หมากฮอส

**หมากฮอส** (ภาษาอังกฤษแบบบริติช: draughts, ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน: checkers) เป็นกลุ่มเกมกระดานวางแผนสำหรับผู้เล่นสองคน ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเดินหมากเหมือนกันในแนวทแยงและการยึดบังคับโดยโดดข้ามหมากฝั่งตรงข้าม หมากฮอสพัฒนามาจาก Alquerque

## ประวัติ
ประวัติกีฬาหมากฮอส เชื่อกันว่า **หมากฮอส** ก็คือกีฬาที่ดัดแปลงมาจาก **หมากรุก** นั่นเอง โดยดัดแปลงนำเอามาแต่เบี้ย และกำหนดกฎกติกาให้มีความง่ายขึ้น เล่นง่ายขึ้น แม้แต่เด็กยังเรียนรู้การเล่นหมากฮอสได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งการเดินของหมากฮอส จะคล้ายกับการเดินของควีน ในหมากรุก แต่ไม่สามารถเดินถอยหลังได้ จนกว่าจะเดินไปยังสุดกระดาน ก็จะเกิดการเปลี่ยนแปลงการเดินตามกติกาที่ตั้งไว้
หมากรุกมีต้นกำเนิดจากประเทศอินเดียทางตอนเหนือ เมื่อประมาณปี พ.ศ. 1113 ส่วนหมากฮอสเริ่มเล่นกันที่ประเทศสเปน เมื่อ พ.ศ. 2090 ก่อนที่จะเริ่มแพร่หลายและได้รับความนิยมไปทั่วโลก ในระยะแรก หมากฮอสยังไม่ได้รับการยอมรับ และได้รับการขนานนามว่าเป็น**หมากสำหรับผู้หญิง** และกติกาของหมากฮอสแต่ละท้องถิ่นก็ไม่เหมือนกัน เช่น บางประเทศ หมากจะกินฮอสไม่ได้ บางประเทศใช้ตาราง **10 x 10** ช่อง มีหมากข้างละ **20** เป็นต้น
หมากฮอสสากล มีการแข่งขันในระดับประเทศและต่างประเทศ **ได้รับการยอมรับกันทั่วโลก** ผู้เล่นจะมีหมากข้างละ **12** ตัว ฝ่ายสีดำจะเป็นผู้เริ่มเล่นก่อน เมื่อฝ่ายใดเข้าฮอส ก็จะนำหมากสีเดียวกัน วางซ้อนกันอีก 1 ตัว ฮอสจะเดินหน้าหรือถอยหลังกี่ช่องก็ได้ แต่ได้แค่แนวทแยงแนวเดียวเท่านั้น และการเล่นหมากฮอสในปัจจุบันได้ถูกค้นคว้าทดลองการเดินในแง่มุมต่าง ๆ มาแล้วหมดสิ้น นักเล่นหมากฮอสที่เก่ง ๆ สามารถเดินเพื่อให้เสมอกันได้กี่กระดานก็ได้ ยกเว้นต้องการเดินเสี่ยงเพื่อเอาชนะ ในการแข่งขันหมากฮอส จึงเต็มไปด้วยการเล่นที่เสมอกัน เช่นการแข่งขันชิงแชมป์ระหว่างแอนดรูว์ แอนเดอสัน แชมป์โลกหมากฮอสคนแรก กับเจมส์ วิลลีย์ นักหมากฮอสที่มีชื่อเสียงที่สุดในอดีต มีการเสมอกันถึง 54 กระดาน กีฬาหมากฮอสจึงได้ฉายาว่า เป็นกีฬาแห่งการเสมอกัน ภายหลังได้เปลี่ยนกติกามาใช้กติกา 2 ก้าวบังคับ 47 วิธี และ 3 ก้าวบังคับ 137 วิธี สำหรับการเปิดหมาก ซึ่งเราได้ดัดแปลงนำมาใช้
เมื่อปี พ.ศ. 2427 ได้มีการจัดการแข่งขันประเภททีมระหว่างประเทศขึ้นครั้งแรก ระหว่างอังกฤษกับสกอตแลนด์ ปี พ.ศ. 2448 อังกฤษแข่งกับสหรัฐอเมริกา ปัจจุบันยังจัดการแข่งขันกันอยู่

## ตัวเดิน
***เบี้ย** () เป็นตัวเดินเริ่มแรกที่เดินได้ทีละช่องเท่านั้น
***เข้าฮอส** หรือ **คิง** () เมื่อ**เบี้ย**เดินจนสุดกระดานของฝ่ายตรงข้าม**เบี้ย**ตัวนั้นจะเป็นเข้า**ฮอส**สามารถเดินได้หลายช่องแต่**บางประเทศ**เดินได้ทั้งข้างหน้าและหลังได้ทีละช่อง
***การกินสอง สาม สี่ ต่อ** ถ้ากินไปหนึ่งตัวแล้วในแถวนั้นยังมีหมากซึ่งด้านหลังหรือหน้าไปหนึ่งช่องต้องไม่มีหมากหรือขอบกระดาน ถ้าตัวนั้นเป็น**ฮอสหรือไม่ฮอส**

## ประเภท

### ประเภทเบี้ยกินได้แค่ข้างหน้าและพอเป็นฮอสจะเดินได้ทั้งข้างหน้าและหลังได้จนสุดกระดาน

### ประเภทเบี้ยกินข้างหน้าและหลังได้พอเป็นฮอสจะเดินได้ทั้งข้างหน้าและหลังได้จนสุดกระดาน

### ประเภทเบี้ยกินได้แค่ข้างหน้าเท่านั้นพอเป็นฮอสเดินได้ทั้งข้างหน้าและหลังได้แต่เดินได้แค่ 1 ช่อง

### หมากฮอสที่รูปร่างตัวกระดานและการเล่นแตกต่างจากหมากฮอสอื่น
***[[หมากฮอสจีน]]**หรือ**หมากข้าม**ตัวกระดานจะเป็นรูปดาวในกระดานสี่เหลี่ยม
***[[ฮาลมะ]]**
***[[โคนานี]]**

ไฟล์:International draughts.jpg|การเริ่มหมากฮอสสากล
ไฟล์:TurkishDraughts.svg|การเริ่มหมากฮอสตุรกี
ไฟล์:Damiera.JPG|การเริ่มหมากฮอสอิตาลี
ไฟล์:Thai checker board start up.png|การเริ่มหมากฮอสไทย


### สนามแข่งขันในปัจจุบัน
หมากฮอสเป็นกีฬาในร่มที่นิยมเล่นกันมานาน มีสนามแข่งขันหมากฮอสใหญ่ๆ หลายสนาม เช่นการแข่งขันของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค การแข่งขันของสมาคมกีฬาไทยแห่งประเทศไทยการแข่งขันระดับภูมิภาค จังหวัด หรือประเทศ ตลอดจนการแข่งขันระดับโรงเรียน มหาวิทยาลัย ภาครัฐ เป็นต้น อีกทั้งในปัจจุบันกีฬาหมากฮอสได้มาการแพร่หลายอย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะในทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทำให้มีรายการแข่งขันเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก 
ตัวอย่างรายการกีฬาหมากฮอส
กีฬานักเรียน อปท. 
กีฬาเยาวชนชิงแชมป์ประเทศไทย  
กีฬารัฐวิสาหกิจ 
กีฬาสาธิตสามัคคี
กีฬามหาวิทยาลัย  
กีฬาประจำจังหวัด เป็นต้น

หมากฮอสนั้นได้ชื่อว่าเป็นกีฬาระดับปัญญาชน เป็นกีฬาที่ไม่ได้ใช้กำลัง แต่ใช้ความคิดและสติปัญญาเข้ามาประลองกัน 
เล่นเพื่อความสนุกสนานเพลิดเพลินก็ได้ หรือเล่นเพื่อฝึกสมองอย่างจริงจังก็ได้เช่นกัน นับเป็นกีฬาที่เล่นง่าย และน่าเล่นเป็นอย่างยิ่ง 

หมากฮอสไทยเริ่มมีการแพร่หลายทั่วทั้งประเทศ ไม่ว่าจะเป็นเด็กเยาวชน จนกระทั่งผู้สูงอายุก็ตาม มีการขยายตัวตามสถาบันการศึกษาต่าง ๆ 
ทั้งในภาครัฐและเอกชน ในขณะที่การแข่งขันกีฬาหมากฮอสไทยนั้นมีรายการแข่งขันในแต่ละปีค่อนข้างจำกัด อีกทั้งยังไม่สามารถเข้าถึงผู้เล่นได้มากนัก 
เนื่องจากการประชาสัมพันธ์ที่ไม่ดีเท่าที่ควร ทำให้นักกีฬาลงแข่งขันแต่ละประเภทค่อนข้างน้อย และการจัดการแข่งขันอาจจะยังไม่ได้มาตรฐานเท่าที่ควร 
มีโอกาสเกิดเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝันต่าง ๆ หลังจากมีการประเมินผลหลังจากจัดการแข่งขันแล้ว ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเวลา สถานที่ เจ้าหน้าที่หรือบุคลากร 
การตัดสิน แม้กระทั่งสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ

ข้อมูลเมื่อ 2563

## อ้างอิง

หมวดหมู่:เกมกระดาน
หมวดหมู่:หมากฮอส
หมวดหมู่:เกมกลยุทธ์นามธรรม

 
สมาคมกีฬากีฬาไทยแห่งประเทศไทย