สมพงษ์ พงษ์มิตร

**สมพงษ์ พงษ์มิตร** (8 กรกฎาคม พ.ศ. 2462 – 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2544) นักแสดงตลกชาวไทยในอดีต ได้รับเชิดชูเกียรติเป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดงประจำปี พ.ศ. 2540

## ประวัติ
### วัยเด็ก
สมพงษ์ พงษ์มิตร มีชื่อเล่นว่า **"นก"**  เกิดเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ.2463 ที่อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นบุตรของนายเพิ่ม และนางใหญ่ พงษ์มิตร มีพี่น้องทั้งหมด 8 คน เมื่ออายุ 7 ขวบ ครอบครัวได้ย้ายเข้ามาอยู่กรุงเทพฯ จึงเริ่มเข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนประชาบาลวัดสุทัศน์

### สนใจด้านการแสดง
สมพงษ์ชอบการแสดงลิเกตั้งแต่เด็ก ๆ จึงไปหัดกับครูบัวที่ข้างวัดมหรรณพพร้อมกับหัดลำตัดกับคุณครูเคลิ้ม สมพงษ์หัดลิเกอยู่ประมาณ 1 ปี จึงได้ออกแสดงเป็นตัวเสนา ที่วิกตลาดนานา บางลำภู โดยแสดงอยู่ 3 ปี จนเริ่มเป็นหนุ่มจึงได้รับบท “พระเอกลิเก”

หลังจากแสดงลิเกอยู่ประมาณ 5 ปี จึงได้ไปฝึกโขนกับคณะครูหมัน มัลลี คงประภัศร์ ซึ่งเป็นครูที่เก่งทางด้านนาฏศิลป์ไทย ครูหมันนำสมพงษ์ไปแสดงโขนอยู่ในวังหลวงพร้อมบรรจุเป็นข้าราชการ แต่ต่อมากรมศิลปากรในสมัยนั้นมีนโยบายเลิกการแสดงโขน พวกที่แสดงโขนหันมาเป่าเครื่องดนตรีสากล อาทิ แซ็กโซโฟน ตีกลอง ส่วนสมพงษ์ต้องไปหัดสีไวโอลิน ซึ่งเขาไม่ชอบจึงลาออกจากกรมศิลปากรไปเล่นลิเกเหมือนเดิม

ต่อมาได้เข้าเล่นจำอวดร่วมกับคณะ **เอกะสิงห์** ซึ่งมีดาราจำอวดที่มีชื่อเสียงอยู่หลายคน เช่น อบ บุญติด,  ก๊กเฮง, ทองแถม เชียวแสงใส และคนอื่น ๆ โดยเล่นประอยู่ที่ศาลาเฉลิมบุรี แต่ด้วยความเป็นคนไม่อยู่เฉย สมพงษ์ก็ไปสมัครแสดงละครเล่นคณะคุณหนู สุวรรณประกาศ ซึ่งเป็นละครชายจริงหญิงแท้ ตระเวนแสดงละครตามต่างจังหวัดอยู่นานหลายปี จึงกลับเข้ากรุงเทพฯ

### เข้าสู่วงการ
หลังจากกลับมาอยู่กรุงเทพฯ สมพงษ์ได้ตั้งคณะจำอวดเป็นของตนเองชื่อ **เบญจศิลป์ พงษ์มิตร** รับงานแสดงทั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด จนเริ่มมีชื่อเสียงบ้างแต่ก็ต้องประสบกับปัญหาบ้านเมืองเพราะเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 ส่งผลให้การแสดงหยุดชะงักลง สมพงษ์ต้องไปขายปาท่องโก๋เลี้ยงชีพ จนได้พบกับจุมพล ปัทมินทร์นักแสดงรุ่นน้อง จุมพลพาสมพงษ์ไปอยู่กับคณะลูกไทยซึ่งขณะนั้นมีล้อต๊อกและจอก ดอกจันทร์ประจำอยู่ จากนั้นชีวิตของสมพงษ์ก็เริ่มมีชื่อเสียงมากขึ้นได้ร่วมแสดงกับคณะจำอวดหลายคณะ 

จนตอนที่เข้ารับราชการอยู่กองดุริยางค์ทหารอากาศ ได้รู้จักกับนาวาอากาศเอกขุนสวัสดิ์ ทิฆัมพร หัวหน้าคณะละครเวที “ศิวารมณ์” จึงได้เข้าสู่วงการบันเทิงอย่างเต็มตัว กระทั่งได้มารับบท **นายอ่อน** จากละครเวทีเรื่องพันท้ายนรสิงห์ ซึ่งจัดโดยอัศวินการละคร ของพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์ภานุพันธ์ยุคล บทบาทนี้ทำให้สมพงษ์เป็นที่รู้จักโดยทั่วไป และได้ฉายาว่า **ตัวเล็กเสียงดัง** ซึ่งเมื่อมีการสร้างพันท้ายนรสิงห์ครั้งหลัง ๆ สมพงษ์ก็มักจะได้รับบท นายอ่อน เป็นประจำ

เมื่อหมดยุคละครเวที สมพงษ์ได้เข้าสู่วงการภาพยนตร์โดยมักจะได้รับบท ตลก หรือ ตัวตามพระเอกจำนวนมากตั้งแต่ยุคของสุรสิทธิ์ สัตยวงศ์ พันคำ ชนะ ศรีอุบล ไปจนถึงยุคทองของภาพยนตร์ไทยมิตร-เพชรา และจากการแสดงที่โดดเด่นจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ได้ชักชวนให้เขารับราชการอยู่ที่กองดุริยางค์ทหารบก รับยศเป็นสิบโท จนจอมพลสฤษดิ์ถึงแก่อนิจกรรมจึงลาออก

และในปีพ.ศ. 2516 สมพงษ์เข้ารับราชการอีกครั้งตามคำชักชวนของพันตำรวจโททีฆา โพธิเวช หัวหน้ากองดุริยางค์ กรมตำรวจ เพื่อทำหน้าที่กล่อมขวัญตำรวจตระเวนชายแดนทั่วประเทศ ทำให้สมพงษ์และคณะมีโอกาสได้แสดงจำอวดถวายรัชกาลที่ 9 ที่วังไกลกังวล ถึง 3 ครั้ง สมพงษ์รับราชการตำรวจเป็นเวลา 10 ปี ตึงลาออก มาแสดงภาพยนตร์และละครเหมือนเดิม

### ชีวิตส่วนตัว
สมพงษ์ พงษ์มิตร สมรสกับนางนิตยา พงษ์มิตร อดีตนักแสดงนาฏศิลป์ของอัศวินการละคร มีบุตรชาย 3 คน ได้แก่

#นายสมภพ พงษ์มิตร (อ๋อย)
#นายนิติพงษ์ พงษ์มิตร (หน่อย)
#นายสานิตย์ พงษ์มิตร (หน่อง)

## ผลงาน
### ละครเวที
*2482-2493: เป็นนักแสดงตลกละครเวทีที่ได้รับความนิยมมาก
*2482: ชายสไบ
*2483: เกียรติศักดิ์ทหารเสือ
*2485: อมรพิมาน
*2486: น้ำเพียงดิน
*2486: เปลวสุริยา
*2488: พันท้ายนรสิงห์ รับบท นายอ่อน
*2490: กรุงสะท้าน
และอื่น ๆ

### ภาพยนตร์

### ละครโทรทัศน์

### เพลง
* คอยนางกลางเดือน (เพลงคณะศิวารมณ์)
* ฉันรำลึกชาติ (ประกอบละครเปลวสุริยา)
* รอยมลทิน ร่วมกับเทิ่ง สติเฟื่อง (โฆษณาละครรอยมลทิน)

### รายการโทรทัศน์
* ขายหัวเราะ 
* วิก 07
* ขบวนการจี้เส้น
* ตลกกับเพื่อนชูศรี
* ก่อนบ่ายคลายเครียด

### กำกับการแสดง
* สามเกลอถ่ายหนัง (2494)
* สามเกลอหักด่าน (2499)
* ว่าวน้อย (2513)
* ทหารอากาศขาดรัก (2524)

### พากย์เสียง
* กระเบนธง (2509)

### โฆษณา
*รณรงค์ไม่ให้ซื้อสิทธิ์ขายเสียง (2534)

### คอนเสิร์ต

* มหกรรมคอนเสิร์ต นักแสดงร่วมสมัย ครั้งที่ 1 (7 พฤศจิกายน 2538)

## เสียชีวิต
สมพงษ์ พงษ์มิตรมีโรคประจำตัว ทั้งเบาหวาน ความดันโลหิตสูง หัวใจ และสายตา กระทั่งถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2544 สิริอายุ 82 ปี

## เครื่องราชอิสริยาภรณ์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
* นายสมพงษ์ พงษ์มิตร ศิลปินแห่งชาติ จากนิตยสารสกุลไทย 
* ศิลปินแห่งชาติ คุณสมพงษ์ พงษ์มิตร 
* สมพงษ์ พงษ์มิตร 
* ผลงานทั้งหมดของสมพงษ์ พงษ์มิตร 

หมวดหมู่:ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง
หมวดหมู่:นักแสดงชายชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงตลกไทย
หมวดหมู่:นักแสดงตลกชายไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอบางปะอิน
หมวดหมู่:นักแสดงลิเก
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
หมวดหมู่:นักแสดงภาพยนตร์ชายชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงละครโทรทัศน์ชายชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงชายชาวไทยในศตวรรษที่ 20
หมวดหมู่:บูรพศิลปินสาขาศิลปะการแสดง