ดารา กันละยา

**ดารา กันละยา** (2 กรกฎาคม พ.ศ. 2483 - ) กวี และนักเขียนชาวลาว เจ้าของนามปากกา **ดวงจำปา** ผู้คว้ารางวัลซีไรต์ ประจำปี พ.ศ. 2553 ของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป. ลาว) จากผลงานกวีนิพนธ์ **บ่มีแต่เจ้า!** ของรวมบทกลอน **ฮักดอก..จึ่งบอกมา** 

## ประวัติและผลงาน

**ดารา กันละยา** เกิดที่บ้านหนองปลาไน (อูบมุง) นครหลวงเวียงจันทน์ สปป.ลาว เคยเรียนชั้นประถมศึกษาที่จังหวัดหนองคาย (ประเทศไทย) แต่ไปจบที่โรงเรียนวัดไต นครเวียงจันทน์ และเรียนต่อระดับมัธยมที่โรงเรียนมัธยมปาวี จนจบประกาศนีบัตรครูชั้นกลางที่วิทยาลัยปาวีนั้นเอง ต่อมาได้ไปศึกษาต่อด้านศึกษาศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยเซาเทิร์น รัฐอิลินอยส์ สหรัฐอเมริกา ประกอบอาชีพเป็นครูสอนชั้นประถมในบ้านเกิด พร้อมกับเขียนหนังสือไปด้วย ต่อมาสมรสกับนักการทูต มีบุตรธิดาด้วยกัน 4 คน ซึ่งทำให้ต้องออกจากอาชีพครู เพราะต้องติดตามสามีไปยังประเทศต่าง ๆ จากประสบการณ์ดังกล่าวทำให้มีวัตถุดิบในการสร้างสรรค์ผลงานด้านวรรณกรรมออกมามากมายทั้งนวนิยาย เรื่องสั้น และบทกวี 

ครอบครัวของเธอนับว่าเป็นครอบครัวนักเขียนแท้จริง เพราะพ่อของเธอคือ มหาสิลา วีระวงส์ ปัญญาชนชั้นนำของ สปป.ลาว และน้องสาวของเธอคือ ดวงเดือน บุนยาวงส์ นักเขียนรางวัลซีไรต์  พ.ศ. 2549 ประเภทเรื่องสั้น

**ดวงจำปา** เป็นคนสำคัญคนหนึ่งในการก่อตั้ง*วารสารวันนะสิน* (วรรณศิลป์) ในราวปี พ.ศ. 2522 ซึ่งต่อมากลายเป็นวารสารวรรณกรรมที่มีชื่อเสียงของลาว  ต่อมาในปี พ.ศ. 2532 ได้ร่วมในโครงการความร่วมมือระหว่างลาวกับเยอรมนี ในงานดูแลรักษาหนังสือใบลาน มรดกทางวัฒนธรรมและแหล่งภูมิปัญญาของบรรพบุรุษของลาว ซึ่งทำให้เธอได้ศึกษาวรรณคดีโบราณของลาวอย่างกว้างขวาง  ต่อมาในปี พ.ศ. 2537 ได้จัดตั้งศูนย์วัฒนธรรมเด็ก เพื่อสร้างคนลาวรุ่นใหม่ให้รู้จักรักษาวัฒนธรรมของชาติ อีกทั้งเป็นการปลูกฝังส่งเสริมเยาวชนให้รู้จักการอ่าน การเขียน และการวาดภาพ ตั้งแต่ยังเล็ก อันเป็นเจตนารมณ์สูงสุดของเธอ และปัจจุบันได้มีการเคลื่อนไหวไปทั่วประเทศ

ผลงานในยุคแรก (พ.ศ. 2515 - พ.ศ. 2518) เป็นงานเขียนที่ออกมาร่วมกับนักเขียนคนอื่น ๆ เช่น *กุยกลิ่นสาวคาวผู้ชาย ทะเลชีวิต บ่บานบ่หอม หนาวใจ ฟ้าใหม่* และ*ลืมสัญญา* ส่วนผลงานเดี่ยวได้แก่ *ก่อนจะถึงวันนี้ เธอคนนั้น ฟ้าปลิ้น ฮักดอก..จึ่งบอกมา* และบทละครเรื่อง *หอมกลิ่นบัวแดง* ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นละครโทรทัศน์ปี พ.ศ. 2530 ด้านงานแปล เธอมีผลงานแปลทั้งหนังสือของนักเขียนชาวรัสเซียและชาวอเมริกัน เช่น *แม่น้ำดิน* ของ โชโลคอฟ  *มหาวิทยาลัยของฉัน* และ *แม่* ของ แม็กซิม กอร์กี้ และนวนิยาย *คู่สัญญา* ของแพทริก แฮนรี 

รางวัลที่ได้รับ **ทูตกิตติมศักดิ์ขององค์การยูเนสโก** ปี พ.ศ. 2533 **รางวัล NIKKEI Asia  Prize สาขาวัฒนธรรม** จากประเทศญี่ปุ่น ปี พ.ศ. 2539 **รางวัลโกมลคีมทอง** ประเทศไทย พ.ศ. 2545 **รางวัลช่อการะเกดเกียรติยศ** จากสำนักช่างวรรณกรรม ประเทศไทย ปี พ.ศ. 2551 และ**[[รางวัลซีไรต์]]**  ปี พ.ศ. 2553 จากกลอนผญา *บ่มีแต่เจ้า!*  ในหนังสือรวมบทกลอนชุด *ฮักดอก..จึ่งบอกมา* ที่พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2548 ซึ่งเธอบอกว่าเขียนเพื่ออุทิศแก่มารดา

**ดวงจำปา** หรือดารา รักงานเขียน ถึงแม้ว่าวงการกวีของลาวเกิดความซบเซาด้านคุณภาพ แรงจูงใจให้เขียนบทกวีโดยไม่มีผลประโยชน์ตอบแทนแทบไม่มี คนรุ่นใหม่ไม่ค่อยเขียนกลอนและคนอ่านก็มีน้อย  ตอนที่พิมพ์หนังสือ "ฮักดอก...จึ่งบอกมา" เมื่อปี ค.ศ.2005 ดาราก็ใช้เงินตัวเองทั้งหมด  เธอกล่าวว่า "สิ่งเดียวที่นักกวีลาวทำได้ คือ เขียนเถอะ เขียนเพื่อพัฒนาตัวเอง เขียนเพื่อความอยากเขียน เขียนเพราะมีหน้าที่ที่จะต้องช่วยเหลือสังคม เขียนแล้วส่งไป หนังสือพิมพ์เขาลงให้ก็ดีแล้ว ขอให้ตีพิมพ์ให้มันซื่อตรง ให้มันงาม ให้คนได้อ่าน ไม่ต้องหวังอะไร" 

## อ้างอิง

หมวดหมู่:นักเขียนชาวลาว
หมวดหมู่:นักประพันธ์รางวัลซีไรต์
หมวดหมู่:บุคคลจากเวียงจันทน์
หมวดหมู่:ชาวลาวในประเทศไทย