุ่มเม็ดคล้ายสิวเห็นได้ชัด จึงเป็นที่มาของชื่อ 

ปลาวัยอ่อน โคนหางจะมีจุดสีดำเห็นได้ชัด เมื่อโตขึ้นจะจางหาย ริมฝีปากหนา หากินบริเวณพื้นน้ำและแก่งหินที่น้ำไหลเชี่ยว โดยแทะเล็มตะไคร่หรือสาหร่าย บริเวณที่ปลาหากินจะเห็นเป็นรอยทางยาว  โตเต็มที่ได้กว่า 60 เซนติเมตร

อาศัยอยู่ตามแม่น้ำสายใหญ่ ๆ ในประเทศ เช่น แม่น้ำเจ้าพระยา, แม่น้ำโขง, แม่น้ำสาละวิน ในเขตจังหวัดกาญจนบุรีเรียกปลาชนิดนี้ว่า "ปลางา" และภาษาอีสานเรียกว่า "หว้าซวง"

ปัจจุบัน พบหาได้ยากในธรรมชาติ แต่สามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้ว เนื้อมีรสชาติอร่อย นิยมปรุงสด และเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม ซึ่งค่อนข้างหายาก 

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* รูปและข้อมูลปลาหว้าหน้านอ

หว้าหน้านอ
หว้าหน้านอ
หว้าหน้านอ
หว้าหน้านอ
หว้าหน้านอ
หว้าหน้านอ
ซิสเต็ม โฟร์

## สมาชิก
* กุลพงษ์ บุนนาค (เบิร์ด) กีตาร์,ร้องนำ
* นุติ เขมะโยธิน (น็อต) กีตาร์,ร้องนำ
* วิบูลพร พันธุ์กระวี (จั๋ม) กลอง,ร้องนำ
* บัณฑิตพันธุ์ พันธุ์กระวี (โจ๋) เบส,กลอง,กีตาร์,คีย์บอร์ด,ร้องนำ

## ผลงาน

### Na Na Na (พ.ศ. 2532)
# นา นา นา
# ขอใจสักเสี้ยว
# หัวใจกระดาษ
# แค่เป็นเพื่อน
# Something
# ก็ใคร
# ยืนยัน
# Christine Maria
# ยอมผิด
# ดูที่เหตุ
# เข้าใจไปเอง

### Lay Me Down Under The Moon (พ.ศ. 2538)
# Lay Me Down - Album Cut
# ใต้เงาพระจันทร์ - Album Cut
# ในคืนแห่งกัน - Orchestral Version
# Under The Moon - English Version
# ในคืนแห่งกัน - Acoustic Version
# ในคืนแห่งกัน
# Under The Moon - Dance Version
# Under The Moon - Minus One
# Lay Me Down - Minus One
# Lay Me Down

### Beyond Sex (พ.ศ. 2538)
# ในคืนแห่งกัน
# เคียงกัน
# Katrina
# กลับมา...สิ่งดีๆ
# ใต้เงาพระจันทร์
# อ่อนใจ
# เธอ
# เธอเท่านั้น
# Under the Moon
# ลืม

### Dear Knot (พ.ศ. 253…)
# ที่รัก
# เพ้อ
# มอมแมม
# อยู่ในใจของเรา
# เพ้อ (instrumental)
# ที่รัก (backing track)
# เพ้อ (backing track)
# มอมแมม (backing track)
# อยู่ในใจของเรา (backing track)
# เพ้อ (sax solo)

หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีร็อกสัญชาติไทย
หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีไทยในยุค 1980
หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีไทยที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2532
หมวดหมู่:ศิลปินสังกัดร่องเสียงลำไย
ปานเทพ กล้าณรงค์ราญ

**ปานเทพ กล้าณรงค์ราญ** (เกิด 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2488) สมาชิกวุฒิสภาไทย ชุดที่ 12 ประธานกรรมการในคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ในรัฐบาล พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา และอดีตประธานกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ

## ประวัติ
นายปานเทพ จบการศึกษาจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล,จบการศึกษามัธยมศึกษาตอนปลาย จากโรงเรียนอำนวยศิลป์ พระนคร คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และปริญญาโททางเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเซาท์เทิร์นแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา และได้รับการอบรมจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่นที่ 40 (**[[ วปรอ. 4010]]**)

## การทำงาน
ปานเทพ กล้าณรงค์ราญ เริ่มทำงานที่สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) จนดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการกองวางแผนและวิชาการ  แล้วย้ายมารับตำแหน่งผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (กปร.) ต่อมาดำรงตำแหน่ง เลขาธิการ กปร. และเป็นกรรมการและรองเหรัญญิกมูลนิธิชัยพัฒนา 

ช่วงปลายปี พ.ศ. 2548 นายปานเทพ กล้าณรงค์ราญ เป็นผู้ทำบันทึกทักท้วงรัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร มิให้จ่ายเงินค่าเวนคืนโครงการพระราชดำริ เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ ให้กับนายทุนที่ดินเป็นจำนวนเงิน 670 ล้านบาท 

นายปานเทพ กล้าณรงค์ราญ ได้รับการเสนอชื่อเป็นกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ  เป็น 1 ใน 18 ผู้ถูกเสนอชื่อให้วุฒิสภาคัดเลือกให้เหลือ 9 คน ระหว่างขั้นตอนการคัดสรร และได้รับการแต่งตั้งเป็น ประธานกรรมการ ป.ป.ช. จากประกาศคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ฉบับที่ 19 เมื่อวันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2549

หลังรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557 ได้รับการแต่งตั้งเป็น ประธานกรรมการในคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ

ในวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2561 มีพระราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง กรรมการในคณะกรรมการบริหารกองทุนพระราชทาน สำหรับศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลจากคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
หมวดหมู่:คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ
หมวดหมู่:บุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.ภ.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.3
โยฮัน ก็อทฟรีท กัลเลอ

**โยฮัน ก็อทฟรีท กัลเลอ** (; 9 มิถุนายน ค.ศ. 1812 – 10 กรกฎาคม ค.ศ. 1910) เป็นนักดาราศาสตร์ชาวเยอรมันประจำหอดูดาวเบอร์ลิน เป็นนักดาราศาสตร์คนแรกที่เห็นดาวเนปจูนโดยความช่วยเหลือของลูกศิษย์ชื่อ ไฮน์ริช ลูอี ดาเร เมื่อวันที่ 23 กันยายน ค.ศ. 1846 โดยอาศัยการคำนวณของอูร์แบ็ง เลอ แวรีเย สำหรับกำหนดพื้นที่เสาะหา

## ชีวิตและงาน
โยฮัน ก็อทฟรีท กัลเลอ เกิดที่เมืองราดิส รัฐซัคเซิน-อันฮัลท์ ประเทศเยอรมนี เมื่อจบการศึกษาได้เข้าทำงานเป็นผู้ช่วยของโยฮัน ฟรันทซ์ เอ็งเคอ เมื่อ ค.ศ. 1835 ทันทีที่หอดูดาวเบอร์ลินสร้างแล้วเสร็จ ในปี ค.ศ. 1851 กัลเลอได้ย้ายไปรับตำแหน่งศาสตราจารย์ด้านดาราศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยเบร็สเลา (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยวรอตสวัฟในประเทศโปแลนด์) พร้อมทั้งรับตำแหน่งผู้อำนวยการหอดูดาวท้องถิ่นด้วย

ตลอดชีวิตของกัลเลอเน้นการศึกษาด้านดาวหาง ในปี ค.ศ. 1894 ด้วยความช่วยเหลือจากบุตรชายชื่ออันเดรอัส กัลเลอ เขาได้ตีพิมพ์รายชื่อของดาวหางจำนวน 414 ดวง ตัวกัลเลอเองก็เป็นผู้พบดาวหาง 3 ดวงในเวลาไล่เลี่ยกัน คือระหว่างวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 1839 – 6 มีนาคม ค.ศ. 1840

กัลเลอถึงแก่กรรมที่เมืองพ็อทซ์ดัม รัฐบรันเดินบวร์ค ประเทศเยอรมนี ด้วยวัย 98 ปี ได้มีการใช้ชื่อของกัลเลอตั้งชื่อหลุมอุกกาบาตบนดวงจันทร์และดาวอังคารรวมทั้งวงแหวนของดาวเนปจูนเพื่อเป็นเกียรติ

## แหล่งข้อมูลอื่น
#### คำไว้อาลัย
* AN '''185''' (1910) 309/310 (ภาษาเยอรมัน)

* JRASC '''4''' (1910) 379
* MNRAS '''71''' (1911) 275

#### ภาพทางดาราศาสตร์
NASA photo of marscrater ''Galle'' (a.k.a. "Happy Face Crater")

หมวดหมู่:นักดาราศาสตร์ชาวเยอรมัน
หมวดหมู่:บุคคลจากรัฐซัคเซิน-อันฮัลท์
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยฮุมบ็อลท์แห่งเบอร์ลิน
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยวรอตสวัฟ
ระบบต่อมไร้ท่อ

**ระบบต่อมไร้ท่อ** (**) เป็นระบบส่งสารเคมีที่ประกอบด้วยกลุ่มเซลล์ สร้างและหลั่งฮอร์โมน แล้วส่งออกนอกเซลล์โดยผ่านระบบไหลเวียน ทั้งทางกระแสเลือดและน้ำเหลือง เพื่อควบคุมอวัยวะเป้าหมายในร่างกาย ต่อมไร้ท่อที่สำคัญในมนุษย์ ได้แก่ ต่อมไทรอยด์ และต่อมหมวกไต ในสัตว์มีกระดูกสันหลัง ไฮโปทาลามัสเป็นศูนย์ควบคุมทางระบบประสาทของระบบต่อมไร้ท่อทั้งหมด การศึกษาของระบบต่อมไร้ท่อและความผิดปกติเรียกว่า วิทยาต่อมไร้ท่อ ซึ่งเป็นสาขาหนึ่งของอายุรศาสตร์

หลาย ๆ ต่อมที่ส่งสัญญาณซึ่งกันและกันเป็นลำดับมักหมายถึงแกน ตัวอย่างเช่น แกนไฮโปทาลามัส-พิทูอิทารี-อะดรีนัล นอกจากอวัยวะที่เป็นต่อมไร้ท่อโดยเฉพาะที่กล่าวถึงข้างต้น ยังมีอวัยวะอื่น ๆ อีกมากมายที่เป็นส่วนหนึ่งของระบบอื่น ๆ เช่น กระดูก ไต ตับ หัวใจ และอวัยวะสืบพันธุ์ แต่มีหน้าที่เป็นต่อมไร้ท่อรอง ตัวอย่างเช่น ไตจะหลั่งฮอร์โมนต่อมไร้ท่อ เช่น อีริโทรโพอิติน (:en:erythropoietin) และเรนิน (:en:renin) ฮอร์โมนอาจเป็นกรดอะมิโนเชิงซ้อน สเตอรอยด์ ไอโคซานอยด์ ลิวโคไตรอีน หรือโพรสตาแกลนดิน อย่างใดอย่างหนึ่ง

ระบบต่อมไร้ท่อสามารถเปรียบได้ทั้งต่อมมีท่อ (exocrine) ซึ่งหลั่งฮอร์โมนออกมาโดยอาศัยท่อ และพาราคริน (paracrine) ซึ่งส่งสัญญาณระหว่างเซลล์ในระยะทางที่ค่อนข้างสั้น ต่อมไร้ท่อนั้นไม่มีท่อ มีหลอดเลือดมาเลี้ยง และมักจะมีแวคิวโอลภายในเซลล์หรือแกรนูลที่สะสมฮอร์โมน ในทางกลับกัน ต่อมมีท่อ เช่น ต่อมน้ำลาย ต่อมเหงื่อ และต่อมภายในทางเดินอาหาร มีแนวโน้มที่จะมีหลอดเลือดมาเลี้ยงน้อยกว่า และมีท่อหรือลูเมน (lumen)

## ดูเพิ่ม
* วิทยาต่อมไร้ท่อ
* ระบบประสาท

## อ้างอิง

ต่อมไร้ท่อ
ใจเด็ด พรไชยา

**ใจเด็ด พรไชยา** (เกิด 14 มีนาคม พ.ศ. 2487) อดีตกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ อดีตรองอัยการสูงสุด

## ประวัติ
ใจเด็ด พรไชยา เกิดเมื่อวันที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2487 อดีตกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ได้รับการแต่งตั้ง จากประกาศคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ฉบับที่ 19 เมื่อวันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2549

## การศึกษา
* โรงเรียนวัดราชาธิวาส
* คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
* เนติบัณฑิตไทยและบริหารสูงสุด สำนักงาน ก.พ.

## การทำงาน
จากนั้นรับราชการกรมอัยการ ในตำแหน่ง อธิบดีอัยการฝ่ายคดีอาญา และรองอัยการสูงสุดใจเด็ดเคยได้รับมอบหมายให้เป็นประธานคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริง กรณีเรือขุดเอลลิคอตต์ ของกรมเจ้าท่า และเป็นผู้สั่งฟ้องสมชาย คุณปลื้ม (กำนันเป๊าะ) คดีจ้างวานฆ่า ประยูร สิทธิโชติ (กำนันยูร)

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* ประวัติ ใจเด็ด พรไชยา  ปปช.ใหม่ ยุค สอบโกง ระบอบทักษิณ

หมวดหมู่:คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ
หมวดหมู่:ข้าราชการฝ่ายอัยการชาวไทย
หมวดหมู่:สามัญสมาชิกเนติบัณฑิตยสภา
หมวดหมู่:บุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
พีระพล เชาว์ศิริ

**พีระพล เชาวน์ศิริ** (5 เมษายน พ.ศ. 2483 -) เป็นหนึ่งใน ตุลาการหัวหน้าคณะศาลปกครองสูงสุด

## ประวัติ
นายพีระพล เชาวน์ศิริ จบปริญญานิติศาสตรบัณฑิต จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และสอบได้
เนติบัณฑิตไทย สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา 
## การทำงาน
*หัวหน้าพนักงานกองคดีแรงงาน (1 ตุลาคม 2527 ถึง 30 กันยายน 2528) 
*อัยการพิเศษประจำเขต ( อธิบดีอัยการเขต 8 เขต 5 และ เขต 7) (1 ตุลาคม 2535 ถึง 30 กันยายน 2539) 
*อธิบดีอัยการฝ่ายคดียาเสพติด (1 ตุลาคม 2539 ถึง 30 กันยายน 2540) 
*อธิบดีอัยการฝ่ายพัฒนาข้าราชการฝ่ายอัยการ (1 ตุลาคม 2540 ถึง 30 กันยายน 2541) 
*อธิบดีอัยการฝ่ายคณะกรรมการอัยการ (1 ตุลาคม 2541 ถึง 30 กันยายน 2542) 
*อธิบดีอัยการฝ่ายปรึกษา 
## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ข้าราชการฝ่ายอัยการชาวไทย
หมวดหมู่:ตุลาการศาลปกครองไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
ดำริ วัฒนสิงหะ

**ดำริ วัฒนสิงหะ** (3 มกราคม พ.ศ. 2482 - 8 มิถุนายน พ.ศ. 2562) ดำรงตำแหน่ง ตุลาการหัวหน้าคณะศาลปกครองสูงสุด

## การศึกษา
* รัฐศาสตรบัณฑิต จาก คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (พ.ศ. 2503) 
* พัฒนบริหารศาสตรมหาบัณฑิต (สาขารัฐประศาสนศาสตร์) (เกียรตินิยมดี) สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (พ.ศ. 2509) 
* ประกาศนียบัตรชั้นสูงทางรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์ ประเทศอังกฤษ (C.P.A POST . GRAD.) (พ.ศ. 2514)
* วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักรรุ่นที่ 34 (พ.ศ. 2534)

## การทำงาน
* นายอำเภอโขงเจียม - พิบูลมังสาหาร - แม่สอด (11 เมษายน 2517 ถึง 3 พฤษภาคม 2522) 
* ปลัดจังหวัดเพชรบูรณ์-ลพบุรี (4 พฤษภาคม 2522 ถึง 30 กันยายน 2528) 
* รองผู้ว่าราชการจังหวัดสุราษฎร์ธานี (1 ตุลาคม 2528 ถึง 30 กันยายน 2532) 
* ผู้ว่าราชการจังหวัดสุราษฎร์ธานี (1 ตุลาคม 2532 ถึง 30 กันยายน 2533)
* รองอธิบดีกรมการปกครอง (1 ตุลาคม 2533 ถึง 30 กันยายน 2537) 
* รองปลัดกระทรวงมหาดไทย (1 ตุลาคม 2537 ถึง 30 กันยายน 2542)

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ตุลาการศาลปกครองไทย
หมวดหมู่:ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
หมวดหมู่:นิสิตเก่าคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะรัฐประศาสนศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
หมวดหมู่:ผู้ว่าราชการจังหวัดสุราษฎร์ธานี
อำพล สิงหโกวินท์

**อำพล สิงหโกวินท์** (เกิด 2 เมษายน พ.ศ. 2481) ตุลาการหัวหน้าคณะศาลปกครองสูงสุด

## ประวัติการศึกษา
* รัฐศาสตรบัณฑิต ( เกียรตินิยม ) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 
* สังคมสงเคราะห์ศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 
* M.A. (SOCIOLOGY & ANTHROPOLOGY) มหาวิทยาลัยมิชิแกนสเตต สหรัฐอเมริกา
* วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร ( รุ่นที่ 31) 

## ประวัติการรับราชการ
* อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (พ.ศ. 2510 ถึง 2513) 
* รองเลขาธิการสำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบท (พ.ศ. 2528 ถึง 2533) 
* เลขาธิการสำนักงานประกันสังคม (พ.ศ. 2533 ถึง 2537) 
* อธิบดีกรมประชาสงเคราะห์ (พ.ศ. 2537 ถึง 2540) 
* รองปลัดกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม (พ.ศ. 2540 ถึง 2541) 
*ตุลาการศาลปกครองสูงสุด (พ.ศ. 2543 ถึง 2551) 

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ตุลาการศาลปกครองไทย
หมวดหมู่:อาจารย์คณะรัฐศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยมิชิแกนสเตต
ประคอง พลหาญ

thumb|269x269px|'''ประคอง พลหาญ'''
นาย**ประคอง พลหาญ** (7 พฤศจิกายน 2478 - ) นายกสมาคมนักเรียนเก่ารัสเซีย อดีตรองปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม และนายกสมาคมธรณีวิทยาแห่งประเทศไทย คนไทยคนแรกที่สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยมอสโก มหาวิทยาลัยอันดับ 1 ที่เก่าแก่ที่สุดของประเทศรัสเซีย  และเป็นผู้ริเริ่มบุกเบิกให้เกิดอุตสาหกรรมการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมขึ้นในประเทศไทย    

## การศึกษา
นายประคอง พลหาญ สำเร็จการศึกษาทั้งระดับ**ปริญญาตรี**และ**ปริญญาโท** ด้านธรณีวิทยาและการสำรวจหาแหล่งปิโตรเลียม และในระดับเทียบเท่าปริญญาเอก ด้านการสำรวจหาแหล่งปิโตรเลียมด้วยวิธีทางธรณีเคมี จาก'''มหาวิทยาลัยมอสโก''' (Lomonosov Moscow State University) ประเทศรัสเซีย และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาบัตร จาก'''วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร''' (วปอ.) รุ่นที่ 31
## การทำงาน

### ด้านการพัฒนาแหล่งปิโตรเลียม
นายประคอง พลหาญ เป็นผู้มีความคิดริเริ่มและเสนอแนะให้รัฐบาล ในสมัยรัฐบาลของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เปิดให้มีการให้สัมปทานการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมขึ้นเป็นครั้งแรกในประเทศไทย ส่งผลให้ในที่สุดเกิดอุตสาหกรรมการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมขึ้นในประเทศไทย และทำให้ประเทศไทยสามารถพึ่งพาตนเองด้านพลังงานได้มากขึ้น รวมทั้งยังทำให้เกิดอุตสาหกรรมต่อเนื่องอื่นๆ เช่น อุตสาหกรรมปิโตรเคมี เป็นต้น นอกจากนี้ นายประคอง พลหาญ ยังมีบทบาทสำคัญในการกำหนดแปลงสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในไทย และเชิญชวนเอกชนที่มีศักยภาพมาลงทุนสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในประเทศไทย

### การจัดตั้งหน่วยงานด้านปิโตรเลียม
นายประคอง พลหาญ เป็นผู้ดำเนินการจัดตั้ง**หน่วยงานกำกับดูแลการสำรวจและพัฒนาปิโตรเลียม**ของประเทศไทย (กองเชื้อเพลิงธรรมชาติ กรมทรัพยากรธรณี ซึ่งต่อมาพัฒนาเป็น กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ กระทรวงพลังงาน) และได้ร่วมกับ นายพิสุทธิ์ สุทัศน์ ณ อยุธยา อดีตรองปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม และอธิบดีกรมทรัพยากรธรณี ดำเนินการจัดตั้ง**หน่วยงานรับซื้อปิโตรเลียม**จากบริษัทเอกชนที่ได้รับสัมปทานในการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในประเทศไทย (ต่อมาพัฒนาเป็น บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)) 

### การพัฒนาบุคลากรและวิชาชีพด้านธรณีวิทยา
นายประคอง พลหาญ เป็นผู้จดทะเบียนจัดตั้ง**สมาคมธรณีวิทยาแห่งประเทศไทย (The Geological Society of Thailand)** เพื่อเพิ่มพูนความรู้และยกระดับมาตรฐานการประกอบวิชาชีพธรณีวิทยา และสนับสนุนวิชาการเกี่ยวกับธรณีวิทยา โดยได้ดำรงตำแหน่ง**นายกสมาคม**ระหว่างปี 2531 - 2533 รวมทั้งได้รับแต่งตั้งเป็น**อาจารย์พิเศษ** ทำการสอนเรื่องการปิโตรเลียมและธรณีวิทยาที่ภาควิชาธรณีวิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และภาควิชาธรณีวิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

### ด้านกฎหมายปิโตรเลียม
นายประคอง พลหาญ เป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการร่างกฎหมายปิโตรเลียมที่สำคัญของไทย ได้แก่ **พระราชบัญญัติปิโตรเลียม พ.ศ. 2514** และ**พระราชบัญญัติภาษีเงินได้ปิโตรเลียม พ.ศ. 2514** และยังได้ร่วมให้ความเห็นเพื่อปรับปรุงและพัฒนากฎหมายดังกล่าว ในฐานะที่ปรึกษาประจำคณะกรรมาธิการสามัญและวิสามัญด้านพลังงานของรัฐสภาหลายคณะ

## ชีวิตส่วนตัว
นายประคอง พลหาญ สมรสกับ พลตรีหญิงโสภาทิวัตถ์ พลหาญ มีบุตร 2 คน   

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

หมวดหมู่:นักธรณีวิทยาชาวไทย
หมวดหมู่:ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
หมวดหมู่:อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยนอร์ทเทิร์น
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยมอสโก
หมวดหมู่:ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรมไทย
จรัญ หัตถกรรม

**จรัญ หัตถกรรม** (เกิด 10 มกราคม พ.ศ. 2482) นักกฎหมายชาวไทย ตุลาการศาลปกครองสูงสุด เป็นผู้อ่านประกาศคำพิพากษาตุลาการศาลปกครอง และ ตุลาการรัฐธรรมนูญ

## การศึกษา
* นิติศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (พ.ศ. 2506) 
* เนติบัณฑิตไทย สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา (พ.ศ. 2507)
* วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่นที่ 33 (พ.ศ. 2534)

## รับราชการ
* ผู้ช่วยผู้พิพากษา (18 ธันวาคม 2510 – 18 ธันวาคม 2511) 
* ผู้พิพากษาประจำกระทรวง 
* ผู้พิพากษาศาลจังหวัดปราจีนบุรี 
* ผู้พิพากษาประจำกระทรวงช่วยราชการศาลอุทธรณ์ 
* ผู้พิพากษาศาลแขวงธนบุรี (19 ธันวาคม 2511 – 30 กันยายน 2519) 
* ผู้พิพากษาหัวหน้าศาลประจำกระทรวง 
* ผู้พิพากษาหัวหน้าศาลจังหวัดไชยา
* ผู้พิพากษาหัวหน้าศาลจังหวัดปทุมธานี (1 ตุลาคม 2519 – 31 มีนาคม 2526) 
* ผู้พิพากษาศาลแพ่งและผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลแพ่ง (1 เมษายน 2526 – 30 เมษายน 2530) 
* รองอธิบดีผู้พิพากษาภาค 8 และภาค 6 (1 ตุลาคม 2530 – 16 เมษายน 2532) 
* รองปลัดกระทรวงยุติธรรม (17 เมษายน 2532 – 17 พฤศจิกายน 2535) 
* รักษาราชการแทนปลัดกระทรวงยุติธรรมและเป็นคณะกรรมการตุลาการโดยตำแหน่ง (7 ตุลาคม 2535 – 17 พฤศจิกายน 2535) 
* รองอธิบดีผู้พิพากษาศาลแพ่ง (18 พฤศจิกายน 2535 – 3 ตุลาคม 2536) 
* ผู้พิพากษาศาลฎีกาและผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลฎีกา (4 ตุลาคม 2536 – 30 กันยายน 2542) 
* ผู้พิพากษาอาวุโสในศาลอาญา (1 ตุลาคม 2542 – 21 กุมภาพันธ์ 2543) 
* ตุลาการศาลปกครองสูงสุด (27 มีนาคม 2543 – 11 ตุลาคม 2547)

## ประวัติการตัดสินคดีสำคัญ ๆ และคดียุบพรรค
จรัญได้ชื่อว่าเป็นผู้พิพากษาจอมเฮี้ยบ  มีผลงานที่เป็นที่กล่าวขานในสังคมมากมาย เช่น เป็นเจ้าของสำนวนคดีการแปรรูปการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) จนนำไปสู่คำสั่งของศาลปกครอง ให้ยกเลิกการแปรรูป กฟผ.เพิกถอนการกระจายหุ้น รัฐบาล ทักษิณ ชินวัตร ซึ่งเป็นผู้เสนอกฎหมายแปรรูปฉบับนี้  ทักษิณได้กล่าวเพียงแค่ว่า *"มันเป็นการผิดพลาดทางเทคนิค"*

อีกทั้งเป็นหนึ่งในตุลาการผู้ตัดสิน คดีเพิกถอนคำวินิจฉัยของอนุญาโตตุลาการกรณีสัมปทานสถานีโทรทัศน์ไอทีวี ซึ่งส่งผลให้บริษัท ไอทีวี จำกัด (มหาชน) ต้องจ่ายค่าสัมปทานและค่าปรับมูลค่ากว่าแสนล้านบาทแก่สำนักนายกรัฐมนตรี

ในคดียุบพรรคประชาธิปัตย์ และ พรรคไทยรักไทย  ในระหว่างการพิจารณาคดีเคยโต้เถียงกับวิชิต ปลั่งศรีสกุล และสมศักดิ์ โตรักษา ทนายความของพรรคไทยรักไทยในห้องพิจารณาคดีมาแล้ว 

ในคำพิพากษาส่วนนายจรัญ ตัดสินให้ยุบพรรคไทยรักไทยและตัดสิทธิกรรมการบริหารพรรค 111 คน เป็นระยะเวลา 5 ปี

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ข้าราชการฝ่ายตุลาการชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้พิพากษาไทย
หมวดหมู่:ตุลาการศาลปกครองไทย
หมวดหมู่:ตุลาการรัฐธรรมนูญ
หมวดหมู่:สามัญสมาชิกเนติบัณฑิตยสภา
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
อัครวิทย์ สุมาวงศ์

**อัครวิทย์ สุมาวงศ์** (เกิด 14 ธันวาคม พ.ศ. 2482) รองประธานศาลปกครองสูงสุด  เป็นบุตรของพระมนูเวทย์วิมลนาท (มนูเวทย์ สุมาวงศ์) กับคุณหญิงแฉล้ม มนูเวทย์วิมลนาท

## การศึกษา
* นิติศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยมดีมาก) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (พ.ศ. 2503) 
* เนติบัณฑิตไทย สำนักอบรมศึกษากฎหมาย แห่งเนติบัณฑิตยสภา (พ.ศ. 2504)
* นิติศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยมอันดับสอง – ขั้นสูง) ยูนิเวอร์ซิตี้คอลเลจ มหาวิทยาลัยลอนดอน (พ.ศ. 2511)
* เนติบัณฑิตอังกฤษ (เกียรตินิยมอันดับสอง) สำนักเกรส์อินน์ ลอนดอน (พ.ศ. 2512) 
* ประกาศนียบัตรกฎหมายระหว่างประเทศและกฎหมาย เปรียบเทียบ สถาบันกฎหมายอเมริกันและกฎหมายระหว่างประเทศ ประเทศสหรัฐอเมริกา (พ.ศ. 2519)

## รับราชการ
* ผู้พิพากษาศาลจังหวัดนราธิวาส (26 พฤษภาคม พ.ศ. 2514 – 31 มีนาคม พ.ศ. 2515)
* ผู้พิพากษาศาลจังหวัดนครศรีธรรมราช (1 เมษายน พ.ศ. 2515 – 31 มีนาคม พ.ศ. 2517)
* หัวหน้ากองวิชาการ สำนักงานส่งเสริมงานตุลาการ (1 พฤษภาคม พ.ศ. 2519 – 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2520)
* เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม (22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2520 – 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2523)
* ผู้พิพากษาหัวหน้าศาลประจำกระทรวง (1 ธันวาคม พ.ศ. 2520 – 1 กันยายน พ.ศ. 2521)
* รองเลขาธิการส่งเสริมงานตุลาการ (2 กันยายน พ.ศ. 2521 – 31 มีนาคม พ.ศ. 2527)
* ผู้พิพากษาศาลแพ่ง (1 เมษายน พ.ศ. 2527 – 30 กันยายน พ.ศ. 2528) 
* ผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลแพ่ง (1 ตุลาคม พ.ศ. 2528 – 30 กันยายน พ.ศ. 2532) 
* ผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ (1 ตุลาคม พ.ศ. 2532 – 30 กันยายน พ.ศ. 2534) 
* ผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลอุทธรณ์ (1 ตุลาคม พ.ศ. 2534 – 31 ตุลาคม พ.ศ. 2536) 
* ผู้พิพากษาศาลฎีกา (1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2536 – 30 กันยายน พ.ศ. 2540) 
* ผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลฎีกา (1 ตุลาคม พ.ศ. 2540 – 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2540) 
* อธิบดีผู้พิพากษาศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่าง ประเทศกลาง (1 ธันวาคม พ.ศ. 2540 – 30 กันยายน พ.ศ. 2542)
* อธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 8 (1 ตุลาคม พ.ศ. 2542 – 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2543)

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

หมวดหมู่:ตุลาการศาลปกครองไทย
หมวดหมู่:ข้าราชการฝ่ายตุลาการชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้พิพากษาไทย
หมวดหมู่:สามัญสมาชิกเนติบัณฑิตยสภา
หมวดหมู่:สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญไทย
หมวดหมู่:กรรมการกฤษฎีกาไทย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
ประกอบ ตันติยาพงศ์

**ประกอบ ตันติยาพงศ์**  อดีตรองปลัดกระทรวงการคลัง เกิดวันที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2489 ที่จังหวัดสุพรรณบุรี

## การศึกษา
* 2543 The Advanced Management Program (AMP) รุ่นที่ 159 Harvard Business School มหาวิทยาลัยฮาร์เวิร์ด  ประเทศสหรัฐอเมริกา
* 2542 ปริญญาบัตรวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร (วปอ.) รุ่นที่ 41 
* 2518 LL.M. (Comparative and International Law)  
* Southern Methodist University School of Law ประเทศสหรัฐอเมริกา
* 2508 นิติศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 

## ตำแหน่งหน้าที่
* 2543 รองปลัดกระทรวงการคลัง 
* 2542 ผู้ตรวจราชการกระทรวงการคลัง 
* 2541 รองอธิบดีกรมศุลกากร
* 2540 รองอธิบดีกรมบัญชีกลาง
* 2538 ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานศุลกากร กรมศุลกากร
* ผู้อำนวยการกอง กองคืนอากรและส่งเสริมการส่งออก
* ผู้อำนวยการกอง กองพิธีการและประเมินอากร
* ผู้อำนวยการกอง กองควบคุมยานและสินค้า
* ผู้อำนวยการกอง กองควบคุมและตรวจสินค้าขาเข้าที่ 1
## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
พันธ์ทิพย์ สุรทิณฑ์

**นางพันธ์ทิพย์ สุรทิณฑ์** ประธานคณะกรรมการตรวจสอบและประเมินผลประจำกระทรวงการคลัง อดีตประธานกรรมการ บริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด กรรมการอิสระ บริษัท วายแอลจี บูลเลี่ยน แอนด์ ฟิวเจอร์ส จำกัด อดีตอธิบดีกรมธนารักษ์ รองปลัดกระทรวงการคลัง และผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ เกิดวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2491

## การศึกษา
* 2541 ปริญญาบัตรวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร (วปอ.) รุ่นที่ 40 
* 2514 M.A. (Business Administration) , Fort Hays Kansas State College, U.S.A. 
* 2513 บัญชีบัณฑิต (เกียรตินิยมอันดับ 2) , คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 

## ตำแหน่งหน้าที่
* 2549 อธิบดีกรมธนารักษ์
* 2548 รองปลัดกระทรวงการคลัง
* 2545 ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ 
* 2543 หัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวงการคลัง 
* 2541 ที่ปรึกษาด้านการแปรรูปและประเมินผลรัฐวิสาหกิจ  
* 2539 รองอธิบดีกรมบัญชีกลาง
* 2538 ผู้อำนวยการสำนักรัฐวิสาหกิจและหลักทรัพย์ของรัฐ กรมบัญชีกลาง 
* 2538 นักวิชาการคลัง 9 ช.ช. (ด้านหนี้สาธารณะและเงินคงคลัง) กรมบัญชีกลาง

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
หมวดหมู่:นิสิตเก่าคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
หมวดหมู่:อธิบดีกรมธนารักษ์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
ปิยพันธุ์ นิมมานเหมินท์

**ปิยพันธุ์ นิมมานเหมินท์** สมาชิกวุฒิสภาไทย ชุดที่ 10 สมาชิกวุฒิสภาไทย ชุดที่ 11 วุฒิสภาไทย ชุดที่ 12 อดีตกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน อดีตสมาชิกวุฒิสภาแบบสรรหา (ชุดปี 2554) และอดีตอธิบดีกรมบัญชีกลาง

## ประวัติ
เกิดเมื่อวันที่ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2492 เป็นบุตรของนายพิสุทธิ์ นิมมานเหมินท์ กับหม่อมราชวงศ์พันธุ์ชมพูนุท นิมมานเหมินท์ (สกุลเดิม ทองแถม)

## การศึกษา
จบการศึกษาบัญชีบัณฑิต จากคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อปี พ.ศ. 2515 ปริญญาโทด้านรัฐประศาสนศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียสเตต สหรัฐอเมริกา ในปี พ.ศ. 2517 และปริญญาตรีนิติศาสตรบัณฑิต จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ปี พ.ศ. 2529

นอกจากนั้นยังผ่านการศึกษาอบรมจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร (วปอ.) รุ่นที่ 42 ปี พ.ศ. 2542

## การทำงาน
ปิยพันธุ์ เริ่มรับราชการในสังกัดกระทรวงการคลัง เคยดำรงตำแหน่งผู้ช่วยปลัดกระทรวงการคลัง ในปี พ.ศ. 2538 เป็นรองอธิบดีกรมธนารักษ์ ในปี พ.ศ. 2539 เป็นหัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวงการคลัง ในปี พ.ศ. 2543 จากนั้นปี พ.ศ. 2548 ได้รับตำแหน่งปลัดกระทรวงการคลัง และอธิบดีกรมบัญชีกลางในปีถัดมา จนเกษียณอายุราชการในปี พ.ศ. 2552

ปิยพันธุ์ เป็นกรรมการนโยบายตำรวจแห่งชาติผู้ทรงคุณวุฒิ ในปี พ.ศ. 2551 - 2552 เคยเป็นกรรมการธนาคารนครหลวงไทย เป็นประธานกรรมการธนาคารอาคารสงเคราะห์

ในปี พ.ศ. 2554 ปิยพันธุ์ ได้รับการสรรหาให้ดำรงตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภาด้วย ต่อมาในปี พ.ศ. 2557 ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นกรรมการตรวจเงินแผ่นดินเมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2557

ในปี พ.ศ. 2562 ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภา และมีบทบาทในการเป็นกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดพระนคร
หมวดหมู่:นักการเมืองจากกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:สกุลนิมมานเหมินท์
หมวดหมู่:สกุลชุติมา
หมวดหมู่:ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
หมวดหมู่:กรรมการการตรวจเงินแผ่นดินไทย
หมวดหมู่:สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบสรรหา
หมวดหมู่:สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
หมวดหมู่:นิสิตเก่าคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียสเตต
หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
ปลาตีน

**ปลาตีน** คือปลาที่อยู่ในวงศ์ย่อย Oxudercinae ในวงศ์ปลาบู่ กระจายพันธุ์อยู่ทั่วไปตามชายทะเลโคลนและป่าชายเลนในเขตร้อนตั้งแต่เขตมหาสมุทรแอตแลนติก ชายฝั่งแอฟริกาจนถึงเอเชียแปซิฟิก มีความยาวลำตัวแตกต่างออกไปตั้งแต่เพียงไม่กี่เซนติเมตร ในชนิด *[[Zappa confluentus]]* จนถึงเกือบหนึ่งฟุต ในชนิด *[[Periophthalmodon schlosseri]]*

## ลักษณะพิเศษและพฤติกรรม
หัวมีขนาดโต  มีตาหนึ่งคู่ตั้งอยู่ส่วนบนสุดของหัวโปนออกมาเห็นได้ชัด ดวงตาสามารถกรอกไปมาได้ จึงใช้มองเห็นได้ดีเมื่อพ้นน้ำ สามารถเคลื่อนที่บนบกได้ โดยใช้ครีบอกที่แข็งแรงไถลตัวไปตามพื้นเลนและสามารถกระโดดได้ด้วย และสามารถใช้ชีวิตอยู่บนบกได้เป็นเวลานานเนื่องจากมีอวัยวะพิเศษอยู่ข้างเหงือกที่สามารถเก็บความชุ่มชื้นจากน้ำได้ และจะสูดอากาศบนบกเข้าปาก เพื่อนำออกซิเจนเข้าไปผสมกับน้ำเพื่อหายใจผ่านเหงือกเหมือนปลาทั่วไป  ดังนั้น ปลาตีนจึงต้องทำตัวให้คงความชื้นอยู่ตลอด ตัวผู้มีขนาดใหญ่กว่าตัวเมีย ตำแหน่งของปากอยู่ปลายสุดของหัวขนานกับพื้น หากินในเวลาน้ำลด โดยใช้ปากดูดกินอาหารจำพวกสัตว์น้ำขนาดเล็กในพื้นเลน ทำให้แลดูผิวเผินเหมือนสัตว์เลื้อยคลานหรือสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำมากกว่าปลา

ปกติปลาตีนจะอาศัยอยู่รวมกันหลายตัวไม่มีออกนอกเขตของตัวเอง เมื่อถึงฤดูผสมพันธุ์ ปลาตีนตัวผู้จะมีสีเข้มขึ้นและมีอาณาเขตของการสืบพันธุ์ โดยจะมีการสร้างหลุมซึ่งมันจะใช้ปากขุดโคลนมากอง บนปากหลุม เรียกว่า หลุมปลาตีน และมีพฤติกรรมหวงเขตแดนเมื่อมีปลาตีนตัวอื่นรุกล้ำ โดยจะแสดงการกางครีบหลังขู่ และเคลื่อนที่เข้าหาผู้รุกล้ำทันที ปลาตีนตัวผู้และตัวเมียจะผสมพันธุ์ในหลุมที่ตัวผู้ขุดไว้

## แหล่งที่อยู่ในประเทศไทย
อาศัยในป่าชายเลนในประเทศไทยมีกระจายเป็นตอน ๆ ริมฝั่งทะเลด้านอ่าวไทยตั้งแต่จังหวัดชลบุรี, จังหวัดตราด เรื่อยลงไปถึงจังหวัดปัตตานี ส่วนทางฝั่งทะเลอันดามันพบตั้งแต่จังหวัดระนองลงไปสุด ชายแดนไทยที่จังหวัดสตูล

สำหรับปลาตีนชนิดที่พบได้ในประเทศไทย ได้แก่ *[[Periophthalmus barbarus]]*, *Periophthalmodon schlosseri* และ *[[Boleophthalmus boddarti]]* โดยมีชื่อเรียกต่าง ๆ กันออกไป เช่น จุมพรวด, ตุมพรวด, กำพุด, กระจัง หรือ ไอ้จัง เป็นต้น

## อ้างอิง
* school.net.th 

## แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์ปลาตีน

ตีน
ตีน
ตีน
ตีน
ตีน