อารยสมาช

thumb|การประชุมของอารยสมาชจาก R. V. Russell's 1916 "The Tribes and Castes of the Central Provinces of India--Volume I".
**อารยสมาช** (, ; , ; , ) หรือ **สมาคมของชาวอารยัน** เป็นสมาคมของผู้นับถือศาสนาฮินดูโดยสวามีทยานันทะ สรัสวตีเป็นผู้ก่อตั้งที่บอมเบย์เมื่อ 10 เมษายน พ.ศ. 2418 เพื่อรวบรวมชาวฮินดูให้เป็นปึกแผ่น ปฏิรูปศาสนาฮินดูและฟื้นฟูสังคมของชาวฮินดู เพื่อต่อสู้กับอารยธรรมตะวันตก แนวคิดของสวามีทยานันทะ สรัสวตีนั้นตำหนิระบบวรรณะที่ปฏิบัติในสมัยหลัง และต่อต้านการแต่งงานในวัยเด็ก

อารยสมาชมีรากฐานที่มั่นคงในภูมิภาคปัญจาบ และยังได้เชิญชวนชาวอินเดียที่นับถือศาสนาอิสลามมาเข้าร่วมพิธีศุทธิเพื่อกลับมานับถือศาสนาฮินดูดังเดิม การกระทำของสมาคมนี้ทำให้การแตกแยกทางศาสนาในอินเดียมีมากขึ้น หลังจากสวามีทยานันทะ สรัสวตีถึงแก่กรรมเมื่อ พ.ศ. 2426 อารยสมาชในปัญจาบ อุตตรประเทศ และราชสถานได้สร้างโรงเรียนมัธยมทยานันทะ แองโกลเวทที่เมืองลาฮอร์เมื่อ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2429 ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากชาวฮินดูอย่างกว้างขวาง และได้ขยายการศึกษาถึงระดับอุดมศึกษาใน พ.ศ. 2432 ภายหลัง อารยสมาชได้แตกออกเป็น 2 กลุ่มคือกลุ่มสายกลางมีอำนาจด้านการจัดการศึกษา และพวกหัวรุนแรงที่เน้นเผยแพร่ความเชื่อทางศาสนาฮินดู

อารยสมาชขยายตัวอย่างรวดเร็ว มีการก่อตั้งองค์กรในชื่ออารยสมาชทั้งในและนอกประเทศอินเดีย มีการดำเนินงานเพื่อปกป้องชุมชนฮินดูอย่างเต็มที่และได้ส่งผู้แทนไปเปลี่ยนศาสนาแก่ผู้ที่เคยนับถือศาสนาฮินดูและถูกบังคับให้นับถือศาสนาอิสลามในรัฐเกรละ รวมทั้งรณรงค์การเปลี่ยนศาสนาให้กับชาวมัลกนะ ราชปุตที่เคยถูกบังคับให้เปลี่ยนศาสนาเช่นกัน อย่างไรก็ตาม เมื่ออารยสมาชเข้าร่วมในการต่อต้านรัฐบาลมากขึ้น เช่น การต่อต้านผู้ปกครองในแคว้นไฮเดอราบาด เมื่อ พ.ศ. 2482 และการต่อต้านรัฐบาลในแคว้นสินธ์ใน พ.ศ. 2489 อารยสมาชจึงถูกปราบปรามจนอ่อนกำลังลง

## อ้างอิง

### บรรณานุกรม

* 

## ดูเพิ่ม

* Pt. Chamupati, M.A., *Ten Commandments of Arya Samaj*, New Delhi: D.A.V. Publications (2001)
* J.T.F. Jordens, *Dayanada Saraswati*, Delhi: Oxford University Press (1978).
* Lajpat Rai, *The Arya Samaj: An Account of its Aims, Doctrine and Activities, with a Biographical Sketch of the Founder*, D.A.V. College Managing Committee, New Delhi (1915), .
* Lajpat Rai, *A History of the Arya Samaj*, (Rep.) New Delhi (1993), .
* M. Ruthven, *Fundamentalism: A Very Short Introduction*, Oxford University Press, USA (2007), .
* J.M. Sharma, *Swami Dayanand: A Biography*, USB Publishers Distributors Ltd., India (1998), .
* Rajender Sethi, *Rashtra Pitamah Swami Dayanand Saraswati* published by M R Sethi Educational Trust Chandigarh
* *The Origin, Scope and Mission of the Arya Samaj*, by Ganga Prasad Upadhyaya. Published by Arya Samaj, 1954.
* *The Arya Samaj*, by Vaidyanath Shastri. Published by Sarvadeshik Arya Pratinidhi Sabha, 1967.
* *The Arya Samaj and Indian Nationalism, 1875–1920*, by Dhanpati Pandey. Published by S. Chand, 1972.
* *A Critical Study of the Contribution of the Arya Samaj to Indian Education*, by Saraswati Shantipriya Pandit. Published by Sarvadeshik Arya,  Pratinidhi Sabha, 1975.
* *Arya Samaj and Indians Abroad*, by Nardev Vedalankar, Manohar Somera. Published by Sarvadeshik Arya Pratinidhi Sabha, 1975.
* *The Arya Samaj: Hindu Without Hinduism*, by D. Vable. Published by Vikas, 1983. .
* *Social Movements and Social Change: A Study of Arya Samaj and Untouchables in Punjab*, by Satish Kumar Sharma. Published by B.R. Publishing, 1985.
* *Arya Samaj and the Freedom Movement: 1875–1918*, by Kripal Chandra Yadav, Krishan Singh Arya. Manohar Publications, 1988. .
* *Arya Samaj Movement in India, 1875–1947*, by Gulshan Swarup Saxena. Published by Commonwealth Publishers, 1990. .
* *"Rashtra Pitamah" Swami Dayanand Saraswati* by Rajender Sethi, published by M R Sethi Educational Trust Chandigarh
* *Hinduism Today* by R. M. Chopra, 2009.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

หมวดหมู่:ขบวนการอิงศาสนาฮินดู
หมวดหมู่:ขบวนการทางการเมืองในประเทศอินเดีย