ซอฟียา ออกูแน็วสกา

**ซอฟียา อาตานาซิวนา ออกูแน็วสกา-มอราแช็วสกา** (; ; 12 พฤษภาคม 1865 – 24 กุมภาพันธ์ 1926) เป็นแพทย์ นักการศึกษา นักวิชาการ และนักนิยมสิทธิสตรีชาวยูเครน เธอเป็นสตรีคนแรกจากกาลิเชียที่ได้รับประกาศนียบัตรเตรียมอุดมศึกษา (gymnasium diploma) และจบการศึกษาจากมหาวิทยาลัย เธอยังเป็นสตรีคนแรกที่จบการศึกษาในระดับแพทยศาสตรบัณฑิตและเป็นสตรีคนแรกที่เป็นแพทย์ในจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี เธอเป็นผู้ริเริ่มการใช้รังสีรักษาในโรคมะเร็งในกาลิเชียและออสเตรีย-ฮังการี เธอจัดสอนวิชาต่าง ๆ แก่ภคินีพยาบาลและหมอตำแย/นางพยาบาลผดุงครรภ์ รวมถึงยังเป็นผู้มีส่วนในการสนับสนุนการจัดตั้งสหภาพแพทย์แห่งแรก และเรียบเรียงพจนานุกรมศัพท์ทางการแพทย์เป็นภาษายูเครน นอกจากวิชาชีพในเมืองลวิวแล้ว เธอยังประกอบวิชาชีพทั้งในสวิตเซอร์แลนด์ เช็กเกีย และในค่ายชาวออสเตรียในสมัยสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง

ออกูแน็วสกาเป็นนักเคลื่อนไหวสาธารณะและบุคคลสำคัญของขบวนการเรียกร้องสิทธิสตรีในกาลิเชียและออสเตรีย-ฮังการี เธอยังมีผลงานในแวดวงวรรณกรรมด้วยการตีพิมพ์กาลานุกรมสตรีฉบับแรก คือ *พวงดอกไม้แรก* (**') ในนั้นเธอตีพิมพ์เรื่องราวเกี่ยวกับชีวิตในเมืองใหญ่ในชื่อ ''ทราย! ทราย!'' (**') รวมถึงชิ้นงาน *พันธนาการทางครอบครัวของสตรีในบทเพลงและพิธีกรรมการสมรส* (**) ช่วงบั้นปลายชีวิตของเธออยู่ในเมืองลวิวที่ซึ่งเธอเปิดคลินิกขนาดเล็ก เธอเสียชีวิตจากไส้ติ่งอักเสบเป็นหนองในโรงพยาบาล ร่างของเธอฝังอยู่ที่สุสานลือชากิวในลวิว

## ชีวิตช่วงต้น
ออกูแน็วสกาเกิดเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 1865 ในหมู่บ้านดอว์ฌันกา () ใกล้กับเมืองแตร์นอปิล บิดาชื่อ อาตานัส ดานีลอวึช ออกูแน็วสกึย () มารดาชื่อ การอลีนา ลูชากิวสกา () มารดาเสียชีวิตในปี 1870 นับจากนั้นผู้ที่รับหน้าที่เลี้ยงดูเธอก็คือ แตออฟีลียา ออกูแน็วสกา-ออซาร์แกวึช () ผู้เป็นป้า/อา ทำให้เธอได้รู้จักมักคุ้นกับลูกพี่ลูกน้องคนหนึ่งคือ นาตาลียา กอบรึนสกา ซึ่งต่อมากลายเป็นนักเขียนที่มีชื่อเสียง

ในปี 1884 เธอได้รับอนุญาตให้เข้าสอบเพื่อศึกษาต่อในระดับเตรียมอุดมศึกษา (gymnasium) และในปี 1885 เธอสอบผ่านที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาลวิว สร้างชื่อเสียงให้เธอไปทั่วทั้งกาลิเชีย  

เนื่องจากในจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีไม่อนุญาตให้สตรีศึกษาในระดับมหาวิทยาลัยจนกระทั่งปี 1900 ในปี 1887 เธอและนาตาลียา กอบรึนสกา ญาติของเธอ จึงเข้าศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยในสวิตเซอร์แลนด์ ญาติของเธอศึกษาวิชาเศรษฐศาสตร์ ส่วนเธอศึกษาที่คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยซือริช จบการศึกษาในเดือนมกราคม 1896 ถือเป็นแพทย์หญิงคนแรกในออสเตรีย-ฮังการี และถือเป็นสตรีชาวยูเครนคนแรกในกาลิเชียที่ได้รับประกาศนียบัตรแพทยศาสตรบัณฑิต

ในเดือนกุมภาพันธ์ 1896 หลังแต่งงานที่ซือริช เธอให้กำเนิดบุตรชื่อยูรีย์ () ในปีเดียวกันนั้นเธอได้ตีพิมพ์วิทยานิพนธ์ว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงของเลือดจากอิทธิพลของภาวะเลือดจาง ซึ่งส่งผลให้เธอจบการศึกษาวุฒิบัตรแพทย์ แพทยศาสตรบัณฑิต จากมหาวิทยาลัยซือริช

## กิจกรรมเรียกร้องสิทธิสตรี
ซอฟียาเป็นนักเปียโนที่มีความสามารถสูงโดดเด่น และเมื่อเธอพบกับออลฮา กอบือเลียนสกา น้องสาวของยูลีอัน กอบือเลียนสกึย ครูที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา เธอก็สร้างความประทับใจให้กับออลฮาอย่างมาก ทั้งสองกลายมาเป็นเพื่อนที่ดีต่อกัน

ซอฟียากับนาตาลียา กอบรึนสกา และออลฮา กอบือเลียนสกา มีบทบาทอย่างสม่ำเสมอในการพัฒนาขบวนการสตรีในกาลิเชียและบูโควีนา เธอเป็นผู้ชื่นชอบกิจกรรมเดินในธรรมชาตินาน ๆ การขี่ม้า การเล่นสกี การพิชิตยอดเขา และพยายามมีส่วนร่วมในกีฬาที่ในเวลานั้นมีแต่บุรุษเป็นผู้สนับสนุน ในปี 1887 เธอตีพิมพ์เรื่องเล่าเชิงจิตวิทยาสังคมเรื่อง *ทราย! ทราย!* และบทค้นคว้าเชิงวิทยาศาสตร์ *พันธนาการทางครอบครัวของสตรีในบทเพลงและพิธีกรรมการสมรส* ลงในกาลานุกรมสตรีฉบับแรกของกาลิเชียชื่อ *พวงดอกไม้แรก* โดยใช้นามปากกาว่า "แยรือนา" ()

## อ้างอิง

### บรรณานุกรม
* *Вознюк В. О.* Велич і сила Софії Окуневської / В. Вознюк // Вознюк В.&nbsp;О.&nbsp;До джерел культури Буковини.&nbsp;— Чернівці, 2002.&nbsp;— С.&nbsp;53—65; Буковина.&nbsp;— 2000.&nbsp;— 24 травня (№&nbsp;138).&nbsp;— С.&nbsp;1, 3.
* *Вознюк В. О.* Видатна подруга видатної письменниці: [Софія Окуневська-Марачевська та Ольга Кобилянська] / Володимир Вознюк // Доба.&nbsp;— 2003.&nbsp;— 28 жовтня (ч.&nbsp;48).&nbsp;— С.&nbsp;4.
* *Врублевська В.&nbsp;В.*&nbsp;Шарітка з Рунгу: Біографічний роман про Ольгу Кобилянську.&nbsp;— К.&nbsp;: ВЦ «Академія», 2007.&nbsp;— 512&nbsp;с.&nbsp;— (Автографи часу).
* *Гусар Ю. С.*. Видатна подруга видатної письменниці: [Про Софію Окуневську-Морачевську] / Юхим Гусар // Буковинське віче.- 2010.&nbsp;— 7 травня (№&nbsp;33).&nbsp;— С.&nbsp;3.
* Лікар Софія Окуневська (1865—1926&nbsp;рр.) // Кобилянський С.&nbsp;Д.&nbsp;Історія медицини Буковини: цифри і факти / С.&nbsp;Д.&nbsp;Кобилянський, В.&nbsp;П.&nbsp;Пішак, Б.&nbsp;Я.&nbsp;Дробніс.&nbsp;— Чернівці, 1999.&nbsp;— С.&nbsp;68.
* *Огуй О.&nbsp;Д.* Окуневська-Морачевська Софія  // Енциклопедія історії України&nbsp;: у&nbsp;10&nbsp;т.&nbsp;/ редкол.: В.&nbsp;А.&nbsp;Смолій (голова) та ін.&nbsp;; Інститут історії України НАН України.&nbsp;— Київ&nbsp;: Наукова думка, 2010.&nbsp;— Т.&nbsp;7 : Мл — О.&nbsp;— С.&nbsp;560.&nbsp;— 728&nbsp;с.&nbsp;: іл.&nbsp;— .
* [Окуневська-Марочевська] // Українська Радянська Енциклопедія (УРЕ).&nbsp;— Київ: Головна редакція української радянської енциклопедії, 1982.&nbsp;— С.&nbsp;519.
* 12 травня&nbsp;— 145 років від дня народження першої жінки-лікаря, доктора медицини Софії-Окуневської-Марачевської (1865—1926) // Пам'ятаймо! (Знаменні та пам'ятні дати Буковини в 2010&nbsp;р.): бібліографічний покажчик.- Чернівці: Книги&nbsp;— ХХІ, 2009.&nbsp;— С.&nbsp;170—171.

หมวดหมู่:แพทย์ชาวยูเครน
หมวดหมู่:บุคคลจากลวิว
หมวดหมู่:นรีแพทย์
หมวดหมู่:นักเขียนชาวยูเครน
หมวดหมู่:แพทย์จากออสเตรีย-ฮังการี