ฐานบินน้ำพอง

**ฐานบินน้ำพอง** () หรือ **สนามฝึกใช้อาวุธทางอากาศน้ำพอง** หรือ **สนามบินน้ำพอง** เป็นฐานบิน และที่ตั้งทางทหารของฝูงบิน 237 กองทัพอากาศไทย ตั้งอยู่ที่ตำบลบัวใหญ่ อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น ปัจจุบันเป็นศูนย์การฝึกกองทัพอากาศน้ำพอง สนามใช้อาวุธทางอากาศหลักหนึ่งในสองของกองทัพอากาศไทย

## ประวัติ
ฐานบินน้ำพองสร้างขึ้นในช่วงสงครามเวียดนาม พ.ศ. 2509-2510 โดยบริษัทเหมืองแร่ยูทาห์ เดิมเพื่อรองรับเครื่องบิน อีซี-121 และฝูงบินยุทธวิธี 3 ฝูง แต่ท้ายที่สุดเมื่อก่อสร้างฐานบินเสร็จกลับกลายเป็นเพียง "ฐานเปล่า" เพื่อรองรับการจัดสรรงบประมาณและการจัดกำลังภาคพื้น  สนามบินถูกใช้โดยหน่วยปฏิบัติการพิเศษลาวและไทยที่ปกปิดตัวตน โดยเป็นส่วนหนึ่งของโครงการ 404 ( หรือที่เรียกว่าพาเลซด็อก) และโครงการเอกภาพ ( หรือ ทหารเสือพราน) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2512 ถึง พ.ศ. 2518 ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2515 ฐานบินน้ำพองได้กลายเป็นฐานปฏิบัติการที่ถูกจัดตั้งขึ้นพร้อมกันสำหรับปฏิบัติการทางอากาศของนาวิกโยธินสหรัฐ โดยกลุ่มอากาศยานนาวิกโยธินที่ 15 กองบินนาวิกโยธินที่ 1

ส่วนของฝูงบินที่เคยตั้งอยู่ที่ฐานทัพอากาศดานัง เวียดนามใต้ ถูกย้ายมายังฐานบินน้ำพอง เริ่มตั้งแต่เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2515 เพื่อสนับสนุนปฏิบัติการทางอากาศเพื่อตอบโต้การรุกอีสเตอร์ ชุดล่วงหน้าที่มาถึงครั้งแรกลงจอดและพบว่าสนามบินดังกล่าวตั้งอยู่กลางป่า ในเวลานั้นฐานประกอบด้วยทางวิ่ง ลานจอดเครื่องบิน และอาคารไม้สองสามหลัง ไม่นานหลังจากนั้นกองพันซีบีของกองทัพเรือสหรัฐ (MCB 5) ก็เคลียร์ป่าและกางเต็นท์ประมาณสำหรับ 10 คนเพื่อนอนพักค้างและทำงานในการปรับฐาน เนื่องจากสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้ออำนวย ฐานบินจึงถูกเรียกว่า "โรสการ์เด้น" ตามเพลง โดยลินน์ แอนเดอร์สัน และแคมเปญรับสมัครนาวิกโยธินโดยกล่าวว่า "เราไม่เคยสัญญากับคุณเรื่องสวนกุหลาบ" และบรรยายภาพครูฝึกเจาะนาวิกโยธินพูดกับผู้รับสมัครที่หวาดกลัว

ฝูงบินที่ประจำการในเวลาต่อมาประกอบด้วย H&MS-15, MABS-15, VMFA-115 และ VMFA-232 พร้อมด้วย F-4 Phantom II, VMA (AW) -533 พร้อม A-6 Intruders, VMGR-152 พร้อม KC-130 Hercules และ H&MS-36, Det "D" พร้อมด้วย CH-46 Sea Knights

หลังจากนั้นไม่นาน กองพันที่ 3 นาวิกโยธินที่ 9 ซึ่งทำหน้าที่เป็นส่วนด้านความปลอดภัยก็ได้เข้ามาวางกำลังที่ฐานบิน ประกอบไปด้วย หน่วยควบคุมการจราจรทางอากาศทางทะเลที่ 62 (MATCU 62) ทำหน้าที่ควบคุมการปฏิบัติงานการควบคุมการจราจรในสนามบิน รวมถึงอาคารสนามบินและเรดาร์ GCA ( เขตควบคุมภาคพื้นดิน) กองทหารที่เข้าประจำการในฐาน "โรสการ์เด้น" ถูกกำหนดให้เป็นหน่วยเฉพาะกิจเดลต้า ฐานดังกล่าวประกอบด้วยนาวิกโยธิน เจ้าหน้าที่ทางการแพทย์และการก่อสร้างของกองทัพเรือ นักบินบางคน (ส่วนใหญ่เป็นเจ้าหน้าที่ขนส่งสินค้า) และนายทหาร 6 นายจากกองพลน้อยสื่อสารที่ 11 (สหรัฐ) ซึ่งจัดให้มีการรักษาความปลอดภัยการสื่อสารพิเศษแก่หน่วยบัญชาการตั้งแต่เดือนมิถุนายนถึงธันวาคม พ.ศ. 2515 ซึ่งประกอบด้วยส่วนปฏิบัติการของทหารไทยด้วย ฐานบินน้ำพองทำการจนถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2516 เมื่อหน่วยทหารสหรัฐทั้งหมดถอนกำลังกลับไปยังฐานทัพของตน

ในระหว่างปฏิบัติการยึดครองฐานบินน้ำพองโดยกองกำลังสหรัฐ ฐานบินถูกใช้เพื่อปฏิบัติการทางอากาศต่อเป้าหมายในเวียดนามเหนือ กัมพูชา และลาว ในช่วงเวลานี้ กองกำลังนาวิกโยธินกลุ่มเล็ก ๆ ยังคงประจำการอยู่ในดานังเพื่อทำหน้าที่เป็น "ลูกเรือหมุนเวียน" หน้าที่ของพวกเขาคือเติมเชื้อเพลิงและติดอาวุธให้กับอากาศยานของนาวิกโยธินใหม่สำหรับการบินเที่ยวที่สองไปยังทางเหนือก่อนจะเดินทางกลับไปยังฐานบินน้ำพอง จากรูปแบบการบินนี้เองทำให้เครื่องบินนาวิกโยธินสามารถโจมตีได้สองครั้งต่อวันต่อเครื่องบิน ฐานบินน้ำพองยังเป็นฐานทัพอากาศสำหรับเปลี่ยนเส้นทางหลักสำหรับเครื่องบินที่ได้รับความเสียหายจากการสู้รบและเครื่องบินที่มีเชื้อเพลิงเหลือน้อย

ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2518 ฐานบินน้ำพองยังได้รับเที่ยวบินลี้ภัยเพื่ออพยพชาวม้งออกมาจากลองเตียง ประเทศลาว โดยมีผู้ลี้ภัยประมาณ 11,000 คน ด้วยเครื่องบิน CASI ซี-46 จำนวน 1 ลำ ระหว่างวันที่ 12-14 พฤษภาคม พ.ศ. 2518

ฐานบินน้ำพอง เคยเป็นศูนย์สื่อสารของกองทัพอากาศไทย จากการเยือนสถานที่ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2562 โดยทหารผ่านศึกนาวิกโยธินของหน่วยเฉพาะกิจเดลต้ารายงานว่า ฐานทัพแห่งนี้มีเจ้าหน้าที่ประจำการน้อยที่สุด และพื้นผิวรันเวย์อยู่ในสภาพย่ำแย่ และไม่รองรับการใช้เครื่องบินปีกตรึงที่ไม่อยู่ในสภาวะฉุกเฉิน

ในช่วงต้นเดือนเมษายน พ.ศ. 2565 หนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์รายงานว่า เนื่องจากการร้องเรียนเรื่องเสียงรบกวนจากประชาชนใกล้กับฐานบินอุดรธานี กองทัพอากาศจึงได้ตัดสินใจย้ายการฝึกเครื่องบินไอพ่นจากที่อุดรธานีนั่นไปยังฐานบินน้ำพอง โดยมีกำหนดการที่จะย้ายในปลายปี พ.ศ. 2568 หลังจากฐานบินได้รับการปรับปรุงสิ่งอำนวยความสะดวกเรียบร้อยแล้ว รูปภาพจากกูเกิ้ลแมพและ กูเกิ้ลเอิร์ธลงวันที่เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564 แสดงให้เห็นว่ารันเวย์ได้รับการเปลี่ยนพื้นผิวใหม่และมีการสร้างโครงสร้างเพิ่มเติมบางส่วน

เมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2567 กองทัพอากาศได้ลงนาม บันทึกความเข้าใจระหว่างกองทัพอากาศและจังหวัดขอนแก่นว่าด้วยความร่วมมือในการพัฒนาพื้นที่ฝูงบิน 237 เพื่อพัฒนาพื้นที่ในการยกระดับขึ้นเป็นศูนย์การฝึกของกองทัพอากาศ รองรับการฝึกร่วม/ผสมขนาดใหญ่ในระดับนานาชาติ รวมถึงเป็นฐานบินสำหรับการปฏิบัติการร่วมกันระหว่างพลเรือนและทหาร

กองทัพอากาศ มีแผนที่จะย้ายการฝึกบินเครื่องบิน เอฟ-16 ของสิงคโปร์ จากกองบิน 23 อุดรธานีมาใช้พื้นที่ของสนามบินน้ำพอง ในปี พ.ศ. 2568 - 2569

## บทบาทและปฏิบัติการ
### กองทัพอากาศไทย

#### สนามฝึกใช้อาวุธทางอากาศน้ำพอง
ฐานบินน้ำพองถูกใช้งานเป็น *สนามฝึกใช้อาวุธทางอากาศน้ำพอง* สำหรับฝึกใช้อาวุธทางอากาศโดยกองทัพอากาศไทย โดยเฉพาะการแข่งขันการปฏิบัติการทางอากาศยุทธวิธีของกองทัพอากาศไทย ซึ่งเป็นการแข่งขันของกองบินต่าง ๆ ของกองทัพอากาศ เพื่อเตรียมความพร้อมของกำลังทางอากาศให้มีความสามารถในการปฏิบัติการในทุกมิติตามภารกิจของกองทัพอากาศ แบ่งออกเป็น 11 ประเภท ได้แก่

# การใช้อาวุธแบบกระสวนขั้นมูลฐาน (Basic Box Pattern)
# การใช้อาวุธทางอากาศยุทธวิธี ประเภทระเบิด (Air Strike) 
# การสนับสนุนทางอากาศโดยใกล้ชิด (Close Air Support) 
# การลำเลียงทางอากาศทางยุทธวิธี (Air Lift) 
# การบินค้นหาและช่วยชีวิต (Search and rescue)
# การบินควบคุมไฟป่า (Fire Fighting) 
# การบินลาดตระเวนถ่ายภาพทางอากาศ (Photo Reconnaissance) 
# การประเมินค่าเจ้าหน้าที่สนับสนุนการบิน (Turn Around Time)
# การประเมินค่าเจ้าหน้าที่ต่อสู้อากาศยาน (Air Defense)
# การบินรับ-ส่งข่าวสาร
# ความพร้อมในการปฏิบัติภารกิจรับ-ส่งบุคคลสำคัญ

หน่วยที่เข้าร่วมในการแข่งขัน คือหน่วยขึ้นตรงของกองทัพอากาศทั้ง 20 หน่วย

#### ฝูงบินอิสระปฏิบัติราชการสนาม 237
นอกจากนี้ฐานบินน้ำพองยังเป็นฐานบินหลักของ ฝูงบินอิสระปฏิบัติราชการสนาม 237 จากกองบิน 23 อุดรธานี ทำหน้าที่เป็นกองรักษาการณ์ประจำฐานบินน้ำพอง

#### การฝึกร่วม
กองทัพอากาศไทยใช้ฐานบินน้ำพองในการฝึกร่วมกับมิตรประเทศ ได้แก่

* **บาลานซ์ทีค/ทอร์ช** () เป็นการฝึกร่วมกับกองทัพอากาศสหรัฐ เป็นการฝึกในการพัฒนาขีดความสามารถของหน่วยกำลังภาคพื้นดินในการป้องกันฐานบินการปฏิบัติการพิเศษ การฝึกทักษะในการบินเดินทางต่ำ การบินสนับสนุนทางอากาศ การส่งกำลังบำรุงทางอากาศ การฝึกปฏิบัติการค้นหาและช่วยชีวิตในพื้นที่การรบ
* **โคปไทเกอร์** () เป็นการฝึกร่วมระหว่างกองทัพอากาศไทย สิงคโปร์ และสหรัฐ เป็นการฝึกใช้กำลังทางอากาศซึ่งฐานบินน้ำพองเป็นพื้นที่ฝึกในส่วนที่ 2 คือการฝึกภาคสนาม

## หน่วยในฐานบิน
หน่วยบินที่วางกำลังในฐานบินน้ำพอง ที่วางกำลังอยู่ในปัจจุบัน ประกอบไปด้วย
### กองทัพอากาศไทย

#### ศูนย์การฝึกกองทัพอากาศน้ำพอง
ฝูงบิน 237 เดิม ถูกพัฒนาขึ้นเป็น ศูนย์การฝึกกองทัพอากาศน้ำพอง
* กองร้อยทหารอากาศโยธิน ศูนย์การฝึกกองทัพอากาศน้ำพอง
* กองร้อยทหารสารวัตร ศูนย์การฝึกกองทัพอากาศน้ำพอง

## สิ่งอำนวยความสะดวก
ฐานบินน้ำพองเป็นฐานบินหลักของฝูงบิน 237 กองบิน 23 มีสิ่งอำนวยความสะดวกภายในกองบิน ดังนี้

### ลานบิน
ฐานบินน้ำพองประกอบไปด้วย ทางวิ่งความยาว  ความกว้าง  อยู่เหนือจากระดับน้ำทะเล  ทิศทางรันเวย์คือ 01/19 พื้นผิวแอสฟอลต์คอนกรีต

## ระเบียงภาพ

### สงครามเวียดนาม

ไฟล์:127-N-A422929.jpg|ลานจอดหลักของฐานบินน้ำพอง จากความสูง 500 ฟุตในปี พ.ศ. 2515
ไฟล์:127-N-A422926.jpg|ค่ายกองพันก่อสร้างที่ 5 สหรัฐ ณ ฐานบินเมื่อปี พ.ศ. 2515
ไฟล์:127-N-A422913.jpg|ฐานบินมองจากหอควบคุมการบินเมื่อปี พ.ศ. 2515
ไฟล์:A-6A Intruder VMA(AW)-533 at Nam Phong c1973.JPG|อากาศยาน Grumman A-6A ของนาวิกโยธินสหรัฐ (BuNo 155706) จากฝูงบินโจมตีทุกสภาพอากาศ VMA (AW) -533 กำลังรอติดตั้งอาวุธบนทางวิ่งที่ฐานบินน้ำพองในปี พ.ศ. 2516
ไฟล์:A422894.tif|เอฟ-4 เจ แฟนทอม ของ VMFA-232 ที่ฐานทัพอากาศน้ำพอง
ไฟล์:F-4B Phantoms VMFA-232 at Nam Phong 1973.JPG|เอฟ-4 บี แฟนทอม 2 จากฝูงบินขับไล่โจมตีนาวิกโยธิน VMFA-232 เข้ารับการซ่อมบำรุงที่ฐานบินน้ำพอง
ไฟล์:Nam Phong Royal Thai Air Force Base aerial in 1973.JPG|ภาพถ่ายทางอากาศของฐานบินน้ำพองในปี พ.ศ. 2516


### ปัจจุบัน

ไฟล์:Cope Tiger 13 130319-F-RG147-398.jpg|ผู้ควบคุมการโจมตีร่วมของกองทัพอากาศสหรัฐและชุดควบคุมการรบของไทยะหว่างการฝึกโคปไทเกอร์ 2013
ไฟล์:Cope Tiger 13 130319-F-RG147-027.jpg|เจ้าหน้าที่ควบคุมจราจรทางอากาศของกองทัพอากาศไทยบนหอควบคุมการบินระหว่างการฝึกโคปไทเกอร์ 2013
ไฟล์:Cope Tiger 13 130319-F-RG147-133.jpg|เครื่องบินเอ-10 โจมตีเป้าหมายในระหว่างการฝึกโคปไทเกอร์ 2013 ที่ฐานบินน้ำพอง
ไฟล์:Cope Tiger 13 130319-F-RG147-068.jpg|นายทหารสหรัฐสังเกตการณ์ด้วยกล้องส่องทางไกลไปยังพื้นที่ที่ถูกโจมตีด้วยเครื่องบินเอ-10 ระหว่างการฝึกโคปไทเกอร์ 2013


## ดูเพิ่ม

* กองบิน 23 อุดรธานี

## อ้างอิง



หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอน้ำพอง
หมวดหมู่:การบินในประเทศไทย
น้ำพอง